Sie sind auf Seite 1von 3

હુ ં કોણ ં?

: વામી , હુ ં કોણ ે રીતે મળે ?


ં મિુ ત કવી
?
ઉ ર: 'હુ ં કોણ 'ં એનો સતત રીતે િવચાર કરવાથી અને એની શોધ કરવાથી તમારા સાચા વ પને ણી
શકશો અને એ ારા મિુ ત મળવશો
ે .

: હુ ં કોણ ?

ઉ ર: વા તિવક રીતે જોતાં શરીર, ઈિ યોના િવિભ િવષયો, ુ
ાણ, મન અને એ બધાનો અનભવ માં નથી
થતો તે સુષિુ તદશા પણ હુ ં અથવા સાચુ ં વ પ નથી.

: હુ ં એમનામાથી
ં કશુ ં ના હો તો શુ ં ?

ઉ ર: એ બધાને બાદ કરતાં ે રહે છે તે જ ‘હ’ુ ં છે . એ જ ચતના
વ તુ શષ ે અથવા સ તુ છે .

ે છે ?
: એ ચૈત યનો વભાવ કવો
ં છે . યાં અહંનો અ પ
ઉ ર: એ સિ ચદાનદ ટલો ે . એને મૌન અથવા આ મા નામથી
શ પણ નથી રહતો
પણ ઓળખવામાં આવે છે . એકમા ે િ ટને લીધે
અિ ત વ ધરાવનારી વ તુ એ જ છે . ભદ વ, જગત ને
ઈ રને અલગ માનવામાં આવે છે તે તો અ ાનજ ય આભાસમા છે . વ, જગત અને ઈ ર ણે
ુ અિભ
િશવ વ પ અથવા આ મ વ પ છે અને સ તથી છે .

ે રીતે થઈ શકે?
: એ િશવ વ પ અથવા આ માનો સા ા કાર કવી
ઉ ર: બા પદાથ અથવા યનો નાશ થાય તો ૂ ૂ સ ય વ પનો સા ા કાર થઈ
ટાના વા તિવક મળભત
શકે છે .

: પદાથ ને યારે જોતા હોઈએ યારે એનો સા ા કાર ના કરી શકાય?


ઉ ર: ના. કારણકે ટા અને ય ર જુ અને એની દર ભાસતા સપના વા છે . ં ુ સપની
યાસધી ં
ાિતનો
ં ુ કવળ
નાશ ના થાય યાસધી ે ુ ુ ં અિ ત વ છે એવુ ં માની જ ના શકાય.
ર જન

: બા પદાથ નો અથવા યનો નાશ ારે થાય?


ઉ ર: બધી તના િવચારો, ભાવો ને વિૃ ઓન ુ ં કારણ મન શાત
ં થતાં બા પદાથ કે ૂ થાય
ય પણ દર
છે .

1
ે ુ ં છે ?
: મનનુ ં વ પ કવ
ઉ ર: મન િવચારોના સમહૂ િસવાય બીજુ ં કશુ ં જ નથી. એ એક તન શિ ત છે . પદાથ , ય કે જગતના
ૂ ં થાય છે . એ મન
પમાં એ જ મિતમત ુ આ મામાં મળી
યારે િશવ વરપ ય છે યારે આ માનો સા ા કાર
ુ બનીને કામ કરે છે યારે જગત દખાય
સહજ થાય છે . મન બિહમખ ે ુ
છે અને આ માનો અનભવ નથી થતો.

ં કરવાનો માગ કયો?


: મનને શાત
ઉ ર: આ મિવચાર. 'હુ ં કોણ’ નો સતત રીતે િવચાર કરવાથી એનો લય થાય છે . એ પણ એક કારની
માનિસક િ યા જ છે તોપણ એની મદદથી બી બધા જ બા ં થાય છે ને પછી
િવચારો શાત

આ મસશોધનનો એ િજ ાસાજ ય િવચાર પણ શમી ય છે . વી રીતે િચતાને સળગાવનારો ગાર
ૂ કરીને નામશષ
િચતાને તથા શબને સળગાવી, ભિ મભત ે બની ે
ય છે તવી રીતે. તે પછી આ મા અથવા
વ પના સા ા કાર થાય છે . એ વખતે અહંવિૃ નો ત આવે છે ને ાસો ાસ વી ાણની વિૃ ં
પણ બધ
પડે છે . યિ ત વ તથા ાસો ાસનુ ં ઉ વ થાન એક જ છે . ં કરો તે અહકારરિહત
કાઈ ં થઈને, ‘આ હુ ં કરું ’ં

એવી ભાવનાને છોડીને કરો. એ અવ થામાં તમારી પ નીમાં પણ જગદબાની ઝાખી કરી શકશો. આ મામાં

અહભાવન ુ ં અપણ કરી દવ
ે ુ ં એ જ સાચી ભિ ત છે .

ં કરવાની બી
: મનને શાત કોઈ પ િતઓ નથી શુ?ં

ઉ ર: ઉપર કહલા આ મિવચાર િસવાય બી કોઈ આદશ ને સચોટ પ િત નથી લાગતી. બી ં કોઈ
ં કરવાથી એ શાિત
સાધનોથી મનને શાત ં ુ મન વળી પા ં
ં થોડોક વખત ટકે છે ખરી, પરત ૂ
ગે છે ને પવવત ્
વિૃ ં ે છે .
કરવા માડ

: આ મર ાની ને બી સુષ ુ ત ભાવના ને લાલસામાથી


ં ારે મિુ ત મળે ?
ઉ ર: મ મ ુ થતા જશો તમ
તમખ ે તમ
ે એ ફીકી પડતી જશે અને આખરે અ ય થશે.

: અસ ં ય જ મોથી મનમા પડલી


ે વિૃ ૂ કરવાનુ ં શ
ને વાસનાઓને િનમળ છે ખરું?

ઉ ર: એવી શકાઓન ે પદા
ે જ ના થવા દો. ૂ
ઢ િનરધારપવક આ મામાં ડે ને ૂ
ડે ડબકી મારો,
ુ બનલ
આ મિવચાર ારા આ માિભમખ ે ું મન આખરે શાત
ં થાય છે અને આ મામાં મળી ય છે . યારે કોઈ
ં ઉપ
શકા થાય યારે એના િનવારણ માટે કોિશશ કરવાને બદલે ં થાય છે તન
ને શકા ે ે ણવાનો યાસ
કરો.

: આ મિવચારનો આધાર ે જોઈએ?


ાંલગી લવો
ઉ ર: ં ુ વાસનાઓ મનની
યાસધી દર રહીને િવચારો અથવા સકં પિવક પોની સ ૃ ટી કરતી હોય યાંસધી
ુ .

શ ઓ યાલગી િક લાની ં
દર હશ યાંલગી એમને બહાર આવવાની સભાવના ે
રહવાની જ. એ એક પછી
ે ે િક લો તમારા અિધકારમાં આવી જવાનો.
એક બહાર આવતાં હોય યારે જ એમનો નાશ કરી નાખો તો છવટ
એવી રીતે િવચારો ઉ પ થાય યારે યારે દરક ૂ કરી દો.
ે વખતે એમને આ મિવચારનો આધાર લઈને દર

2
િવચારોનો એમના ઉ વ થાનમાં જ એવી રીતે નાશ કરવાની િ યાને વૈરા ય કહે છે . આ મિવચાર ં ુ
યાસધી
ં ુ
આ મસા ા કાર ના થાય યાસધી ૂ ૂ સય
આવ યક છે . પોતાના મળભત વ પનો સતત, તરાયરિહત
િવચાર અ યંત આવ યક છે .


: આ સસાર , એમાં કાંઈ થઈ ર ું છે તની
ે સાથે, ઈ રની ઈ છાનુ ં પિરણામ નથી? જો હોય તો ઈ રે
એવી ઈ છા શા માટે કરી?
ઉ ર: ઈ રને કોઈ ં
યોજન નથી. એ કોઈપણ કમના બધનથી ં
નથી બધાતા ં
. સસારની વિૃ ઓનો ભાવ

એમના પર નથી પડતો. એમને સમજવા માટે સયનો ુ . સય
િવચાર કરી જઓ ૂ કોઈપણ ઇ છા, યોજન કે
ય ન િવના કાશે છે તોપણ એના કાશવામા થી જ પ ૃ વી પર પથ
ૃ પથ
ૃ ક્ વિૃ ઓ થવા માડ
ં ે છે : એનાં

િકરણોમાં રાખલા ે ં થાય છે , કથળનાં દલ ખીલી ઊઠે છે ,
કાચપર િકરણોનુ ં કિે કરણ થતાં એમાંથી પાવક પદા
પાણીની વરાળ બને છે , અને ે
યક વ પોતાની વિૃ કરે છે , વિૃ ં
ને સભાળે છે , ને વિૃ નો પિર યાગ
કરે છે . એ બધી વિૃ ઓનો ૂ
ભાવ સયપર નથી પડતો. એ તો એના વભાવ માણે કાય કરે છે , િનિ ત
િનયમો માણે ત છે ; ં ં
યોજનથી રિહત છે , ને સા ીભાવમાં િ થત છે . ઈ રના સબધમા ં પણ એવુ ં જ સમ

લવાન ુ ં છે . એ બાબતમાં આકાશનુ ં ઉદાહરણ પણ લઈ શકાય તવ
ે ુ ં છે . એની દર પ ૃ વી, પાણી, પવન
ં અને
અિ ન રહે છે . એના આધારે એમની વિૃ થાય છે અને એમની દર પિરવતનો થયા કરે છે , તોપણ
ુ ુ
એમનામાંથી કોઈનીય અસર એની ઉપર નથી થતી. એ જ હકીકત ઈ રને લાગુ પડે છે . જદાજદા વો ને
અધીન છે તે જ મ, ધારણપોષણ, મરણ, ઉ સગ ને મિુ તના ં કમ ની પાછળ ઈ રની કોઈયે ઇ છા કે
યોજનવિૃ કામ નથી કરતી. વો તો તે તે કમના ુ
પમાં ઈ રના િનયમોને અનસરીન ે પોતાનાં

પવકમ ના ફળની જ ાિ ત કરતા હોવાથી, એ ફળની જવાબદારી ઈ રની નથી પણ એમની જ છે . ઈ ર

કોઈપણ કમ કે કમફળથી નથી બધાતા .
સિૃ ટ અ યત ે કે કાળની મયાદામા ં યિ ત કે સમિ ટની સિૃ ટની
ં િવલ ણ છે . દશ િ ટએ, યોજન અને
જવાબદારીના યાલો પૈદાં થાય છે . ઈ ર સ ૃિ ટથી પર હોવાથી એમને એવા યાલો લાગુ પાડવાનુ ં
બિુ સગત
ં ૂ નથી લાગતુ.ં જવાબદારીનો ભાવ કોઈ બી નો િવચાર પદા
અથવા અથપણ ે થયા પછી જ ગી
શકે છે . ઈ ર સૌમાં ને સવ પ છે એવુ ં માની લવામા
ે ે ુ ં નથી,
ં આવે તો એમના િસવાય અ યનુ ં અિ ત વ રહત
ે .
અને એટલા માટે એમની કોઈ જવાબદારી પણ નથી રહતી

ભગવાન ી રમણ મહિષ

|| ॐ નમો: ભગવતે ી રમણાય ॐ ||