Sie sind auf Seite 1von 4

2.

Kasnih godina XIX vijeka u Francuskoj se javlja novi umjetnicki pravac


impresionizam. Javlja se prije svega u slikarstvu, poziji i muzici. U knjizevnosti ce
to biti simbolizam i odrazice se i te kako na muzicke stvaraoce. Impresionizam
unosi novi dah umjetnickog izrazavanja u koje je bilo mnogo vise
revolucionarnog, radikalnog. On je vodio umjetnost ka individualizmu
zadrzavajuci se na podruciju programskog cime ce provoditi odredjenu izolaciju u
umjetnosti. Za vremenski pocetak mozemo uzeti 1874. Godinu, momenat kada
30 slikara (Pikaso, Mone, Sezan, Dega, Renoar...) pririjedjuje izlozbu u Parizu.
Posjetioci su ostali zacudjeni pred dijelima koja su govorila novim jezikom. Slika
izlazak sunca-impresija Cloda Mone ostavila je kriticare nemocnim.
Nerazumjevsi su je osudili. Tako je impresija stvorila impresioniste-pogrdan naziv,
medjutim neshvatajuci da ce to znaciti novi pravac, a prezir pretvoriti u zanos i
divljenje. Francuski simbolisti ( Malarme, Verlen, Meterlink...) zeljeli su stvoriti
pravac koji ce sa sobom nositi nesto sanjarsko, neodredjeno, upotrebom
nesvakidasnjih rijeci, stiha. One su izvlacili ideju iz svega i davali im oblik
simbol. Slikari napustaju jasnocu izraza. Izlaze iz ateljea i odlaze u prirodu
posmatrajuci i civjeka u njoj. Slikari su dali prednost boji pred linijom. Isto ce
uraditi i muzicari koji ce napustati romanticarsku melodiju, a prosiriti vidike
harmonije. Takodje, tu je i sklonost ka manjim formama (klavirska minijatura,
solopjesme) koje se prije svega grade na programnosti. Impresionisti su usko
vezani za zbivanja iz prirode, obicnog covjeka(igra boje i njene bogate nijanse).
Muzicki impresionizam u Francuskoj ima dvostruku ulogu-skretanje u
individualizam i zatvorenos i oslobadjanje od Vagnerove nadmoci stvaranjem
Francuskog muzickog jezika.
Zatvprenost
Drustveni i politicki razlozi za stvaranje novog pravca:kontekst Francuskog
drustva kasnog XIX vijeka ( oslikati trenutno stanje) zatvorenost akademskog
kruga i alternativni nacini bavljenja umjetnoscu i ismijavanje aristokratskog
nacina zivota.
3. Erik Sati je prvi predstavnig Francuskog neoklasicizma. I ako je bio savremenik
Debisija i Ravela brzo ce se odreci izrazajnog jezika romanticara kao i
impresionistickih elemenata. Napustio je konzervatorium i zivio je od sviranja po
kafejima i pozoristu po cemu ce biti oznacen kao los djak. Njegova muzika
poredjena je melodiji dok je orkerstracija jednostavna; zanrove je crpeo iz
tadasnje popularne muzike. Njegova namjera je bila da parodijom na stilove
ukaze na potrebu za jasnim i jednostavnim izrazavanjem. Naslovima svojih dijela
birokratska sonata,gledajuci lijevo i desno bez naocara,htio je da upozori na
besmislene raspreve o programskoj i apsolutnoj muzici, a ispisivanjem akorda sa
sto vise predznaka nastojao je da upozori na jasnocu muzickog zapisa. Dijela prije
prvog svjetskog rata su mu kratka, svedena, dok kasnije poseze za ozbiljnom
tematikom i sadrzajem i to u baletima paradi , merkuru, kao i u
operiSkorat. Pisao je napise o mozici gdje je odbacivao Vagnera i kritikobvao
impresionizam. Promovisao je ideju performansa kao otvoreno muzicko dijelo
kojim je bilo vazno izazvati skandal. Bio je pod uticajem simbolista ali i kubizma u
slikarstvu (Pikaso), narocito vidljivo u paradi . Konceptom muzike kao

namjestaja zeleo je osvrnuti se na zvuke iz svakodnevnog zivota u svrhu


popunjavanja prostora, tako da je ubacivanje revolvera, sirene, pisace masine u
svoja dijela apsolutno razumljivo. Sati je iskazivao averziju javnosti ali je
istovremeni stvorio impuls za okupljanje kompozitora poznatih kao sestorka.
Muzicki kriticar Anri Kole je objavio clanak u kome je predstavio sestorku ,
mlade autore nove muzike ali sa razlicitim senzibilitetima. Darijus Mijo, Artur
Honeger, Francis Pulank, Luj Dire, Zorz Orik, Zermen Tajfer cinbe ovu grupu
sklonu malim formama, jednostavnim melodijama, ez ritmu. Vremenom su
rukopisi ovih umjetnika postali toliko razliciti da ih je bilo nemoguce podvesti pod
ovu grupu.
Darijus Mijo kompozitor, pedagog, dirigent. Njegov poklin Dolje s Vagnerom!
je odraz teznje ka jednostavnost. Njegov opus broji preko 400 dijela od kojih su na
znacajnom mjestu njegovih 15 opera (Kristofer Kolumbo, David i drugi). Boravio
je u juznoj Americi i tako dosao u dodir sa crnackim ezom kao i folklorom
Brazilskog naroda koji ce upotrebiti u svojim kompozicijama.
Artur Honeger jedini od sestorke nije se odrekao romantizma i uticaja Njemacke
muzike. U publikaciji Ja sam kompozitor izjavio je :Moj veliki uzor je Bah.
Opus od preko 200 djela porek klasicnih formu ukljucuje moziku za film; 1923
pise orkerstarko dijelo pacifik 231 , u kojem se isticu ekspresionisticke crte
njegovor muzickog jezika.
Fransis Pulank smatra se da je nastavio dijelatnost Satija. Odlikuje ga
jednostavan harmonski jezik te pregledna forma. Majstor je docaravanja teksta
sto se vidi na vise od 100 solo pjesama, razvrstanih u cikluse:Znacke,
Banalnost, i druge. Pulankov neoklasicizam ogleda se uzivljavanje galantnog
stila Ramonove klavirske muzike.
Zorz Orik stvara vec u 15oj godini, a rano se istakao kao kriticar. Lezernost
svojih kompozicija povezije sa elementima humora i pardije. Najpozunatija dijela
su mu Koreografska tragedijaFedra, i muzika za 20ak filmova.
Luj Dire- od pristalice atonalnosti i hladnog objektivizma prelazi ka toplijem
oblikovanju. U njegove radove spadaju pjesme na stihove Tagarea, horska djela
na stihove Malarbea, opera judit.
ZarmenTajfer- istice se u djelima svojom elegancijom i obrisima impresionizma.
Jedno od njenih najboljih dijela je uvertira za orkestar
4.Igor Stravinski je jedna od najgrandioznih filgura muzike 20og vijeka. Svakim
svojim novim djelom sokirao je muzicki svijet te dobija nadimke kompozitor
kameleo,covjek 1001 stila. U svojoj dvadesetoj godini ce ga muici poducavati
Korsakov, Ciji se jasni uticaju vide u skercu fantastiko i vatrometu , ali isto
tako i uticaj impresionizma. Baletski i impresario Sergej Dijagiljev narucujeod
Stravuinskog balet Zar ptiij koja ce ostvariti nevjerovatan uspjeh u parizu, a
zatim sirom svijeta. Petruku i Posveenje proljea pise u Svajcarskoj u kojima
se prepoznaju elementi paganskog ekspresijonizma. Praizvodjenje Posveenja
izazvalo je ogromni skandaj zbog tematike zrtvovanja djevojke ali i slobodne
scenske postavke. Zivitom u Parizu gdje radi kao pijanista i dirigent on stvara u

stilu neoklasicizma sto je izrazeno u baletu Pulminela zatim i u operi


oratorijumu Car Edip. Boravkom u Americi i predavao je na Harvardu bavice se
estetikom muzike a zatim primjenjuje elemente 12-tonske tehnike u baletu
Agon , oratorijumu Treni. Neki autori dijele njegovo stvaralastvo na dvije
klasifikacije :Rusko i Evropsko, no ova podijela se uslovno moze shvatiti zbog
dijela nastalih dvadesetih godina u evropu sa ruskom tematikom. Druga podijela
opet pomalo nevjesta je na tri razdoblja: rusko (1919),neoklasicno(1951) i
serijalno (1971). Ono sto najbolje objedinjuje njegov opus su ekspresionisticki
tretman tema te izrazajnih sredstava, zato stvaralastvo ovog autora mozemo
podijeliti na paganski, prigueni i konstruktivistiki ekspresionizam. U svojim
dijelima ozivljavace renesansnu skolu Venecije Bahovu motoricnost, Hendlov
oratorijumski zanr, gregorijanski koral, muziku 18 i 19. Vijeka. Svi ovi pravci su
podvrgnuti zahvatima obrade na neke ekspresionisticke verzije, sto donekle
dovodi neoklasicizam u pricu. Muzika Igora stravinskog bila je i ostala
nevjerovatno najizazovniji dio naslijedja muzike 20 vijeka.
5. Doslijedan Sergeju Prokopjefu svome stilu. Razmatrao je elemente ovog
stvaralastva i na prvommjestu klasicni stil, vidljiv u klasicnoj sinfoniji ali i drugim
djelima. Druga osobenost je teznja ka novom stilu, inovaciji-traganja za
sopstvenim harmonskim jezikom, elektima u orkestraciji. Na trecem mjestu on
stalja motoricnost , tokatnost- uticaj Sumanove tokateop.7. Cetvrta
karakteristika je sklonost ka ?muzici? u laganim stavovima, belbaletika, operama.
Peta karakteristika je skercijalni element koji za cilj ima izazivanje ili kritikuje
dogadjaje. Teznja mu je bila da izjednaci svih 12 tonova ljestvice- svaki akord javi
u sklopu ljestvice. Sklonost kajednostavnosti vidi se u sestoj primjeni C i D. Opus
broji 138 dijela u kojima stoje dva stila- neoklasicizam, ekspresijonizan. Pisace
muzika za film i scenu, Simfonijsku i klavirsku muziku narocito prozeti rijetkim
elementima harmonskih jezika. Opera : Zaljubljen u tri paunice. Vraanjem iz
Pariza u Rusiju dobice kritike komunisticke vlasti o nepogodnoj muzici , medjutim
nesumljivo ce biti priznat po izvodjenju opere Na ????? zimske proslave.
Staljinova nagrada . Opere : Ognjen i Andjeo, Rat i mir, Kockar; a baleti : Romeo i
Julija, Pepeljuga, a prica o kamenom civetu; a Simfonije , instrumentalna muzika.
Dimitrije Ststakovi- ni jedan kompozitor nije toliko puta kritikovan. Njegova dijela
sa skercoznim elementima smatra se vrhunskim ostvarenjima 20og vijeka ali se
pojedini njegovi opusi osudjuju kao avangardni. Rezultat svega su i politicke
prilike u zemlji. Prva dijela su mu pod uticajem Petorke i Glazunove- klavirski tri.
Opus obuhvata sve zanrove opere, (nos, lejdi map bet, hoikari) baleti (zlatni
vijek, bistri potok) , 15 simfonija ( lenjingradska (7),oktobarska, prvomajska,
autobiografska). 15ti vijek e sadrzati rad na 12 tonskom nizu ali citate
Rosinijevskog Vilijamskog tema----valkira. Pisae literaturu za solistike
instrumente vcl pf. U njegovim djelima najbolje se moze sagledati nasljedje
klasicizma u ekspresionizmu uprkos podijeljenim misljenjima sostakovica ostaje
jedan od naj znacajnih stvaralaca 20og vijeka.
Paul Hindemit- neoklasicizam u njemackoj. Dijela koja je stvarao uglavnom su bila
namjenska pogodna da je amateri sviraju. I ako je na pocetku svog stvaralastva
on je ostvario sintezu sa proslosti kroz barokne elemenete. Kao kompozitor

teoreticai i dirigent radice u Njemackoj ali oznacen kao nepogodan od Hitlera


odlazi u Ankrau zatim u Svajcarski i SAD gdje predaje kompoziciju. Njegova knjiga
Tehnika tonskog sklopa bavi se problemima harmonije 20og vijeka. Muzika mu
se dijeli na dva perioda: ekspresionisticki, upotrebna muzika i neoklasicki stil.
Propagiranjem muzike kao vaspitne umjetnosti on stvara niz dijela zalazuci se za
omladinski pokret. Iz tog perioda dijecija opera A mi gradimo brod. Najveci
stepen zrelosti dolazi u operi slikar Matis. A njemacki neoklasicizam zivjece kroz
Hindelita i njegovu obnovu baha.