Sie sind auf Seite 1von 677
Jean Cassien (saint ; 0360 ?-0432 ?). Joannis Cassiani opera omnia, cum amplissimis commentariis Alardi
Jean Cassien (saint ; 0360 ?-0432 ?). Joannis Cassiani opera omnia, cum amplissimis commentariis Alardi

Jean Cassien (saint ; 0360 ?-0432 ?). Joannis Cassiani opera omnia, cum amplissimis commentariis Alardi Gazaei

Tomus prior (-posterior, in quo etiam continentur : Vigilii

diaconi, Fastidii, Possidii, S. Coelestini I, Antonini Honorati, S. Xysti III, S. Vinc

1846.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :

*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source. *La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits élaborés ou de fourniture de service.

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans l'autorisation préalable du titulaire des droits.

*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque

municipale de

(ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.

P

ATROLOGITE

CTJRSUS

GOMPLETUS

SIVK

BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, 1NTEGRA, DNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNICM

SS, PATREM,

DOCTORUM

SCRIPTORUMQUE

QUI AB MVO APOSTOLICO

ECCIESIASTICORUM

AD USQUE

INNOCENTII

IN TEMPORA

FLORUERUNT; RECUSIO CHRONOLOGICA OMNIUM QU_ EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICJE TRADITIONIS PEl\ DUODECIM PRIORA ECCLESI_ S„CULA ,

JUXTAEDITIONESACCURATISSIHAS,INTERSECUMQUENONNCLLISCODICIBUSHANUSCRIPTIS COLLATAS,PERQCAM DILIGENTERCASTIGATA;

DISSERTATIONIBUS,

COMHENTARHSLECTIONIBCSQCE

VARIANTIBUSCONTINENTERILLUSTRATAJ

OMNIBUSOPERIBUSPOSTAHPLISSIHASEDITIONESQC<ETRIBUSNOVISSIHISSjECCLISDEBENTURABSOLUTAS

DETECTIS, AUCTA

,

INDICIBUSPARTICULARIBUSANALYTICIS,SINGULOSSIVETOHOS,SIVEAUCTORESALICCJUSHOHENTI

SUBSEQCENTIBCS, DONATA ;

CAPITULI9INTRAIPSUHTEXTUHRITE DISPOSITIS, NECNONET TITULISSINGULARUMPAGINARUHHARGINEMSUPBHIOREM DISTINGUENTIBUSSUBJECTAUQCEHATERIAH SIGNIFICANTJBUS,ADORNATA;

OPERIBCSCUHDUBIISTCHAPOCRYPHIS,ALIQUAVKEOAUCTORITATEINORDINEADTRADITIONEM

ECCLESIASTICAH

POLLENTIBUS,

AHPLIFICATA

;

DUOBUSINDICIBUSGENERALIBUSLOCUPLETATA: ALTEROSCILICETRERUM, QUOCONSULTO.QUIDQUI» UNUSQUISQUEPATRUHIN QUODLIBETTnEMASCRIPSERITUNO1NTU1TUCONSPICIATUR;ALTERO SCRIPTUR^E SACR.AS, EXQUOLECTORICOHPERIRESIT OBVIUMQUINAMPATHESETIN QUIBUSOPERUHSUORUHLOCISSINGULOSSINGULORUMLIBRORUMSCRIPTURC

TEXTUSCOMHENTATISINT.

/

/#

^"^.

(fo

r

CDITIO ACCURATISSIHA.C/ETERISQUEOMNIBUSFACILEANTEPONENDA,SI PERPENDANTIIR: CHARACTERUHNITIDITAS, p^:

CHART/EQUALITAS,INTEGRITASTEXTUS , PERFECTIOCORRECTIONIS,OPERUHRECUSORUHTUHVARlETifrf TUM NUHERUS,FORHAVOLUHINUHPERQUAHCOHHODASIBIQUEINTOTOOPERISDECURSUCONSTANTEI ^.

SIMILIS, PRETII EXIGUITAS,PRiESERTIHQCEISTACOLLECTIO,UNA.HETUODICAET CHRONOLOGICA,, ,

SEXCENTORUMFRAGHENTORUHOPUSCULORUUQUEUACTENUSUICILLICSPARSORUH, PRIHUM

AGTEHIN

FORHASQUEPERTINENTIRUS,COADUNATORUM.

-

NOSTRA BIBLIOTHECA,EX OPERIBUSAD OMNES/ETATES, LOCOS, I.INGUAS 1 """^

\

?E.

O

1 ~J

S <.

\^""A aS

SERIES

PRIMA,

IN QUA PRODEUNTPATRES, DOCTORESSCRIPTORESOUKECCLESIiELATINiB

A

TERTULLIANOAD GREGORIUUMAGNUM.

V'\§,

*

ACCURANTE J.-P. MIGNE, GTtttSttttm

QTOttt^^tOVttm

IN SINGULOS SClKNTIiE

ECCLESIASTICJE RAMOS EDITORE.

_

©

PATROLOGL-

TOMUS

XLIX.

JOANNIS CASSIANI TOMCSPRIOR.

ii

O

r—

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM,

IX VIA DICTA D'AMROISE, PRES L\ RARRIERE D*ENFEK. ou PETIT-MONTROUGE.

18i6.

CASSIANI

OPERA

AMPLISSIMIS

JOANNIS

OMNIA,

t.VU

COMMENTARIIS

ALARiDI

GA_JEI

IN HAC PARISIENSI EDITIONE, CONTRA QUAM IN LIPSmjiSJL

TEXTUlCONTINENTER

AD MAJOREMCOMMODITATEMLECTORISSUBJACENTIBUS,

EDITIO ACCURATISSIMERECOG^ITA.

P»IX : 14 FR. l.ES 2 VOL.

TOMUS

PRIOR.

PARISIIS, VENIT APUD EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, PRES LA BARRIERE D'ENFER ,

ou PETIT-MONTROUGE.

'1816.

ELENCHUS

OPERTJM

QU_ 1N HOC TOMO CONTINENTUR.

De Ccenobiorum inslitutis libri duodecim.

Vigintiquatuor

collationes.

Col.

ERRATA.

Col. 544, lin. 14; inquietati;

Col. 1047, in capitis

Col. 1218, in capilis III litulo: corporalis pollulio; lcge corporalem pollulionem.

lege iriquietari.

III titulo: germdni; lege Germani.

j

53 — 477

477 —1328

Imprimerie de VBAVETDEStmcvet C"

rue

de Sevres,37, S Pjris.

NOTITIA,

PRQLEC.OMENA,

fllSTORICO-LITlEllARIA

IN

J. CASSIANUM,

(SchcenemanniBibliolh.Lipsis 1794, tom. II.)

CAPUT PUIMUl}

Vita Joonnis Cassiani.

i A siiam

ipsomoderabaiur, et lum suo, tum scriptorum

percalo originali

potuit.

et

Mtorum exemplis egregie confirmabat, licel fama

hisce- editis parta non omni Iabe carere

Qiiiiinvis cnim Pelagiaiiorum strenuus essel advcr-

gratia

d

sequcretur,

vinciis motus et contra auctorem quidem Prosperi calamum cxcitarenl. Nihilominus quidquid in aliis

haeresis speciem praeferrel quam maxime delestaba- lur coronaviique gesta sua iinpugnatione acerrima

erroris Nesloriaui.

liquet, sed non mullo.a vero aberraverit, qui cirea a. 440obitum ejus coniigisse existimet

CAPJJT lf. Scripta Joannis Cassiani.

Tempus quo vivere desieril, non

Vulgaris esl opinio, nixa auctoriiale Gennadii, Cassianum ex Scythia minore, una ex provinciis

Thracix, fuisse

fuerunt viri docti, qui argumentis haud conlemnen-

ab amcenitate et feriiliiate, quam ipse

s.irius, ea lamen super

oriunduna. Attamen recemiori acvo

gmaia aluit, quibus ipse haeresiarchas nomen cin-

quseque non leves in Gallia aliisque pro-

dis, prasertim

in patria extollil, ilemque linguae Latince quam in «criptis prodit elegantia ductis, cnntendernnt, nata- les ejus ad Galliam et ii) specie Proviiciain esse re-

ferendas. Quidquid verum sit, ab ineunte sclale

(naius autem

certum quo pacto,

monasterio quodam, quod Belhleiiem audiebat, di- vcrso illo tamen ab Hieronyiniano sjusdem nominis, quod .-erius fuil exstruciuin, educatus ibique prhniim Chrislianae docirinis imbutus esi. Nactus

religionis

creditur circa annum 55!) aut 560), in-

apud monachos Palaestinaj, in

B

1. De Intlilulit coenobiorumlibri XII, ad Castorem Aptensemepiscopum,cujus l.oratu sunt composili.

Gennadius Iribuit in tres

partes, quarum media

sen liber quarlus solus Insliluiiones continel;

prima , iribui libris constans, de habiiu monachi ct

de canonico oratiomim

qui iu monasteriis Mgypti tenelnr; teriia deniqno acto posierioribus libris comprehensa de originr,

qualitale et remediis principalium vitiorum inscri- bitur. Phoiiusduos libros facii, Institutionum alc-

rum, alterum de octo capitalibus vitiis

alque Psalmorum modo,

iiiscripiiim ;

exemplis et prsceptis docet. Tempus, quo scripti sint, accurale definire non licet. Id unum censen. Benediclini Hisloria> litlerarim Galliai auctores, scriplos esse anle Pelagianorum per lnnocenliun) et Zosimurn damnationem, h. c. ante annps 41?

9.

5.

aut418.

temporibus inira annos 419 et 427 litteris mandata?. Decem priores Leontio episcopo Forojuliensi et Helladio S. Castoris Abbati; septem sequentes llonoraio mox episcopo Arelatensi; sepiem posteriores Jovi- niano et Minervio aliisque monachis inscri- buntur.

Collationet Palrum XXIV diversis

De Incarnatione Christi adversus Nestorium libri

cono, post episcppo Romano inscripti.

autem

sodalem, quocum familiarissime vivebal, Ger-

maniiin nomiiie , comerraneum eumdem, consilium eum eo iniit anachoretas in cremo Scythi (n) cnsii-

tutos circumeundi. Susceptum est ardiinm hoc iter anno circiter 390. Peneirabanl ad interiora Tliebai-

dis et septem integros

sanclos exigebant. Quid? qmxl eodeui quo in mona- sterium reversi erant anno (39"), deiiuo se profeclio- ni Uli coiiiiuiseriinl et in tristi i.lo terrarum angulo ad annum usque 400 delituerunt. Judices ergn an injuria ereniiue nomen Cassianus ferat. Relicto ilerum deserlo, Cassianus cum sodali suo

annos inter horridos illos

eainque divisionrm seciims est Guychius. Cassia- nus ipse non nisi itnum elcontiiiuum XII lihromm

Conslantiuopolioi proficiscilur, Joanni Chrysostomo C opusagnoscil, quod perfectam vilam monasiicam

adhiret ab eoque diaconi munere ornatur. Mox ubi ille a perditorum bominum lurba de scde «ua

esset

Cleri ConsiantinopoUiani ad Innocentinm missus csl. fcx illo vero lempore ad annum ferme 415, memo- ria ejus in ob.-curo esi. Suiil qui in Orientem rever- iuin euin dicaut enmdemi)ue exisiiment cum Cas- siano presbytero, qui a. 414 ab Alexandro Anlinchine

dejectus , ejus causa (a. 405) cnm legalione

episcopo Romam missus fuit ad pacem intcr ulram-

qne

Massiliain eum concesMSse puiam , ubi presbyteri diguitate auctus est, etab eo ferme queni modo indi-

Ecclesinm reconciliandam; alii lamen jam tum

cavimus anno tam vitoe quam docuinae exisLimatinne fuit conspicuus. Inclaruit imprimis fundatis duobus,

altero viiorum, allero virginum monnsteriis, quorum P VII, circa annum 430 exarati et Leoni tnm Dia-

disciplinam ad Palxstinae et .Egypti regulas compo-

(a) Sic ipse in Collationibusab iniiio. AJii Scytliice

fegunt. Eremns erai juxla Maream lacum in jEgypto,

PATROL. XLIX.

qiis: alias etiam Scetii, Scetica, Scelina, Seetiaea, tt Scythica, Scytiaca, Srythiotica appellalur.

1

11

AD OPKIU JOAN.NISCASSIANIMIOLEGOJIFJSA

Falso Cassiano ascribuntur, De spirituali medicina A Dasileensis a. 1485, expressa iterum tbidem apud

13

i

Honachi seu DOJISmedica ad exihaniendos enirni

Godefridus Tilmarinus Caftiinsianus

Atnerbtfchiuma. 1497, et Lugduni 1516. Additxsunt GoilqAieinisiii Vinetn a. 11491, recusa Bononice 1521, et Lugduni 1525, quae omuia simul paraphraslice red- dila a DionyAo. Carlhusiano lucem viderunt Colonue 1540. Llbroi VII c6ntra\Nestorium primtis, quanlum inemini, seorsim-extulii| Cratander Basileensis lypo- graphus a. 1534, cujus exemplum repeiicrunt Pari- sienses bibliopolaea. 1545 et 1569,idemque repraesen- lavit nolulis nonnullis adspersis a. 1572 Josua Sim- lerus. Dehinc prima operum collectio in offlcina Ben- rico-Petrina, et una cum Joannis Damasceni operibus a. 1559; ilerumque 1569, et tertio 15 5 excusa. Desiderabatur jam vir doctus, qui parlim vilia,

qOra? crebra non

potuerat

neret; quamquam

uon admittere in tali auctore

n/fectus, quam

iu epistola quadum ad Joannem Gropperum archi-

adColonjam Agrippinam,

liaconiini -S. Gereonis

farinse sunt

lamijuain ex Graccoa se conversnni rocilat. Pa>ticiila

«st brevissima , quam loiain inseruit Jo. Bapl. Guesnay Cassiano illustrato lib. 1, c. 58, p. 188.

Ejusdem

>lictuvitiorum el mrtuium. Alia commemorare taedel. Tiilemoniii conjeetora fnit Aela S. Victoris Martyris

aimd Ruinailum olnna Cassianum auctorem babere,

Theologica Confetsio et de Con-

cui tamen Auctores Histoi iaelitt. Galliacnon consen- •tiunl. Coiididisse practerea fertur Gassianus, quae

noni-x-tai; Begulam MonasHcam.Paiere

Aptensis episcopi ad Gassianum epistola. Sed hoc perperam ab. ipsis iradiium essecngnovimns.Conira Benedicti vero Anianeusis teslimoniiim jam ab aliis nionitum est, id haud novam et peculiarem Cassiani regulam, sed excerptam quamdani ex diversis insli- lutionuni ejus locis conceruere. Crediliun a quihusd.im fuit, Cassianutn ot>era sua

non Laiino, sed Gracco idiomate scripsisse, eaque posiea esse translata ; >ed iii dudum erroris convicli

quideni Graeca quaSaatin C issiani apud

Photium in Bibiioiheca cod, 197, seJ ex Latino con- ver»a, nec vero ex ipsis Cassiani libris, .-ed quos in

compendiuin redegerat Eucherius Lugdunensis. Legi-

com-

nuncquidem

illud aiunt Benedieliiii modo laudati ex Castoris B ] liUrariofum mnnns, mss. atque ediiorum codicum

collatioiie et jndicio Sagaci eximerel, partim obscura

et ilifliciliora elncidaret et de erroribus auctoris ino-

ipsa I brorum indoles non quein-

vis criticae artis gnarurn capere atque invilare poie- rat, .'•eJ magis exspectai di crant viri inonaslicis stu-

diis innutriti et alacres ad ca prOmovenda. Talem, credo, reperisse sibi videbasur c.irdioalis de eccle- siastica litteratnra nieritissiinus Antoniut Garafa , ciirn Henrico Cuychio, professori Lovaniensi, poslea episcopn Ruremondano, Gassianum commendaret. Sed eodem tempore slin ulabat magni nominis crili- ciim et elegantioris doctrinx laude floreniissimum

virtim Pelrum

tunt. Exstanl

Ciacconium presbylerum Toletanum.

mus euim apud Genuadium c. 63, Eiicheriuin

posuisse Epilointfn Latinam ex prioribus, IV libris C

Institutionum et VII prioribus Collalionum. Atque

«unc eliam Graeca ejusmodi ms. «npersunl in vaiiis. , 'cuperet, obsecuti suni, et

ut eidem

expurgandn rnalius admoveret. Uierque etsi fortasse invkiis volunlaii ejus auctorilati-

I posierior

qua de ratione, qua parles ediloris ab iis adminislrari

Ciiychtus no\am Cassiani

iiibliothecis, veluii in Caesarea,teste Lambecio, tomo 4Vpag. 167 (ed. Kollar. pag. 373 sq.].), ,el tomo

V, p. 276 (ed. Kollar. pag. 582 sqq,); iiem Regia ei Jesuitaruih Paris., ut Fabricius in BibUM. et Inf. Lat. ex Stmonii Censura ad Dupinii bibliothecam referi.

tradita sunt, quae sub Alhan isii noutiue

Similia typis

lerebantur a Monlefalcone ad Atlianasii Opera, <omo

11, parte

i, pag. S56-386.

Joannes RosweyJu* inter Vitas Patrum exljibet libruin ordiiie qnarium ex Severo Sulpicioet Joanne Cassiano crmcinnaluin et in liiss. codicibus, quorum .

1 D

isaud paucos ille coiisuluit, nmdo Siilpicio, modo Cas- siano inscriptum. Amhigit ergo Jo. Bapt. Guesnay in

. I, Eucberione liaec Epilome tribtii possit, an forle

td Viclorem qtiemdam Afrum, de quo Gassiodorus ;. 29 Institulionum scrifoit, ctim dicia Cassiani pur-

jnsse et quantefuiMtent.addidUse^ refcrenda sil. Sed Jassiodori verba noii laiii epitoinen, quam expurga- linnein errorum signifieare videntnr.

CAPCT III. Ediliones bpetum jbannls Cassiani.

I

Insiilutionum libros IV ei de causis et reinediis riliorum octo priraum, si vera Irailit Fabricius, pro- ruderunl «fiUinasVcheiqrum a. 1181. Gerta efil'",;»!«

ediiionem ad cot!ic<-s Bdgicos cmendatam et notis

commodis illustratam cmisil

tin. 1578. Ciacconius vero recensionem, qnam ad ncio

inss. exemplaria Brb). Vaticanae paraveral,

descriptam non vidil. Obiit enimdiem supreiiiuin a.

typis

Antuerplx

ex off. Plan-

1581: illam vero ex auto^rapho ipsius excudi fecit

Doiniuicus Basa

typograpltus ftqmunus.it. 1588, ni.-.i

forte annus 1580 pro vero uujus cditioiiis nat.nli lia-

bendus, eademque .poslei novo titulo a. 1588 prx- lereiite sit ornala. Cerie annus 1580 ascriptus est

epistolae deilicaloriae, iquam idein typographus prae-

fixit ad

mus, Ciaeconium ipsum aujiis aucloris edendi curam

suscipere noluisse, sed lucubrationes suas cardiuali transmisisse. Repelita esl. Roniana cdilio Lugduni

Gregorium XIII. Hlud saltem certo iude disci-

1606, et liornrn l<pLi;

Guychianam singulatim repe-

(GazH)

litam non inemini. Ex utraque vero facili raethodo

tnram .c?ncinnavil Alardvs Gaxwus

nionaehus

Vedastinus Alrebati (de l\Abbaye de Sl.-Vaa&tdeVor-

Cuy-

chiuiii, ita tamen ut Ciaccouium aliosque prius edi- tos, immo eliam novos quosdain mss. codiees non

negligeret. Addidit de suo Commenlarium

perpetuum

dre de ?:t.-Benoti a Arras), secmus in plerisque

omniiim onliiium religiosis, praecipue vero Benedi- ciinis ulilem; atque sic insiructa prodiit li:i'C editi) ^'«j.ci a. 1016, III t.omjs in.8*. iiideqiic saepius variis

13

NOTITIA HISTORICO-LITTERARIAIN JOANNEM CASSIANUM. 54

in locis et novissime Lipsiae 1*33

ruit. Sequunlur Annales singulqrum edilionum. SJECOLOxv.

1485.

# Basilece, in-fol. Cassianus de Institutis ccenobio- rum, origine, eausis et reniediis vitiorum, col- laiionibusque Patrum. In fine : Expliciunt viginli quatuor collaliones sanctorum Patrum conscriple ab Joanite heremila qui el Cassianus dicitur. Impresse Basileceanno Domini MCCCCLXXXV.

Textum prsecedit regislrum alphabeticum rerum et sentenliarum memorabilium, in quo ad libros et ca- pita singula escitanlur. In aversa tiluli pagina legi- lur : Auclor quis ac qualis fuerit : quos libros : ad quos : et de quibus scripserit: commendatilia brevisque expositio in hanc seui.cnliam desinens ; Ut igitur prmclari liujus viri (Cassiani) Opera lanta commenda' ]

describi me- A J fine : Expliciunt, etc. Impressce Basilem per magi-

slrum Joanuem Amerbach. Anno Domini M.CCCC. LXXXXVII. et subter : Deo gratias.

Prima Basileensis ad singula verba est characlere Gothico miimto, inis columnis.

descripla

s^cuto XVI.

1516.

Lugduiii; in-8e. Joannis Eremilae, qui et Cassia- nus dicilur, Vila et libri XII, videlicet: de Ccenobio- ruin Iristiluiis libri IV, et de Gclo Viiiis capitalibus libri VIII. Cat. Bibl. Bodlei. Aticlores Hislorim Liit. Gallice T. II, p. 224. apud Simonem Becilaquam Lugdtinensem typographum hanc editionem impres- sam ferunt.

B

post

-

15-al.-

Bononice, apud Benedict. Heclor; in-%'. Joannis Eremiie, qui el Cassianus dicitur, opus delnstitulis ccenobiorum, origine, causis et remediis viliorum,

CoHalionibusque I, p. 382, n. 772.

Patrum. Cat. Bibl. Reg. Paris. T,

1525.

Lugduni, per Jaeobum Myl.; in-8°. Iidem libr! Sponsoribus Patribus Maurinis in Hist. litt. Gal- lice 1. 1.

1528.

(In fine :) Haganooe(a), per Joh. Secerium, mense

Coiistantinopoliiani dia-

plagulse lucu-

Martio, in-&°. D. Cassiani

coni de Lib. Arbitrio Collatio. Octo

lento cliaraciere Romano, ul Justitius duobus arinis

typis

tione digna ab omnibus legere cupientibus faciiius ha-

beri possint: v.uper in inclyta Basileensium urbe

accuratissimam eorumdem emendationem : arliftcio- samque et peru.ilem ei antea non visam dislinclionem:

singula cum inscriplionibus suis : in hoc ununi corpus sunt collecla : elimalisque litterarum characleribus ut

liquido cernitur

soricecommendationem:

legeutium ulilitaiem : Salvatorisque noslri Jesu Chrisli

gloriam el honorem:

no nativiiatis ejusdem MCCCCLXXXV. De eodem

argumento versus hexametri

in secanda pagina noni ex foliis registri,

piunt: Cmsaris imperio famulelur Rhomulus orbis, elc, et desinunt: Sermones Abrahce: de carnis lege doman- l dce. Epigraphen faciunt hi dtto : Quos opus hoc libros i

teneat cognoscere si vis. Et quid quisqae tenel: sub- scriplos perlcge versus. Impressum est volumen typis Golhicis grandibus, sed lenuioribus et acutis, 'binis columuis abs nu-

meris et custodibus. Plagulas signataj sunt; adsunt etiam librorum lituli niajusculo charactere exarati in

summa ora, et lilterae initiales minutas in

Id unum fere singulare in characteribus observa- vimus, cwod syllaba is in fine vocum per coinpen- dium Iinese recias perpendicularis dcsupei- paululum

versus sinistram inflexae cxarata sii. Eamdem ed. servabat olim Bibl. Ducis de la Valliere. Cxlerum Fabricius in Bibl. M. ei. I. Lal. laudat editionem Ve-

netam a. 1481, quam equidem lamen lanlisper inter

fabulas habebo, donec aliud fuero edoclus.

1491.

Venetiis, in-fol. Jo. Cassianus de Insiilulis coeuo-

biorum : et ejusdem Collationcs Pairum. Producit

Maettarius T. I, p. n, p. 538, ex Bibl. Menarsiance : Auciotis vita. Cat. Bibl. Casanal. It. Cat. de la Bibl

impressa: ad frugiferce artis impres-

omniumque diligenter in his

qui

est benedictusin saicula : an-

sexaginia adjecti sunt

qui

inci- ante ihidem excusus, imprcssai. Exstat etiam in

Q

Cat. Bibl. Reg. Paris. Collaiio hasc in opere

iniegro

est vigesima teriia. Rescidit auicm editor, ut Patres

Maurini modo laudati monent,

caput ultimum, ejus-

que loco XVII alia ex aliis Collaliouibus consarcinata

substitui:, ut si juslum velis esse litulum, inscribi debuisset, Tractatus de.Libero Arbitrio ex Cassiani

D

Collationibus,prassertim

XXIII desaiplus.
1540.

Coloniai, ex cfficina Melch. Nuvesianum: in-fol Joannis Cassiani libri XII de Institutis caenobiorum et dc vitiis capitalibus, nec non libri duo Coliatio- num XXIV SS. Patrum paraplirasiice redditi, studii Dionysii Carlhusiani. Adjccta est D. Joannis Climaci scala Paradisi, Laiine, ex inlerprelatione Ambrosi; monachi. Cat. Bibl. Bodlei. Paris. Reg. et Casa- natens.

1542.

'

Lugduni, apud Jacobum Giunla; in-%°. Collalione,- Patruni. Opus Joannis Eremilae, qui et Cassianur dicitur, de Insiilutis coenobiorum , origine, causis et

remediis viiiorum, Collationibusqiie Patrum. Addii:

capitulis.

t

Catalogo p. 19, n. 161. Exsiabat etiam in Bibl. Pinell.

de St.-Jacques, a Liege 4788,-p. 190.- **iO*A.

1497.

Basilecever Jo. Amerbach; in-i°. Joannes Cassia-

nus de Insiiiiiiis co?i!oliiQrum,.elc^ut in prima. In '

Basilcce , ex off. Henrico-Petrina; in-fol. Joann, Cassiatii opera al%uot cum S. Joannis Daniascei

«PP- .

;'

;

(«) Id est Haynce(Grossen-Hayn) in Saxonk Superiori, ul recle Benedictini: allayn, dansla Haute-Sm:

AD OPERA JOANNIS CASSIANI PROLEGOMENA. j

Ig

Jam pridem, nempe a. 1548 omnia ex eadem offi-

Joannis Damasceni opera, quam

cina prodierant

hac esse recusam, haud inceruim vide-

tur, tametsi illa Cassianum non complexa fuerit, nt cx titulo illius in Cat. Bibl. Reg. Paris. ebvio T. I,

1C

A M. D. LXXVIIl.) multa conque«tus de sseculi propter enormem in libris scribendis inipnipe-an-

editionem in

tiain libiorumque simu! proierviani ei coiruplelara

infelicilale ; eam ob causam inter illos,

quos sliana resp. Dominica tinece cultores habel, noifcon- lemnendam operam navar<e,censet eos, qui veterum nm. codicum fide adjuti, in restituendis emaculan- disque SS. Patrum monnmenlis, iisque leyendis ac perdiscendis omne suum Mvdium collocenl. Quod ne absque causa dixisse videretnr ad laude^ et commen- dationem Patrum se coiiverlit, sed mox ad se re- diens : Quoniam autem, ini|iiii, partim temporum injnria el vetustate. partim scribarum oscilanlia, parlim etiam hmrelicorum insolemi temcrilale horum labores compluribus in locis feedati et multis mendh respersi

Chri-

' p. 35", n. 382, apparet. 1572.

Tiguri,

ediia a Josua Simlero, pag.

in-fol. Joannis Cassiani de Incarnatione

Christi conira Nesloritim baereiicmn ad Lemem

Ronianae urbis episcopum, libri VII; inter Scripla

veterum Latina de una persona

et duab, nal. Chrisli

17

Additae siint Vita

Cassiani et annotaliones in libros ejus a pag. 47.

1575.

Basilea', ex off. Henrico-Petrina, mense Septembri;

fol. TA TOT MAK. IOANNOTCTOT AAMASKHNOT sunt, el multa passim loca in eis occurrunthiutca, dis-

B

111

"EPrA. Joannis Damasceni opera omnia,quacquidem

exstant : maxima parte haclenus non visa. liem :

torta, manca, confusa et veluti scopa; dissolulm ; idcirco danda est opera, ut ex vetustissimis optimisque exemplaribus mss. suo nitori et inlegrilati quam accu- ralissime restituantur. Ea igitur res me quoque per- movit, mihique persuasit operce pretium remque onl- nibus divinarum litterarum

monaslicce perfeclionis

me facturum; si in repurgando illusirundoque Joanne Cassiano aliquid operce collocarem. Quod ut facerem, illuslrissimi aique amplissimi cardinalis D. Anlonii Carnfoeauctoritas, quce muximi apud me mommti est,

Joannis Cassiani Eremitae non prorsus

argumenti libri aliquot, quorum

jiis, quam

dissimilis

omniiim, lam hu-

illius eleuchum, versa pagina, singiiloi um

autem argiimenla in praefatione reperies. Accessit Joan. Damasceni operibus, iiemque Cassiani, rerum ac verborura memorabiliuni, nec non locorum sacrae

Scripturae, quae in liis explicantur alque allegantur,

trigeminus

culloribus, et cumprimis amaloribus neuliquam ingratam

index quain diligeniisMtne conscriptus.

Inst. ccenob.

a fol. 903; deOcto Vitiiscapiialibus 1. VIII, a

fol. 932; Collationes PP. XXIV, a fol. 990; et libri

VII contra Nestorium, a fol. 1259. Praefaius est

Marcns Hopperus

a Planla episc. Kalend. Angnsl.

Curiensem seu Rhceliaeallae d. Bas.

Tiisunt omnia Cassiani, nempe de

1. IV,

effecil. Is enim, datis adme ex urbe lilteris id sibi gratum

el Chrisliana; reip.

quid in ejns

non incommodum fore scripsil ; et recognilione fieri potissimum eel-

aucloris

Basileensis, epistola ad Tliomam C let, exposuil. Quid vero in. ea re a nobis proesitum sit,

1575; sed de ratione, qua in tra-

Plantini; in-8°.

aliorum esto judicium. Itlud unt-tn affirmare aucleo:

quod si quis hauc nostram cum prioribus editionibus, quas tum a Basiliensbus.ium a Lugduneiuibus paucis

abhinc annis accepimus,cdmpururit(••m\\l,>antiquiores

quibus omnia pene mutila snnl

impressos codices,

et imperfecia), novain hujusce scripioris faciem, no- vam formain, novumque cullum adhibilum [uisse de-

prehendet : id quod ex prtefatione proxime subjerta el

nolis castigatoriis ad calcem operis adjunclis

festum evadei. Duplex nimirum est nolariim geuus, quibus pro eo, quem sibi ipse statuerat scopo, Cas- sianoopitulatus est;aiiae, quas castigatorias *6cat, in quibus mss. variames et emendaiiouuin causas ex-

mani-

'in

ponit; his insaper odjeeta est Elueidatio vocum D Grseco Latinarum , qua- in Cassiano passim occur-

runt, qnarumqiie sigiiificniio paulo obscnrior vide-

et

et

errores, lam in teriia decima , quam in aliis Colla tionibus obvia esse voluil, digressiomim in-tar ple-

lam

battir. Aliaecensorice diclpe, quas velnii antidota amuleta qnacdam contra Obscuriora iiliquut loca

nius de singulis tractantJTenendum vero,

quod

in pracfatione loiiiis editionis, quam in admoniti<>ne ad notas illas censorias profitetur et constauter se affumare dicil, argnnientis ilem astruere niiitur, er- rores istns non lam ipsi Cassiano. quam Collatoribus, quos ille ita opinatos fuisse scribat, imputandos esse. Quod reliqua attinet, capitum distinctionem a supe- rioribus ediioribus receptam, quamvis rass. exeni-

ctando auctore vel ipse vel superiores editores usi

fuerint, altum

lenel sileniium. '

-

1560.

Romce, HI-8°. Jo. Cassiani ViioePairum ex cjus 7ns(i(utiontbus Renunlianlium et Collationibus ex-

cerpttc : in Vitis SS. Aloysii Lipomani, tota parte n.

1578.

Anluerpim, ex offic.\Chrislopliori

1). Joannis Cassiani Eremiiae,

Monasiicarum Institu-

lionum libri IV, de Vitiis capilalib. lib. VIII, Colla- tiones SS. Palrum XXIV, de Verbi Incarnaiione lib. VII. Nunc deinum post varias editiones ad com-

plurium

incredibili labore expurgaii : id quod ex subjeciis ad

calcem castigaiionibus facile cognosci poterit. Ad- ditis eiiain ad quaedam loca censoriis notationibus, et obscurarum vocum ac sententiarum elucidatione, «nacuin duobus indicibus locupletissimis. Accesse-

runt

Affliginiensis monasterii ms. codice desnmptae. 0- pera et siudio Henrici Cnychii sacrae lheologiae liccn-

liati (pcstea episcopi Rurenioudensis). Editor in epistola ad Hermannum comitem a Ren- neborch Ecclesiae S. Salvatoris apud Utlrajectinos praepositum et arcbidiaconum, etc. (data Lovauu ex Albarum Dominarum monaslerio, Cakndis Mart.

quoquc Regulae SS. Patrum ex aniiquissirno

mss. fidem a non paucis mendarum millibus

17

NOTITIA HISTORICO-LITTERARIA1N JOANNEMCASSIANUM.

plaiibus non omnino conlormem deprehendisset, A ea notare non fuit consilium, in immensumenim vo-

non icmere tamen iuutare voluit, libros vero de In- carnaiione uonduiu distinctos, in capita digessit. Addidit indices, uuum explicataruin ah auctore SS. seiitentiaruin ; allerum, iusignium ac memorabi- lium reiuiii.

.

lumen excresceret; satis sil hoc loco monuisse, lectio- nem vetnstorum codicuin tanla a nobis fuisse reli- gione conservatam, nt neque eorum varielatem , si

quando inciderat, neglexerimus

(u).Prceter liccc

Grwcas voces, quibus hic auctor tibenler

tinas quasdam rudioribus consulentes,cdphubeli ordine disposilas lalius estplanavinms, adduclis corum locis , exquorum fontibus hausisse.Cassianitm existimavimus.

Testimoniasacrce Scripturw omnia diligenter conquisita in margine noiavimus; et quce erant ex LXX Interpre- tum ediiione. autanostra vulgata aliquando diversa,ne forte viiiosa crederenlur, in indicis formam digesla seorsim impressimus, quibus el Grwca, unde sunt transscripta , conjunximus ex anliquissimo Valicance

niitur, et La-

1588.

Vaticana; in-8". Joaunis Cas-

Romm, ex typogr.

siani Ereniilae de lostiiutis renuniiamium libri XII, Cobationes sancioriim Patruni XXIV, ab inniimeris pcne mendis auxilio venisiissiiuorum codicum ex- I urgai*-, et ,td suara iniegriuti-in resiiluiw. Adjeclae siinl quarumdam oliscurarum dictioiium inieipieta- tiones ordine »1, habeti disposine : et ohsei vanones

in loca auib<gua et ininus luta, qua- piuin leclureiu

offeiidere posseni. PraMere» imiices duo lestimonio- B biblio heccelibro et aliis venerandcevelustutis exem-

plaribus. Adjecimus el secundum indicem, locu in liis libris obiler explicuta contineiilem. Porro id quod erat ntaxime necessarium , adversus quasdam minus tritas hujus aucloris sententias, quod antidotum sit exhibi- tum, superiort episiola diximus. Scripsil quidemCas-

sianus hortalu Leonh

Pont. Max. luculentos libros

rum sacras Seripiuras, quae aCassiano <-el explican- tur, vel aluer, quam vulg.ua edino oabet, ciiautur. Ind' x posiremo reruin uieiiiorabilium. Accessit Re- gula S. Pachomii, quae a S. liieroiiyino in Latiiium sermnnem conversa est, inulto einendatior, quain antea. Tyoographus Dominicus Basa dedicavil editio- nem Gregorio XIII Pomif. Max. (fl585) cpistoladata Romat Kalendis intercalarib. a. M. D. LXXX (15^0). Tam in hac dedicatoria vero, quam in prxfalione sua ad lectorem liunc laborem maximc opera cardi- nalis Anionii Carafae susceiituin ac perfectum esse significat. Quam quidem posleriori in loco declarat aperlius, dum codicis jam edili et Pelri Ciacconii

manuscriptis marginibus aucti copiam ab eo sibi fa- Clam e-se praedicat, ne ejus auclorilas deficerel, cujtts ( C. Ciacconii) opera isle labor svsceptus esset. Addit deinde, Pelium Ciacconium cardinalis lau- dali cohortationibus Cassianuin ab innumeris mendis expurgalum in pristinuin splendorem restituisse, no- lasque addidisse, sed nomen ex modesiia profileri recusasse, sequeigitur codicis Ciacconiaui beneficio adjulum, Cassianum et emendatiorem et locupleiio- rem simul emiitere. qii"d multa Ciacconii manu de- nuo adjuncta reperissei, qtiae librum illustriorem reddere pussent. Sed ejusmodi augmenta, quaaspe- ciose quidem ex utriusque editionis ( boc silii vult

'

de Incarnatione Domini conlra Neslorium; ted eos quod nullum exsinrtl in Valicana bibliolheca manu- scriptum exemplar, ad cujus fidem emendari possent, el ab instituto nostro, quo hominem vere religiosum informare studuimus, mullum distarent, omisimus, addila regula S. Pachomii, etc. Haec ille, qui si Ciacconius fuerit, dolemus qui- dem, enm non, ut a praecedenii editore factum est, C apcrte declarasse, quidquid muneris critici in Cas- sianum a se c«llaium sit, intelligimus autem, eam- dem ipsi in ir.iciando Cassiano ralionem ab Antonio

Carafae fuisse praescriptam, quam Cuychio placere sibi ille significaverat. Cujus summa qnidem eo ten- dissc videtur, ui leclores de locis Pelagianisinuin redolentibus monerentur. Idem enim,quod Cuychiiis in nods censoriis fecit, hic per observaliones, ultimo ioco anle indices exhibit is, praestare sluduil, loca omnia, quce Pelagianismi suspicionem generare pot- sent, undecim proposiliunibus tomplexus, quibus in-

super paucoz alicesententiw Cassiani

piam imerprela-

tionem desiderantes, nulia ordinis librorum aut colla- lionum ratione habita, adjiciuulur. Hasvero obser- vutioncs auiecediint annotalionum nomine explicaiio- D nes vocum Griccartim, quibus Cassianus uliltir , al'|ihabeticoeiiam ordine,sed uberioresaccrebriores, quara apud Cuychium, qui elucidationeshlns eastiga- lorias notis suis adjunxeral. Ilis acces-il etiam indi- culus locorum Scriptunc sacrx juxla LXX versio- nem laudatorum (b). additis Gracis, unde desunipla sunt, ex velustissimo Vaticanmbibliothecmlibro et aliis correctioribus.

in omnium tunc manibus versabanlur, imbiberal;

ex Proverbiis, quai

insederunt) secnn-

ex

nos, majori

olim in

memoria

ejus

cilet. Ea

interprelationem

ab cdiis non animadversa, aut negligeuiius ca-

et si qua alia a vuigata noslra edtlione aliquan-

elc.

cl:st-rei>ab:int, in intticis formam rcdeyimtts,

qui

fil, ul loca qucedam(scd pimcipue

fortasse dum eorum jam

pzrle

stigala, lule.m

antiquiorum et nova-) comparatione

jubet,

lectores discere

praeler Reguiam S. Pachomii nulla dcprehen

dimus. Sequiiur vero hanc praefationem aliera ad lectores quoque inscnpta , quam quidem Ciacconii esse, ex superionbus non obscure inielligitur. Igitur ipsa verba, quibus operam suam declaral, appona- mus : Vaticana bibliotheca,iuquit, octo nobis anti-

quissima exhibuit Cassiani exemplaria, et ex his quw-

dam emendalissime scripta, ex quorum

numerabilia loca suut in hac editione resiitula : sed

Haeccinn verbis antecedentibus rolundo

ler charactere exscriptis vix commode ab aliquo

collalione in-

pari-

(a)

coni iliari

poterunt.

(b) Cassianus, inquil,

testimonia sacrce

Scripturce adducit, quam mrlio-

fere omuia ex vutgaia edilione

interpretationem et ad veritatem Hebraicam txpressamaffirmal. Verum quoniam LXX intervretes.

rem esse

19

AD OPERA JOANNIS GASSJANIPROLEGOMENAi.

20

SJLCULOxvn.

1606.

A aut reformando non mdgnopere laborandum existi- mavi, cum satis emendakimet enucleatum eum nobis

Lugduni, i»-8°. Joannis Cassiani de Instilulione Renuntiantitim libri XII, Collationes SS. Patrum XXIV. Occnrrit in Cat. Bibl. Musei Brill. Ex tilulo

patet, repetitionem Romanse csse; id qttod Gazajus ctiam in praefalione ediiionis suae confirmat.

I

1611.

Romm, typis Camerce Apostolicw; in-8°. Joannis

Cassiani Eremitse libri XII de Institutis renuntian- tium, Collationes SS. Pairuih XXIV, libri VII de Verbi Incarnatione cum annolationibus et observa- tionibus. Accesserunl Regtila S. Pachomii ; Regulae

SS. Pairum et S.

Dei el liliero Arbilrio, et observaiiones in loca ani-

bigua: omnia multo emendatiora quam antea ex- cusa. Cat. Bibl. Reg. Paris el Bibl. Casanatens.

Prosperi Aquitani

liber deGratia

1616.

Duaci, ex lypographia Baltazaris Belleri; in-8°,

reliquerint Cuycliius et Ciacconius, viri doctissimi e\ accttratissimi,qui hacin r,eslrenuam operam navarunt. Contuli tamen cum aliqubt exemplaribus tum excusis,

prmtermissa,

aul minus expensa correxi, aut excussi, et adhibita eliam Dionysii Carlhusiani paraphrasi, lucem c.scivi; quem lamen paraphrastem (salva tanli viri aucloritale) nonnumquam ab auctoris menle, ac sententia aber- rasse submonui, lectoris interim judicio arbitranditm.

tummss., el subinde qumllam loca ab illis

II. Annotaliones fere perpeluas adjeci, quibus non

solttm voces, et dicliones]quasdam Grmcas, barbaras, aul mimts vulgatas elucidavi; sed el sententias quas~

que obscuriores, ilidem qumslionesllieologicas

ad mo-

B nasticum instilutum speclantes, easque perutiles ex occasione occurrenles,quanta polui facilitale et perspi- cuitate pro captu junioruni examinavi: unde multi loci communes de rebus monasticisin vsus quotidianos ac

III tomis. Joaimis Cassiani presbyteri, quem alii

eremitam, alii abbalem nuncupant, Opera omnia. Novissime recognita, repurgaia elnotis amplissimis illustrata. Quibus accessere alia ejusdem argumenti opuscula, quorum Elenchum sequens pagina exhibe- bit. Siudio et opera D. Alardi Gazmi, coenobiiae "Yedasiini ord. Benedicti. Tomus seCundusduabus parlibusconstai, quarum altcra incipit a praefatione Collaiionis"XVIII, pagina

'881, quae est lituli ipsius. Uiriusque lomi elenclius

post titulum statiin hic compaTct. Insunt lomo

priino:,

"de Insiitulis ccerfobiorum libri XII, cum commen- G

tariis et notationibus, Reguia S. Pacliomii olim a

S. Hieronymo Latine trauslata: nunc etiatn selioliis

et notis illustrata; Fiores Cassiani sive illuslrio-

res sententiae ex ipsius

Cassiani de Christi Incarnatione lib. VII. Tomo al-

tero: Jo. CassianiCollalionum PP. XXIV, commen-

operibus

collectae. Joannis

familiares depromi queaiit. Ingaiue inierim fateorsub- inde adjutum me lum notaiionibus Cuychii, tum Ciac- conii, quas proinde et ineis, publico bono consulens, iia inserui, ul tnmen suds cuique auctori acceplas re- ferrem, nihil alienum niihi vindicans. Neque vero mihi excidil illttd Plinii ad Vespasianum scile scriptum; Benignum essc, el ingenui plenum pudoris faleri, per quos' profecerimus. I

III. Porro

antiquos riitts, el instiluta veterum mona-

chorum tum in officiis divinis

exercilalionibusascelicis\curioseobservavi, et velul in

lum in aliis

peragendis,

tabuia depicta lectori : Ex

planda proposui

diligentius inspicienda et conlem-

quibus ilidem, tamquam locis

anliquitatum monaslicarumsludiosusin-

communibus,

lelligat, quibus auetoribus et observaloribushujusmod' rilus et observdntiwmonasiicm , quibtis magua pars re- tradiiw

dd nos pervenerint.

gularis

disciplinm continetur, quasi permanus

'

lariis el nolis illusiratao.

clrina Catholica CoIIalioni XIII substiiula. D. Pro-

IV. Verum illud pmcipuc speclavi, ci twc pottssi-

Dionysii

Canhusiani Do-

mttmriomineCassianome addixi, ulin gratiam, etvb- sequittmcommilitonum el' confralrum meorum,ordinis> inquam, Benedictini ccenobitariim(cui me Deus sua

gralia inscriptum voluil ) plerasque, ac prwcipuas Re- gttlas sanclissimiPairis noslri Benedicii j quanlum in me esset, Deo juvanie, proul se dedit occasio, ex Cas-

siano

speri Aquilanici Iiber de Gratia Dei et libero Arbitrio contra Coliatorem. R. D. Henrici Cuychii, episcopi Ruremondensis, annoiaiiones sive nolm censorimad Jo. Cassiani libros. Statula duarum con- gregationutn sive Capitulorum generalium ord. D. "Benedicti. PetriCiacconiipresbyteri Toletani obser-

explicarem,

et

locos ad Cassiani

complures ejus

studucrii,

'vaiiones in Jo. Cassianum. Indices quattior, quorum " scripla, vehct ad protottjpitm siium referrem, ac rcvo-

'primus est locorum sacraj Scripturae secundum vul- gatam editionempassim in hoc opere explicaiorum; secundus, quorumdam locorum secundum versionem

LXX

dam

commentaria et nolationes.

Carmcn

divinum de vita monachoruin et Laus vitae niona-

sticae incerto auctore. Praelerea,

quod ?iiiiclem ad sex momenta refert editor, jpsius verbis cognosccirdum dabimus.

ma edilioue allaboratum aul curaium fuerit

carem. Unde liquido'apbaret, quanta cura, quam pia el solerli wmiilaiionesanctissimus paler Benedicltisve-

teres monachosimiiari

et eorum

in-

vesligiis

' sislere",suoque eximplo et inslilutione sttos cwnobilas

ad eoruhi imiiationem pr\>vocare.

V. Ad hwc senlentias illustriores Cassiani similibus

senlentiis el elogiis SS. '.Pairum Basilii, Hicronymi, Augustini, Gregorii, aliprumque passim illustravi, a roboravi,et exillis noiinidlas selectioresel breves, vel- utslelktfas z*lendidiores, in umiihcollectas, ct ordinc digeslas ad calcem operis.seposui, quo et faciiius nic- tnoriw nmndenlur a junioribits, et tcnaeius infiyanUir.

VI. Ad exiremum, ne quid lecloremin hujits vperis

Inlerprelum ; tertius, rerum et vocum quartim-

in lexlu Casstani

occtirrentiitm; quarlus, in

Prac-figilur et tomo se-

archiep.,

quid in hac posire-

cundo D. Anselmi, Cantuariens.

I. Primum quidem cle texiu Auctons repurgando,

21

NOTITIA HISTORICO-LITTERARIAIN JOANNEMCASSIANUM. K

decursu re<:iorari vel offcndere, vel quovis modo in er- A pitula tit in prima nolis distincius est, quae columnis

binis impressx sunt. Titulus adest duplex, prejo al- ter, alter acre impressus.

1642.

Parisiis, apud Laur. Cottereau; in-fol. Joan. Cas siaui opera omnia cum commentariis Alardi Gaxmi, elc. Cat. Bibl. Reg. Paris. el Bibl. Jos. Renati lmpe- rialis card.

1677.

Lugduni, apud Anissoniot; in-fol. }o. Cassiani Opera omniaex ed. Alardi Gazmi; in Bibl. Max. PP.

rorem inducne possct , praier nosiras aimolationes,

eiiam alias observaliones, et censorias nolas tum Ctij/-

chii, lum Ciacconii adjungendas,

et ad calcem ilidem

inoffensopede percurrat,

tuo ordine collocandas duxi, quibus ant dotis monltus

quilibel Cassianum deinceps

nihilque, quod ad operis perfectionem vel animi sui se- curilalem pertineat, amplius desiderel. Quas quidem obtervaliones ditigenler iis prmlegendas suadeo et mo- neo, qui non usque adeo in his versali, libros prmsertim

Collationum , aliosque utilissimos, et a SS. Palribus ,

Benediclo Thoma

solilos, ulililer ac salubriter versare voluerint. Subjeeh

igitur notas suas singulis siatim capitulis , doclas ubique et frugi plenas. Pracfalioneni praecedit ep -

stola ejus dedicaloria ad Philippum Caverellium C03- B Proi.ectione Pei; cum

nobii Vedaslini apud Alrebates tunc praesulem, dala

ex mde ipsius ei p>'ceposititra S. Michaelis, appariljonis

Aquinale, aliisqus, ut diclum etl, teri

tonio VII, p.17 segq. SJECULOXVHI.

283 seqq.

Cassiani

Opera Bibl. Casanat.

1711.

Parisiis, in-fol. Joannis Cassiani Collatio XIII, de

Operibus Prosperi Aquit. p.

1722.

CXV. Addita cst etiam

Cnychii prae-

fatio. Utriusque tomi limen obsitum est carmiiiibus gratulatoriis ei anagrammalicis ad editorem , inter quat; piiam niiuin in secundo toino , quod proprio commentario instrucium est. Titulus tabula cx aere sculpla impressus est.

feriis

CI^. Pj.

Francofurli, sumpt. Thomw Fritschii; in-foL Jo.

omnia ex ed. Alardi Gaxmi. Cat.

1733.

Quae

Lipsiw, apud Wetstenios et Smitlt; in-fol. Jo. Cas- siani Opera omnia cum commentariis D. Alardi Ga-

editio ab

eodem denuo recognita , commenlariis ipsis terlia parle aticlipribus illuslrior reddita : novoque insuper

in libros d,e Incarjiatione, qui desiderabatur, com- menlario locupletata. Ut litulus oslendit, altera Gazaei editio accurato

Amsteloilamensi facium

esse ex niiore lyporuin et insigni Wesleniano in ti-

l(i!7.

asaeiccenob. Vedast. ord. S. Bened.

Lugduni , sumpl. Laur. Durand; in-fol. Jo. Cas- siani VitaePatrum ex tibris ejus de Instilutis Renun- lianlium et Collationibus excerptm. In Herib. Ro- ttoeydi Vitis p. 563.

1628.

Cassiani presb. Massiliensis de Institutis ccenobio-

rnni libri IV, etc. : omnia ln Bibl. PP. T. V. part. n.

1628.

Alrebali, apud Jo. Bapl. ei Guilielmum Riverios, sttbsigno Boni Pasloris; in-fol. Nova editio ab eodem denuo recogoita, et a men- dis, quas irrepserant in priori, repurgata : commen- lariis ipsis tertia parte auciioribus illustrior red-

ex recogn. Alardi Gqzmi.

dita : novoque insuper in libros de Incarnatione, qui desiderabatur, commenlario locuplelaia. Praeter ea , quae in tiiulo promissa smit, novo etiam ordine singula sunl disposita. Sic post lnsli- lutiones sialim Collaiiones cum Doctrina

Dionysii

Carth. et Prosperi libro de Gratia sequnntitr. Post

quae iu^erta suut Cmlestini papw pro

lariq, de Gralia Dei epistola ad quosdam Galliarum episcopqs, ilem Canones concilii secundi Arausicani,

Prospero

et Ui-

tirca lempora Leonis papw primi de libero Arbilrio etc., eiD. Prosperiepistolaad Augusiinum. Mox rur-

legitur

postremttm de Cassiani doctrina Annoiamentumexcer-

Disp. 2. § 3, de Auxiliis

ptum ex Didaci Aivarez lib. i

divinw gratim et viribus liberi arbilrii. Tmn deinom

libri VII de incarnaiione, Regula

res e\

,

sus po-t Cuychii et Ciacconii < bservationes

S.

corpore, quae ex conieniis

Pachouiii,

Flo-

Cassiano usque ad Indiccs exhibentur exclo-

primae editionis

\u hic novo elcnelio desunt. Textusp r singula ca-

sis ab hoc

Coloniw Agripp., sumpl. Ant. Hierat, in-fol. Jo. I C expressa esl; quod

tulo

et cruda.

prclo

impresso colligimus. Charta tameri aspera est

II. Versiones.

1563.

Venezia, per M. Tramezzino; .n-4°. t Opers

Origine de" vizi, dove

di Cassiano Eremita delle Costitulioni et Monacbi, e de' Remedi e Cause di tuiti i

si reciiano venliquattro ragionamenti de' nostri an-

lichi Padri Eremita de' Bibl. Casanai.

tradotia per Fr. Benedetlo Buffi.,

Camald«|i di Latino involgare.i Cat.

1663.

ijj-8°.

Paris,
"

« Les

Conferences de Cassien traduites en francois par

De Saligny.i Cat. BiH. Reg. Paris. Eamdem ver-

sionem ab eodem bibliopola a. 1665 II tomis emis-

chez Charles Savreux;

sam Cat. Bibl. Tellerianw, n?c non aliam 1682.

Lug-

duni ap. Jo. Malth. Martinum H lomis, Calal. Bibl. Casanat. Iaudant. Observant Benedictini Collatio- neiu XIII a traduciore justis de causis esse rese- ctam.

1667.

in-8°. i Les Insii-

tulions de Cassien traduites en fran$ois par Dr. Sa-

Paris, chez Ch.

Spreux;

ligny.t

III. Codices. IFic cos soluinmodo notarc licel, tjuos Ctigchlut

83

AD OPERA JOANNIS CASSIAM inOLEGOMENA.i

54

Hiiliibuit, quippe qui non soiura non sibi f.is ese i redidit lectores ceiare, ubi et quo jure a se texlus iuutaius sil, quod non nisi omnibus.mss. exempla- ribus consentientibus fecit, sed eliam ultro varias U-ctioneS,de quibus ipse statuere non auderet, alio- 111m judicii exercendi gratia apposuit. Sunt autem nuinero sex, quos describere tamen non sustinuit.

I. Codex Affiiginiensis abbatioe in Brabantia.

\ dereayitur, quw maxinte (inliquis ecodicibus et schedt

pendeat, in quibus per ai&ios pltts

quain maxima astidue veriatus sum et nactus suin Ta-

bularia sane quam luculenta

cla monumentis, quibus mpnaslerii S. Victoris Slasti-

liensis ejusque patriarchie et conditoris S. Casniani

initia fideHler el copiose explicala

bus iterh partibus sil auctior, facile est colligere ei ju- dicare ex cothmeiilarioruni, quos in lucem edere insti-

tuimus, accessione. Vilanl S. Cassiani et res

gestas vii ab hisloricis veteribusdelibatas el majori ex

parte ignbrdlas ex ejus shriptis /ideliler colleclas