You are on page 1of 17

UVOD U OPšTU

LINGVISTIKU
Refik Sadiković
Školska 2009/10.
Zimski semestar
Broj časova: 30
Literatura za
Uvod u opštu lingvistiku
Mithat Riđanović:
Jezik i njegova struktura, Šahinpašić, Sarajevo 1998.

Milivoje Minović:
Uvod u nauku o jeziku, Sarajevo 1982.

Dubravko Škiljan:
Pogled u lingvistiku, Školska knjiga, Zagreb 1980.

Ranko Bugarski: 1995 Uvod u opštu lingvistiku. Beograd


1995.
Literatura za
Uvod u opštu lingvistiku
D. Kristal (1995):
Kembrička enciklopedija jezika.
D. Kristal (1999):
Enciklopedijski rečnik moderne
lingvistike.
Literatura za
Uvod u opštu lingvistiku
Ž. Stanojčić i Lj. Popović (2005):
Gramatika srpskog jezika.
V. Polovina i J. Moskovljević (2004):
Zbirka testova iz Uvoda u opštu
lingvistiku.
1.Lingvistika – definicija, predmet, lingvističke
discipline.
2.Priroda i funkcije jezika.
3.Opšta struktura jezika: jezički izraz i jezički
znak.
4.Klasifikacije jezika. Kontaktna srodnost jezika.
Tipološka srodnost. Genetska srodnost.
5.Jezičke univerzalije. Domaći zadatak I.
6.Jezici u svijetu – njihova podjela. Inoevropska
grupa jezika.
Kolokvijum I.
1.Fonetika i fonologija
2.Morfologija
3.Sintaksa
4.Stilistika
5.Semantika
6.Leskikologija i leksikografija
7.Kolokvijum II
8.Jezik kao sistem i jezik kao standard
Ferdinand
de Saussure
___________
osnivač opšte lingvistike,
osnivač strukturalizma u
lingvistici
De Saussure:
Laička koncepcija, koncepcija široke
javnosti: jezik = popis reči

Ustvari, svi se njime (jezikom) manje ili


više bave; ali – što je paradokslana
posledica interesa koji mu se pridaje –
nema oblasti u kojoj je poniklo više
apsurdnih ideja, predrasuda, obmana,
izmišljotina.
De Saussure:
Laička koncepcija, koncepcija široke
javnosti: jezik = popis reči

"... Sa psihološke tačke gledišta, te greške


se ne mogu prenebregnuti; ali zadatak
lingvistike je da, pre
svega, ukaže na njih i da ih otkloni u
najvećoj mogućoj meri.“ (str.32)
Na primer:
Jezici su:

• lepi
• muzikalni
• laki
• dobri za nauku
• dobri za poeziju
Strane reči kvare jezik

Na primer: kad god


postoji odgovarajuća
domaća, treba izbeći
stranu reč
Znanje o
jeziku se svodi na pravila tipa
ne sme:
•Na telefonu, već: pored (kraj) telefona
•Velika/ mala većina
•Obzirom na to...
Lingvistika:
•Preskriptivna,
•Deskriptivna
Dihotomije F. de Saussure-a

PAROLE
- Individualno - nebitno (sluиajno)
-svesno (voljno)

LANGUAGE
LANGUE
- Društveno - suštinsko Nesvesno
Bitna svojstva jezika u odnosu na
životinjske, kompjuterske i druge
“jezike”

SISTEM
- celina i delovi, uređeni odnosi,
organizacija
SIMBOLIZACIJA
- predstavljanje (reprezentacija)
jednog elementa drugim elementom

HIJERARHIJSKA STRUKTURA
- jedinice nižeg reda kombinuju se, po
određenim pravilima, u jedinice
višeg reda; dvostruka artikulacija jezika:
reči – i artikulacija, foneme -druga
artikulacija; posledica
ekonomiиnost.
Univerzalija – naziv za svojstvo
koje se smatra da je
zajendičko svim jezicima
Univerzalije

-Apsolutne univerzalije – svojstva


koja su zajednička svim jezicima bez
izuzetaka
-
- Relativne univerzalije – opšte tendencije u
jeziku kod kojih mogu postojati izuzeci