Sie sind auf Seite 1von 233

'K

^i^rAjKv

, *j /w *->'*, ji
"

"tJVJhSTYSi T"' v ^
( t, < 'J ^.

"!

rvW^

'

Mk^.

'--'^jtVI

' "^nBgl

*! -: ^/-^^rL^la >J^^ Y^> -4* x ij ^'V^^fT -A^fe^v^fV:r


AJr. i rM, ^&F, SN,--.. o, i
vf-**

*^j'->,.>:v^r--y

K-fe ' ArtXv j^ji^^rv*^. *T ->^^ *<^JP*^ "" vi^ /"


,*v ^*>wi . .' /ii

m-'-r

.v -U^

*-''*

<fo>^'^.

-^

ANALECTA
MEDII

HYMNICA
AEYL

XXI.

CANTIONES ET MUTETL

Lieder

und Motetten
des

Mittelalters,
Herausgegeben
von

duido Maria Drevcs,


H. J.

Lelpzig.
0. R. R e i s 1 a n d.
1895.

CANTIONES ET MUTETI.

Lieder

und Motetten
des

Mittelalters,

Zweite

Folgre:

Cantiones

Festivae,

Morales,

Variae.

Herausgegcbcn
von

Guido Maria Drcves,


S. J.

Leipzig.
0. R. R e i s 1 a n d.
1895.

JUN- 8 V58
/06oi

VORWORT.
" yi

In der Einleitung zumXX. Teile dieser Analecta ist br.


reits alles Notige aueh betreffs der Lieder dicses Bandes be-

nidkt worden, welche, aus denselbenQuellen geschopftwie die des vorhergehenden, nur deslialb oin besonderosHeft bildeu, damit der gleirhmiilsige Umfantr der ein/elnen Teile tliunlichst
gcwahrt bliebe.

Es ist der vorliegenden Sanimlung ein doppelter Anhang bngogeben worden, von denen dev /weite eine Anzahl von Singweisen, der erste eine Auswahl von Texten enthiilt, doron Form und Bcstimniung manclies Riitsolhafte zu bieten scheint. Was

erstern betrifft, so ist keinerlei strophische Gliedorung auch IICM dcn ausgedehnteren Bcispielon dieser Ait zu entdecken, obschon
es natiirlich nicht unschwer wiire, namentlieh an der Hand des

Kciines, diese Lieder in Strophen ocler doch Zeilengruppeii zu zcrlegen. Als ein Hindcrnis hierbei wurde nian miv clie Ungewifsheit empfinden, welche Reiine vorkommendenFalles als
Binneoreime betraehtet werden konnten, wolche uicht.

Was die Bestinmmng und den Gebrauch dieser eigentiimlichen Poesieen betrifft, so ist das einzige Licht, das icli zu

entdeckeu vermocbte, iii dem Umstand zu suchen, daJs am


Schlusse derselben meist ein oder zwei Worte mit laugen neunien-

veichen Melodieen stehcn, wie z. B. in odorem, et flovebunt, et


exaltavi u. a. m. Diese Worte scheinen liturgischen Texten

anzugehoren und unsere Lieder wiiren alsdann Tropen. So lautet ein kurzes Lied dieser Gattung, das ioh dem Codex
Laurentianus entlehne:

Locus hic terribilis,

Per altitudinem

Sacratus, Mundo vcnerabilis, Ornatus Jubilis, Fundo petrae stabilis, Firmatus, Per longitudinem TcnJitur fidei,

Erigitur spei, Habens latitudinem, Qua diffunditur Amore proximi et Dei, Agitur, Ut in hac ecclesia Beneplaceam ei, Deleam vitia et confitebor.

Ilierauf folgt reich neumiert die Silbe Te, zu erganzenjedenfalls zu Terribilis. Mit diesem Worte beginnt aber der Introitus des Kircliweihfestes, auf welches aucli der Inhalt obiger Verse deutet.

Diese sclieinen also ein Tropus zum Introitus


zu soin.

,,Terribilis"

Fassenwir unsere Lieder als Tropen auf, so wird es aber


1'iir UDS beinahe ratselhaft, wie manche von diesen Texten in cler feierlichen Liturgie zur Verweiulung kommen konnten,

wcniger weil die meisten infolge einer uns unverstiindlichen


lleinisucht ebenso arm an Inhalt als iiberladen in der Forni sind,

als vielmehr deshalb, weil der Gegenstandso mancher sicli mit dein Zwecke und der Wiirde des Gottesdienstesschlechterdings niclit zu vertragen scheint. So lautet ein kurzes Lied der vorbesclniebcnen Art, ebenfalls im Cod. Laurentiauus, wie folgt:
Crescens incredulitas Fidem domuit, Jacens vilis caritas Procul latuit, Fierurnque cupiditas Os aperuit,
Gentes sibi creditas

Sed nummorum copia Prodest super haec omnia. Hodie pecuniae Custos diligitur, l>, f, o, Pauper horao spernitur,
0, e, o,

Haec absorbuit, Xil valet prudentia, Nil probitatis gratia,

Piegis curia Nil sine pecunia Prodest morum copia.

\Venn wirklich die Beamteu, die im Nainen desKonigs von Frankreich Reclit sprachen, derart der Bestechung zuganglich waren, so wiirden wir eine Philippika gegen sie in einer Kanzelrede oder in cinem Rugeliede, wie dieser Band deren manche
entliiilt, ani Platze, jedenfalls begreiflich finden. Was dieselben

aber in einem liturgischen oder docli innerhall) der Liturgie verwandten Stucke wollen und sollen, dafiir liaben wir heute kein Verstandnis niehr. Wurden dieselhen wirklich und daran

ist wolil iiicht gut zu zweifoln- - in der Kirche gosungen,so

rechtfertigendieselben vollkommen die Ansehauung desDurandus


(De Modo Gener. Concil. celeb. 19.): Videtur valde honestum
esse, quod cantus indevoti et inordinati
non fierent in ecclesia.

Motetorum et similium

Eines dieser strophenlosenLieder, No. VIII des Anhanges, wird in der Engelberger Handsclirift 314 als nDe sancta Maria Mutetus" bezeichnet. Est ist dainit nicht gesagt, dafs dieser Name gerade dieser uns beschilftigenden Art von Gesangen eigen sei. Es scheint im Gegenteile zweifelhaft, ob der Xame Mutetus ini friihen Mittelalter iiberhaupt eine Dichtungsart oder aber eine Kompositionsweise bedeutete. Ersteres scheinendie Verse
nabezulegen , die Du Cange s. v. Motetum
franzosischen Romane de la Rose aufiihrt:

aus einein

alt-

Qu'il feist rinies jolivcttes, Motes, flabisix ! et chansonettcs,


(}\\'\\ vueillc H sa mic envoier,

iii

denen das Motett


lifstellt winl.

augensclieinlich als eine Ait


Lct/tercs sfheint aus ciuor

vou Gcdicht
Stello Pseudo-

(rimes) boxeiclinet und init ohansonettcsuinl fabliaux auf eine


Liuic

Bedas bci (ierbert de Cantu ct Musira Saera II, 129 liervor/.iiiifheii, woselbst die Musik als die Wissenscliaft de gravi,

niedio et acuto snno dotiniert wird net (iiioinodo ex liis com]iOMiintur motelli (lios inotetti) scu rnmlucti vel organa", wnlici dcr nuitetus 111 it dein orgaiuini , also einer Kompositionsart auf
glciclie Linie gestellt wird. Let/toier Anschauung ist Gerbert

gcfolgt, dor a'. a. O. S. 129 ft'. nielnvic lleispit-lo von Motetten aus cinor Sau-Blasianer Handsclirift anliilnt, welelie seinc eigene
S. 129 versuelite Definition Liigeu strafon und daithuu, dals eiu

Motott versehiedenartige pootiselie, ja sogar prosaisclie Fonn


liabi-n kann. PJ-steicr Ansioht ist L(5on Gauticr, der in seiuer Ilistoire de la Po^sie liturgiquc au nioyoii ago I, lS;i das Motctt dofiuicit: Lc niutctus cst uno piece a une ou plusieurs

voix qui so clianto, d'une fa^on indt-iicndcnte, a tel ou tel inoment de 1'officc. II faut ici se inontrer large et eoiiipi-oiidro sous cette dt-noinination toutes lcs pieces lyriques de langue latine qui ont ua caracterc pieux sausavoir de place dtHeriniiiee dans la jouru6e liturgique. Dieser Definition /ufolge wiirde sich
Mutetus und Cantio nur iDsofern nicht cleoken, als let/ter Be-

grift' auch jene sollisliuidigeii Lieder eiusclilossi1, denon ibr

.A*T

Inhalt

einen bestiinmten Platz im Officium anweist, wie die Conductus, als auchjene, die niclit beim officiellen Gottesdienste, sonderii bei anderen Gelegenheiten gesungen werden sollten. Letztere Lieder hatten dann mit den Leseliedern das gemein, dals sie wie diese fiir die Privatandacht eingerichtet, mit den Cantiones, dafs sie zum Gesange, nicht zur Lektiire bestimmt
waren.

Auffallend ist wie bei den Tropen so bei deo Cantionen eine Vorliebe fiir dic Dreizahl der Strophen, sei es fiir drei
gleichen, sei es fiir drei verschiedenen Aufbaues. Diese Vorliebe

ist nicht geniigend erkliirt. Sollte sie sich darauf zuriickfiihren lassen,dafs der Tropus (so gut wie der lutroitus), wie Durandus in seineinRationale mehrmals, so IV, 5 u. G, hervorhebt, drei Teile hatte: Unde tria continet, videlicet antiphonam, versum et gloriainV Es ware dann das hiiufige Vorkommen dreistrophiger
Cantionen ein neuer Beweis fiir die Entwickelung dieser Gattung

aus den Tropen. Wien, den 14. November 1804. Guido Maria Dreves.

I.

FESTIVAE

DE

TEMPORE.

De ss. Trinitate.
1.

1. 0 amor, Deus, deitas, Majestatis essentia, Trinitatis societas,


Nexus et amicitia, Summi boni laetitia.

Nec sensus intentio Fine deftinitur, Quae nunquam finitur,


Per te rex in solio Sedens invenitur,

Tu sitiens societas, Vitae plena felicitus,


Ex c.njus intiuentia
0

Si curras in stadio, Nullo praevenitur,


0 amor, quo itur. Dives in omni gratia.

Sunt, vivunt, vigent omnia, 5. Cellarium, vinarium, amor universitas.


Tu veritas et vita, Tu finis et principium
Cunctorum providentia

2. Tu sapor ineffabilis, Fons debrians, quos reficis,


Dulcor intolerabilis

Stringis, quos unis, perficis, Incorporas nec sufficis; Vita interminabilis, Tu sola delectabilis,

Quaquaeque suntpraescita, Per liberum arbitrium Currens et necessarium Disponis haec et alia

Impatiens pacificis,

Certus sum, quod sit ita.

Dolor, quinuuquam deficis, 6. Ergoin principio Ignis inexstinguibilis, Verbum apud Deum, 0 amor inscrutabilis.
3. Personalis proprietas, Nec te virtus exsuperat, Per te vivit aeternitas, i,|uac nunquam te praevenerat, Sed osculum babuerat, Tc lege, sancta trinitas, Familiaris unitas, Quae caros vincit, oairorat Et universis imperat, Libertatis securitas, Quera idem cum Slio Credo sed non eum Et amorem meuni. Patris sapientia, Splendor et figura, Per quem fecit omnia, Mira genitura Idem in natura, Candor lucis, speculum Patris et spectaculum Oninis creatura, Vita post futura,

0 amor, Deus, deitas.


4. Quem nulla dimensio Termino metitur,

0 amor, me cura.
7. 0 amor vincens omnia, Vincis invincibilem,

12

Nostra victas miseria Deum facis hominera,

Lignnm vitae paradisi, Per te mea, me dimisi,

Qui non permutatur,


0 mirandu gratia,

Quemamisi;
0 lux inaccessibilis,

Quaenescit consimilem
Placuns inimicitias Pcr Mariam virginem Salutis originem Culpa superatur,
Amor bumanatur,

In abyssura claritatis
Me immersum merge satis, Eja da gratis, Quo lumini sim similis, 0 amor veni nobilis.

0 amor, qui datur. 11.Tu escircumferentia, Centrum, tui positio 8. Tu virtutum meritum, Locinegat obsequia, Decus et dulcedo morum, Alphaet.0 et unctio,
Vivumfcrs interitum,

Virtns in omni 7nedio.

Introitum et exitum, Profectus esjustorum. Tu sanctovuin praemium.

Tu gaudiorum gaudium, Tu qui cuncfa contines


Kt prinnpatuin obtines lipgni coelorum, Tu es Deus deorum.

Tu gratiapro gratia, Quolanguent desideria, Tuique sinesocio


<> amor amans oinnia.

Fecunda haec possessio,

12. Tu genus es in genesi, Moralibus si pateat,

'>.Tu quies hiemalis


'J'u fervoraestivalis
Tu jubilus mcntalis, Et vernalis amoenitas, Et es ignita caritas,

Lux, arca,fonsdiluvii,
Dn et progressus Exodi,

Se niarc rubrum praebeat

Profundum, meabsorbeat.

Autumnalis fecunditas, Amplexus nuptialis,

('olunma, virgaMoysi,

Mc terra mellis liabcat,

Spiritalis festivitas,

Suavitas, vivacitas, Literalis facunditas, Finisinitialis, Virtus imperialis, Plenii familiaritas


10. Radix immortalitatis, Flos deliciositatis, Sanitatis fructus,

Post moerorem sercnitas,


Scrutantium profunditas,

0 amor Hcly,Ileloi. 13.0 amor, o sublimitas Mctransfer ad sublimia,

Sacrac jungens synderesi

Currus Eliacprovebat,

Cuivita,liberalitas
Tu vera sapientia,

Nec nonomnipotentia,

0 amor, o jucunditas.

Rexet regalis pietas,

Tusemper vigens novitas,


Nova me reple gratia, Tibi sit laus et gloria, 0 amor, Deus, deitas.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. A. - Clm. MoU. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. lj. -- Cod. Graecen. (ol. Lambrechten.) 'J.">s. add. saec. 13. C. -- 3, 6 De lege C. - 5, 6 quaeque sunt perfecta
C. Bis Str. 7 stiramen alle Quellen ubeiviu: Vor Str. 7 schaltet C eiu:

Per te cuncta rondidit,


Quibus legem iudidit,
t't vita, ijua vivurent,

Dejicis belligerum
Cujus adversarius

Fortis ut aiors Lueiferuiii, De linio crratur, Anior opurutitr,

Se iiiyiccm amarent; En Thau signaoulum,

Luce decorans aemulum,


Ut te plus diligercnt,
Qui firmandi startut.
Nudius vix

Regnumet imperium
I\-r verbiim participiinn
Sid bene advurbium.
tertius

Reclinans

damnatur,

O amor, quo salvatur. 7, 2 in vincibilia C. - " 7, 7 nescit. C. - - 7, 8 inimicitiam A. Str.

8 u. ff. fehlen C, welches dafiir die folgcnden Str. einstellt:


Per te virgo salutatur, Flore, fructu fecundatur, Fit parens manens tilia.
Per quem mater liunestatur,

Rex David infatuatur, Elisaeus incun*atiir, Splondor patris obunibratur,


Non noscitiir, Fortitudo negatui-

Inimicus amicatur,
Datus omni gratia,

A propriis in saeculn.
fatigatur,

Coulum mundo figuratur, Super cboros sublimatur Angelorum in gloria, O amor, vinceus ornnia.
Quo majestas inclinatur, Dei virtus infirmatur Cuni jumentis deputatur, Deponitur, ligatur

Panis verus fami datur, Fons siccatur, vis las^atur, Cniirigitur, lanceatur In crucis rux patibuln.
Per te vita infinnatur, Totus mundus innovatur, Paradisus irrigatur, Vis moritur, mutatur

Omnipoteiis iu stabulu.
O amor In ein 113. der Hs. B stelit noch ein dulcis

Decorus, fit spectae-ulu.


osculo. Ojiidui-tu.s, ,|, i i,. ,

auderc-r vcnvaiidter

Mone I, 237 gedruckt ist, uiid ans Moiie bei Daniel V, 203 und Kclir-

1. Salvc, patcr nominum


Omniuin, salus fidclium,

2. Salvc, tili virginis,


Mariae tu primogcuitus,

Tu summa spcs hominum,


Miseris

Ave, victor daemonis,


Dci pa-

dans solatnen pium. Jesu, decor virginum, Servorum tuorura praemium, Munda sordes criminum,
Tribuens

tris uuigenitus, A cunctis nos ruinis Eripe, rcx regum, penitus, Cunique nobis est finis,
Trabe nos

reis remedium.

ad te diviiiitus.

14

3. Salve, donum coelicum, Spiritus Dei qui diceris, Juvamen mirificum,


Dulcoris

fons, cibus pauperis, Remedium unicum,


Donans au-

xilium

miseris.

Avc, carmen mysticuni Quod nunquam humiles deseris,

Fac, trinitas nos frui superis.


Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. Vgl. Morul 7'J.

1. Una trium

deitas,

2. Pater idem tilio,

Non deorum colitur,


Nam conformis unitas

Non idcm, qui tilius,


Altcr idem filio,

Deitati noscitur, Non in esse trinitas, Sed extra discernitur. R Fides cst in opcre, Munus cst in focdcrc,
Usus est in inuncrc.

Non alter qui filius, Unusquisque tilio, Non ut quisque tilius. K" Fides est in operc, Munus cst in foedcrc,
Usus cst in munerc.

3. Altcr idem altcri, Quod adsistat altcrat,


Alterum sic alteri

Mcns et lingua confcrat,


Ut sit idem alteri,
Sed iu hoc Ood. Parisiu. non differat. (ol. Martialen.J 3719. saec. TJ.

4.

Salve, pater luniinum,


Omnium salus tidelium, Tu summa spcs oinnium

Salve, fili virginis,


Mariae tu primogenitus, Ave, victor daemonis,

Diccris daus solamen piuin.


Jesu, decor virginuin,

Dei patris unigenitus,


A cunctis uos ruinis

Scrvorum tuorum pracniium Munda sordes criminum


Tribuens reis reuiedium.

Eripe, rcx virginuin, penitus, Dumque nobis est finis,


Trahe nos ad te divinitus.

15

3. Salve, donum coelicum,

Spiritus Dei qui diceris,


Juvamen da mirificum

Donans auxilium miseris; Ave, carmen mysticum, Quod nunquam humiles deseris, Fac, trinitas, nos frui superis
In aelernum.

Cgra. Mouaceu. (ol. Tegurin.) 715. saec. 15,


5.

1. Fons, origo trinitatis Et totius deitatis


Pater est prineiyium,

3. Pari gaudent bonitatc, Pari pollent dignitate,


Pares sunt iu gloria;

Attributa potestate Et conclusa veritate Gignit ex se filium. 2. Datur natus mundo gratus, Incarnatus, illustratus,
Plenus sapientia.

Patrem nullus procreavit, Natum pater generavit Et spirat aequaliter. 4. Sed ab his amor spiravit, Amor natum humanavit

Hi sunt pares potestate, Pcr quem pater reparavit Uniformes unitate, Hominem, quem sauciavit Gubernantcs omnia. Ligni morbus gravitcr. 5. Hos distinctos in personis
Scd in esse et in donis

Idem csse crcdimus, Tu nos, Deus, coeli bonis


Beatorum et coronis 14o4v! auni 1351.

Frui fac, exposcimus.


Clm. Moiiacen. (ol. Emmeramen.)

Cantiune.s l|ua<lragesiniales.
6.

Rubens rosa, Jesu pie, Fili patiis et Mariae, Sacratissimae Semper virginis, Qui pro nobis fundis
Rivos sanguinis.

3. Consolationis rorem Dona nobis ct aniorcm Atquc saporem Tui noraiiiis, Jubar fac scutirc
Tui luminis.

Nos a culpa serva puros,


Actus fac scrvarc duros

4. Hostis nostcr vcrsipellis


Non nus vincat suis bellis

Poenitentiac Condiguissimae, Ne nos turpet naevus IncoDstautiae.

Seu Aut Per Nos

nequitiis versutiis, qins suis tradat suppliciis.

16

5. 0 Maria, rubens rosa, Dulcis nimis et formosa, Peccatoribus


Tuis fainulis Prccibus succurre Nobis sedulis.
Nec non tota Coeli curia

6. Carnem mundum zabulumquc Subde, ne vincant quousque Tibi suppliccs


Tuos famulos, (^ui trcs patiuntur Istos aemulos.

7. Chori simul angelorum


beatorum

Atque patria
Adjuvent nos secum

Frui gloria.
Cod. Beruliuen. Germ. 8 190. saec. 15. ex. gegen den Keira. - 6, 3 Tibi et. 5, 3 und 4 umgestellt

1. Cbristicola, recordare Mortis trucis et aniarae, (,ueli douz rois de paradis Gliscens suam reparare Plebem ab inferui lare Volt soufrir en la croiz jadis. 2. Lingua non posset pandere, Neque manus describere, Ne cuer pourpenserne savoir, Nec oculus iuspicere, Quantum pro nostro scelere Jesu crist volt de peine avoir. 3. Ob dolorem vitae ducis Morientis liguo crucis'
Lcs pierrcs ct li murs

5. Postquam nobis, quos dilcxit, Cornu salutis erexit En la cbartre d'enfer vilaine Atque praedam hinc evexit, Cum gloria resurrexit, Tesmoig Marie Magdelaine. 6. In hac resurrectione Omnes tenentur personae, ^iui en dieu croient esioir Ac magna devotione Sic dicere: Jesu bone, Vueilles noz prierez oir. 7. 0 quam felix et amoena Et quam dulci laude plena
Est ccste resurrection,

fcndireut,
Sol radios Et suae lucis aouvrirent.

In qua munduscarenspoena
Deo canit tensa vena

Texit hora mortis trucis,


li niouuments

En siguc de redamption.
8. Ergo tali modo pracsto

"1. Agnus misericors Dci,

Quemncquissimi Judaei Crucifierentsanz raison,


Yircs hostis tartarci Fregit et subtraxit ci Ceus,qui tenoit en sa maison.

Aclu sacro et tempcsto Soion entre nos pechecur,


Ut possimus Pascbae fcsto Corde puro et bonesto Reccvoir nostre sauvccur.

-..

17

9. Rex, qui cuni plasma superna


Resurrexit die terna

Et nous restora aniitie,


Ab hujus mundi cisterna Ad gaudia sempiterna

Nous moint per sa sainte pitie.


Cod. Parisin. (ol. Sandiouysian.) 15131. saec. 13.
8.

, Forma poenitentium In cruce monstratur, Crucis sufferentia Dum mors relegatur, Mortc crucis aspcra Vita reparatur, Dum in cruce moritur

2. Crux, salus, spcs unica, Lignum prctiusum, Lignum salutifenini, lignum gloriosum, Lignum fugans dacrnoiu-s, lignuni virtuosuni, Dei gratia,

vita, mors fugatur.

lignum gloriobiiiu.

3. Per te vitam ingredi Det nobis mereri, Qui te nostra voluit

peccata deleri,
In te, nostra gloria,

sit nostrum raederi, In te, crux, vehicula


vectrix
Cod. Oxonien. Bodl. 832.

Dei

veri.

saec. 15.

9.

. Latex silice, Mel petra profluit,


Medulla
In ardenti

In suppliciis Haec suplex hostia


Dum stat in ostiis

cortice,
frutice

Manna terram compluit,


Ut

Petit haec stipendia,


de beneficiis

Flamma nihil destuit,


Ejicit veterna Regulum caverna Dextera superna,

Recens sit memoria,


Quia pro te natus, Pro te perforatus Manus, pedes, latus,

Spiritus emanat, Literam complauat, Sputo caecum sanat Lux de lumine, Suo sanguine, Qui librnm gratiae Scripsit immolatus.
II18 V68, CautlOD'3 ft Mutti. II.

Pro te se despexit, Pro te resurrexit, Humeris revexit Ovem perditam, Sequi semitam Per haec convinceris, Ne sis tot ingratus.
2

18

3. Quid, cor aspernm,


Cor saxo durius,

Tot fructus opernra


Quid reddis melius?
Ne dolore vulnerum

Frangar Dei filius, Vicem quam rependisV Quare non attendis, Qais est, quem offendis? Ergo pradens ire, Diem praevenire.
Judicem lenire

Cures, opere IIuuc amplectere,


Qui tibi brachia
Tendit
Cod. Oxonien. Kawlinson

immolatus.
saec. 13. A. -Cant. ins. Petri de

C 510.

Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - " Tni]>. ins. sacc. 13. Cncl. Stnttgartien. HB. I Asc. 95. C. - - Cod. Gilrlti"nlivtcran. Hdmstadien. 628 saec. 13. D. 1, 6 nil destruit D, nil di-stituit A. -- 1, 7 Eruit aeterna A. - - 2, 9 Manus felilt B. - - 2, 15 Per hoc D. - Str. 3 felilt B. - 3, 1

O cor asperumA. - " 3, 5 Nec dolore A. schrift giebt A.


10.
"

Cfr. Mik-hsack 166. -

Die Auf-

Planetus

CLristi

morieutis.

1. Homo, vidc,

2. Eja, homo, quarc

quac pro tc patior,


Si cst dolor

teipsum negligis?
Vultus adspcctum

sicut, quo crucior,


Ad te clamo,

ijuarc non corrigis


Et cur affectum

qui pro tc morior, Vide pocnas, quibus afticior,


Vide clavos,

ad me non dirigisV Erras, dum quempiam plus quam me diligis.


Nam creaturam

quibus confodior, Cum sit tantus dolor cxterior,


Interior

tc feci nobilem, Adspectu palchrum, rationabilem,


Natura mitem

planctus est gravior, Tam ingratum


dum te experior.

et amicabilem Sumuiique boni


coramunicabilem.

3. Et tu serpentis
seductns flatibus

Illaqueasti te mortis nexibus,

19

Hinc paradisi es

depulsus foribus,
Mox occnrristi

saevis latronibus,
Qui te nudatum
sacris virtutibus
Vulneraverunt

in naturalibus.

Cumque non esset,

qui salvum faceret,


De manu
Ad Vile te

mortis

nec qui redimerct.


descendi

de patris solio,
velatus

carnis cilicio, Te redempturus, non autcm pretio.

Sed, sicut cernis, sanguine proprio.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureiitian. Pl. 29. 1. A. -

il. Lmidiiir-n. Eg-erton '274. saec. !"'!. 1!. C. -srlircibt

Cod. Carnoten. 341. saec. 14.


C'<>d.
alle

<.'nd. 1'arisin.
C das Lied

(<>]. S- Albini
dem hl. lit-rnliard

Andegaven.) *4MM. ,S;KT-.l.S. D. -zn. Mit Au^nahme von (' lialjrri

Carolsruhan. An^ien. '"><>. saue. 14'i?..E. -- Avifser B nennt aueh C 1'liilipp dc Grt-ves als Yerfasscr: MProsaPliilippi, Cancellarii Parisieusi.s"; dagegrn
aiidi-rn llandschriftcn nur riiif Str^plic, <lii- rr>ti-, ilic aitcli allf-in tclit i.T.-rhfint, \veil die folgenden wrdcr <lrn Stil ilrs Kanzlers vcrraten, noch dasselbe Versmafs bcwiilire, da lic vrstc Halftc ji;<l-r 5C-il<itaktyliscl\ statt trorliiiiM-li i^t.

1,'ng-fwifs bleibt, <>bdas i-c-hte Liccl nur rinstroplnV war, odcr ob (Jie fulgrnili-n Strophen verloren sind. -- 1, 2 quirl pro te CU. -- 1, 4 taincii (ilaiictiis i >t (.'.

11. Alius Planctus.

1. 0 quotiens vos volui Blanda sub ala cogcre, Quos jam natos regenui,
Reperditis aperui Viam salutis terere,

2. Numquid inter vos vilui, (,uodcrucem meamperderc Gentem pravam sustinui?


Nonne scitis, quod polni Mihi solus sufficere

Sed crucis fracto foedere, Me relicto contemptui Causasvultis exquirere, Ne sanctorum senatui Vos possitis adjungere.

Et angelis praecipere, Ne morerentur fatui ? Sed hoc crucis charactcrc Flus gloriari volui, Quos me scitis compellcrc.

Cod. Guelfenbyteran.Helmstadien. 628.saec. 13.- 1, 1 vosfelilt. - 1,41/ifs: Deperditis.- 2, 8 Sed homini crucis eharactere.-- Cfr. Milcbsack 174 sq.
2*

20
1.

Alius

Planctus.

Homo, (juam sit puia


Milii de (c cura, Prout probant plura, Ltolor et pressura, Vcrbcrurn tritura,
Lanceae tixura. Vinctus in catena

Myrrha, 1'clleplena,
Caesa gena, omnis vcn.i Sanguine cruenta. Stupens baec tormcnta Condolet natura,
Veli tit sdssura, Solis lux obscura,

Nulla victus poena,


Polus in higena
('aiit. ms. Petri de Mtdicis saec.

Patent niununienla,
Dum suni inimolatus.
13. Cod. Laurentiaii. Pl. 29. 1. -

Vers )Ji lit-s:

1'rnlie iimliant

plura?

Nach dem Zfiignisse

Salimhenes ist

dies Lied vou ]'liili|i|ius <li- (in-via. Walirscheinlieh liietet die lls. intr erste Strnpli'- dcs Lii ilcs, das mir abtr anderweitig nicht vorgekommen

13. Alius Planctus.

0 levis auiula, Cur credula Videbaris primitus, (^iuis vel qualis

2. Gens nimis aspera. Considera, Quod adiiector nexibus, Sic in veslris

ct cur erit exitus, Imprimi sedula, Cur vincula Velox fert interitus,
Mors extrema

cogor mori manibus, Per te florigera, Sint prospera Pro maloram mentiLus
Et omine

quia mortis anhclitus.


Cant. ms. Pelri de Medicis saec.

nialum malo fruentibus.


13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

14.

Dialogus Virginis cum cruce.

Crux, de te volo conqueri,


Quid est, quod in te reperi,

2 Cur pendet, qui non meruit,


(tiuid. quod te non abhorruit,

Fructum tibi non debitumV Fructus, quem virgo peperi Nil debet Adae veteri Fructum gustanti vetitum, Intactus fructus uteri
Tuus nou debet fieri

Cum sis reis patibulum? (..'ursolvit, quod non rapuit. Cur ei, qui non nocuit, Es poenalepiaculumV Ei, qui vitam tribuit
Mortique nihil debuit.

Culpaenon babensmeritum.

Mortis propinas poculum?

21

3. Te reortttn suppliciis
Te culparum flagitiis
Ordinavit justitia;

7. Ulmus uvam non peperit,


Qaid tamen viti deperit,
Quod ulmus uvam sustinetV

Cur ergo justum impiis, Cur virtutem cum vitiis Sociavit nequitia?
Redditur poena praemiis,

Fructum tuum non genui, Sed oblatura non respui, No poena culpam tcnninet;
A te mortalem habui,

Offensa beneficiis,
Honori contumelia'.'

Immortalem restitui,
Ut mors in vitam germinet.

4. Reis in tc pendentibus, Homicidis, latronibus Inflicta maledictio,


Justo pleno virtutibus, Ornato cbarismatibus Debetur benedictio;

8. Tu vitis, uva filius; <juid uvae competentius Quamtorcular, quopremitur.-'


Cur pressura fit durius, Nisi quia jucundius Vinum sincerum bibiturV

Ergo quid ad te pertinet'!


Cur vita mortem sustinet,

Quid uva pressa dulcius?


(Juid Cliristo passo gratius,

Habitus fit privatio? 5. Virgo, tibi respoudeo,


Tibi, cui totum debeo Meorum decus palmitum;

In cujus morte vivitur? 0. Multi se justos repntant,


Filium a te postulant Et ad me uon respiciunt,

De tuo flore fulgeo, De tuo fructu gaudeo Redditura depositum, Dulce pondus sustiaeo, Dulcem fructum possideo,

Sed postquara tibi creditus, Est apud me depositus, Extra me nun inveniunt; Quaerant in meo stipite, Sugant de meo palmite

Mundo, non tibi genitum.


0. Quodsi niortem non meruit, Quid, si mori disposuit, Ut morte mortem tollerct?

Fructumtuum; quemsitiunt.
10. Respondeas hypocritis: Filiuiu mcum quaeritis, Quem crud duduin tradidi,

Lignum ligno opposuit,


Solvit, quud nunquam rapuit. Ut dcbitores liberet; In Adam vita corruit, Quam sccuudus reitituit, Ut vita mortcm superet.
Cant. ins. Petri <lc Modicis sacc.

Jaiu nou pendet ad ubcra,


1'cndct iu crucc vcrbera (Jorporis mousti-aiis lividi; Eum in cruce quaerite, Guttas cruentas bibite, Aemulatores pertidi.
13. Cod. Laureutian. Pl. 29. 1. A. -

Clm. Mouacen. 675. saec. 15. B. - - Cod. Palat. Vindobonen. (ol. (.'.ini|>L'ii.) 883. saec. u/is. C. - - 1, 2 Quia nuuc iu te C. 1, 3 non tilii C. - 2, ''

impiis C. -

Quitl est quod te non obruit (1.: liurrnit) C. -- 2, 4-6 felilen C. -- 2, 1 Quarequi vitani C. - 2, 8 MortisqueB. - 3, 1-3 fehlenC'. - 3, 4 cum

deljeo C, - 6, 1 Christus inurtem non B. - 6, 2 Quodsi C. - 6, 3 Lij,'im ligniira B. -- 6, 5 Exsolvit quod non C. - - 6, 7-'J tchlen B - 7, U iu
vitam transeat C. 8, 7 uva passaB. 9, 2 Filium tuurn a te. Als Vereben.so C (fol. 70b); fasser bezeichnet Salimbene den Pariser Kauzler;

-j, 6 .Sociante C. - - 8f 7-8 fchlenB. - - 5, 2 Mc tilii totaru


,,(>U

metnoriam crucitixi scribo hanc disputationem, quam composuit cancellarius

Philippus, iutcr luatrem ipsius crucifixi et crucem.1' -

Es fragt sich uur,

wjeweit der Tfjct als autentisch

22

A hat namlich nur Str. 1, stimmt; dagegen,

anzusehen ist. Licdern

3 und 5, C hat Str. 1- 7, B den ausffilirlichsten Text. Fur die Echtheit des. (i.-uizcti , niindestens der ersten acht Strophen, sjiricht im allgemeinen der
.Stil, der sehr wolil zu den rrhu-n des Dichters

d:ifs die zweifcllos echten Strophcn nur zwoi Keime kennen, eine Regel, von Str. 9 und 10; diese letzten beiden durfen wohl sicher als spatere Bereichernng anzusehen sein. Die Melodie des Liedes, richtiger eine Melodie

dr-r einiual Abstaudgenommen in 4, 7 und 8, in 7, 1 und 2, vollstandig in

des Liedes, hat nach Salimbene der Franciskaner Heinrich von Pisa gemacht.

15.

0 orux, ave, spes unica, Signum mitibns mite,


In paradisi chronica

2. Ecce, crncem Domini, Daemon cedat numini,


Fuge, pars adversa,

Te signat arbor vitae, Ligna Abrahamitae, Jacob manus cancellans,


Tau in liminari,

Perversa, eversa Hoc signo. Gigas fati gemini


Militavit honiini,

Serpens in palo pari, Moyses orando bellans.

Collcgit dispersa, Diversa, conversa


In ligno.

3. Ergo per signum crucis, Per signum summi ducis,


Per ducem summae lucis

Libera nos, Deus.

Sit nobis crux tutameu, Lorica, pax, solamen,


Sit scutum sine tamen, Annus jubilaeus. Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23). A. ('ant. ins. Petri de Medicis saec. 13. (_'"d. Launntian. Pl. 29. 1. B. Cod.

Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. - 2, 6 fatis geminis C. 2, 7 lioiuini* (J. - 3, 7 lesen alle drei Quellen wie oben; dennoch durfte cin \":Tscii[vilj(;u vorliegen; lies: scutiira, iinitamen (statt linitanientum)? Cfr. Milchsack 177.

16.

De clavo Christi.

Clavus pungens acumine, Dum carnera Christi perforat, Ex vulnerum foramine Passionem commeinorat, Cujus dum madet sanguine,

2. 0 manunm confixio, 0 pedum perforatio, Quibus Christus confoditur, Cujus dum cavo scinditur, Et clavorum mysterio

Nos perfundensdulcedine,
Cliri-to crncis imagine Coufomatos incorporat.

Regnnmcoelorum panditur,
Coelestis fabri studio Clavns in clavem vertitur.

23

3. Vobis loquor pastoribas, Vobis, qui claves geritis,


Vobis, qui vitae luxibus

Claves Christi rejicitis, Vos lupi facti gregibus, Membra Christi configitis
Et abutentes clavibus Claves in clavos vertitis.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

17. Laus in Festo Palmarum.

1. Ecce, rex desiderabilis,


Gloria patris altissimi, Factus homo visibilis In asino venit humilis. 2. 0 tu Sion filia,

4. 0 qualis haec mutatio,


Dum crucis in patibulo Missus a regni solio Mundi fit abjectio. 5. 0 quam stupenda pietas,

Pia pande desideria,


Exsulta satis et jubila.

0. quam fervens haec caritas,


Per quam tibi, o trinitas,

Te vere decent gaudia. 3. Ab Hebraeornm populo Jucunda fit processio,


Clamatur: in altissimo Hosanna David filio.

Tanta placet humilitas. 6. 0 qualis es, tu asine, Qui regem portas gloriae
Carnis tectum velamine, Quem coeli colunt curiae.

7. 0 angelorum gloria,

Tibi grata sit haec familia,


A qua tibi pro raca Datur laus et gloria.
Grad. ma. Porcetense saec. 12/is. Cod. Darmstadien. 1, 1 rex tuus desiderabilis. -- 7, 3 pro racha.
18. In Parasceve.

931. add. saec. 14. -

Fas legis priscae, typici tu victima Paschae, Qui non solvisti, sed Adam novus omne novasti, Teque quaternorum qui symbalo discipulorum Ablueras mentes sorde simulque pedes.
Vere tu potus hyperousion ipse cibatus

Emmanuel vite nobis sitientibus vitae, Mite salutare mundi, mors mortis amarac, Non homo sed vermis, eremi suspendulusanguis, Qui in cruce solvebas moriens, quae non rapiebas.
Trop. ras. saec. 13. Cod. Sttittgartien. HB I Asc. 95.

24

CaDtiones PaschaJes.
19.

1. Laudet laetus noster coetus Viventem cum mortuis, Qui nos emit et redemit Sanguinem per proprium. 2. De figura nulla cura,

4. Orcum fregit et elegit Sanctorum consortia, Hos amavit, quos ornavit Immortali gloria. 5. Ita gessit, et recessit

Quia venit Dominus,


Venit Jesus sponte laesus,
Ut dcleret facinus.

[Ululans] daemonium,
Videns, quia miseria
Versa est in gaudium.

3. Mortem passus,nunquamlassus Quievit per triduum, Jam surrexit et erexit, Tempus habens cougruum.
Benedicat
Grad. ms. Porcetcuse saec. I2/is.

6. Ergo plaude, ergo gaude Laudans Dei filium, PJebs, quam lavit et sanavit Gratia non merito,
Domino.
931. add. saec. 14. -

Ore vero, corde mero


Cod. Darmstadien.

1, 1 Gaudet. - Als Kundreini wiederholt sich 1, 3 sq. Diese Verse gelioren aber von rechtswegen zu 6, 1 und 2, mit denen sie eine Strophe bilden.
Uaiin ware entweder 1, 1 und 2 der Rundreim
rectionu DN.

oder es sind hinter 1, 2 zwx-i

Zeilen ausgefallen. - - Die Aufschrift lautct in der Hs. Laus de resur-

0.

1. Aeterni patris filius Nostrum videns interitum Condoluit, Quod nos tenuit Satan atque videri Non renuit, Quod sic voluit Nos ab hoste tueri.

3. Ante tempora genitus, Totius mundi Dominus, Duin iiascitur, Salus exoritur, Via vitae donatur; Dum patitur, Satan affligitur, Yita recupcratur.

2. Natus est nobis Dominus,


Nostrurn diluens fapinus
llluditur,

4. Inferni portas spolia


Die resurgens tertia,
Qui voluit,

Alapis caeditur, Nudus expoliatur,


Couspuitur,

Vivus apparuit, Vitae dans documenta.


Apparoit,

Crudfigitur, Saeva inorte damnatur.

Diu quod latuit, Dragma vctus inventa.

25

5. Nos igitur ex debito Benedicamus Domino,


Qui aethera
Nobis
Gaudia

indebita

Nos amore reduxit,


Donans eximia Dies nobis illuxit. Cod. Cantabrigen. Ff I 17 add. sar.-c. 13. - - 1, 2 lies: Nostros videns

intfritus? -

5, 6 fehlt eine .Silbe.


21.

1. Alma dies, dulcis qui es, Cum triumphi cumulo Leo fortis, victor mortis, Qua surgit de tumulo. Felix dies, felix hora, Qua ad superiora Victor redit sine raora.
2. Dies laeta sine meta,

4. Haec peccatum veteratum Fugat et interitum, Beatarum aniruarum Pium servans meritum. 0 dies beata, Nulli comparata, Qua mors est fugata.
5. Resurrexit et revexit,

0 dies victoriae, In qua mortem vicit fortem Rex aeternae gloriae. Mira peregit, Tartara confregit Et hostem subegit.
3. Lux laudanda et ornanda Omni reverentia,

Quos sorbuit interitus, Conlaetatur, comitatur Chorus hunc angelicus. 0 dies magna Dei, Dies nostrae spei, Dies requiei.
6. Nobis vitam infinitam Dat vera resurrectio,

Quam sacravit, quara beavit Divina potentia. 0 dies amabilis, Quae nunquam labilis, Sed semper stabilis.

Ista lux nostra dux, Sit salus et protectio. Cliristo sociemur, Cliristum contemplemur, Christo conlaetemur.
383; mit Xeumen.

Orat. ms. saec. 15. Cod. Mus. Hildesheimen.


22.

1 Christus vicit resurgendo, Saevum hostein reprimcndo, Alleluja, Alleluja,

A tartaris nos redemit, Culpam Adam qui perernit. Alleluja, Alleluja,

Ey, surrexit rex gloriae. 2. Quasileo in triduo


Vivus redit de tumulo. Alleluja, Alleluja,

Ey, surrexit rex gloriae. A peccatisnos abluit,


Qui se pro nobis obtulit. Alleluja, Alleluja,

Ey, surrexit rex gloriae.

Ey, surrexit rex gloriae.

26

Laudes dignas jubilantes,


Voce laeta resonantes,

6. In hoc paschali gandio


Benedicamus Domino.

Allcluja, Alleluja,
Ey, surrexit rex gloriae.

Alleluja, Allelnja,
Ey, surrexit rex gloriae.

Grad. ms. Moshurgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157.

23.

1. Corde vero Ac siucero

5.

Vita mundo Moribundo

Nos condecetpsallere
Et psallentes
Nostras mentes Ut

Christi morte redditur,


Mors devicta
afflicta

Ad Christum erigere. 2. Ecce certum


Et apertum,

Gemit et conqueritur. 6. Hinc descendit,


Qui pependit

QuaUter hoc tempore Actor lucis


Sanctae crucis

Pro redimendis suis, Ad inferna,


Die terna

Vicerit in arbore. "5. Laude dignum


Est hoc lignum,

Resurgens a morluis. 7. 0 quam grata


Et beata

Quo nos suo sanguine Christus lavit


Et purgavit

Est hacc resurrectio, Per quam vitae


Victo Dite

A noxae caligine. 4. Agnus Dei,


Quem Judaei

Datur reparatie. 8. Fractis portis


Domus mortis

Occidereperfidi,
Sua morte

Rex triumphat aetheris,


Cum dilectis

Claustra forte Hostis fregit callidi.


9. Ergo toto
Cordis voto

Hinc ejectis Rediit ab inferis.

Oremus, ut gaudiura
Nobis
Praeslet

caeli
Heli

Per crucis mysterium.


L Jdidit.

Cod. Parisiu. (ol. Sandionysian.) 15131.saec.13. -

5, 1 Vitam. -

5, 3

27

1. Orthodoxeplaudite,
Spiritus immuntli Expurgato fomite,

4. Quisquisper exsilia
Mundi hujus viat, Omni concidentia

Atque laetabundi I4vu Deo psallite, Quia moribundi


Vera fides geniti purgavit crimina mundi. 2. Adam per consilium
Propriae consortis

Posttergata sciat, QuodChristi clementia Noxaecaedes piat,


Ut poena careat homo, purus crimine fiat. 5. 0 quam frugi passio
Nostri salvatoris

Transgressns imperium Regis summi fortis, Ad nostrum exitium Fructum dirae sortis Hausit, eo cunctis
miscendo pocula mortis.

Ac sui effusio Beati cruoris, Dulci cujus pretio Huraani languoris Vulnera dum sanat,
dolor est medela doloris.

3. Christus optans vincere 6. Rex terrae et aetheris Acherontis ducem Et qui cuDcta regit, Illius et frangere Qui pro nobis miseris Pressionem trucem Occasumelegit Atque suis reddere Atque regem sceleris Paradisi lucem, Moriens subegit, Probra pati voluit, Nobis surrexit, sputa, flagella, crucem. qui nobis tartara fregit. 7. 0 Christe propitie, Qui tuae gravamen
Visitans
Per

familiae
mortis examen

Reddidisti gloriae
Aeternae solamen,
Unicus in trino

sis benedictus, amen.


Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15313. saec. 13. scientia? 4, 6 scaedes.

4, 3 lies: con-

25.

Corusca Sion inclitis

Fractis tyranni viribus

Ornatibuscum gloria,
Post Christi, (ui capitis, Completa bene proelia Rednxit mira gratia

Hostilesportae pereunt,
Ex mortis tractos faucibus Teneri seris nequcunt, Erepti laudes evelmut,

Per protoplastumperditis
Beata nobis gaudia.

Et cum tropliaei cantibus


Vexilla regis prodeunt.

28

3. En remeans ab inferis Truso triumphat funere, Tollens de domo carceris, Quos facit fauste vivere, Laetos optatum cernere Tamquam post noctem oneris
Jam lucis ortosidere.

5. Declarat se discipulis Pulso dolorum turbinc, Cor lenit in sub epulis Et corporis indagine, Quod sumpserat de virgine, Princeps occasus" insulis
A solis ortuscardine.

4. Keflorait ut lilium

6. Surgente mundi domino

Caro pastoris fulgidi, Grex plaudat ejus ovium Et convertuntur perfidi, Rcvixit junctus lapidi,
Sit vox melorum dulcium

Fit recens rerum series, Dempto sopore pristino Pubescit terrac facies, Arridet una species
Tibi carenti termino,

Ad

cocnam

agni
vidi.

pro-

Christe.

q u i lux
dies.

es et

7. Lota peccati macula Conetur quisque penitus


Hac renovari formula, Nec differatur aditus, Ut des bic niaiina, coelitus
Ad nostrae mentis vascula

Veiii,

creator

spiritus.

Cod. Trecen. (ol. Claraevallen.)

990. saee. 12. add. saec. 12/is.

36.

1. Cum rex Christus gloriac Gehennaeclaustra penetiat, Sanctos suos redimens, Yictor inde remeans,
Diem istam consecrans.

"i. Salve, nox optabilis, Paschalis nox nobilis, Quae beata diceris Meritis praecipuis,
Christus in qua surrexit.

2. Angelorum exercitus Exsultando progreditur, Victoris boni gloriain


Proclamando nuntiat,

5. Gaudet solura hac die, Qua surgit victor gratiae Coelum replens gaudio,
Hominem solalio.

Per quam mundo datur pax. 3. Portas vestras, principes, Kex adest, dicunt, tollite,
Introibit potens rex,

6. Ckristus, salus humilium, Devicit bostem saevissimum,


Regnum ejus destraens

llegum Dominus et rex, Desperatis factus spes.

Homincmque liberans, Paradisum reserans.

29

7. Coelum, tcrra jubilat Et quod in eis habitat, Et nos nunc cum gaudio
Benedicamus Domino

Alleluja psallendo.
Orat. ras. saec. 15. Cod. Mus. Hildesheimen. 380; mit Neum.-n.

27.

1. Gratuleraur,
dies est laetitiae,
Resurrexit

3. Resurrexit
agnus factus hostia,
Morte sua

verus pastor hodie,


<x>ui nos dono

nostra mnndans vitia,


Nos ad vitae

reformavit gratiae.
R Resurrexit et revexit

revocavit praemia.
R Resurrexit et evexit

Hominem ad patriam, Quem seduxit et perduxit


Hostis ad miscriam.

Hominem ad patriajn, Quem seduxit et perduxit


Hostis ad miseriam.

2. Resurrexit,
quique mori venerat,

4. Ergo pura
nostra sit devotio,

Ut deleret, quod hostis intulerat, Ne periret, quod prius ceciderat.


Cod. Cantabrigen.

Ut redempti a mortis supplicio, Bencdicat tanto Dei filio.

Ff. I 17. add. saec. 13.

28.

1. Exsultemus et laetemur hodie,


Dies ista

3. Ex Aegypto captivati fugiunt,


Et ad vitam

dies est laetitiae,


Alleluja,
resurrexit Dominus.

peccatores redeunt,
Alleluja,
resurrexit Dominus.

2. Exsultandi et laetandi tempus est,

4. Christus portas ueternales diruit

Pascha nostrum
Christus immolatus est,

Et captivis
libertatem tribuit, Pominus.

Alleluja,
resurrexit Dominus.

Alleluja,
resurrexit

30

5. In hoc ergo jubilaei termino


Servus liber

benedicat Domino,
Alleluja,
resurrexit Dominus.

Cod. Graecen. (ol- Secovien.) 756. anni 1345.


29.

1. 0 Jesu admirabilis, 0 laude plus laudabilis, 0 gaudium melliHuum,


Amor cordis

7. 0 quam fclix miseriu, Quac gratia, quae gloria! En, qui cunctis dissirailis.
Deus nobis tit similis

Irriguum,

Totus desiderabilis. 2. 0 lumen indcficicns,

Et Lurailis, Quis unquam vidit talia? 8. Senex dierum nascitur,

Afticiens, reficiens,
Sufficicns, alliciens, Fruentes te perficiens,
Nos sitiens,
Fons vitae indeficicns.

Lux nova nobis oritur,


Rex habitat in stabulo, Aetcrnitas in sacculo,
Patibulo
Mors morte victa moritur.

3. Ab aeterno providcras,

9. Involvitur,

tit habilK

Pracsciveras, nos riovcras, Elegeras, dilexeras,

Majestas ct tractabilis, Amplexus praebet, ostula.

Fravosquc reprobaveras,
Taxaveras, Quae post daturus fueras. 4. Dilcxisti nos nimium, Fons vilac, vita. gaudiuni, Sempcrque tibi fuimus, Qui nondum csse cocpinius, Exstitimus Aute omnc principium. 5. FA, ecce, Christus aderat, Et fjuos praedestinaveral Creatrix sapienti?,
Plasmatur in niiseria

Distentusexpiacula,
Ians pocula Vitac amor amabilis. 10. l)oinus fortis diripitur, Scdc potcns dcjidtur, Pax dcpracdatnr infcros, Captivos ducit miscros Ad superos, Salus nostra perficitur. 11. Cujus justum judicium Inter jnstum et impium, Supplicium vel gaudiuni.
Finis hic erit omniura,

Et gratia Salvatur, quod perierat. 6. Tota massa corrumpitur, Placens inde eligitur,
Abjicitnr, quod displicet,

Per inedium Regressusad principium. 12. Angelorum et houiinum Te jucundum consortium


Et unum necessarium

Hoc totum mundus continet, Sed indicet,


Nobis qui puer nascitur.

Nostrum, Mariae praemium Et gaudium


Per Jesum Christuni Dorainum.

Clm. Monacen. (ol. Altahen.) 9624. saec. 13.

31
30.

In paschali gaudio,

3. Salvatoris vulnera

Coelum, terra plaudat, Jesu namque passio

Thomas contrectavit. Ejus cor et latera,

Evae mortem damnat;


Christus cruce moritur,
Caro bnsto traditur,

Fidem solidavit;
Gaudet de victoria
Christi de tribu Juda

Anima abyssum
Destruit et spoliat, Vinctos inde liberat,

Quisqueelectorum,
Quibus mandat Dominus, Fidem fari gentibus

Reddit paradisum.
Ex inferno rediens Praeda secnm pergit,
Flatura carni uniens

Et regnumcoelorum.
4. Voces nostrae gloriam Resurgenti Christo
Suam ob victoriam

Gloriosesurgit;
Matrem tristem visitat,
Liberum se comprobat

Dicant corde toto,


Allcluja jugiter
Resoncmus dulciter,

Morlis ab acrumnis, Edens cum discipulis, Apparendo feminis,


Fidei alumnis.

t^ui sumus saluti Corporis et animac Ac coelestis patriac


Viis rcstituti.

5. Surgere a vitiis
Fac nos ad virtutcs

Sacrisque deliciis

Rcple hic degentcs;


Jcsu. cocli gandiam

Et twona virginum, Pacis fcr solamen,


In cxtrcmo temporc Tecum quoquc vivcre
Pracsta nobis. Amcn.

Clm. Monacen. (ol. Tegnrin.) l'JH'24. anni 1490. 3, 4 Fide.

3, 3 cor et altera.

31.

Qui passus est pridie,


Resurrexit hodie,

2. In manu potentiae
Resurrexit hodie,

Novus gigas

Redemit nos

geminaesubstantiae,
Resurrexit

de lacu miseriae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

hodie rex gloriae

32

3. Morte carnis propriae Resurrexit hodie, Triumphavit tyrannum nequitiae,


Resurrexit

6. Perit vox tristitiae, Resurrexit hodie, Servitulis perit vox moestitiae,


Resurrexit

liodie rex gloriae.


4. Agnus innocentiae

hodie rex gloriae.


7. Verus sol justitiae

Resurrexit hodie,
Debellavit

Resurrexit hodie,
Hebraeorum

principem malitiae,
Resurrexit

transeunt reliquiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae. 5. Radix stirpis regiae


Resurrexit
Vicit leo

liodie rex gloriae. 8. Gaudeant ecclesiae,


Resurrexit
Haec

Uodie,

hodie,

est dies

leonem superbiae,
Resurrexit

actcruac raemoriae,
Resurrexit

liodie rex gloriae.

hodie rex gloriae.

9. Sit laus regi gloriae,


Qui surrexit hodie, Sit per cuncta saecula

Pax to dem nigen clostere.


Orat. ins. Caeciliae HugLeii anni 1524. Cod. Stuttgartien. (ol. Mis. Hamburgen.) lb 22. -- Cacilia Hughen war Nonne in dem s. g. Neu-

kloster bei Buxtehude;daher 9, 3 sq.

32.

Choro jucundo Atque laetabundo Grates solvaraus Christo Domino, Qui nos benigne Redemit ab igne Diri tyranni Pharaonico, Bonitate propitia qui cunctos liberavit;
Meritis nostris

Ave, Maria, Rege nos bac via, Nobis tu gratum sis remedium, Voces exaudi Miserorum, audi Ad te clumantes ut Theophilum Poenitentem, qui gratiam a Deo impetravit,
Per te donavit

nos non reparavit, Sed nos salvavit sua gratia.

veniam, salvavit, Quem perduxit ad coelestia.

33

3. Sic nos, M;iria,


Maris stella pia, Ad paradisi duc palatia, Ut te laudemus, Tccum jubileraus
Gaudio coeli

cum laetitia; Maria, tu remedium

cunctis adfuisti,
Tu liberasti,

quod Eva damnavit


Persuasione

diabolica.

Cod.Maihingen. (ol. Kirchheimen.) II 2. 8 13. saec. 16. 1, 9 Bonitate propria, bei welcher Lesart eine Silbe fehlt.
33.

1, 7

1. Haec est dies triumplialis, Mundo grata perdito,


Dans solamen nostris malis

2. Duce fraudis dcmolito Terris pax indidtur,


Et exliausto aconito

Hoste jugo subdito,

Salus aegris reddilur;

Haec est Deo specialis,


Tanto nitens merito, Quod peccati sit finalis

Morte mortis morsu trito


Vitae spes infunditur, Claustro pestis inanito

Mali malo irrito. Ncfas omne pellitur. 3. Cum nos Christus feeundarc
Tanto vellet foedere

Et se morti gratis dare Pro reorum scelere,


Jure decet hunc laudare

Et ei cousurgere,
Pascha novum celebrare

Corde, voce, opere.


Cant ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. " Cant. ms. Toletanum saeir. 13. Cod. Matriten. Tolet. !i.",0 (:'.:!-23). B. - Cod.

Guelfenbyteran. Helmstadk-n.02*. saec.13.C. -- 1, 7 tit A. B. Cfr. Milchsack 190 sq.


34.

3, 3 mortis

1. Eja, stematica Vocis harmonia

2. Pronomen nemenon Hypatc hypaton

Festa paschalia Celebrentur, Musica melica, Rhythmica,metrica


Jam nova cantica
Modulentur.
Ureres, Cantiones et Muteti. II.

Resonetcommeson Tetrachordo Nethesihemeron Cum die zemeron


Pos pangant meloron,
Poscit ordo.
3

3. Absit
Per

34

sicmatica
diaschismata

Varians organa Cantilena,


Sed diatonica

Temperat neumata
Vox consonantia

Morum plena. R Sanctus sanctorum,

Festa festornm,
Resurrexit,

Plebs fidelis jubilet


Gaudeat ecclesia.

Cod. Cantabrigen. Ff. I 17. saec. 13. - 1, 1 Lies thematica? - Die xweite Stropbe bleibt uuverstandlich, obschon man im allgemeinen errat, dafs von vniiiii, pta*! nd r^rrj die Rede ist. -- 2, 7 ist vielleiclit Vox pangat

melodon zu leseu. - 3, 1 lies entweder sigmatica (vonaiy^df) oderschismatica.


35.

1. Novum

sibi

texuit

Prius

tactu

fimbriae

Dominus lumbare, Volens, quod computruit, In hoc compensare ",


Sterilis, laetare,

Menstrua curatur, Jairi quara tiliae Sanitas reddatur,


Per acura intratur

Nam tot Christo paries, Canielus gentiliam, Ut Judaeum supplantare Nec Helias aspernatur Tuus possit paries. Viduae tngurium. 3. Esau repudiat,
Jacob Cbristus gratis
Vocat et initiat

Fide trinitatis, Cujus dignitatis

Signum dedit gentibus


Jacob natis cancellatis Benedicens manibus. Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Sequent. ms. Praedicatorum saec. 13. Cod. Sangallen. 383. B. - - <_'od. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. - 2, 6 Camelis A. -- (_'t'r.
Milchsack 201. 36.

Relegata vetustate Vetus homo renovetur,

2. Nec te credas renovari, Nisi prius expurgari

Ut in sanctanovitate Sanctumpaschacelebretur, Et in malis defonuatus Christo psallat reformatus,


Ut eidein conformetur.

Meutemvelis a fermento, Quia verus Agnus summomento Pro te passus


Immolari.

35

3. Vere lucis matutino, Non legali, sed divino Agno decet resurgere Corde, ore et opere,
Sic benedicamus
Cant. nis. Petri de Medicis saec. 13.

Domino,
Cod. Laurentian. Pl. 20. 1. -

Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. 930(33-21). B. teubyteran. Hclmstadien.
Milchsack 196.

Ol. Cin-1
C. -- l't'r.

628. saec. 13. C. -

2, 4 verus fehlt

37.

1. Sion, gaude, duc choreas praecine sodalibus, Trepant pedes, eant manus, nec sit modus gestibus, Tuus David tympanizat et se portat manibus,
Sic rex Acbis incantatur

2. David Christus, Achis daeraon, Sion est ecclesia, Tympanistes fuit Christus, dum sacrat jejunia, Se portabat, dum in coena suis datur bostia,
Hostis unde spoliatur,

captus novis fraudibus.


Philistacuni
Gloriantur

Siou habet spolia.


lapide,

3. Hic est David, qui prostravit


et laetantur Hebraeus

turbae prius pavidae,


Solus reus rex

ut Saul fuit invidc,

Placat illum intrauquillum


l>ius pater Ididae.
Cod. Parisiu. (..1. Martialen.) 3719. saec. 12. A. - - Cod. Reinen. 743

portat dum B. -

(1043) satc. 13. ex. (.laraus in: Neues Archiv XVIII, 518). B. - - 1, 1 Sion plaude ]J. 1, -J>Sti-cpr-ut pedes B. - " 1, 7 incurvatar B. - - 2, ."> Sc.se

3, 3 Conlaetantur, gloriantur B. - 3, 6 Ut fehlt B.

38.

Tu deitati

2. Tn pro roe mori

Garnem unisti, Tu pro me pati Sustinuisti, Nemo tanta tiori Pote&t promereri,
Sed tu cordi raiseri Da misericordiam.

Non horniisti, Reddi favori Quid valet isti 'i Nihil potest muneri Tanto par censeri,
Tuae manns operi Da misericordiam.
3*

3. Morte Tartara Vitae

36 tu morti forti

Mortem dedisti,

Manu fregisti;
suae merito

Nemo potest niti,

Ergo tuo militA


Fac misericordiam.

Cant, ms. Toletanum saec. 13/n. Cod. Matriten. Toltt. 930 (33-32).

39.

1. Unicornis captivatur, Aulae regum praesentatur Venatorum laqueo, Palo serpens est levatus,
Medicatur sauciatus

2. Pelicano vulncrato Vita redit pro peccato Nece stratis misera, Phos phoenicis est exnsta,
Concremantnrque vetusta

Vencno vipereo. R^ Alleluja canite Agno morienti, Alleluja pangite, Alleluja promite
Leoni vincenti.

Macrocosmi scelera. R Alleluja canite Agno morienti, Alleluja pangite, AUeluja promite
Leoni vincenti.

3. Hydrus intrat crocodillum, Extis privat, necat illum, Yivus inde rediens;
Tris diebus dormitavit

Leo, quem resuscitavit Basileus rugiens.


Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. - - 3, 1 Idms intrat cocodrillum. Vgl. Morel 71.
4O.

Veris ad imperia
Renascuntnr omnia,

2. Suspirat luscinia,
Nostra sibi conscia

Amoris prooeniia Corda premunt saucia Quaerula melodia Gratia praevia, Corda marcentia
Media.
Yitae vernat flos

Impetrent suspiria, Quod sequatur venia, Dirige, vitae via, Gratia praevia Viae dispendia
Gravia.
Vitae vernat flos Pl. 29. 1.

Intra nos.

Intra

nos.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

37
41.

1. De patre principio, Gatideamus, eia,


Filius principium,

3. Pro mortis exsilio, Gaudeamus, fia,


Venit in exsilium

Cum gloria.
R Novum pascha

Cum gloria.
R Novam pascha

Praedicat ecclesia,
Gaudeamus, eia. 2. Patris ex palatio,

Praedicat ecclesia,
Gaudeamus, eia. 4. Miserandi termini,

Gaudeamus, eia,
Matris in palatium,

Gaudeamus, cia,
^idens auctor terminum

Cum gloria.

Cum gliirin.
5. Toga carnis Dominum,

Gaudeamus, eia,
Tegit verbum Domini,

Cm gloria.
Cant. ras. Petri de Medici.s saec. 13. CoJ. Laurentian. Pl. 29. 1. Die

Lioiler 41 - 72 inklusive Vi-rfjisser, der vielleiclit

stelieu in der XIII. Fliilippus di/ (Ircvia


43.

Abteilnng- dcs Cofl. Laurentiauus ist.

iiud sind uach dem in der Einleitung zu Heft XX l.cun-rktcn VHH i-im-iu

Felix dies et grata, Jlaec est dies optal/i,

2. Dics purgans pcccata. JIucc est dics ofitntn,

Dics, nostri doloris terminus, Haec est dies,

Dies purgans liumanum facinus, Haec est dies,

quam fecit Dominus.

quam ferit Dominus.

3. Est romphea sublata, Hacc cst dies optala, Vires frangit hostis serpentinus, Haec est dies, qaam fecit Dominus.
Cant. ms. 1'etri de Medicis saec. 13. Cod. Laurontian. scheint verschrieben; lies: hostis haec protinus?
43.

Pl. 29. 1.

- 3, 4

Decet vox laetitiae,


Credendum est Martae,

2. Miseris miseriae,
Credcndum est Marinc,

Restitutos patriae Postliminio;


Credendum est Mariae Testitnonio.

Christus gentis propriae Fit oblatio;


Credendum est Mariae Testimonio.

38

3. Fermentum malitiae,

4. Beo patri gloriae,

Credendum est Mariae, Carens hujus hostiae Fit refectio;


Credendum est Mariae Testimonio.

Crcdendum cst Mariac, Placeat ecclesiae Vox et actio;


Credendnm est Mariae Testimonio. Pl. 29. 1.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

44.

1 In hac die Dei, Dicant nunc Hcbraci, Sepulchrum Judaei,


Malc servaverunt; Quomodo Judaei

5. Matcr Salomei, Dicant nunc TLebraei, Mater Zebedaei


Petrum praevencrunt; Quomodo Judaei

Kegcra perdiderunt ? 2. Ubi corpus Dei, Dicant nunc Hcbraei, Numquid Pharisaei
Fetram revolveruntV

Regem perdiderunt? 6. Scribae, Pharisaei, Dicanl nunc Hcbraei, Omnes erant rei,
Omnes peccaverunt;

QuomodoJudaei Regcm perdiderunt ? 3. 0 Scariothei, Dicant nunc Helraei, Cum Juda Judaei Male dormicrunt, duomodo Judaci
Regem perdiderunt V

Quomodo Judaei Regem perdidemnt? 7. Donec Nazarei, Dicant nunc Hcbraei, Turris nostrae spel Portas recluserunt; Quomodo Judaei
Regem perdiderunt.'

4. In ortu diei, Dicant nunc Hebraci,


Viri Galilaei

8. Vcspere diei, Dicant nunc Hclraci,


Diem jubilaei

Dominum tulerunt; QuomodoJudaei Regem perdiderunt?


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Nobis reduxerunt; QuomodoJudaei Regem perdiderunt ?


Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

45.

Filii Calvariae, Sonct vox laetitiae, Filii Calvariae, Nostra est redemptio. 0, o, Cujus resurrectio Omni plena gaudio.

2. Rex est iste gloriae, Sonct vox laetitiae, Rex est iste gloriae, Rex sine principio, 0, o, Principes superbiae Exsufflat de medio.

39

3. Nos expurgat hodie,


Sonet vox laditiae,

Nos expurgat hodie A fermenti vitio; 0, o, Ergo, Sion filiae, Nova sit conspersio.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

46.

1. Luto carens et latere Transit Hebraeus libere, Novo novus charactere;


In sicco mente Transit Hebraeus munda libere

4. Agnns occisus vespere, Transit Hebraeus libere, Culpae solvit ab onere;


In sicco mente munda Transit Hebraeus libere

Baptismi mundus unda. 2. Servus liber ab opere


Transit Hebraeus llbere,
munda libere

Baptismi mundus unda. 5. Joseph cisternam claudere,


Transit Hebraeus libere,

Culpae recluso carcere;


In sicco mente Transit Hebraeus

Christum nequit mors premere;


In sicco mente munda Transit Hebraeus libere

Baptisrai mundus unda.


3. Mare dum videt cedere,

Baptismi mundus unda.


6. Ergo sepulto scelere,

Transit Hebraeus libere, Mergens sequentes temere;


In sicco mente munda Transit Hebraeus liberc

Tratisit Uebraeus libere, Christum sequamur opcre;


In sicco mente Transit Hebraeus munda libere

Baptismi mundus unda.

Baptismi mundus unda.

7. Ut cum Christo resurgere,


Transit Hebraeus Ubere, Praestet ad sedem dexterae;
In sicco mente Transit Hebraeus munda libere Pl. 29. 1. A. O nur die

Baptismi mundus unda.


Caiit. tns. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

C.W. Londinen. Egerton 274. saec. 13. B. - - Cod. Guelfenhyteran. Hc-lnistadien. 628. saec. 13. 0. - - B hat nur die drei ersten Stroplien,

crstc. - - 1, 3 Novus novo B. - - 2, 1 Sortis tributum miseriae A. - - 3, 3 Alto se modo genere B. - Cfr. Milchsack 165.

Vivere quae tribuit, Vita mori voluit,

Saecula mors tenuit, Vita mori voluit,

Perdita restituit,
Gratia non meritum,
Vita mori voluit Mortis ob interitnm.

Solverequam valuit
Gratia non meritum,
Vita mori voluit Mortis ob interilum.

40

3. Romphea quae tenuit, Vita tnori vviluit,


Omnibus exhibuit

t^uod liomo non raeruit, Vita mori voluit,


Omnibus emeruit

Gratia non meritum,


Vita mori voluit

Gratia non meritum,


Vita mori voluit

Mortis

ob interitum.

Mortis ob interitum.

-1. Quos reas implicuit,

Quisque ad hoc siluit,

Vita mori voluit,


Casibus explicuit Gratia non meritum,
Vita mori voluit Mortis ob intcritum. Cant. nis. Pftri

VHa mori voluit,


Dicat: id obtinuit Gratia non meritum,
Vita mori voluit Mortis ob interilum. Pl. 2'J. 1.

<le Medicis sat-e. U>. d>d. Laurentiun.

48.

A solis orlus cardine, Maiir tiubiscum, Domhic, A solis ortus cardine, Mundi luce fugata, Mane nobiscum, Domine,
Dies est inclinata.

3. David fidclis carminc, Mmif nobiscum, Dominr, l)avid fidelis carniine Sunt haec praenuntiata; Mane nobiscum, Domine,
Dics est inclinata.

Nubes lcgalis paginae, Mnnc nobiscum, Domivr, Nubcs legalis paginac

4. Tanta culpae caligine, Manc nobiscum, Doninn. Tanta culpae caligine

Nobis est dcclarata,


Mane nobis cum, Dominc,
Dies cst inclinata.
Cant

Fit nox illuminata,


Mane nobiscum, Domine,
Dics cst inclinata.
Pl. 29. 1.

ms. Petri de Medicis saec. 13. Cud. Laurcntian.

49.

Mors vitae propitia,


.S^-r/a2>asst<s fcrin,
Mortis
Die

3 Fracta sunt itnperia,


Scrta passus feria,
Joseph a custodia

a miseria
tertia

Nos erexit;
Christus Resurrexit.

Liber exit;
Die Christus Resurrexit. tertia

Ad vitae palatia Scjcta passus feria, Mortis a miseria Nos erexit;


Die Christus Resurrexit. tertia

4. Xovae legis gratia, Sexta i)assus fcria, Veterum mysteria Jam detexit;
Die Christus Resurrexit. tertia

41

5. Surgenscum victoria, Sexta2)assus feririj Collocatin gloria,


Quos dilexit;
Die Christus tertia Resurrexit.

6. Ad coeli consortia, Sextapassusfcria, Nostra spes et gloria


Nos direxit;
Die Christus tertia Resnrrexit.
Pl. 29. 1.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

5O.

1. In Domino confidite, Pascha twvum recoliie, Vetus fertnentum linite Nova conspersione,
Pascha novum rccolitc Voce et actione.

4. Terrae lutum respuite, Pasclta novum recolite, Virus antiquam vomite, Calicis potione
Pascha novum recolite Voce et actione.

2. Vetus fermentum linitc, Pasclia novum recolitc, Quae sunt in altum. sapite Mentis intentione;
Pascha novnm recolite Voce et actione.

5. Virus antiquum vomitc, Pasclia n-oviirn recoliti. Domino conresurgite, Cum exsultationc
Pasclia novum recolite Voce et actione.

3. Quae sunt in altum, sapitc, Pascha novum rccolite, Tcrrae luturn respuite
Cordis erectione;
Pascha novum recolitc Voce et actione.

G. Domino conresurgite, Pascha novum rccnUte, Surgant membra cura capitc


Hac resurrectione;
Pascha novum recolite Voce et actione. Pl. 29. 1.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

51.

Rex omnipotentiae

3. In humana specie,

Triumphavit hodic,
Rex omnipotentiae, Rex magnificus

Triumphavit liodic,
In hutnana specie Patris unicus

Triumphavit hodie, Rex pacificas. In mana potentiae, Triumjihavit hodie, In manu potentiae
Samson bellicus

Triumphavit hodie, Rex pacificus. 4. Hymnumcanit gloriae, Triumphavit hodic, Hymnumcanit gloriae
Chorus coelicus,

Triumphavit hodie,

Triumphavit hodie

Rex pacificus.

Rex pacificus.

42

Caecosluce gratiae, Triumphai>it liodic, Oaecosluce gratiae Sanat medicus, Triumphavit hodie Rex pacificus.

G. Verae ccdit hostiae, Triumphavit hodie, Verae cedit hostiae, Agnus typicns, Triumphavit hodie Rex pacificus. Triumphavit hodie,
Comes est victoriae

7. Comes est victoriae

Grex catholicus,
Triumphavit
Cant. ms, Petri de Medicis saec. 13.

hodie
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Rex pacificus.

52.

Mundi princeps ejicitur, In ligno vita moritur, Mundi princeps ejicitur


Christi victus victoria,

3. Vir innocens occiditur, In ligno vita moritur, Vir innocens occiditur


Data latroni venia,

Salutis pandit ostia Passa pro nobis hostia. Lcgis figura tollitur, Jn ligno vita moritur, Lcgis figura tollitnr, Legi succedit gratia, Salutis pandit ostia Passa pro nobis hostia.

Salutis pandit ostia Passa pro nobis hostia. 4. Mors jam non dominabitnr. In ligno vita moritur, Mors jam non dominabitur Resurgenti cum gloria; Salutis pandit ostia Passa pro nobis hostia.

5. Satan hamo suspenditur,

I>i ligno vita moritur, Satan bamo suspenditur,


Tecto carnis substantia, Salutis pandit ostia Passa pro nobis bostia.
Cunt. nis. Petri de Medicis sacc. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

53.

Exsultet

plebs fidelium,

Mors mortis est excidium,

Planclum vrrtit in gaudium,


Sacco passo discidium

Planctum vertit in gaudhnn,


Morsus est locus tristinm

Vestivit nos laetitia, Planctum vertit in gaudium


Summa Christi victoria.

Caesa pro nobis hostia, Planctum vertit in gandium


Summa Christi victoria.

43

3. Tota virtnte cordium,

4. Pargemus ergo vitium,

Planctum vertit in gaudium,


Laudemus patris filium Cujus nos salvet gratia; Planctum vertit in gaudium
Summa
Cant. ms.

Planctum vertit in gaudium,


Ore sonet laus mentium, Sit trinitati gloria; Planctum vertit in gaudium
Summa Christi victoria.
Pl. 29. 1. Cod. Laurentian.

Christi
Petri

victoria.
de Medicis saec. 13. 54.

Christo psallat ecclesia, Mitis misericordia,


Rcdempta Sion filia

2. Quanta Dei potentia, Mitis misericordia,


Mortem mactat victoria

Det laudem regi gloriae,


Mitis misericordia
destrnxit hodie. Mortera

Caesaepro nobis hostiae,


Mitis misericordia,
Mortem destruxit hodie.

3. Laus, honor, virtus, gloria,


Mitis misericordia,

Deo, cnjus nos gratia


Emancipat miseriae,
Mitis misericordia Mortem destraxit hodie. Pl. 29. 1.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.


55.

Vetus purgans facinus,


Ecsurrcxit Dommvs, Doloris est terminus

2. Cedit dolor pristinus,


Rcsurrexit Dominus, Pietas patris sinus

Lux hodienia,
Resurrexit Dominus,
Salns aeterna.

Pandit aeterna,
Resnrrexit Dominus,
Salus acterna.

3. Pacem dona protinus, Eesurrexit Dominus, Qui es nnus et trinus


In sempiterna; Resurrexit Dominus,
Salus
Cant. ms. Petri de Medicis saec.

aeterna.
13. 56. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Omnes gentes plaudite, Eegi passo psallite, Hymnum Deo dicite, Victus est, qui nos vicerat, Regi passo psallite, Passus vicit et imperat.

2. Suspensusin stipite, Regi passo psallite, Occisus immerite Restaurat, quod perierat; Regi passo psallite, Passus vicit et imperat.

3. Laudem

Deo canite.

llcgi passo psallile,


Libertatis perditae

Qni viam snis reserat, Regi passo psallite, Passus vicit et imperat.
C;uit. ms. Petri de Me<licis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

57.

Fidelium

3. Posterior

sonet vox sobria, Conwtcre, Sion, in gaitdia,


Sit omnium

dotatur filia, Convertere, Sion, in gaudia,


Sit omnium

una laetitia,
Quos unica,

iina laetitia,
Habet minor

redemit gratia,
Convertere,

majorum praemia,
Quia Jacob

Sion, in gaudia,
Tc liberat Tc

cancellat bracliia,
liberat

pascbalis hostia.
Accingitur

paschalis hostia.
4. Ut nuntiet

Christus ad proelia, Convertere, Sion, in gaudin,


Sit nmnium

festa paschalia, Convertere, Sion, in gaudia,


Sit omnium

una lactiti", Ilostilia

una laetitia, Apostolis

confregit ostia,
T)um palliain

occurrit nuntia,
Angelica

tenet Aegyptia,
Te liberat Te

fert testimonia;
liberat

paschalis hostia.
5. Pro filii

paschalis hostia. suinnia victoria,


Convertere,

Sion in gaudta,
Sit omnium

una laetitia,
Deo patri

sit lans et gloria,


Qui saecula regnat per omnia;
Te liberat

paschalis hostia.
(Junt. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

58.

1. Christus patris gratiac Nos reconfoederat,


Resurrexit hodic, Sicut praedixerat, Felix, qni pro misero Populo moritur,
Mors illi de cctero Non dominabitur.

3. Agnus innocentiac Cum semetofferat,


Rcsurrexit hodie, Sicut praedixerat, Sanguis ejus extero Poste diffnnditur,
Mors illi de cetero Non dominabitur.

2. Mortis poena propriae


Mortuos liberat, Rcsurrexit hodie,

4. Genti nos Aegyptiae


Lignum subdiderat, Rcsurrexit hodic,

Sicut praedixcrat, Ligno salutifero


Mors morte vincitur,
Mors illi de cetero Non dominabitur. 5. Laesis

Sicttt praedixcrut, Sed jara lignuni altero


Ligno retunditur;
Mors illi de cetero Non dominabitur. ut a sanie

Medelam conferat, Rcsurrexit hodie, Sicut praedixerat,

Serpens a presbytero Turbis erigitur;


Mors illi de cetero Non dominabitur.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. Pl. 29. 1.

59.

A sinn patris mittitur, Mundi salvator morihtr, Et de Maria nascitur, Quem pater promiserat;
Mundi
Ut

Flagellatur, conspuitur, Mundi salvator mvritnr, Et ab his crucifigitur, Quos liberare venerat;
Mundi
Ut

salvator moritur,
morte mortem couterat.

salvator moritur,
morte mortem contcral

3. Vetus hostis ejicitur,


Mundi sahator Dum vita morti moritvr, subditur

Et nos a raorte liberat;


Mundi salvator moritnr,
Ut Cant. ms. Petri de Mcdicis morte mortem conterat. IM. 29- 1saec. 13. Cod. Laureutiau.

46

6O.

1. Vocis tripudio, Psallat liaec concio,


Vocis tripudio Sed mente sobria
Psallat haec concio

3. Salvamarpretio, Psallat hacc concio,


Salvamur pretio Magoa de gratia,
Psallat haec concio

Festa paschalia. 2. Non parcit 61io, Psallat haec concio, Non parcit filio Patris clementia,
Psallat haec concio

Festa paschalia. 4. Fit resurrectio, Psallat liaec concio, Fit resurrectio Sub die tertia,
Psallat haec concio

Festa paschalia.

Festa paschalia.

5. Nos replet gaudio, Psallat liacc concio,


Vocis tripudio Christi victoria,
Psallat haec concio

Festa paschalia.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. Pl. 29. 1. -

3, 1 .Salvantur Hs.

61.

1. Processit in capite, Omnes gcntes, jilati Processit in capite Nostra resurrectio, Omnes gentes, plaudite Manibus prae gaudio. 2. Regi nostro psallite,

4. Suspensusin stipite, Omnes gentcs,plaudite, Suspensusin stipite, Resurgit cum bravio, Omncs gcntes, plaudite, Mauibus prac gaudio. 5. Aquas Marath bibite,

Omnes gentes, plaudite,


Regi nostro psallite,

Omncsgentes, plaudite
Aquas Marath bibite

Sensutamen sobrio,
Omnes gentes, plaudite Manibus prac gaudio.

Ligni beneficio,
Omues gentes, plaudite Manibus prae gaudio.

3. Qui dormitis, surgite, Onmesgcnfea, i>lauditc,


Qui dormitis, surgite, Mundi de naufragio,

6. Acncumopponite, Omncsgcntes, plauditi;


Aeneum opponite Serpentem Aegyptio,

Oranesgentes,plaudite Mauibus prae gaudio.

Omnes gentes,plaudite Manibusprae gaudio.

47

7. Laudes patri dicite, Omnes gentes,plauditr, Laudes patri dicite, Flamini cam filio,
Omnes gentes, plaudite Manibus prae gaudio.
Cant. ms. Petri <le Medicis saee. 13. Cod. Laurentian. apponite Hs.
62.

Pl. 29. 1. -

6, 1

1. Culpae purgator veteris, Cliristus redit ab inferis, Quos filii redemit passio,
Laetiticat nos resurrectio.

3. Qui cruccm tnlit humcris, Christus redit 6 inferis, Nos sanguine muudavit proprio,
Laetificat nos resurrectio.

2. Auctor humani generis, Ckristus redit db inferis, Nec proprio pepercit filio,
Laetificat
nos resurrectiu.

4. Prostrato rege sceleris. Chriftus rcdit ab inferis, Nos a mortis solvit imperio,
Laetificat
nos resurrectio.

5. Egressum paudeus

Christus redit ab inferis,


Revertitur

victor

de proelio,

Laetificat nos resurrectio.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 1 i. Cod. Laureiitian. Pl. 2d. 1.

Dies salutis oritur, In ligno vita moriiur,


Dies salutis oritur,

Aihun sucuiidus patitur, In liyno vita moritnr,


Adam secundas patitur,

In ligno vita moritur, Ut morti dominetur.


Cant. ms. Petri de Medecis saec.
I.

Iu ligno vita rooritur, Ut primus susdtctur.


13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Vineam meara plantavi, Torcular solus calcavi, Vinea non reddidit Fructum, quem speravi, Indumentum sanguine Meum inquinavi.

Facturain nieani ainavi, Torcular solus calcavi, Quem ego creaveram, Ego recreavi, Indumentum sanguinc Meum inquinavi.

48

3. Qni mundi niala portavi,

5. Flagella non recusavi,

Torcular solns calcavi, Unda niei sanguinis Mundi culpas lavi, Indumentum sanguinc Meum inquinavi. 4. Acetum ego potavi, Torcular solns calcavi, Ego vitae poculum Mundo praeparavi, Indumentum sanguinc Meum inquinavi.
Caut. ms. Petri cle Medicis

Torcular solus calcai-i. Ego sponte subii Crucem, quam expavi, Indumentam sanguinc Meutn inquinavi. t>. Infernum exspoliavi, Torcular solus calcavi, Qui ligabat hominera, Ego relogavi, Indumentum sanguinc Meum inquinavi.
sa.ec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

65.

1. Passionis

aemuli

5. In

decore

vestium

Rei sub figura Duo portant bajuli Botrum in scriptura.


Det pia
Gaudia

Crinium tonsura Joseph ad imperium Transit de clausura


Det pia
Gaudia

Sion mente pura. 2. Stillat odorifemm Botrus pro scriptura Pro nostrorum vulnerum
Solvitur
Gaudia

Sion meute pura. 6. Res de fnmo nascitur, Jam lex abit dura, Veritas edicitur,
Praeterit figura.

laesura.

Det pia Sion mente pura. 3. Aquae potum exserit Silicis fractura, Quam in signom aperit Virgae percussura. Det pia
Gaudia

Det pia
Gaudia

Sion mente pura. 7. Irascantur populi, Doleat natura, Surgit auctor saeculi Frangens mortis jura. Det pia
Gaudia

Sion mente pura. 4. Gazae portas arduac


Nocte sub obscura

Sion raente pura. 8. Offerat ecclesia


Pia precum thura,

Tollit proles Manuac Civium jactura. Det pia


Gaudia

Ad laudum officia Vigil instet cura. Det pia


Gandia

Sion mente pura.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Sion mente pura.


Cod. Laureiitian. Pl. 29. 1.

49
66.

1. ln agni convivio,

3. Cetera dc medio,

Gaudcat hacc concio,


Triplcx cst refectio, Triplex cst alimonia.
Gaudeat haec concio

Gaudcat liacc concio,


Moveat combustio, Ua coelicis coelestia.
Gaudeat haec concio

Festa colcns paschalia. 2. Pedum devoratio, Gaudcat Tiaecconcio, Capitis comestio,


Intestina vitalia. Gaudeat haec concio

Festa colens pascbalia. 4. Da fidem mysterio, Gaudcat hacc concio, Cum vacillet ratio,
Fides Gaudeat est necessaria. baec concio

Festa colens pascbalia.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Festa colens pasclialia.


Cod. Laurentiau Pl. 29. 1.

1. Transite, Sion filiae, (Jiiis esl iste rex gloriac? Transite, Sion filiae, Transit nostra rcdemptio. <x>ui.s cst iste rex gloriae? Rex potens est in proelio. 2. Jugum inortis Aegyptiae, Qitis cst istc rcx yloriac? Juguni mortis Aegyptiae
Solvit cordis coufessio.

5. Magnae Dcus potentiae, Qnis cst iste re.r gloriuc? Magnae Deus potentiae, Solus sine principio. Quis est iste rex gloriae? Rcx potcns est in proclin. 6. Dragmam reduxit liodie, Quis cst iste rcx gluriuc? Dragruam reduxit hodie
Mirabili commercio.

Quis est iste rex gloriae? Rex potens est in proelio. 3. Post luctus poenitentiae, (Jnis cst istc rex gloriae? Jugum mortis Aegyptiae Levis restat transitio. Quis est iste rex gloriacV Rex potens est in proelio. 4. Thamar prostat egregie, Quis cst iste rex gloriae? Tbamar prostat egregie Judac remisso pretio. Quis est iste rex gloriae? Rex potens est in proelio.

Quis est istc rex gloriac V Rex potens est in proelio. 7. Jonam de ventre bestiac, Quis cst iste rex gloriac? Jonam de ventre bestiae Locat in patris solio. Qui& est iste rcx gloriaeV Rex potens est in proelio. 8. Nos de lacu miseriae, Quis est istc rex gloriac? Nos de lacu miseriac Reddit coeli palatio. Quis est iste rex gloriaeV Rex potcns est iu proelio.
Pl. 29. 1. 4

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. DieYes, Caationeset Muteti. II.

50
68.

1. Qui pro nobis

4. Nihil majus

mori non respuit,


Jonam cetus

pro nobis potuit,


Jonam cetus

de ventre vomuit,
Resnrrexit

de ventre vomuit,
Qui innocens

die, qua statuit, Alleluja. Resnrgentis


caro refloruit

crucis sustinuit Opprobria. Resnrgentis


caro refloruit

Cum gloria, 2. Cum rugitus patris infrcmuit,


Jonam cetus

Cum gloria. 5. Detineri morte non potnit,


Jonam cetus

de ventrc vomuit,
Monnmenti

de ventrc vomuif,
Qui nos mortis

Cbristum non tenuit Angustia. Resurgentis


caro refloruit

a poena erait Morte pia. Resurgentis


caro refloruit

Cum gloria. 3. Oblatus est,

Cam gloria. 6. Christum videns

quia sic voluit,


Jimam cetus

infernus fremuit,
Jonain cdits

dc vcntre vomuit, Solvit ea;


quae nunquam rapuit.
Haec caro hostia.

de ventre vomuit, Samson Gazam


in multa diruit
Potentia.

Resurgentis
refloruit

Resurgentis
caro refloruit Pl. 29. 1.

Cum gloria.

Cum gloria.

Caut. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.


69.

1. Offerat ecclesia, Ad se traxit omnia, Offerat ecclesia Laudis sacrificia;


Ad se traxit omnia

3. Resurgit cum gloria, Ad se traxit omnia, Resurgit cum gloria Christus die tertia;
Ad se traxit omnia

Christus, crucis hostia.


2. De mortis angustia,

Christus, cracis hostia.


4. Nostra lavit vitia,

Ad se traxit omnia,
De mortis angustia

Ad sc traxit omnia,
Nostra lavit vitia

Redit cum potentia;


Ad se traxit omnia

Caro culpae nescia;


Ad se traxit omnia

Christus, crucis hostia.

Christus, crucis hostia.

51

5. Gaudet coeli curia,

Ad se traxit omnla,
Gaudet coeli caria

Christi
Ad
Cant. ms. Petri de Medicis

de victoria;
omnia
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

se traxit
saec. 13.

Christus, crucis hostia.

70.

1. Tciupus adcst gratine, Gratulcntur Siou fdiac,


Resurgit rex gloriae. Psallat ecclcsia, Gratulentur Sion filiac
Pari concordia.

3. Christns gentis propriao, Gratulcntur Sion fdiac,


Misertus est hodie. Psallat ecclcsia, Gratulentur Sion liliac,
Pari concordia.

2. Resurgit rex gloriae, Gratulcntur Sion filiac, Tempus vcnit gratiae. Psallat ecclesia,
Gratulcntur Sion filiao Pari concordia.
Cant. ras. Petri de Medicis saec.

4. Misertus est hodie, Gratul$ntur Sin filiae, Cujus instant nuptiac. Psallat ecclesia,
Gratulentur Sion tiliac Pari concordia.
13. 71. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Gaude, Sioii,
devoto gaudio,

De Libano
cedrus dcsceuderat,

Fidelium exsultet concio, Cx'uia Joseph Rachelis gremio Dum dormitat, somnum sonmiavit, Inclinatum
solem considcravit.

Quac cypresso se conformaverat, Joseph fratres a fame liberat, Dum durmitat, soinnum somniavit, Pro populo
se Christus inclinavit.

3. Quid facitis,
videte, praesides? Quid marcetis
otio sic desides? estis resides?

Quare luxu Dum dormitat, swmnum somniavit,

Quia Christus
pro nobis laboravit.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.
4*

52

De Ascensione Domini. 72.

1. Ascendit Christus hodie Ad tlironum suae gloriae, Allcluja, Alleluja,


Patris sedens ad dexteram.

3. Captivatam mortiferam Nostrara duccns miseri;mi, Alleluja, Alleluja,


Patris sedens ad dexteram.

2. Adcst praedignus jubilus


Cum laetatur in nubibus.

4. Ergo psallenti gaudio


Benedicamus Domino ",

Alleluja, Alleluja,
Patris sedens ad dexterarn.

Alleluja, Alleluja,
Deo dicamus gratias.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Mouacen. 157.

In

Festo

Pentecostes.

73.

1. Veni, creator spiritus, Spiritus recreator,

3- Tu septiformis gratiae Dans septifonne donum,

Tu dans,tu datuscoelitus,
Tu donum, tu donator,

Virtutis septifariae
Septem petitionum,

Tu rex, tu digitus,
Alens et alitus, Spirans et spiritus, Spiratus et spirator. 2. Mentes tuorum visita, Mcntium visitator, Yisitando inhabita, Visorum habitutor, Tu fons, tu rivulus,

Tu nix non defluens,


Ignis non destruens, Pugil nwn metuens, Propinator sermouuin 4. To gratis data gratia Et tu faciens gratos, Tu primo purgas vitia, Post eonservaspurgatos; Absolve debita,

Frutex et surculus,
Doctor, discipulus,
Servorum coronator.

Extolle merita,
Virtute solita
Salvans praedestinatos.

5. Ergo accende sensibus, Tu te, luraen et flarnen, Tu te inspira cordibus, Qui es vitae spiramen; Tu sol, tu radius, Mittens et nuntius,
Persona tertius,

Salva nos, amen, amen.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29 1. A.

Cod. Gueltenbyteran. Belmstadien. 1099. saec. 13. B. 5, 1 ascende A.

1, 8 et spira A.

53

74.

1. 0 qui fontem gratiae Captivis regeneras, Coelos endelechiae


Foedere confoecleras,
Ordinata serie

2. Legem foederis Imponis superis Conservans supera,


Coelum innumeris
Moves in numeris

Mundi motus temperas,


Hyles in temperie Effrenata cohibes Et dissolvi prohibes, Ut leges, quas adhibes,
Elementa teneant Et concordi coeant Dispositione.

Et coeli sidera;
Tu coelum circulis, Tu motus regulis Stringis erraticos, Tu nexus musicos
Innectis dissonis, Ex qnibus consonis Tonis mellisonis

R 0 summa potentia,
Inter dissident?a Firma firmans foedera,

Reddis harmonias,
Qui propriis Otficiis

Ut supera Sic infera, Refraenas illicita, Digna pensans merita


Retributione.

Signas hierarchias. E" 0 summa potentia, Inter dissidentia Firma tirmans foedeni
Ut supera etc.

3. Ergo qui tam dissona

Cogis consonare,
Quae divinae consoaa Legi, moderare Melos, quod divinitus Tuus spirat spiritus, Nobis missus coelitus,

Plenius inspiret,
Enormes ejiciat,
Concordes efficiat

Quos expiat,
Sic puniat

Ut vices, quas variat


Alternis sic uniat, Ne lyra deliret.
Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. Cant. ms. Tolctanum saec. 13. C.cl. Matritfii. T..l.-t. WO (3:J,-2:',). B. Cant. ms. Petri d.- M.-

dicis saec. 13. Cod. Laureutian. IJ1. 29. 1. (J. stailien. 628. saec. 13. D.

Cod. Guelfenbyteran. Helm-

- - B liat uur die erste fcjtroplie mit dcm Hninl-

rejnl- -

A -

2, 2 et superisA. -- 2, 3 Conservas D. 2, 16 fehlt D. 3, 9 rejiciat D. -

1, 3 endelichiae AD; endelitiae B, endelychye C. -

2, 4 coelum uineris

K\ C n-tVain-s

OD. -

Cfr. Mikhsack 199.

54
75.

1. Ecce, festumnobile, Quod dat anni reditus


Mundo celebrabile,

3. Judaei ut subdoli Spernentes oracula,


(,1111113 dabant apostoli,

In quo sanctusspiritus
Praecordia

Uixerunt, hos crapula


Eximia

Rcplevit fidelium Sua sancta gratia. R" Alleluja, Kegi regum omnium
Concinat ecclcsia.

Vini debacchantium Ritu loqui talia. R Alleluja, Kegi regum omnium


Concinat ecclesia.

2. Apostoli praediti Repente charismate Spiritus paracliti


Omni idiomate

4. Judaeis fallacibus Sanctus Petrus obviat Signis et virlutibus


Et horum denuntiat

Magnalia Eloquia Dei in gentilium Juxta testimonium Vulgarunt praesentia. Joelis mendacia. 5. Deprecemur igitur
Omnes una Uominuiu.

Cui regnuni subditur Nulluin habens terminum, Ut ad pia


Supernorum civium

Nos perducat gaudiu.


d.<l. Parisiu. (ol. Sandionysiau.) 15313. saec. 13.
76.

Ecce orgium,
Quo rex omuium
Corda Mater fidelium ecclesia

3. Gens incredula
Vini crapula
Ilnrum R Mater oracula ecclesia

Replevit gratia.

Reddebat vilia.

Cantet Alleluja. Cantet alleluja. Chorus sanctorum 1, Petrus, vir theos, Apostolorum, Culpaus Judaeos Omnium verborum Esse probat eos Fulsit notitia. Plenos perfidia. 5. Oremus Eli, Quem archangeli
Laudant, ut ad caeli

Nos ducat gaudia.


Cud. Parisin. (ul. Sandionysian.) 15 131. saec. 13.

55
77.

1. Veni, redemptorgentium,
Veni, creator spiritus, Veni, vita viventium, Nostros solari gemitus, Verus nobis paraclitus, In fide firma mentium, . In fine morientium
Te laudat omnis exitus.

3. Tu, qui salvasti saeculum


Mirando partu virginis, Ut confundas incredulam, Vires effunde numinis, Ut contra virum sanguinis Tuum exaltent populum, Qui gerit Christi titulum
Ad laudem tui nominis.

2. Nostrum regens exsilium Rorem infunde coelitus, Quo furor perseqnentium, Nou nos seducat ambitus,
Sed amor tibi debitus

4. 0 quam beata servitus, Quae servit et est libera, Qua mundi miserebitur, Dum mutatur in prospera;
0 quam libertas misera,

Fervens corde tidelium Nobis ad vitae praemium


Sit tibi soli deditus.
Et contra. -

Per quam liber tit subditus Et dives inter prospera


Yivit gehenDae perditus.

Trop. ms. Capit. Dertu.si.-n. n. saec.13. 78.

2, 3 Que furor. -

3, 5

4, 3 scheint (vgl. deii Keim) verschrieben.

1 Christus jam misit inclitum

3. Linguas suas variantes

Discipulis paraclitum;
Alleluja, Alleluja, Veni, sancte paraclite. 2. Ipsius ut magnalia
Per mundi ferrent climata.

Eloquentespraedicantes.
Alleluja, Alleluja, Veni, sancte paraclite. 4. Ergo decenti gaudio
Benedicaraus Domino;

Alleluja, Alleluja, Alleluja, Alleluja, Veni, sancte paraclite. Deo dicamus gratias. Grad. ms. Mosbtirgense anni 1360. Cod. Uuiv. Monacen.Io7.
79.

1. Descende coelitus,

2. Solari solitus,

0 sanctespiritus,

0 sanctespiritus,

Renovetnr penitus Sni det paraclitus Facies terrestrium; Amoris incendium; Veni, sancte spiritus, Veni, sancte spiritus, Nostrum esto gaudium. Nostrum esto gaudium. 3. Adsistat genitus,
0 sande spiritus,

Genitor ingenitus, Nos salvet per filium; Veni, sancte spiritus, Nostrum esto gaudium.
Cant. ms. Petri <\v Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. Aus

der XIII. Abteilun^dt-r11 aiidscLriftundsomitvielk-ichtvonPbilippoa deGrevia.

56
9O.

Veni, sanctespiritus,
Spes omnium Et emitte coelitus, Veni, sancte spiritus, Perserutator ioclitus Es cordium,

2. Puritatemmentibus
Fidelium, Auge spem credentibus, Veni, sancte spiritus, Da pressis languoribus Remedium,

Veni, sanctespiritus,
Spes omnium,
Confer lumen cordibus.

Vcni, sanctespiritus,
Spes omnium,
Da salutis exitus,

Veni, sancte spiritns.

Voni, sancte spiritus,


Coelestis cxercitus, Veni, sancte spiritup.

Od. Londinen. Egevton 274. saec. l:>. -- Nach 2, 2 steht nochmals Veni saiicte spiritus, wiilireiid 2, 8 fehlt; nacli 1, .'i sclieint eine Zeile aus^i t.illen zu sein, Die Melodie reicht
81.

nur bis 1, 10.

1. Veni, creator spiritus,


Et in me robur insere, Robur, quo possim penitus Mala, quae gessi, luere
Et amodo sic vivere,

2. Sit laus patri cum filio,


Sit honor sancto flamini, Trinitatis confessio Firmam spemfirmet liomini;
Uni trinoque nomini

Nc sim peccato perditus;


Pcccavi quasi licitus

Sit semper dominatio,


Salus et benedictio;

Et diu vixi temere, Me scrvum tuum visere, ^'eiii, creator spiritus.


Caut. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Percnni decus agmini, Sit honor saucto flamini, Sit laus patri cum filio.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

83.

1. Lunien sancti spiritus Descendat divinitus, Nos illuminet liodie.

4. Solatinm sanctorum Et vita beatorum, Protector sperantium.

2. Pleuitudogratiae,
Tu solus lux justitiae,
Exaudi nos in hac die.

5. Tn via peccatorum,
Tu semita justorum,
Latitudo fidelium.

3. Rox dulcis angelorum,


Salus arcbangelorum, Spes in te credentium,

6. Patcr es orphanorum,
Solamen miserorum, Plenitudo omnium.

7. Da solamen populo,

Da virtulem, in jubilo
Nos perduc ad solatiura.
Cgm. Monacen. (ol. Tegurin.) 716. saec. 15.

57

De Corpore Christi.
83.

1. Dies est laetitiae In domo mentali,


Nam advenit hodie Vi sacramentali Jesus admirabilis, Multum delectabilis

4. Ave, vivenshostia, Veritas et vita,


In qua sacrificia Cuncta sunt finita, In quo se per saecula Agnus sine macula

In humanitate,
Qui est ineffabilis

Offert patri Deo,


Mundans suo sanguine

Et inaestimabilis
In divinitate. 2. Mortem Dei filius Pro mundo passurus
Et a terra longiu?

Pium cor a crimine,


Quod fidit in eo. 5. Mane raecum, Domine, Ut pie venisti,
Ne sine munimine

In coelos iturus, Manere realiter, Vere corporaliter


Voluit in nobis,

Sim in valle tristi: Sine te subsistere Nequeo seu vivere


In vita mortali,

In se trunssubstantians
Panem et cor satians

Multo minus gratiam,


Meritum vel gloriam,

In sanctis et probis.
3. Gaudcat catholicus

Quam non habent mali.


6. Qui gustant, esuriunt

In bac fide sana, Spernens, qnod haereticus


Garrit verba vana,

In palato mentis, Et, qui bibunt, sitiunt,


Sine velamentis

Dedignando credere, Cum non valet capere, Quod fides ostendit, Qui uec parvi flosculi Seu vilis vermiculi
Cuncta comprehendit.

Aperte te cernere, Amplecti, constringere, In quo salus tota, Quorum nunquam aliter Possunt integraliter
Adimpleri
Pestes universas

vota.

7. Aufer, Jesu Domine,


Corporis et animae
Atque res adversas,
Defnnctis
Locum in

fidelibus
coelestibus

Dona cum beatis,

In sanctis operibus Da pacem hominibus


Bonae voluntatis.

Cod. Trecen. (ol. Claraevallen.) 1612. saec. 15. - - Die Hs. giebt die Aufschrift: Hymnus sive canticum de sacramento altaris.

58
84.

1. Congratulare et laetare,
Turba nunc fideliura, Ab omni cura mente pura
Cole Dei tilium.

3. In tuo esu, bone Jesu,


Nostra dele criniina, Nosque conserva et enerva
Saeva mortis fulmina.

R Alleluja, Alleluja, christo regi jubila, Qui se Jesum dat in esurn Fertque cordis nubila. 2. Qui pro nobis atque vobis Necem duram sustulit In crucis ara et amara
Morte mortem repulit. Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. -

R Alleluja, Alleluja, Christo regi jubila, Qui se Jesum dat in esum Fertque eordis nubila. 4. Ne damnemur, sed salvemur Per tuum judicium, Qui es cunctorum plasmatorum
Finis et iDitium. 3, 4 Leva mortis fimlea Hs.

85.

Ave, dulce tu frumentum,

2. Salve, calix vini meri,

In Maria quod inventum Crucis venit ad tormentum,


Cordis nostri pascementum.

Quem non bibunt insinceri, 0 mi Jesu, dulcis queri,


Fac te cito possideri.

Auimarum corpus clarum, Caro carens carie, Consecrata, sed velata


Stat sub panis specie.

Virginalis flos vernalis Factns est angelicus, Fructus vivns, cibus divus,
Ut pascatur coelitus.

Sanguis potus, Cbristus totus Hic sic praesens creditur,


Ut de inatre sine patre Homo Deus editur.

Miser homo, qui pro pomo Factus est famelicus,


Hunc informat et innormat Cibus hic salvificus.

3- Vale, cibus salutaris,

(Jui frequenter immolaris


Super tuis sacris aris,

Nunquam tamen consumraaris.


Tu dignare nos mundare
CrimiDum a sordibus

Et tu, bone, nos compone,


Jesu, nostris cordibus. Veni, veni, corda leni

Tuo divo corpore,


Dans sincere immanere

Tibi omni tempore.


Grad. ms. Pragense anni 1410. Cod. Altovaden. 42.

59
86.

Avc, verbum incarnatum,

2. Manna roris coelici

In virgine humanatum, Tu panis mysteriurn.


Tu planas culpas debitas,

Atque dulcoris mellici, Tu panis vivificus.


Melchisedech te signavit,

Tu pandis caulascoelicas, Tua tirma aeternitas


Manet inviolata.

Panemvinum dum obtulit, Agnus paschalissanxiit


Pro nobis immolatus.

Te Helias praemonstravit, Typice dum te gustavit,


Panem subcinericium

Tu nos pascis hic carnales, Fac nos tibi commensales,


Cohaeredes 42. et sodales

Petens Olympum Dei.

Coelesti in patria.

Gracl. ms. Pragense anni 1410. Cod. Altovadcu. In Dedicatione


87.

Ecclesiae.

Omnis saltus Libani

3. Perornantur

floribus,

multo splendet decore,


A duce praenobili

flores pascunt odore,


Odor spirans naribus

regali facta more, Quam Tyrus et Babylon pari zelant livore,


Hanc Juda et Ephraim tanto colunt ardore, Nec si Maro viveret,

nos ligat in amore, Scatent rivi fontium, campi rident virore,


Strepit cantus avium multiplici canore, Ver ibi perpetuum,

digno referret ore.


2. Paviraentum nitidum

quies sine labore.


4. Princeps domus inclitus

argenteo colore, Aureus est paries non indigens pictore, Tectum cedro redolet
celatum omni flore,

omni carens rancore Laetus, pulcher, dapsilis, nullo prudentiore, (^uem infundit coelitus
pater superno rore

Margaritae renitent earumque splendore


Lucent domus intima

Et ditavit celsius omni imperatore,


Ad se traxit omnia

velut sol in fervore.

suo pio cruore.

5. Hujus sponsa nivea et roseo rubore,

Duplici victoria
consimilis aurorae,

Lactat omnes populos gratiarum vigore, Implens haec palatia


nuptiali candore,

Quae suspirans gaudia spero sed cum timore.

60

Cod.Parisin. (ol. Martialen.)3719.saec.12. Judas. - - Dieseni Liede

1,1 resplendet. -- 1, 4
Jeru.salems tehlt

auf die Freuden des hiremlischen

augenscheinlich der Anfang, da der erstenStropheein Subjekt (weibliclien


Geseblechtes)abgeht, vermutlich doraus, Jerusalem, Sion oder dergl.
88.

1. In rerum principio Fundatur ecclesia,


A parentis filio

Fructus Adam ederat Arboris exitii,


A morsn mors venerat

Mater liabet praemia, Exsul agat gaudia Restaurato praedio, Nam purgato lolio Pullularunt lilia.
2. Zabule, dic iinpie,

Cum causa decidii, Sed Christus, flos lilii, Vitam reparaverat, Solvcns dono gaudii Totuni, quod perierat.
Pastor ovem perditam

Dic, quiil fraudes faciunt':'


(Liuid prosnnt insidiae,

Reportat ad patriam,
Cliristns pesti deditam

Quid doli proficiunt ? Nam regem respiciunt In regno laetitiae Et bravium capiunt
Keetores ccclesiae.
de Medicis saec. 13. CVuit. ms. Petri

Serenat ecclesiam. Expurgat versutiam, fonfortat sollicitam, Dat dona pcr gratiam
Justis
Cod.

dari

solitam.
Pl. 29. 1.

L.iurentian.

der XIII. Abteilung der Hs.

Verfasser vielleicht Philippe de Greve.


89.

1'ulsa noxac scoria Laudis sacrificia

4. Urbis Grata

viridaria reddant

lilia

Regi regum imniola.

Et rosas cum viola.

Pange cum laetitia,


Jcrusalem 2. Urbis incola. tuae moenia

R Pange cum laetitia,


Jerusalem 5. Et illa incola. seminia

Rccta conscientia Fultet et non subdola. 3. Super interstitia Amoris praenuntia


Jubilet ruscinola. 7. Sabaoth

Sequestrenturomnia, Quae non sunt benevola. G. Quibus patent ostia, Vitiorum conscia
Mundet cleraentia aureola. 2, 3 das Wort Fultet virtutum schola.

Nos post mundi taedia


Venustct ('<}. Parisin. ol. Sandionj-sian. 15131. saec. 13. -

(fulto?) hat sich unser Poet vermutlich tnit derselben Unbefangenheit gebildi-t. wie seminia u. a. - 3, 3 ruscinula = rossignol.

II.

PESTIVAE

DE

SANCTIS.

In Festo omninm
90.

Sanctnrnm.

1. Universorum orgio

4. Hic non est metus fremitus

Sanctoramet soleranio
Sit laus, clecus et glona Illi, qui regit omnia.

Ncque languorisgemitus,
Sed securitas nimia Et salus finis nescia.

U Supernaematris gaudia
Repraesentct ecclesia. 2. Nemo posset describcrc Aut per sermonem panderc,
Quanta sit coeli curia

R" Supernae niatris gaudia


Repraescntet ecclesia. 5. Illic sancti dispositi Secundum Ibrmam mcriti,
Uua vocis sirurgia

Felicitatis copia. 3. Hic cst perpes festivitas Atque pacis tranquillitas, Hic est vera concordia Et jugis amicitia.

Dco fundit pracconia. 6. In summitate ordinum Est juxta nostrum Lominum Beata virgo Maria, Advocata nostra pia.

7. Oremus, ut ad civium Supernorum consortium


Nos ab ista miseria

Christi producat gratia.


Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.
91.

1. Ecce, sanctorum

2. DMOUU pandere

Kntvbv orgium,
Ad decus quorum
Et solemnium

Nequit penitus
Neque sapere
Cor humanitus,

Regi coelorntn Sit praeconium


In exordio.

Quanto foedere Regnet coelitus


Exsultatio.

R Sion concio

R Sion concio

'Avu. jubilet Cvuntripudio.

slvu. jubilet Cutn tripudio.

64

3. 0 quam ayict Est haec civitas,


Cujus curia Est solemnitas Lenchos nescia

4. Juxta merita Illic agmina


Snnt disposita, 'Em culmina Quomm inclita

Et tranquillitas
Abs dissidio. 5. Te nos ccrnere

Coeli domina
Est cam filio.

Precamur, Eli, yuem continue

Laadant angeli,
Xobis tribue Post mortera cacli

Frni gaudio.
Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13. Vor dem Kcfiain,
der vor Str. 1 steht, heifst es: nDetele heure vj labiante madame guene puis

Fanz li. Contra in Latino: Sion concio etc. - 1, 2 cenon orgium. -- 3, o Was mit Lenchos gemeint ist, bleibt mir zu dunkel, um eine Konjektur zu wagen; man erwartet dcm Sinne nach etwas wie finis nescia, oder allenfalls ein Wort, das Leid, Klage oder abnliches bedeutet. - 4, 7 Est fehlt.
93.

1.

Praesenti solemnio
Orthodoxe jubilatc,

4.

Absque molestamine
Ibi XUTU creatura

Noxae pulsa caecitate


2. A cordis hospitio. Culto a fidelibus 5.

Sibi plaudit, carens cura


Et hostis formidine. Et omnis melodia,

Isto geras ergo festo, Cbristo decus primum esto,


Dein sanctis omnibus.

Clamor ibi praestat laudis, Amor bic est expers frauilis.


Ac trw concordia.

3.

Summa est felicitas Peramoena coeli domo, Plena X)M<H; cinnamomo, Jugis est solemnitas.
7.

6.

Rcgem cernunt gloriae Coeli cives subjugati Heli, snmmae majestati, Hic constant in feria.

Ac eam salvifica Assistentem tuae laudi

Gentem, Adonai, audi Et eam purifica. Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.
93. De sancto Antonio.

1. Aquae vivae dat fluenta


Fons vivus Antonius,

2. Vineam propaginat
Cultoris industria,

Floret hortus, incrementa


Praestat Dei filius.

Dum in ramis germinat


Verae vitis gratia,

Vigct fructus copia Verbi fusa pluvia.

65

3. Scrvi providentia Talenta muUiplicat, Dum divinae praemia Virtutis ampliticat, Nani verbum, quod scminat, In salutem germinat.
Caut. ms. Petri dc Modicis

4. Veritatis speculum, Morum doniicilium, I.ux illustrans saeculum, Fidci praesidium, Errores elimina, Tciiebras illuniina.
Cod. Laurcntian. Pl. 2'J. 1.

saec. 18.

94. Dc sancto lirrnhardo.

1. Terit Bernardus terrea Mente raptus ad supera,


Bella retundit carnea

Vestitum stola gloriac, Christi transfert ad liorrca


Fructum vitae suscipiens.

Mundi contemnens prospcra.


2. lu mandatorum arca

3. Oliva fructifera,
Caritatis unctio,

Flagello poenitentiae

Nardus odorifera,

Spicamcarnis excutiens
Granum nudatum palea,
Pacis
Cant. ms. Petri de Medicis safc. 18.

Salutis refectio,
Reatus extermina,
fove semina.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

De sancto Dionysio.
95.

1. Jucundare, Gallia
Illustris et martia,

4. Praeses urbis Gallicac


Fidei catholicae

Patre Dionysio, Eructa propitia Laudis sacrificia

Pullulante radio Praecepit tyrannice, Dei servos publice

In ejus solemnio.
2. Hic Atheniensiutn

Exponi martyrio.
5. Catasta et verbere,

Linquens pontiticium
Clementis imperio

Crate, fune, carcere


Et crucis supplicio

In regnumegregium
Francorum rebellium
Venit conductu dio.

Superatisfacere
Festurn coeperunt fcrc
Divino consilio.

3. Inde Christi nuntius,

6. Lictor tandem inclitum

Cujus erat socius


Cum Eleutherio

Seniorum,fruitum
Coelesti edulio,

Rusticus, vir hagius,

Praesentia coniitum

Replevit Parisius
Divino seminio.
Lreve>,Cantion3 ei Muti-ti.II.

Per praesidismonitum
Subjugavit gladio.
5

66

7. Exoremus, socii, Ut expulsa vitii Sorde nobis passio Sancti Dionysii


In hujus exsilii
Succurrat exitio.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian). 15131. saec. 13.


96.

1. Ecce, festum egregii Martyris Dionysii, Quo ab hujus exsilii


Miseria

Ilic afflictus propter Deum Catastam, leclum ferrenm Nec non clibanum igneum
Ac B Gallia Eximia trucia cum laetitia

Migravit cum victoria.


R Gallia Eximia cum laetitia

Devicit animalia. *Avu. pangat Alleluja. Post devictum patibulum Rex coeli suum famuluni Transmissum in ergastulum
Sua dia

sivit pangat Alleluja. 2. Beatus dictus pontifex Galliae fuit opifex, Nara per eum peccati faex
Cum dulia

Cessit

crescente

latria.

Refecit

alimonia.

3. Signis fidei cognitis Nequani praefecti monitis Loris artatus fuit is


Et alia

6. Martyr tandem acephalus 1'rout jussit praeses malus Fuit, nbi regnat salus
Et gloria

Multa tulit supplicia. Receptus coeli curia. 7. Devotis ergo mentibus Oremus, ut supplicibus Dionysii precibus
Ad gaudia
Perducamur coelestia.

Cod. Parisin. (ol. Saiidimiysiaii.) 15131. saec. 13. - Dem Rundreime, mit dem das Licd in der lls. beginnt, geht eine altfranzoM-i ln strn|ilnvorher, an die crstercr mit dtr Bemerkung gefugt wivd: CVmtra in l:\tinn.
97.

Francigenae, radii
Morum atque vitac,

2. Hic deserens Graeciam,


Cujus erat aegis

Dnlcore praeconii Festum insignite


Sancti Dionysii

t pastor, per gratiani Angelorura regis


Accessit in Franciam

Areopagitae, Wartyris egregrii


Et arcbimandritae.

Cum suis collegis, Non verens insaniam


Populi exlegis.

67

3. Tandem Christi uuntius,


Duliae caducae

5. Clibaai incendia
Fidei athleta

Versatilis gladius,
Non obstante truce

Ac tormenta alia
Mente tulit laeta,

Populo, quantocius Circumfusa luce Fidei, Parisius Venit Christo duce. 4. Exstirpato duliae Circumquaque frllc Infusoque latriae
Ejus loco melle,

Famis animalia Rabie replcta In ejus praesentia Fuere quieta. 6. Hinc pluribus aliis Martyr trabeatus Attritus suppliciis
Et incarceratus,

Sator legis hagiae Per praefecti vellc Captus fuit impie Cacsa virgis pelle.

Tandem ex cibariis Coeli recreatus Cum duobus sociis Fuit dccollatus.

7. Te hoc in exsilio,

Sancte Dionysi, Corde rogamus pio,


Ut omnes provisi

Sic tuo suffragio


Simus, ne divisi Post mortem a gaudio

Sinms paradisi.
('<"!. rarisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. \-'>.
98.

Seminavit Graccia,

2. Per ilefcctuni

Quod mcntis in horrea


Jam reponit Gallia,

solaris luminis
lllustratur

Granum &ine palea, Quod senio non interit, Quod mundi mola non tcrit, Quod nunc usque dapibus
Fideles coelestibus

lumine nuniinis Haerens l)ionysius In eclipsi dubius, Neque clausas


Diu causas

Saginat.

Aperire sufticit.
3. Nutur.i secum disputans, Motus astrorum computans Non invenit, quod quacritur,
Sic ratio scrutinio

Dcticiens compellitur, Ut se supra se quaerat, Dum, quod quaerit, attingere Non temere desperat.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A.

Cod. Guelfcnbyteran. Helmstadien. 628. saec.13. JJ.- Cfr. MilchsackL'Ul

68
99.

De sancta Domtliea.

Par concentu rogito Omnis clerus cogito


Dulce carminari,

2. Tulisti memoriani, Cum ad vitac gloriam


Virgo properares,

Laudet servam Domini, Laus sit ejus noniini,


Studeat sic fari:

Oppressorum facere Atque preces funderc,


Nos ut liberares;

Eja, linguam solvitc,


Conle laeto canite,

Ergo, pia domina,


Vitae praestans ominu

Dorotheam petite, Puro purae quaerite, Supplices instate, Ipsam adorate.

Scribe nostra nomina Post liaec carnis somnia In perennem ritac Librum, via vitac.

3. Fore mater paupenim Et bonorum operum, Sancta, cupiebas,


Pro uobis ad Dominum
odas

Interpellans
Dando

omnium,

dulces

Benedicamus DomDio,
Patri sine tcrmino, In supremo solio, Sit laus ejus filio
Pneumati et almo

Corde, jubilo.
Corl. Oenipontan. (ol. Carthusiae in Schnalz) saec. 14. vielleicht vurilerbt-, es felilt eine Silbe und der Reim. 3, 12 ist

100.

De sancto Pranciscu.

In paupertatis praedio Franciscus plantat vineam, Verae vitis propaginem Auget nova productio,
Evellens stirpem spineara,

2. In via purgat vitia Corde mundus et opcrc, Coruscet ut in patria Culpae Hbfv ab onere. 3. Ad amoena pascua Vagas oves dirige,

Ficus alit dulcedinem, Cedit spinetiim lilio.

Fac sequi proficua,

Mentes lapsas erige, Da cum agnis eligi, Da cum granis colligi.


Caut. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

69

De sancto Georgio.

1. Gloriosus, fervidus

3. Gratos in ardoribus

fidei zelator,
Christi miles nobilis

ignis cruciatur,
Constans in laboribus

mundi supplantator, Eloquens Georgius tidein protestatur, Gentis dii dacmonia,


dicens vinculatur.

virgis flagellatur, Justus ut in carcere luminc privatur, Vulnus in doloribus


sale confricatur.

2. Obediens spiritui carnem maceravit, Tormcntorum gencra muHa toleravit, Rcctus in judicio hostes cxpugnavit, Tortus in equuleo
palmam reportavit.
Cant. ms. sa.ec. r'io. plurubura bis.

4. Fervidum hic plumbum, bis rotani superavit, Prece fusa sedula idola prostravit Sanctus ac pro populo Deum exoravit, Cursum vitae gladio
fulix consummavit.
(..'.id. Mutiueu. IV D 5. - - 4, 1 Verinn liic

Ue Innoeentibiu.
1O3.

1 0 Christi milites incliti, Cunis fasciisque armati, Matrum sugentes ubera Sumpsistis triumphalia. 2. Rex aeterni regis filius, Cujus fuistis exercitus, Exsul manens in Aegyptum Praemisit vos in gaudiura.

3. 0 felices infantuli, Flores superni solii, Agnum sequentesundiquc Laureati inaocenti sanguiuc. 4. 0 praecelsi duces martyrum, Placate pium Dominuni, Ut hoc nostrum colle^iuin Jungatur coetui virginum.

5. Gloria tibi, Domine,

Qui nos ditasti magnifice Reliquiis sanctorum, Qui tecum regnant per saeculum.
Grad. Laus ms. Porcetense saec. 12/is. Cod. Darmstadien. 931. add. saec. 14. -

3, 4 hat mindestena zwei Silben zu viel, 5, 3 eine zu wenig. de inuoceutibus.

Aufschrift:

103.

Ad infantum triumphantum Gloriosum transitum, Quis polorum perviorum Mors paravit aditum,

2. Rex insanus misit manus Bethlehem per ambilum, In furore de cruore Inquinans exercitum.

70

3. Scd in vanum versat manum, Ouod facit, est irritum, Namquc dire vult ferire,
Non est ei licitura.

5. Ut est scriptum, in Aegyptum Duxerat transpositum Joseph pater, virgo mater,


Sicut erat creditum.

4. Lictor saevitnec implevit Furorem indomitum, Ferit, truncatet aduncat Morempraeter solitum.
dire? 4, 4 est felilt.

R Sint infantes festivantes, Et sonorus psallatchorus, Nec desistat, sed insistat Dulcem ferresonitum.
3, 3 Lies: Nam quod

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12. -

101.

1. Euce, jam celelma Kcdeunt solemnia,


<,iuibus Dei unicus
Natus est huraanitus

3. Ergo vos, o socii, Non est tempus otii,


Summa cum laetitia
Christi natilitia

Absque viri semino Ex illibata virgine.


11 Uoiniui nativitas

Celebrautespariter Jubilemus unaniraiter.


R Lomini nativitas

Jure nostri est jucunditas. 2. Pro cujus invidia Herodis saevitia Suut infantum plurima Trucidata milia,
<t>uosdivina gratia Coeli duxit ad palatia.
sdiritt: In die sanctorum innoceutium.

Jure nostri est jucunditas. 4. Et t.u, lector inclite, Jube domne incipe, Laudem hic in parvulis Qui emerunt jugulis,
Ut transirent ad gloriam Terrenam per victoriam. Auf-

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 1-57. -

1O5.

De s. JohanneBaptista. la. Psallat concors symphonia Laudem Christi praeconis, 2a. Laudat chorus organicus Per graves ab acutis 3a. Suavis sonet harmonia Dulces melos, Vocem jucunditatis, 4a. Accendat nos empyreum
Pneuma sacro fulgoro

Ib. Euge dulcis euphonia, Pangerhythmos cumtonis. 2b. Et plaudat omnis lyricus In modulis argutis. 3b. Sine doli lascivia, Sed gaudiis Ignitae caritatis. 4b. Cor et illustrans igneum
Divino sub ardore.

71

5a. Solve polluti labii peccamina, 6a. Ut pura sint mundati


oris famina

5b. Baptista felix, pia per precamina. 6b. Fiantque tibi grata
nostra carmina.

7a. Salve, praecursor nobilis, pacis dogma per orbem serainasti, 8a. Inter prophetas maximus, Apostolis praelatus, 9a. Tn trinitatis vernulus, Baptismatis pincerna, lOa. Johannes, Dei gratia Divinitus vocaris, lla. Doctorum fulges almo privilegio,

7b. Testis aeterni numinis, agnum venturum mundo demonstrasti. 8b. Martyrio sanctissimus Triumphas laureatus. 9b. Tu sanctitatis formula, Lucens lucis lucerna. lOb. Coelestis regni gaudia Scintillans tuis caris. llb. Praeclarae~ castitatis flores lilio.

12a. Quem angelus ab arce poli nuntius 13a. 0 qaam felix nativitas, Quae meruit
L)c coelis nuntiari,

12b. Praenuntiat vitae futurae praescius. 13b. Nomen cujus immensitas Digna fuit
Per angelum portari.

14a. Quamstupenda,quambenigna
caritas

14b. Quamsaucta,quam lauilabilis


jucunditas.

15a. Regem coelorum senseras


Ventris obstrnso

15b. Dum matris exsultaveras


Alvo resultans

positus cubili, 16a. Confers loquelam genitus


Sublatam Zachariae

motu puerili. 16b. Et praestas isdem penitus


Veritatem prophetiae.

17a. Fugis mundanas tenebras, Spernis peccati morem, 18a. Salve, mundi speculum, Nostrorum spectaculum,
Vera virtus omnium Credentium.

17b. Subis deserti latebras Christi propter amorem. 18b. Baptizator gentium, Consolator nientium,
Salus et solatium Moercntium.

18c. Fidei vestigium, Ex agro gentilium

Exstirpasti lolium
Errantium.

19a. Tibi potum fons ministrat,


Pastum favus mellis,

19b. Vox clamantisin dcscrto


Parans vitae viam,

Cujus vita nos magistrat


Altior stcllis

Cujus docens in aperto


Matrem Mariam.

72

19c. Baptizari meruisti Vivam forraam panis,


Benedictum corpus Christi,
Rivo Jordanis.

20a. In columbae specie Spiritus prudentiae, Fidcs, vox laetitiae, Spes gloriae.
21a. Hic est verus et clectus

20b. Vox auditur regiae Patris sapientiae, Regis coeli curiae, Vox gloriae.
21b. IIujus sanctae visionis

Rex perennis vitac,


Meus filius dilectus,

Tcstis comprobaris
Et paternae jussionis

Ipsum audite. 22a. 0 dulcedo luminum, Johannes, summa legis, Luccns ante Pominum, Miles superni regis. 23a. Verum nmncli florem, Flore dulciorem, Salutis auctorem, Puro j)uriorem,
*

Dicta scctaris. 22b. Sator evangelii, Proplieta vcritatis, Restitutor gaudii, Deslructor vanitatis. 23b. Saevi regis feritas Insana decollavit, * Hinc Dei gratuitas Te digne coronavit. * Salve, beatoram
Civis angelonim,

Trium centupliciter
In coelis aeternarum

Fructuans solemniter
Triumpho coronarum,
Sanctorum

Illustrator morum,
Gloria polorum.
fortitudo.

23c. Trames rectitudinis, Laus beatitudinis,


Virtutum magnitudo, Lux aeternitatis,

Favus pietatis, Decus aequitatis, Splendor claritatis. 2-ia. Tuis sacris precibus Adcsto naufragatis, Ut completis laudibus Solvainur a peccatis. 24b. Pnrga sordes cordium Origo bonitatis, Da salutis gaudium, Corona largitatis.
22a, 4 Mille superni. Aufschrift:

Clm. Monacen.(ol. Diessen.) 5539.saec.14. - - 15b, 2 sq. motu rx-sultans. - 16a, 1 Confers eisdemgenitus. Cautileua de sancto Johaune Baptista.

73
106.

De s. Juhanne Evangelista.
Cliristi sit nativitas 3 Virus hic mortiferum

Cum jubilo repleta, Cujus coelestis civitas In vita quieta Johannem collocavit Epulisque pavit,
Vocavit Post senium.

Incolumis potavit, Per quocl binos miserum Letum tuuc prostravit, Quibus vires tribuit Et vitam restituit
Et diluit Exitium.

Joliannes, tc rogamus, Da nobis, ut bibamus,


Nc bamus

R Johannes,te rogamus, Da nobis, ut bibamus,


Ne hamus

Nos trahat in supplicium, Praeceptoris in pectore Suaviter dormivit,


Bibens in coenae temporc Fluenta, quae scivit

Nos trahat in supplicium. 4. Custos nostri Domini, Cum Dominus pependit


In cruce, salus bomiui, c^uam bene defendit

Pcctus, quod refecit


Nos et mortem jecit
Et fecit Convivium.

Velut suam raatrem,


Honorans nostrum patrem,
Et matrem Et filium.

5. Virgini cum virgine Nos cernui cantamus,


Nec tu, lector, desine Laudes, quas sonamus,

Ut post hoc terrenum


Ducamur ad amoenum Serenum Palatium.

Grad. ras. Mosburgense anni 1360. Cud. Univ. Monacen.157.

10?.

De ss. Johanne

H Jacobo.

Duo unura genere, Duo unum munere, Unum sunt in gratia, Duo unum nomine, Duo unum lumine, Uuum sunt in gloria.

2. Duo sunt virginei, Duo consanguinei Guberuantis omnia, Dno sunt prophetici, Duo evangelici Testes in ecclesia.

76

De sancto Leodegario. Ovans chorus scholavium Fide firmatus triplici,

Alinum Leodegarium Psallendo carmen variuni


Pura colit mente.

Securus spe ruultiplici, Dilectione duplici


Floruit beatus,

Clara ortus prosapia, Nutritus aula regia,


Sacra perdiscens studia
Didone doccntc. R 0 trina de aureola r,

Bino felix charismate, Mundum rigavit dogmatc,


(Jorusco diademate
Fuit laureatus. 0 trina de aurcola

Gaudens, Leodegari,
Trina fortis areola

Gaudens,Leodegari,
Trina fortis areola

Laetarisque stoleola,
Pro tuis preces cumula, Ut queant benri.

Laetarisque stoleola,
Pro tuis preces cumula, Ut queant beari.

3. De passionis rivulis Bibens privatur oculis,

Lingua, labris, ne populis Praedicet acterna; Nova fandi potentia Refert Dei magnalia,
Caput exaltans gaudia Meruit superna. Cod. Engelbergen. 314. saec. 14.

De s. Maria Magdalena.
113.

Avc, puruin vas argenti


Decocta rubigine,
Christi custos munimenti,

Pape,mulier, quid ploras,


Quein quaeris, quem visitas'{
Cur hic jaces per tot horas,

Kati sine semine De Maria virgine. Tibi pie se quaerenti Nec non ad sepulcbrum flenti
Deitas in homiue

Surge quid hic latitas? Numquid hoc vult caritas, (juod in tiendo sic laboras? Hunc timorem mitte foras,
Et tuuc forte bonitas

Pandit sub velamine,

Aderit

et veritas,

Flere desine.

Quam tu flagitas.

77

3. Non me possumcontinere Nec cessare dcbes, Sempervolo Jesumflerc,


Nam amore langueo,

5. 0 Maria, noli flere Nec te plus affligcrc, Kesurrexi vivcns vcre,


Sed noli me tangere,

Heus, sublatumvidec, Qui solebatme docere;


Jesu, bone, misercre, Facere quid debeoV Nunc, ut quondam solco, Te non video. 4. Hortulane, si vidisti lllum, post quem mussito, Aut hunc si tu sustulisti, Mihi, quaeso, dirito; Gradu quaerens concito

Ad patrem ascenderc Nondumpotes,me viderc,


Fides decst, illam quaerc Et sic Petro dicere, Quod me vides vivere, Vade propere. 6. Raboni, jam sunt exorta Vera nobis gaudia, Cuin destructa mortis porta Vivis salvans onmia, Pro tua clementia

Tollam, unde posuisti,


Sic me moestam refovisti, Queni pro more solito Ungam morc debito, Nullum dubito.

Desolatos nos conforta


Et fac tandem, ut absorpta Sit mors in victoria, Tecum ut ecclesia Sit in gloria.

Cod. Oxonien. Digby 2. saec. 13/i4. Mit Mi-1.

114.

1. Novum festum celebremus Novos cantus et cantemus


Facta rerum novitate

4. Et assumens, quod non erat, Manens tamen id, quod crat,


Est Non-homo factus homo

In nova solemnitate.

Deus, ut salvetur honio.

2. Servus erat primus homo Factus pro comesto pomo, Ob hoc poenas est daturus. Velit, nolit moriturus. 3. Dolens ergo creaturam Mundi factor perituram Sola ductus pietate
Sexta descendit aetatc.
Jam

5. Venit ergo praedicare Cunctis et salutem dare, Regna dat aeternitatis, Si desistant a peccatis. 6. Sed Maria Magdalena Peccatoruin labe plena, Ut audivit ejus verbum,
Rea crimen tiet acerbum.

7. Flendo sua rigat ora


non est in ulla mora,

Mundi

linquens blandimenta

Christum quaerens fert unguenta.


Cod Parisin. (ol. Martialen.) 3-549. saec. 12. A. -d>d. Parisin. (nl.

Martialen.) 7319.saec.12. B. - 2, 1 homo priimia A. -

2, 2 Facto AB.

78

115.

Alto corde gaudeamus Ac in nullo doleamus, Nam peccatrix procumbendo, Christi pedes abluendo Veniam promeruit. Ante regem trepida
Venit haec et pallida,

2. Rex, inquit, rex unicc, Miseram hanc respice, Mea dele crimina, Diraitte peccamina Temperans justitiam. Versus ad hanc medicus
Humilis, miriticus,

Facta pavens scelera, Commovendoviscera


Lacrimans ingemuit.

Ne desperent peccatores, Septem criminura errores


Exstinxit in filia.

3. Pii patris pietas,


Summi regis dcitas, Hujus mota precibus

Se largitur omnibus
Sic quaerendo veniam. Ergo cantus resonemus, Resonando festivemus, Istam diem tam praeclaram,
Universo mundo caram Cum summa laetitia. Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. paec. 12. 2, 10 in filiam H<=.

116.

1. Domum obedcntiac Dum intraret rex gloriac,


Quaedam subintrat fcmina

5. 0 Maria Magdalenac, Dum adhuc essent tenebrae,


Festinas Christum rjuacrcrc.

Sua deplorans crimina. 2. Plangens actus daemonicos,


Rigans pedes Dominicos Osculatur, amplcctitur,

Cum amor nescit cederc. 6. Quem, dum fleret in hortulo.


Snmmo mane diluculo Cura ceteris apostolis

Tergit, tergendo tergitur.


3. Fudit nardum purissimum

Prima videre meruit.


7. Gavisa viso Domino

Super caput Dominicum, Ex odoris fragrantia Sacra fragrant convivia.


4. In hujus ergo laudibus

Gressu festinans concito, Apostolos aggreditur, Quos his verbis alloquitur:


8. Do vobis nova gaudia,

Culpis dejectis omnibus Laeti solemni gaudio Benedicamus Domino.


Cod. Parisien. (ol. Martialen.)

Rex, qui creavit oronia, Sua magna potentia Surrexit. Deo gratias.
3237. add. saec. 13 in.

79
117.

Pudore feminco

In cavernis latitat

deleto moerore,
Picturato lilio

tamquam bestialis,
Hcrbis et radicibus

roseoque flore, Agni sponsa nascitur praemisso labore, Quam sumpsit extraueo Magdalena more.
3. Sordidati Ad Ut

fames naturalis Sedatur, quae primitus fuerat localis, Jam non comprehenditur angelis sodalis.
crimine medicum faciat

veniam petamus,
coelestem consortes

cito recurramus,
Mariac,
Deo

petamus,

Dicat omnis populus:


benedicamus.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95.

118.

Planctns Magdalenae ad pedes Jesn.


1 a. Flere libet 1 b. Flctus istc

ac flere debeo, Flere libet, dum tempus habeo, Flere libet, dum fletu valeo Fletutn compescere; 2a. Jure fleo conscia scelerum,
Quibus pectus

prodit ex intimis, Dolor ingens dat iter lacrimis, Qui dc causis procedit plurimis In corde miserae. 2 b. Non apparct malorum cumulus,
Omnis in nic

imbui tenerum,
Quibus corpus

caligat oculus,
Plus commisi,

subjeci miserum Yix genita; 3 a. Ad te, Jesu benigue, venio,


Ad medicum

quam crcdat populus, Illicita. 3 b. Tu figmeDtum cxpcrtus hominis,


Laxa justi

aegra confugio,
Ne condemnes Et

pondus examinis
dimitte

dignam supplicio, Pater pie.

reatum criminis, Fons veniae.

80

4a. Secus pedes prostruta jacco,


Mea mecum

4b. Vitac meac revolvens seriem


Non Mens audeo infirma

peccata lugeo
Et levare

levare faciem,
non habet requiem

vultum non audco

Prae pudore. 5a. Ail convivas intravi flebilis, Dolens, gcmens

Suo more. 5 b. Non te movet, quod inter epulas Fundo Hetus

et miserabilis,
Audi quaestns et preces humilis
Poenitentis.

et vocesquaerulasV
Terge, quaeso, sordes et maculas
Pravae mentis.

6a. Plus me torquet


amissa gratia,

6b. Plus peccasse


quam pati timeo

Quam torquerent multa supplicia, Eia, Summa cleraentia Data me venia


Redde libcrtati.

Et peccati pondus abhorreo, Adeo, Quod parum paveo Nec grave censeo
Sine culpa pati.

7 a. Quibus pectus vacet deliciis, Satis certis


monstrat indiciis
Pallor in facie

7 b. Quod si tamen, digne poeniteo, Non est meum,


sed tibi debeo,
Confirma foedera.

Confecta macie,
Quae tantae gratiae

Conserva munera,
Quae tua dextera

Nonuunquam exstitit. 8 a. Longo luctu consumptis lacrimis Dolor magnus saevit in intimis, Eoque miserac plus urit spiritum,
Quo foras libere
non babet exitum.

Jam mihi praestitit. 8 b. Tu me vides intus et deforis, Tibi patent secreta pectoris, Da mihi requiem, Jesu piissime,
Et leni rabiem
dolentis animae.

9 a. Pharisaeus arguit Et profanam renuit,

9 b. Sed qui ream reprobat, Cur non magis adprobat,

Quem peccatrix tangit;

Quodreatumplangit. rf

81

lOa. Cur mundatus


a lepra corporis

10b. An non audit,


quod ei dicitur.

Milri morbum
sanari pectoris
IndignaturV

Quodab ea,
cui plus dimittilur,
Plns amaturV

lla.

Aequo libraminc Penset cum crimme Poenitcntis votum;

11 b. Non est in scelere, Qui vult corrigere, Quod commisit, tolum. 12b. Sana morbum vulnerb, Medicina vitae, Et, pro quibus posceris,
Crimina dimitte.

12 a. Vulneris immodicum Sentio dolorem, Aegra quaero medicum,


Rea salvatorem.

13 a. Jesu, fave supplici Voto poenitentis, Nec me sinas affici Poenis in tormentis.
14a. Pelle metum,

13 b. Non me tradas inferi Poenis pro peccatis, Sed clementer apcri Sinum pietatis.
14 b. Fac me laetam

Tolle letum, Terge fletum Placatus precibus,

Et quietam, Pone metam Tantis doloribus.

Cod. Londinen. (Liber CistereiiJ Add. 15722. saec. 12/rs.

119.

De sancta Margareta.

Salve, virgo martyr Christi, Margareta, quae vicisti Olybrium martyrio; Salve, tuo patri, rosa, Quae fuisti odiosa,
Sed dilecta filio.

2. Dei, ob amorem cujus Spretis regni mundi liujus Cunctisque ornatibus Saecli, sanguinem fudisti Nec non totam tribuisti
Te tortorum manibus.

Ergo, niartyr Margareta, Nobis confer regna laeta,


Hac valle miseriae, Consolare lugentem
Laudantem cleri mentem

Dono tuae gratiae

Et concede conregnare
Nobis tecum et amare

Christum regem gloriae. Cod. Engelberg-en. 314. saec.14.


Drevefl, Cantiones et Mnteti. II.

82

De sancto

Nicolao.

12O.

Sancto Dei Nicolao

3. Pauper iste trium

pater

Laus detur ct gloria, Istum namque dignura laude


Recolit ecclesia,

Exsistebat virginum, Egens panc lupanari


Destinantur omnium,

Omnis mundus sit jucundus In ejus praeconio.

Quem ditavit Nicolaus Propter regem omnium.

Caecis visum, claudis grcssura 4. Ergo Deum supplicantes Mancis manus reddidit, Laudemus humiliter Atque natum patri raptum Et hunc sanctum Nicolauni Ei flenti rcddidit, Operantem taliter Aurum daudo relevavit Et ovantes ejus festum Pauperem, qui credidit. Agamus solemniter.
Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12.

121.

1. Iste puerulus
Jacens cunabulis

4. Beatus pontifex
Tribus clerieulis

Jam Christi famulus Fulgens rniraculis,

Permansit opifex Atque puellulis

Quarta,sexta feria
Servabat jejunia.
R-1 Sancti Cum Nicolai surama laetitia

Pro patris inopia


Paratis ad vitia.
R Sancti Cum Nicolai summa laetitia

vacemus titulis,
PaEgentesAlleluja.
2. Hinc expers criminis

vacemus titulis,
Pangentcs Alleluja.
5. Hic vitam reddidit

" Placensin oculis


Dei et hominis

Strato vehiculis,
Judaeus credidit

Fuit ad praesulis

Mox perpendiculis

Provectus fastigia
Divina clementia.

Auri, quod in media


Perfusum vidit via.

3. Oppresso populo

6. Ejus mausoleum

Famis articulis Ac in periculo


Nautis conquerulis
Prae mortis angustia Donavit suffragia.

Diebus singulis Emittit oleum,


Quod morbi maculis
Infectis remedia Praebet salutaria.

83

7. Orcmus idco Mentibus sedulis

Supplicantes Deo,
Ut nos oraculis

lllius ad gaudia
Perducat coclestia.

wie immer mit dem Ketrain; vorher j^eht:

. Parisin. (ol. Sandiouysiaii.) 15131. saec. 13. -Joi te rossignol Chantez de sus i raiu,
Viar dinet namie De sus laure florie. Saiicti Nicolai etc.

Das Lietl U^innt

Danu:

Contra

in Latino:

122.

1. Hic Dci plenus gratia Temptat a pueritia <,>uarta sextaque feria Se domare jejunio.
R" Nicolai solemnio Laetetur cleri condo.

4. Tres pro patris inopia Praeparatas ad vitia Virgines ab infamia Rctraxit auri pretiu.
R Nicolai solemnio Laetetur cleri concio.

2. Hinc praesul Myrae uuntia


Voce de coeli curia,
Puero in caldaria

5. In Dei fide hagia


Fultus
Revixit

defunctus in via
virtute dia

Profuit in auxilio.
3. Pulsa famis angustia

Et praesulis suffragio.
il. Mulla Illius virtutum amicitia alia

Tritici abundantia
Nautis ejus clcmentia

Facit Deus insignia

Subvenit in naufragio. Hujus mundi auxilio. 7. Oreraus, ut ad gaudia


Nos poli finis nescia

Nicolai propitia
Perducat intercessio. Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13. 123.

2, 4 Praefuit.

1. Ille civis Paterae, Dci plenus gratia, Mammac cocpit parcnc Quarta, sexta fcrhi,
Servando jejuaia

2. Inde Myrae pontifex Diviuo juvaminc, Plebi fuit opifex In faniis gravaminc
Ac in maris turbiuc

Ab annis prioribus.
R Laudibus Nicolai dulcibus

Nautis conquerentibus.
R1 Laudibus Nicolai dulcibus

Vacemus cum cantibus.

Vacemus cura cantibus.


6*

84

Hic tres auri munio

4. Ex ejns tumba fluit

Puellas a fornicis Retraxit opprobrio


Ncc non atque clcricis

Incessanter oleum, Quod omnino destruit


Doloris aculeum

In domo carnificis
Pie subvcnit trilus.
5. Exoremus

Horum, qui piis eum


Deprecantur mentilms.
Dominum

Atque regem omnium,

Qui non habet terminum,


Ut ad poli civium Nos perducat gaudium Nicolai precibus. Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

124

1. Hic fulgens virtutibus Ab annis prioribus,


Corde pio Jejunio

4. Ejus puellis tribus Fuit et juvenibus


Compassio Praesidio

Incepit se donare. 2. Inde placens omnibus


Vita, sensu, moribus
Mvrae dio

Carnificis in lare. 5. Hic aliis pluribus


Decoratus actibus
Obnoxio

Consilio

Praeconio

Meruit antistare. 3. Hic esurientibus


Ac nautis clamantibus

Dignus est emicaic. 6. Ejus tumba gentibus


Praebet confidentibus

In obvio

In bagio

Naufragio
Subvenit sedans mare.

Subsidio
Oleum salutare.

7. Christus ergo dulcibus Velit ejus precibus

Egregio
Palatio Nos coeli collocare. R Nicolai laudibus

Cum gaudio
Exiniio

Nos decet convacare.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

85

125.

1. Cantu miro, summa laude

4. Tres consortes liberavit,

Summoviro, vir, applaude,


Quem confortat, Cujus dextra largitatis Intus, extra desolatis Opem portat. 2. Pietatis hic patronus Gravitatis fugat onus, Hoc quod gravat, Praesens orbis consolator, Salus morbi et curator,
Quos vult lavat.

Quosoccultetrucidavit
Hospes reus. Reddit furans, quod furatur, Deum curans baptizatur Hinc Judaeus. 5. Jnre parens fit jucundus, Ter apparens auri pondus Qnem ditavit, Quo tres presto venumdari Ab infesto lupanari
Revocavit.

3. Sedat fluctus procellosos. Nautae luctus lacrimosos Dum revisit, Patri rlefert mersum natum, Quando refert vas anratum, Quod promisit.
Ff. I 17. saec. 13. B. 1, 1-3

G. Ergo, Christe, fili Dei, Per quem iste causa spei Ut sol micat, Hac in die plebs festiva Tibi pie mente viva Benedicat.
fclilen B. 2, 5 morlmm 15. 3, 3 re-

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12. A. - - Cod. C'aut:tltrigeii. vixit B. -- :'., 4 differt B. -- Str. 4 und 5 umgestellt B. - - 4, 6 Hic Judaeus AB. - -5, 1 Ille parens A.

136.

1. Nicolai praesulis
Festum celebremus,

2. In tanto natalitio
Patrum docet traditio,

Concrepando modulis Laetitiae sonemus, Versibus almisonis,


Vocibus altisonis
Intenti festinemus.

Ut consonet in gandio Fidelium devotio, Est ergo superstitio,


Vacare a tripudio.

3. Nunc igitur justoram


Suavitas cantorum

Per tympanumet chorum


Et omne musicorum Genus instrumentorum Psallat Deo deorum.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Lanrentian. Pl. 29. 1.

86
1S7.

1. Fulgct Nicolaus, Gemma pontificum, Pracsul egregius, Decus angelicum,


Ut sidus aureum

2. Nicolai praesuli Novi dentur moduli, Qui post tot insignia Virtutum magnalia
Probatus in agone

In coeli solio,
Solari radio clarius.

Non timuit
Nec defuit

Axem aethereum
Illustrans

Martyrii

coronae.

3. Nicolae, pontifex egregie, Decus cleri, speculum ecclesiae Patriae solatium, . Tuorum refugium, Fac rogamus,
Ut
Cant. ms. Petri <U- Medicis

cernamus
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Judicem propitium.
saec. 13.

('"<!. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. - - ]',, das liier VIT138.

stiinimelt ist, beginnt2, 4 mit dcm AVortefmagjnalia. Cfr. Milchsack168.

1. Intonent

hodie

3. Parenti

misero

Voces ecclesiae, Uies laetitiae

Submerso puero Mari pestifero

Refulsit in mundo,
Ergo laetabundo
Corde jubilemus

Dedit, quod petivit,


Preces exaudivit,
Submersum puerum

Et ore jucundo.

Patris custodivit.

2. Sanctnshic inclitus, Doniino subditus,


In cunis positus Ubera vitabat, Corpus macerabat,
Et ter in sabbato

4. Tribus virginibns Victu carentibus


Reddidit honorem, Subtraxit errorem,
Reddens virginibus

Puer jejunabat.

Virgineum florem.

und 7 werden nach den andera Strophen als Rundreim wiederhult, \vas nicht urspriinglich erscheint In Str. 3 und 4 ist die sechsteZeile Gesanges lialber
erweitert: Submersum suni sum, Submersum sum sum, Submersum puerum.
129.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen.157. - 1, 6

1. Exsultet baec concio


In sancti Nicolai

2. Olei compressio
Multos curat a morbi

Praeconio;
Nicolaus est cleri Protectio.

Supplicio;
Nicolaus est cleri Protectio.

87

3. In maris periculo
Proceleuma nautis fit

4. Auri trina datio


Puellarum fuit

In jubilo;
Nicolaus est cleri Protectio.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Relevatio.
Nicolaus est cleri Protectio.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

13O.

Nicolaus pontifex Nostrum est refugium, Clericis et laicis Sit semper remedium; Clericorum est amator, Laicorum consolator Omniumque confortator In omni angustia.
Nicolae. 3 Suscitavit

2. In sua infantia Celebrat jejunium, Fons et caput dicitur Confessornm omnium, Hic in cunis abstinebat. Quod mamillas non sugcbat Nisi semel et edebat Quarta, sexta feria.
Nicolae. clericos

Occisos invidia, Quos occidit carnifex

Cum sua nequitia;


Tres puellas maritavit, De peccatis observaTit,

Paupertatem relaxavit.
Nicolae.
Cant. ms. Petri de Medicis .saec. T-i. 131. (_'nd. Laurentian. Pl. 29. 1. -

Nach 3, 7 fehlt eine Zeile;

lies etwa: Auri data copia.

1. Gaudeat ecclesia,
Praesulis solemniu

3. Tener in infantia
Servavit jejunia,

Colens et praeconia; Nicolae, propera, Nos fove, nos libera, Purga cordis scelera. 2. Vita sancti praesulis

Non incurrit vitia. Nicolae, propera, Nos fove, nos libera, Purga cordis scelera. 4. Hic tribus virginibus

Claruit miraculis,
Vinctus in cunabulis.

Opibnscarentibus
Subvenit muneribus.

Nicolae, propera,

Nicolae, propera,

Nos fove, nos libera, Purga cordis scelera.


Deo benedicite.

Nos fove, nos libera, Purga cordis scelera.

5. Ergo festum colite, Laudes Deo dicite, Nicolae, propera, Nos ama, nos libera, Purga cordis scelera.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

88
132.

Nicolae, praesulum Gemma, Sion speculum, Tuum rege populum, Daemonespreme, Rector, vise saeculum
Vitia derae.

3. Clericorum praesidium, Nostrum purgatorium, Tuum rege populura, Daemones preme, Rector, vise saeculum,
Vitia deme.

Clericorum concio
Tc rogat -

- -, Tuum rege populum, Daemonespreme, Rector, vise saeculum,


Vitia clcme.

4. Tu solamen virginum, Pondus pelle criminum, Tuum rege populum, Daemonespreme, Rector, vise saeculum,
Vitia deme.

5. Ergo fcstum <:olamus,


Deo benedicamus; Tuum rege populum,

Daemones preme,
Rector, vise saeculum,
Vitia ,'ant. ms. Petri de Medicis deme. 13. Cod. Laurvntian. Pl. 29. 1. saec.

De sancto Stephano.
133.

1. Ortus summi

3. Qui dum jactus

peracto gaudio
Leviiarum rcsultet concio

lapidum patitur
Patiensque victor efficltur,

In levitae
Christi solemnio.

Stola daplex
ei conceditur.

R Eia ct eia, Eia cuni gaudio


1'roferat haec coneio.

R Eia et eia, Eia cum gaudio


Proferat haec concio.

2 Ilic divino rcpletus flamine


Prinius StoUm
Cant.

"i. Ergo tanto regi, qui talia


Suis novit

lavit suam
ms. Petri de Medicis snec. 13.

in agni sanguine pro Christi nomine.


Cod. 134.

largiri praemia,
Benedicat

plebs omnis, eia.


Laurentian. Pl. 29. 1.

1. Dulces laudes tympano


Cuin raelodis organo

2. Quem cum vellet vincere


Plebs devota Satbanae,

Refcrentes Domino Gratulemur Stephano. i; A et E, 0 et I, Mira virlus Stcphaiii.

Ejus sapientiae Nequivit resistere. A et E, 0 ct I, Mira virtus Stephani.

89

3. Qui virtnte maxima, Plenus Dei gratia,

4. A JudaeisStephanus Lapidatur optimos,

Signaet prodigia Faciebat plurima.

Qui pro se torquentibus Flexisorat genibus.

5. Ergo laudes Domino Dicamus cum Stephano, Et nos omnes gratias


Dicamus innumeras.

Grad. ms. Mosburgense anni 13f>0. Cud. Univ. Monacen. 157. Lex devota; vgl. Nr. 136, 3, 2.
135.

2,2

1 Martyr fuit Stephanus Primus, postquam Dominus Natus est de virgine, Quem laudamus hodie. Mira virtus Stephani. 2. In terram flexis genibus Judaeis lapidantibus Orat bis interritus
Pro persecutoribus.

3. Quem cum vellet vincere Plebs devota Satanae, Ejus sapientiae Nequit et resistere. Mira virtus Stephani. 4. Ergo nostra concio In chordis et organo Psallat cum tripudio:
Benedicamus Domino.

Mira virtus Stephani.


Cod. Engelbergeu. 314. saec. 14.
136.

Mira virtus Stephani.

De sancto Theodolo.

1. Deo psallat gloriae

3. Olim in Vallesio

Plebs Yallesiensis, Seduni, Valeriae Clerus et burgensis,

Fuerunt penisti Botri, sed petitio Praesulis venusti

Perquamfulget hodie
Meritis immensis
In aeterna requie

Facit, quod ex fluvio


Sapor exit musti,
Nam valet oratio

Praesul Sedunensis. 2. Thebaeorum legio


Martyrio strata, Diuturno spatio

Multum viri justi. 4 Te precaraur, Doraine,


boni Theodoli nomine

Jacens iuhumata Theodoli studio Sepulchris est data,


Nunc cum Dei filio

patroni Spiritus et animae Coelesteset throni


. . . in coeli lumine

Regnat trabeata.

Facias reponi.

Sequent. ms. Sedunensesaec. 14. Cod. Valerian. s. n. adcl. saec. 15. Nach Str. 1 folgt eine Stropbe, die so vollig abgerieben ist, dafs nur ganz wenige Worte mehr zu entzifYern sind. Sie begann: Hic iste Theodolus, cui carta missa; im weiteren ist nur noch der Name Karulus leserlich, woraus wenigstens der lulialt der Strophe zu eruieren ist.

90

De s. Thoma Cantuariensi.
137.

Novus miles sequitur Viam novi regis,


Bonus pastor patitur Pro salute gregis,

Opus erat medico Mundo morienti


Et gregi Dominico Pastore prudenti;

Thomas agni sanguine Lavat stolae geminae Purpuram rubentem; Res est satis evidens, Quod illustrat occidens
Totum orientem.

Sanguis Thomae medici Mundi paralytici Vulnera sanavit, Clamat grex dominicus, Quod Anglorum medicus
Mundum renovavit.

3. Thoma, nati parvuli

Miles triumphalis, Sis cleri, sis populi Pastor spiritalis, Audi Legecestriam,
Clerum et militiam

Ejus ita rege, Ut regnet in patria


Peracta militia

Cum aeterno rege.


Cant. nis. 1'etri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Cant. ms. Toletanum

saec. 13. Cod. Matriten.

Tolet.

930 (33-23)

B. - - IJ

liat mir dic erste Strophe. -

1, 3 pastor felilt A.
138.

Christi

miles

3. Passum

Thomas

Christo commilitat, Christum sequens


Christo coliabitat.

compassussequitur, Passu firmo


corona capitur.

Christus crucis est suae bajulus, Crucifixi


crucem
Cant.

4. Ergo fortis attollat debiles, Solvat vinctos,


soletur
saec. 13.

fert

famulus.
de Medicis

flebiles.
Pl. 29. 1.

ms. Petri

Cod. Laurentian.

III.

MORALES.

139. De Miseria Hominis.

1. Homo, considera, Qualis, quam misera Sors vitae sit mortalis; Vita mortifera, Poenae puerpera. Mors vera, mors vitalis
Fomentum est doloris,

2. Culpa conciperis, Gemitu nasceris Victurus in sudore, Mori compelleris, Certus, quod moreris, Incertae mors est horae.
Momentum est staterae,

Stadium vitae laboris, Premit per onera, Sordet per scelera Squaloris et foetoris,
Fermentum est dulcoris,

Dubius, quantura manere Potes in prosperis, Qui cito praeteris, Qui foenum es in tiorc,
Lamentum est ridere,

Somnium, umbra vaporis; Gaudio fletum augere, Fallit per prospera, Nudus ingrederis, Trahit ad aspera Nndus egrederis, Moeroris et stridoris, Egressus cum pavore. Figmentum est erroris, Portentum, liic gaudere, Gaudium brevis honoris, Gaudio coeli carere; Mordet ut vipera, Cur non corrigeris, Flebilis vespera Immemor carceris, Algoris et ardoris. Plectendus a tortorcV 3. Vide, ne differas,
Vide, ne deseras Oblitus creatorem, Culpam dum iteras, Tuum exasperas Ingratus redemptorem.
Cur offendis datoremV

Reprimas pravum pudorem, Turpia corrigas,


Oculis erigas

Ad pium indultorem,
Cur defendis errorem, Deprimas mentis tumorem,

Humilem eligas Vitam, te dirigas Per viam arctiorem,


Dum attendis ultorem,

Redimas te per timorem;


Dominum diligas,

Totum te colligas
Amantis in amorem.

94

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. - Cant. ms. Petri de saee. 13. Cod. Laurent. Pl. 29. 1. K. - Cod. Parisin. (ol. S. Albini Ande-

gaven.)8433.saec.13. C. - 2, 10 citn pcterisA. - 3, 12 Cur defeudis<latorem A. - 3, 15 Vitam quam dirigas ( '. -- B hat Dtir die erste Str. : dir.1
AulVliritt
Faksiraile

^ielit A. -

Verfasser des Stiickes ist Pbilippus de Grevia. Eiu


Histoire de la Poesi litur-

aus C findet sich bei Leon Gautier,

gique 1, 185.

140.

Unod raundus sit transitorins.

1. Dic, qui gaudes prosperis Et veste purpurea, Homo, massa cineris Et in agro lutea, Tamquam palca Sunt et momentanea Haec, quibus inniteris, Et in tine fellca, 1'audam habent-viperis, Cum sint tibi mellea. 2. Qui natus conciperis In vulva feminea,

4. Adae germen veteris Et proles viperea, Quid frustra deciperis Tendens ad erronea, MomentaneaV Ad regna siderea, Dives, non admitteris, Quac de juris linea Constant esse pauperis Cura perenni laurea. 5. Coelum non ingrederis Cum regali trabea,

Attcnde, quid fueris,


Es vel eris postea;
Sperne terrea,

Cum equorumfaleris,
Cum domo marmorca
Vel eburnea;

Nam cum mortis lancca Percussus egrederis


Hac de domo carnea,

Ab ignita romphea Venieus repelleris,


Orci trusus spelea,

Signum monstrat funeris,


Quod nil eras autea.

Dum Cliristum non sctjueris


In corona spinea.

3. Si sub humo carperis Ut vestis a tinea, Et spiritus duceris Ad loca tartarea Loca flammea, Vasa tunc argentea,
Quae nunc araas, oderis; Benefac propterea,

6. Haec si cogiiaveris, Quid in arca ferrea, Qui moriens deleris, Ut pereas per ea, Claudis aereaV Qui cras subitanea
Forte morte raoreris, Da sponte spontanca,

Et eris, si feceris,
Ereptus a framea.
Cod. Ebroicen. (ol. Liren.)

Ut tibi cum superis


Stola detur aurea.
2. saec. 13. mit Mel. 2, 8 Ac de domo.

3, 10 Erectus. -

4, 9 Constat. -

6, 3 Que moriens.

95
141.

De eodemargumpnto verlia Pauli apostoli.

1. Breves dies hominis, Mundi vita, Humanae propaginis


Quae sit vita, Cogita.

5. Corpus, quod corrumpitur, Mundi vlta, Animam per.sequitur;


Quae sit vita, Cogita.

-. Nitimur in vetitum,
Mundi vit, C'aro contra spiritum;

6. Et bonumpropositum,
Mundi vita, Revocat in irritum;

Quaesit vita,

Quaesit vita,

Cogita. Cogita. 3. Pelle morani, propera, 7. Alios quod doceo, JHIundi vi(a} Mutidi vita, Mora non est libera; Ipse docens impleo; Quae sit vita, Quae sit vita, Cogita. Cogita. 4. Mundo nil immundius, 8. Christum ne exasperem, Mnndi vita, Mutidl vita, Quae facis, fac citius; Pauper sequor paupcrem; Quae sit vita, Quae sit vita, Cogita. Cogita. 9. Corpus meum corrigo, Mundi vita, Et in servum redigo;
Quae sit vita,

Cogita.
Oant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. -

Gehort zur XIII. Abteilung der Hs. unrl mitliin vieJli-ii-lit zu den Ittterarischen Erzeugnissen Philipps de Gn-vi;.

Qood haec vita sjiernenda.


143.

Cum sit omnis caro foenum

2. Per aetatum inercmenta,

Et post foenutn fiat coenum, Homo, quid extollcrisV Cerne, quid es et quid eris, Modo tios es, sed verteris
In favillam cineris.

Immo niagis detrimenta Ad non esse traheris, Sicut umbra, cum declinat, Vita fugit et festinat
Claudit meta funeris.

Terram teris, terram geris

Terram teris, terram geris,

Et in terram reverteris, Qui de terra sumeris.

Et in terram reverteris, Qui de terra sumeris.

96

3. Homo dictus es ab humo, Cito transis, quia fumo


Similis effectus es; Homo nascens cum moeore.
Vitam ducens in labore Et cum metu moreris.

4. 0 sors gravis, o sors dur.i, 0 lex dira, quam natura


Promulgavit miseris; Homo, nascens c,um moerurt,
Vitam ducis cum laborc Et cum metu morcris.

Terram teris. terram geris Et in terram reverteris,

Terram teris. terram geris Et in terram reverteris,

(,>uide terra sumeris.

Qui de terra sumcris.

5. Ergo curn scis qualitatem Tuae sortis, voluptatem

Carnis quare sequeris?


Memento, te moriturnm Et post mortem id messurum,

Quod hic seminaveris. Terram teris, terram geris Et in terram reverteris,


Qui de terra sumeris.
Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. Cant. ms. Petri de Medicis

saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. Philippus de Grevia.


143.

Miss. Aquilegiense irap. Venetiis

1508. C. - A hat nur Str. 1, 2 und 3, ]! nur Str. 1. Str. 1 u. 2 umoT-vtrllt C. - 2, 6 Clausi A; metam C. 4, 2 O lex dira felilt C. -- Verfasser

0 mira Chrisli

pietas,

2. 0 vanitatum vanitas,

0 quanta miseratio, 0 Christi longanimitas,


0 longa exspectatio;

Curarum occupatio, 0 cur ambitur dignitas,


Cur opum cumulalioV

0 cordis induratio, Quid diflfers, cur non cogitas, Homo, quae vitae brevitas,
Et mortis festinatioV R Cernat meditatio,

Quid prodest delectatio, Aut quid valet cupiditusV Est in sepulcbro foeditas
Et extra dealbatio. R Cernat meditatio,

Quid primum fuerimus, Nil prodest elatio,


Terra tandem erimus.

Quid primum fuerimus, Nil prodest elatio,


Terra tandem erimus.

3. 0 quae mortis anxietas,

0 quanta trepidatio,
Cum jam cogit necessitas,
Ut fiat reparatio! (Auidprodest delectatio, Quid pristina jucanditas,

Cur veniam non flagitas?


0 sera recordatio!

Cod. Cantabrigen. Ee VI 29. saec.15.

97
144.

1. 0 mcns, cogita,
Quod praetcrit Mundi tigura, Fugit subita,
Sic intcrit

5. Quanta vanitas,
Sublimitas Casura, Umbra fragilis
Nec stabilis

i,iuasi pictura. 2. Floret ut cucurbita, Cum ingerit


Sc nox obscura,

Nequc secura. 6. Quanta vilitas Est diguitas


Mundana,

Brcvis orbita
Cum steterit,

Spuma gracilis,
Flos sterilis

Citro lapsura. 3. Dulcescit, Sed inserit


Amara plura;

Spcs vana. 7. 0 qualis, l^uain inisera


Mors ct quam dura,

Quis nescit, Quod laeserit


Fallax 4. Tabescit mixturaV

Foenalis Et aspera
Nec moritura. 8. Jam recogita

Et deperit
Tamquam litura, Vanescit,

De temporis
Jactura, Sis sollicita

Cum fugerit
Non rcditura.

De corporis

Fractura. 9. Culpam cavcas Et veniam procura, Tremens paveas De judicis censura. Cant. ms. IVtri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A.

Cd.Londinrii. E^-rton 274. saec. 13. 15. -- Durch B. ist dic Aulorschaft
Philipps de Gn'-ve aufser Zweifel.
145.

1.

0 labilis Sortis humanae status,

2.

Quid igitur Aura tc popularis,

Egreditur,
Ut flos conteritur
Et labitur

Quid diguitas,
Quid generositas
Extulerit,

Homo labori natus,


Flens oritur,

TJt gravius labaris?


In laqueos,

Vivendo moritur,

Quos tendis, labchs scortisquetraheris Et luxibus oputn, quas congeris


Illicite,

In prosperis

luxu dissolvitur, Cum flatibus Fortunae quatitur,


Lux subito

Dumcrapulis

meniis exstinguitur.
Dreves,Cantiones et Muteti.II.

miser, immoreris.
7

98

3. Dum effugis
fecundam paupertatem, Prae ceteris Uitari niteris,

4. His moriens
Christo sed vivis mundo, Non proficis, Sed deficis,

Sed laberis In surainam egestatem, Cum opibus mavis diffluerc,


Quam modicis

Qui proximi casu stridcs secundo. Reatibus indignum afficis


Et salibus

honeste vivere, Quod quaestibus foedis efficere,


Dum satagis amans distraherc
Vel autumans tibi sufficerc. 5. Dum Dum diffluis solito

amaris inficis, Cui detrahis, quem fictis allicis


Blanditiis vultuque simplicis,
Huic balneum moeroris couficis.

Hac labe labiorum,


Sordescis, subito
Adveniet

Ille sanctus sanctorum, Qui duplices linguas disjiciet, A paleis grana dejiciet
Et steriles

plantas effodiet, Ha, miserum te nnnc excipiet


Et debitis

poenis te puniet.
R Ha, moriens vita, Luxu sopita,
Nos
Cant. ms. Petri de Medicis

inticis
condita. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. saec. 13. 146.

fellitis

Homo, qui semper moreris, Qui diffluis quotidie, Qui scis, quod heri fucris Malus et pejor hodie, Cur ocalos non aperis,
Quid vitae viam deseris

Dic, homo, res instabilis, Dic, universa vanitas, Tu, cum non sis mutabilis, Sed ipsa mutabilitas, Quid te pulvis sic stabilis,
Ac si res esses stabilis?

Et ebriusefficeris
Inanis fumo gloriae?

Quid te dilectat fragilis


Carnis et vitae vilitas?

99

3. Non vides, quod praetercat Mundus ct mundi gloria, Quod foenum carnis marcuat Hac die peremptoriaV Sit nobilis vel sordeat Ilomo, dives vel egeat, Oportet, quod hinc transeat,
Nam
Cant.

4. Te brevis delectatio, Honio, mercator pcsbime, Actorno privat gaudio Atque punit justhbiinc, Qui turpi niercimonio Rufae lentis cdulio Te fraudas patrimonio,
Vita carnis mors
Pl.

res cst transitoria.


ms. Petri de Mcdicis saec. 13.

aniniac.
29. 1.

Cod.

Laurentian.

147.

1.

Non sint vobis cura Temporis futura,


Quando senex moritur

3.

Oninis praelatura Est agri cultura,


Date, vobis dabitur,

Infans rursus oritur,


Talis est natura.

Uum corpus corrumpitur,


Sic docet scriptura.

Heu, quid diligitur Haec res transitura,


Cujus cito carpilur Status et staturaV

Conforta nos igitur, Matcr Dei pura,


Contra nos arguitur Quaestione dura.

2.

Omnis creatura Congregando plura, Timeo, quod perditur, Vae regno, quod regitur Per infantis jura.
Simonia colitur

4.

Praecellens o figura, Tolle noscitura, Quia per te solvitur Omne, quod delinquitur, 0 virgo mater, cura;
Finis vitae cernitur,

Jam sine mensura, Si cst, sicut dicitur, Nulla gens secura.


Cod. S. Floriani XI 71. saec. 14. 148.

Da gaudia futura, Vitam, quae 11011 tollitur, In qua bona plura.


4, 9 bona lura.

1. Homo, cur degeneras, Cur Christum perseoueris, Per quem prius fueras Redemptus ab inferis V Miser, non consideras, Quod cinis es et erisV Praevideas, Ne pereas Sub inferni latcbris, Ama Deum,

2. Quid proderit, si fecerit Te fortuna divitem, Cum fragilem ct labilem Vitae vides Hmiteni'.' Considera, quid prospura Proderunt divitibus, Cum gaudia Coclestia Amiserunt pro opibus, Nec erogant,

Qui te reum Ejecit de tenebris.


Cant. ma. Pctri tle Medicis Ob das Lied mit dieseii zwci

Sed derogant Nudis et pauperibus''.


sacc. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1 i zu Ende, oder ob wir einen Torso

baben, ist zweifelhaft.

100
149.

Vanitas

vaDitatum

2. Cur

caeca cor avarum

Et omnia vanitas, Sed nostra sic malignitas Cor habet indnratum,


Ut verbum seminatum

Distrahit ambitio? Nescis, quod aquisitio Tibi divitiarum


Finis miseriarum

Suffocet mox cupiditas Operum et dignitatum,


Licet sit nobis ratum.

Non crit sed mutatioV Quodsi habcrc parum


Est tibi tam amarum,

Quam sit acerba proprio


Judicio

Vide, quid habent nimiac


Divitiae

Conditio
Magnatum, Qui majori discrimine Quam criminc

Quotidie
Rixarum Propter tormenta propriae Familiae

Et jugibus Mercntur cruciatibus Aeternum cruciatum.


3. 0 nondum

Et sauciae Flagellum conscientiac, Quaeestsummapoenaiuin.


intellecta

Nobis Dei munera, Cur, cum avertant prospera Multos a via recta, Paupertas, praeelecta Christo, nobis est aspera ?

Sed vanis mens illecta,


Disce tamen et specta, Paupertatis quam dulcia
Sint otia Pecunia

Neglecta,

Cum pauper expeditius Et promptius


Ad bravium

Sarcina temporalium Rerum currat abjecta.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.
15O.

Cod. Laurentian.

Pl. 29. 1.

Scribere proposui de contemptu mundano Jam est bora surgere de mortis somno vano, Zizaniam spernere sumpto virtutis glano. Surge, surge, vigila,
semper esto paratus

2. Vita brevis breviter in brevi finietur, Mors venit velociter et neminera veretur, Cunctaque mors perimit et nulli miseretur. Surge, surge, vigila,
emper esto paratus.

101

Ubi sunt, qui ante nos in hoc mundo vixere, Venies ad tumulos, si vis eos quaerere, Cineres et vermes sunt, carnes computruere. Surge, surge, vigila,
semper esto paratus.
Tela sic aranea

Hoc in inundu nascitur vir omnis cum moerore, Atque vita ducitur humana cum labore, Post extremum clauditur cum funeris dolore. Surge, surge, vigila,
semper esto paratus.
Si conversus fueris

est mundi praesens vita, Labitur et frangitur. non est in tuto sita, Labilis et fragilis
nunc est inexanita.

nunc quasi puer natus Et a tuis vitiis animo purgatus, Tunc fruique poteris
reguo Dei beatus.

Surge, surge, vigila,


semper esto paratus.

Surge, surge, vigila,


seraper esto paratus.

7. Quam felices fuere, qui cum Christo regnabunt,


Facie ad faciem

cum ipsum adspectabunt.


Sanctus, sanctus, Sabaoth,
Hosanna semper conclamabunt. esto paratus.

Surge, surge, vigila, Trop. ms. Dublinensesaec.13. Cod. Cantabrigen. Add. 710.
151.

1. Scribereproposui de contemptu mundano,


Ut degentes saeculi Non mulcentur inano, Jam est hora surgere A somno mortis pravo. Ad mortem feslinamus,
Peccare desistamus.

Nisi conversus fueris Et sicut puer factus


Et vitam mutaveris In meliores actus, Intrare non poteris Regnum Dei beatus. Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.

2. Vita brevis breviter

Tuba cum sonuerit,

in brevi finietur, Mors venit velociter,

dies erit extrema, Et judex advenerit,

quae neminera veretur,


Omnia mors perimit et nulli miseretur. Ad mortem festinamus, Peccare desistamus.

Vocabit sempiterna
Electos in patiia, praescitos ad inferna. Ad mortem festinamus, Peccare desistamuo.

102

5. Quam feliccs fucrint, ijui cum Christo regnabunt!


Facie ad facie

Cunuti regcs saeculi et in mundo magnates


Advertant et clerici

sic eum spectabunt, Sanctus, sanctas Dominus Sabaoth, conclamabunt. Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.

omnesquepotestates, Fiant velut parvuli, dimittant vanitates. Ad mortem festinamus,


Peccare desistamas.

G. Et quam tristes fuerint. qui aeterne peribunt!


Poenae non deticient,

Heu. fratres carissimi, si digne contemplemus


Passionem Domini

non propter bas obibunt,

amare et si flemus,

Hou. heu, heu, miserrimi,


nunquam inde exibunt. Ad mortem festinamus,
Pcccare desistamus.

Ut pupillam oculi
servabit, ne peccemus. Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.

9. Alma virgo virginum, in coelis coronata, Apud tuum filium


sis nobis occurrens
Peccare '"'l. Muiiti.Strrati s. n. saec.

advocata advocata.

Et post hoc exsilium Ad mortem festinamus,


desistamus. 15. Mit Melodie.

153.

Fortnna qaani sit matabilis.


0 varium Aedificat

Fortunae Inbricum, Dans dubium


Tribunal judicum, Xon modicam

Fortuna, diruit, Xnnc abdicat,


Quos prins coluit, Quos noluit,

Paras hoic pracmium, (jucin tollere Tua vult gratia Et petere Kotae similia,
Dans dubia

Iternm vendicat. Haec opera Sibi contraria, Dans munera Ximis labilia;
Mobilia

Tamen praepostere
l)e stercore

Sunt sortis foedera,


Quae debiles

Panperem erigens,
De rhetore Et

Ditans nobilitat
nobiles

consnlem eligens.

Premens debilitat.

3. Qaid Dario

103

Sabsidio

Regnasseprofuit,
Pompeio Quid Roma tribuit V

Fortunae labilis
Cum proelio Troja tanc nobilis,

Succubuit Uterque proelio; Eligerem Media tutius Nec peterem


Celsa sublimius,

Nunc flebilis, Ruit incendio; Quis sanguinis Trojani gratiam, Quis nominis
Graeci facundiam,

Ne gravius
A somno ruerem;

Quis gloriam
Fregit Carthaginis'.'

Fit gravior Lapsus a superis


Et durior Ab ipsis asperis.

Sors lubrica, Quae dedit, abstulit,


Haec unica, Quae fovit, perculit.

5. Nil gratius
Fortunae gratia,
Nil dulcius

Inter haec dulcia,


Si gloria,

Si staret longius;
Sed labitur Ut olus marcidum

Et sequitur

Agrum nunc tioridum,


Quem aridum Cras cernes; igitur Improprium
In Non edo canticum varium Fortunae lubricum.

Cod. Oxonien. Rawlinson. C 510. saec. 13. A. Cant. ms. IVtri du Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - Carm. Bur. 4">. ('. -

11 hat nur eine Strophe. - 1, 4 judicium gegen den Keim C. - 1, 10 llotar similia A. - - 1, 12 Tamen praepostere A. -- 2, 13 sq. und 15 sq. nm-

gestellt C. -- Str. 3 liink-r 4 C. -

3, 6 Uterque gladio C. -

3, 7 Eli-. r,

('. - "'!, 9 Quam petere C. - 3, 10 Kotae subliraia (.'. - 3, 11 Et gravius C. - 3, 12 ruere C. - 3, 13 sqq. lauten in C mit schlechti-m, bi-zifliiiiiLr'-i^t-mangelndem Reim und fehlende Casur: Omnis qui se exaltat hodie,
Cras humiliabitur misere.

4, 3 Cur proelio C. - 4, 4 Troja jam nobilis C. - 4, GJacet incendioC. 4, 8 Romani gratiam C. - Str. -5 fehlt (J. - A g-iebt dte Au/sclmYt: D<:
multitudine fortunae.

104
153.

<(iiml in rehns pro.sperisnon sit gloriandam.


Luxuriant animi 2. Exhaustis condpiunt

Rebus saepe prosperis, Vile jacent iufimi Casibus in asperis, Ingrati pro gratia Grati sub inopia, Inopes sunt hurniles, Propter opes labiles Intiantnr superbia.
Cant. ms. Petri de Medicis sarr. 13.

Viles virus viribus, Quod vomendo pariunt Secundis successibus, Expost facto clarius Patet hoc et planius, Exliausta pecunia Monstrat impotentia, Quod voluere prius.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Exhortatio

ad Puenitentiam.
154.

Ad cor tuum convcrtere, Conditionis miserac Homo, cur spernis vivereV Cur dedicas te vitiis, Cur indulges malitiis,
Cur excessus non corrigis

2. 0 conditio misera, Considera, quam aspera Sit haec vita, mors altera Quae sic immutat statum! Cur non purgas reatum
Sine mora,

Nec grcssus tuos dirigis In semitis justitiae, Sed contra te quotidie Iram Dei exasperas?
ln te succidi metue afferas. Advenias

Cum sit hora Tibi mortis incognita, Et in vita caritas, Quac non proficit,
Prorsus aret et deficit

Ficus radices fatue,


Cum fructus nullos

Nec efficit
Beatum.

3. Si vocatus ad nuptias,

Sine veste nuptiali,


A curia regali

Expelleris,
Et obviam si veneris

Sponso lampade vacua, Es quasi virgo fatua. Ergo vide, ne dormias, Sed vigilans aperias Domino, cum pulsaverit; Beatus, quem invenerit Vigilantem, cum venerit.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Carmina Burana p. 6. B. -- 1, 12 Radices ficus B. - 2, 8 Mortis tibi 15. 2, 9 Et invita B. - 3, 9 Ergo gaude ne A. - 3, 13 dum venerit B.

105
155.

Excutere de pulvere, Dum opus est remedio,

2. Homo vilis materiae. Surge de-mortis tumulo,

Qui turpiter et temere


Jaces in sterquilinio; Surge, curre pro bravio, Dum potes apprchendivrr, Viam quaerens in invio Malorum reminiscere, Ad patriam revertere, Cum poenitente filio.
3. Ne vasa

Dum spes est adhuc veniae,


Te subtrahe periculo; Metire cordis oculo Tuae statum miseriae, Qui totus est in pendulo Et langueat quotidie, Fides jacens extrarie, Quia caret cubiculo.
contumeliae

Reprobentur a figulo, Dum sub obscura specie Videmus ut in speculo,


In hoc vitae curriculo latibulo

Mundemur multifarie,
Sed in cordis
De sinibus scientiae

Procedat fumus hostiae, Ne tiat coram populo.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 1'.5. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. o, 7

totus es. -

3, 8 De sinuus (sic).
156.

Laus sit ipsi soli, Qui dat lumen soli, Centrum regit poli,
Praeest terrae moli,

3. Semel, bis, ter, quater Dic, o Deus pater, Virgo, Dei matcr,
Delictis sum ater,
frater

Machinator doli,
Irritare noli

Faex, lutuin ut later,


Raca meus

Regem superum. Si non vis errare, Huuc discas amare,


Dico tibi, quare,

A me pertulit. 4. Quidquid est obscoenum, Tu es arens foenum,


Tendas ad amoenum,

Quia te damnare Potest et salvare, Disce, fili care, Dogma veterum.

Cor habens serenum, Laude Dei plenum, Istud da venenum Foro pauperum. Me pungit bis quina, Praecepta divina Sensi atque bina,

5. Peccatorum spina

106

In niundi sentina Haec a mea rnina

Sensum propulit
Delictorum
Solem Cod. S. Floriani. XI 35. saec. 13.

ignis

oculit.

157.

1. Nitimur

in vetitum

3. Sera parsimonia

Et negata cupimus,
Carne contra spiritum

Est in fundo loculi,


Sera poenitentia,

Luctante succumbimus,
Redimus ad vomitum

Cum clauduntur oculi,


Talis est ut vitia

Et retro respicimus,

Fatentis latrunculi,

Quod erat abolitum, Libro mortis scribimus,


In pejorem exitum

Cum instant stipendia Timore patibuli,


(Juaerit male conscia

Error est novissimus. 2. Qui plangit nec deserit Majori se subjicit,


Ut qui, quod promiserit.

Mens fngam latibuli. 4. Virgines introitum Sero quaerunt fatuae,


Clauduntnr post perditum

In solvendo deticit,
Ut qui plantas inserit,

Equum sero januae,


Festines ad exituru,

Transferens nil proficit, Sic, qui mente conterit Et promissum abjicit, Ut mater, quae peperit, Et partum interficit.

Praeveniri metue, In inferno positura Tamquam oves pascuae Tritum et commolitum Mors pascet assidue.

5. Quid ergo, miserrime, Quid dices, quid facies,


Ccnsetur, cuni ultime Venerit illa dies,

Cum paschalis victimae Vulnera conspicies;


Tunc inanes lacrimae,

Tunc nihil proficies,


Passiones aniniae

Foetor, ignis, glacies.


Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. -- Cant. ms. Petri de Mcdicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - - B hat nur die ernte

Strophe. - 2, 3 fehlt eine Sillje, quod erganzt. - 4, 7 In inferno depositum A; lies wii- oljeu, uder Inftrno depositum, oder te positum? - A iibersclireibt das Lied De Ueprehensionehominis. - Verfasser Philippus de Grevi.i.

107

1. Quo vadis, quo progrcderis,


Usqae quo progressuraV

2. Sed tu quis es qui mussita?,


Qui contra me gannire,

Quo fugis, cur me deseris.


Quo usque deserturaV

Qui contra me non haesitas


Injuste snperbire?

Mens levis, mens dura, Tecum delibera, Considera, Quam facundum, Quam jucundum, Quanto dispendio De gaudio
Subduxisti,

Vas fumi, vas irae, Tecum delibera, Considera, Quam tumentera, Quam foetentem Raptum de lubrico Non modico
Te coegi

ituodcoepisti Non exsecutura,


Stultum Christi

Suramo regi Prorsus obedire,


Stulte feci,

Delusisti Justnm proditura.


me folilt. 159.

Quod adjeci Stulto sabvenire.


Pl. 29. 1. 2, :

Cant. ms. Petri de Medicis saec 13. Cod. Laurentian.

Ut a peccatis nostris convertaraur.


1. Leniter ex merito 3. Poenis nostris totiens

Ferendum, quod patimur, Mcremur ex debito Poenas, quibus subdimur, <^uia, dum deserimur
Deserentes Dominum Nec ad cor convertimur

Divina compatitur Clementia, quotiens Ferox esse cogitur; Dolet et irascitur,


Quia poenam irrogat, Et, qui juste patitur,

Mole pressi criminum, Poenae poenara addimus,

Irascenti derogat, Vice versa supplicat,

Longa reste trahimus


Peccatum implicitum A peccato genitum.

Qui damiiandum judicat,


Ad poenas improperat, Judicem exasperat.

2. Omnein praecipiti
Cursu stetit vitium

4. Poenadolenda venit,
Quae venit immerita,

Omne genus vetiti Prodiit in medium,


Subiit exsilium

Quam nec culpa praevenit, Nec praecedunt merita,


Verum nos, qui vetita

Actns omnis licitus,


Et suum ofticium

Non verentessequimnr,
Poena non indebita

Exercet inhibitns;
Ob hoc ira Domini Comminatur homini, Poenas dolens reserat,

Jure qui percellimur,


Per has poenas annuas Vitemus perpetuas; Gaudeamuscorripi

Ut peccantera conterat.

Exspectantes recipi

108

A patre, qui corrigit

Filium, quem diligit, Castigato genito


Leviter Oant. stiulivii. ms. Petri de Medicis saec. ex mcrito. Laurentian. BC Pl. 29. 1. A. 13. Cod.

Cud. Oxniiien. Rawlinsun C 510 saec. 13. B. 628. sa<-<'. 13. C (daraus Milchsack

Cod. Guelfenbyteran. Helmhahen Ijeidc- uur drci

167). -

Stroplicn ; fassen \vir die acbt ersten Zeilen als Stollen, die vier letzten als Abgesang, so hat die letzte .Struphe, wie so oft, doppelten Abgesang. - - B giebt die Aufschrift.

Lamentatio animae peccata deflentis.


16O.

R Canticura
Vertens

laetitiae
in lamenta

Cano poenitentiae Lugens monimenta.

1. Temporum memoria Me replet angustia,


Dum cerno. quod nescia

5. Foeda gessi sensibus, Abusus sum viribns,


Corpus dedi tuvpibus

Defluxit juventa,
Fluxit ejus gloria Nulla spc retenta. 2. En tempus exiguum,

Vivens ut jumenta,
Vinctus sum reatibus Metens detrimenta. 6. Factorem deserui,

Datum ad proficuum, Elapsnm est vacuum,


Elapsa momenta, Restatque perpetuum Tempns ad tormenta.

Factum mundum colui, Satanae me praebni


Sequens temptamenta, In malis computrui Ut res caenulenta.

3. Deserta prudentia
Virtuteque socia

7. Heu, miser, quid faciam,


Quando talis veniam

Erravi per devia


Spernens documenta. Lapsus sum ad vitia,
Mortis alimenta.

Ad Christi praesentiam
Inter monumenta, Qui reddet justitiam
Secundum inventa.

4. Facienda respni, Feci, quae non debui,


Caducis exposui Accepta talenta; Unde miser merui

8. Dolens ergo doleo, Tanta mala defleo


Aeternaque timeo Plus cruciamenta, Quae maloram video

Cocyti fluenta.

Fore coroplementa.

109

9. 0 Deuspiissime, Pater clementissime, Inter luctus audi me,


Inter vexamenta,

10. Dele, pater, scelera, Pensa,pater, pondera, Vidc, pater, vulnera,


Fer mcdicamcnta,

Captivuraque redime Dc mauucruenla.


Cod. Carnotcn. 341. saec. 14.

Monstra, pater, focdcra Ad tua figmcnta.

161.

Cum animadvertercm,

3. Cum animadverteris,

VencrandoVenerein
Me lavare laterem,

ln quibus deliqueris,
LJniii nihil operis,

Scnsi,quod sucumbercm, Nisi culpam veterem


Cum animadverterem.

Nihil, inquam,reperis, Ergo nisi falleris,


Cum animadvertcris.

Cuin animadvertero,
(Juae, quanta, quot cgcro.

4. Cum animadverterc
Te potcs in scelere,

Kecte flere potero,


Nisi deelinavero, Nisi me de cetero
Cum animadvertero.

Verterc, revertere,
Dum potes, resurgerc, Mentis liomo liberae,
Cum animadvertere.

5. Cum animadvertitur, Dum in carne vivitur,

Quid a nobis agitur, Nihil si quis igitur Ratione regitur,


Cura animadvertitur.
Cant. stadien. ms. Petri 628. saec. de Medicis 13. C. -In saec. 13. (Jud. Laiireutian. Str. 2 ordnet C die Zeilen: Pl. 29. 1. A. -

(.'<!.Oxouien. Rawlinson C 510 saec. 13. B. 6. Str. 3 fehlt C. Cfr. Milehsack 1*1 sq.
163.

(_'<>d. Guelfenbyteran. Helni1. 2. 5. 4. 3.

la.

Reminiscens

Ib.

Erubcsco

patrati
Post

sceleris

levare facicin,
Nain oblundit

secrcti

compactum foedevis
Cum vena vpniac,

cunspeclusacicm
Frons vcreeundiai'.

2a. Pressus tamen dolore vulneris


Ad medelam

2b. Arcct acgrum cutis defonnitas,


Sed niodentis

unguenti veteris Cogor recurrere,

alma benignitas Facit praesumere.

110

3a. Fons est vitae,

3b. Sitientem

riunquamdeficiet,
Semper fluens semper scaturict
Se praebcns omnibus.
4a. Si festinavero 4b.

assumet ebria,
Et arentem rigabit pluvia
Lavans a sordibus.
Misericordiac

Et properavero Yas capax gratiac

Flumen eximiac Non sinet vacnum

Exorando .... Matrem clementiae, Devotis precibus


5a. Ingratitudinem

Flentis angustiae Compassanimie Dabit irriguum. Aquis coelestibus.


5b. Nam miserebitur

dclebit gratia,
Mansuetudinem Praetendet tilia Mansuetudinis.

Misericordia,
Nec continebitur In iracundia Torrens dulcedinis.

6a. Ergo, virgo pia,

6b. Sordes scelerum

Suscipe, Maria, Munus, cor aniarum, Non jam laudes condo, Sed gemens effundo Rivos lacrimarum,
7a. Ut salvatus de mortis manibus Et mundatus

Tergens vulneruni Ac divisiones, Sint ex oculis Aptae singulis Plagis unctioncs.


Tb. Violare Pactum non vcreur. Sed laudare

A cunctis sordibus Tua grandi gratia,


Cod. Loiidineu. Keg. 7 A VI. saec. u/is.

Te semper merear Cum sanctis in gluria.

163.

1. Suspirat spiritus, Murmurat ratio, Erumpunt gemitus, Qucrelas audio; Dic, homo, praeditus Mcntis arbitrio,

2. Natura duplici, Homo, componerib, Ex parte siinplici Deo conjungeris, Cum ergo subjici Carni te pateris,

Cur tacessubditus
Carnis coutagio?

Sordibusaftici,
Brutum efficeris.

111

3. Cum Dei bonitas Formavit hominera, Impressit trinitas Suam imaginem, Tenet haec dignitas Supremum cardincm, Sed tua pravitas
Pervertit ordinem.

6. Dci justitia Inter nos judicet, Agar convitia Pro Sara vindicct, Et cni nequitia Ismael displicct, Isaac gaudia
Risus multiplicct.

4. Cui rident pocula,


Cui splendent cpulac, Sindones, specula,

7. Quid in judicio
Dicere poteris, Cum fiet quaestio,

Purpura, gemmulae V
Cui paras singula,

Qui me contempseris V
De tuo vitio

Mihi vel famulaeV


Recumbit famula, Servitur aemulae.

Quidquidrespondcris,
Deseret ratio, Quam modo deseris.

5. Ancilla pascitur, Inops esurio,


Potu reficitnr, Arida sitio,

8. Ad tui respice Sccptri dominium,


Tam carnem subjice i^uam carnis vitium,

Purpura tegitur,
Nuda deficio, Ordo pervertitur,
Perit conditio.

A justo judice
Exit judicium, Ancillam ejice
Et ejus filium.

Cod. Londinen.Egerton 274 saec.13. 164.

VerfasstrPhilippus de Gruvi.-i.

1. Tetigit me Dominus,

3. Ure, quod est lividum,

Tangerequi novit,
Foris tangens protinus Totura me commovit; Est nam tactus Domini Tactus pietatis, Qui dat plenam homini

Seca,quod est morbiduin


Infundendo thura, Dele, quod est foetidum, Lava, quod est sordidum Maternali cura, Sicca, quod est tluidum,

Limam pro peccatis. 2. Tange, pietatis pater,


Tange rae et ter et quater, Modo sis propitius; Tange carnem, tange ossa, Pone me, si vis, in fossa, Tantum sis propitius; Fac ut fila, quae sunt grossa, Et quae alta, fac sub fossa, Durent hic perbrevius.
Cod. Patavin. (ol. S. Justinae) 1328.

Tolle, quod est horridum


Totum cum mensura.

4. Sum debilis,
Sum flebilis, Pie iutuere, Sum fragilis, Sum labilis, Certc sic cst vcrc, Suni gracilis, Sum fictilis, Ergo miserere.

112
165.

Dc Filio prudigo.
1. Non carnis est sed spiritus "1. Quam prius demcrucram

Hoc meum natalitium,


Pcr carnera prius editus Collapsus sum in vitium

Agendo perperam,
Ad veniam devenio, Nunc sentio

Et puteum interitus, Nunc verae vitae redditus Feror ad matris gremium, Solcnme duco gaudium Hoc gratiae natali, Mc pater vocat filium
Et ducit ad convivium

Regressusab exsilio, Quae patri miscratio; Plus reddit, quam amiscram, Sed per excelsi dexterain Haec facta est mutatio, Cujus est opcratio,
Quod liumilcs ac dt-bilcs

In veste nuptiali. R'De successuglorior, Solito liberior,


Solutus a tributo Levor et excutior

In regum locat solio. R De successuglorior, Solito liberior,


Solutus a tributo Levor et excutior

A paleis et luto. 2. Ut penitus me comperi Mortis hausissepoculum. Misertus pater miseri Solvit peccati vinculum Mundans a sorde veteri Deditque dives pauperi Stolam primam et annulum In tidei signaculum
Et veniam reatus

A paleis et luto. 5. Ara porcorum foetida Gregem immundum pavi, Fame compulsns rabida Me siliquis cibavi, Nec minus esurio, Dum cum porcis capiu Pastum leguminis, Sed me porriginis
Ulcerat transitio.

Et saginatum vituluni Dat dulce pater epulum, Quo vivo recreatus. 3. Cum in bonore fueram, Non intellexeram. Quae vitac foret ratio, Sed aio: A patre detnr filio, Quae me contingit, portio;

Nunc cuncta secat valida Dcxtra medcntis vivida, Cui me subjagavi. 6. Audivit frater aemnlus Symphoniam et cboruin, Cujus est nequam oculus De gratia donorum, Aegre fert, quod veniam Ad misericordiam

Quampostquam obtinueram,
Mentis, quam dedit liberam, Abusus sum arbitrio, Me turpem oinni vitio Expositum et deditum
Longinqua cepit regio. jium Hs. -

Superni numinis,
Quod sui seininis Fructus usu capiam. In jus hereditarium Resignat pater filium
fn sede beatorum.

Cu.l. Loudinen.Add. 15722.(Liber Cistercii) saec.12/i8.- - 4, 12 regDie Strophen wechseln nach Art einer Sequenz.

113

166.

Lamentatio Filii Prodigi.

1. Vitae perditae
Me legi Subdideram,
Minus licite

5. Dunri considero,
Quid Dinae Contigerit,
Finem confero

l)um frcgi,
(Juod voveram,

Rapinae
Quis fuerit,

Et ad vitae vesperam
Corrigendum legi, Quidquid ante perperam Puerilis egi.
2. Rerum exitus

Scio, vix evaserit


Mens corrupta fine, Diu quam contraxerit Maculam sentinae.
6. Praeter meritura

Dum quaero

Me neci

Discutere, Falsum penitus A vero


Discernere,

Non dedero, Si ad vomitum, Quem jeci,


Rcdiero,

Falso fallor opere, Bravium si spero


Me virtutum
Vitia dum

Nec a verbo aspero Liberum me feci,


Servus si serviero
Vitiorum faeci.

meterc,
sero.

3. Non sura duplici


Perplexus

7. Viae Veneris
Immuto

Itinere
Nec addidici Reflexus

Vestigia,
Irae veteris Refuto

A Venere Nec fraudavi temere Conjugis amplexus, Dalidam persequere, Ne fraudetur sexus. 4. Famem siliqua
Porcorum

Per devia, Via namque regia Curritur in tuto, Si quis cedit ab ea, Semper cst in luto. 8. Croesi solium,
Sinonis

Non abstulit,

Astutiam,

Quaead lubrica
Errorum

Confer Tullium,
Zenonis

Non contulit,

Prudentiam,

Sed scriptura consulit,


Viam intrem morain,

Nil conferre sentiam


His abuteus bonis,

Quaepraelarga protulit
Pabula donorum.
Dreves, Cantiones et Jlutcti. II.

Ni fugiendo fugiam
Dalidam Samsonis.

114

9. Ergo veniam
De rei

Miseria,
Ut inveniam
De Dei Clementia

Haec et his similia, Quod peregi, Dei Sola parcens gratia,


Miserefe mei. Pl. 29. 1. entlialt Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

nur die erste Strophe des Liedes; die wciteren siud erganzt aus Carm. Burana 8 sq. B. - 2, 4 sq. Verum penitus a falso B. - 5, 2 sq. Dianae quid B.
167.

De triplici inimico nos infestaDte. 1. Regnum Dei vim patitur, Nec illnc qnis admittitur, 3. In spiritus exitium Caro, mundus, daemonium

Nisi se ipsum vicerit,


(juem judex, si advenerit, Invenerit Victorem, coronabitur. 2. Inter nos bellum geritur, Quod vix aut nunquam vincitur, Dum caro vires exerit, Si mens in id, quod suggerit, Consenserit,
Statim captiva trahitur.
Cod. Oxonien. Rawlinson

Pari conspirantfocdere
Parique certant scelcrc, Perrumpere Virtutis adjutorium. 4. Sed armatura fortium Superbi fraugit gladium, Sumpta carnis ex opere, Ut gressu mentis libere Confugere
Possit ad alta montium.
C:int. ms. Petri de Me-

C 510 saec. 13. A. -

dicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - Cod.Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. - B bat nur die erste Strophe. - 1, 4 Sed quem judex cum veuerit C. - - 1, 5 Consumpserit C; sumpserit A. - 4, 1 Si arraatura AC. - Cfr. Milchsack 185. - Die Aufschrift giebt A.
168.

Altercatio

cordis

et oculi.

1. Quisquis cordis et oculi Non sentit iu se jurgia, Non novit, qui sint stimuli, Quae culpae seminaria, Causam nescit periculi, Cur alternent convicia, Cnr procaces et aemuli Replicent in se vitia.

Cor sic affatur oculam: Te peccati principium, Te fomitem, te stirnulum, Te voco mortis nuntiuin; Tu, domus meae janitor, Hosti non claudis ostium. Familiaris proditor Admittis adversarium.

115

3. Nonne fenestra diecris, Qua mors intrat ad aniinam 'i

5. Cur damnatur apertio Corpori necessaria,

Nonne, quod vidcs, sequeris


Ut bos ductus ad victimam '.J

Sinc cujus obsequio


Cuncta langucnt ofliciaV

Cur non saltem, quas ingms,


Sordcs lavas perlacrimamV Aut quare non erueris, Mentem fermentansaziraam'( 4. Cordi respondet oculus: Injuste de me quaereris, Scrvns sum tibi sedulus, Exsequor, quidquid jusseris. Nonne tu mihi praecipis Sicut et membris ceteris? Non ego, tu te decipis, Nuntius sum, quo miseris.

Si quae fiat irreptio,


Cum sim fenestra vitrca, Si, quod recepi, nuntio, Quae putatur injuria V 6. Addo, quod nullo pulverc Quem immittam pollucris, Nullnm malum te laederc Potest, nisi consenscris. I)c corde mala prodeunt, Nibil invitum pateris, Virtutes non intereunt, Nisi culpam commiseris.

7. Dum sic utcrque disputat

Soluto pacis osculo, Ratio litein amputat


Definitivo calculo; Reura utrumque reputat, Sed non pari periculo,

Nam cordi causam imputat,


Occasionem oculo.

CVd. Londinen. Egerton 274 saec. 13. A. - Cod. Parisiu. (ol. S. Alliini Audegaven.) 8207 saec. 13. B. - Cant. ms. Pctri du Medicis saec. 1:'.. (.'ud. Laurentian. Pl. 29. 1. C. - C hat nur einc Strn])lir. - - 1, 3 quid sint B. 1, 6 alteniant BC. -- 1, 8 Ktplicaut B. - 3, 1 Numue I!. - 3, 3 vide.s quid sequeris B. - - 5, 4 obsequia B. - 5, 6 cura sit fenestra B. - 6, 2 immittam pulveris B. - 7, 1 Cum sic A. -- Aufser A nennt auch Salimbenc den Philippus de Grevia als Vurta.-sc-r. Dii- Melodie ware nacli ilcinsrllpcn
Salimliene von Henriciw de Pi.sa. Es bleibt aber frajjlirli, i>b dic Mclodicdes letzteren die in unseren Quellen euthaltenc oder eine andeiv sci. Wi-itc-rr

Walter Mapes 93.

Ifandscliriftendes Liedes vgl. Hauruau, Notices et Extraits I, 366; Wright,


169.

Altercatio Animae i-t Corporis. 1. Homo natus ad laborem, 2. Me dum fecit Deus mundam, Tui status, tuae morera Vas infecit faex immundam, Sortis considera Corrupit lutea, Propensius, Desipio

Me parcius Querelisaspera; Quaestns ergo reprime,


Ne animae,

Nec sapio Meurn Promethea; Nil in carnis carcere


Fit libere,

Quod misere commiseris, Quod pateris, Miser impropera.

Parit enim contagium Et vitiura Moles corporea.

116

3. In abyssum culpae ducis, Quae commissumopus ducis, Procuras temere, Me perimis, Cum opprimis Peccati pondere; Tibi nomen animae Jam adime, Quia recte non animas, Cum perimas Me mortis opere.
7-11

In abusum rationis Vertis usum teque bonis Privas gratuitis, Dutn sensibus Assensibus Faves illicilis; Tibi cogor obsequi Et exsequi, Opus rectum si judices Vel claudices A recti semitis.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. - 3, stehon in der Hs. Linter Str. 4. Dafs sie umzustellen sind, schrint

nicht blofs das Versmafs, sondern auch der Inhalt nahezulegen. Das Lied ist uns nicht uuter dem Namen Philipps de Greve uberliefert; dennoch tragc ich kein Bedenken, ihn als den Autor zu bezeiclmeii, so sehr zeigen Inhalt uud Form das ihm eigene Geprage.
170.

Dispntatio membroram. la. Inter membra singula De ventris ingluvie Murmur est et quaestio, 2a. Lugens dicit oculus: Cur vigil et sedulus Cuncta lustrans oxploroV 3a. Auris dicit: cur haurio, Cur doctriuis inservio Nec satior auditis, 4a. Nares dicit: cur explores Cibi fumos et vapores? A te frastra discernuntur, Quaeper ventrem confunduntur, Ventris immunditia Corrumpuntur omnia,
Odor transit in foetores.

Ib. Quod pro ventris crapula Membra carent requie, Jugis fit exactio. 2b. Venter cuncta devorat, Avidus incorporat, Quidquid extra laboro. 3b. Auditi soni pereunt, Ad ventrem cibi transerunt, Crescit fames et sitis. 4b. Lingua fatur: quid doctrina Mihi confert'( dapcs, vina, Ista mihi non parantur, Cuncta ventri coroparantnr, Licet per me transeant, Parnm tamen recreant,
Hic ciborum officina.

5a. Manus dicunt: quid labores, 5b. Nullum pascas,sed pascaris, Nobis prosunt quid sudores, Neque pastu compescaris? Cum tu, venter, cuncta vores, Nihil paras, immo paris Cum tu solus implearis, Torsiones et dolores. 6a. Quaeritur pes: cur fatigor, 6b. Sive curro, sive labor, Discurrendo cur affligor? Meum onus, meus labor, 6c. Et dum venter cibis turget,
Me portantem pondus urget.

117

7a. Ergo restat unum consilium, Suspcndamus omnesofficium, Quiescamusa labore;

7b. Labor nosternobiseststerilis, Condemnetur servus inutilis, Moriatur cum dolore.

8a. Dum sic a propriis


Cessant officiis

8b. Cibos non capiunt,


Omnes deficiuut

Interdicto communi, Da. Stupent anres tinnulae, Oculus caligat, lOa. Lingua, quae loqui debuit,
Explicare non potuit

Sensus, quia jejuni. 9b. Nutant manus tremulae, Pedes error ligat. lOb. Orauibus dictat ratio,
Cordis uti consilio

Pro ceteris quaerelam, lla. Tunc aperit oraculum Cordis sccreta veritas, Increpat aurem, oculum, Cur vos stulte subducitis Ventri, cujus receptio llb.

Et quaerere medelam. Docet, quanta temeritas, Quam damnosapraesumptio, Quam caeca conspiratio. Sed nihil sibi retinet, Cujus est dispensatio

12a. Quidest, inquit, quod facitis, 12b. Venter receptacontinet, Communis est refectio,
Communis cst utilitasV

Lapsorumrestauratio,
Membrorum
tas.

iucolumi-

13a. Officia repetite, Fiileli servo credite, Quae singulis rcstituet;

13b. Si operas subtrahitis Nec alimenta quaeritis, Nihil vobis distribuet.

13c. In vos ipsos irruitis, Gladium in vos vertitis, Qui vos et ipsum destruet.

14a. Sic repetunt officia, Venantur necessaria, Relegatur infirmitas; 15a. Haec sub typo mysterii Sub uno Christo capite Geruntur in ecclesia, 16a. Hic est auris, hic oculus, Lingua, manus, pesceteri,

14b. Reparatur lux oculis, Redit in membris singulis Virtus, opus et sanitas. 15b. Cujus sunt aclus varii, Necessitatis debitao, Diversa sunt officia. 16b. Cujus tanta sit caritas, Ut nihil ei proprium,

Princcps communis bajulus


Communi vacans operi Ventris habet officium. 17a. Sicut perit res publica, Si careat aerario,

Sed sit ut servasomnium,


Ut sic servetur unitas, Dum rependit obscquium. 17b. Sic unitas catholica, Si caret hoc officio.

Cod. Londinen. Egcrton 274. saec.13. - Verfasser Philippus deGrevia.

118

171.

De Pngna Vitiornm.

1. Vitia virtutibus
Olivia cum omnibus

10. Fidei sinceritas,


Spei magnanimitas

Dimicant,

Cecidit,

Implicant se varie.
2. Iclibus ac variis Actibus contrariis

Excidit et caritas.
11. Puritas munditiae, Bonitas clementiae

Vulnerant,

Vapulant,

Superantin acie. 3. Capulisconcutiunt, Vinculis compediunt,


Stimulis,
Jacnlis confodiunt.

Exsulantjustitiac. 12. Pravitas spurcitiae, Falsitas perfidiae


Stimulant,
Pullulant injuriac,

4. Ira et pliylargia,
Livor et acidia, Gloria,
Gula cum luxuria.

13. Humilis simplicitas,


Stabilis fidelitas Deperit,
Interit frugalitas.

5. Intonat superbia, Ingemit invidia,


Odia Movet iracundia.

14. Perfida supplicitas, Invida malignitas


Oritur, Moritur benignitas.

G. Turget castrimargia,
Inquinat luxuria,
Taedia

15. Sobrietas vincitur,


Poculis immergitur,
Epulis,

Ingerit acidia. 7. Haec praedicta vitia Excitant ad proelia,

Crapnlis obruitur. 16. Timor et scientia, Dona sibi socia,

Gloria,
Duo sunt principia. 8. Duo sunt principia,
Et ex eis omnia

Vitia
Fugiunt contraria. 17. Pietas exsilium
Petit, nec consilium

Alia
Oriuntur vitia.

Sufficit,
Deficit auxilium.

9. Mammas nudant lamiae,


Coeunt in acie Furiae,

18. Bonumfortitudinis
Quatitur a machinis, Laeditur,

Fugiuntquegratiae.

Perimitur sarcinis.

119

19. Lnx intelligentiae Palpat in meridie,

22. Sterilis contritio, Flebilis confessio

Dubiae
Cedit imperitiae.

Perditur,
Clauditur silentio.

20. Gustussap.ientiae
Error fit stultitiae,

23. Dolor poenitentiae,


Pudor verecundiae

Fatue
Sapit et ambigne.

Pereunt,
Redeunt malitiac.

21. Septemseptenario
Dona ruunt vitio.
Gladio

24. Caro vincit spiritum,


Nititur in vetitum,
Debitum

Excidunt in proelio.

Trahit ad interitum.

25. Gehennaesupplicia Culpae sunt stipendia,


Gratia

Gloriae dat praemia. Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13. - 4, 1 et fehlt. - G, 4 Ingemit. 7, 3 Lies Gravia? - 17, 4 Deficit fehlt. - 20, 1 Justus. - 23, 1 C..l.,r. 25, 4 datur. -- Verfasser Philippus de Grevia.

De necessitate gratiac.
173.

1. Qui seminant in laerimis


Et azimis

2. Hominis est miseriae,


Zizaniae

Sincerae conscientiae, Fermentam culpae veteris

Semen granis interseri, Nec manus liostis invidi

Permntantet malitiae,
Hi gratiae

Potest ad plenum conteri,


Quin teneri

Se praeparant, qna lateris


Luto projecti soliti Emeriti Maniplos portent gloriae. R Per motus ergo singulos,

Quiddamsementis sordidi
Culmus adjungat stipitis, Dum capitis Nos timet esse liberi. R Per motus ergo singulos,

Vis, viri legis aemuli


Cernens allide parvulos

Vis, viri legis aemuli


Cernens allide parvulos

Ad petrae latus anguli,


Nec faucibus adhaereat

Ad petrae latus anguli,


Nec faucibus adhaereat

Lingua,sed quem cum veneris, Ut pravus motuspereat,


Jerusalem memineris.

Lingua,sedquem cumveneris, Ut pravus motuspereat,


Jerusalem memineris.

120

3. Caro nil per se proficit, Nec sufficit, Etsi fortis sit, spiritns, Nisi liquore gratiae Perfusi Huant primitus,
Et penitus
Cum oleo laetitiae Rorem misericordiae Et veniae

Fons vivus pluat coelitus.


Cant. ms. Petri de Medicis sarr. i:>. Cod. Laureritian. Pl. 29. 1. -

2, 4 hostis invidiac.

2, 6 Quin demum Hs., gegen Heim und Silbenzalil.


173.

1. Vcritas veritatum,

2. Omnia sub peccato

Via, vita, veritas,


Per veritatis
Te verbum

Clausit Adae raeritum,


Dum pronior in vetituni

semiias

Eliminans peccatum,
incaruatum

Non paruit niandato,


De statu trabeato

Clamant fides, spes, caritas, Tu primae pacis statum Reforraans post peccatum. Tu post carnis delicias Das gratias,
Ut facias beatum.

Nos dedit in interitum, De inorsu venenato Fel inhaesit palato; Per hoc cnlpae dispendium In vitiura
Nascentium translato

0 tjuam mira potentia,


Quam regia

Mortis amarae poculuni


In saeculum

Vox principis, Cum aegrotanti praecipis: Surge, tolle grabbatum.

Transfunditur, Nil cui dulce, bibitar De vase vitiato.

3. Spiritus veritatis, Spiritus consilii Modo poenam supplicii

Non reddit pro peccatis,


Ut timor castitatis

Quo reverenter filii Castiget in praelatis


Fermentum vetustatis.

Sed quando sponsus venerit, Invenerit, Quid faciet ingratisV Non liic poenam abstulit, Cum distulit,
Ad victimam

Sed nunc impinguat animam Adeps iniquitatis.


Cant. ms. Petri de Mcdicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. -

3, 14 steht hinter 16. -

Die erste Strophe findet sich auch Carm. Bur. p. 3.

121
174.

i virtntem seqnitur, beatus est. 1. Beatus, qni non abiit In malorum consilio,
Peccatorum in invio

3. Beatus, qui in prosperis Mentem non exaltaverit,


Nec se nimis artaverit

Ncc stetit nec appetiit Cathedram pestilentiae. Ilcatus, qui non sequitur; Quae Huunt stare nescia,
Quae non sunt pcrnianentia,

Rebus artatus asperis, "Vincensin patientia; Beatus, qui pauperibus Sua diffundens animum
Non clausit erga proximum,

Nec ambit nec amplectitur Instinctu vanae gloriae. R 0 fclix, quem non cruciat, Nec mordet nec angustiat
Stimulus avaritiae,
Nec fax uret invidiae.

Se natum credit omnibus, Insignitum clementia. R" 0 felix, quem non cruciat, Nec mordet nec angustiat
Stimulus avaritiae,
Nec fax uret invidiac.

2. Beatus, quem calcancus Non prcmit poenitentiae, Beatus, cunscientiae Qucm non pungit aculeus, Nec turbant mentisproelia; Beatus, qui se noverit Dono coelestis gratiae

4. Beatus, qui contempserit Caduca mundi gaudia, Adspirans ad coelestia Et pati praeelegerit Dolores et angustias; Beatus, cui divinitus Infuso rore gratiae

Neque vento superbiae Supra sc raptus fuerit


Sibi postponensomnia.

Faecemfugit luxuriae, Magister carnis spiritus

5. Beatus, qui in patriam


Fixo mentis acumine

Mundanam spernit gloriam Et marcescentem flosculum; Beatus, qui transierit


Ab hac valle miseriae

Et ad verurn justitiae

Solem translatus fuerit,


Vivet euim in saeculum.

"Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.
Fehlt bei CheTalier.

122

175.

Fnga saeculi beatosnos reddit. Bonum est confidere


In dominornm Domino, Bonum est spem ponere In spei nostrae termino,

2. Carnis ab ergastnlo
Liber eat spiritUF, Quo peccati vinculo Vinciatur

Qui de regum potentia, Non de Dei clementia Spem concipis, Tc decipis Et excipis Ab aula summi principis. (tiuid in opum aggerc
Exaggeras peccatum V

Et trahatur Ad inferni gemitus, Ubi locns flentium, Ubi stridor dentium, Ubi poena gehennali Affliguntur omnes mali; In die uovissimo,
In die gravissimo,

In Deo cogitatum
Tuum jacta, Prius acta

Quando judex venerit,


Ut trituret aream Et exstirpet vineam,

Studeas corrigcre, In labore manuum Et sudore vultuum


Pane tuo vescere.

Quae fructum non fecerit, Sic granuni a palea Separabit, congregabit


Triticum in horrea.

3. 0 beati mundo corde, Quos peccati tersa sorde Vitium non inquinat, Scelus non examinat, Nec arguunt peccata,

Qui Domini mandata


Custodiunt et sitiunt, Beati, qui esuriunt

Et confidunt in Domino,
Nec cogitant de crastino. Beati, qui non implicant Se curis temporalibus,

Qui talentum multiplicant Et verbrnn Dei praedicant


Omissis
(.'.int. ms. Petri cle Medicis

secularibus.
13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

saec.

Die ersto Strophe .incli Carin. liurana p. 6.

123
176.

Procurans odium
Vix detrahentium

Utilitas qnaedam detractionis. 2. Insultus talium

Effectu proprio Gaudetintentio, Nexus est cordium Ipsa detractio, Ab hostenescio


Fit hic provisio,

Prodesse sentio,
Tollendi taedium

Sic per contrarinm

Fluxit occasio, Suspenditgaudium Prono consilio,


Sed desiderium Tali remedio

Auget dilatio, De spinis bostium


Uvas vindemio.
Pl. 29. 1. A. -

In hoc amantium
Felix conditio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23). B. - Cod. M.macen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. C. - Carm. Burana 165. D. - 1, 3 Jus iletrahentium AH. - - 1, 7 Sed desiderium D. - - 1, 11 Contritio C. -

Str. 2 fehlt I!. - - 2, 5 Suspendunt D. 2, 7 Sic per contrarium D.


177.

2, 6 Parvo consilio A, PravoD. -

Canticnm sponsaedeproratnmex Cantico canticornm. 1. Cura sponsa sponsumquaeritat Percussa vulnere


Amoris, alte clamitat Timens deficere:

3. Corvinus nigret crinibus Ut palmae foliis,


Columbae sed luminibus Ornatur lacteis,

Adjuro vos, o filiae Jerusalem praecarae, Sponso dilecto nimie Velitis nuntiare, Quod zelo langueo. R" Respondent simul natae: Dic nobis, petimus, De sponsi qualitate,
Et tecum quaerimus

Fluenta juxta maxima, Nam humilis pacator, Ut palma floret optiraa, Et simplex praedicator Nitet coram eo. R' Respondent simul natae: Dic nobis, petimus, De sponsi qualitate,
Et tecum qnaerimus

Affectu igneo. 2. Fert sponsa: sponsuscandidus Exstat et rubeus, Ex mille solus splendidus Vertexque aureus, Nam Dei hic est filius Carens naevo peccati, Sed passione rubeus,

Affectu igneo. 4.Dilectns, quem sic quaerito, Talis est, filiae, Num ipsum amo merito In tali specie? Euge, hic est carissimus, Verus raeus amicus, Non quaerenshunc staltissimus

Uramnr ne damnati
Igne tartareo.
Cod. Berolinen.

Est totus et iniquus,


Reus supplicio.

Germ. 8 190. aa.ec . 15. ex.

124
178.

De sponsa cnm spoiiso qniescente. 1. Cur livet hostis impius, 3. Et caritatem ordinat

<,>uod sponsusamatsponsam ?
lu vini cellam castius

lu sponsa sponsus veram,


Quam duplicem determinat

Induxit lianc abconsam. 2. Sub umbra sponsi sedula Secure requiescit, Nec gravia pericula
Haec hostis pertimescit.

Semper servare meram. 4. VuH ergo sponsa floribns Et malis constipari, Robustis et debilibas
Desiderans ornari.

"">.Ergo tabesce, invide Hostis. nil curat sponsa, Sub umbra sponsi placide
Quiescit jam absconsa.
Cinl. Ii<-i..liiii n. fici-in. v l'JO. ^atjc. 15. ex. 179.

De Fide et Veritate.

1. 0 mores perditos et morum foedera, Non curant superi, quod agant infera, Sinistrae manui mcntitur dextera,
Nec carent fraudibus fraterna latera.

2. A prinii generis huniani stipitc, A solis cardine, a terrac limine, A mnndi finibus exempla sumitc, Nusquam luta fides, experto credite. 3. Dic, matcr, filio dic, sodes, unico,
Dic ubi habitas in boc exsilio?

An imo vallium, an montis cilio,

Au casis pauperum, an regni solio?


4. Olim res fidei, nunc umbra colitur,

Olim sola fides, nunc et fraus fallitur, Et doH macbina dolus repellitur,
In dolo dolus est et dolus tollitur. Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3549. saec. 12.
18O.

<(IMII| vcritas odinm pariat. Adulari nesciens 2. Magna mibi gloria, Ab amicis deseror, Si, quae loquor, sentiam, Quos movere cupiens, Salva consequentia Nimis aegre toleror, Sequor araicitiam, Vitae rite conqueror, Cnjns volo gratiam, Nam quod decet, operor Cujus per infamiam Verba sale condiens, Comparatur gratia, Ne favore deseror Salomonis gloriam Spe vel metu blandieus. Nollem per infamiam

125

3. Scd tanta

severitas

Movet mihi jurgium, Nam scio, quod veritas

Semper parit odium, Et quod terrae solium


Tenet adversantium

Venenosa levitas,

Dum praetcndit palliuni


Triturata falsitas.

Licet adversantibus,
Quidquid volunt, dicerc,
Denmm solcnt talibus miserac. Pl. 29. 1. 3, 12

Plus quam sibi credere


Potestates Ciint. ms. Petri de Medicis s.n-c 1:!. Cml. Laureutiaii.
De soleiit.

De Veritate

exsule.

1 Dic, Christi veritas, Dic, cara raritas,


Dic, rara caritas,

2. Respomlit caritas: Homo, quid dubitas,


Quid me sollicitasV

Ubi nunc habitas V Aut in valle visionis, Aut in throno Pharaonis,

Non sum, quo mussitas, Nec in Euro nec in Austro, Nec in foro nec in claustro,

Aut in alto cum Nerone,


Aut in antro cum Theone, Vel in fiscella scirpea, Cum Moysc plorante, Vel in domo Romulea Cum bulla fulminante S
3. 0 vox prolictica,

Ncc in byssovel cucalla,


Nec in bello vel in bulla; De Jericho sum veniens Plorans cum sauciato, Quod duplex Levi transicMi1Non adstitit grabato.

0 Nathan. pracdica,
Culpa Davidica
Patet non modica!

Dicit

Nathan:

non clamabo

Ncque David planctum dabo,


Cum sit Christi rupta veslis,
Contra Christum Christus testis:

Vae, vae vobis, hypocritae,


Qui culicem colatis,

Quae Caesaris sunt, reddite.


Ut Christo serviatis.

Cant. ms. Petri de Medieis

126
saec. 13.

Cod. Laureiitian. Pl. '29. 1. A -

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartieu. HB. I Asc. 95. B. -byteran. Hclmstadicn.

Cod. Guclfensauc. ]."..

628. saec. 13. C. - - Cant. ms. Toletanimi

Cod. Matriten. Tok-t. 930 (33-23). D. - Cod. Guelfenbyteran.Helmstadi.-n 1099. saec. 13. E. - CD haben nur die erste Strophe, B die ersto und zweite, zwischen welche cs zwei Btrophen des Liedcs Bulla fulminante einscliiebt. 1, 3 Dic cara B. - - 2, 3 Qui me B. - - 2, 7 und 8 umgestellt 11. - 2, 9 Ploro A. - - 2, 10 Quem duplex. - Das Lied ist wohl zweifellos von Pliilippus de Grevia, wenn es auch in der Egerton Ils. sich nicbt findet. Cfr. Mikhsack 162; Carm. Bur. 51 (Str. 1 und 2) und 52 (Str. 3).

183. De Cnria Rumana.

1. Bulla fulminante,
Sub judice tonante Reo appellante,

3. Si quaeris pracbendas,
Frustra vitam praelendas, Mores non commendas,

Sententia gravante Yeritas supprimUur, Distrahitur


Et venditur,

Ne judicem offendas, Frustra tuis literis Inaiteris,


Moraberis

Justitia prostante; Itur et recurritur Ad curiam, nec ante


Qtiid consequitur, Quam exuitur quadrantc. 2. Papae janitores

Per plurimas Kalendas, Tandem exspectaveris A ceteris ferendas,


Paris ponderis Pretio nisi contendas. 4. Jupiter dum orat

Cerbero surdiores, In spe vana plores, Nam, etiamsi fores


Orpheus, quam audiit

Danem, frustra laborat, Sed eam deflorat, Auro dnm se colorat;


Auro nil potentius,

Pluton, Deus
Tartareus, Non ideo perores,

Nil gratius,
Nec Tullius Facundius perorat,

Malleus argenteus

Sed hos urit acrius,

Ni feriat ad fores,
Ubi Protheus
Variat
Cant.

Quosampliashonorat,
Nihil justius,
Calidum
saec. 13. Cod.

mille

colores.
de Medicis

crassus

duni vorat.
Pl. 29. 1. A. -

ms. Petri

Laurentian.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. B. -- Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. 0. - 1, 5 opprimitur C. - 2, 6 Pluteus B. 2, 10 Ni fehlt C. - - Str. 2 fehlt C. de Grevia.

3, 5 tuis

literis

fehlt C. -

3, 9

Tamen exspectaveris C. - - 4, 2 Dampnem A, fur Danaen. - 4, 11 Mohil justus A. - Str. 1 Carm. Bur. 51, die iihrigen 52. -- Verfasser Philippus

127

l)e tnalitia temporam aiudernuram.


183.

1. Crimeu avaritiae,
Scelus idolatriae Nostra scinnt tempora,
Furor coatumeliae

2. Omnegenusvitii
Nulla vis ingenii Explicaret, quantitas,
Nam si recte jutlicem

Pacis et concordiae Violavit focdera. Est infusum posteris


Odium Thebanum,

A planta ad verticem Non est orbi sanitas; Et quia iniquitas


Abundat modernorum,

Et reliquit posteris Nobis Cain


scelus iuhumanum.
Et messis

Ut testatur veritas, Refrigescet


caritas
triticea

muHorum.

3. Jam crescunt zizania Demolitur tinea,

Beati, qui in via Sunt immaculati, Pauci sunt in patria Praeelecti,


sed mnlti vocati.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asr !:..


ISI-

I.

1. Veritas, aequitas, largitas corruit, Falsitas, pravitas parcitas viguit, Urbanitas evanuit.

2. Vis, nltio, pracsumptio, Discordiae contentio, Suspicio, detractio, Calumniae vexatio Nituntur patrocinio.

2. Caritas,castitas, probitasviluit,

3. Fraus,fictio, seductio Justitiaesubpallio,

Vanitas, foeditas,
vilitas claruit.
3. Semitas abditas novitas circuit, Solitas cognitas

Ambitio, proditio

Sub cinere,cilicio
Virtutis gaudent pretio. III.

orbitas arguit,

1. Avaritia

Antiquitas quastenuit.
II. 1. Jus, ratio, discretio
Concordiae communio,

Quaeritspolia,
Quia propria
Facit communia.

2. De luxuria

Compassio, correctio, Miseriae protectio Proscribitnr exsilio.

Torpor, otia, Via devia Repit vecordia.

128

3. De superbia

VII.

Livor, odia,
Tria vitia

1. Nulli custodiae,
Cum ingluvie,

Familiac sed nimiae Procurandae cuti.

Trahuntomnia.
IV.
1. Latet dubie

Student, lasciviae
2. Non stant in acie

Malitiae ferbura Zeli specie,


Fraus, calumniae

A facie, contrariae Ceilunt potentiae,


Patientiae

Justitiac figura,
2. Tristis facie

Scuto destituti.
3. Niliil eximiae

Vultus macie

Constantiae, sed propriac,

Hypocrisispictura,
3. Amicitiae

Timent ignaviae,
Plus pecuniae

Sub efligie Nequitiae structura. V.


1. Jam praelati sunt Pilati,

Student quam saluti.


VIII.

1. Prece, pretio Fit intrusio,


Nam praelatio

Judae successores, Pium rati, Christum pati,


Caiphae fautores.

Vendttur, Emitur,
Nec officio

2. Dum cognati praebendati

Pudor est abuti.

Pulsant datipaupertati Ostia doctores.


3. Litcrati spe fraudati Egent post labores,
Probitati ac aetati

Surgunt ad lionores,

2. Cleri concio
Sternitur, Speruitur,
Privilegio

Ac religio Fit opprobrio,


Dato serviluti.

Desunt provisores.

4. Non vocati nec creati

3. Nulla stadio

Praesunt juniores, Vi mitrati, vi plantati,


Merito minores.
VI. 1. Canes impudicitiae,

Fit protectio, Jugonimio


Premitur, Laeditur,
Solent

Quorum brachio
esse tuti.

Avidi, muti, 2. Suesimmunditiae,


Luto polluti, 3. Tigres avaritiae, Quaestum secuti.

IX. 1. Omnis stalusimmutalus


Gregis et pastoris, Conturbatus principatus Regis junioris.

129

2. Nvitat thvuuus, tluin putrouus

XI.

Ncmo bonus portatonus


Gratia minoris. X.
1 Vota plura, preces, tliuia,
Gemitus amari,

IS7ullus cst lioaoris,

Cocpit per odin,


Crcvit invidia,
Fremit niilitia,

Saevit malitia.
XII.

Pro secura regni cura

rianctu pari Fiunt in altari.


'2. Skut navis pmtura

Oiniics quaerunt propria,


Milites et cleri, Tinient Iri dc curia

Fluctuat in mari, Ita gravis baec pressura

Per hos amoveri.

Nec sedari

Potcst nec sanari.


;!. bicut panni couimissura Kupti reparari,
Tanti dainni sic scissura

Undepalpantvitio
Subversores vcri,
Dolcnt lii, negotia Per ignotos geri,
Primus ad consilia,

Kefonnari

Nequit sed dcformari.


XIII.

Peregrinus heri.

1. Dic ergo, veritas,


Ubi Ubi nuuc nunc habitasV latitas 'i

Acquitas, largitas, Quid profuit, Quod praefuit Malignitas ?


Caut. ms. Putri de Morlicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Cod. Loudinen. Egcrton 274. sa.ec. 13. H. -- II 2, 3 dejectiu A. - III 2, 4 Kapit 15. - - VII :i, 3 Tumeiit B. - " Das Licd ist nach Art der Seqneiizen ^fbant, nur mit dein UnterscLiede, dafs auf jede Melodie nicJit zvvei, sondrrn (iurist drci) Strophen kommen. Die lateinischen Nummern bexeichnen Sin^weisen, wobci n>ir zu bemerken, dafs aucli hier manclie Unrr^riiuiten sicli zeigen, wie z. U. dafs IV ], 1 tmd 2, so\vie XII 3, 1 uurl '2
iillcinstehciide Weisen haben. Verfassor ist Philippus
185.

de Grevia.

Partus semiferos
Lunas concurrerc,

Reddit prosperitas
Solemnc vitium,

Nobis non superos Curam impendere, Sed solum inferos Velle disponere,
Non miror miseros Velle sic vivere.
lireres, Cantiooes et Muteti. II.

Exspirat probitas Virtutis pretium, Gaudet autiquitas, Cum Bruto Laelium


Ad res sollicitas Habere socium.
9

130

3. Prostat judicium, Alget justitia,


Sibi dominium omnium
et vitium

Usurpant vitia,
Videntur
Virtus

Ex factis paria,
Cum sint contraria.

R1 Tantalizant singuli

Singulorum singula, Ignorantes aernuli,


Quid sit virtus aemula.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

186.

1. Pange melos lacriniosum, Lacrimans elegia,


Tempus veuit planctuosum,

3. Omuis tellus admiretur Triste nubis pallium,


Sed sub nocte lamentctur

Tempus fraudans gaudia, Ad eclipsim nox mocroris Obliquat spectacula, Regnet dolor, riam doloris Causa stat in specula. 2. Rheni sidus in occasus Latium praecipitat, Stella cadit, stellae casus Terras umbra limitat, Latet vere Latialis Plaga timens oculum, Nox est culpae socialis, Criinen quaerit angulum.
Cod. Oxonien. Rawlinson C 510.

Rheni supercilium, Omnis virtus fundat fletus, Pallas ploret Nestorem, Vatem plangat vatum coetus, Lugeat Mars Hectorcm. 4. 0 quam probans argumentum, <.x>uae sit mundi falsitas, Quid sit mundus, per cventum Syllogizat veritas, Joculatur in jacturis Constans inconstantia, Mors tremendi princeps juris Regnat sine gratia.
saec. 13. A. -Caut. ms. Petri de

Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1 B. - - Cod. Guelfenhyteraii. Helmstadien. 628, saec. 13. C. - - B hat nur Str. 1 und 2. -- 1, 8 Cauta stat A. -- 2, 1 Rea sidus A. -- 2, 4 umbra fehlt C. - - 2, 5 glacialis A,

satialis C. - - 2, 8 fehlt B. - - 3, 3 lanietur C. - 3, 6 plorat AC. - 3, 8


Luget et Mars C. cujusdam. Cfr. Milchsack 184 sq. A hat die Aufschrift: Planctiis

131
187.

1. Nobilitas animi
Sola est et unica, Virtus dolet opprimi, Fuit, fuit publica, Modo sola relinquitur, Sub tributo rcdigitur. Sedcns gemit se conteri, Se desolatam deseri, Et gemitus
Ejus non est absconditus.
Caut. ms. Petri de Medicis

2. Pro dolor, proditio,


Summa radix criminnm, Prodit in hoc proelio Vultum gerens geminuin, Simulatrix justitiae Prima videt facie. Fovere quara non operc, Sed verbo curat colere, Ofticio
Cutn suis servat vitio.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. saec. 13. 188.

1. In niundo degentiura Multi suot errores, Multiplcx afflictio Et corrupti morcs, Matruni parientium Varii dolores, Nutrices tolerant fortuna urgentc dolorcs. 2. Proniores hominum
Sunt ad mala mentcs,

3. Indulgentes plurimi Cibo delicato, Toto nisu serviunt Ventri dilatato, Vivunt sine regula Ut pecus in prato, Est quibus in solo vivendi causa palato. 4. Tcrrarum possessio,
sacci magnitudo,

(L>uas divcllunt undiriuc


Pcccatorum sentes,

Quibus visa fuerit


magna celsitudo,

Carnis pctulantia,

Rcrum sugunt copiam

Quos facit amentes,


Sentit adhuc proles, (juod commisere pareutes.

De fortunae ludo,
Non missura cutera plena cruore hirudo.

Cod. Palat. Vindobouen. (ol. Caropen.)883. saec. I4/i5.


189.

1. Mundus eclipsim patitur Dccoris et honoris, Flos castitatis labitur, Laus exsulat pudoris, Nam fides evanuit,
Garitas et modestia.

3. Ira militat cum suis appendiciis, Gula regnat nunc potenter cnm vitiis, Jam virent et florent,
Odium, invidia.

'J. Benignitasnon colitur Est vana pax amoris,


Humilitasque spernitur, Nec sunt verba dulcoris, Sed coluntur rixae, fraudes,
Dolus ac molestia.

4. Non dormit avaritia, Festinat acedia,


Lis, discordia, Superbia Stat in gloria,
Solemnizat luxuria.
9*

5. Sic inter

132
iunudi

noxia

Exspirant
Narn

sine gratia,
lubrica

mundana

Plus placent qnam coelestia.


Clm. Monacen. (ol. Teguriu.) 19604. saec. 15.

19O. De muliH Munachis.

Ego, mundi timens naufragium


Et nmndanis

3. Non hoc tamcn dico, quod saeculi


Sint amanda

involvi fluctibus, Fugi tandem ad monasterium


Quasi portuin

cuiquam flagitia Nec ad morem vivendum populi,


Sed ubique

salutis omnibus;
Heu Charybdis

pugna pro patria;


In mundo

elapsusfaucibus
Et attractu Et

sunt acroceraunia,
hic latet

vitato Syrtium,
Modo timcns

cavernareguli,
Sed non tiunt

majus exitium
Circurnfundor

Christi discipuli,
Nisi crucis

Scylleis canibus. Monacbalem assumenshabitum Evasisse

ferant supplicia. 4. Religio fuit antiquilus Jejunium

putavi vitia,
Sed, quod erat prius absconditum, Modo patet,

et contemplatio,
Modo non sic, sed regnat ambitus, Fastus, livor,

fraus et malitia;
Nisi Dei

raurmur, detractio,
Hypocrisis

succurratgratia,
Factus Et ero

et superstitio;
Sed monachum

tamquam vas perditum


reversus

non facit habitus


Nec cervicis

canis ad vomitum,
Sed retrorsum

pronae circuitus,
Sed caritas

nulla vestigia.

et conversatio.

133

5. Haec est ficus


siccanda penitus,
Fructu carens

6. Non Ebrei,
dico, sed ebrii
Redierunt

umbrosa folio, Vere fundi vasa interitus


Inceperunt a sanctuario;

ad ollas carnium, Hos affligunt item Aegyptii


Redactos ad luti servitium-,

Naburzadan
jacet imperio Hierusalem eversa funditus,
Ergo tantum

Plora, Rachel,
noli solatium, Quia tibi jam noii sunt liln.
Ceciderunt

dolor et gemitus
Restat bonis (>1.Liren.) 2. saec. 13.

in ore gladii
Sicut olim

et lamentatio.
Cod. Ebroicen.

per aduHerium.
Mit Mol.

191. De tStabilitate.

1. Coelum

non animum

3. Factum

dimidiom

Mutat stabilitas, Firmans id optimum, Quod mentis firmitas


Vovet cum animi

Haliet, qui coeperit, Coeptum negotium Si non omiserit,


Non tautum deilitus

Tamen indicio, Nam si turpissimi Yoti consilio Vis scelus iraprimi


Facto nefario,

Circa principia, Verum sollicitus Pro finis gloria; Nam rerurn exitus
Librat inJustria,

Debet haec perimi Facta promissio.


2. Non erat stabilis

Subit introitus Praeceps in curia.


4. Coronat militpm

Gradus, qui cecidit, Pes ejus labilis Domus, quae occidit; Hinc ta considera, Quid agi censeas,

Finis, non proclium, Dat lioc ancipifcm Metam, is bravium-, Iste quod tribuit, Dictat stabilitas,

Dum res est libera,


Hic sta, ne jaceas; Prias delibera,

Istud quod metuit,


Inducit levitas; Nam formam annuit

Quod factum subeas, Ne die postera Sero poeniteas.

Mentis integritas, Quamdari respuit Vaga mobilitas.

5. Mutet
Assumit

134

cnm Protheo
ideo

Figuram levitas,
Formas integritas,
Vultnm constantia

Conservans intimum,

Alpha principia
Et 0 novissimum,
Flectens
Mutans

fit media
in varia

Dans finem optimnm,


Coelum et aninrnm.

GYxl. Oxuuii.-ii. Rawlinsnn C. 510. saec. 13. A. < ':mt. ms. Petri de Mr-dicis saec. V.',. Cod. Laurt-ntian. Pl. 29. 1. I!. -- Cod. Guelfenbyteran.

Helmstadin. 628. saec. 13. C. D. -1, 3 his optimum 1). -

drei erstcn Strophen; die Aufsclirift giebt A. - - Vgl. aucli Carm. Bur. 46. jiulicio C D. - - 1, 7 Nam sic D. ilimidium D. 1, 5 Pr.ieliet cuni D. - - 1, 6 Tandem 1),

C (daraus Milchsack 22:'. ^} liat nuv die

1, 9 Jam scelnsD. - - 3, 1 Ci.fj.ti

3, 5 Nec tantuni I). --3,

7 Nedum sollicitus A. -- 4, :'"

Dat hic L>. -- 4, 4 Metam id A, metam in ]). -- 4, 5 Istud ijuud 1>. 4, 9 Dum formam D. - .5, 4 Formas sui cogiiitas D. - .r>.~>\'nltu D. 5, 10 Dat finem D.
193.

De Vitiis

Cnrialium.

Rimatus omnes curias,


Magnas, parvas et medias,

3. Sublime tenent solium


Diplois adulantium, et odium,

Episcopales, regias,
Curiarum incurias

Jugis scissura cordium,


Rancor, livor

Multiformes et varias Dum video, Jrrideo,


Nec ideo, A curiis abstineo, Sed ipsas semper adeo
Rimatus omnes curias.

Spes, ira, timor, gaudium Et alia Flagitia


Tam varia Tamque detestabilia, Et si quae sunt simili;i,
Sublime tenent solium.

In curiis sublimibus, In ipsis curialibus


Non est locus virtutibus, Omnes putrescunt sordibus,

4. Vitiis dudum deditus Et curiis iniplicitus,


Dum curiarum aditus Harumque graves exitus,

Pusilli cum majoribus In curia;


Malitia

Et quod casus sit subitu=; De medio,


Concipio,

Palatia Obsidet tamqnam propria, Virtuti praesunt vitia


In curiis sublimibus.

Deficio, Cognito quoque vitio Vitium nec eflfugio


Vitiis dudum deditus.

135

5. Ejectum te reperies Forsan in die septies, Ubi tamen tu nescies,

Nec, ut surgas, adjicies;


Nam omnes in te senties
Irruere

Cum pondere,
Qui prospere

Vitam ducis in vespere,


Jam lucis orto siderc,

Ejectum te reperies.
Ocl. Londinen. Arundel. 201. saec. 13. add. sacc. 13.

193.

De Ornamentis

Ecclesiae.

1. Rex virtutum, cujus virtus simul potest omnia, Speciei domus suae dividendo spolia Rosas ponit rubicundas, violas et lilia, Ut diversis ornamentis fulgeat ecclesia.
Cod. Oxonien. Rawlinson

2. Inest quidem vis odoris, liliis eximia, Per quam carnis designatur candor et munditia, Rosae tamen gratiosa redolent fragrantia, Habent enim potiora rnartyres commercia.
1:1. - Die Aufschrift lautc-t in

C .510. saec.

ilfi- (^uelle: Ut diversis ornaraentis fulgeat ecclesia; vgl. 1, 7 s<(.

194.

De Dignitate Sacerdotam. Sacerdotes Dei, Deum benedicite, Laudes ejus ei digne solvite,
Laudate eum semper

Huic soli jubilate mentis cum laetitia, llli vos omnes inclinate, a quo procedit gratia,
Eum exaltate

oris, vocis studio.


In ortu diei

super sidera,
Die ac nocte narrate

ad laudandnm surgite, Non ab ejus laude requicscite, Cantate Deo novum carmen cnm tripudio,

ipsius mirabilia, Nam incessantcr, sacerdo'es Domini, Cantate, jubilate cjus sancto nomini.

136

0 vos sacerdotes, Clara mundi lumina,


Universi

3. Qui coelorum regem tractas tuis manibus,


Quem pro immuudo

orbis sunt regimina In potestate vestra, terrena, coelestia. Quantae et qnales dotes, gratiarum flumina
Yobis dantur, dura coelorum agmina

saepe libas scelere, Qai sumis carnem Chrisli. summa jungens infimis, Observare legem stude totis viribus,
A rnortali sis immunis vulnere,

Adsistunt, in altari, impenduat obsequia. Gens sancta, janitores vos coelestis patriae,
Vos praeelecti ab aeterno

Sis mundus, ne te mundus suis damnet vitiis.

Dei sacerdos, universis

dispensatoresgratiae, Angeli Dei, largitores veniae, Nulla resistit in infcrno


vestrae clavis potentia;

virtutis praebe speculum, Ad plebis curam diguum monstres oculum, A tc expulsis et extersis
cunctis te redde sedulum,

0 quam miranda sacerdotum dignitas, Quos exaltavit, contirmavit


summa deitas.

Nam si digne tractas lioc mysterium, Tunc gaudebis, possidebis


vitae praemium.
1, 6 voce

Cod. Monaeen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. -

195.

(Jiiales debcnt esse,qni volant praeesse. 1. Ut 11011 ponam os in caelum, In incertum mitto telum, Qui protendant Dei zelum
Post honoris apicem,

3. Qui subjectis praesidetis, Non de levi judicetis, Nara pensare vos debetis,
Illis csse similes,

Legis servant corticem Et colantes culicem


Glutiunt camelum.

Creaturas fragiles Et ad lapsum faciles,


Licet modo stetis.

2. Manus niunda debet esse, 4. Quibus sceptrum est suave, (juac mundanis vult praeesse, Sibi dici quaerunt ave, Vobis istud est necesse, Alligantes onus grave

Populumqui regitis, Facite, quod dicitis, Si vobis et subditis


Quaeritis prodesse.

Hominumin humeris, Benequidem egeris, Si, quae dictmt, feceris,


Sed quod agnnt, cave.

Cod. Oxonien. Rawlinson

137

Cant Petri de Medicis

C 510

sa.ec. 13. A. -

saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. b. <>'_.'*s.ic-c. 1:!. U.

Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien.


2, 2 mundandis A. -2, 3

-- 2, 1 Munda manus U. --

Istinl vobis C. -- .Str. 2 stelit an vierter Stelle C. -hat statt dessen folgende 3. Strophe:
Mentem tamen decimatis

Str. 3 fehlt C; dies

Et divinum ponderatis, Dum minora judieatis . . . ob gravia, Festucam iu alia, Non trabem in propria Piipilla curatis.

Str. 4 felilt B, steht au zweiter Stelle C. scliritt bietet A.

Cfr. Milchsack 173. -

Die tber-

lo Landem Praesalis.
196.

1. Excuset, quac vim intulit,


Yirtutis praeminentia,

4. Quem dignatur affectibus


Tuto potitur litore,

Si qua laudator obtulit, Quae factis sunt imparia, Non enim mihi detulit Affectus mei copia, Cum me jactare compulit
Contra torrentein brachia.

Nullis raptatur Huctibus Func retentus ancorae, Beat amplis reditibus, Quos erexit de stercoie; Et exsolvit laboribus
Sortem cum multo foenore.

2. Quaeformae vitae congruit,


Mores informat opera, Lingua subjectos instruit, Egentes pascit dextera, Quam sancta vox elicait,

5. 0 si facta discerneres,
Quorum metitur exitum, Non solum sibi crederes, Sed toti mundo genitum; Quo plus suum disquireres,

Aarem impregnatlitera,
\isus lasciva respuit,
Mens contcmplatur supera.

Plus abundaretmeritum,
Fontem prius cbiberes,
Quam inanires spiritum.

3. Mentis fugat a limine Fastus omnis rubiginem Et in poenae libramine Servat hunc juris ordineni,

6. Quia nec metu frangitur, Nec favore, nec pretio, Cum soli sibi creditur Pastoris assignatio,

Quod dum pensatin homine


Conditoris imaginem, Ex innata dalcedine Citra jus punit hominem.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Yirtus, non genusquaeritur,


Non census, sed religio, Nec ab eo praeficitur Nisi dignus officio.
Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

138
197.

Ad honores et onera ('orde promptum et corporc Pracsulem, plebs, considera, Virtutis septum roliore; Vitam ducens sobriam Honestatis est speculum, jVliram cujus constantiam Miretur omne saeculum,
Quem praeornatutn moribus Diligendum praeeligant

2. Flos hic et forma praesulum Membrum ad instar capitis, Virgam gestans et baculum Pie praefertur subditis, Qui praelatus, non elatus Se ministrum, non magistrum Considerat, Qui ut bonus sit patronus,
Plus prodesse quam praeesse Desiderat,

Fnsilli cum majoribus, Et sic quocunque graditur, Cum pauci gressus dirigant Agnum gradatim scquilur, Ad bonores et onera, Flos bic et forma praesulum. 3. Tali tantoque praesule
Felix laetetur civitas, Immo laetentur infulae,

Quarum per ipsum dignitas


Perscverat inconcussa, Cleri nec non humilitas

Ad doctoris tanti jussa Caput inclinet ferulae,

Manum et mentem porrigens, Se felicem intelligens Tali tantoque praesule.


( aut. /,nm Lnlii' ms. IV-ti-i de Mi-dirN fini's xacc. 13. Cod. Laurentian. Lanrpntian. I'l. 29. 1. 2, 11 'i-i - '_'"!,

sic quandocunque. -

Jiisi.-lm {<"< liat 1111-snwdlil

3, -J laetentur iusxilae. -

Wm einctn anderen Liiili29. 1 als Toletan.

:ils vinUuli lli-linstadien. 628 nntl 1099 uur die ersti> Strophe a>ifbew:ilivt Jilc-i-llii' beginnt: Praesnl imstri tcmjioris, patriae jiraesidium. Ctr. Mili-liirj; nacli Vers 4 (vgl. ebenda) fe)ilt keine Zeile.
19.

Soli nitorem, aequori


Pugillum addo laticis, Lymphis bumorem, robori

Colombae simplicitas
Fel borret malitiae Turturis et castitas

Frondes adjungo silicis,


Dum praesuli,

Foetorcm luxuriae,
Et veritas imnieritum

Qui saeculi
Nostri noctem illurninat, ( l.ini virtutum sidere, Sulijungere

Mendacem odit spiritum,


Sic decertat cum vitiis Yirtus sibi contrariis, Sed crimina

Laudis pracsumo titulum.


erhellt.

INIajora ducuntagmina.
Pl. 29. 1. Ani

Cant. ins. P<-tri di- Mi-dicis saer. 13. Cod. Laurentian.

^sc ilcs Stiii-kt-s stt-ht Beuedicamus Dumiiio, woraus sein liturgischer

139

199.

Ad Confessionem Episcopi. la. Nulli beneficium Justae poenitudinis Amputatur,


Nulli majus vitium Imputatur.

Ib. Si confessus fueris, Ore fit confessio Ad salutem,


Corde si contereris,

Quam ingratitudinis

Animi contritio
Dat virtutem;

Ergo, praesul confitens,


Esto vere poenitens, Quia nil confessio
Lavat, cui contritio Denegatur.

Ut salutembabeas,
Ut virtutem teneas, Relictis prioribus
Tuam orna moribus Juventutem.

2n. Virtute, non sanguine


Decet niti Snb honorum culminc,

2b. Tuum sit contemnere


Et Contemnentes fovere munere

Corde miti
Foveas innoxium,

Nil habentes,
Relevato debiles

Reprime flagitium Superbi et impii, Supremi judicii Memoi' juste judica,


Praedicans non claudica.

Et exaltes humiles, In te sit humilitas, Cui raixta sit gravitus, Ut lene corripias
Et screne lenias.

:i;i. Cui magis committitur, Ab eo plus exigitur. Quid Domino retribuis Pro tot, quac tibi tribuit ?
Quid lac el lanam eruis

3b. Cum subjectis ne par eas, Exempla mala caveas Tn subjectos transfundere, Nam quanto gradns altior,
Cum graviore pondere

Gregis, cujus constituit Te pastorem'.'


Sed cave, ne cum venerit.

Tanto labenti gravior Lapsus datur;


Ne desperes, si criminis

Te districte tunc conterat Ut raptorem,


Districtus
Kunc

In latens praecipitium Pes labatur,


Narn justae poenitudinis
Nulli beneficinm

judex aderit,
sustinens considerat

Peccatorem.

Amputatur.

Cant. ms. Petri de Mcdicis saec. 13. Cod. Lanrentian. Pl. 29. 1. A. Cant. ms. Toletanum saec. 13. Coil. Matritcn. Tolet. 930 (33-23). B. - Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saoc. 23. C. - Aus letzterum Ijei Milrli-

sack 182 sqq., aber iu drei Liedcr aufgelust. Dafs wir es uur niit eiihm
Lii-de zu thnu halien, beweist der LTmstand, dafs der Scliluss des (.Jaiinc-n

mit dem Anfange des Liedes gleiclilantend ist. - Die b-Strophen felilen AB, dif ungeraden finden sicli aurli ('ann. Bur. p. 12 sq. -- 3a, "") Qn.,d lac BC. - 3a, 11 Distrirtis B. - :!b, 12 Nulli felilt C, zu ergjinzen aus 1 a, 1.

140

3OO. De Admonitione Praelatoruin.

1. Non tc lusissepudeat,
Sed ludum non inciderc, Et quae lusisti temere, Ad vitae frugem vertere, Magistra morum doceat Te ratio, Ut dignus pontificio
Divini
Ad

4. Ministros immunditiac
A te repellas longius, Bonorum vitam fortius Pravus depravat socins Et afficit infamiae Dispendio, Sic trahitur praesumptio
A convictu sirailium,
Praelati vita vilium

donum naminis
Cbristi nominis

laudem

Fungaris sacerdotio. 2. Sis pius, justus, sobrius, Prudens, pudicus, humilis, In lege Dei docilis Et non sis arbor sterilis, Tuo te regas aptius
Officio,

Vilescit contubernio. 5. Caute dispone domui, Pauca sed vera loquere, Verba confirmes opere, Quia non decet temere Os sacerdotis pollui
Mendacio;

Ut pnlso procul vitio Munderis labe criminis, In laudem niundac virginis


Ministres in altario.

Prudentium consilio Te frui non displiceat, Nec te sinistre moveat


Salubris exbortatio.

3. Non dcs rainistris scelerum

6. Tencris, ut abstineas

Non tua, sed ccclesiae, Sub pietatis specie Non abutaris impie Commissotibi pauperum Suffragio,
Nil a te ferat histrio Et tibi uon allicias
Infames amicitias

Ab omni mala specie, Sub freno temperantiae Magistra pudicitie Sobrietate floreas, Nec vario
Vagoque desiderio Declines ad illecebras,
Sed caecae mentis tenebras

De Cliristi patrimonio.
7. Pius protector

Purga virtutis radio.


pauperum

Oinui petenti tribue,


Malos potenter argue

Manusque sacras ablue


A sordidorum munerum

Contagio,

Nullus te palpet praemio,


Quaesita gratis gratia

Largire beueficia, Sed dignis beneficio.

141

Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. "

Cant. ms. Petri de Mediris saec. 13. ;uis Carm. Burana 10 u. f. B. -

Die Hs. hat nur die erste S-Mrophe des Liedes; dic toli^nden sinrt i-rginr/.t
Die vier letzten /L-ilen der zweiten Stropln-

stelien in B in der erstenStrophc, die entsprecherideii Zeilen dieser in der


zwciten .Strophe. Es ist nicht zu crkennen, welclie Stellung die riclitiu> . an seine Autorschaft glauben moclite.

DasLied tragt so selir dasGeprage desKanzlersPhilipp deGrevia, dafsinau

3O1. rianrliis Clirisli de niulis

1 Quid ultra tibi facerc, Vinca mea, potui V Quid potes mihi reddcie, Qui pro te caedi, conspui Et crucitigi voluiV Et lu pro tanto muncrc Baptismi fracto foedere Praesumis vice inutui Me rursus crucifigere Et habere hostem tui. 2. Existimasti temere Et mc ct mundo pcrtrui, Non possunt mihi vivcre. Qui non sunt mundo mortui; At tu, juas sperni docui, Non cessasopes quaererc
Relicto Christo paupere,

4. Quid quod ipsa religio Crucem fert in angaiia, Et cum datar occasio, Ilecurrit cuin laetitia Ad pepones et alia Simulato negotio, A plangcntis officio Redit ad saecularia, CJuidcrelicto pallio Fugerat ab Aegyptia. 5. Quasi non ministeiium Crcditum sit pastoribus, Scd rcgnum aut imperiuni, Nondum praecinctis Vacuisque lampadibus Usurpant sacerdotium
Pensantque lunae jirctium

Et quam signari volui Paupertatis caractere, Mundano vacas luxui.


3. Vcrum a sanctuario

Et non curant de ovibus, De quorum sanguis oviuin Requirendus cst manibu?.


6. Meum ire vicarium

Prodit illa malitia, Et a cleri contagio Monstra creantur omnia, Qui diffluit luxuria Turpique marcet otio, In apparatu regio Facitque mutatoria De meo patrimonio, Qui sto nudatus hostia.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Meis deceret passibus, Meumque patrimonium Meis dari pauperibus, Non ignavis parentibus", At in ovile ovium Ingressi non per ostium, Sed vel vi vel tnuncribus, Quaesitis per flagitium Abutnntur honoribus.
Cod. Laurentian. Pl. 29- 1.

3, 6 que fehlt.

142
3O3. Lamentatio.

1. Quomodo sunt oculi


Praelatorum obscurati, Stant in verbo Domini,

4. Heu. quod mensae Domini


Offertur pro peccatis, Vos in hora prandii

Sed facto sunt ingrati,

Pauperibus negatis;

Non arguunt pro scelere,


Sed vario pro vellere, Compellere

Nec nudusper vos tegitur,


Nec vita vestra regitur, Ut legitur,

Novis norunt moribus,


Ipsique stant pro foribus Nec oves dant intrarc. 2. Vae vobis, quid agitis, 0 metropolitani, Abbates, praepositi, Canonici, decani?
Vos introistis atria

Vos caecicaecos ducitis


In foveamque caditis Utrique per hunc moreni. 5. Heu, quod sponsa Domini Jam sic adulteratur, Et Adae costa pluribus Plebanis copulatur,
In dote sunt ecclesiac,

Sion sub idolatria,


Pro patria

Heu, Babylonisfiliae
Quotidio,

Contenditis in stadio, Sed non accepto bravio Lugebitis amare.

Nec pauperi quid dabitur, Nec raensae mica labitur Ob inopis clamorem.

3. Vau vubis, qui vivitis


De substantiis viduarum, Plebani mercenarii, Praedones aniniarum, Ut corvus in cadavere Spcm pouitis in funere, Pro munere Sic dona datis mystica,
Sub specie sophistica

6. 0 vos, mei complices,


Qui terras pergyratis, Una mecum plangite Filios pravitatis, Vui vobis gratis niliil daut, Ut vita cito careant Et percant, Largisque laus et gluiia,
Perennis sit memoria

Ncc vos pudet crrarc.

In saecula saeculorura.
Dies i-t i-in

Trop. iiis. saec. 13. Cod. Sluttgartien. HB. I Asc. 9-5. ^ Vjipniti-nlicd; vjj]. 6, 1 si|. - 6, 4 Snper filios.

Contra eofs,qui pasturali iiftiein male fun^antur.

Dcduc, Sion, uberrimas


Velut torrentem lacrimas,

Tui sceptrum imperii,


Fures et furum socii

Nam qui pro tuis patribus Nati sunt tibi lilii,


(^uorum dedisti manibus

Turbato rerum ordioe Abutuntur regimine


Pastoralis officii.

143

2. Ad corpusinfirmitas
Capitis descendit,

3. Vide, Deusultionum,
Vide vidensomnia,

Singulosque gravitas
Artus apprehendit,

Quodspelunca vispiloimm
Facta est ecclesia,

Refrigescit caritas
Ad amorem proximi,

(t'uod in templum Salomonis


Venit princeps Babylonis Posuit in medio; Sed arrepto gladio
Et excclsum sibi tlironuin

Nec jam se extendit

Nam videmusopprimi Pupillum a potente,

Nec est qui salvumfaciat


Vel qoi justum eripiut
Ab impio premente.
Columbas
Cant. ms. Petri de Medicis sacc. 18.

Scelus hoculciscere,
Vcni, judex gcntium,
Cathedras vendentium
everterc.
Cod. Lauvtut. I'l. 29. 1. A. -

Cant. ms. Toletanum. sacc."13. Cod. Matriton. Tolet. 3'JO(33 23). H.


Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. Helmstadien. 1099. saec. 13. D. 1, 1 Duce Sion A. -

Cod. Guelfenbyteran.
2, 4 Archia A. -

3, 3 vispellonumB; vespilonumC. - 3, 9 ereutogladi C. - Cfr. Mil'-lisack 199 sq.; Carm. Bur. p. 11.

3O1.

1. Quo me vcrtam nescio.

4. En ccclit in cuntraiiuii),

Dum stricto judicio


Praelatos cJrcninfcro,

Nam sanguisugactiliac
Visus caecant bubliiniuin,

Dum virtutcs pondcro Patruni modernorum, Tanta subit raritas, Quod vix unum veritas
Probat meritorum.

Mciites captivant liodir, Sunt eorum supplicium Cura, mctus, vigiliae Praeter labovuni taediuiu
Et vermes conscientiao.

'2. Jn praelutos refluit, Quod a Roma defiuit. Romanis adscribitur, (Juod Romae connascitur In eis natura, Isotum est de sirigulis, Quod raens est in loculis Et in quaestu cura. 3. 0 si Roma respiceret
Patruni suorum merila,

5. Terrac, maris, acris Cum nictus evascris Et re salva fueris Ercptis angustiis, Ex quo Komam veneris, Nisi te nudaveris, Vix absolvi poteris Curiac naufragiis. G. Sinion cubat januis,
Sjx-ni praccidens vacui>,

Salubrius clisponeret Talenta sibi credita,


Ilumilitatem colerct

Simou in assiduis Laborat contractibus,


Argus circa loculos

Nube fastus deposita,

Centuui gyrat oculos,

Nec spe lucri recederet


A veritatis semita.

Briareus sacculos
Centum tollit manibu.s.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

144

205.

1. Quia venit Dei donum, Jam speluuca tit latronum


Cliristi tabercaculum,

3. DUIII cuiiformat sc praelatis Clorus, mundo, paupcrtatis


Dedignatur meritum,

Jam caverna praesulum Profert inde oculura,


Ac si deus ultionum

Diffinit ad libitum, Vcrtilur in liabitum


Scqui motum voluntatis,

Sit pro malo reddens bouum. 2. Pracsunt furcs, non pastorcs, Qui corrumpunt clcri mores, Clericorum gloria Stat in rerum copia, Turpis lucri gratia Sunt houoris contemptores,
Ut ascendant
Oxoriien.

Gloriari dc pcccatis. 4. Comparati sunt jumentis, Cum vox clamet nos doccutis: Mors in olla carnium, Mors in luxu vcstium, Mors in lapsu plebiuni, Jurc vitae morientis
Wortis vivunt in tormcnlis.
Hs. hat als Ubersaee. 13. - - Die

ad honorcs.
Rawlinsou C 510.

Cod.

scbrift: De praelatis officium sutim minus berie prosequentibus.

2O6.

1. Mundus, a munditia Dictus per contraria,


Sordet iramunditia

5. Sola simulatio Gaudet privilegio,


Simultatis bivio

Criminum,

Currite,

Crescit in malitia, Cnlpa nescit tcrmiuum. 2. Omnis immunditiae

Fictionis studio Praevalont liypocritac. 6. Nunc prece, nunc pretio,

Clerus fons est hodie,


Capita malitiae Praesules, Nec tot pcstis variae Monstra viilit Hercnles. 3. Sordium spurcitia
Currit ad declivia,

Nunc vi fit intrusio,


Divitum conditio Potior, Praeminet officio Ditior, non dignior. 7. Cacca fit provisio,
Caeci sedent solio,

Praesulum flagitia Plangite, Quia fluunt vitia Ad membra de capite.

Ut caecorum regio Francia, Habitu privatio Praestat in eeclesia.

4. Ubi nuncjustitia,
Ubi sanctimonia V

8. Nihil prodestmathesis.
Nil logos, nil poesis,

Perit in astutia Yeritas, Duplex est malitia Simulata aequitas.

Aurum plus quam fronesis Ponderat, Nisi trahat Lachesis, Clotho frustra ponderat.

145 9. Siinoriiae Falsitatis l

Spoliorum puteum,
Proteum

Fugite

Nec talentum plumbuum


Auro plus appendite.
Liiiidiiieii. L'7i. 1:!. .\. -Cort. l'

S. Alhini Aiidfgavcii ) saer. i:j. J5. -- (.'aut. ms. Ivtri .lc Mrdiris saec. 13. <'"<!. Laim-nt. J'l. 29. 1. C. -- LJ hat an-li-n- Stn.|,l, mt' ],;,". niimlirli 1. :!. "-'. x 5. !l. 4. 6. 7; C liat nur Str. 1. - 2, :', u.ilitia^ A. - -, 5 Clotho paruni prcjjn-rat B. - - A fiilirt las Oeclirht unt./r il.-u Uictamiiia dc Philippus de Grevia auf, und li iiil. l.'J,l,M-lnviljt: Utifle Philijipus, i-auri-llariii^ i'ai isiensis, in prosa, fjuarn li_jcit: nMundua a iniuiilitia dictu^ \KT contraria" etc.
Ctr. Haureau, Notices et Extraits I, :i'i!i.

1. Licet aeger cuni aegrotis, Et ignotus cum ignotis, Fungar tamen vice cotis, Jus usurpans sacerdotis. Flete, Sion filiae,
Praesides ecclesiae
Imitantur bodie

5. lu diebus juvcntutis Timcnt annos senectutis, Ne ut forma destitutis Desit eis splendor cutis, Et dum quaerunt inediuni,
Vcrgunt in contrarium.
Fallit enim vitium

Christum a remotis. 2. Jacet ordo clcricalis In respectu laicalis, Sponsa Cbristi tit mcrcalis, Generosageneralis, Vencurit altaria, Vcuit eucbaristia, Cum sit nugatoria
Gratia venalis.

Specie virtutis. 6. Ut jam loquar inamoenuin, Sanctum chrisraa datur veimm, Jnvenantnr corda senum Nec refreuant motus renum, Senes et decrepiti Quasi modo geniti Nectaris illiciti
Hauriunt venenum.

3. Donum Dei non dmiatur, Nisi gratis conferatur; Nani qui vendit vcl mercatur, Lcpra Syri vulneratur; \iuein sic anibit ambitus, Jdoloium servitus,
Tcinplu sancti spiritus

7. Vos, praelali vencrati F>t quam digne sublimati, Si non portatis, hcu, gratis Nomen frustra snuctitatis, liicitis, non facitis, Gregi normam enormitis,
Scandala porigitis,

Nou comi>aginatur. 4. Si quis tcnet hunc tenorcm, Frustra dicit se pastorem Nec se rcgit ut rectorem Renum uiersus in ardorem; Hacc cst enim alia

Fontem perturbatis. 8. Et quod placet, si non vacet, Actitare non timetis, Militari condonari Rem corumunemnon ncgatis; <v>uure non pcrpenditis,

Sanguisugae lilia,
Quam venalis curia
Duxit in uxorem.
II. Dreves, Cantiones et llutti

(Juod de rebus creditis


Rationem Domiuo
Fonere debetis?
10

146

9. Yel si Deum non timetis,

Cujus vicc praesidetis,


Saltem tainen perpendatis, <L'uiaCbristum detrectatis,

Qui se ipsum praebuit Formaui et exhibuit, Quem dum vos confunditis,


- Confundi non timetis.
Zwetbalen. 49. saec. 12. add. saec. 12. A. Carmina Burana

ji. 41
li;it A divi luit

Ii. - - B lint x.uvi Stroplien (2 unrl S), \\clche A fehlen ; dajji-;. n


Strophen (7, Hvip|'ln.-ii (i, \ 9), \vdcheA !_i), welche A unlo-kannt unliekaiint sind. -siml. -" 3, 5 Quam Quani A. / -

3, 7 Templnm A. -

o, ~ Ii Nec A. -

5, ^ Spei-irs A 208. I.

9, 2 vicem A.

Fontis

in rivulum

4. Praelati

munera

Sapor ut defluit,
Odor ut vasculam Infusus iiubuit,

Praeponunt meritis,
Opes, non opera Pensant in subditis,

Sic vita populum Regentis insti-uit, Sic testa figuluni Probat vel arguit.
2. Doctor abutitur

Judae vox libera Clamat in compitis, Honores dextera Dispensat divitis.


A recto claudicant

Uoctrinae regula,
Cujus inficitur

Trinni adspectibus:
Vel sancta publicant

Subjectus macula, I)efectu mergitur


Nautae navicula.

Emptorum manibus, Vel ea vendicant


Suis nepotibus,

Dum caput patitur Et membra singula.


3. Omnis ambitio,

Vel, quibus supplicant, Cedunt piincipibus.


Gemmarum liauruint

Radix malitiae,
Manat ex vitio

Fulgores oculis,
Aures emolluint

Romanae curiae, Quo privilegio Nituntur bodie Matris contagio Corruptae filiae.
II.

Lyris et tistulis, Electis coadiunt Palatum ferculis, Tactum decipiunt Blandis obstaculis. Dc sudore pauperis
Ornant equos phaleris

7. 0 qui cuncta prospicis,


Funies iu clericis

Adipem superbiae, Quos nec terror judicis Nec legis aut gratiae
Gohibent mandata.

Et se veste varia, Difflueutes prosperis Sui luxus gloria


Pracdicant peccata.

147

9. Ha, cutn judex vcutrit Et cum ventilaverit Triticum in arca, Fructum qui non fecrrit,
De cultoris
Cant. ms. Petri

10. Cicatricc vulucrum (Jliri.sti, clanior paupcrum, Sordes, quas non tcrsimus, Accusabunt operum,
Primus
saec. 13. 209. Cod.

vinea
de Mt-dicis

et novissimus
Pl. 29. 1.

1'ulmes excidetur.

Quadrans exquirclur.
Laurentian

1 Heu, quo progreditur praevaricatio,


Virtus subtraliitur traditur utitur

3. In pontificibus Regnant carnifices,


In carnificibus

A sanctuario,
Jam novo Cnm Petrus

Insunt pontiticcs,
Cum Et sacerdolibus

Christus practorio, Pilati gladio.


2. Jn loco praesuluni

Depilant vertices,
in abbatibus

Abbatant simplices
4. Cum Christi tunica

Pilatant consuks,
Cum facta consuluin

Partita scinditur,
Ovis dominica

Usurpent pracsules,
Adorant vitulum, Proscribunt cxsulcs, Propinant poculum,

Lupis exponitur,
Et apostolica Navis subvcrtilur. Inimo piratica

Quo, Christe, procul cs.


2, 1 In locis B. usurpantibus. A iiberschreibt dus Lied:
210.

Puppis cfficitur.
>Str. -

Cod. Oxonien. Rawlinson (J "1U SKCC. 13. A. Cant. ms. Petri <lr ^ai"<". 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - B liat nur die zwei erstm

De poutiticibus

officium .SIIMIII

1. Vehemens indignatio Pacem perturbat spiritus, Bilem ciet religio, Quam simultas et ambitus
Sic dccolorant hodie,

2. Alterno profectui Student vice mutui, Vel favore divitum Non discernunt mcritum
Nec est gratis datuin,

Quod fidei doctores Impudenter ecclesiae Deglutiunt honores.

Quod affectum distrahit Et ex dantis contrahit Vitio reatum.

3. Explorant sedulo, Quis praesul titulo Majori gaudeat,


Cui mors immineat

Morbo vel senio,

Ut e vestigio
Illi succedere

Sumopere laborent. Caut. ras. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian Tl. 29. 1.
10*

148
311.

1. Vae mundo a scandalis, Vae nobis, ut acephalis


Quorum libertas teritur, Runiac dormitat oculu-,

4. Vae, qui gregi detidunt Tempestatis articulo,


Qui lupum non rejidunt hatratu sive baculo,

Cuni sacerdos ut populus Jugo servili prernitur.

Nec pensant, nec respiciunt, Sub cujus pcceant oculu,

2. Ilic tollit fiscusliodic,


Suae Christus ecclesiac (^uae crucis eniit pretio,
Nullis terrotur easibus, Cujus cubat in foribus

Et animas subjidunt
Graviorum periculo! 5. Ha, quo se vertet vinea,
(Jua recondet in fovea Fructus suos colonus,

Ultor exserto gladio.

Cum pari mente sitiant,

3. Vae, quorum votis alitur Et pingaescitexactio,


A quibus nulli parcitur,

Ut laboresdiripiant Hinc pater, hinc patronub


6. Christus misertus vineae

Ut suu parcant proprio! Sed in eos revertitur


Sua tandem proditio,

Suae mucronem lanceae In utrumque jam vibr.it,


Ferrum ad ictum acuit

Et fraus in se colliditur Justu Lei judicio.


';int. li luit nur in-. IVtri de Medicis 5. >;it-c. 13.

Neque dilatum minuit, Sed aggravat, duni librat.


Cod. 207. L;tuivntian. Pl. 29. 1. A. -

<'<1. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. .Str. 1. 3. Cfr. Milchsack

1, 2 Vae vobis 1!.

313.

1. Trinae vocis tripudio Sonet concors discordia, Ut lingua, mens et actio Pari concordent gratia, Trium dulcore concio
Inebrietur sobria.

3. Onus, quod nobis alligant. Nolunt moverc digito, Hinc est quod eos diligant. (tiui palpant in abscondito, Hos a secretis abigant,
Qui terrent vitae merito.

R Praesens qui colit gaudium, Penset aeterni praemium,


lu cum conferat

R1 Praesens qui colit gaudiuni. Penset aeterni praemium,


In eum conferat

Studiom, Facta qui ponderat


Omniura.

Studium, Facta qui ponderat


Omnium.

2. Trahunt in praecipitia
Qui nos tenentur regere,

1. Culpa meretur gratiam,


Quam demeretur meritum,

Si qua doceut salubria, Pravo deformant opere, Frui gaudent potentia


Honoris siue onere.

Nani palponum fallaciam Plus captant aures divituin. Quam bonoruni prudentiam,
Qui dissuadent libitum.

149

5. Omne cor moerens hodie, Caput et omne languidum, Clerus campo licentiae Vagus ut vulgus sordidum, Semen legis et gratiae
Solum condit in aridum.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. Cod. Oxonien. K.-uvlinson C 510. saec. 13. H. Cod, Gui-lt'<-u)>\t. r:m. llc-lrnstadieu. 628. saec. 13. C. Str. 1 fehlt. A. Str. 2 fc-lilt C. K ft-lilt A. Str. 4 fehlt C. Cfr. Milclisack 163.

213.
De Haeresiis.

Dogmatum falsas species


Profana novitate

2 Sub praetextu decipinnt


Virtutis simulatae

Vulpes Samsonisganniunt
Deserta veritate.
?j. Tui status

Quarum diversae facies


Sed caudae colligatae.
excidium

Siuii, tiere non cesses,

Ignis in caudis vulpium


Tuas Cant. ms. IVtri >\<' Mnlii-is combussit Cod. messes. Laurentian. Pl. 29. 1. .ai-i-. 13.

214.

De Malo Peccuniae. Si mundus viveret 3. Dantur ofticia

mundus peccunia, Regnaret inter nos pax et concordia,


Sed cum debilitet

bursae consilio, Fit jam de moribus suprema quaestio,


Dicetur omnibus:

iws avaritia,
Plantat et inserit Htes et odia
Ducc discnrdia.

qui caret pretio,


Ainen dico vobis, quia vos nescio
Nec tales audio.

Quid scire expedit


nova et vetera,

4. Proh dolor, artiuni


doctrina spernitur.

Nummus dat quaelibet, mollit et aspera, Nemo vane rogat, qui tendit munera,
Preces sunt vacuae

Quae praestant redditus, bursis intenditur, Cui res tenuis, nemo diligitur,
In usu nimis est

vacua dextera, Nil juvat litera.

illud, quod legitur: Habenti dabitur.

150

5. Nemo tam deneger,


tam detestabilis, Qui non sit gratia

nummorum habilis,
Qui plus habet, plus est

doctus, amabilis,
Ridentur
etiam

inopes,
nobilis

Pauper jacet vilis.


Cod. Oxonien. sarr. 13. Rawliason C 510. sa.ec. 13. A. - - Cant. tns. Petri de Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. B. Cant. ms. Toletanum

iaec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23) C. - - 1 , 5 cura praeeipiti-t B. - 2, 1 scire proderit B. - 4, 4 biirsas A. - 4, 8 sq. umgestellt A. <' liat nur eine (die erste) Strophe. iniiiidauae peccuniae. A iibersclireibt das Lied : De effectu

jos venale sit.


215.

Onini paene curiae Praesident in curii, Pcnes quos justitiae Tenor et judicii,
Pios ligant impie,

2. Sedent in insidiis, Pauperem ut rapiant, A tribus angariis Seminudos spoliant,


Sed referti spoliis

Sed solvuntur impii, Nec dant locum veniae Nisi sorte praemii.

Precem magis inbiant, Hydropis in mediis Sitim rebus ampliant.

3. Hodie jus emitur

Magno quidem pretio,


Judici tribuitur

Totique collegio,
Tamen haud perficitur

Jus sine dispendio,


Nisi rursus sequitur
Muneris oblatio. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A.

Cant. ins. Petri de Medicis saec. 13.

(_'.<!. ' Jxi>n\eu.Kawlinson C. 510. saec. 13. H. -

3, 5 profieitur B.

151
216.

0 curas hominuiu,
Quas curat curia,

Ab aula principis,
Si nibil habeas,

0 quoram studia Non habeut terminum,


Talium si fidem

Oportet abeas, Spem vanam concipis,


Tenuis fortuna,

Incurreret,
Desereret

Omnimoda
Ad commoda

Pylades Atridem,

Hominum mens una;

Alter enim Theseus Suum fastidit Thesea, Ubi reguat Protheus


Et fati ludit alea. 3. In lucrum Fracta

A quo nihil emungitur, Upus perdit et operam, Quod habeuti dabitur,


Tenent vertitur securitas omnes ad literam.

Censurae levitas,

Ihmti remittitur,
Explicas decreta
Ad
Si

libitum,
sonitum

Dederit moneta;
Plenis aere sacculis
dic a loculis

Rei poena minuitur,


Locum

Unde, locus si quaeritur.


Caiit. ins. Petri de Medicis saec. 13. Cud. Laurentian. Pl. 29. 1.

I)c

Simonia. 317.

Frigescente caritatis
In terris igniculo

3. Martba foris occupatur


Quaerens lucri gratum.

Universae vanitatis Fons inundat saeculo, Brevi sub articulo Audietur vastitatis Gemitus in populo. Ecce, florent venditores Spiritalis gratiae, Antichristi praecursores. Pastores ecclesiac,
Fures eucharistiae,

Soror Martbae contemplatur Nummos et pecuniam, Igitur ad perfidiam Aurum Cliristi occultatur, Versum est in scoriam. 4. Hoc sancivit mos Romauus, Hoc decretum legitur, Quod sit praesul vel decanus Hic, a quo plus dabitur,
Unde recte dicitnr:

Novi Judae successores Christum vendunt hodie.

Roma quasi rodens inanus. Per quam mundus roditur.

152

Leges silent, jura taccnt Nullo fulta stipite, Luxus et rapina placent Jn hoc niundi tramite, Errat plebs cum milite, Lapidesque sancti jacent
In via cum capite.

Novitas ?ignata mire Est in causa Romuli, Si vis recte definire Circulum quadranguli Ratione calculi, Homae potes invenire
Quadraturam circuli.

7. Bursa quadrans est figura, Circulus denarii,


ijuem dum bursat bursatura,

Signum est indicii,


juod patres et filii
Solidantur hac usura

In fermento

veteri.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 9".. jirarsnl. - 4, 4 His a qun. - 6, 1 Novitas si^ miiv.
218.

- 4. :'. Si sit

Qui seminant in loculis Per dandi frequens mutuum,


Redituum

2. Beati, qui esuriunt Et avcessito Simone


Pro mammone

Gaudebnnt de manipulis, Xummus nunquam exaininat, (Juos ordinat, Non enim servit numini, Sed homini,
Nummus claudit et aperit,

<,!imjstum, praebendasrapiunt, Qui dat, est potens omnium Per medium, Et quia mundus eligit. Qui porrigit,
Cur exlamare dubitem

Et quod non seminaverit, Metit in agro Domini.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Super plenum et divitcrn: iJeatus, qui intelligit.


C'.i.l. Laurentian. Pl. 29. 1.

Piogenis cnm Aristippn la. Aristippe, quamvis scro. Tuo tamen tandem quaero Frui consilio.
Quid Romae faciam'/

lb. Diogeues, quid intendas? Vis honores.vis praebendasV Id prius expliccs.


Praesunt ecclesiis

Mentiri nescio, Potentum gratiam Dat adulatio. Si mordaci nitar vero, Verri carus nunquani ero, Meretur histrio Yirtntis praemium, l)uin palpat vitium Uulci mendacio.

Hi, quibus displiccs, >iisi te vitiis Ipsorum impliccs; Caras eris, si comcndas In praelatis vitac mendas, Culparam complin--, Ministros sceleris Amant prae ccteris Sacri pontifices.

153

2a. Ncc potentum didin Vitiis applaudere. Nec favorem quacrere Corde loqueus duplici;
Veritate simplici

2b. Ergo procul exsules, Si mentiri dubitas, Simplex enim veritas Multos facit exsules;
Cole nostros praesules

Semper uti soleo,


Dare famam doleo

Mollibus blanditiis
Nec insultans vitiis

Cuiquam praeter merita Nec irapinguo capita


Peccatoris oleo.

Verbis hos exasperes, Horum si desideres


Frui benificiis.

3a. Ergo, sicut consulis, Expedit, ut taceam Blandiensve placeam


Mollibus auriculis Potentium;

3b. Culpae participio Ne formides pollui, Si poteiitum perfrui


Vis favore, vitio Participes;

Quibus me vis sic placere, Adulari vel tacere, Nihil ponis medium, Sicque, quasi faveam,
Alienae subeam

Gaudent a conjuncto pari Suos sibi conformari In Giezi participes, In prornissis Prothei
Et sequaces Orphei

Culpae participium. 4a. Vade retro, Satana, Tuas tolle fabulas, (^uidquid enim consulas,
Falsitatis organa,
Voces adulautium Devoveo

Sacerdotum principes. 4b. Ergo vivas modicus Et contentus modico, Nil est opus Cynico;
Si vis esse cynicus,
Dicas vale curiis Et abeas

Nulliusque foveo
Blandiendo vitium,

Et nec te sic habta^,


Ut applaudas vitiis;

Sed palponis nomen cavi, Cujus semper declinavi


Fraudis
Cant. ms. Petri

Cum perverso pervertcris, Si potentum gratus quaeris


Esse contuberniis.
Pl. 29. 1. A. 13. Cod. Laurentian.

artificium.
de Medicis saec.

Carm. Burana 65 sqq. B. - " la, 9 Vere nunquain carus B. -- 16, 3 His prius A, id primum B. - 3b, 5 Potentum )>. -- 3b, 6 Gaudent a tV-hlt J>, convictu pari B. -- 3b, 7 Debes tibi conforinari 13. - 3b, 8 In fehlt A; Giezi Bweisilbig, Jezi B. - 4b, 3 Simul esse.
23O.

Oranes audiatis, Clerus cum praelatis, Multum doleatis, Legis in mandatis Metam decimatis, <,>uae majora sunt,
Minime servatis.

2. Allfgatis ita, (Juod vagorum vita Non sit via trita, Plus vestra sopita Jacet et attrita, Pravis moribus
Nimis irretita.

154

3. Nos ex imperfecto,
Sed vos in objecto
Crimine detecto Tramitc non recto Nostis de subjecto,

praemeditaris,
Quod tu confundaris,
Qui de sacris aris 1'lus et plus lucraris, Reditus mercaris

(Juid hic causae sit; Duo sunt in lecto. 4. Rebus in humanis Vani plaudunt vanis, Pontifex decanis, Decani plebauis l)e suis arcanis; Hoc est maximum, Quod non detur panis. 5. Nil distat a vero, Quod in ornni clero Faex est mixta mero, Constantino Nero,

Et hydropico Semper coaequaris. 7. Turba laicalis, Quae pro suis malis Exstat bospitalis, Vugos nutrit alis, Ordo clericalis Elemosyua, Nescio, sit qualis. 8, Luo regnant idem, Jezi, Simon pridem, Qui fregerunt tidem, Tu vel ego si dem.

Proh dolor, ut spero,


Quod a vineam Omnes eant sero.

Mucro ero quidem,


Simoniacus Unus, alter idem.

9. Quid baec prodest fari!


Nolunt emendari,
Viles et avari

Currunt passu pari,


Jam vult naufragari
Heu navicula

Simonis

in mari.

ein eigrutlicbes Vagantenlied.

Trop. ms. saec. 13. Cod. ^tuttgartien. HB. I Asc. 9">. -

Naob 2, 2

Pugna contra Laxuriam.


221.

la. Olim sudor llercnlis Monstra late conterens,


Pestes orbis auferens

lb. Hydra damno capitum Facta locupletior,


Omni peste saevior

Claris longe titulis Enituit, Sed tamen defloruit


Fama prius celebris

Reddere sollicitura Non potuit, Quem puella domuit:


Jugo cessit Veneris

Caecis clausa latebris


loles illecebris

Vir, qui major superis


Coelnm tulit humeris

Aldde captivato.

Atlante fatigato.

155

2a.Cacotristis halitus Et Hammarum vomitus


Vel fuga Nessoduplici Non profuit,
Geryon Hesperius

2b.Jugocessit tenero, Somuo qui letifero


Frontis Acheloiae

Horti custodem divitis Implicuit,

Janitorque Stygius Uterque forma triplici Non terruit, Quemcaptum tenuit Puella risu simplici.
3a. Antliei Lybici Luctam sustinuit,

Cornu dedit Copiae, Apro, leone domitis Enituit, Thracesequosimbuit Cruenti caedehospitis.
3b. Tantis floruerat Virtutum titulis,

Casussophistici
Fraudes cohibuit,

Quemblandis carcesat
Puella vinculis,

Caderenon vetuit
Sed quae sic explicuit Luctae nodosos nexus, Vincitur et vincitur,
Dum labitur

Dum lambit osculis,


Nectar huic labellulis Venerium propinat; Vir solutus otiis
Veneriis

Magna Jovis soboles

Laborurn memoriam

Ad loles amplexus.
4a. Sed Aldde fortior

Et gloriam inclinat.
4b. Dulces nodos Veneris

Aggredior
Pugnara contra Venerera,

Et carceris
Blandi seras resero,

Ut superem, Hanc fugio,


In hoc enim proelio

De cetero Ad alia
Dum traducor studia.

Fugiendo fortins Et melius Pugnatur, Sicque Venus vincitur. Dum fugitur,


Fugatur.
R Amor famae

0 Lycori, valeas Et noveas, Quod novi, Ab amore spiritum Sollicitum


Removi.
raeritum

Deflorat,
Amans tempus perditum

Non plorat,
Sed tenere Diffluere Sub Venere Laborat.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentiau. Pl. 29. 1.

156
aaa.

1. Vitam duxi

2. Impendisse

jucundarasub amore,
Plus libitum Quam licitum Attendens, Scd a vita
resipisco priore,

libet tempusamori,
Xe ncsciam, Cum cupiam Fugisse; Malis namque
medela certiori

Plus studiis Quain seriis


Contendens.

Occurreris, Cura poteris


Novisse.

Ut quae causa?

Ergo sciens,

compellorunica,
Ne me fama suo privet favore,
Dum sub vita

quid sit illicitum,


Redeunti non concedam furori.
Sed vitabo

vivo pbilargica.
Vel veniam

malum praecognitum.

3. Potest namque, ne daranemus amorera, Vel gratiam Mereri,


Reddit enim minorem amantem

Affabilem
Et docilem

Vereri, Quidquid turpe putat et amplius, Non nihil est, ne forte praeter morem

Dum carpitur
fructus
Cant. ms. Petri de Mi iliYi-

Venereus.
13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

^aec.

3, 7 minorem amantem. -

3, 10 Vfri

IIs.

1. Qui sub Lione militas, Dic, quaeso, quae utilitas, Quis inde surgit fructusV Est fallax jucunditas,
<,>uamet dierum paucitas Jugisque claudit lurtus,

2. Qui laboras sub Venerc. Tuo discussusopere Finemque meditare, Ut valeas discernere,
Quam sit amarum teraerc Aniari vel amare.

Doloris in absyntbium Commutansmel Venerium Virusque voluptatum Aeternom in supplicium


Leneque lenocinium

Fles, rides, salis, aestuas, Diffidis, speras, fluctuas, Mutabilis ignoras, Quid velis quidve renuas.
Inter curas continuas

In poenae gravitatem.

Contendis et laboras.

157

3. Ad haec intendens cogita Quod ad radicem posita Sit arboris securis,

Quod vitae brevis orbita,


Quod mors iucuuibit subita Nocturni more furi>, Et, dum licet, excutere De voluptatum pulvere, De jugo scrvitutis, Ut vitiorum poiulere
Calcato
Atl

curras
bravium

lilxTc
salutis.

Trujj. ms. saec. 13. Cod- Stuttga.tini.

H13. II Asc. 95.

3-81.

servare puberem, Vagam claudere

2. Sub (j(jlumbac specie Vulpes latuit,

Studet, lavat laterem,


latus colere

In praedulci facie
Dolum texuit,

Tunc laborat,
Cuin implorat

Linguam melle,
Mentcrn felle

Vias viperae; Xovit enim carcerem.


Vincla solvere

(Juae sic imbuit, Arte quod perfidiae


Tua sorbuit

Foedus et caracterem

Hueccc, sed pucuniae

Firmatum frangerc, Nova semper fallere, Novo gaudet veterem Ainicum pellere.

Profectum doluit. Cum spes luci defuit. ^lunus reddit gratiae, Cui magis dubuit.

3. Cujus vexat meritum

Scorti stimulu,
Salomonis exitum

Penset sedulus, Praedicatur,

Qui praedatur Famam, titulus, Quia scorto subditum


Ridel populus,

Tamqnam sit vas pcrditum, Hic est funiculus, Qui suspendit spiritum, Hic praecedit tumulus
Virentis obitum.

158

Cod. <>xoni(;u.Kawliiisnu C 510. saec. 13. A. Heliristadifii. <i'_'y. sarr. 1.'!. B. Cod. Laurentiaii. Pl. 2'J. 1. C. - - Cant. - - Cant.

Cod. Guelfenhyteran.
.-auc. 13. 13. '<1

ms. Petri de Mi/dici^ ms. Toletanum saec.

Matriteu. 2,
lavat

Toletan. 11. -

030 (33- 23). D. 2, 13 Miniis

CD habeu nur eine Stropbe. 2, 14 Qui magis B. -

1, 1'J :',, .",

Xata semper B. 11 tonuit


laterem.

2, 9 Mu al> .snrlmit I!. solvit B. -

2, 10 nemo me sed . . . H. -

Preditatus B. -- 3, 6 Qui predatus B. - 3, 7 Famam titulum B. - 3, '.' Ridet projirium B. - (Jtr. Milcbsack 178 sq. - A iiberschreibt : Dc eo, qui

225.

ad luxuriaiu

hortatar.

1. Vcncris prosperis
Usa successibus

3. Jupiter arbiter
Rerum instituit,

Turba, nascentibus Floribus tcneris Exsequaris priscum morem,


Ad amorem cetcris. 4.

Nibil, duin libuit, Fieri turpiter, Sic edixit sienue votis


Usus Edicto Vivere totis conformiter. temere

Accinfiaris sceleris
Praetermissis 2. Solitum debitum

Suo vixit jugiter

Reddite Veneri,
Juvenes teneri, Laudes et merituni

Satagam igitur,
Qui Jovem sequitnr, NDH agit temere,

Is enervat juventutis,
<,>uivirtutis Formam servut, libitum

Fixus telo voluptatis


Utar natis Voluptatis sidere

Pucris est licitum.


Cod. Oxonien. Medicis saec. 13.

Navigans sub Vencre.

Rawlinson C 510. saec. 13. A. Cant. m.. Petri de Cod. Laurentian. l'y. 1. B. " " B hat nur dir erste

Stropbc1. -- 1>ii- Dberscbrift in A lautet: Prosa de lasciviis juventutis. Dem .Stiickc felilt eiitvdi.-r die zweite Hiilfte, eine Abmahnung der Gnade
enthaltend,
in metrischen

oder wir haben es mit einer Stilubuug


Traktaten des MA. nieht selten

zu thun, wie mau sie z. B.

findet

l)e Virtotihus

Cardinalibus.

A deserto veniens
Gravis ventus irruit,

2. Per desertum gradicns,


Quem devoret. circuit

Qui domutn Job concutit,


Ut subvei-sa jaceat,

Satan, qui nos incutit,


Nc niens lapsa pcrcat

Quatuor in angulis Filios Job opprimit,


Verum tamen unicus

Victa suis aemulis, Dum virtutes adimit,


Auimi veridicus

Puer pedem retulit, Qui damnum Job nuntiat.

Motus mentem consulit, Ut hunc casum fugiat.

3. Palatiuni

150

animae

Suos liabet angulos, Super quos erigitur

Turris fortitudinis,
Primum tenct anguluia

Prudentia vigilaus, Fortitudo aHerum,


Justitia tertium,

Quartum temperantia.
Cant. m>. Prtri .!"" M.-.li.-js saec. 13. Cnd. l.ainvut. Pl. L"J. 1. A.

" ',,(!. Guelfenhytmm. llrlmstadien. 62*. saec.1/J. I!. - 1! liat nnr 'J Str>|dirii.lu dfn Ipfidcii ersten Strophen rcimen dif -n'li enteprechendenX.rilcn. Da
\r "! keine Keime aufwci.st, ist zu vermutun, Strophe verloren ist. - Cfr. Milchsack 2(.i"'.
337.

dafs mindestens eiiie weiti-ri1

De Prolc ingenna t-t adulterina. 1. Vidc, ijuo fastu rumperis 3. 0 sterilis fecunditas, Ob parcntum fastigium, Inops natorum copia, ijuantnm famae i)ertuleris Sua quos aequat pravitab Et honoris dispendium, Et parentum spurcilia.
Cum certns nondum fueris, (,>uorum solet improbitas

Quod sis proles nobiliuin,

Hic jaculari turpia,

Alienum, quo niteris,


Qua fruute facis proprium.
2. Kx corruptis arboribus

Quac collegit intirmitas


Ex turpi conscientia.
4. Quam felices ingenui,

Fructus sapores alterant. Maternis ex reatibus Haeredes sic degenerant, Hinc errant, qui nobilibus Natulares connumerant,
Adulterinis moribus Qui matrum probra rcserant.
l'ant. ius. Petri de Medicis saet.

Vero producti germinc, In quorum patres mortui Redivivunt imagino, Tam virtute conspicui, Quam generoso sanguine,
Tiunquam rivi mvlliflui Fontis Huunt dulcedinc.
Cod. Laurentian. Pl. 2'J. 1.

4, 4 Lies Keviviscunt?

De cirenmspeetione in dundis mnneribu.s. Debct sc circumspicere


Dator in dando munere,

2. Quifl juvat gutta minima


Stillans de nubc maximaV

Quis, quid, cui det et qualiter, Ut cunctis liberaliter


Fiat, sed niodis variis,

Si quis scintillam adjicit, Rogo quid, rogo, proticit'/


Nec obest, cum subtrahitur,

Plus istis, minus aliis,

>.'cc prodest cum ail.jicitur;

Pro meritorum pondere Sit aeqausinaequaliter,


In dandis beneficiis

Tua potcstasmaxima, Si promissanon perficit,


Nihil egisse creditur,

Nihil agenspraepostere.

Sed primum probant ultima.

160

3. Accepta facit munera

4. Grata venit celeritas,

Largitoris menslibcra,
.... considerat Ut gratum minus offerat,

Ubi dispcnsatlargitas,
Quae circa beneficium Mcntis gerit indicium,

Quodsecusnequit fieri,
Nisi mens instet operi Extra probante dextera,

Cttjus favorempraedicat,
Qui velle vultus indicat. Has dandi servat semitas

Quod virtus intus generat,


Et ne mora sit oneri

Largitatis officium;
Qui secus agit claudicat,

Sibimct dicit: propera.


Cant. ms. IVtri <lc Mcdicis saec. 13.

Nec est in eo veritas.


Cod. Lanrentian. Pl. 29. 1. A. -

i.'i\. GurhVnliyteraii, Helmstadien. 628. saec. 13. B. - 1,3 Quiequiil II: i-iir ,let A. - 2, 7 ]M.ti.'*tasiilurima. - 2, 8 protieit B. - Str. 3 feblt A. .Str. 4 fehlt B. - Cfr. Milchsack 180 sq.
239.

1. Fas ct nefas ambulant

3. Vultu licet hilari,

fcre passu pari. Prodigus non mlimit vitium avari, Virtus teniperantia quadam singuluri
Debet medium

verbo licet blando, Sis aequalis omnibus, uiium tamen mando: Si vis recte gloriam proruereri dando,
Primum videas

Ad utrumque vitium Caute contemplari. 2. Si legisse memoras


ctbicam Catonis,

Granuni iuter paleas, Cui des et quando. 4. Dare, non ut convenit,


Non est a virtute,

In qua seriptum logitur: ainbula cum bonis, Cum ad daudi gloriam animum disponis,

Bonura est secundum quiil, sed non absolute, Digne dare poteris et inereri tute

Supra cetcra
Primum hoc considera, sit dignus donis.
5. Si prudenter

Famamrauneris,
Si me prius noveris Intus et in cute.
triticum

paleis emundas, Famam emis munere, sed caveto, cura das, Largitatis oleum male ne effundas,
In te glorior, Quia Codro codrior
Omnibus Cant. ms. Petri de Mtdicis abundas. Pl. 29. 1. A. saec. 13. Cod. Laurentian.

CarminaBurana p. 2. B. - 1,2 Passufere B. -- 2, 6 Assumi .lisponis A. - 2, 7 Intra ceteraB. - Str. 3 u. 4 umgestelltB. - 4, 4 Et nou al,solute B. - -i, 5 Dare dignis poteris B. - 4, 7 munereA. - 5, 1 Mihi
glorior A.

161 aso.

De Artiam

conditiune.

1. Artium dignitas,
quae primum viguit, Modernae vitio doctrinae viluit,
Quae tot involucris

2. Qui nunc infuntium


more balbutiunt Et vulgi digito moustrari cupiunt,
Colantes culicem

verborumdiffluit,
Tot circuit, IJuod se destituit Et nihil certum construit.
3. Tales concelebrat

camelum glutiunt,
Quae nesciunt Vel quae non capiunt, Blasphemantveltranssiliunt.

praeconum copia, Quibus innititur

doctrinae gloria,
Nec enim pretium

meretur propria Scientia,


Nisi venalia

Mendicet per suffragia.


Cant. ras. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Cod. Guelfeubyterau. Helmstadien. 628. saec. 13. B. Exhortatiu ad bellum 231. sacrnm.

Cfr. Milchsack 173.

1. Crucifigat omnes Domini crux altera,


Nova Christi vulnera,

2. 0 quam dignos luctus, Exsulat rex omnium,


Baculus fidelium

Arbor salutifera,
Perditum sepulcbrum Gens evertit extera
Violente.

Sustinetopprobrium
Gentis infidelis, Cedit parti gentium
Pars totalis

Plena gente
Sola sedet civitas,

Jam regalis
Jn luto et latere

Agni foedus Rapit hoedus, Florat oves perditas Sponsa Sion, immolatur
Anauias, incurvatur

Et laborat, Tcllus plorat Moyseu fatiscere. Homo, Dei miserere,


Fili, patris jus tuere,

Cornu David, flagellatur Mundus, Ab injustis abdicatur, Per quem juste judicatur
Mundus. Dreyes, Cantioneset Mnttti. II.

In incerto certum quaere, Ducis Ducura dona promerere Et lucrare lucem verae
Lucis. 11

162

3. Quisquis es signatus Fidei caractere,


Fidem factis assere.

Rugientes contere Catulos leonum,


Miserans intuere

Corde

tristi

Damnum.Christi, Longus Cedar incola,


" Surge, vide,
Ne de fide

Reproberis frivola, Sudat martyr in agone


Spe mercedis et coronae,
Derelicta Babilone

Pngna Pro coelesti regione, Aqua vitae te compone Pugna.


Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. - - Cant. ms. Pt-tri <]<"

M. ilii-is sai.-c. lo. (Vid. Laurentian. Pl. 29. 1. B. - Trop. ms. ,-;irc. 1:1. Cnil. stnttjjartien. HB. I Ase. 95. C. - Cod. Guelfenbyteran. Heliii>tailiuii. 628. saec. L'i. D. - Cod. Guelfenbyteran. Helm^tadi.-n. 10'J9.saec. 1:1 E. C hat nur die erste Stroplie; D n ilit an di>- erstf Strophe zwei andere <[<"*selben Versmafses, aber vullisj \L-r~cliiL-dtncn Inbalts. Man sehe diese

Stropln.-ii Anal. XX, 211. - Alle drei Stropheu tinden sieh Carmiua Burana S. 25; daselbst folgen zuvi weitrre Struplien, die ebenfolK i-in ^anz andi-ri-> Tljcma, wenn aucli iin g-leieheuVersmafse, behandeln, c^lialb blofs auf ilii-^i Iben verwii.'.n'ii sei. Dii- zwcito dii-i r Strophen steht auch in ib/in
Stuttgarter Tropariniii HB. I Asc. '.>"'<, ^" (li.-i>i.-ll-n fnlg-ende Zeilen unmittelbar vorhergehen u. z. init der Autschrift: Conductum: Olim fuit argumentum Verbi .signnij.s iinlnmentum Nubes ferens adjumentum
Lucis et umbraculum.

1. Homo,cur properas
Mori tam propere, Cur non consideras,

2. Quid sperare relinquitur,


Vas totius miseriae? Quid cruci retribuitur

(x>uid matris sidere?


Cur aufers tibi vivere,

Pro dato lacte gratiae?


Pro meritis immeritis

Tibi casusexasperas Et quaerislac in scelereV

Dum spretocrucisubere

Non meruit, quod tribuit Vox humanae caliginis,


Sed quaeritur
Indigno lac dulcedinis.

Solosrependis gemitus,

163

3. Eincrge tfuctibus,
Flos mundi, Gallia,

Nc tios iu sordibus,
(.Hiriii crucis gloria

Dedit, vilescat turpitcr Sic breviter,


Si peccas inscia, Prima crucis insignia Transfer extollens altius,

Rependis crucis debitum, Rependas tibi gratius.


Caiit. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureiitian. Pl. '29. 1.

333.

1. Nonien

a solemuibus

2. Haec

urbs

nobilissima

traxit Solemuiacum, Solemnizent igitur

prima regem babuit, In bac urbe maxima

omnes praeter monacbum,


Qui sibi virilia

Domino complacuit,
In hac propter hominein

resccavit serra cum,


llic illum excipimus

crucitigi voluit,
Ilio super apostolos

quasi daemouiacum, Ipse solus lugeat


rcus apud Aeacum.

spiritus iiitonuit.

ExMjltemus et laetemur,
Canticum laetitiae,

Urbs iusignis, ad quam ignis


Venit aunis siugulis,

Ac reddamus. quas debemus, Laudes regi gloiiaf, Qui salvavit urbem Uavid A paganis hodie. R Festutn agitur,
Dics recolitur,

Quo monstratur, quod amatur Onmibus in saeculis, Honoranda, frequentanda Ilegibus in populis. R' Festum agitur,
Dics recolitur,

In qua Dagon frangitur


Et Amalec vincitur,

In qua Dagon frangitur


Et Amalcc vincitur,

Natus Agar pcllitur, Jerusalem eripitur,


Cliristianis redilitur,

Natus Agar pellitur, Jerusalem eripitur,


Christianis rcdditur,

Diem colamus igitur.

Diem colamus igitur. adamata superis,

3. Urbs sacrata coelitus;, Ucgis tabernaculuin,

templura arcae foederis, Hospitale pauperuin et asylum miseris, Non timebis aliquid,
dum iu ea manseris.
ir

Tanta lucis

164

claritate

Superatnr sol et luna,


Tanta vicit sanctitate Omnes urbes haec urbs una.

Non elegit frustra locum


Gebusaeus Martialen.) 3719. satr. 1-. B. -Str. Areuna.

(W. Parisin. (ol. Martiakn.) 3549. saec. 12. A. --

dxl. Parisin. ol.


al- ilir i nt-

1 liat xwci Zt.-ili.-ii nnlir

-pn-rlieiuleii Ti-ile voii Str. 2 und 3; tc-niL-r steht ihr Inlialt uucrklarlichi-r\vri-ii- in keinerlei Zusammenhang mit dem Yorwurf des Liedes. Vgl. (.'armina Burana S. 33 sq.

De Excidio flierosolymae.
334.

1. Sede, Sion, in pulvere, Caput adsperge cinere,


Induere cilicio,

4. Forsan scrutator cordium Generali judicium


Particulare praetulit,

Quo stetit spei firmitas,


Caret vexillo caritas

Spem multi fructus arca


Multa dedit in palea,

Et fides privilegio. 2. Cordis potentes ferrei


Sic in vindictam fidei

Sed vix pauxillum retulit. 5. Divinae nutu gratiae


Solus comes Campaniae

Mentes et manus continent, Quod urbem sanctam pollui, Quod loca sancta conspni Pari defectu sustinent.
3. Sion in sinu lamiae

Spei favillam suscitat, Fidelis Sion filius Velut alter Heraclius Fidc ferroque militat.
6. Certat aetati tenerae

Catulos lactant hodie, Lapides sanctuarii Per plateas dejiciunt Et labores diripiunt
Hebraeorum Aegyptii.
Cant. ins. Petri de Medicis saeo. 13.

Mentis robur imprimere, Corpus indurant aspera, Reges docet stirps regia, Quod victrice constantia
Coronanda sunt opera.
Cod. Lauventian. Pl. 29. 1. -

Die Handsclirift

entlialt

iiber denselben Gegenstand noch ein anderes Lied, Venit Jesus in propria, Quem sui non vecijmmt, In Dei patrimonia Pers-ersae gentes saeviunt,
Diis Et alienis saltare ostia daemonia

von dera indes nur eine Strophe vorhanden:

Salomonis aperiunt Pcr teniplum Dci faciunt; Sion, Judaeae gloria, Fit pomorum custodia, Ejus amici fugiunt,
Nec alieni veniunt

Ad sepulchri solemnia.

165

235.

1. Quomodo cantabimus Sub iniqua lege? Oves, quid attendimus? Lupus est in gregc; Decisis panniculis Nostris offert oculis
Jesus inconsutilis

2. Thalamus paerperae, Thronus Salomonis Pressus est characterc Novae Babylonis, Regalis ecclesia Sedet in tristitia,
Rex custodit atrium

Tunicae scissuram, Suam judex humilis

Ut fortis armatus. Tendit in exsilium

Sustinet pressuram. 0 quando discutiet Speluncam latronum,


Quarn tremendus veniet

Sanctorum senatus. Hoc fornace purius Aurum se puryabit,


Et confractus melius

Deus ultionum.
3. Ecce, sanctuarium

Justus germinabit. Nostrum profanatur,


Mariae praesepium Prave spoliatur,
Gloriosa Domina Sua clausit limina

In Aegyptum fugiens
In praesepc pariens Nunc est denudata,
Monstrat Evae filiis

Mnter salvatoris, Quibus clamant labiis: Alma redemptoris.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurcntian Pl. 29. 1.

236.

Lugent Sion ot Judaea, 2. Infidelis genset rea Plangunt, quotquotsvmtin ea, Christi servis cst Medaea. Quod triumphat Idumaea Illos vendit in platea. Et Aegyptus fcrt trophaea.
Amalech invaluit, Probitas evanuit,

Hierusalemcorruit,
Loca sancta polluit
Plebes Chananea.

Nostra virtus aruit,


Arcam Dei rapuit
Procax Philistaea.

166

3. Plebs pagana debachatur, Legem Dei detestatur,


Kiii-hel tristis lamentatur, Kuiii nemo consolatur.

4. Pie Deus, cesset ira, Verberasti, jam respira,


Si sit manus adhuc dira, Quis narrabit Christi miraV

Christianus populus Mactatur ut vitulus, Virgo, senex, parvulus


Ut bos immolatur.
Cod. X\v.-tli;ili-ii. 202 saec. 12. add. 37. saec.

Interfectis fratribus, Caiitivatis ducibus Pcndent in salicibus


Organum et lyra.
12.

De Bello sacro contra Albigrnses.


1. Anni favor jubilaoi 2. Stilla mellis totum Evae

Pocnanimlaxat debituin,
Post peccatorum vomitum Et cessandi propositum Currant passim oinnes rei,
Pro mercede regnum Dei

Dulcoravit absynthinm,
0 poenarum compendium, 0 dulce purgatorium, Tantas poenas tempus brevc
Et exstinctum lumen leve

Levi patct expositum.

Keformat emunctorium.

3. Ad amplexus rcdi 1'hris.ti.

Fili tam diu prodige,


Crucis vexillum erige

Et Albigeos abige, Totuni uno redemisti, Qui vix granum intulisti,


Messem in grano collige.
C.int. ms. Fetri de Medicis >aec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

IV.

V A R I A E.

De clavo

Christi.

Clavis clavo rctunditnr, Dum peccatoram meritis Christi clavus remittitur, Amissum frnstra quaeritis Cum planctibns hypocritis, Si pro culparum debitis Mens, quasi clavis visitis, Dolore non compungitur.
Et laticem

2. Clavis figens tentorium Gallicanae militiae, Tam regalis ecclesiae Quam regni firmans solium, Mystici damni specie Signans prioris gloriae, Prioris excellentiae Dissolvendum fastigium.
exhibuit

3. Quid est, quod diu latuit

Christus die parasceves? Sic in die, qua doluit,


Te coudolere monuit,
Amissura Ut
Cant. ms. Petri

dura restituit, releves.


Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Gaudio fletum miscuit,


sic dolorem
saec. 13. de Medicis

Bezieht sich auf den Verlust des hl. Nagels von Saint-Denis 1233.
239. Planctns Samsonis.

Samson, dux fortissime, Victor potentissime, Qaid facis in carcere,


0 victor omnium?

2. Samson, dux mirabilis, Modo miserabilis, Quid facis in angulo


Taetri carceris?

Quis te quivit vincere Vel per somnium? Victus es, o victor


hostium,

Te dedit ergastulo Fraus mulieris; Avulsis oculis


caecus es,

Captuses, o captor
omnium,

Jam tonsis crinibus


Calvns es,

0 victor omnium,

Sed si recreverint,

Captuses.

Salvus es.

170

3. Sponsa mihi placuit Alienarum Et amavi virginem Philibtinarum, Favum mihi reddidit Rex bestiarum, Junxi caudas vulpium plus quam trecentarum,
Dissipavi
tot

8. Post amavi Dalidam, Virginem pulcherrimam, Corpore juvenculam, Fraudibus vulpcculam. Cum libaret poculum, Porrigebat osculum Serviens ad oculum, Seducebatpopulum.
Dalida dixit:

palmites 9. Dic mihi. bacissime,

vinearum

Et corabussi segetes agricolaram.

4. Mille rupi vincula,

Propterte, juvencula,

Prae cunctismortalibus ''.

Vietorum fortissirae, Ubi polles viribus Ubi robur pectoris?

Feci tot miracula, Post in solitudine


Gravi fortitudine

Ubivires corporis,
Utrum divo numine Praevales an canmney

Magna inultitudine Constipati veniunt,

Capere ine cupiunt,


Paucivix effugiunt.
Circumdorab hostibus Et armis et fustibus,

10.Si nerveis fustibus

Circumplexiscrinibus Cum linteo,

Vinciaraut restibus

Instanttotis viribus, Solusegoviribus


Praevalebam millibus. 5. Mille viros mortibus

Par ero mortalibus, Sic aio.


ll.Quidquid egit perfida, Temptat arte callida,

In proelio
Meis dedi manibus Mille viros mortibus
Mandibula

Sed rumpuntur laquei


Quasi funes stuppei.

Et gladio,

Feminae ter restiti,

Tandera victus exstiti,

<,>ui vinccbam omnia,

Tuis dedi morsibus,


Asellula.
6. Vach tibi Philistiim

Victussuma femiiia.
12. Proh dolor, proh dolor,
Detegor miraculo:

Sub tvibutis Nepbtalim,


Cui sic allophyli

Prope rasis crinibus


Rasorio,

Reputantur nihili,
Optimates Ismael

Par ero mortalibus


Calvitio.

Servierunt Israel.
7. Urbem vallaverant, Me quasi vicerant, Fidenter, Nocte dilnculo Snrrexi clanculo
Silenter.

13.Voluptatis praemio
Meretricis gremio Jam privatim dormio, Illa mordax vipera, Agna prios tenera, Furtim rapit forfices
Et clamabat principes:

171

H.Philistim, Philistim, Surgite, Clipeoset lauceas


Arripite, I et e, a et o,
Hostem victum teneo.

Perfero ludibria, Risus et opprobria; Sed, si crines creverint,


Eeddam, quidquid fecerint. IS.Quando festa veniunt, Ludere me faciunt; Crines creverunt,
Vires venerunt.

15. Idumaei,

Gebusei

Gergesaei, Pheresei
Philistei verberant. 16. Orbaveruntme luminc
Consccratum crimine, Tanto perit fulmine, Qui se credit feminae.
17.Nolunt mibi

Veniunt,

Capiunt,

19. Diesfestus aderat


Plaude.

Et senatus sederat,
Nobis ludos facito,

More dicunt solito:

20. Ludcns ludebam, Lugebam lugens, Columnam arripui, Totam domum subrui,
Fere tria milia

Nolunt mihi parcere, Crucior, vincior, Morior in carcere.


nisihusV 9, 1 lies carissirneV

Observabant atria. Pro tali victoria Samson sit in gloria.


4, 12 lies totis

Tmp. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. -

l)e s. Guillelmo
34O.

Bituricensi.

0 felix Bituria, Caput Aquitaniae, In qua viget gloria, Lux et splendor Galliae, In qua splendet gratia, Christi regis gloriae, Qui sua clementia
Providit ecclesiae.

3. Per hunc mors conteritur, Preraitur natura, Dum lux caecis redditur, Dum lucent obscura, Dum actus ingreditur, Perdit sua jura, Quod Deus prosequitur,
Melior natura.

2. In te viget incliti Pastoris potentia, Qui sancti paracliti Semper plenus gratia

4. Poenas hic sustinuit, Ne poenas iucurreret, Sibi mortem intulit, Mortem ut effugeret;

Gregis sibi subditi


Corripit vestigia, Pro mercede meriti

Eum mundo abstulit,


Ut in mundo viveret, Mundus carnera domuit,

Regnat in coelestia.

Ne carni subcumberet.

5. Mundus

172 hic

a crimine

Vixit
Honores

et in mundo,
a limine

Salutavit, mundo Corde vixit, munere

Mundus. in profundo Non submersusremige


Christi fuit. Fundo

Tibi preces, inclite, Pro me funde Christo,


Ut
Cant. ms. Petri

sub recto tramite Cursu curram isto.


saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

de Medicis

Cod. Giiflfc-iil.yt.-ran. Il.-linstmlien. 628. saec. 13. B. - Str. 2 fchlt IJ. 3, 5 regreditur B. - Stv. 4 telilt B, - 4, 5 Cum muudo A. - Das Li> >1 feiert deu Erzbischof Wilhelra von Bourges, "(" den 10. Jauuar 1209.
3*1.

1. Rcgi regum omnium Grates ago gratiae, Qui Bituricensium


Providit ecclesiac

2. Praesul venerabilis Et dignus memoria, Pius, castus, humilis.


Disponcns per omnia

Pastorem egregium, Sequi Christum. munclumistum <jui pavit egregic Fugit et coelestia Grcgcm oberrantium Concupivit et ambivit A via justitiae. Sobrie mens sobria. 3. Vita justi gloriosa, Ut moro esset pretiosa
Apud Deum, meruit,

Et qui sibi viluit,


A datore gratiarum
Cum fine miseriarum Gloriam obtinuit Et decorem induit.
Cant. derselben
lautet:

ms. Petri Ilandschrift

de Medicis bc-findet

saec. 13. sich ein

Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. Lied auf den Tod des Pierre

In le

Chantre (f 1197), von dem leider nur eine Stropht vorhanden ist;
Ecclipsim
Mundus

diese

passus totiens
dolores iteret,

Praeclarae lucis patiens Occasom luctum reseret,


Kadiabat Parisius

Fulgens Cantoris radius, Quein mors videt et invidet,

Dum toti mundo providet,


Dum verbum
sol

vitae
de

seminat,
medio

Dum lucet non sub modio,


Sublatus

Felicem

vitara

terminat.

173
343.

De Innocentio Papa III. 1. 1'ater sancte, dictus Lotharius, Imitaris patris poteutiam,

Quia lotus baptisrai gratia,


Appellaris

Quia solus potcnscs omnia,


Et tilium

nunc Innocentius,

per sapientiam,

Nomenhubens
ab innocentia,
Divinitus

Qui praeminet
omniscientia,
Pietatis

vocaris tertius, Ternarii signant mysteria,


Trinitatis

per affluentiam, Septiforrais prueditus gratia,


Gerens in te

quod sis vicarius. 2. In numeris primus respergitur


Et in fine

personam tertiam. A potente peto praesidium,


Ut infirmum

nota binarius, Quod binatim arcam ingreditur


Animal

firniet potentia, A prudente verum consilium.


Illuminet

nullum immundius; Prae ceteris felix ternarius, Hoc impare Deus exprimitur, Hic numerus Est Dei proprius.

me cum prudentia, A benigno pium remedium, Indulgeat misericordia Cordis, oris, operis vitium.

Cod. Londinen. Egerton. 274. sa<">"" M>.A. - Ccint. ms. Petri de Modicis saec. i:.{. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. 1!. - - K bat nur die orste Struphe. '_',7 fulilt eine Silbe; lies Animalc, animatum V - V(.'rfjisserPhilippus de
343.

De OttoneIV. lmi>eratort'.

1. Rex et sacerdos praefuit Christus utroquegladio,


Regnum in ipso floruit Conjunctum sacerdotio, Utile dulci miscuit Et sub figura latuit Hujus juncturae ratio.

2. Otho, quid ad te pertinet, Quae te rapit praesumptio 'i


Cessa,jam casus imminet, Jam vicina subversio, "^uae reprobum exterminet, Ut Saulem elirninet, David fiet inunctio.

3. Exclamat

174

Iiiuocentius:

Laudur, quein feci, baculo, Couversusiu me gladiu>, Cujus cingebar capulo. Vas cst collisum tigulo, Fortior ille vasculo, Franget ergo fragilius.
Cant. ms. Pctri de Medicis saec. 13. Cod. Laurenti.-iu. 1'1. '_",). 1.

S44.

liuillelmo

Eliensi.

la. Divina providcntia

lb. Quem polo terra providot.

K>rturis in abseotia Tuo praesentat, Auglin. Guilernmni patrocinio,


Rector et auctor gloriac

Et ti-rrac pulus invidet, Cunetorum, quibus praosidc Seraper ruetitur exitus.


Helias, hic si vivere'.

Vim nmltiformis gratiar Multiformis potcntiac


Declarat exercitk.
2a. In hora sacri canonis

Helisaeum eligeret, Iu quo duplo traiibtumli rut


Suae virtutis
2l>. En sua noster

spiritus.
Simeon

Cum soli Deo loquitur.

Consuminat desideria,

Tot lacrimarurn rivulis, Tanto sudore spargitur, "Juud iu baptismo dupliei Renovatur, renascitur, Et ut digne capiti Membrum uniatur, Hostiam dum iramolat, Vivus immolatur. 3a. Post mensam dominicam Translatus ad publicam. Condescendit omnium Votis commeDsalium, 1'lusijuc dulciloquio Quam ciborum pretio Reficit et ferculis Alterum, sic singulis
Praestat
Caut. ins. Petri

Revelat nostrae tidui T\puin rei scientia, Visu carnali fruitur Vera Christi pratscntia, Cujus prcce Moysi Dominus jilacatur, Pax servatur Isracl, Amalech fugatur. 3b. Celebrato prandio, yuas indulget otio, Breves sunt induciac, Tam mente quam facio Nnnc gravi, nunc liilari Sic Deo, sic Caesari Pariter obsequitur, Quod utrique redditur
Foenebre
saei'. !"'.!. ('ml. Laun.-utian.

condimeutum.
de Medicis

talentura.
Pl. 29. 1. -

Das Gedicht feiert William Lonychamp, BiscLof von Ely , der wabrend des
Aritten K.reuzzuges Kegeiit war.

175
245.

In FUIHIIS sancti Alberti Ejiiscojii Leudiensis. 1. Tunnas arment Cliristicolac.


Devotae Sion tiliae

Plagis ubique gentium


Geutilium

Coetus cient coelicolas Triumphantis militiae, 5. Insurgant ignomiuiae


Matris flentis ecclesiae, Quae concussa barbarie

25. Percellat persecutio, Declinans tamen obviuin Naufragium


Transsilio, Quod eminet, ccrtuminum

Languet occiso praeside Proditoris tyrannidc 10. Et pcrtidae Gentis roersa discrimine
In liac mundi voragine

30. Et ad portus refugium Refugio, Sed cum impendo labio Lactans palpat proditio,
i>rcolorata nimio

Membrisque mutilata CUunat: vindica, Dnmine, 15. Clamat respersa sanguine


Natorum et contauiinc

35. Fraudis trador martyrio Consilio, Quem satanae satellitum


Et velitum

Mortis contaminata; Nunquam talis genimiiic Vitis incliriata, -(}. Licct nie Jerosolymis
Acerrimis

Condita fellc tictio JO. Praeripuit de medio, Cujus ut solis radi'j Et lilio convallium
Leodiuui

Prcssuris et quam pluriniib


('aiit. ins. IVtri ili- Mrilii-iAlln-it vc.11 Liiwen, Lji.^cliui' vuii sa.ec. Lutticli.

Praclulsit pontiticio.
!"!. <'"'!. I.jinri-ntian. \\ard ll'J'2 Ijci Kcim 1'1. '""). 1.

lu Morlem Philipiii Augusti,


Regis Galliac, 1223.
316.

Alabastrum fraugitur Et lampas exstinguitur, Dum Philippus exspirat, Okuni efFunditur, Uethlchem inungitur, Jerusalem respirat, Cometes praesagium

2. Decalvare, rtlia, Lugeat ecclcsia .Tustitiae cnltorem, Lugeat militia, Lugeant et studia Suac pacis auctorem, Vultus cujus dispares,

Regni mutanssoliurn
Mundi solem obscurat, Ortus hic excidium
Et coma calvitium

Nunc graves,nunc bilares


Pro tempore fuerunt, Nullos ei couipares
Karolos aut Caesares,

Ttium, Sion, figurat.

Omnes ei cesserunt.

176

3. Gaudet Dionysius
Et mater Parisius

Non invidet honorcra,


Jurc suum militem

Martyr habet hospitera,


Quem fecerat victorem;

Augetur in munere
Foenus hoc in funere

Ecclesiae cultori,

Quod regalis dignitas


Et legati sanctitas
Non defuit honori.

1,
diese

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. 1 Alabaustrum. - 2, 11 Karulos. - Dieselbe Handschrift cnthalt auch
lautet:

ein Lied auf dtn Kegierungsantritt Ludwig VTIL, leider nur die erste litrophe; Beata
Keduxit

nobis gaudia
proles regia,

Philippi primogenitus,
Qui patris actis inclitus Nec laude carens propria,
Post tot laborum Post tot felices taedia, esitus

Tibi debetur, Gallia; Regni cujus initia Tua, Dei tu digitus, Adspirare clementia

Veni,

creator

spiritus.

247.

0 mors, quae mordes omnia, Nulli dignaris parcere, Nam cuuctos sine venia Tuo prosternis vulnere, Xon se palpet plus paupere Dives pro sua gloria, Non te vi vel pecunia Possunt reges evadere, In omnes pari pondere Tua fertur sententia.

2. De te male conquaeritur Nec sine causa Gallia, Quae tam dolenda patitur Sui regis dispendia, Dum Philippi praesentia Tua sorte subtrahitur, ^ui si regura deducitur In communi victoria, Llactae virtutis gratia Super omnes attollitur.

177

3. Plange,mater ecclesia,
Indue te ciliciu,
(,>uae sedes in tristitia Tatito privuta filio, Qui suo forti brachio

Te fovit in concordia, Sed jam luctum in gaudio Pro bono muta, ratio,
Nara Romae testimonio Securus est de venia. (.'aiit. nis. IVti-i di: Mc-dii-is saui.-. 1:{. Cud. Laurentian. Pl. 29. 1. 2, 2

Voce sine causa. -

2, 9 virtutis gratiae.

248.

In Funus Henrici II, Angliae Regis. 1 Anglia, planctus itera


Et ad luctum convertere,

2. Parisius sol patitur


Ecclipsim in Britannia,

Duplex damnum considera L)u]jlici merso sidere,


Mors in tc saevit aspere Nec jam mortis insultui

Generaliter cornitur; 0 dies mundo noxia,


0 dies luctus nuntia, Solem involvens latebris

Facta potens resistere; Ergo luctus ingredere Scmper iutenta luctui.


Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

0 dies, noctis filia, 0 dies carens venia, 0 dies plena tenebris.


Cod. Laurentian. Pl. 29. I. -

Das VorliandeiiL'

i.st au^eu.seheinlicli

uur cin Brachstuck

des Ganzeu.

In Richardum, I Angliae Regem.


349.

Redit aetas aurea, Mundus renovatur, Divcs nunc deprimitur, Pauper exaltatur, Omnis suo principi

2. Deus regem contulit Nobis praeoptatum, Terra coruu potulit Copiae ditatum, Murmur omne populi

Plebs congratulatur,
Nec est locus sceleri, Scelus datur funeri, Scandalum fugatur.
Dreves, CautioDes et Mutcti. II.

Prorsus est sedatum,


Plebs sub pace regia Gaudet. pax, justitia Sese osculantur.
12

178

3. Pius. potcns, humilis,


L>ives et raatunis

4. Gaudeat Pictavia,
Jam rege ditata,

Aetate, sed docilis


Et rerum securus

Tumescat Normannia
Auro coronata,

Suarum,praetidtur
Angliae, daturus Rapinis interitum, Clero juris aditum. Locum veritati.
( <jil. lli-linstadirii. i ixniiitn. "'-". liawliii-nii saec. l;i. '..'. (.' "ild. Str.

Vasco, Scotus,Britoncs
Obtinent optata, Sine dolo Cambria Servit et Hibernia Nostrae potestati.
gaec. L' ffhlt {'"'". \. 15. (_'ant. ms. Putri de

saec. 1.'!. L'<\. Laiiri-ntian. '"'; 'J veritatis B. -

Pl. L?!.l. 1. J>. -(.'tr. MikLsack

(_''!. Gin.-lti nliytrran.


C'. -

'_'. !i see i^i-ulatnr

4, -">Srottu^ A. -

175.

In occasu sideris

2. Novus haeres Hectoris,

Cadis in moerorem, Anglia, prae ceteris Gcrminans dolorem, Viduata principc Kerum vices suscipe, Tui fletus taedium Terminet solatium, Meta sit dolori, Posl hanc tibi vesperam Facto laetiori Daliit diem prosperam C'asurepentino Novus surgens lucifer Ortu matutino.
3. Comes comis Tibi

Primus probitate, Vir maturi pectoris, Juvenis aetate, Tibi rex proraittitur, Jactura reraittitur, Spe salubris gratiac Gaudeas militiae Florem susceptura, Cujus verbi veritas Mcnte proditura, Indefessa largitas Nescit fatigari, Sed cum multa dedcrit. Pauca putat duri.
iiuntiat

Parem sibi fore,


suos sociat

Amor cum timore, Piichardus Pictaviae, Rex futurus Angliac, Dignus est imperio, Plus bonoris regio
Conferens honori. Nulla sit de cetero

Natio timori,
Fulgur habens hostibus Hercules laboris,

Qui refraenat reprobos


Turbine timoris.

179

Cod. Oxijnicii. Kawliusnu 0 ~>H). sacc. ]:'.. A "- O.l. (iiu-lti.-iiliyici.ui. Helmstadien. <>'_'>' saec. i:i. I). - Caut. \\\*. IV-tri de Mcdk-is >arr. l:! i od

Laureutiau. Pl. 29. 1. C. -- LeUteivs liat iiiir


Mikhsack 11.

di<- i-rsto Stropbe.

- (.'IV.

351.

In (lliitum Fcrdinandi, Kegis Legionensis. Sul eclipsim patitur Ex mortis objectu. Mundi lux exstinguitur Solis in defectu,
In coelum sol justitiae

2. L)um Fernandus, Hispanuit' Laus, decus, apex gloriae, Sol virtutum, fons gratiae, Qui regni sceptrum tenuit,
Quem nec potestas dumuit

Raptus, dum terras deserit,


Orbem nube tristitiae

Nec Martis horror terruit.


Heu mortis jugo subditur.

Solis occasus operit.


Dum mors

Sed mors in morte moritur,


in vitam vertitur,

Dum pro superno bravio,

Immo mutato solio,


In regis regum regia

Stola fulget rex regia.


Ctint. Ferdiuaud ms. Petri vuu Leon cle Medicis starb 11--. sat-c. 11!. Cod. Luuretitiau. Pl. '-"J. 1. -

In Funus UudeCrcdi, ducis Uritanniae. 1. Eclipsim patitur Splendor militiae, Solis exstinguitur Kadius hodie, Lux mundi labitur, Dum flos Britanuiae
De via mittitur

2. Virtutis foraitein, Fontem irriguurn, Jam Christi militem jMundo residuum, Mors rapit couiitein, Fit regaum viduuui,
Dum vitac limitcm

lu sedem patriae. R Mors sortis asperae, Cunctis aequa,

Linquit ambiguuiii. R Mors sortis asperae, Cunctis aequa,

non novit parcere.

non novit parccre.

180

3. Comcs, qui tenuit


Mundi dominiuiii,

4. Morum maturitas
Curniti nuiiserat,

(t'ui fortcs doniuit, Piis suffragium, Fatis occubuit, Ergo solatium Alisit, nam adfuit
1'atale taedium.

Vultus simplicitas Gratiatn hauserat, Daiidi serenitas Sedemelegerat, Iii eo largitas


Omuibus pracerat.

li' Mors sortis asperae, Cunctis aequa, non novit parcere.


Caiit. iiis. ivtri (lu Mi-tliri-

K Mors sortis asperae, Cunctis aequa, non novit parcere.


>.""<". 1:;!. (_'od. Laurcntiaii. Pl. 2(J. 1. A

i''xl.
175. zu

Guelfeiibyteran. Ik-lnistailirii.

lil'v

sai-c. lt!. B.

- < tV.

Das Lied bc.'zk-lit .-.ii-li auf Geoffroi,

Herzog der Lireta^ue,

Paris

ln Obitmn Uenrici, CamjianiaeCnmitis.


la. Onniis in lacrimas Uberrimas Solvatur oculus Ib. 0 dies funebris, Quae tenebrK Mundum sic induit,

Fundantque paria
Suspiria Clerus et populus,

Orbis deliciae,
Fons gratiae Totius aruit,

Par sit dolor, par est causa,


Mors licenter
Xube

Largitate vir serenus,


Gratiarum donis plenus,
Comes flos comitum,

nimis causa

tristitiae

Terras operuit,
L)um nobis rapuit Solem Caiupaniae.

Non impar regibus,


Fatis cradelibus Exsolvit debitum.

2a. 0 dies lapide


Nigro notabilis, Qua suo flebilis Privatur praeside

2b. Pax regni moritur,


Sepulto comite Furens de fomite Rancoris oritur

Campania,
Lugeat ecclesia

Discordia,
Proelioram Francia

Vidua praesidio, Clerus patrocinio, Milites stipendiis,


Pauperes suffragiis,

Turbiue civilium Suis ipsa gladium Agit in visceribus,


Cujus totis urbibus

Francia consilio.

Fit pressura gentium.

181

3a. 0 si regem puerum Regeret avunculus, Fidus regni bajulus, Tantos motus scelerum

3b. Largitatis corruit Dulec domiciliurn, Gloria Trecensium, Qui donandi tenuit

Non sentiret populus,

Solus privilegium,

Belli sitim hanc sedaret Largus erat absque pare, Fons virtutum, qui non aret, Cui datum erat dare Quo nunc gemens orbis caret, Quasi suum singulare Comes mundi titulus. Proprieque proprium. 4. Quid, bomo, vanis cleditus, Quod nisi vanum jactitas, Quid opes, quid nobilitas, <,|uid gloria, mundana, Cujus te torquet ambitus,
Quod vanitatura vanitas
Sit tota sors humana,
lo. Cod. Laurentian. Pl. 20 1. -

Henrici
Cant. ms. Petri de Medicis

probat exitus.
saec.

D.is Lied, welches Sequenzenform tiuhnlt, gilt dem Todr Hcinridis des Freigebigen, Grafen v<m Champagne, f 1181.
354.

De Obitu Henrici II, Campaniae Comitis et matris ejus. Jerusalem, Jerusalem, Et pio planctu plangimu?, Quae occidis et lapidas, 0 gratiosa domina.

Quamdiu gentes perfidas Lactabis, niaterlibera;


Contra promissum litcr.n'

3. Mira loquor,cccidit Sol in oriente,


Causa solis concidit

Regnat haerosadultirai.',

In hoc occidente,

Ridet Agar adultera


Legis improperium, Quia risus fidelium In luctum mundo vertilur,
Dum lapsu gravi labitur

Illa lampas Campaniae,


Mater Maria gratiae, In qua tot luminaria Noctis et umbraenescia,
Tot stellae laudis luxcrant.

Henricus, haereslibcrae.

Quodoculi mortalium,

0 pessima Conditio mortalium,


Dum lacrimantur tilium, Nondum repente lacrima Resolvit nos uberrima Mors, in moeroris flumina In lapsu matris labimur. Ad Mariam convertimur, Stella de qua tot lumina Nostris scintillant saeculis,

Tantaevirtutis radium In viduanonviderant.


4. Quid est bomo, quod jactitas Et quibus raundo militas? Forma, genus, divitiae Valeut ad epitbaphium. Corpus, quod nutris bodie, Cras fiet cibus vermium, Ecce, nostra conditio; Vide, ne vacet dextera.

Quod virtutum carbunculis


Obtusi nos excedimus.

Quia decursostadio
Mortera sequuntur opera.

182

Cant. ins. Petri rli: Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. -

J. 7 In laivsum. - 3, t?< nuitt-r Maria.- 4, 4 In epithyjihium. - Heinrich


starl. 11'J7,seine Mutter 11!'-

355.

I? I'rbe

Turonensi.

la. In ripa Ligeris Est Martinopoli^, Urbs orljem temperans, Orbis gcmma,
2a. Polis est civita^,

Ib. Asylum miseris, Parem apostolis Patronum vencrans, Urbs suprema.


2b. Haec polis civitas,

Polis pluralitas, Polis jucunditas,


Polis distractiu.

Poleon deitas, Cuilibet veritas,


Magistra, ratio.

3a. Multiplex loci titulus Laudis captat praecouium, Scil titulorum cumulus Vincit styli officium,
4a. Aeris clementia,

3b. Patronus, clerus, populus, Ubertas teraporalium, Ceres, Liber, fons, hortulus, Amnes, prata convallium.
4b. Turonis vernantia

( Mcli constellatio, Solis redundantia, Morum compositio, Largitas ot honestj-. [>a.Ergo sicut cavbunculus
Kt Hosculus 'ruionis micat urbibus Et sedibus Fecunde

UDO quasi gremio Colunt domicilia, Exsulat seditio Et guerrarum tempestas. 5b. Gallus, Hispanus, Apulus
Et Graeculus Invident Turonensibus Cum urbibus Profundc. Pl. 29. 1. 1, 1

Cant. nis. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.

Est MartinopoliB. -

5, 1 Er^ siciit Hs.

De caede xcliolarinm

Anrelianennnm.

lo. Aurelianis civitas. Te roplevit iniquitas Novo pollutam scelere,

Ib. Annus, qui prius aurens. Factus torrcns sanguineus Ex innocentum funere.

183

2a. Sanctaecrucis exaltata


Triumphali nomine, Passione renovata

2b. Plange,civitas sanguinum,


Iiidigna crucis titulo, Pro gravitate criminura

Fuso cleri sanguine


Sanctum nomen polluisti, Occidisti servos Clmsti,
Quos servare debuisti

Digna crucis patibulo,


Nomen perdis sanctae crucis. Digna crace poenae trucis, Capitali piaculo.

A turbarum turbine.

3a. Urbs beata Parisius,


In qua si peccet impius, Ultione redimitur, Quidqoid inique gesserit.
JJi.-zit.-lit sich auf die Unruhuii
den Tod fanden.

3b. Studio locus proprius,


Civis clero propitius, Ad quam redire cogitur. Quisquis ab ea fugerit.
1236, in denen an 100 Studenteu

Cant. ms. Petri de Mcdicis saec.13. Cpd. Laurentian.Pl. 29. 1. in Orlt-ans,

357. Galliae.

De rupta rupecula Grata fluunt pocula, Cirrhae propinat Nysa,


Ad Cirrhaeutn verticem

Pictavorum idoluni Non expavit Carolum Et tremit Ludnvicuin.


Daranat civcm subdoluin.

Nysa Bacchi calicem Rupe raittit excisa; Deo sapientiae Dcus placet copiae,
Pboebus Baccho laetatur,

Desertorem dyscolum, Accusat Savaricum, Dicens, castrum nobile. Forte, firmum, feililr
Quid potuit timere?

Nihil congruentius, Quam quod sic Parisius


Parnassium rautatur.

Castrum nulli simile Fecit expugnabile


Varietas pantherae.

3. Terra Bacchi Francia, Moysis est Anglia; Quid.de rupe vinosa


Attiuet ad Angliam V Fluat haec ad Franciiiin, Ad hanc rupes aquosa.

Quidquid ipsa maria


Limitant confinia

3Iaynum chaos firmatur,

Angliae cervisia Lyaei laetitia


Franciae superatur.

Cant. ms. Pt-tri du Medicis sarc. 13. Cud.Laurentian. Pl. 2!l. 1. " - 1, Cirre i>ropiuatnisa. -- 1, 12 Paruasium.

184
868.

De Calamitatibus

Galliae.

MunJus vcrgens in defectum, (,'asum probans per cffectum


Se fallacem exuit, Nam remota fraudis arte

Mundus tlorens diu Jam accensusbelli fa> i


Gallia praemoritur, Et jam navis raari data

Nos delere vi vel arte, Quod jam patet, adstruit, Et dum his se applicat, Quod explicit, explicat.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Portu carens desperata Procellis coucutitur Et confracta turbine Non eget regimine.
Cod. Laurentiau. Pl. 29. 1. -

2, 7 Et fracta. -

Das Stiick ist aug-enscheinlichFragment.

ANITANG

I.

I.

Avc, Maria.
Fons Fons laetitiac, munditiac

Vox ccclesiac.
Haec solvit semia

Virgo pura, pia, 5. Te voce varia


Sonet sobrie

Jam Isaiae,
15. Reserans ostia

Clausae patriae
Dans suavia,

Gens laeta sobria, Gaudens varie Promat ecclesia


10. Laudes Mariac,
Sonet in Maria

Regem gloriae, ',!ui sola gratia, 20. Plenus gratiae,


Factus est hostia,
Finis hostiac.

Cant. ms. Toletanum sacc. 1:'.. r.l.


II.

. Tolet. 930 (33-23).

Virginis in gremio
Manet lux infinita,

Nec iinmerito
Hoste perdito

Nascitur in medio
Terrae salus et vita.

25. Plus gaudemus solito


Plausu laudis inclito.

5. Ejus in obsequio Vox patris est audita.


Nam subditur iufantiae

Invincihilis tractatur, Impalpabilis palpatur.


Jam naturae debitum

Nostrae gfgas potentiae Et geminae substantiae.

30.

confunditur, Jam, qui nos devicerat,

10.

Nobilitanda,
Clarificanda,
Haec dies est amanda,

devincitur,
Jam, quod erat perditura,
redimitur.

Haec dies conlaudanda. Haec dies recitanda. 15. In qua nobis patent coeli palatia, In qua Cbristi clarct misericordia,
Clementia,

30. Maxima gloria Multaque gratia Coelestium, terrestrium Et oraniom Aeterno sit auctori, 40. Qui proprium
Per filium

20.

Poteutia, Unde novantur Et congaudent orania.

Et ommum Nostro raedet languori, Sanatur ct dolori.

188

('<!. Parisin. (ul. M:irti:itau.) 3549. s;wc. 12. - 3, 1* Hec immerito. Ka^us; 3, 4 Plausus. -- !j, 9 mcdi'1 l;inj;-iiipri , faNrlie Furni niit riditi(;riii 5, 10 >S;mutiir ct dolori, uurichtiffe Fnrm mit uiiric-liti^cm Kasiis. /uvi von drri Fi-lilc-rn lii-fsen Mrli diirdi Umstullung behrln n : Noi-tro *;vu;vt hiiiguori,
Medetur ct ili.iluri ;

rs blii-bc' ilann niir der unric-litigi- Dativ bei sanan-, ili n <U-rHuini .sdiiitzt.
III.

Veni, doctor praevie,


Spiritus scientiae, Dono cujus gratiae Laudes sonant sobriac 5. Christo regi gloriae, Qui nutu potentiae Clausas transit hodic
Portas rnatris tiliao.

Corda sanasaucia
30. IJt pari concordia Sonet oris gloria. Fidem da cum opere, Ne sit vanum credere, Ex oliva fidei 35. Ut fons fluat olei,
Et tui praecipui

Per hunc datus, adveni 10. Et nos semper praeveni, Sancte sani-.tis debite, Clemens et paraclite, Per te fiaut cognitae
Veritatis semitae,

Mitis ac perpetui Amoris vinculo Et pacis osculo 40. Adstringe sedulo Clerum cum populo,
Ut tandem quaerulo

15.Spes et dator praemii Et veri consilii. Reple sacro flamine Congregatos,Uomine,


Sub illius nomine,

Transacto saeculo Sit in propatulo, 45. Quod mentis oculo Cernunt in speculo
Et in munusculo

20. Qui natus de virgine Homo fit pro homine,


Ut mundum a crimine

Torpescat acmulo Vis amoris.


50. lu eorum pectore,

Mundo mundet sanguine. Tu patri, tu tilio 25. Compar in imperio,


Cotnmune solatium, Cujus ad auxilium 55.
saec. 13.

Dum adhuc in corpore Brevi manent tempore, Spe inetuque famulis


Alimenta sedulis Ignem accende.
Laurentian. Pl. 29. 1.

Vota pendent omniura,


Cant. ms. Petri de Medicis Cod.

IV. Beatis nos adbibe Modulando cantica

Beans vita coelibe, Rex coelorum Domine. Ut summo cum agmine


5. Stulis albis candidi.

Fide vocura mellica Tibi beucdicamus, 10. Tibi laudes solvaraus,


Dona cantu placido,

Caritate fervidi

Throno cujus fulgido

180

Adstat cum praeconio Angelorum concio 15. lu coelesti solio, Laudat cum tripudio Carentem priucipio. Quorum nos collegio
Tua miseratio

Annulum cuin pallio Pocnitcnti tilio 30. P.isto iu cxsilio Parcorum cibario, Pascat cum solenniio Vultus tui visio
In sumino coenobio,

20. Jungat ct vestigio


In cocli palatio,

35. Ubi pari gaudio


Cum laeto consorlio

Ne morae dispendio
Scelcrum collectio Nostra sit coutritio

Effundamus vario
Carminis indicio Pia sinc tcrmino

25. In arcto judicio,

40. Vota cordis intimi

Sed ijui rnore proprio


Donas iu couvivio

Ac niedullas animi
Domino.

Cant. ms. IVtri de Medicis saec. Iri. Cod. Laurentian. 1'1. 1"J. 1. " - Dei dreistimmige Tonsatis dii/srs !?ti"ickc-s i>t dadiircli lii^nnd.T- vmi Inti-r'.-si-, dafs, wiiliroiid dir x\vci nlnTrii Stiiiinifii vorstelicinlrii 'l'rxt >ln^i-n, ilir drittu

Stimme in langcu {jtdrlnitrii \ntc-n nic'hts sin^t ;il> dic \\'nrti- Benedicamus Domiim, wolil ciiies (k-r tViiliesti-n Buisjiiulu tines s. %. fr>trn

In salvatoris nomine,
"(lui sanguinc

Duitati palliuiu,
Vclatur diviniin^

Mundo inunduni abluit,


Exactoris cruit

25. Carnis fragilis vdo,


Jam nova progenies

5. Nos voragine, Ejus piae


Gunitrici Mariac

Delabitur Et mittitur
A supremo caelo

Studeamus psallerc. Ergo, virgo virginuui,


10. Culpis pone tcriiiinuin

30. Speciosa facics, Sed attrita species


Passionis zelo.

Et nos tibi fac placcrc.

<,>uipugillo continet

Lhiin silerent
Et tenerent
Cuncta medium 15. In terris silentium.

Coeluni,terram sustinct,
35. Expers omnis criminis
Mittitur Et clauditur

Mcllifluus

In sinu matris virgiuis.

Scrmo tuus,

0 liliuni, praesidium,

Pater, a regalibus
Mundo venit sedibus.

40. Ora natum proprium


\Jt tollcns reatum

20. 0 quantum mysterium, Cum carni nupsit deitas


Et fecit humanitas Cml. Loridinen. ERcrtun vuii Pliilijiji dr (in.-via.

Nus revocet et collocct In parte sanctorum.


Das Lied ist wahrscln/inlich

274. saec. 1-3. -

190
VI.

Salve. mater, fons hortorum,


Vellus Gedeouis,

15. Pronos tuis sonis.


Liliuin

Porta coeli, spes reorum, Thronus Salomonis, 5. Virga florens florem florurn, Quam vis aquilonis Xuruiuara laedit, unguentorum
Cellu plena bonis.

Convallium, Florens rosa, Fragrans sicot lilium, 20. Speciosa Virgo, promens tilium
Geuerosa,

Nescia ijraedonis, lu. Virgo, scala peccatorum.


Per quam Babylonis

Deo prodis genituni. Lux niundo jocosa.


25 Pro te Christo

Jugum cessit et laborum Lexque Pharaonis,

Sit laus explosa, Tibi cum mentis

Septemreple donis
Cant. ms Petri (k M. cljriVII.

Dulci prosa.
.satc. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

Ave, virgo regia,


Mater clementiae,

Tibi coelestia.
Coeli luminaria

Ave, plena gratia. Regina gloriae, 5. Genitrix egregia Prolis eximiae,


Qnae sedes in gloria

30. Stupetiunt De tua specie, Sol et luna Cunctaque


Polorum sidera.

Coelestis patriae, Regis veri regia 10. Mater es et tilia, Castrum pudicitiae Stellaque praevia, Iu throno justitiac
Resides, obvia

35 . Virgo regens supera. Te laudant angeli Super aethera. Ave, cleri tutum praesidium 40. Pauperisque
verum subbidiura.

15.Agmina militiac
Coelestis omnia

Tu cs pura
lima malitiae

Occurrunt laetitiae Tibique propria Cantica synipboniac 20. Dant multifaria. Tu tantae potentiae, Tantae victoriae, Formae tam egregiae Mater ct filia,
25. Lux munditiae

Et allatrix gratiac, 45 . Mite refugiutn Aegrotantium, btabile solatium, Nobis adsis post obituin. Post istius saeculi 50. Vitae vilis transituin Per gratiam,
non per meritum

Genitrixque pia.

Dacas nos ad

Obediunt patrem ct filium. Cod. Montis Pessiilani H 196. saec. 14. A. - Cod. Bambergvn. Ed. IV (i. sa.ec.13/i4. 15. - 17. Occurrunt militiae B. - 18. Quae tibi praevia B. 20. Tam multifaria AB.

191 VIII.

Gamantare Me per solfare,


Virgo, dignare
Et decantare

30. Laus operis, Cordis,oris,


Coeli thoris.

Flos decus honoris

5. In tuo nomine Laudes tibique promere


Mater da gloriae
In carmine laetitiae. Tu quia es

Pelle, pelle vitia, 35. Supplicia


Saevitia,
Yirtutum Laetitia dans initia,

10. Mundi spes,


Salutis res,

Sit atque socia.


40. 0 Maria.

Simul labe cares, Coelumhabes. Eja, mater Domini,


15. Sancti robur auxilii,
Preces attende miseri

Juva pia, Tu nulli gravis, Esto pravis


Sed suavis,
45. Coeli clavis

Ac inferi
Exsilii

Reserabilis,
Placabilis

Et exaudi
20. Ad te clamantes

Et debilis,
Ut tua natio,

Corde pulsantes,
In te tidentes,
Spem habentes

50. Purgatio,
Assumptio.
Annuntiatio

Et egentes, 25. Noxam flentes. Mentis tenebras


Tu conteras

Palatiis throni. Hoc est in caclis, 55. Justos locet, quod tu vclis.
Simul Johanue debiles

Et scorias.
Tu vere mater luminis, Cod. Engelbergeu. 314. saec. 14. Aufschrift: De saucta Maria mutftus. IX.

Conjungere perpetuis
Sine zelis. 56. Johannem. 57. Debilitetur. -

Serena virginum,
Lux plena hominum,

15. Mater pia.


Stella maris

Templum trinitatis, Puritatis

Singularis, Stella, cujus radius

5. Specialisthalamus,
Arca novae legis, Thronus novi regis, Vollus, quod rigavit, <L>ui nostrura portavit 10. Saccum nostram
carnem vestiens.

Nubem pressit,
20. Quam impressit Evae culpa prius. Istud nulla caritas Meruit aut castitas, Sed simplex humilitas
25. Ancillae.

Nesciens Virum Deum paris, 0 Maria,

0 mamillae, Quarura venae Fluunt plene

192

Mundo lac ct mella. 30. Gcns misclla,


Tollite

Torrens Babilonis, Dalida Samsonis,


50. Hostem, niundum,

Vas fcllitum,
Vas mellitum

Vas immuudum,
Bellica,

Bibite, 35. Ecce, lac infautium. Eccc, inanna niundo piuin, Ecce, piae
Flos Mariae

Pacifica, Spes reorum. Lux coelorum, 55. Virgo regia,


0 Maria,

Virginis.

Caecis via,

40. Scminis
Abrahac stirps inclita.
Balsamus mellita,

Nostra tympanistria,
In lioc salo
60. Nos a malo

Calamus condita. Nardus myrrlia trita; 45. 0 piu,


Trahunt nos ad varia

Salva, stella praevia, Ut concordis Vocis, manus, cordis


Pluusu laeti trino

Laquei praedonis,
Caut. ms. Petri cle Medicis saer.

65. Benedicamus Domino.


13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Cant. ms. Toletanum

saec. 13.

<'"<!. Matrit.-n.

Tulc-t. 930 (33- 23j. I:

<'inl. Guelteubyteran.JIi Imstailk-n 02*. ^arc. 13. C. -

castitas13.~ 30. inuin ttlilt C; Ecce magnaB. X.

2. plena fulilt A. -

Cfr. MilcLsack222 sq.

'-'">. ail

P'los de spiua rumpitur,


Si>iua caret Flos et aret,
Sed non moritur. 5. Vitae florem Per amorem 25

Per cuncta inundi climata


Civium Consortium
Coelestium Laude resolvitur. Oritur

Flos complectitur. Cujus hacc solatin


Sic reficitur

Fidelibus I)ies jubilaei,


30. Dabitur

10. lu vigore proprio, Quod non patitur.


Virgo de Judaca Sursum tollitur,
Testea

Amplexibus Mariae quies Uei.


Kon ero De cetero
35. Jactatus

15. Fit aurea

A procella,

Corporea
Sancitur.
Laurca

Ecce, maris stella


Aurera pii filii
Precibus impraegnat,

Kedimitur
20. Mater beata Glorificata.

40. Quae stellato solio


Cum filio Regnat.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1 A. Cant. ms. Toletanura saec. 13. Cod. Matritcn. Tolet. 930 (33-23). BCod. Montis Pessnlani H 196 saec. 14. C. !. Et flos aret ii. - 8. haec ex solatio JB. - 17. Sanctitur B. - 33. Anime ero B.

193

XI.

0 Maria, Mater Cliristi, virgo pia, Moestorumconsolatrix,


1'auperum adjutrix

45. Confortativadivina. Salve, filia Sion, Da geralegoilion


Confortamlo corda

5. Lapsorumquc rclevatrix,
Languentium curatrix, Mostrae salutis amatrix; Avc, Dumina,
Deitatis cellula,

Dyacameron,
50. Quod intulit emplastrum Vulneri Tryphon. Apothecaria,
Da electuaria

10. Inter omnes


Feminas castissima,

Aegrotantibns
55. Cunctis ob nefaria

Te petimus, nostra Dele peccaraina, Quae es coelo altior, 15. Tcrra latior, Stellis purior,
Abysso profundior. 0 Maria, cuuctis

Ac unguentorum Aperi cellaria. Per sagittas spoliantum Mortem nos inibimus, 60. Ni nos inungas,
Vulnere peribimus. Summa natio,

Sanctis es sanctior,
20. Omnes virtutes

Nos inungas oleo


Rosaceo

Omniumque lapidum
In te coiitinens

65. Ac tua nos inebrict


Potatio.

Atque cunctarum Herbarum


25. Vim retinens.

Eja, domina, Inunge vulnera,


Intirmos visita,

0 jucunda, Tu es Aaron virgula,


Quae uoLis fructum vitae

70. Nobis confer tua Medicamina,


Ut tecum laetemur

Christuin protulit. 30. 0 dulcissima,


Dele peccamina,

Tis per precamina, Yirgo Maria. 75. Ach, Me dignare te laudare, Digna Virgo virginum, benigna,
Tuo nato nos consigna, 80. Ne sis nobis ut praevigna, Sed crucis pelle maligna.

Reprime noxia, Sensus nostros visita, Flagita, 35. Ut gaudia


Possideamus coelica Post carnis exsilium.

Eja,
Pyxis apothecae,
40. Mellicatum

Vale, virgo Maria,


Coeli ostiaria,
Chri&ti regis

Cyropum propina
Confectum et vina Sincibratum,

85. Archicancellaria
Atque summi Pontificis vicaria.

Medicina
Dreves, Cantionea et Muteli. 11.

Vale, pulchrum liliuni,


13

194

Placa tuum filium, 90. Ut clamorem

Es vere, Tua me dignitas

Audiat humilium, Ut tecum laeteinur


Post hoc exsilium,

Cogit canere. 0 virgo, tlorum flos,


105. Canentes audi nos

Viigo, prudens, ad coelorum 95. Dirige nos limina


Ac vencnosa

Ac diligontes hos, Ne zelantum nobis


Ingruat chaos.

Terge mortis criinina.


Stella maris, Lux solaris 100. tSingularis

Salve, rcgiua,
110. Fove tisquc clericos Et perduc nos Ad tuum natum.

Trop. ins. Lubimise *. n. sauc. 14/i6.

XII.
Associa Nube Solvat reraota ut vota

Tccuin in patria
Et satia

30. Tersa culpac nola. Tibi mens devola. Tenes lustra, Ciir illustra,
o5. Unila

Ptrenni gloria. 5. Vitae brevis Peritura


Praetmt

Figura,
Umbra lr\i>

Gratiae fecunda.
Lava carnis criinina.

10. Ut pictura

Animam illuraina,

Interit
Litura.

Holocaustum anima,
40. Caro victima

Fides plana,

Munda,

(.Juodmundana
15. Cuncta vana.

Mens lucida
Sit candida.

Late patet area P.ilea, Nulla grana,


Sors humana

Saucte Dco praecare, -J5. Deum prccare, Ut hodie


Ros et lux trratiae

20. Tamquam lana Tcritur a tinea, Laesae mentis vulnera Sana. Ut a cura 25. Sit sccura, Jngo libera,
Procura, Luceant sic opera,
Cant. ms. Petri de Medicis saec.

Mundans instillet, Lucens scintillet. 50. Eligi, Da cum agnis eligi, Da cum granis colligi, L)a cum justis cliligi, Via vitae dirigi,
55. Alis virtutum erigi, Eligi.
13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

195 XIII.

Laqueus contcritur Venantium, Dum quaeritur


Rex omnium,

Quoruin sanguis funditur, Anima diffunditur, In gaudium ploratus.


20. Rachel in solatium

5.

Jesus nasci dignatus, Frustra rete jacitur, Quod praevidet pcnnatus,


Argcnteus rurnpitur

Vertitur, beatus Chorus inuocentium, Una vox laetantiuni


Efticitur oblatus

Furnus, dum persequitur 10. Herodes rex iratus. i^uorum pes avellitur A laquco reatus, Vita recurrit aurea, Puer nobis est natus,
15. A quo donati laurea Sunt pueri bimatus.
('"irl. Londinen. Egertou

25. Deo sacritkium, Ad gaudia translatus Et agni sequitur, Quucunque vertitur, In gloria vestigia, 30. Cujus gratia
liberati sumus.
Ue Innucentiliiis.

274. >;u"<".].'!. -XIV.

Aul>chrift:

Das Lied ist wahrscbeinlicb vuu Pliilipjms dc Grevia.

Agmina militiae
Coelestis omnia

Christi hostiae
l'atent ostia.

Martyris victoriae
Occurrunt obvia,

Sapientum Graeciae
20. Facundiae,

5. Yirginis eximiar
Laudant praeconia,

Sopbismaturn
Et dogiuatain

Rosam patientiac,
Pmloris lilia,

Argutiae
Silcnt et studia.

Donum sapientiue, 10. Legis eloquia. Virgo regia, Regis filia, Christum regeni hodie
In coeli regia

25. Post haec stadia Gaudet regiae. Carnis habet spolia Apex Arabiae, Caro caret carie,
SO.Mens immunditia,

15. Revelata facic Videt in glovia.


Cant. IHS. Pctri de Mrdiiris s;icc. lo.

Oleuin haec gratiac Dat et precum sutfragia.


Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. -

Cod. Londiuen. Egevtou 274. saui1. 13. B. - Cod. Guelfenbyteraii. Ht-lin,st;idii'ii. ln'.i!i. naec.13. C. - 24. Silmt.-s etB. - 32. Dat haec precum U. in
ik-

B:
Grevia.

De

sancta

K;itliarina.

Vi.Tlas-Jcr

ist

wahrscheinlich

XV.

De Stephani roseo sanguine Martyrum vernant primitiac'. Eliminat pristinae Nubem scriplurae, 5. Patent ligurae

Lugis obscurae, Irradiat paginae Lux gratiae. Erunt futurae 10. Signa, pressurac,
13*

196

Quort Abel juie


Fracto naturae Fratris obiit acie.

Tuus cum virtute


35. Hostes contere, Surge libere

Culpa non est suli caligine,


15. Clamat sanguis fusus hodie.

Pulsa servitute,
Agnum sequere,

Non celatur,
Quod monstratur,
Ulli dubie

40. Hic rex gloriae,


Stolam cursus,
bravium victoriae

Culpae turpitudine. 20. Indices


Et vindices

Hinc pie complcctere, Non permittat


Deas te succumbere.

De crimine Clamant anxiae


Siun filiae:

45. Nullus Pharisaeus, Nullus Philistaeus,


Nullus Jebusaeus

25. 0 domina, sede in pulvere, Pro filio, Sion, conquaerere. Querelae planctus

Nullusque Hetheus Contra Stephanum 50. Poterant praevalere

Asperae et j)loratus
Audio,

Eique nocere;
Sede ruunt et devicti

30. Voces et loquelae


Mixtae sunt suspirio,

Sunt afflicti,
Manserunt esurientes

Planguntur a Racliele. Surge, pugna tute,


die beati Steplumi".

55. Et sitientes, Omnes perierunt.

Cod. Graecen. (ol. JSecovien.) 756 auni 1345. Bezeitlioet al.s ,,Tropus in

XVI.

Minor natu tilius Est gentilis populus Caecuset incredulus, Qui recesserat, 5. (Jui dissipaverat Prodigus

15. In araplcxus vencrat, Perditus, Qui perierat, Ecce, redditus. Saginatus caeditur 20. Vitulus,

Partem quam funiculus


naturae dederat; Factus indigus

Digitis inseritur
Annulus, Dolet frater aemulus,

10. In desertnmfugerat
Et porcos paverat, Pocnitens redierat, Gaudet pater sedulus, Quia parvulus

Affligitur
25. Ex odio, Suus quod fraterculus Recipitur Cum gaudio patris.
Cant. ms. Petri de Mediris

Cod. Londinen. Egerton 274. ss.ec. 13. A. -

saec. 13. Cod. Laurenfiaii. Pl. 29.1. B. - Das Liedist gewifs vonPhilipp de Grevia; die Aufschrift in A lautet: De filio prodigo.

197 XVJI.

Homo natus ad laborem


Et avis ad volatura, Cur sequendo mundi florem 10.

Pro te natura, morti datum,


Provocas ad furorem. Vide latus et cruorem,

Spernis Dei mandatum? 5. Bonum perdis increatum Et post hujus vitae statum
Thesaurizas dolorem?

Lege zelum et amorem In plagis, cor ingratum, Christo passo gere morem,
15. Verte risum in moerorem

Verbum patris incarnatum,


Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. Philippiis de Grevia. XVIII. Anima:

Et corrige reatum.
Das Lieil ist vermutlich von

25. Vetitum

licitum

Jugi lacrima Difflue,

Putes ad libitum, De via

Dilue
5. Sauciae

Curans, non de patria,


Da naturae

Sordes conscientiae,
Fac tibi tutum

30. Debita culturae,


Laetos age dies,

Luteum vas, exue lutum,


Subitus 10. Exitus

Leves requies
Cura, taedium Sit, quod juvet pium.

Pium ne propositum Perimat,


Meritum

35. Lis haec, ratio, Tuo judicio


Finem subeat.

Kedimat

Cobibeat

15. Vitae damna perditae. Caro: spiritui Quid subderis? Quid tenui

Carnis impetus 40. Judicis metus, .Expietur aniraa Carnis victima,

Flatu suspenderis?
20. Ad solita

Libere
Servitutis opere

Revertere,
Via trita

45. Spe salutis vigeat,


Poeniteutia

Curritur libere, Stes lege divitum,

Gratiae pateat Patriae via.


Pl. 29. 1.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. XIX.

Doceas hac die

Jesu pie,

Viam patriae, Fons gratiae, Spes veniae,


5. Terminus viae,

Me de sortis vanac Solvaset humanae Carnis carcere,


10. Rege,

198

Quem sub lcge Jubes degere,


Sine luce Tua duce

Cujus abunde Effluant undae,


Unde 25. Sint animae

15. Nihil

prospere

Fide mundae,

Possum agere, Vitae Des fructum de vite Elicere,


20. Fecunde Gratinm fundc,
Cant. ms. Petri dr saec. l'i.

Spe jucundae, Da gratiae rore Sancti spiritus amnre 30. Proficere,


Me qui docebit.
C)d. Laurentian. Pl. 29. 1.

XX.

Doce nos bodie


Viam prudentiae Stabilem,

Sit ut virgo fatua,


Vacua Liquoris

Christi veritas, 5. Et qui lucem habitas


Inaccessibilem, Pelle gratia

25. Et exstincta vasa gerens, Frustra quaerens


Aditum Jam clausa janua.

Splendoris Noctis taedia, 10. Remedia


Moeroris

Igitur te vocibus 30. Supplicibus, Pie rex gloriae,


Petimus,

Gentibus
Inlus gementibus Tribue, 15. Tuac gregi pascuae

Per quem fugimus


Tenebras erroris, 35. Ad te suspirantibus Da spirituin,

Da spiritum timoris, Ut te diligat Et eligat


Arduae

Paraclitum, Cnjus unctio Vitium arcebit


40. Et excluso vitio

20. Vitae seraitas,


Ne foris
Oant. ms. Petri <le sacc. 13.

De virtutibus
Nos docebit.
Cod. Laui-entian. Pl. 21. 1.

XXI.

Doce nos optirnc, Vitae fons, salus animae,


Mundo nos adime,

10. Vitam distribue, Sint ut assiduae


Duae manus Liae,

Rex nnigenite,
5. Vcna divite

Mens Mariae,
Sint mutuae

Cor irabuc, Os instrue,

15. Plebi tuae, Perpetuae

Opus restitue Manus strenuac,


(.'ant. ins. Petri de Medicis saec. 13.

Vitae spem tribue, Quae nos docebit.


Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

199
XXII.

Mens fidem seminat,

Fide, spe maritat,

Fides spem germinat,


Caritus Metum exterrainat et eliminat.

Miscet liarmonias,
Parit varias Melodias.

5. Germen fit de semine,

25. Caritas est bonum,

Florem germenpropinat,
Fructum flos propaginat,
Virtus fit hoc ordine:

QuoJ mentem justificat


Per gratias,
Verae lucis donum,

Fides spei,
10. Spes est ei
Radix et initium,

Qnorl tenebraspuriticat.
30. Hanc sitias,
Vanas scias

(Juac sola major omniuni, Extrcma ligans medium, <t>uae vitium 15. Declinat, odiam Vitat,
Nos invitat

Linguas, prophetias, Rerum copias, Hanc ni capias, 35. Hanc ni sapias; Vias devias
I'er hanc fugias,

Cursus ad stadiuin,
Vitae bravium,

Arbor lias,
Ut bonum parias

2n. Mentem ditat,

40. Fructum in odorcm.

Cant. ms. Petri rlo M'-ili'->- saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1. A. Cant. ms. Toletanum saec. 13. C...1. Matrilen. Tulet. 930 (33-23) li. -21. Fides B. - 26. Menk-in quod. XXIII.

Honio, quo vigeas


Vide,
Dei
Fidei

Speciose
Valeas,
Virtuti,
25. Saluti

5. Adhaereas, In spc gaudeas


Et in fide

Omuium studeas, Noxias


Delicias

Intus ardcas,
Foris luceas,

Detesteris,
30. Opera

10. Turturis retorqueas Os ad asellas,


Docens ita Verbo, vita,
Oris vomere

Considera l^uae si nou feceris,


Damnaberis, Huc in via
35. Milita

15. De cordibus fidelium

Gratiac

Evellas loliuin,
Lilium Insere

Et praeniia
Cogita Patriae,

Rosae,
20. Ut alium

40. Et sic tuum


Cor in perpetuuin

Per hoc corripere

Gandcbit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Corl. Laurentian P). 29. 1. A. Caut. ms. Toletiinuin snec. 13. G.d. Mdtrittii. T.-let. 930 (33-23J B.

200 XXIV.

Veste nuptiali Splendore figurali, Non tam corporali (Juam habitu mentali 5. Nuptias introeas, Sic fulgeas,
Ut sedeas
Cant. ms. Petri de Medicis

In sede speciali, Caveas, 10. Ut habeas In habitu te tali, Quod non exeas De dorao
pulsus regali.
saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

XXV.

Frater, jam prospicias, Ut abjicias Has delicias, " Quae te varias 5. Trahunt ad ineptias.
Frater, ne lascivias

Ut non corrumpare. Si res vis servare, 20. In causas non impias Debes erogare, Nara te dispensare,
Non luxuriare

Ob divitias
Immo recordare,

Vult, qui affluentias


25. Rerum scit donare.

Christus inops anxias 10. Quot tulit ai)gustias Et raemento quare. Res si resignare Nondum velis proprias, Cautc contemplare,
15. Ut ad immunditias

Frater, sane praescias. Jstas opum copias Christus multis sole*.dare Ad experientias; 30. Ergo si sufficias, Ut per hoc proficias,
Igitur incipias

Rebus non utare, Discas abundare,


Cant. ms. Pctri dt- Medk-is saec. 13.

Fratrum supportare Miserias.


Tolet. 930 (33-23).
Pl. 29.

Caiit. ms. Tolct.-m. saec. 13/u . Cod. Matriten.

A 4.

Cod. Lauixntian.

1. B. --

Quo te. -

7. ()b delicias A. -

10. tulerit U. XXVI.

26. sane pretias II.

In omni fratre tuo

Odii sermonibus,

Non habeas fiduciam, Quoniam

Nullo modo credas te talibus, Quia mors est

hivor est in pluribus


5. Dolum acuentibus

in linguae manibus,
15. Vestiti sunt enim duplicibus,

Ut novaculum,
Servient ad oculum

Pace foris et intus fraudibus,


In occultis adstant divitibus,

Et sub verbis dulcibus Tuis ponent gressibus


10. Offendiculum.

Ut noceant nugis fallacibus. A fructibus


20. Et non vestibus

Linguae solvunt jacnlum

Chaym tribus

201

Notae sunt hominibus,


Ut caveas Tibi, Joscph, habeas, 25. Ne doleas, In speculum Judae fallax osculum, Remum, Romuluin,

Per quospatet omnibus


30. Lucidius, Nullum erit gravius, Periculum Quara in falsis fratribus Per sacculum.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. -- Cod. Montis Pessulani H 196 sacc. 14. 13. - Uas Lied ist wahrsckeinlich vou Plrilippus de Grevia.
XXVII.

Velut stellae firmamenti

20. Reos solvunt

Fulgent sacra praelatorum, Bases sacri fundamenti, Fons virtutum, via morum, 5. Decor ornameriti, Nubes mel stillantes,
Sunt venti fecundantes

clave prudentiae Ad praemia Non nectunt Retia 25. Nec oculos


Ad loculos

Terram, agrum, vineam, Exstirpantes tineam, 10. Spinas, lolium, Inserentes lilium In cordibus fidelium, Grana pura separant a palea, 15. Pro supernis spernunt terrea,
Irradiant

Flectunt, Agni mitis eligunt Vcstigia, 30. Ad amorem dirigunt Gregem, vitae pascua, Cum gloria Lampade non vacua Ad regias 35. Nos ducuut nuptias,
Nos per pia

clave scientiae,
Culpas piant,
Cant. ms. Petri do Mudicis saec. 13. XKVIII.

Sublevantsuffragia.
Cod. Lauruiitian. Pl. 29. 1.

Error popularis Palam ponitur,


Sedes praesularis Facta pupillavis 5. Venditur, Dare sub avaris

Praesulum repellitur, Papalardalis


Presbyteralis Fraus plena malis 20. Occulitur; Plebs vivit talis,

Duin suspeuditur, Et Ares ab aris Dum eliditur, 10. Laeditur


Vir ruralis, Curialis

Praeses est qualis, Qui fastus alis Erigitur. 25. A quo fas pervertitur,
Saporalis Doctrinalis

Ex nummo renascitur,

Terram sapit

Magistralis
15. Laus a scalis

Et conteritur,
30. Bubulus extollitur,

202

Praesuli collateralis
Asinus consulitur,

Committitur,
Spiritalis

Illi creditur, Cardinalis,


35. Vir Latialis

45. Cibus exigitur, Qui cura sepultura


Venum traditur.

Doiris emitur, Exstinguitur


Lux sacerdotalis

Ergo nummis Ilonor impenditur


50. Et Et realis destituitur Dominus.
dr Mrdk-is sac-c. 1:1. Cod. Laureiitian. Pl. 20. 1.

Et grex oberrans
40. Offenditur.

Et vocalis, Lex, quam dcdcrat

Capricorno pastoralis
Honor
Cant.

hodie
ms. Petri

XXIX.

Hypocritac. pseudopontifices,
Ecclesiae duri carnifices,

Artifices, diminuunt
Pondera statcrae

In crapulis Epulis
5. Calices

35 . Judiciis opprimunt pauperes, Hi paleae luteres lateres


luficiunt

Geminant, In lacrimis Fruticcs Seminant,


10. IncathedriscumJovefulminant, Ut judices
Et vindices

\'ias bonas veteres, 0 misera conditio magnatuin. 40 . Tot capita phantasinatum Obuniljrant cineres,
Triste sabbalum. 1'aUor climutum
]n facie

llypocritae supplices
Et simplices 15. Nominant,

45 . Patet
Et macie Siinplicilas,

Sed duplices, Qui divinant,


In sedibus munerant,

ln animo latet Duplicitas;


50 0 veritas,

Ad oculos
20. Loculos

Quae sul> nube lalitas.


0 bonitas,

Singulos

Possidcat

Kuminant,
Aculeum

Timor liypocritas,
55 . Ne noccat

Felleum

I)uplex iniijuitas,

25. Mel propinaut,


Lubrificant,
Fabricunt

Duplex falsitas;
0 caritas,
Scnritas

Errorum
Et facies

codices

60 Abditas,
Vitas

30. Suas exterminant, Libidinum,


Criminum
Caut. nis. Petri de Medicis sacc. 13.

Debitas Cognitas
Doceas et habitas.
Cud. Laureutian. Pl. 29. 1.

203 XXX.

In veritatccomperi,
QuoJ scelcri

Simulata sanctitas,
Ut Thamar in bivio

Cleri studet unitas,


Livor regnat, veritas 5. Datur funeri,

'25.Turba marcensotio
Totum orbem inficit Nec deficit

llaeredes Luciferi Sunt praelati,

Nec proficit Data libertati,

Jam elati
Gloria, 10. Menibra domat alia
Capitis insania;

30.Castitatem polluit,
Caritatemrcspuit, Studensparcitati
Sedet in insiiliis

Caeci ducesquecaecorum

Hominum prae filiis,

Et caecatiterrenorum
Idolatria, iS.Quacrunt oinnes prnpria, Mauus patent Et jam latent
Crucis beneficia;

35. Paupcrumut rapiat


Et linguarum gUnliis Justum ut interficiat; Non est, qui bonum Faciat istorum,
40. (Juorum

I.uge, Sion filia, 20. Fructus urit messiuni Ignis in caudis vulpium, Tristes per hypocritas
sai:<-. lo. Ood. Laurentian. Pl. 29. 1. B. -

Conscientia Spelunca latronum. Haec vide viilcns oninia, Deus ultionum.


Cant. ms. Petri ile Mc-dk-is
Moiitis IVssulani H 196 Cod.

Cuil. Londincn. Egerton 274. snec. 13. A. -

s;ic"!-. 14. C. - Cod. Bambergen.Ed. IV li saec. I3/u. D. - 10. domaut ACD. \:J>Excaecnti BC. -- 17. Snd jaui li. - 25. inarcet B; nsrii. A. -- 27. Et drlirit D. - 28. Sed perficit M. - ^7 s(|i|. fetiliMi 15. - Wahrscheinlich von
riiili|i|iiis di.- Cin-via.

XXXI.

Venditorcslabiorum
Fleant advocati, Qui plus student praemiorum Dandae quantitati, 5. Quam causae qualitati.
Ad consulta praelatorum Multi sunt vocati,

Stantescausisprocerorum,
Jus pervertunt decretorum, Sanctas leges antiquorum, 15. Nummis obligati, Duplices probati,
Mala fovent perversorum Scelus operati,

Sed electi pauci, quorum Adquiescat animorum 10. Virtus aequitati;


Parcunt feritati

Qui attendet, occultorum 20. Judex Christus nec corum Parcat falsitati

de Grevia

Cod. Londinon.E^erton 274. saer. lo. -- Wahrscheinlichist Philippus


Vi-rtassmdes Liedus.

204
XXXII.

Audi, chorus, organicum Instrumeiitum musicum,


Modernorum artificum Documentum mellicum

Ista, ne praetereas, Diligenter caveas.


His praehabitis 35. Cantum pertice,

5. Ludentem
Canere

Doctis digitis
Sonum musicae

L;iuiabiliter,
Docentem

Neumisplacitis.
Gravis chorus succinat,

Ludere
10. Amabiliter. Docens breviter,

40. Cui sonorus buccinat,


Choro chorus accinat Daphnitico

Leniter, subtiliter, Dulciter, habiliter. Scio, persuadeo, 15. Hoc amplectere,


Jubeo, commonco,

Modo et organico. Nunc acutas moveas, 45. Nuuc ad graves redeas Saltu lyrico,
Nunc per voces medias

Hoc attendere, Menti tigere. Musicae milites, 20. Te habilites, Usum exercites,
Artem visites.

Transvolando salias Saliu nobili, 50. Manu mobili, Delectabili, Laudabili,


Cantabili.

Docilem

Tali jubilo,

Pectore 25. Te praebeas, Agilem Corpore Te exliibeas, Follibus pendeas,

55. Mellis aemulo, Placens populo, (,ui miratur Et laetatur, Tunc cantatui1 60. Et laudalur

30. Beneflatites,

Deo sedulo,

Habeas Qui regnat per saecula. Trop. ms. saec.13. Cod. Stuttgartien.H15.I Asc. 95.

ANHANG
MELODIEEN.

II.

'}(

- u - xa

raao - BJ - \\

t=p

t^rt=t-tr-r^=l=s

IKJ - ojd inns-Tig

uiir)

- n,ij - tp ui

suoS - JOAsnp-unj^
-I -

'I

io '1,1 -im

'I1".)

'1:1 '-KtlN si.iipaK

ap

"I

208

Nam re

mo -

ta

frau-dis ar

te

Nos ue - le - re

iSE
=

[H- P1 - i^^t

'

-1

vi

vel

ar

tu,

Quod jam

i>u - tet,

ad - stru - it,

Et dum his

se

iip - pli - cat, Quod ex-pli - cit,

ex - pli - cat

209 II.

C;mt. ms. Toletanum

saec. 13.

Cod. Matriten.

Tolet. 930 (33-2:','.

:|
Mor-te tn mor-ti mor-tem de - dis - ti, Tar-ta-ra for-ti

=1--

""

--

:=|

Ma - nu

fre - gis - ti,

Ju - re

su - i

me - ri

- ti

Ne-mo pot-est ni - ti,

Er - go

tu - i

mi - li -

ti

Fac

mi - se - ri

- cor

- di

arn.

=illlli
lHc'V, C'antion<.-< '/t Mutvti. II. 14

210

II). C.nit. ms. Petii ik- Medids saec. 13. Cod. Laiiraitiun. I'l. 29. 1.

*^'~m '-rn^i3>--*-r;ip^-| f-j--"-*"^ =EE^

Kc

clip -sim pa- ti - ttir

-^ ^-

\-

| f-f-_ P-i-,-i

^--

stin

- tm'

di - us ho

di - e,

'-=FT=tit

:z*3=-_

|-fc^^=:=^-_":

Lux inun - di

la - lii

tin-,

I>um flos Brit-tan

ni - ae

|I)e vi - a mit - ti - tur In se -

^EtEPE
dem pa - tri - ae,

211

t=p

^^-

-i-

Mors

sor-tis

as - pe-rae

Cunc - tis

ac - qua

non

no - vit

par - ce -HT

^^tE
---

H-

-tlf
^
>-t

re.

L==="3

gs^fc
IV.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Cod. Laurcntian.

I'!. 29. 1.

Ut

non

po - nam os

in

cae - lum,

]n

in - cer - tum

14 *

212

4=4=

mit - to

te - lum, Qui

pro - ten - dunt De - i

ze- lum,

_-

O)

-4-i--4-t-i-,---| _ _ -4 _-I !

H^-si-^*---1 -v^

- - =

:ir===4
r-

-"- =--J-

1-^-| =)

======q

^- -)--j

l'ost ho - no - ris

a - pi - cem Le-gis

ser-vant car - ti - cem

Et

co-lan-tes

ct; - li - cem

Glu - ti

unt

ca

me-lum.

=== =^=a===4=4^=^--^=r4=^|=i4^=4-4i:: --j.-o~s~s~^=^.~~ -^J;-=i-o-

V.
. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

=t=

=1==^

=3= -1

Ex - sul - tet plebs fi - de - li - nni, 1'lanctum ver-tit in gau-diura,

Sac-co pas-so
Planctum ver-tit

dis - ci - di - uin in gau - di " um,

Ves - ti - vit nos lae - ti - ti Sum - ma Chiis-ti vic - to - ri

"

a, a.

213

VI.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. 29. 1.

d-=>-h5-3=-e^-=o Mi - tis uii - se - ri - cor - di


Rc dem-ta Si on fi li

,-44F-=-F^-f " a,}


a

-.

('liris-tq psal - lat ec - cle - si - a,l ^


-

Det lau-dem re-

~^=r^z
gi glo - ri - ae,

q=:3=ijMi - tis

_0_cg==c
mi - so - ri -

;
cor - di a

Mor-tem

de-stru-xit

ho

di - e.

VII. Cant. ms. Petri de Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. '29. 1.

-p-E-E-i

P-EL-rgag5^p-J_J_s_g._
**" Do- lo - ris est Re- sur-rex-it

Ve - tus pur- gansfa - ci - nus, \ Re - sur-rex-it Do-mi-nus, j

ter - mi - nus

Lux

ho - di - er

na,

Do - mi - nus,

Sa - lus

ae - ter - na.

VIII.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. Li. Cod. Laurentiun. Pl. 29. 1.

Om- nes gen - tes, plau - di - te,

Re-gi

pas-so psal-li - te,


di - ci - te,

Vic- tus est, qui

Hym-num De - o

214

==JE^:
nos vi - ce - rat, Re - gi pas- so psal - li - te,
Pas - sus vi - cit et im - pe - rat.

IX.
uil Londinen. Egerton 274 saec. 13.

Ve - ni, sanc-te

spi-ri-tus,

Spes om - ni - ura, Et

e-mit-te

coe - li - tus,

Vc-ni

sanc-te spi - ri - tus, Per-scru-ta - tor

in - cli - tus

Es cor - di - um, Ve - ni, sanc-te spi - ri - tus,

Spes om - ni - um,

Con - fer

lu - men

cor - di

- bus,

F=t=l=
Ve - ni, sanc - te spi - ri tus.

X.

Cod. Londinen.Egerton 274 saec.13.

-=^-^=\-3-~ i=qi=q=:fci=fciz=:1= E_sdg-==^^=^r9===g=fcs=lgi=^= : |L,U_|Cum sit om - nis ca - ro foe-num Et post foe - num

_ ______ - -* -_

215
_ 1 -

P* -1

--

1 -" -

r-ii -i

~~3

fi - at

coe - num, Ho - mo, quid


1=3=

ex - tol-le

ris?

- - -^5 - EfeE
Mo-do flos es

Cer-ne, quid es

et

quid

ris,

et

ver

te

- ris

In

fa - vil - lum

ci

ne - ns

Et

in

tcr-ram
--.-[

re - ver
-^-

te-iis; -|
"

Ter - rani tc - \\>, ^P*i<


p.

~zpj5=p~^-^~ -_-.
ter - ram

- ------ ~--^ ---|-iT=i.-^3^ -| 1*5-_-_ -{--^^ -==d-=^^.-^, P^ge su mc - ns.

--1^-

qi

XI. Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13.


:d~j: Pa - ter sanc - te, dic - tus Lo tha - ri us,

Ap - pel -la

- ris

nunc In - 110 (h

cen - ti

us,

Qui - a
No - men

lo - tus
ha - bcns

kip - tis - mi
al>
_ _____

gra - ti
__

- a,
a;

in - no - ccn - ti

Di

- vi

- ni - tus

vo - ca - ris

ter - ti

us,

Ter - na - ri - i

si" - nant mvs - te - ri

a,

_jh
Tri-ni - ta

t>
tis quod sis vi ca ri us.

216 XII.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13.

p-fi

E^E^^E^^EE^E?EEEE^E^Ext^^i^:
Bul-la ful-mi -nan-te, Sub ju - di - ce
s P-

4=z|=nr-4-es^zrqzq^zil-g;-

0-=^rL.__i|=qir:
to - nan-te

Re - o --1 -____

ap - pcl - lan - te,


_ __

Sen - ten - ti - a
__

gra - van - te

(V)

:- CT - 0 - S - - - C^F-^-

O - IS et ven - di - tur - - - -

Ve - ri - tas sup -pri - mi - tur,


-

Dis -tra -hi - tur ,- - - C I - tur et


_

A-

-- ]---]=cs- o-----

,^n

- -j- =) -

- --1- -

^- I-- -

Jus- ti - ti - a

pro-stan-te,

re - cur - ri - tur
_ _

Ad

cu - ri - am nec an

te

Quid con - se - qui - tur,

(b)

(bi

ex - u -

i -

tur

qua - dran

te.

XIII. Cod. Lontlinen. Egerton 274 saec. 13.

Quis-quis cor - dis

et

cu - li

Non sen-tit

in

se jur

gi - a,

Xon no-vit, qui

sint

sti - mu - li,

Quaecul-pae

se - mi-na-ri

- a,

Cau- sam ne - scit

217

pe - ri - cu - li,

Cur

al - ter - nent con - vi -

ci - a,

! -'

J3

----

Cur pi-o-ca - ccs ct

ae-iim-

li

llt1 - pli - cent in

se

vi

ti

XIV.

Cnd. Londinen. Egorton 274 sa.ec.13.

Vi

- ti

vir - tu

- ti

bus

Ob - vi - a

cum om - ni - bus

Di - mi - cant, Im - pli - cant se

va - ri

e.

XV. Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.)8433 saec. 13.

_J>)
Ho - mo, ~1"=i1=:1~ Si est vi - de r^." do - lor, quae pro te

_
pa - ti or, rq si - cut quo cru - ci or,

Ad

te

cla - mo,

qui

pro

te

ino - ri

or,

Vi - de

poe - nas,

qui - bus

af - fi - ci

01',

218

=:

Yi - de

cla - vos,

qui - bus

con - fo

di - or,

fr

Cum

sit

tan

tus

do - lor

ex - le

ri

or,

In

- te

ri

or

Planc-tus

est

gra - vi

or,

Tam in - gra - tum

dum te

rx

pe

or.

XVI.

Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.)8433 saec. 13.

Mun-dus a

mun-di - ti - a,

Dic-tus

per con-tra - ri - a

Sor-det

im - mun-di

ti

Cri - mi - num Crcs-cit

in

ma - li

ti - a,

Cul-pa

nc-scit

tcr - mi - nnm.

XVII. Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andogavcn.) 8433 sacc. 13"j=j^jc=l

Ho - mo, cou - si - de - ra, Vi - ta mor - ti - fc - ra

Qaa- lis, quam mi - se - ra l'oe - nae pu - er - pe - ra,

Sors

vi - tae sit

mor - ta - lis,

Mors

vo - ra, mors vi - ta - lis,

Fo-meu

- tum

cst

210

)===_-EE

-=r^r^j:==d=7=p=L-==_do - lo - ris,

^n-=--la -

==
bo - ris;

Sta - di - um vi - tae

I're - mit Fal - lit I fe\ ^--i

per pcr -j

o - ne - ra, pros - pe - ra,

Sor - det Tra - hit

per sce - le - ra ad as - pe - ra

Foe - to - ris Moo - ro - ris

et et

squa - lo - ris, stri - do - ris,

Fer - men - tum Fig - men - tum

est
t-st

dul - co - ris, Som-ni - um, um- lira - va - po- ris; '"'*


cr ro - ris, Gau-cli - nni bre-vis lio - no-ris;

Mor-det

ut

vi - pc - ra,

Fle - bi - lis

vcs - p^ - ra

Al

go - ris

et

ar - do - ris.

XVIII. Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157.

-xT
As - cen - dit Chris-tus ho - di - e Ad thro - num su-

ae

glo - ri

- ae,

Al - le - lu - ja,

al - le -

lu - ja,

Pa - tris

so-dcns

ad

dex - te - ram.

220

XIX.
Orad. ms. Porcetense sacc. 12/13. Cod. Darmstadien. 931. add. sacc 14.

Lau-det

lae-tus

nos-ter

coe - tus

Vi - ven-tem cum mor-tu-is,

Qui nos e - mit et

re - de- mit

San-giii-m-rn per pro-pri-um.

VY -A..A.

Grad.

ms. Porcetense

saec. 12/13.

Cod. Darmstadien.

931. add.

saec. 14.

Chri-sti

mi - li - tes in - cli

ti,

Cu-nis fas - ci-

is - que ar - ma - ti,

Ma-trum su - gen - tes

u -

be - ra

Sump-sis -

tis

tri

um - pha - li - a.

XXI
Cod. Moutis Serrati s. n. saec. 1">.

Scii-be-re pro - po - su-i Ut de-gen-tes sae - cu-li


I--l:

De con-temp-tu mun-da Non mul-cen - tur in - a

no. no,

Jam est ho - ra sur-ge-re


Ad

soin-no mor-tis

va

no.
mus.

mor-tem fes - ti - na - mus, Pec-ca - re

de - sis - ta

""

Inhalts-Ubersicht.

Real-Index.
i.

Cantionesde Temporr.
De sanetissima Cliristi Trinitate morientis

Sritfl

11-15

De Quadragesima
Planctus

15-24
1S- "_'()

Dialogus virginis cum cruce


De clavo Christi In die Palmaruni In die Paraseeves De Paschate
L)e Ascensione ]n die Peutecosti-s

20
22 23 23 24-51
.","_' 52-56

De Corpore Christi
De Dedicatioiio Ecclesiae
II.

57- ".'.!
5'.) i',n

Cantiones
In Fe.sto Orunium Sancturum De sancto De sancto De De De sancta sancto sanctis Antonio Bernhardo Dorothea Francisco Innocentibus

de Sanctis.
63-64 64 >>"<

De sancto Dionysio

65-67
68 68

De sancto Georgio
69-70

69 7(1 ?;!
7.'! 74-75

De sancto Johanne Baptista De sancto Johaiine Evangelista


De De sanctis saricta Johanne Katbarina et Jacobo

De sancto Leodegario De sancta Maria M;igdalena

76 76-79

Planctus sauctae Mariae Magdalenae De sancta Margareta

79 81

222

Seite

I )i

s.iurtci >'icol;io

8'J

I >i- -aiirtn Strpliail"


Dc sanct.. Tlirndolo !)." sam-ti> Tlioma Cantnariciisi
111.

88 89
89 90

CaDtiones Morales.
De Mi*L*ria Ilomiiiis 93

(iuod niiiridus sit transitorius ]>e roilnn ai^miieiLtn vi-rba 1'auli apn.stoli (,ii|n,l ],ai.-c vita spemnida

94 95 95-102

Fcirtnna jiiiini sit. inutabili.s


Quod iu ivbus prn.spi-ris n,Pn sit gloriandum Exliortatiu ail poeiiitentiam

102
104 104-107

I 't :i peccatis coiivertaniur Lamcntatio animae paccata deflentis


I >!" lilio prodign I.aniciitatis filii prodigi l>c triplici inimico nos infestante
Altercatio cordis et oculi

107 108- 111


11'2 11."> 114
114

Altercatio atiiiiia<> c-t ciir|inris Disputatio membrorum I)c ]niM-ii;i vitiorum


] )<" nocrssitatc' {jratiac

115 116 118


110

<v>uivirtiitcin M-ijiiitur, beatus est 1 ii^a ^accitli beatos uos reddit Utilitas (jiiaiMlain detractionis Caiiticiun s|i"iisac cx cantico canticoruin

l'_'l !'_'IL':> 1'_'"'!

De spnnsa cum sponso ([tiicscente


I >i- lide et veritate

124
IlM

'.^iiinl vrritas odium pariat


I >' i-aritate exsule l)e Curia limnan.i

124
125 126

De inalitia

temporum inodernorum

!'J7- 1->'J
132 133 ]:!4 135

l)u inalis ninuarliis De stabilitnte De vitiis curialium De ornaniontis wvli-sijti-

L)e dignitatr sai-i/rdotinn (,hia]i s drbuit cs.-i' ijui voliuit IH lauck-m ]inu-sulis Ail confeasionem i-pisc..pi De admonitione praelatoruin
Lamentatio

prai.rvsi-

135 136 1:',7-1:!S 139 140

1'laiK'tus Christi de inalis praesulibus (.'iuitra eos qui pastoiali officio male funfjuiituiDe haeresiis

141
142

142- 149
149

De malo pecuniac Quod jns vciialc sit


1'.- simonia .

149 150-151
151-153

223

Si iu-

cmn An-tipim

dialii^n-:

]52
154-1.18 158 158

contra liixiiriain Mundus ad liixuriam liortatnr |)o virtutilnis eardinalilms

I >i- ]irolc ingenua ut adulterina 1lr rircuiiisiicttioiic in ilaudis uiuni-i ilms


I>c- artiinn Kxhortatio conilitiuiie ad bellum sacnini ...

. .

159 159-160
161 161 - 164

l>r i"xcidio Hieriisolymae 1K- In-lli) sneriv i-iintra Alliigonses


IV. Cantiunes ]H' clav..
Planetns

164 - Kid 166

Vari.tr. II,!l
Ki!l

Clnis:i
.Saiiisnnis

])c

sancto

Guilelrao

Lituricensi

171-172

Dc Innocentio

papa tcrtio

17:'.

Ue Ottone IV. iniperatore J.)eGuilelnm Elii.-iisi i-|ii-.L'n|iu In fuiius snncti Alberti (.-jiiscojii Leudien.^is In inortfiii Plii)i]i|ii Au^usti rfgis Galliae Iu fnnus Henrici II Aiigliae regis In Kiuhardum I Angliae rcgvm
Iu obituni
In funus

173 174 17.r> 175-170 177 177-178


179
17!i

Ferdinandi
Godefredi

regi.s LL-^iniicnsi.s
Itritanniae

dncis

In nliitum Henrici Catnpaniae comiti.s I >i- nhitu Ht-nrU-i II Campaniae coniiti.s ct matris ejus
Uc urbe Turoiiensi 1)e cacde seliolariiiin Laus Galliau De calauiitatilns Auix-liam."n>iiiiii

1>n l~l
!"'_' l;-_ ]>'"'< 184

Galliau

Verbal-Index.
>.-il.' Sciic-

A"l i-nr tuum revertere ....


A iloc-rti veniens

104
158

Artitini dignitas
Asccmlit Christus lioilic ....

161
~.'2

Ad honores et inmra 138 Ad iiifantum triumphantum . . 69


Adulari nescid 124

A sinu jiatris mittitur Associa tecum in patria ....


A solis ortus cardiue

45 194
40

Aeterni patris filius Agmina militiae Alabastrum frangitur


Alma dics, dnlcis ijnius ....

24 195 175
25

Audi chorus orgauicuin .... Aurcliauis civitas Avc duli-e tu tVumc-iitiuii. . .


Ave Maria t'"ii^ lai-titiac

204 182 5s 76 59 190


17(i

. . . \^1

Alto corde gaudcanius Anglia planctus itura Anima jugi lacrima


Auni favor jubilaei

78 177 197
166

Ave purum vas argenti .... Ave verbum incarnatum .... Ave virgo regia
Itcata nnliis gaudia

Acjiiae vivae dat tiuniita .... Aristippe quainvis sero ....

64 152

iieatis nos adliibe Beatus qui uou abiit

188 121

224
Beite

Bevte

BOJJIIIM r-t omfidere


Brcves ilics hoiniuis

l'J'J
95

Ecce festutn cgregii


Ecce festum nobile

CC
54

IJulla fulrainante Canticum lactitiae


Cantu miro summa laudu ...

126 108
85

Ecce jam celebria Ecce orgium


Ecce rex desiderabilis

70 -'4
28

Clmrojin-undo
Christicola recordare Christi inilcs Cliri.-to Chvisti sit nativitas Cliristn ]jsallat ecck-sia .... Cliristus jam misit inclitum . . Cliristu-i ]>atris gratiae .... (Jhristus vicit resurgendo ...
Clavis clavo retunditur ....

32
16 90 1-> 43 55 45 25
169

Eccv sanctorum xoivbv orgium.


Ecclipsim passns tnticns . . Ecclipsim jiatitur splcndnr . . K^" mundi timciis naufragium Eja stematica Erri>r popularis Excuset quar vim intiilit . . Excutere de pulvere
Exsultemus et laetemur ....

63

. 172 . 179 . \'A'l 33 201 . 1-17 105


29

Clavus pungcns acuinine. ... Coelum non animuin Congratulare et lactare .... Corde vero ac sincero Corusea Sion inclitis
Costi regis filia
Crescens (Jrimen incredulitas avaritiai-

22 133 58 26 27
75
6 127

Exsultet haec concio Exsultet plebs fidelium .... Fas ct netas ambulant .... Kas legis priscae Felix dies et grata
Kidelium
Filii Fk-i-e lil)tt

^1' 42 160 23 27
44
-'s 79

.smirt vnx sobria ...


ac flere debeo ...

calvariae

Crucifigat omnes Crux de te volo conqueri ...


Culpae jmrgator veteris ....

161 20
47

Flos de spina rumpitur .... Fmis origci trinitatis


Fmitis in rivulum

192 15
146

Cuiii animadverterem Cum rex Cliristus ploriae . . . Cutn sit omnis caro foenum . . ('iiin spnnsa spon^um quaeritat. Cur livet liostis impius ....

109 .'95 123 124

Forma poenitentium Francigenae radii Frati-r jain j>rospicias Frigi-srriittj caritatis Fulget Nii-nlaus
Gaudeat ecclesia

17 66 200 151 86
87

Delict se circumspicere ....


Decet vox laetitiae

lo!j
37

Gamatare me per solfare . . . 191


(iaiule Sion deMito ^audio . . . Gloriosus fen-idus
Gratiilcmiudies est laetitiac . .

l>'-i]iir Minii ubtrriinas Dco psallat gloriae


De patre principio

14'2 -!i
37

"il 69
29

Ue rupta rii]iecula

183 Haec c*t dit-striumphalis ...


Heu quo progreditur llic Iii.-i jilruiis gratia Ilic fulpfons virtutibus

33
147 83 84

li'sci.'ndi'c<>elitus 55 De .Sti-pliaiii rusuii sanguiuc . . ]!!"") Dic Christi vt-ritas l'J"i

Dic qui gaudes]iroc|itvis ... 94 ri,]i>iiU-ra qualis .... Dies est lactitiac iu ilunio. . . ."i7 cur degeneras Dies salutis oritur 47 JJnmocur properas
Divina pmvidentia 174 lliiiini

93 99 162 '_'n 98 199


83

natns ad laborem . . . . 1H7

Doceashac die Docc inis lioillc Doce nos optime Jioinum obedientiae
Duo unum genere ffstuin beatae

197 Homu quarn sit pura 198 Hoino qui sempermoreris... 1'.)^ Homo quo vigcas
i-s IlU- civis Paterae

Dogmatum tal^as species. . . 149 Homovidc quaepro te patinr. 18


7S Hyp"..-ritacpseudopontifices . . 202
~-;
75

Dulccs lautles tympano ....

In ngni cnnvjvio
In Domino contidite

49
41

225

Seitt

In hac di.

}>,.;

38

In mundo degentium
In occa.na sideris In omni fratre tuo

131
178 200

O fclix i >rti;r;it O Jesu

Biturica ecclesia admirabilis

171

50
hunianae . . 80 97

O labilis

snrtis

In In In Jn ln

pasoliali gaudio paupertatis prardin rerum principio ripa Ligeris salvatoris nominu
liodie

"'>! O levis aurula tjs Olim smlor Hi.-rculis 60 (t Maria m;itur (,'hristi ]>"_! O mens cogita 189 O mira Christi pietas

20 155
.... 193

97 96

Inter rnembrasing-ula
Intonent

116
86

Omnes

audiatis

153
. . . . 4H

Oiniii'- m utes plaudite


Omni paene curiae
Omnis Omnis in lacrimas Libani saltus

In veritate comperi '_'o;; Iste puerulusjacens cunaliulo . *2


Jerusalem, Jeru^alem Jucundare Gallia 181 65

150 180
59 124

O mores perditos

Laqueus conteritur

195

Latex silice mel pctra protiuit .


Laudet lactus noter coetus . .

17
24

O mors quae mordes ornnia O qui fontem gratiae


O c|Uoti<<nsvos volui Orth<idoxe plaudite ()rtus summi peracto gaudio O variura fortunae lulmcum

176

53
19

Laiis sit ipsi soli


l.eniter ex merito

10."i
107

27
-. " 102

Licet aeger cura aegrotis . . . 14") Ovanschorus scholarium . . . 76


Lor.us liic terribilis 6

Lugent Sion t-t Judaea .... Lumen sancti .spiritus


Luto carens et Jatere
Luxuriant auimi

165 56
39
104

Pangemelos lacrimosura . . . L30 Par cuncentu rogito 6


Partus Passionis semiferos aemuli

129
47

Martyr fuit Stephanus .... Mens fidem seminat Mtnor natu filius

-!" 199 196

Pater
Praesenti

sancte

dictus

Lotliarin-i

173

solemnio odium

Processit in capite
Procurans

64 46

Morsvitae propitia
Mundi princeps ejicitur .... Mundus a raunditia .'....

40
41 144

123
70 79

Psallat coiicors symphonia . . .


Pudore Pulsa femineo noxae scoria

Mundus ecclipsim patitur . . . ].'!! Mundits vergensin defectum . . 1^4

Quia vniit ]>ei clonum


Q.uid ultra tibi facere

60 144

Nicolaepraesulum
Nicolai praesulis

88
85

Qui passusest pridie . . .

141
:;i

Nicolaus pnntifex
Nitimur in vetitum Nobilitas animi Nomena solemnibus
Non sint vobis cura

87 Qui pro nobismori non iv>|niit 50


106 131 163
99

Qui seminantin lacrimis 119 Qui .seininaut in loculis . . . . 15-2 (.^iii .fvvari,puberenJ" " 157
1.56 Qui sub Dione militas Quo me vertam nescio . . . . 143 165 Quomodo cantabimu^ 142 Quomodo sunt oculi Quo vadis quo progrederis. . . 107

Non carnisest sedspiritus . . 11'2 Qnisquia rordis et oculi . . . . 114


Non te lusisse pudeat . .
Novum festum celebremus ...

. 140
77

\ovum sibi texuit Norus miles sequitur .

34 90 11 69

Nulli beneficium
0 amor Deus deitas O Christi milites incliti ....

139 Reditaetasaurea
Regi regum omnium Kegnum Dei vim patitur

177
172 114

O crux avespes unica .... O curashominum


Prrvi-s. ''ivntiones et Mut'ti.II.

22 Kelegata vetustate 34 151 Rerainiscens patrati sceleris. . 109


15

226
Saite

Beitv

krx et sacerdos praefuit ....

173

Una trium deitas

14

JJi-xomnipotentiae Kimatus omnes curias Kuliensrosa Jesu pie

41

Unicornis captivatur
rniversorum ori;io Vauitas vanitatum Veheinens indignatio

36
63 100 147

Kex virtutum cujus virtns . , . 1:'"> S.ict-rdotes Dei Deum 135 Snlvi- inat..-r fmis Imrtorum. . . 190

134 Ut non ponam og in coelum . . 136 15 Vae mundo a scandalis.... 148 201 203 158 52
56

Salvc pater luminutn 14 Velut stellae tirmamenli.... S-ilve pater noniinum 13 \Viiditores labiornm S;ilve virgo martyr Christi . . 81 \'eiieris prosperisusa Samsondux fortis.sime .... 169 Yeni creator spiritus
SaiR-toDei Xicolao 82 Veni creator spiritus

Scribereproposui JrVribere proposui


Sede Sion in pulvere Seminavit Graecia

100 A"i_-iii doctnr praevie 101 Veni redemptorgentium....


164 67 149 35 179 138 109 108 51 65 111 49 148
35

188 55
56 H>4

Veni sancte spiritus Venit Jesus in propria Yeritas aequitas largit.-is .... Veritas veritatum Veste nuptiali
Vetus purgans faciuus

Sereua virginum
"Si inundus viveret Sioii gaude duc rlmrcas .... S"l eclipsim jiatitur Soli nitorem aequori Suspirat sjiiritns Temporum memoria Terapas adest gratiae Terit Bernhardus terrea ... Tetigit me Dominus Transite Sion tiliaiTrinae vocis tripudio
Tu deitati carnem unisti ...

191 Veris ad imperia

36
127 120 200 159 47 187 73 73 113 156
118

Vide quo fastu ruinperis .... Vincam nieam plantavi .... Virginis in gremio Virgo Costi filia Virgo gerama Graeciae .... Vitae perditae me legi Vitam duxi jucuudam
Vitia virtutibus

Turmas arment Chvisticoliie . . 175

Vivure quae tribuit Vocis tripudio

39 46

Corrigenda.
Seite 25 Zeile 11 v. o. lies dulcis quies statt qui r-s.
125 No. 1S1 Hes De Caritate
,,

exsule statt De Veritate.

191 Zeile 2 v. o. ist vielleiclit YMlcsi-n Mc ]n-i- sol ta re.

ri'_jrer'sohe

Hofl^nchJrurkerei

Steplian

4 C<>.in AI(HTjl'ur"

o 00 o rH

C\2 rH O

59 QUEEN'3 PARK CRESCENT TORONTO-^ 5, CANADA

/ 0

ar

_fc ,

f*