Sie sind auf Seite 1von 212

riC ' •^

'm.mi

j.^^'
\ ".A^,^"-

.^^.' V>^.
^^e^H»^»
'S*-'

"V** f

V >5^*

V-f.^-^ X V.^

V.!. . 1s

-^.^•^^r',«,^"7r^<-

:.'^^

1 •
-^ ' v^
ANALECTA HYMNICA
MEDII AEYI

VI.

UDALKICUS WE SSOFONTANUS.

Ulrich Stöcklins von Rottacli

Reimgebete und Leselieder


/
herausgegeben
von

Guido Maria Dreres


S. J.

>.,

-y«^>
:il

Leipzig.

Fues's Verlag (R. Reisland).


1889.
UDALßICUS WESSOFO^TANUS.

Ulrich Stöcklins von Rottacli

Abts zu Wessobrunn

1438—1443

Reimgebete imd Leselieder


mit Ausschlufs der Psalter ien

herausgegeben

von

Guido Maria Dreves


S. J.

Leipzig'.

Fucs's Verlag' (R. Reisland).


1889.
JUN - 8 1958
Einleitung.

Die Lieder des Ulrich Stöcklin von Rottach, welche dieser


Band mit Ausschliifs seiner siebzehn Psalterien umfafst, treten
uns nirgends unter dem Namen ihres Verfassers, ja nicht einmal
als eine geordnete Gedichtsammlung entgegen; dieselben sind
vielmehr als disjecta membra in einer Reihe von Handschriften
zerstreut und nur durch innere Gründe als das Werk eines
Mannes nachweisbar. Diesen Nachweis zu führen, dürfte es am
einfachsten sein, wenn ich den Leser denselben Weg geleite, auf
welchem ich zu dem verschleierten Bilde des „Frater Quisutis"
und endlich auch zu dessen Enthüllung gelangte.
Zum erstenmale stiefs ich auf Spuren unseres Dichters, als
ich der Lieder des Konrad von Gaming wegen den Münchener
Clm. 19824 (Tegurin. 1824) durchging. Die Handschrift ist eine
reichhaltige Sammlung von Rhythmen aller Art. Fol. 270 be-
ginnt in derselben eine Reihe von Heiligenliedern, dieselben,
die Heft HI dieser Analekten zu finden sind. Dieselben lassen
sich unschwer als das Werk
und desselben Dichters erkennen.
ein
• Mit Ausnahme von nur vier Liedern bei denen in drei Fällen
,

(bei No. 10, 11 und 40) der Grund der Ausnahme deutlicli zu
Tage liegt, besteht jedes Lied aus fünf Strophen, die fast sämt-
lich (nur fünf Ausnahmen) mit dem Grufsworte Ave beginnen.

Zum Überflusse hat unser Codex fol. 170 a die Bemerkung


„Orationes Anselmi et prius ad Jesum oratio". An welchen
Anselm wir hierbei nach Absicht des Schreibers zu denken
haben, verrät fol. 281b, wo es heilst: „Praodictas orationes
composuit Anseimus ej)iscopus." Nun lehrt aber der Augenschein,
dals der Verfasser dieser kurzen, formvollendeten Lieder ein
Nachahmer Konrads von Gaming war (dals er kein Vorläufer,
wird sich weiter unten von selbst ergeben); es war somit klar,
dafs ich es nicht mit dem berühmten Abt von Le Bec und Erz-
bischof von Canterbury, sondern mit einem Pseudo-Anselm
zu thun hatte.
Dieser Pseudo-Anselm hatte das Gute, in seinen Liedern, so
wenige deren waren, doch solche Auffälligkeiten des Stiles zu
zeigen, dafs es möglich wurde, einen Schritt vorwärts zu kommen.
Gleich zu Anfang fällt der wiederholte Gebrauch von „Jebusaeus"
als eines Synonymums von Satan auf (1 , 5 ; 3 , 4) , ebenso der
Gebrauch des Adjektivs „jubilaeus" im Sinne von jubilans (17, 2;
19, 3; 23, 1;
26, 2); auffallend ist es auch, dafs so häufig,
wenn die Hülfe Gottes oder eines Heiligen erfleht werden soll,
ein Zusatz wie cito, ocius, velox, sine mora sich findet (5, 2;
10, 9; 12, 1; 15, 3; 17, 3). Diese Eigentümlichkeiten liefsen
mich Pseudo-Anselm als den Verfasser nicht nur dieser Heiligen-
lieder, sondern auch von einer Reihe anderer Rhythmen der-
selben Handschrift erkennen, in denen dieselben Wendungen
nur noch in viel reicherem Mafse vorkommen, so der Abcdarien
fol. 41 a sqq. , der Alphabeta fol. 59 b sqq. , der Rosarien
fol. 71a sqq. und 233 a sqq. Dafs ich mich keiner Täuschung
hingebe, sondern auf richtiger Fährte sei, lehrte mich No. 27
Strophe 12:
Miris resplenduit Christus prodigiis,
Vita laudabili, doctrinis variis,
Quibus consuluit nostris miseriis,
Ut scripsi breviter octo rosariis^).

Der Autor der Alphabeta (fol. 41 sqq.) und der Rosarien


(fol. 233 a) war also ein und dieselbe Person und zwar kein ,

anderer als Pseudo-Anselm. Mit dem weiteren Materiale, das


dadurch zur Vergieichung herangezogen werden konnte, ver-
mehrten sich auch die stilistischen Merkmale, an denen Pseudo-
Anselm aus Tausenden mühelos herauszukönnen ist. Ich stelle
hier einige dieser Merkmale aus den Liedern nur dieses Bändchens

^) Noch eiümal findet sich ein solcher Hinweis auf andere Lieder in
den Gedichten Pseudo-Anselms, nämlich 24, 175:
Tot fecit liberum me in periculis,
Quae centum scriberem vix in capitulis,
Sed pauca retuli in psalteriolis
Ejusdem dominae, quae scripsi titulis,
ein Beweis, dafs der Autor des Centinomium auch Psalterien geschrieben,
insonderheit jenes, das den Namen „Tituli praeconiorum" führt.
— 7 —
zusammen. Ganz dieselben Eigentümlichkeiten finden sich in
gleicher Fülle auch in den erwähnten Psalterien.
1. Der gedachte „Jebusaeus" findet sich wieder 1, 19;
1, 28; 2, 18; 8, 4; 43, 1; 43, 10; 48, 6.

2. Cito, ocius u. dgl. 2, 16; 2, 21; 3, 16; 11, 3; 17, 14;


21, 3; 23, 62; 23, 63; 30, 10; 31, 4; 37, 18; 54, 22.
3. Ein unserem Autor eigentümliches Wort ist das Wort
To „crucium" für Kreuz, Leiden, Foltern; es findet sich in diesem
Bande 1, 9; 6, 11; 24, 56; 26, 13; 26, 21; 31, 2; 46, 6;
52, 40; 56, 6; 52, 40; 56, 16; 56, 35; 57, 9; 57, 11 ; 57, 12; 57, 43.
4. Der Ausdruck „laudum tituli" oder auch „praedicata"
findet sich 17mal: 5, 24; 10, 1; 22, 49; 25, 89; 25, 122;
25, 160; 25, 180; 35, 2; 35, 8; 42, 16; 45, 19; 48, 13;
49, 1; 50, 27; 53, 18; 53, 47; 53, 50.
5. Ein Wort, das sonst in der mittelalterlichen Hymnen-
sprache verhältnismäfsig selten ist und erst durch die Humanisten
wieder in Schwung kommt, ist das Wort oda; es findet sich:
20, 18; 20, 55; 20, 56; 20, 59; 22, 1; 23, 97; 25, 55; 44, 1;
44, 12; 44, 18; 45, 1; 45, 15; 57, 7.
6. Eine interessante Eigentümlichkeit unseres Dichters ist

es, häufig von seinem eigenen Gedichte zu reden (zweiundzwanzig-


mal in diesem Bande), ja dasselbe mit belobenden epithetis
ornantibus zu versehen, als Carmen nobile, praeclarum etc., z. B.

Honorificentiam
Carminis decori
Concino per latriam
Tibi, creatori. 3, 8: oder:

id nobile
Carmen sie expensum
Tibi acceptabile
Sit velut incensiim. 25, 167.

IIoc per Carmen elegans


Ejusque tenorem
In me sis aedificans

Divinnm amorcm. 25, 195.

Oft auch ist von der Mühe des Diclitens (onus dictaminis

27, 14) und vom Schwitzen ü})er den' ArlxMt die Kode;
Ilarum laudum titulis

Me, qui nunc in sudo. 3, 22,

letzteres am öftesten in den Psalterien.


7.Überaus häufig ist in den Reimgebeten Pseudo-Anselms
die Fürbitte für seine Verwandten, die sonst in ähnlichen Liedern
nur selten gefunden wird. Ich habe mehr als 20 Fälle gezählt
in diesen 58 Nummern allein. Am liebsten bedient er sich da-
bei der Ausdrücke genimen und progenies, die sehr geeignet
sind, einen falschen Begriff zu erwecken. Was er mit denselben
bezeichnen will, enthält 3, 7:

Genimen liumiliter
Meum recommendo
Tibi, genialiter
Quo carne descendo.

8. Noch häufiger ist die Fürbitte für die Verstorbenen, der


man ja anderwärts auch nicht allzuoft begegnet; 30mal lesen
wir Stellen wie diese:
His, quos purgatorium
Punit pro peccatis
Porrige suifragium
Tuae pietatis.

9. Eine andere Eigentümlichkeit, richtiger Unart, ist die


Vorliebe des Dichters für tautologische meist durch seu oder
,

sive verbundene Doppelbezeichnungen desselben Gegenstandes


oder Gedankens; ich zählte 42 Beispiele:
Ejus voci vel mandatis
Obaudite jugiter. 25, 28.

Demergamur in sufflamen
Stygis vel in tartara. 25, 100.

Quos premit angustia


Sive tribulamen. 25, 49.

Cor meum desipiens,


Stolidum vel stultum. 25, 166.

Domus regis coelici


Vel imperatoris. 41, 4.

Cum in te coiicipitur
Sive iucarnatur. 51, 34.

10. Erwähnung verdient das Bestreben, seine Lieder mit


griechischen Brocken zu spicken, die aller-
eine Liebhaberei,
dings in den Psalterien noch mehr als in diesen Liedern hervor-
tritt. Merkwürdig ist dabei, dafs eine Anzahl Worte auf on
gebildet und als indeklinabel behandelt werden, z. B. theotocon
(selten theotocos oder theotoca) , rhinoceron (52, 35) , homoiision
(51, 27) u. s. f. In den Psalterien: krufion, ethicon, tetragram-
maton, homotheon.
11. Eine höchst charakteristische Eigenschaft ist die Kühn-
heit, mit der Pseudo-Anselm sich neue Worte biklet, wo ihm
solche fehlen; z. B. to mumium 1, 4; essentiare 2, 14; formi-
ficare 2, 14; recidivare 17, 16; pultrix 21, 1 (expultrix Tiisc.
5, 5); dulcificatrix 25, 134; putibulum 25, 141; insignimen, im-
pedimen 25, 161; angiporta 25, 176; rues (Sturz) angelomm
57, 17; abhorriabilis 55, 50; propius, a, um 24, 160; 56, 46;
honizare 50, 42 u. s. f.

Die htäufigsten und interessantesten Bildungen sind die auf


amen: umbramen 5, 38; sufflamen 7, 6; 23, 100; atramen 45, 23;
mortificamen 24, 127; ploramen 24, 169; remoriamen 25, 60;
laceramen 25, 127; celamen, auxiliamen 25, 180; induciamen
46, 7 u. s. f.i).

Ich will noch hinzufügen, dafs unser Dichter auch die alten
Formen mis und tis nach der damals üblichen Weise verwendet;
in diesen Liedern allerdings nur selten, so 18, 17:

Mis te nequit laudare parvitas,

öfters in den Psalterien:


Ave, Jesu, mis exspectatio.
Rogo, finis mis non sit subitus.

Tis amore benigne pei^ce.


Tis timorem infunde animae.

Nach Aufzählung all dieser Eigentümlichkeiten wird der


Leser es glaublich finden, dafs es nicht gerade schwer ist, Pseudo-
Anselm, wie wir ihn einstweilen noch nennen, an seiner Schreib-
weise zu erkennen; ilim wäre es jedenfalls schwer gewesen, irgend
ein gröfseres Gedicht zu schreiben, ohne dafs es der einen oder
andern dieser Besonderheiten gelungen wäre, demselben dow
Stempel seiner Nativität aufzudrücken.
Es erübrigt nun noch, den W(\ü zu beschreiben, der von

1) Ich füge hier nocli einiges Verwandte aus den Psalterien bei: Unii)er-
sonatus, ?'; pascentia, realificare, micanien, inaugnientabilis, substantificatrix.
muscela, civiHtare, vatium = vaticiniuni, serviunculus, earius. a, um von carics;
baccbinal = torcular, blastenia, dyan, fanudamen, eutbrtunium, tabiticare, mn-
joritas, jurgamen, triplicabilis, gignificuin, sapientiHcus, confusibiliter, irreten-
tibilis, virtutificus, triaticus, trisubstantificus, tripliticus, t6 bestium etc. etc.
— 10 —
Pseudo-Anselm zum „Frater Quisutis" führt und schliefslich in
dem 37sten Abte von Wessobrunn den Verfasser dieser Lieder
erkennen läl'st.
An Hand der gedachten stilistischen Eigenheiten er-
der
geben wie vorerwähnt, als von demselben Autor stammend
sich,

eine Eeihe von 17 sog. Psalterien. Zu einem derselben mit


dem Anfange „Ave virgo arbor fructifera" bemerkt ein Orationale
ms. Tegurinum anni 1467 (Clm. Monacens. 19991) „Praedictum
psalterium cum duobus sequentibus (nämlich den Psalterien
„Ave regis pacifici" und „Ave virgo Christi puerpera")
nostri
ediditquidam Cardinalis". Die Angabe dürfte ihren Ursprung
wohl nur dem Centinomium (No. 23 dieses Bandes) verdanken;
bei diesem längeren Gedichte bemerken nämlich die meisten
Handschriften, es sei ein dialogus Dei genitricis Mariae et
cujusdam beatae memoriae presbyteri Cardinalis, dem eine
Handschrift (leider konnte ich das betreffende Notat nicht wieder-
finden) den titulus Sancti Nicolai beilegt. Den presbyter giebt
freilich das Centinomium selbst an:
Alt, presbyter, sis aurem admovens;
es giebt aber auch deutliche Fingerzeige, dafs der presbyter ge-
rade kein Kardinal war. Schon die Erwähnung der cella am
Eingang des Gedichtes
Quondam in cellula noctis excubias
Persolvens domino planxi miserias

weist auf einen Ordensmann hin ebenso Str. 89, wo der Dichter
;

nach der Matutin, vom Chore zurückkehrend, die Erscheinung


Marions vor seiner Zelle findet:
Resumptis igitur paulis per viribus
Atque officiis matutinalibus
Completis redii in cellam protinus
Heramque reperi stantem prae foribus.

Noch evidenter wird die Sache durch die folgenden Zeilen


eines der Psalterien, die, wie gesagt, augenscheinlich denselben
Verfasser haben, wie das Centinomium:
Conglobatos in hoc coenobio
Unitatis junge spiramine.

Woher denn also der presbyter Cardinalis und der titulus


S. Nicolai? Aufser den bereits erwähnten, offenbar irrigen An-
gaben enthält nur noch der Codex b II 3 des Stifts St. Peter
— 11 —
in Salzburg einiges Licht. Derselbe bietet fol. 174 b einen
„Prologus in sequentia tria psalteria", der in einem Briefe be-
steht und also lautet:
Frater Quisutis p. C. ti. S. N. fratri N. provisori S. X. in
Domino salutem.
In dandis accipiendisque muneribus ita recte officia inter
eos praecipue, qui sese magnificaverint ^) aestimantur, si li-

quido constabit, nee ab hoc aliud, quod lil)eralius-) offerret,


inventum, nee ab illo unquam, quod jucundius benevolentia^)
complecteret , acceptum. Haec ipse considerans transmisi tibi

en alia opuscula in laudem gloriosae virginis exiguo labore


tarn ex Latinarum quam Graecarum opulentia literarum congesta.
Perpendens enim ejus, de qua scripturus eram, apud directorem
omnium bonorum Deum potentiam, nee non scriptis tuis non
annuere nefas reputans, paulisper post labores quosdam
saecularium negotiorum spiritu resumpto submisi me sar-
cinae, quam imposueras. Quo autem labore quave mora atque
vigiliis haec convertere potui, facile sobrius lector agnoscit.
Attamen amanti nihil difficile. Ipsa enim, cujus praeconia in
his promovere conamur, et nos amat, dirigit et custodit. Videor
clericis meis otianter egisse. Sed esto quod ipsis. Numquid
et tibi et dilectissimis fratribus tuis atque meis?
E quorum congregationis gremio, suscipiens onus
officii, licet corpore segregatus videar, mente ac
religionis norma teste Deo nunquam recessi. Ad
tuum igitur examen haec novi operis rudimenta spectanda trans-
mitto. Tu tantum fraterno. amore nostmm provelias nuinus^ ita
et laboris mei primitias doctissimo judicio consecrabis et non
majoris censebitur auctor merito quam probater. Non ergo per-
mittas in manus prodire publicas, nisi doctae sententiae ad-
stipulatione nitantur. Hortor quoque ut pro tua in me bene-
volentia supervacua reseces, hiantia suppleas, errata reprohendas,
commode dicta animi tui devotione suscii)ias. Vale in Domino
semper tu et tui et ora pro me. Amen.
Soweit die Salzburger Handschrift, in deren Texte die für
das Verständnis des Folgenden wichtigen Stellen durch Sperr-
druck hervorgehoben sind. Betrachten wir die Aufschrift dieses

') magnificavorit IIs. — -) liboralibns lls. — ^) l)onovolniii \U.


— 12 —
Briefes, so sehen wir, dafs sich die erste ihrer Abkürzungen
allerdings dahin auflösen lälst : Frater Quisutis ,
presbyter Car-
dinalis titulo Sancti Nicolai, und stehen damit vermutlich an
der Quelle der Legende von dem Kardinal-Dichter des Centi-
nomiums. Versichern wir uns zunächst der Anhaltspunkte, die
uns dieser Brief bietet, um der Realität des Frater Quisatis
(Quis? näher zu kommen. Wir erfahren nämlich, dafs
ovTig.)
derselbe einem Orden angehörte, dafs er ein Amt bekleidete,
welches ihn in weltliche Sorgen und Geschäfte verwickelte, dafs
er aber dies Amt bekleidete nicht in dem Kloster, dem er durch
seine Profefs ursprünglich angehörte, sondern in einem andern,
dessen Insassen für seine diversen schriftstellerischen Arbeiten
(en alia opuscula), wie es scheint, wenig Verständnis zeigten.
Bringen wir mit diesen einige weitere Umstände zusammen,
welche uns in den Gedichten selbst angedeutet werden. Da er-
fahren wir an mehreren Stellen, dafs unser Quisutis bereits im
Greisenalter stehe,und in der That, ist der gegründetste Vor-
wurf, den man Muse machen kann, der einer greisenhaften
seiner
Gesprächigkeit, ohne welche er einen Konrad von Gaming er-
reicht, ja vielleicht übertroffen hätte. Hierher gehören Äufserungen
wie 25, 191; 41, 12; 41, 17; 45, 8; 5, 27:
— nunc flebile

Tempus senectutis
Nostrae fac flexibile
Ad iter virtutis.

Wir erfahren, dafs Quisutis zur Zeit des Basler Konzils schreibt,
Basileae ut clocet synodus 2, 4,

und zwar nach der Dogmatisierung der unbefleckten Empfängnis


Mariens durch jene Synode, also nach der 36. Sitzung vom
17. September 1439;
Ave, quam Basileacum
Declaravit concilium
Servatam ab Adamica
Culpa in vi deifica. (Psalt. „Tit. praec").

Der Dichter spricht häufig von der Bedrängnis der Kirche durch
Schisma, wobei wir an das Baseler Papst-Schisma denken können
oder an das orientalische, an dessen Beilegung seit 1438 in
Florenz gearbeitet wurde:
Dirige praesides per viam regiam,
Dirue Schismata, firmes ecclesiam.
— 13 —
Noch häufiger Erwähnung von Kriegsläuften 1^6;
ist die ,

5, 12; 23, 28; 23, 88; 25, 30; 25, 45; 25, 63 u. s. w.; und zwar
von Kriegen gegen auswärtige Feinde, und von inneren bürger-
lichen Kriegen, d. h. nach mittelalterlicher Auffassung von Kriegen
innerhalb der christlichen Völkerfamilie :

Hanc quidem deforis bella paganica


Premunt, intrinsecus molestant civica. 29, 8.

Der äufsere Feind, die Heiden, sind die Türken:

Et a nobis maledictos
Sarazenos dirime 6, 9.

Lesen wir 25, 109:


Aufer ab ecclesia
Vim obsidionis,
Quam infert malitia
Stygei praedonis,

so werden wir kaum fehlgehen, falls wir an eine Belagerung von


Konstantinopel, und zwar, wenn wir das Resultat unserer Unter-
suchung einen Augenblick anticipieren an die vom Jahre 1422
,

unter Murad II. denken, während die Kriege unter christlichen


Fürsten in erster Linie auf den grofsen englisch-französischen
Krieg zu deuten sein dürften. Wenn es 37, 8 heifst:

Hamum de medio tolle Satanicum,


Quo gestat capere gregem catholicum
Immittens subdole virus haereticum
Seu per vim bellicam vulgus paganicum,

SO weist das virus haereticum auf den noch nicht erloschenen


Husitismus, der weniger durch die irenischen Bestrebungen des
Konzils, als durch Zersetzung im Innern brach gelegt wurde.
Vergegenwärtigen wir uns nun, dafs die Fundgrube für die
kommenden Lieder fast lauterTegernseerHand-
in Betracht
schriften sind, aus denen nur wenige Gedichte abschriftweise
in fremde Bücliereien übergingen (es kommen eigentlich nur die
beiden Salzburger Codices b II 3 und b VII 10, späte und
fehlerhafte Kopieen, in Betracht), so ist es selbstredend, daJs
man sich zunächst in Tegernsee nach einem Manne umsieht,
auf den sich die gedachton Züge vereinigen. Und da findet sich
denn in der That eine Persönlichkeit, bei der dies in über-
_ 14 —
raschender Weise der Fall ist. Es ist dies Ulrich Stöckl oder
Stöcklin von Rottach, Profefs der Abtei Tegernsee, seit 1438
als Ulrich VI. Abt von Wessobrunn.
Leider ist das über die persönlichen Verhältnisse dieses
Mannes zu ermittelnde Detail keineswegs imstande, unser In-

teresse zu befriedigen. War derselbe bei seinem Tode 1443 ein

Greis oder doch gut bei Jahren, so mufs er in den letzten De-
cennien des vierzehnten Jahrhunderts geboren sein, und zwar,
wie sein Beiname besagt, zu Eottach, einem Dörfchen unweit
des Tegernsees im heutigen Bez. -Amt Miesbach. Der Historia
Wessofontana zufolge wäre er ritterbürtigen Geschlechtes gewesen,
da sie ihn virum ut genere ita virtute nobilem nennt. Dafs
er noch als Mönch von Tegernsee bayerischer Abgesandter am
Baseler Konzile war und nicht selten zu klösterlichen Visitationen
benutzt wurde, erfahren wir aus Günthner^), der selbst Bene-
diktiner von Tegernsee war, weshalb an der Richtigkeit seiner
Angabe wohl kaum zu zweifeln ist. Sie ist leider das einzige,
was wir von Stöcklin vor seiner Postulierung wissen. Aus dieser
Angabe erklärt sich übrigens, was auch in diesen Gedichten
durchschimmert, dafs Stöcklin Anhänger des Konzils und daher
zeitweilig auch des Kozilspapstes Felix V. gewesen zu sein
scheint 2). Den 11. März 1438 w^ard Ulrich nach freiwilligem
Rücktritt des Abtes Urban (oder Eoban) von Rottenstein zu der
geistig und wirtschaftlich herabgekommenen Abtei Wessobrunn
berufen, der er bis zum 6. Mai 1443, seinem Todestage, segens-
voll vorstand.
Auf Ulrich Stöcklin als Verfasser unserer in Rede stehen-
den Rhythmen weist somit wie mit Händen der Fundort
derselben, Tegernsee, w^eist die Zeit des Baseler Konzils, des
Türken- wie des englisch-französischen Krieges. Auf ihn weisen
vor allem die Umstände des Salzburger Briefes, die in seiner

Person zusammentreffen, da er in ein fremdes Kloster zu hohen

1) „Bey dem Concilium in Basel erschienen zween Tegernseer Mönche,

Ulrich Stöckl und Johann Keck, die das Beste der baierischen Nation auf
herzoglichen Befehl zu besorgen hatten, wovon der erstere, ehe er noch die
Abtey Wessobrunn erhielt, verschiedenen Klostervisitationen beywohnte."
Seb. Günthner, Gesch. d. liter. Anstalten in Baiern, Bd. II. S. 19.

2) C. Leuttner, Historia Monasterii Wessofontani. Aug. Vindel. 1753


p. 343 n. 5. Cfr. ibid. p. 345. n. 11. —
— 15 —
Würden berufen ward, die ihn in weltliche Sorgen und Ge-
schäfte verwickelten, Sa.üt doch von ihm eine Wessobrunner
Handschrift, die Leuttner (1. c. p. 346) benutzte : „Anno Domini
millesimo quadringentesimo quadragesimo tertio in die S. Jo-
hannis apostoli ante portam latinam obiit venerandus et reli-

giosus Nobilis Udalricus Stoekl, Abbas Wessobrunnensis bonae


memoriae, inceptor reformationis vitae monasticae : praefuit valde
laudabiliter et religiöse, exmaximapaupertateecclesiam
su a m f e 1 i c i t e r 1 i b e r a t u r u s si diutius supervixisset. " Von
,

ihm konnte ein Brief, wie der mitgeteilte, an einen alten Tegern-
seer Mitbruder (vielleicht an Johann Keck aus Giengen) gerichtet
werden, so dafs die Abkürzungen der Überschrift also aufzulösen
wären: „Frater Quisutis, praepositus Conventus tituli Sancti Petri
fratri N., provisori Sancti Quirini." Andererseits erklärt sich
durch diesen Brief, warum nur Tegernseer, nicht auch Wesso-
brunner Handschriften Lieder Ulrichs enthalten, sowie der Um-
stand, dafs man entweder nie erfuhr oder sobald sich darüber
unklar wer der Verfasser dieser Gedichte sei. Das
wurde,
Pseudonym Quisutis giebt uns den Schlüssel. Auch die Angabe
von dem vorgerückteren Alter des Dichters findet bei Ulrich
ihre Bestätigung. INIan wird frappiert, wenn man etwa den

Schlufs des Centinomiums gegenwärtig hat:

Tuae nunc igitur dispone domui


Ac necessaria de mundo itui,

Munderis unguine sacrati olei,


Sumens viaticum cibi perpetui.

Die tricesimo regina veniet


Et tuum transitum a carne muniet,
Assumens animam ad summa provehet,
übi cum angelis semper tripudiet.

und dann in der Historia Wessofontana (p. 345) von ungefähr


auf die Stelle stöfst: Videtur abbas iste infirma plerumque
valetudine fuisse et breve vitae suae temi)us futunim prae-
sensisse.

Nach dem Gesagten kann es, glaube ich, einem gegründeten


Zweifel nicht wohl unterliegen, dafs die in diesem Bande ent-
haltenen Gedichte und die 17 mehrfach erwähnten PsalteriiMi
dem Ulrich Stöcklin zuzuschreiben sind , der (himit als einen
der fruchtbarsten Rhythmendichter des späten, vielleicht des
— 16 —
ganzen Mittelalters sich ausweist. Bemerkt sei noch, dafs auch
die beiden Marienlieder bei Mon. II,No. 499 und 512 unseren
Ulrich von Wessobrunn zum Verfasser haben. Ersteres findet
sich, ohne die ungehörigen Einschaltungen, auch in
natürlich
Orat. ms. Tegurin. saec. 15. Clm. Monacens. 20 001 fol. 138 b;
das andere Orat. ms. Tegurin. anni 1470 Clm. Monacens. 20020
fol. 260.
Es erübrigt mir nur die angenehme Pflicht, neben der
Verwaltung der k. k. Hof- und Staatsbibliothek München meinen
besonderen Dank den Hochw. HH. PP. Odilo Rottmanner von
St. Bonifaz München und Pirmin Lindner zu St. Peter in
in
Salzburg abzustatten, denen ich so manche freundliche Auf-
klärung, den Gegenstand dieser Zeilen betreffend, verdanke.

Feldkirch, am Karfreitag 1888.

Guido Maria Dreves.


UDALRICI WESSOFONTANI
ORATIONES RHYTHMICAE.

Dreves, Udalricus Wessofontanus.


1. Hvmnus amatorins de s. Trinitate.

1. Saday o Domine, Solve me a vinculis


Institutor rerum, Omnis imposturae.
A coelesti agmine Junge tandem incolis
Et per totum clerum Coelicae structurae.
Colendus laudamine
6. Unum miriiicum,
Per cultum sincerum, Uniens rixantes,
Fave, te ut carmine
Impetum per bellicum
Laudem Deum verum. Se scandalizantes,
2. Adonay, Domine, Carmen hoc versificum
Creatorum praesul, Tibi modulantes
Fönte sapientiae Duc in regnum coelicum
Electorum consul, A carne migrantes.
Hostiles versutiae
7. Sempiterna trinitas,
Per te fiant procul,
Quam corde sincero
Ne in hymno gloriae
Per scripturae latebras
Perturbetur exsul.
Diligenter quaero,
3. IN Ulli accessibilis Agam caeremonias
Virtus trinitatis, Tibi Deo vero,
Neque explicabilis Interim quod seraitas
Ullis praedicatis, Hujus vitae tero.
Praesta tibi credulis
8. Deus, te quaerentium
Manum pietatis,
Praepotens adjutor,
Absolvens a vinculis
Sed invenientium
Suis et peccatis.
Pius retributor,
4. Causa vel initium En tibi credentium
Creatarum rerum, Saevus persecutor
Naturarum omnium Nos molestat plurimum,
Nee non specierum, Noster esto tutor.
Fateor te Dominum Ens mirabilissimum,
9.
Atque Deum verum, Ens summi decoris,
Unde pango munium Tu amabilissimum
Tibi hoc sincerum.
Vinculo amoris
5. Trinitas, laudabilis Suscipo per crucium
Cunctae creaturae, Nostri redcmptoris,
Sed superamabilis Hymnum anuitorium
Omni menti purae, Tui laudatoris.
2*
20

10. Unum iiumen credimus Respice, piissime,


Te trinis personis, Fontem lacrimarum
Quem et voce colimus Flentum amarissime
Exsultationis, In loco poenarum.
Te devote petimus
His hymnorum sonis, 16. Tubis mirabilibus,
Trinitas beata,
Post mortem nos protinus
Psallat omnis Spiritus
Infer coeli thronis.
Laude tibi grata,
11. Summe Deus nutriens Me prosterno pedibus
Igne caritatis Tuis flens peccata,
Tuos, ab his abigens Annis juvenilibus
Esum pravitatis, Et post perpetrata.
Culpam a me removens
17. Uirtus cunctipotens,
Sis cupiditatis
Virtus infinita,
Et amorem tribuens
Potentatu continens
Sanctae paupertatis.
Mundi tripartita,
12. Strategos fortissime Virtute sit mea mens
Christianitatis, Per te redimita,
Quem laudo cordintime Uti vivat moriens
In his praedicatis, In futura vita.
Potestate supprime
18. Simplex o divinitas^
Vim adversitatis,
In personis trina,
Quam fero justissime
Edocet ut veritas
Meis pro peccatis.
Sacraque doctrina,
13. Adsis, sancta trinitas, En me culpae foeditas
Pie te laudanti Gravat et ruina,
Ac devote gratias Quam tua benignitas
Tuas postulanti, Abigat divina.
Hosti suas machinas
19. Finis et principium
Preme me temptanti,
Omnis boni Deus,
Atque per malitias
Quem per desiderium
Me inquietanti.
Cupit amor mens,
14. Nam nocte per varias Tuum ad vestigium
Me illusiones Sterno me ut reus,
Vexat, die subdolas Quem premit flagitium
Per suggestiones, Sive Jebusaeus.
Per suas insidias
20. immensurabilis
Ac turbationes,
Omnium mensura
Procurat et frivolas
Neque figurabilis
Machinationes.
Aliqua figura,
15. Curat(H* promptissime Tamen venerabilis
Rerum creatarum, Vere summa cura
Credentum potissime Propellas a famulis
Tibi animarum, Nobis nocitura.
- 21

21. Rex, inexpugnabilis Te coelestes acies


Cujus fortitudo, Omni laudant hora,
Cujus nee capabilis His post rerum ordines
Exstat magnitudo. Me junge sine mora.
Opprimit en criminis
Nos amaritudo, 27. Nomen Ja laudabile

Pellat quam dulcedinis


Omni purae menti,

Tuae multitudo. Immo venerabile


Omni prorsus genti,
22. Theosin mirifica, Te superamabile
Coeli hierarchiae Devote quaerenti,
Quam laudant per cantica Summe delectabile
Dulcis melodiae, Te invenienti.
Quaeso, me bonifica
28. Cunctis praeoptabile
Meritis Mariae
Et perduc ad coelica
Bonum summi Dei,
In extremo die.
Te communicabile
Omni praestans rei,
23. Infinita bonitas Ens venerabile,
Sempiterni Dei, Miserere mei,
Qua en actualitas Quem gravat culpabile
Exstat omnis rei, Onus Jebusaei.
Vere tu satietas
Sola cordis mei, 29. Trinitas laudabilis
Nempe multas gratias Omni indefesse,

Gratis praestans ei.


A primaevis saeculis
Quibus praestas esse,
24. Summa tu maximitas His te laudum titulis
Desideriorum, Colentes expresse,
Summas dans delicias Fac tibi cum angelis
Choris angelorum, In coelis adesse.
Purga conscientias
30. Vita, quae nos respicis
Tuorum servorum,
Nos vivificando
Inquinat quos foeditas
Et amore reficis
Turpis vitiorum.
Mentes inflammando,
25. Sapiens o trinitas, Pertice nos coelicis
Cunctis admiranda, Donis consolando,
Neque per scientias Te laudantes inclitis
Nobis indaganda, Sonis jubilando.
Sed per conscientias
31. Simplum o dciticum,
Puras adamanda,
Trinum sed personis
Et per caerimonias
Praebens te symbolicum
Dignas veneranda.
Luci rationis,
26. Admiranda species Duc in anagogicum
Dei et decora, Conteniplationis,
Rutilans millesies Fant cm cannon inclitum
Magis quam aurora, Tis laudationis.
— 22

32. Exemplar et veritas Sacris adminiculis


Omnis speciei, Virginum reginae
Absoluta entitas Imbue me regulis

Cujuscunque rei, Coelicae doctrinae.


Supplex te humilitas
38. Rerum exsistentium
Petit cordis mei,
Causa effectiva,
Culpas ut praeteritas
Quam per hoc servitium
Tu remittas ei.
Vox collaudat viva,

33. Tibi laus et gloria, Sana per remedium


Trinitas beata, Mea defectiva
Laude multifaria Praeservans in posterum-
Quam laudant creata, Me a recidiva.
Mea decoloria 39. Tu virtus omnipotens
Munda vel peccata, Summae trinitatis.
In me quae ut scoria
Res prudenter dirigens
Exstant radicata.
Universitatis,

34. Imnum istum coucino Me sis quaeso muniens>


Mente non ingrata Manu pietatis.
Tibi summo Domino, Quem conturbat saeviens
Quem colunt creata, Vis adversitatis.
Hujus vitae termino
40. Antiquus nam fortiter
Yitave peracta me impugnat,.
Hostis
Ducas me cum gaudio üt me infeliciter
Ad regna beata.
Ad peccatum trahat^
35. Miranda infinitas,
Anima debiliter

Vere tu es Dens, Ejus fraudi obstat,


Quam nee Christianitas Quam misericorditer

Capit nee Judaeus, Conforta ne cadat.


Tibi se pusillitas 41. Lux inaccessibilis,
Spiritusque meus, Lux sempiterna,
Prosternit malitias Summe diligibilis
Coniitens ut reus. Yirtute interna,
Solve nos a vinculis
36. Mian te substantiam
Tribus in personis Umbraque veterna,

Fateor per gratiam Ducendos ab angelis


Revelationis, In coelorum verna.
Fanti liujus hostiam
42. Ibidem jucunditas
Jubilationis,
Habitanti datur.
Da post mortem gloriam Per te, sancta trinitas,
Tuae visionis.
Cum te contemplatur,
37. Dens mirabilis, Et mea pusillitas

Finis sine fme, Illuc perducatur,

CoUaudandus titulis San Ctorum communitas


Plebis Seraphinae, Ubi gloriatur.
- 23

43. Summura ibi gaudium, Esto meae perditae


summa majestas, Vitae reparator,
Choro laudantium
te Ut coUaudem debite
In aeternum praestas, Te, mi amator.
Ubi nee disturbium
49. Ens liberalissimum
Nee Ulla tempestas,
Tua pietate,
Sed juge solatium
Et abundantissimum
Omnisque honestas.
Omni bonitate,
44. Maria eura angelis Me servum nequissimum
Ibi jueundantur, Ne repellas a te,

Vates eum apostolis Sed fac me vel ultimum


Quibus sociantur, In beatitate.
Paulus cum discipulis
Ipsis glomerantur
50. Rex cuncta laetificans
Tua bonitate,
Ae te lau dum titulis
Et haee bene ordinans
Digne venerantur.
Ex benignitate,
45. Istis saneti martyres Esto me reetificans
Summique doetores, Tua veritate,
Monaehi ae virgines Qui oberro cespitans
Nee non confessores, Mentis caecitate.
Ceterique coelites
51. Eloy amabilis
Mundi contemptores
Cunetis incessanter,
Junguntur per ordines,
Nobis tamen faraulis
Tui laudatores.
Tuis et ovanter,
46. Sim ego per graiiam Nam nos adminiculis
Et mei sodales Tuis abundanter
Per legis justitiam Pascis et a vinculis
Ulis coaequales, Solvis prineipanter.
Et post hane miseriam,
52. Nomen El mirabile,
Qua sumus mortales,
Venerandum vere
Due in herum gloriam
CuDCtis, sed amabile
Ut contubernales.
Es mihi sincere,
47. El, qui quem inhabitas En cor meum tlebile
Tuum per amorem, Clamatis Miserere,
Hüne et beatificas Bonum intinibile
Mundi post laborera, Da me possidere.
Clementer respicias
53. inexhauribilis
Tuum laudatorem,
Föns deliciarum,
Abigens tristitias
Seniper praesens angelis
Ejus et languorum.
Donis gratiaruni,
48. Rector orbis inclite Nobis tuis fanmlis
Ejusque Creator, Fontem lacrimarum
Cui prosterno subdite Praesta, quo a maculis
Me sieut peccator, Lavemur culparum.
24 -
54. Benedicta trinitas, Defunctis pro crimine
Nobis veneranda, Poena praegravatis,
Sed tua infinitas Digneris porrigere
Non est indaganda, Manum pietatis.
Attamen te Caritas
58. Mariae per meritum,
Possidet amanda,
Genitricis Dei,
Servatque liumilitas
Cujus patrocinium
Cunctis amplexanda.
Petunt omnes rei,
55. Imnum hunc thearchicum, Meae adjutorium
Tibi summo bono Des progeniei,
Metrum hoc per rhythmicum Et post vitae terminum
Quem devote cano, Praesta vitam ei.

Suscipe idoneum,
59. Ens inattingibile
Fac de tuo dono,
Hominis per sensum,
Te ut in perpetuum
Neque expressibile,
Laudem coeli throno.
Quia es immensum,
56. Semper cum angelicis Tibi acceptabile
Choris angelorum Meum Sit incensum,
Nee non et cum ceteris Et propitiabile
Turmis electorum Mihi sit expensum.
Colam te organicis
60. Numen o deificum,
Titulis hymnorum
Pater, nate, flamen,
His finitis saeculis
Quod laudat angelicum
In regno coelorum.
Jugiter examen,
57. Alpha et Domine Solare catholicum
Universitatis, Gregem per juvamen,
Exstantis creamine Ab eodem hosticum
Tuae potestatis, Virus pellens. Amen.

Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20005. fol. 41 b A.



Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20016. fol. 163 a B.

„Incipit hymnus amatorius de Sta. Trinitate, continens in serie capitalium
hymnum angelicum Chalcedonicum scilicet: Sanctus Dens, Sanctus fortis,
Sanctus et immortalis, Miserere nobis. Amen." 23, 3 Qua enalitas AB.
actualitas (ro actu esse) scholastischer Kunstausdruck.

2. De s. Trinitate Abcdarius I.

Alme rerum conditor, Benedicam, Domine,


In personis trine, Tuam majestatem
Quem unius fateor Coelesti cum agmine
Virtutis divinae, Per aeternitatem,
Te laudare molior Si tuo cum lumine
Stilo columbinae Meam caecitatem
Vocis, salva deprecor Pellis et cum crimine
Me in meo fine. Omnem pravitatem.
25

3^ Causa o pulcherrima Unde tincti cinere


Omnium bonorum, Supplices precamur,
^ Quam laudat catholica Ut ab omni scelere
Plebs sono hymnorum, Citius solvamur.
Aufer cuncta lubrica
9. Incomprehensibilis
Desideriorum
Contemplatione
Nee non et phantastica
Cum causis eorum.
Et interminabilis
Es duratione
4. Divina potentia Ac inexplicabilis
Sanctae trinitalis, Quocunque sermone,
Quam laudat industria Sed omni laudabilis
Meae paupertatis, Es devotione.
Tua me dementia
10. Kyrie laudabilis
Mundet a peccatis
Cunctae creaturae,
Repleatque gratia
Sed superamabilis
Omnis honestatis.
Vere menti purae,
5. Ens, quod laudant superi Nos finitis saeculis
Summo cum conatu, Hujus vitae durae
Angeli et ceteri Infer tabemaculis
De coeli comitatu, Gloriae futurae.
Ad te clamant miseri
Maximo ploratu,
11. Lux inconfuscabilis
In personis trina,
A suo ut liberi
Nobis venerabilis
Fiant incolatu.
Mente cum supina,
6. Factor orbis inclite, Serva nos ab aemulis
Trine in personis, Mentisque ruina
Qui laudandus debite Cunctisque piaculis
Es hymnorum sonis, Gratia divina.
Audi preces subditae
12. Majestas deifica
Hujus concionis,
Summe singularis,
Dans juvamen solitae
Jugiter angelica
Consolationis.
Plebe (juae laudaris
7. Grates nunc referimus A fraude Sathanica
Sanctae trinitati, Tuos tuearis,
Qua sumus et vivimus A quibus hac rhytlnnica
Fi de congregati, Laude veneraris.
Tibi nos prosternimus
13. Nomen admirabile
Summae bonitati,
Tuum universis,
Ut nos mundes ocius
Cunctis pracdicabilc
A sorde peccati.
Geutibus porversis,
8. Hujus nempe pondere Nobis pracamabilo
Ita nunc gravamur, Ad tc nunc conversis,
Tuam lucem cernere A te formidabile
Ut impediamur, Merito aversis.
— 26 —
14. forma foriniticans, 19. Trinitas benefica
Forma principalis, In largitione,
Cunctas res essentians Cuncta quam hierarchica
Ut harum causalis, Laudant concione,
Sis nos tibi glutinans Hac petentes psalmica
Legis tuae palis Te oratione
Et in fine congregans Praeserves ab hostica
Gratiae sub alis. Impugnatione.

15. Pulchrum o deificum 20. Vere lux es nobilis


Et essentiale Super omnem lucem,
Et vere mirificum Quem nostrum cum angelis
Omnium causale, Profitemur ducem,
Meum tibi placitum A nobis cum scandalis
Fac rationale, Hosten! pelle trucem,
Quod nimis pestiferum Qui ligatus vinculis
Premit sensuale. Est per sanctam crucem.

16. Quid rogo est altius 21. Xristianae citius


Deo infinito? Digneris adesse
Quid inscrutabilius Plebi,Dens, pluribus
Etiam perito? Malis jam oppressae ;

Tarnen nihil dulcius Dum naturae legibus


Mihi te quaesito, Mori est necesse,
Adesse clementius Electorum coetibus
Mihi velis cito. Nos fac Interesse.

17. Regnum tuum omnium 22. Ymnizans te veneror


Regnum saeculorum, Unum atque trinum,
Coelorum, terrestrium Infinitum fateor,
Et inferiorum Quem et ens divinum,
Hie stipendiarium Machinamen deprecor
Tuum fac decorum, Aufer Sathaninum,
Quem reddunt indecorum Sed et nunc, quo deprimor,
Sordes vitiorum. Impetum vulpinum.

18. Spes in te sperantium, 23. Zelotes amabilis,


Trinitas o Deus, Pater, Logos, Flamen,
Remus naufragantium, Quem laudat cum angelis
Ad quem clamat reus, Nostrum congregamen,
Spiritus flagitium Tutet a periculis
Confitetur meus, Nos tuum solamen
Nimis quem per Vitium Et ünitis saeculis
Gravat Jebusaeus. Ad te ducat. Amen.

Orat ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20 005 fol. 46 a sqq. A.
Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20016 fol. 168 a sqq. B.
27

3. De 8. Trinitate Abcdarius II.

1. Alpha seu initium Vere praeamabilis


Machinae mundanae Omni menti purae,
Cui canunt praeconium Da cum coeli incolis
Plebes Christianae, Gaudeam secure.
Horum in consortium 7. (jrenimen humiliter
Me, precor, appone, Meum recomendo
Tuum hoc obsequium Tibi, genialiter.
Concinam ut sane.
Quo carne descendo,
2. Beles mea igitur Cujus singulariter
Tibi summo bono Salutem inten do,
Devote prosternitur Et pro me suppliciter
Laudans vultu prono Manus nunc extendo.
Et ita prosequitur
8. Honorificentiam
Harmoniae sono,
Carminis decori
Frequenter reficitur Concino per latriam
Quia tuo dono. Tibi creatori,
3. Cuncta mecum concinant Largire hanc gratiam
Summae trinitati Tuo laudatori,
Landes et qui habitant Ut ob amicitiam
Coelo jam beati Velim pro te mori.
Nee non se subjiciant
9. In hoc mori Caritas
Suae bonitati, Summa comprobatur,
Plurima quos aggravant Increata veritas
Onera peccati. Uti protestatur, .

4. Dens, qui harmonice In eo humanitas


A cunctis laudaris Mire sublimatur,
Et summum catholice Et omnis iniquitas
Bonum nominaris, Ejus depuratur.
Te ut laudem melice, 10. Katagrapho carmine,
Mihi largiaris,
Trinitas beata,
Coleris qui coelice
Baptismali Humine
Laudibus praeclaris. Plebe cum renata
5. Eja modo singulae Mentis cum acumine
Vires cordis mei, Ista praedicata,
Nomen ineffabile Caute ex origine
Sempiterni Dei Legis exarata.
Collaudate sedule 11. Lex pandit realiter
Supplicantes ei, Te rerum factorum,
Det vobis benevole Quem et laudat jugiter
Locum requiei. Et gubernatorem,
6. Fictor admirabilis Precor te Immilitor
Omnis creaturao, Meum rodemptorem,
Homini cum angelis Facias me i)loniter
Colendus de jure, Tuum amatorom.
~ 28 —
12. Magnus juste diceris Sed heu miser inquinor
Sed abs quantitate, Faecibus culparum,
Bonusque describeris Unde nunc impedior
Sine qualitate, A bonis non parum.
Unde recte coleris
Summa pietate 18. Sibos admirabilis
Et a me prae ceteris Cunctae creaturae,
Vera caritate. Et vere amabilis
Omni menti purae,
13. Noys [yovg] meus igitur Me mihique vinculis
Tuae majestati Conjunctos naturae
Merito prosternitur .
Mundes a piaculis
Confitens peccati Omnis imposturae.
Maculam, addicitur
Qua captivitati 19. Thau signatis mentibus

Hostiumque traditur Servorum tuorum


Juste potestati. Laudantum concentibus
Horum te hymnorum
14. foeda deformitas Subveni celerius
Peccati mortalis, Meritis sanctorum
Quo summa divinitas Pressis simultatibus
Spernitur a malis, Adversariorum.
Demitur beatitas
Vitae aeternalis, 20. Usia mirabilis
Incurritur calamitas Sanctae trinitatis,

Poenae gehennalis. Summe venerabilis


Omnibus creatis,
15. Patri summo gloria, Te et ego vinculis
Nato pneumatique, Tractus caritatis
Sua cum potentia Veneror bis titulis
Qui regnat ubique, Sive praedicatis.
Protegat nos gratia
21. Xriste patri similis
Tua utrobique,
Virtus et imago,
Quos gravat malitia
Pravorum inique.
A quo ineffabilis
Tibi est propago,
16. Quippe Satan fraudibus Tui sancti nominis
Suis nos latenter Virtutem indago
Turbat, satellitibus Quem vi sancti flaminis
Sed vexat patenter, Genuit virago.
Petimus attentius
22. Yschyros, mirabilis,
Atque reverenter,
Cujus fortitudo
Subveni celerius
Exstat invincibilis
Nobis ac potenter.
Sive magnitudo,
17. Rerum alme conditor Horum laudum titulis
Et rector earum, Me qui nunc insudo,
Quem laudare molior Conjungat coelicolis]
Carmine neumarum, Tua mansuetudo.
- 29

23. Zelum mihi tribue, Salvame contiuue


Pater, nate, flamen, Tuum per juvamen,
Colam quo proficue Laudem ut perpetue
Te per hoc laudamen, Te cum sanctis. Amen.
Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20005 fol. 47 a sq. A. —
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20016 fol. 169 b sq. li.

„Carminis auctorem
hujus Christe nee non cantorem
Post mundi laborem
coelicum quaeso duc in decorem." f. 171 a. B.
10, 5 u. fehlen A.
ff. — 11, 3 laudant B. — 13 Noys mea B. — 18, 1
Sibos, am Rande aeolico sermone B, wohl = aißog, was aber gen. neutr.
ist und anderen Vokal hat.

4. De s. Trinitate Abcdarius III.

1. Alpha et nominate, 6. Forti nunc contritioni


Deus rerum conditor, Linque sensibilia
Quem per hymnum Ordinate Nee non operatione
Venerari molior, Intelligibilia,
Adsis mihi miserate, Mystica in visione
Te devote deprecor. Scande ad coelestia.
2. Benedicens te sincero 7. Gnare linquens ac sincere
Corde, sancta trinitas, Omnem rem creabilem,
Mea tibi Deo vero Tibi sinens adhaerere
Se substernit pravitas, Nee intelligibilem.
Veneratur quem cum clero In divinam, dico vere,
Tota Christianitas. Mox intras caliginem.

3. Cujus cernens paupertatem 8. Hac te rite exsistentem


Pietatis oculo In felici tcnebra,
Auferas calamitatem Deo te illuminante
Cum omni periculo Cläre cernes cetera,
Ducens hanc per aequitatem Quae habent ipso creante
Sine offendiculo. Terra, pontus, aethera.

4. Deum trinum in personis, 9. In hoc statu obmutesces


ünum in substantia, IntcUigibiliter,
Doctus legibus divinis Omni (juoque actu cares
Et superna gratia, Ibi sensibiliter,
Veneror, quamvis sim cinis, Miro modo hilarcsces
Mentis cum constantia. Et amicabiliter.
5. Elevare nunc ignote 10. Karum tuum ibi videns,
Mea mens ad Dominum, Electum ex milibus,
Choro jungens te devote Collaudabis ut arridens
Supernomm civium Jubilis et plausibus,
Intuendo vel devote Sempcr frui ooncupiscens
Cordis per suspirium. Ipsius amploxibus.
— so-
11. Luce sie illuminata 17. Rorem ergo nunc infunde
Divisque fulgoribus, Mihi, saneta trinitas.
Ecce regi desponsata Per quem mediter profunde
Magnis cum honoribus Semper tuas gratias
Absque cunctis delicata Quibus mihi tam abunde
Quiescis moeroribus. Mentis das delieias.
12. Modo, soror jucundare, 18. Sursum agis saepe mentem
Istis in deliciis, Meam ad eoelestia,
Nemo potest adaequare Faeis quoque quieseentem
Quae mundanis gaudiis, In tui memoria,
Nee quibusdam indagare Et, quae mundi sunt, spernentem
Saeeuli scientiis. Ae quaeeunque tristia.
13. Nempe ibi defecerunt 19. Tuum ergo famulatum
Serutantes scrutinio, Prosequor ex debito.
Quamvis multa invenerant Quem, exoro, habe gratum
Suo exereitio, Pro Mariae merito,
Tandem tamen perierunt Et post mundi ineolatum
Mortis exterminio. Ad coelos me dueito.

14. miranda virtus Dei, 20. Tibi laudant jueundanter


Virtus indieibilis, Te cum sanetis omnibus,
Quaeso, miserere mei Hymnis tuis qui ovanter
Servans a piaeulis, Insistunt et laudibus,
Extremae hora dei Quos in mundo prineipanter
Junge me coelieolis. Tuta nunc ab hostibus.
15. Pietati reeommendo 21. Xristum quoque qui sequuntur
Tuae meum genimen, Rerum per inopiam
Tutes ipsum protegendo Et ei subjiciuntur
üt per tuum regimen Crueis per molestiam,
Nee non ipsis providendo Gratiose perdueuntur
Sempiternum alimen. In aeternam gloriam.
16. Quantas miserationes 22. Ymnizantum angelorum
Mihi eonfers misero, Turmae hie praeeipuae
Gratiarum aetiones Trinitati dueuntchorum
Pro quibus nunc refero, Semper individuae,
Nee ad inquinationes Ipsum per hymnum deeorum
Me tradam de cetero. Laudantes assidue.
23. Zeloten, verbum et flamen
Veneremur jugiter,
Beatorum quem examen
Laudat aeternaliter,
Quem laudemus et nos, amen,
In coelis perenniter.
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20016. fol. 181 a sqq. —
„Nota quod in isto hymno a litera E
usque ad literam M
inclusive ratio
hortatur supremam vim animae ad extendendum se in divina per excessus
anagogicos." f. 172 b.
— 31

5. Rosarinm Jesu Christi.

I.

1. Ave, missum coelitus 6. Ave, vivifica


Verbum summi patris, Virtus Dei Patris,
Conceptum divinitus Qua facta est fabrica
Alvo tuae matris, Universitatis,
Imbre sancti spiritus Tibi nos unifica
Renova nos gratis, Prece tuae matris,
Eradicans funditus Gaudia dans coelica
Causas pravitatis. Cum praedestinatis,

2. Ave, qui visceribus 7. Ave, qui sub specie


Natus praecolendae Panis in altari
Virginis, fidelibus Sumeris quotidie
Gare amplectendae, Modo singulari.
Ejus nobis precibus Domo conscientiae
Te ipsum ostende, Sic nos fac aptari,
Pacem da petentibus, Ut de te assidue
Gratiam impende. Possimus satiari.

3. Ave, sapientia 8. Ave, infirmantium


In divinitate, Gordium medela,
Summa cum potentia Quae molestat plurimum
Imperans cum patre, Noxae corruptela,
Obsequi ex gratia Devote laudantium
Tibi fac nos grate Te esto cautela,
Semper cum prudentia Ne insidiantium
Atque puritate. Fallantur sutela.

4. Ave, cujus deitas, 9. Ave, cui assidue


Garne palliata, Populi credentes
Hominis miserias Adstant tuas strenue
Tollit et errata, Laudes concinentes,
Unde tibi gratias Duc in locum pascuae
Reddens plebs renata Tibi servientcs,
Psallit laudes debitas Ubi te perpetue
Mente jucundata. Sint inspicientes.

5. Ave, alimonia 10. Ave, Jesu scrinium


Immortalitatis, Benedictionis,
Corda replens gratia Faciens Judicium
Tuae caritatis, Prossis a profanis,
Virtutum insignia Nostrum desidcrium
Praesta nobis gratis, Rcpleas in bonis
Auferens zizania, Pellcns exterminium
Virtus Dei patris. Tribulationis.
— 32 —
II.

11. Ave, panis coelice, 16. Ave, seminarium


Satians egenum, Yitae sanctitatis,
Ac tuae deificae Fructum ferens varium
Caritatis plenum, Cordium in pratis,
Cordis nostri disjice Malum multifarium
Affectum terrenum Nostrae pravitatis
Nostrorumque abjice Aufer per donarium
Appetitum renum. Tuae pietatis.

12. Ave, aromaticum 17. Ave, Jesu millies,


Vas benignitatis, Ave, mi dilecte
Tu vas odoriferum Quem sanctorum acies
Yasque caritatis, Laudat circuraspecte,
Statum fac pacificum Ad coelorum limites
Contrarietatis, Ducas nos directe,
Abigens terrificum Quo nos tua facies
Hostem pietatis. Satiet perfecte.

13. Ave, simplicissimum 18. Ave, pastor provide


Et universale Ovium tuarum,
Lumen, patri luminum Quas abduxit callide
Penitus aequale, Princeps tenebrarum,
Praesta donum optimum Nos coronis splendide
Sapientiale, Orna gratiarum,
Quod pellat teterrimum Abluendo nitide
Chaos criminale. A faece culparum.

14. Ave, immutabile 19. Ave, fons scientiae,


Spei fundamentum, Corda lustrans dura,
Quo consistit stabile Quae erant inscitiae
Legis testamentum, Vitio casura,
Da indefectibile Nostrae ignorantiae
Amoris augmentum Solve nos captura,
Nobis hujus sedulae Tuae sapientiae
Laudis per concentum. Reserans obscura.

15. Ave, lux credentium 20. Ave, qui es specie


In coeli fulgens cella, Mire decoratus,
Quam dat ad solatium Atque donis gratiae
Mundo maris Stella, Placidus et gratus,
Largire praesidium Moerores ecclesiae
Nobis in procella, Gerne miseratus,
Acies nam hostium Auctoris nequitiae
Dira parat bella. Quam turbant conatus.
- 33 -

III.

21. Ave, vivens ?iOstia, 26. Ave, fragrans floscule


Donum singulare, Coelicis in pratis,
Morbos atque vitia Odore cor liebile
Poteiis propulsare, Replens suavitatis,
Nostra sacrificia Sis inexpugnabile
Velis acceptare Scutum tribulatis,
Et sie nos in gratia A malignis frivole
Tua restaurare. Multumque gravatis.

22 Ave, petra, gratiae 27. Ave, admirabile


Tenens fundamentum, Pretium salutis,
Forte dans ecclesiae Quo intolerabile
Sanctae firmamentuni. Jugum servitutis
Tempore angustiae Tollitur, nunc Üebile
Facito proventum, Tempus senectutis
Divinae potentiae Nostrae fac flexibile
Pandens velamentum. Ad iter virtutis.

23. Ave, consolatio, 28. Ave, fons progrediens


Jesu, aftiictorum Davidis de domo,
Et illuminatio Adae sordem abluens
Cordium caecorum, Contractam in pomo.
Nostra sis protectio Per sitim, quam moriens
In die maloruin, Sanctae crucis ramo
Qua fiet discussio Sensisti, sis protegens
Actuum nostrorum. Nos ab hostis hämo.

24. Ave, Jesu nobilis, 29. Ave, alimonia


Veniae pincerna, Spiritus devoti,
Fulgens laudum titulis Carnis castimonia
Veluti lucerna. Tibi bene noti,
Legis tuae regulis Vitae sanctimonia
Ita nos guberna, Tui simus toti,

Ut jungamur angelis Mundi per inania


In domo superna Qui sumus remoti.

25. Ave, exsultatio 30. Ave, coeli ostium,


Cordis tribulati Quo intrant credentes,
Et ab omni vitio Fraudes nialignantium
Gratia purgati, Fortitor vinccntes,
Esto consolatio Quorum ad oonsortium
Ob poenani i)CM;cati Pcrducas gaudiMites,
His, qui purgatorio Laudis sacriticium
Sunt concatenati. Hu jus ottorentes.
Drev: Uilaliicus Wessofoiitanus. 3
34

IV.

31. Ave, Jesu animae 36. Ave, redemptio,


Cibus singularis. Jesu, captivorum,
Qui pro nobis victimae Et propitiatio
Logo immolaris, Plena delictorum,
Motus malos reprime, Esto consolatio
Quibus irritaris, Meorum carorum,
Dans te digne sumere Degentum in stadio
Ära de altaris. Atque mortuorum.

32. Ave, pax amaiitium, 37. Ave, decus nobile


Corda dans serena, Omnium pulchrorum,
In mundo solatium Abigens culpabile
Coelique amoena, Virus vitiorum,
Tuum per praesidium inconfuscabile
Fortiter refrena Sidus serenorum^
Mentes discordantium Duc in infinibile
Amoris catena. Nos regnum coelorum.

33. Ave, vitis gratiae, 38. Ave, cujus nomine


Temeto abundans, Juste gloriamur,
Filios ecclesiae Quemque laudum carmine
Virtute inundans, Digne veneramur,
Freno tolerantiae Tao sub umbramine
Tuos sis circumdans, Jesu protegamur,
Auetor quos fallaciae Hostium a turbine
Tribulat impugnans. Quando tribulamur.

34. Ave, qui describeris 39. Ave, te quaerentium


Dei salutare, Via, lux, lucerna,
Quo decrevit hominis Sed invenientium
Morti obviare, Salus sempiterna,
Cum in fine veneris Nos expurga mentium
Orbem judicare, A labe veterna,
Jube nos a dexteris Praeparans sie transitum
Tuis laetos stare. Nobis ad aeterna.

35. Ave, mitissime 40. Ave, summum gaudium


Agne, sternens fortem In omni eventu,
Lupum per sanctissimae Tuis dans solatium
Carnis tuae mortem, Tuo in adventu,
Prohibe, mi Domine, Matris per suflragium
Stygeam cohortem, Atque interventu
Ne trahat pro crimine Nos a malignantium
Nos ad suam sortem. Protege conventu.
— 35

41. Ave, viaticum 46. Ave, cujus facies


Populi egeni, Coetui sanctorum
Chorum pascens coelicum Exstat mira saties
Ordinis noveni, In regno coelorum,
Alimen vivificum, Nostrorum sis requies,
Nos sanare veni, Precor, defunctorum,
Omne mundans lubricum Quos adhuc sordities
Affectus terreni. Gravat peccatorum.

42. Ave, fons, quo flumina 47. Ave. Jesu requies


Fluunt gratiarum, Vera beatorum,
Quae mundant cavamina Quibus regnans praesides
Conscientiarum, In regno coelorum,
Audi suspiramina. Preces audi supplices
Precor, animarum Mente turbatorum,
üegentum ob crimina Quos premit saevities
In locis poenaruin. Adversariorum.

43. Ave, soi, quem genuit 48. Ave, Jesu janua.


Mundo maris Stella, Per quam grex justorum
Cum te carne induit Coeli scandit ardua
Ventris in arcella, Donis meritorum,
Adsis, quia tepuit Te laudantes cernua
Virtus, surgunt bella, Voce liac hymnorum,
übique increpuit Perducas ad pascua
Malorum procella. Praedestinatorum.

44. x\ve, frugifera 49. Ave, vera claritas,


Olea coelestis, Quae pallorem nescis,
Qua fugatur effera Qua fugatur falsitas
Delictorum pestis, Mentiumque pestis,
Inimicis dextera Tua praestet pietas
Obvia infestis, Consolamen maestis,
Patri nos confoedera Quos gravat adversitas
Et succurre maestis. Motibus molestis.

45. Ave, causa omnium, 50. Ave, servientium


Bonitas et vita, Tibi tutelamen,
Tibique credcntium Virtus, laus, solatium
Salus infinita, Atquc sublevamon,
Nobis adversantium In poenis degcntiuni
Cohors Sit contrita, Audi suspiramen,
Et nos ad consortium Ipsis (ians consortium
Justorum invita Cum electis. Amen.
<^rat. ms. l\'OMirin. sacH'. l-'). Cli Monaceiis. 19824 toi. 128 b.
3*
36 —
0. Hymnus de Salvatore.

1. Inhaerere tibi, Christe, .4. Amor tuus, Jesu bone,


Fac nos totis nisibus, Nate sümmi principis.
Et tu nobis nunc assiste Quo nos tua passione
Gratiae muneribus, A peccatis eripis,
Quibus perfidi sophistae Hoc ab infestatione
Ejusque complicibus Infernalis aucupis
Resistamus fortiter. Festinanter erue.
Equitatis ratione Zelatorem animarum
Nobis tuis famulis Nostrorum te colimus,
Es absque cessatione Moreque symphonistarum
Corde diligibilis, Hymnos tibi promimus,
Quia tua passione Quam vis hoc sit nil vel parum
Solvisti a vinculis Ad id quod debuimus
Nos et liberaliter. Te laudare strenue.

2. Sanguis tuus copiose 5. Ad amorem nos hortamur


Fusus in patibulo Tuum ardentissime,
Stringit nos deliciose Donis quibus consolamur
Caritatis vinculo, A te benignissime,
Tibi, Jesu speciose, Ac praecepto, quo ligamur,
Deservire sedulo Quo jubes justissime
Nunc et in perpetuum. Deum tuum diliges.
ünde cum jucunditate Recreamen hoc mandatum
Mentis et industria Dat se observantibus
Recolentes nobis a te Et felicitatis statum
Data beneficia, In regnis coelestibus,
Collaudamus te cum patre, Fulgebunt per Dei datum
summa sapientia, Cum supernis civibus
Hymnum per continuum. Yeluti meridies.

3. nomen
Sanctitatis tuae 6. Excellenter diligamus
Quod explanat titulus, Deum atque fortiter.
Supra crucis cancellamen Et ejus obediamus
Quem conscripsit Pontius, Legibus hilariter,
Inimicos atque fulmen Ut aeternae sie fiamus
Pellat a credentibus Ipsius finaliter
Cunctaque pericula. Possessores gloriae.
Nomen Jesus, nomen suave, Nazarenum te nunc florem,
Nomen admirabile, Florem vere coelicum,
Tibi repugnanti grave Qui largiris tuis rorem
Vel intolerabile, Gratiae dulcificum,
Sed amantes dicunt: Ave, Rogitamus, ut terrorem
Nomen venerabile, Abigas tyrannicum
Per aeterna saecula. A filiis ecclesiae.
— 37

7. Uirtuosum tuum iiomen Et nostram rebellionem


Exstans in miraculis Ita plene deprime,
Hostile pellat gravamen Ne crescat ulterius.
Cunctis cum periculis Decoremur, Jesu bone,
Conferatque consolamen Tua amicitia
Nobis tuis famulis Sic ut nulla passione
In mundi miseria. Ruamus in vitia,
Salvalivum nomen quidem Ut cum jubilatione
Jesus est credentibus, Nostra conscientia
Verbis, factis qui sunt idem Te landet liberius.
Et affectionibus,
Veramque, quam tenent, fidem 11. Extende manum inunctis

Qui probant operibus Tuis charismatibus,


Cum perseverantia. Vivis atque jam defunctis
In te quiescentibus,
8. Redde nobis, Jesu bone,
Per tuam clementiam
Maxime naturae junctis
Nobis ligaminibus
I^aesa ex transgressione
Absolvens a crucio.
Protoplasti gratiam
Opressorum pravitate
Et sanatos passione
Satanae satellitum
Tua nos ad gloriam
Tua pro benignitate
Duc coelestis patriae.
Intuere gemitum,
Es amicus cordialis,
Praestanspro quo clamant ad te
Jesu, te sequentibus
Consolamen solitum
Quos et amor specialis
Salvans ob exitio.
Tibi stringit arctius
Protegisque hos a malis
12. Rorem dona gratianim
Et a persequentibus
Jam multis conflictibus
Fervore malitiae.
nunc non i)arum
Constitutis
9. Xristianos a te dictos, Pro te laborantibus,
Jesu benignissime, Gentium ut barbarorum
Ab hoste redde invictos Resistant conatibus
Ac a malis redime, Tuo fulti gladio,
Et a nobis maledictos Ut sie per te liberati
Saracenos dirime A nos persequentibus,
Tuam per potentiam. Serviamus tibi grati
Innovari per amorem Cum devotis mentibus,
Tuum, Jesu, petimus, Jubilantes majestati
Qui peccati per horrorem Tuae cum concentihus
Turpiter cecidimus, Cordisquc trii)udio.
Hostium ob hoc terrorem Majestati sit divinat'
Merito accipimus, Decus et imperium,
Sed fac nobis gratiam. Quae per stellac det marinao
10. Uerte malcdictionem Devotum suffragium,
Ulatam justissime Ut peracto mundi tine
Nunc in benedictionem, Sanctorum consortium
Jesu clemontissime, Sumat nos cum gaudio.
— 38 —
Orat. ms. Tegurin. saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 189 a. A. Orat. —
ms. Tegurin. saec. 15. Clm. Monac. 19636. fol. 276 a. B. —
„Incipit hyiimu--
de salvatore continens in serie capitalium titiilum Jesus Nazarenus Rex
:

Jiulaeomm. A.

\ Ad Dominum Jesum Christum.


1. Ave, Jesu, tigule 6. Ave, petra, scissio
Prudens omnis rei, Cujus vel foramen
Decus indicibile Justis est protectio
Dans potenter ei, Atque recreamen.
Fac, ineffabile Mihi sis ericio,
Verbum summi Dei, Precor, defensamen,
Tibi habitabile Urat ne pro vitio
Antrum cordis mei. Stygis me sufflamen.

2. Ave, flos amabilis, 7. Ave, flos, quem generat


Quem nunc indefesse Hortus virginalis,
Laudo laudum flosculis Quem nullus obnubilat
De scripturae messe Tepor hiemalis,
Carptis, qui oraculis Sed hunc ros inebriat
De radice Jesse Semper divinalis,
Dicebaris credulis Ut olim praedixerat
Oriundus esse. Sermo prophetalis.
3. Ave, sol justitiae, 8. Ave, cui hoc vario
Animarum vita, Laude, flore pango,
Lux intelligentiae Quem de viridario
Laude redimita, Scripturarum frango,
Dono innocentiae En pro multifario
Nos clementer dita, Scelere me plango,
Tandemque ad gloriae Unde hoc in cantico
Statum nos invita. Laudis plectrum tango.
4. Ave, admirabilis 9. Ave, lux qui omnibus
Rex terrae coelique, Semper es jucunda,
Cujus venerabilis Qui tibi sincerius
Laus volat ubique, Corda parant munda
Judaeorum flebilis Gratiae muneribus
Plebs olim inique Cor meum fecunda,
Te sprevit, amabilis Irrigando crebrius
Cum sis utrobique. Lacrimarum unda.
5. Ave torcularia 10. Ave, dux euntium
Jesu qui calcasti, Ad regna superna,
Crucis in angaria Cursus festin an tium,
Quando laborasti, Via et lucerna,
Mundum sie a varia Doctor ignorantium,
Labe liberasti, Illustres interna
Multosque in gloria Mea, quae per vitium
Tecum sublimasti. Tendunt ad inferna.
— 39

11. Ave, beatificans 12. Ave, cui carminum


Decus animarum, Offero libamen,
Mortemque exterminans Te cum patre luminum
Conscientiarum, I>audans atque flamen,
Esto nos gratificans Dele, quaeso, criminum
Donis gratiarum, Meorum atramen,
Quos foedat tabificans Ut post vitae terminum
Pravitas culparum. Tibi jungar. Amen.
Orat. ms. Tegurhi. saec. 15. Clin. .Monac. 19 824 fol. 222 a. < )rat.
111 >. Teffurin. saec. 15. Clm. ]\Ioiiac. 20001 J3.

8. Ad enndem.

1. Amor meus, Jesu pie, 3. tu summa pulchritudo,


Fili Dei et Mariae, Omnis veri certitudo,
Meae ductor esto viae, Esto mea fortitudo,
Qua iücedam hac in die Ne pecati gravitudo
Tua Providentia. Mentem meam deprimat.
Ecce furor leoninus Mater tua, maris Stella,

Saevit, dolus sed vulpinus Pietatis rorans mella,


Latet atque draconinus, Me conservet in procella,
Unde cadam nunc supinus, Hostis quoque dira bella
Ni adsis cum gratia. Sua prece reprimat.
2. Ergo, Jesu, lux divina, 4. Alma virgo mater Dei,
Moesti cordis medicina, Clemens reparatrix rei,
Donum mihi nunc propina, Esto defensatrix mei,
Quod me servet a ruina, Ne me vincat Jebusaei
Donum sapientiae. Hostisve fallacia.
Tuam per benignitatem Facmefortem, blandum, rectum
Praesta mihi caritatem, Et in cunctis circumspectum,
Fidem, spem et mititatera, Meum, quaeso, imperfectum
Vincam qua malignitatem ToUens duc me per directum
Auctoris malitiae. Ad coeli palatia.

Orat. ins. Teffurinnni aniii 1470. Clin. Mouac-. 20021 toi. 881 a.

9. Opatiü pro se ipso de corpore Cliristi

Ave germen prodiens 2 Ave, mihi carior


Ab
agro virginali, Cunctis Sophia,
Specic te contegens Cui devote famulor
Sub sacramentali, Hac hymnologia,
(;0r meum deficiens Succurre, te deprocor.
Culpa prac mortali. Cum matre INIaria
Quaeso, sis rcficiens ^lihi, qui dcjioiiulor
Dono spiritali. Mentis discrasia.
40

3. Ave, alimonia 8. Ave, suavissimum


Pascens uberose Animae nutrimen,
Tuos tua gratia, Dans delicatissimum
Qui te amorose Gratiae linimen,
Sumunt et inania Contra hostem pessimum
Spernunt virtuose, Mihi sis munimen,
Meque de te satia, Cum eis vitae terminum
Quaeso, fructuose. Carnis scandam limeu.
4. Ave vitis gratiae, 9. Ave, panis coelice,
Vitis generosa, Qui esuriei
Fundens indulgentiae Succurris munifice
Vina copiosa, Famulorum Dei,
Riga conscientiae Peto, rex magnifice,
Meae aridosa, Miserere mei,
Donum des laetitiae Auferendo hosticae
Pellens luctuosa. Fraudes rabiei.
5. Ave, indeficiens 10. Ave, dulcissimum
Copia credentum, Nomen Jesu, ave,
Altaris te tribuens Mihi jucundissimum
His per sacramentum, Mihique suave,
Cor meum esuriens Servum strenuissimum
Te vinum, frumentum, Tuum fore, fave
Precor, sis reficiens, Mihi, et ad ultimum
Tibi fac inteiitum. Libera me a vae.
6. Ave, mi amabilis 11. Ave, alimonia
Atque reverende, Populi credentis,
Semper mihi sedulis Laudis per praeconia
Votis requirende, Te benedicentis,
Prece venerabilis Refice inania
Matris apprehende Meae, quaeso, mentis,
Arma et periculis Hostium immania
Cunctis me defende. Bella patientis.
7. Ave, Jesu, epulum 12. Ave unguentariae
Mentis amorosae, Praestans medicamen,
Quam nunc et in saeculum Perturbata varie
Reples copiose, Quo mens relevamen
Sumere me servulum Recipit, pro gratiae
Fac te operose, Tuae consolamen,
Ne me velut nihiluin Munda me a carie
Spernas odiose. Vitiorum. Amen.
Orat. ms. Teg-urin. saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 231 b.

10. Ad sant'taiii crucein.

Ave, crux amabilis, Currens, a piaculis


Quam Jesus Messias Munda mentes pias,
Suis tulil scapulis Fantes laudum titulis
Passionis vias Tibi melodias.
41 —
2. Ave, praedicabile 5. Ave, crux credentiuni
Crucis Christi Signum. Tutum defensamen
Omnibus amabile, Nee non poenitentium
Omni laude dignum, Verum recreamen,
inaestimabile Mentibus lugentium
Paradisi lignum, Praesta consolamen.
Aufer omne llebile In terra viventium
Hostemque malignuni. Ducens post examen.

3. Ave, crux signaculum 6. Ave, crux quae gaudium


Timorosae mentis, Satanae solvisti,
Animae piaculum Quando nostrum pretium.
Sese punientis, Corpus Jesu Christi,
Hostis aufer jaculum Tortum per martyrium
In nos insurgentis. In te protulisti,
Praestans habitaculuni Et sie nobis praemium
Vitae permanentis. Coeli praestitisti.

4. Ave, crux quae inferis 7. Ave, crux quae impetus


Stragem procurasti, Frangis sataninos,
Cum auctorem aetheris Quando Christus gemitus
In te bajulasti, In te dat agninos,
Tu piatrix sceleris Nostrae carnis strepitus
Adae protoplasti, Aufer asininos,
Trabens hunc a tenebris Largiendo habitus
In coelum locasti. Nobis turturinos.

8. Ave, admirabilis
Crux et lignum vitae,
Satanae terribilis,
Nobis vero mite,
Loca nos in dexteris
Cum dicetur: Ite
Reprobis sed credulis :

Mecum nunc venite.

Orat. rill. saec. 15. Chn. Monac. 19824 tbl. 221

Oratio pociiitentiae ad Cliristinii et i>ro Imhio 11 nc.

1. vitis coclica, 2. Ista conscribere


cujus miritici oda exordior
Amoris potio Honorem nominis
evincit Cyprici tui. ((uo glorior.
Vini dulcedineni Nam Cliristianus siun
et mcllis Attici et ita iiominor,
Qua me ex Intimi Quamvis tidolibus
exoro refici. cunctis inferior.
— 42

3. Te patris fateor Excessi siquidem


aeterni tilium, per culpas tactuum,
Qui te sequentibus Olfactus visusque,
confers remedium, gustus et aurium.
Sine cunctamine
praestes auxilium 9. Justorum praemium
Linquenti protinus atque possessio,
mundi exsilium.
Qui et promissor es
atque promissio,
4. Verbum in virgine Haec nunc sufficiat
carnem suscipiens, parva confessio,
Qua mundi scelera Qua me totaliter
solvisti raoriens, tibi subjicio.
Mihi, te deprecor,
esto compatiens,
10. Per te restituar
pristino gradui,
Quia persequitur
me hostis saeviens.
Quem in virtutibus •

olim restinui,
5. Tibi confiteor, A quo tunc cecidi,
rex justitiae, cum cessi aestui
Commissa scelera Concupiscentiae
meae stultitiae, et hostis astui.
Quae ab initio
gessi infantiae
11. Adsis, Emanuel,
Ac post per tempora
quem semper veneror,
In cujus fide et
adolescentiae.
nomine glorior,
6. Nempe superbia Quando in corpore
lapsus initium, peccator morior,
Torpor, ingluvies, Esto misericors
carnisque Vitium, tunc mihi, deprecor.
Ira, cupiditas,
12. Quae pro viatico
livor et odium
sunt necessaria,
Legi me comprobant
Des tua, supplico,
tuae contrarium.
misericordia,
7. Olim, quae dederas Tunc cum defecerit
mandata populis, mentis industria.
Conscripta digito Per quam proficere,
tuo in tabulis, possem in gratia.
Sed et ecclesiae
13. Tuo adventui
patrumque regulis,
me, quaeso, praepara,
Meis transgressus sum
magnis
Da mihi gratiam
piaculis.
relaxans scelera,
8. Incontinentia Sic tuis meritis
meorum sensuum patri confoedera,
Me reum statuit Tandem post obitum
multorum criminum, feras ad aethera.
— 43 —
14. Tibi profiteror, 19. Vere es Dominus,
decus mirilicum, quem jure veneror,
Quo tibi concinam Cujus me fidei
Laudes et canticum, professum fateor,
Si Sit possibile, Unde et Satanam
quasi angelicum, infestum patior,
Cum ductus fuero Quem ut abjicias,
in regnum coelicum. devote deprecor.

15. Ecce destituor 20. Lumen laetiticans


corporis viribus, corda moerentia
Dandus quantocius Ac turpi scelerum
in escam vermibus, labe sordentia,
Solare animara, Measque tenebras
precor, attentius, precor irradia,
Jungens per gratiam Uti videre sim
coelorum civibus. dignus coelestia.

16. Tuis auxiliis 21. In tuo radio


atque favoribus iideles ambulent,
Clementer protegas Sub pacis titulo
me a terroribus principes imperent,
Taetrorum daemonum Beati angeli
Stygisque foribus, semper hos adjuvent
Qua degunt miseri Et dissidentium
multis doloribus. mentes concilient.

17. Fuga peccaminum 22. Periclitantibus


meorum scoriam mundi naufragio
Tuae dulcissimae Coelestis gratiae
matris ob gloriäni. adsis remigio,
Cujus ex intimis Ecclesiastica
exoro gratiam, namque religio
Tecum ut merear In multis titubat
ejus praesentiam. atque dilectio.

18. sapientia 23. Rex, tibi salus sit,

tirmaque veritas, honor, victoria,


Per quam depellitur Laus, jubilatio,
mundana falsitas, summa potcntia,
Kepelle, deprecor, (^ui regnas perpetini
fraudes, versutias, dulci concordia,
Quibus subvertere Cum sancto spiritu
me gliscit Satanas. in patris gloria.

Or.'it. IMS. S. Petri 8ali.sl)ur<>ens. b. VII. 10. saoc 15 .1. 28 a. A. —


Orat. ms. Tcgrinscnso aiini 1470. Clin. Mouaccns. 20021 .,()rati<) pneni-
tcntiac" etc. A. —
20, 3 fclilt A.
44 -
12. Ad aiigelnm cnstodem.
1. Salve, miles Dei fortissime 8. Salve, verna rectoris omnium
Atque custos mi fidelissime, Atque cordis mei solatium,
Tuae laudi instantem intime Pium tibi sit de me Studium
Consolare nunc benignissime. Ad pellendum omne contra-
rium.
2. Salve, consors sanctorum om-
9. Salve, custos mei angelice,
nium,
Supernorum tenens fastigium,
Me gubernans semper magni-
fice,
Mihi, quaeso, praebe subsidium
Contra hostem bellanti impium.
A me cuncta vitia abjice
Et amore Dei me refice.

3. Salve, consolatur mi inclite, 10. Salve, gaudens cum rege supero,


Dulci cordis quem laudo neu- Servo tuo succurre misero,
mate, Ne offendam unquam de cetero,
Scripturarum me riga dogmate, Donec regnum coeli possedero.
Supernorumque necte semitae. splendor
11. Salve, fulgens in

4. Salve, splendens lux per cali- superis,


ginem, Deum laudans cum sanctis
Dei cernens vultum amabilem, ceteris,

Servum tuum conforta fragilem Sepulturam post mei funeris


Inimicum in invisibilem. Esto mihi ductor itineris.
12. Salve, amoenitatis coelicae
5. Salve, divinitatis assecla,
Flos, te quaeso, tunc me non
Felix gaudens nunc et in sae-
despice,
cula,
Sed commendame coram judice,
Peccatorum me premunt vincula,
Uti mecum agat mitifice.
Prece tua quae frange saedula.
13. Salve, Sion supernae lilium,
6. Salve, vultu rutilans splendido, Coeli ornans hortulum regium,
Prato coeli jucundans rorido, Tuum mihi praebe auxilium
Tuo semper brachio valido Saeculorum in fine omnium.
Me defende ab hoste rabido.
14 Salve, sidus coeleste rutilum,
7. Salve, qui sincero tripudio Cordis mei depeile nubilum,
Laudas Deum coeli palatio, Omne toUens a me periculum,
Alto cordis peto suspirio, Ut te laudem nunc et in sae-
Tuo mihi adsis suffragio. culum.
Orat. ms. Lunaelacense anni 1460 Cod. Palat. Vindob. 4089 A. Orat. —
ms. Tegrinsense saee. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 320 b. B. Orat. ms. —
Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 20 001 fol. 145 a. C. —
Orat. ms. Tegrinsense
amü 1470. Clm. Monac. 20021 fol. 310 b. D.

13. Ad BV. Mariam.


1. Ave virgo, coeli nobilitas, Sine viro viri nativitas,
Singularis cujus est dignitas, Incarnata vera divinitas,
Matris verae vera virginitas. Deitati nubens humanitas.
Et virginis vera fecunditas, Ab aeterno provisa veritas.
- 45

2. Ave, cujus tani sancta puritas 4. Ave, per quam venit haec novitas,
Et tarn pura fuit integritas, Regum regis thronus et civitas,
Tarn profunda fuit humilitas, Sua nobis praebet benignitas,
Habitaret ut in te deitas; Sic delere sordes praeteritas,
In te totum hoc egit trinitas, Ne nos urat irae calamitas,
Ut sentiret Adae posteritas, Cum venerit justa severitas,
Quod redemptor, salus et sanitas Voluptates puniens aequitas,
Mittebatur ad oves perditas. Quas sequitur nostra stoliditas.

3. Ave Stella, cujus serenitas 5. Sed sie tua nos juvet castitas,
Prophetias solvit absconditas, Patri preces fundens emeritas,
Per quam vetus cessit infirmitas, Sua nobis ut parcat bonitas,
Videns videt antiqua caecitas, Timentibus ob res illicitas,
Temperatur legis austeritas, Ut in regno, quod est aeternitas,
Tempus habent spes, fides, Ca- Ubi Vera ridet hilaritas,
ritas, Salus, quies, pax et prosperitas,
Per quas Dei dono gratuitas, Landes Christo canamus de-
Lucet justis aeterna claritas. bitas.

Orat. ms. Tcgrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 167 a. A. Orat. —
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 71 b. B. Orat ms. Te- —
grinsense saec. 15. Clm. Monac. 19 363 C. —
1, 5 u. 6 fehlen C.

14. Super Ave Maria.

1. Ave, mater altissimi, Tu Vincis in fidelibus


Tu civitas refugii Causa tui pugnantibus,
Ad te confugientibus, Ut nos victores habeas.
Quam angelus consilii
Arte struxit mirabili 5. Dominus tuam faciem
Virtutum ex lapidibus. Ut in smaragdum nobilem
In te respexit clarius,
2. Maria Jaspis gratiae, Qui lapis reddit aerem
Curans febres malitiae, Suo colore viridem,
Parienti subveniens, Sed tu multo amplius.
Ut gignat prolem gratiae,
Phantasias nequitiae 6. Tecum sardonyx varius,
Niger, albus et rubeus,
Procul a nobis removens.
Tuas virtutes praedicat,
3. Gratia tu es nobilis, Nigredo pauper spiritus,
Caput, linguam cum oculis Candorque castus animus,
Sicut saphirus recreans, Sed tuus amor rutilat.
Dum de te mens fit hilaris
Et ratio aifabilis
7. Bencdicta a Domino,
Assimilata sardio,
Obtutum sursum elevans.
Qui totus est sanguineus^
4. Plena donis coelestibus, Sic interna compassio,
Ad te ut chaledonius (»)ua passa es cum tilio,

Traliis inferni paleas, Laudatur lum martvribus.


46 —
8. Tu aureus chrysolitus, 12. Benedict US sit Dominus,
Quia scintillas coelitus Qui posuit in manibus
Ex te emittis liomini, Tuis jacinthum nobilem,
Per te fugatur ocius Qui clarus fit et nubibus
Timor nocturnus noxius Sicut color aereus,
Ruptis vinclis diaboli. Sic te formas ad hominem.

9. In beryllo sex anguli 13. Fructus tuus rosaceus


Sunt cum pallore viridi Cum viola purpureus
Reficientes oculos, Est amethysto similis,
Sic sex verba consilii, Qui lapis est contrarius
Quae ore profers huraili, Cunctis ebrietatibus,
Pascunt et sanant populos. Sic virtus hujus virginis.

10. Mulieribus flentibus 14. Ventris thronus eburneus,


Tu es facta topazius, Ornatus his lapidibus
Undas flentes mitigans, Fit Salomonis sessio,
Qui cunctis cum lapidibus Qui est verus pacificus
In colore simillimus, Nee non Dens magnificus,
Sic Christus in te habitans. Ac profugi regressio.

11. Et chrysopassus viridis, 15. Tui indigni servuli


Guttis respersus aureis, Auctrix, suscipe, meriti
Tua felix est anima, Pauperrimum compendium,
Utens visu cum angelis Quod tibi oifert virgini,
Fulgensque actu hominis Ut fiat tui filii
In praesenti ecclesia. Ornatum habitaculum.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Chii Monacens. 20001 fol. 89 b sqq. A. —
Orat. ms. Tesrrinsense saec. 15. Chn. Monac. 19824 fol. 170 a. B.

15. Alia oratio de BV. Maria.

1. Salve, virgo, virginum gloria, Salve, summi patris triclinium,


Salve, virgo, virtutum copia, Coeli porta sidusque praevium
Multiformi fecunda gratia, Maris et oppressorum omnium
Virgo pura. Suhle vatrix.
Salve, Dei mater et filia,
Salve, quae Gabrielis nuntio
Salve, nata de stirpe regia,
Et a viri pura contagio
Et in partu doloris nescia
Peperisti nobis cum gaudio
Contra jura.
Salvatorem,
2. Salve, virgo, pudoris lilium, Qui benigne nobis condoluit,
Supra choros residens omnium Dum servilem sie formam induit,
Angelorum et vera mentium Quod in mortem lapsos eripuit
lUustratrix. Per errorem.
— 47 —
Tu regina diceris virginum, 8. Nam es illud sidus eximium.
Rosa candens et lumen lumi- Quae divinum emittis radiuni.
num, Cujus mater ad participium
Mitis atque levamen hominum Nos invita.
Singulare. Tu es radix misericordiae,
Tu i)urgatrix es nostri criminis, Föns hortorum et vena veniae,
Tu divini dilecta numinis Ros dulcoris atque munditiae
Et quae nunquam peccantem Margarita.
desinis
Desperare. 9. Tu quietas petentis animam,
Rosa fragrans, mel suavissi-
Tibi coeli serviunt sidera, mum,
Orbis, pontus tu sanas vul- Nee suspendis, nisi vilissimum
nera, Postuletur.
Tu depressa das vitae muneia Tu cunctorum salus post obi-
Servitute. tum,
Tu sol verus eclypsin nesciens, Fidelium ductrix et exitum,
Vis pudoris sie indeficiens Scala coeli, virtutis meritum
In te fuit, quod Deum pariens Tibi detur.
Es virtute.
10. Inte, mater, omnes confidimus,

Tu es, quam Isaias prodidit, Per te rursus salvari credimus,


Jesse virga, quae florem edidit, Ergo preces lias, quas porri-
Nee per florem virorem perdidit gimus,
Naturalem. Sume pia.
Nam dum paris salutem gentium Ducque nos ad coeli palatium.
Non amittis pudoris lilium, In quo moeror non est nee
Ergo digne virgae mysterium serium,
Deeet talem. Immo quies et juge gaudiuni,
Brevi via.
Gedeonis tu vellus scriberis.
Salomonis tu thronus, carceris 11. Jesu, proles intactae virginis.
Reseratrix es atque pauperis Rex aeterne, rex magni nominis,
Sustentatrix. Solve servos a nexu criminis
Tu es arbor vitae fructifera, Et solutos
Tu es felix virgo puerpera. A vorantis praedonis morsibus,
Et donorum tot quot sunt si- Qui diversis eos insultibus
dera Fatigavit, ut cremet ignibus,
Distillatrix. Redde tutos.

Orat. ms. Togrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20001 toi. 63 l>. A. —
Orat. ms. Tcgrinscmse saeo. 15. Clm. Monacens. 19824 tbl. 162 b. li. Orat. —
ms. Tegrinscnse saec. 15. Clm. Monac. 20123 fol. 230 b. C. Orat. ms. Tt- —
o-rinsense saec. 15. Clm. Monacens. 29636 I). —
5, 1 sternuutur sidera D. —
7, 5 II. 6 verstellt I). 9, 6 —
Fidelimn ductrix mortis exitinm AlU); tiitrix
I).— 11, 5 A voracis 1). —
„Alia oratio de HV. Maria et constat metro
Pindarico in j)rimis tribus versibus, quartmu est 'rrochaicum.'* H.
48 -
I«. Post carmina BV. oratio.

1. Majestas maxima, 6. Vera nos doceat


sancta trinitas, Sophia mystica,
Inaestimabilis Ab bonum excitet,

cujus est deitas, propellat hostica,


Excedit siquidem Cuiicta promoveat
tua infinitas ecclesiastica,

Omnia, continet Ab illis dimovens

quae universitas. quae sunt sophistica.

2. Auscultes approbans 7. lesu, tu scriberis


servorum cantica, haec sapientia,
Felix extoUitur Qua tuus genitor
quibus theothoca, creavit entia,
Nam privilegia Purgemur, petimus,
ejus miritica a negligentia
Mente cecinimus Contraeta carmina
et voce melica. per praecedentia.

3. Rogamus attamen, 8. Rore spiraminis


tuam clementiam, tui suavifica,

Ut, quae omisimus Mentes, quae recitant


propter ignaviam praedicta cantica,
Corporis, animi Ab ipsis penitus

vel per inscitiam, pellas phantastica,

Tuam tu suppleas Mercedem tribuas

per patientiam. in aula coelica.

4. Ignorans etenim 9. Oratanter suscipe,


per hanc instruitur mater eximia,
Et omnis veritas Landes, quas cecini,
perfecte cernitur, mentis industria,
Quodsi discesserit, Quibus te jugiter
mens cito labitur laudet ecclesia,
In ignorantiam Imo et angeli

sive decipitur. sancti in patria.

5. Album sie aestimat 10. Omnipotentiae


culpae fuliginem, patris Sit gloria,

Et quod suave est, Et sapientiae


amaritudinem, ejus Victoria,

Pacis in tempore Horum spiritui

belli formidinem, Sit reverentia,

Ad id, quod sanum est, Beatae virgini


mortis imaginem. perpes laetitia.

Orat. ms. Tegrinsense saec . 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 165 b. — „Post
Et habet in serie cepitalium nomina »Maria
carmina beatae virginis oriatio
viro-o-'."
— 49

17. Acrostichon super Ave Maria.

1. Ave, mater gratiae, In te vitae limina


Mater pietatis, Nobis reseravit,
Vas misericordiae, Nostrae carnis trabea
Vas diviiiitatis, Dum se calceavit.
Evae prolem respice, 7. Uere cum in thalamo
Föns benignitatis, Coeli te locavit,
Mundans nos a crimine Sponsus dulci basio
Nostrae pravitatis. Te laetiticavit,
2. Ave, virgo virginum, Te quidem a saeculo
Nescia mixturae, Languens affectavit,
Rosa flagrans, rutilum Et sine divortio
Sidus vitae purae, Sibi copulavit.
Interpella filium 8. Collaudant jam studia
Tuae geniturae, Te nostrae sophiae,
Arceat ut nubilum Uenerantur Organa
Omnis imposturae. Dulcis symphoniae,
3. Gemma pudicitiae, 3Iare, tellus, aethera,
Forma castitatis, Coelestes usiae,
Regula justitiae, Benedicunt omnia
Limes uequitatis, Tibi, matri piae.
Ave, individuae 9. Ergo, coeli Domina
Templum trinitatis, Mundique lucerna,
Careiis impetigine Nobis fer praesidia
Omnis foeditatis. De sede superna,
4. In conclavi vernula Et cordis elimina
Dum te salutavit, Vitia interna,
Arce missus supera, Dirige per devia
Verbum instillavit, Mentes ad aeterna.
Puellaris cellula 10. Li hoc mundo naufrago
Quod post eructavit, Carne tiuctuamus,
Legi carnis obvia Carnis in profiuvio
Dum sie generavit. Sed ne pereamus,
5. Ex conceptu deitas Te precatu cernuo
Verbi non mutata Jugiter pulsamus
Nee tua virginitas Atque corde sedulo
Exstat deflorata, Ad te suspiramus.
Ast prior integritas 11. Trahe nos per maria,
Utrique servata, Stella claritatis,
Dum tibi divinitas Ueni, arce nubila
Est concorporata. Contrarietatis,
6. felix pucrpera, Lisolcntes tompora
Quam sie visitavit, Fluctus voluptatis,
Mundi qui facinora Ne mortis per invia
Deus expiavit, Currat nostra ratis.

Drevos, Udalricus Wessofontanus. 4


50 —
12. Mortem carnis naufragae 17. Ueni, veni, propera,
Fac nos evitare, Mater orpbanorum,
Vanitatis defluae Salva reos, vincula
Rete declinare, Laxans peccatorum,
Luxum perfunctoriae Firma vacillantia
Vitae propulsare, Corda miserorum,
In tuae clementiae Rogans prece sedula
Sinu respirare. Regem augelorum,

13. Ecce jam in sordibus 18. Ut in nobis roboret


Foedis volutamur, Omne decoratum,
Recidivis anxiis Clarius elucidet
Iterum gravamur, Cor obtenebratum,
Insperatis hostibus Tergat et eliminet
Ubique vallamur, Quodque depravatum,
Quorum ab incursibus Ueniam multiplicet,
A te protegamur. Deleat reatum.

14. Ueni ergo coelitus, 19. Sic tua benignitas


Regina virtutis, Nobis suffragetur,
Suffragare citius Yt omnis iniquitas
Ope destitutis, Nobis relaxetur,
Et suis perplexius Et cum vitae Stadium
Faecibus imbutis Hujus destruetur,
Tribue clementius Nobis perpes bravium
Veniam salutis. Per te condonetur.

15. Blandimentis noxiis 20. Tuere, quos carcerat


Jube nos obstare, Haec vita poenalis,
Et quibusque vitiis Reprobos cum feriet
Carnis obviare Mors interminalis.
Necnon lenociniis Ipse nos ne reprobet
Mundi repugnare Deus aeternalis,
Et virtutum studiis Sed benignus liberet
Mentem applicare. A quibusque malis.

16. Da, ut sie flagitium 21. Tecum ut in dextera


Omne propulsemus, Omnes collocemur,
Ipsum regem scelerum Ubi et per saecula
üt exsuperemus, Vita jucundemur
Cujus supercilium lesum et in gloria
Sic eliminemus, Patris contemplemur,
Tuum per auxilium Cum sancto spiramine
Ne recidivemus. Semper veneremur.

Orat. ms, Tegrinsense saec. 15. Clm. Monaeens. 20001. fol. 79 b.


13, 7 Gegen das Akrostichon. 21, 5 Christum et Hs. gegen das Akrostichon,
51

18. Salutatorinm B.M.V.

1. Ave, raater aeterni numinis, 6. Salve, trinitatis triclinium,


Spien dor replet quam Dei lu- Praesidens nunc choris coeles-
minis, tium.
Parvitas te nostri propaginis Nos a fraude nostrorum hos-
Yeneratur. tium
Ave, fons coelorum mellifluus, Redde tutos.
Ex quo fluxit fructus perpetuus, Salve, aequitatis semita,
Hostis noster per te luctifluus Atque humilitatis orbita,
Propellatur. Fac post vitae praesentis sab-
bata
2. Ave, virgo, tu virga Jessea
Nos beatos.
Virens, thori virilis nescia,
Per te nobis superna gratia 7. Salve, olens mira fraglantia,
Praesentetur. Mellis fundens fluenta dulcia,
Ave, cujus venter virgineus Suspiramus ad te per vitia
Thronus Christi fuit eburneus, Fatigati.
Per te nobis locus aethereus Salve, petra fundens largis-
Ordinetur. simas
3. Ave, proles stirpis ingenuae, Aquas, frangens urbes fortis-

Dono tuae precis assiduae simas,


Servos tuos clementer erue Per te cordis solvatur adamas
Cunctis malis. Obdurati.
Ave, gaudens aeterna requie,
8. Salve, praeconisata verbulo
Condelectans in prolis facie,
Prophetarum antiquo populo,
Nos defende ab hostis rabie
Consolamen largire servulo
Infernalis.
In hac via.
4. Ave, summi regis triclinium, Salve, Stella maris eximia,
Supra choros residens omnium Mater patris et prolis tilia,
Angelorum et vera tristium Miserorum audi suspiria,
Consolatrix. Virgo pia.
Ave, virgo, fons splendidissime,
Manans tuis dona largissime, 9. Salve, virgo forma justitiae,
Meae, quaeso, pauperis animae Reparatrix coelestis curiae,
Sis purgatrix. Nostrae onus aufer tristitiae
Ac timoris.
5. Ave, virgo, cujus subsidia Hos pudicitiae,
Salve, virgo,
Tuis praesto sunt et suffragia,
Concha roris coelestis gratiae,
Mea, (luaeso, sint famulitia Nos infunde fönte munditiae
Tibi grata.
Et amoris-
Ave, virgo, reparans condita.
Quae per Evam fuerunt i)or- 10. Salve, angelorum solatium,
dita, Accoptaro nostrum sorvitium
Fac dacmonia nobis subdita Nunc dignarc et omne Vitium
Et peccata. Amovere.
4*
— 52 —
Salve, quam beatorum concio 15. Gaude supernorum solatium,
Summo mentis laudattripudio, Redde nobis Deum propitium,
Nos instantes tuo praeconio Nam te fore mortis exitium
Fac gaudere. Vere scio.
Gaude, virgo Clemens et unica,
11. Gaude, decus humani generis,
Salutata voce angelica,
Area dicta divini foederis,
Nunc servorum suscipe cantica
Nobis praesta ,
quaesumus,
Corde pio.
miseris
Adjuvamen. 16. Vale, virgo, fiscella scirpea,
Gaude, o delicatum lilium, Legis arca, turris eburnea,
Tuum, sancta, exora iilium, Laboranti in mundi area
Ut det nobis post hoc exsilium Sis adjutrix.
Consolamen. Vale, Salus humani generis,
Adunatrixque pacis foederis,
12. Gaude raater Dei et tilia,
Consolatrixsis mei pauperis
Cui nullus par est in gloria,
Atque tutrix.
Tua virgo nunc nos dementia
Consoletur. 17. Vale, impraegnata deifice,
Gaude, sponsa, rectoris om- Atque prolem gignens mirifice,
nium, Coelo dignos servulos effice
Cujus tenes in coelo basium, Per virtutem.
Nobis per te aeternum bra- Vale, dulcis mentis amoenitas,
vium Mis te nequit laudare parvitas,
Condonetur. quam felix,quemtuinhabitas
Per salutem.
13. Gaude, virgo, dulcedo cor-
dium, 18. Vale, mundi tollenspericulum,
Salutisque nostrae exordium, Praesta nobis juvamen sedu-
Mentis nostrae aufer fasti- lum,
dium Ut inferni possimus pseudu-
Actorporem. lum
Gaude, coeli tenens fastigia, Devitare.
Cujus vultus est plenus gratia, Vale, Stella, per cujus radium
Tua nobis praesta solatia Cordis moesti pellitur taedium,
Et amorem. Fac nos vitae aeternae gau-
dium
14. Gaude, virgo, decus femineum,
Impetrare.
Thronum sedens super aethe-
reum, 19. Vale, mater abscissi lapidis,
Inimicum nostrum tartareum Cum quo gaudes in coeli ful-
Nunc repelle. gidis,
Gaude, virgo, virtutum spe- Ne foedemur squalore Cypri-
culum, dis
Quae cum Christo regnas in Scutum praesta.
saeculum, Vale, quam beati hilariter
Cordis nostris munda latibu- Benedicunt nunc et perenniter,
lum Ut in proeliis stemus fortiter,
Omni feile. Nos sustenta.
— 53 —
20. Vale nunc, o pulclira virgun- 23. Maria, spes nostra vivida,
cula, Nos molestant delicta livida,
Supernique tu regis gerula. Gratiarum tu rivi fluida
Tuum aufer mundi pericula Nobis confer.
Per juvamen. ]\Iaria, coelorum domina,

Vale, Mater mi beatissima, Angelorum quam laudant ag-


Mente rogo te devotissima, mina,
Adsis mihi in hora ultima, lua nobis praebe juvamina
Fiat, amen. Nunc et semper.

21. Maria, gaudens perenniter 24. Maria, proles Davidica,


In supernis et mirabiliter, Cordis mei moesti spes unica,
Ad te corde tristi flebiliter Servituti üei me applica
Suspiramus. Sine mora
Maria, per quam in patriam Maria, flagrans ut balsa-
Exsul redit, da patientiam nmm.
In adversis, ne in dementiam Yas reservans manna dulcissi-
Corruamus. nmm,
Inimicum depelle pessimum
22. Maria, virgo puerpera, Mortis hora.
Nato tuo nunc nos confoedera
Ac ab hoste benigne libera 25. Maria, gaudens deliciis,
Infernali. Tuis mihi adsis praesidiis,
Maria, cum summo prin- Ne in fine mergar cum impiis
cipe In infernum.
Coelo regnans, nos tecum re- Maria, splendor sidereus,
cipe Dei sedes et thronus aureus,
Et ab igne in fine eripe Te conventus laudat aethereus
Gehennali. In aeternum.

Grat. ms. Tegiirinum saec. 15. Clm. Monac. 20123 fol. 172 a. A. Orat. —
ms. Teguriiium saec. 15. Clm. Monac. 19636 fol. 295 a. B. 2, 6 Thronus —
exstat Christi l\. —
2, 4 Nunc praestetur B. —
4, 7 pauperis quaeso B.

7, 2 Mellis flucus B. —
8, 3 Consolamen nunc praesta B. 20, I Sempi- —
ternique tu B.

19. Oratio devota de B.M.V.

1. Bonitatis totius femina, 3. Föns bonorum , salu? creden-


Maria, coelorum domina, tium.
Quae nos premunt, dissolve vin- Gloria, laus, portus, remedium,
cula, Virginale Dei sacrarium.
Nostra Clemens audi preca- Fac nos coeli consorto> civium.
mina.
4. Sicut rosa de spinae germine
2. regina coelestis gloriae, Nascens ornat hanc pulchritu-
Dignitatis et excellentiae. dino,
Per te nobis, o mater veniae, Sic in tuae gontis origine.
Remittatur ixmdus nequitiao. Virüjo. tu o-> virtutum culmiiie.
.

54 —
5. Si gens oiiinis in unum coeat 14. Benedictus natus puerperae,
Landes tuasque fari studeat, Qui redemit membrorum vul-
Poeni linguam quisque si ha- .
nere
beat, Primi patris damnatos scelere,
Loqui nequit, quantaste deceat. Qui lugebant aeterno carcere.

6. Nam si mundiis pagina fieret, 15. Salve, mater,nostraredemptio,


Et res omnis in ea scriberet, Spes miseris et relevatio,
Landes tuas non comprehen- Per te nobis hat remissio,

deret, Ne Satanae vincat illusio.

Quia tot sunt, quod non suffi- 16. regina, decus coelestium,
ceret. adjutrix te deprecantium,

7 Flos rosarum, lux orbis inclita, Miserorum spes et refugium,


Stella maris fulgore praedita,
Tuum ora pro nobis filium.
Per quam salus est mundo 17. Ave, mater misericordiae,
reddita, Pietatis et indulgentiae,
Ad salutem sis nobis semita. Ora natum, qui fons est veniae,
Gemma, sidus splendoris ni-
Ut nos dono conformetgratiae.
8.
mii, 18. Deeus orbis, sublimis domina,

Luna fulgens immensi radii, Placa nobis regentem numina,


Desolatis plena spes gaudii, Creaturae totius regina,
Portus nobis sis refrigerii. Tuae plebis audi precamina.

9. Maria, tuo praesidio 19. Humanarum rerum consensio


Est attrita culpae naufragio
Nos colloca precis auxilio, ;

Salvatori concordans filio Sed tu mater tuo suifragio,


In sanctorum junge consortio.
Supernorum nos junge gaudio.
20. Virgo, gaude, mater fidelium,
10. salvatrix liumani generis,
Orphanorum salus, refugium,
Interemtrix totius sceleris,
Per quam culpa deletur om-
Adjuva nos, quae tantimuneris
nium,
Es donatrix et portus miseris.
Sempiternum da nobis gau-
11. Flos oandoris, flos pulchritn- dium.
dinis,
21. Luna pulchra, sidus eximium,
Non marcescens prae vento
Solls vincens fulgore radium,
turbinis,
Audi preces te invocantium,
Turris nobis sis fortitudinis,
Sine mora praebe auxilium.
Nemergamurantroformidinis.
22. Salve jubar coelestis sideris,
12. Benedi cta tua conceptio, Per quam patet lux orta mi-
Benedicta Christi progressio, seris,
Crux ,
sepulchrum et resur- Ordinibus praelata superis,
rectio, Esto nobis ductrix itineris.
Benedicta ejus ascensio. 23. Lux solaris, lumen fidelium,
13. Benedictus, qui fecit sidera, Salus ad te confugientium,
Mare, terra et quaeque cetera, Sancta virgo ,
salvatrix om-
Qui se clausit in tua viscera, nium,
Ut locaret nos super aethera. Coeli nobis dona consortium.
55 —
24. Dei mater, o virgo virginum, 33. NatüS tuos, o mater, libera,
Quaeportasti salutem oninium, Virgo manens Christi puer-
"Vera cunctis spes medicami- pera,
num, Ne nos damnet inferni vipera
Nos expurga labe peccaminum. Succurrendo nobis accelera.
25. Maria, laetare maxime, 3-i. Angelorum laudata modulis,
Quae in throno sedes altissime, Universis miranda populis,
Et adepta vivens humillime, Virgo cunctis pratclara ^ae-
Hostes nostros potenter op- culis
prime. Vitam tui^ acquire servulis.

26. Stella micans plena fulgoribus, 35. Benedicta in mulieribus,


Viam praebens te intuentibus, Terogamusimmensis precibus,
Emundatos culparum sordibus Ne nos claudat inferni fau-
Nos cat ervis junge coelestibus, cibus
27 . Virgo Sacra, quae non ex semine Daemon, suis obsiste fraudi-

Concepisti sed sancto tiamine, bus.


Jesum Christum, sanctorum 36. Super lua plebe non gaudeat
agmine Tuus hostis sed magis doleat,
Nos colloca tuo juvamine. Tua nobis virtus praevaleat

28. Virgo Aaron, quae tabernaculo Et in bono semper nos teneat.


Floruisti tanto miraculo, 37. Tuam, mater, servaecclesiam,
Fructum praebens captivo Omnem pellens ab liac tris-
saeculo, titiam.
Vitam tuo largire populo. Et aeternam praebe laetitiam
29. Virga Jesse regali genere. Ad sanctorum lianc ducens
Cujus gaudet redemptus mu- gloriam.
nere 38. Tuae laudis quisquis memo-
Totus mundus in Christi vul- riam
nere, Celebrabit poscendo veniam,
Vitam nobis velis acquirere. Tu fac illi misericordiam,
30. Deprecare, sanctorum gau- Angelorum donando gloriam.
dium, 39. Novum nobis conferremedium,
Tuum, sancta puella, tilium, Ut possinms, o virgo virginum,
Ut nos jungat gregi coelestium Te laudare tuumciue tilium
Saeculorum in tine onniium. Et habere coeli consortium.
31. Mater, ope succurre celeri, 40. Nostrum decus et nostrum
Ne inferni tradamui- carceri, gaudium.
Ut possimus consortes tieri Rosa vernans , fragrans ut
Coeli, nobis januam aperi. lilium,

32. Nostris, virgo, faveto precibus, Sedes nobis dona coelestium,


Angelorum nos junge coetibus, Ad coelorum ducens palatium.
Ut laudantes te magnis plau- 41. Trinitati sit laus, potciitia,
sibus Ilonor. virtus et exccllcMiiia,
Exsultemus cum sanctis Om- Tibi, virgo, summa lactitia,
nibus. Nobis autem perfecta gaudia.
- 56 —
Orat. ms. Teg-uriuum saec 15. Clm. Moiiac. 20001 fol. 60 b. A. Orat. —
ms. Tegurinum saec. 15. Clin. Mouac. 19636. B. —
Psalterium Divae Vir^inis
Mariae etc. Excusum Teg-erusee 1589. C. —
„Incipit alia oratio devota de
beata virg-ine constans metro pindarico sicut praecedens." AC, welch letzteres
obig-es der Handschrift genau nachdruckt, obschon in dem Drucke ein Lied
von g-anz anderem Versmasse vorausgeht. —
4, 4 virtutum germine AC. —
5, 3 Feni linguam A; Poeni lingua C, d. h. die Zunge eines gewandten
Geschäftsmannes .

20. Acrostielion super „Maria, niater gratiae'

1. Mater, vita o»nata caelibe. 9. Educatrix Christi et genitrix


Quam laudabo mente spontanea, In coelestinuncgaudensgloria,
Adjutricem te mihi exhibe, Animarum praesta ne perditrix
Morte ruam ne momentanea. Me enervet concupiscentia.
2. Adversantis fortunae sarcinam 10. Rogo, Dei mater altissimi,
Tuis aufer petitionibus, Quam virtutes laudant urani-
Tuas lau des ut laetus conci- cae,
nam, Modo te venerantis animi
His contentas in dictaminibus. Glacialem torporem disjice.

3. Rationi meae scientiam 11. mater et domina,


(jratiosa
Facultatemque linguae tribue, Aures praebe meo precatui
Semper tuam ut sanctimoniam Delens mea foeda peccamina,
Laude digna extollam strenue. Infernali ne tradar aestui.
4. Imperatrix poteiis coelestium 12. Relevaraen turbato tribue
Atque lux ornamenti gloriae, Et opresso fastu tyrannico,
Confortatrix esto pugnantium Ut quietus laudem assidue
Contra hostes matris ecclesiae. Te amoris et laudis cantico.
5. Apothcca salve mirifica, 13. Aula sola tu es deifici,
Qua virtutum summa recondi- Cujus splendor mentes irra-
tur, diat,
Servi tui cor serenitica, Ne per culpam me sinas abjici,
Quod per culpae nubes con- Quaeutpestis corda coinquinat.
funditur. 14. Certae famae tuae flagrantia,
6. Miserere me tuum famulum Suo vincit odore bdellium,
Post te anhelantem cum la- Vim quam perfert mater ec-
crimis, clesia,
Abigen do omne periculum Tua prece preme rebellium.
A me precum tuarum victimis. 15. Infelicitatis caligine
7. Apud tuum digneris filium Me opertum, precor, illumina
Promo vere tuis prec[at]ibus, Et solutum ab omni crimine
Uti mihi praestet auxilium Ad coelorum me duc cacu-
Oberranti in mundi iiuctibus. mina.
8. Tu es virgo, in cujus utero 16. Ecce, virgo, tuis vestigiis
Dei virtus sese occuluit, Deprecando supplex inhaereo,
Servo tuo succurre misero, Ut me serves tuis praesidiis
Qui per scelus modo contabuit. Ab inferni igne sulphureo.
— 57

17. Moderatam da moestitudinem 26. Repentino me ab interitu


Pro peccatis in poenitentia, Tuis serva sanctis praesidiis.
Et aeternam beatitudinem Ab bostili fraude vel impetu
Cum electis in coeli patria. Et aeterni ignis incendiis.

18. Angelorum tu es spectaculum, 27. Irrogatas mibi injurias


In conspectu tuo tripudiant, Tolerare fac me bumiliter,
Ab bis omne pelle periculum, Uti Deus meas nequitias
In bac oda qui tibi jubilant.
Poenitenti dimittat pleniter.
28. Coeli prato candescens lilium
19. Turris David, qua propugna-
Castitatis candore niveo,
cula
Mibi confer tuum auxilium,
Eriguntur contra Assyrios,
Ne veneno foeder anguineo.
A me cuncta pelle pericula
29. beata. tuum praesidium
Intentata per adversarios.
Satbaninam fremet barbariem,
20. Ejulatum atque suspiria Ne post carnis nostrae exci-
Existentum in purgatorio dium
Audi, mater, pro tua gloria Me in mergat vora-
Stygis
Hos Consolans tuo praesidio. ginem.
30. Rosulentum vultum tunc fa-
21. Ruinosae navi ecclesiae,
Naviganti jam in periculo, mulo
Tuae velum expande Tuo praebe consolans timidum
gratiae,
cum Ac defende me a periculo,
Hosten! pellens omni
scandalo.
Quo tentabor per fraudem
daemonum.
22. Morum nobis tuorum suavitas 31. Dextram mibi ext ende lan-
Vitae sanctae demonstrat se- guido,
mitam, Cum carnalis premet infir-
Tua mibi praestet benignitas, mitas.
Ne per mortem defungar su- Hosti quoque resiste pertido,
bitam. Ejus a me pellens versutias.
23. Informatrix Cbristo creden- 32. Imprudentem me per auda-
tium ciam
Atque virgo sapientissima, Per bumilitatem recupera.
Praesta mibi, quaeso, sub- Et larvalem aufer invidiam
sidium, Atque cuncta, quae gessi
Cum a carne recedet anima. scelera.
33. Evolantem a carnis carcere
24. Sui)plii\anteni til)i bumiliter
Ad superna meam duc ani-
De profundis malorum erue
mam.
Et post mortem nie aeterna-
Quia scala Jacob describere,
liter
Quae credentes ducis ad pa-
Concioni sanctorum adjice.
triam.
25. Erogatrix divorum munerum, 34. Tu es, virgo, aurora rutilans,
Quibus tibi devotos recreas, Veritatis (lua luxit lucifer,
Me a maus praeserva miserum Tua prece sis me illuminans,
Et ad bona sempei- promo- Ne me turbet temptator pes-
veas. tifer.
58

35. Virgo, tu es haec felix fcmina, 43. Servi tui mentem erroneam
Quae circumdas virum in utero, Ad virtutum reduc itinera.
Da, ut nunquam ruam per Gri- In desperationis foveam
mma, Incidam ne ob mea scelera.
Donec regnum coelipossedero.
44. Tuae precis praesta stipendia

36. NuUa delet per aevi saecula Concertanti cum adversariis,


Tuae vitae famam oblivio, Delinire ut patentia
A me cuncta propelle scan- Possim ipsos atque obsequiis,
dala, 45. Errabundum per vias lubricas
Quae peccati causat colluvio. Per legalem reduc mesemitam,
Uti Christo tibique debitas
37. benigna mater et domina,
Landes corde devoto recitem.
Te sequentem intirmum ser-
vulum 46. Protoplasti per te posteritas
Praestolare , cuncta discri- Est reducta in statum pristi-
mina num,
Propellendoque hostem fri- Tua, pia virgo, benignitas
volum. Vincla solvat meorum crimi-
num.
38. Stella splendens maris undi-
soni, 47. Reparatrix meae sis animae,
Monstrans portum supernae Jam prostratae ex lapsu mi-
patriae, sero,

Modulanti meli dulcisoni Keparatam clementer redime,


Carmen sinum expande gra- Ne per culpam cadat de cetero.
tiae. 48. Orthodoxae succurre üdei
Laboranti in suis iiliis,
39. Ad spectanda superna erige
Quos culparum pungunt aculei
Mentem meam, quaeso, iner-
Nee non hostes suis fallaciis.
ticam,
sie totum inDeum collige,
49. Thronus Christi constratus
Et
diceris,
Ne labatur in culpam lubricam.
Caritate divin a media,
40. Bonitate tibi ingenita Mihi foedo carnis illecebris
Et per Dei, qua poUes, gratiam Gratiarum praesta remedia.
Fomitem, quo gravor, debilita,
50. Exorando te supplex adeo,
Ne per carnis foeder lasci-
Pia mater coelique domina,
viam.
Caritatis ut sine malleo
41. Hostis dentem retunde invi- Mea cuncta contundascrimina.
dum 51. Glratulare, mater amabilis,
Machinantis meum interitum Principaris quae coeli civibus,
Et furorem judicis rigidi aduna vinculis
Caritatis
Placa mihi tuum per meritum. Odiorum accensos facibus.
42. Offer pro me dilecto filio 52. Ex condigno te viri incliti
Thus orationis assiduae Venerantur miro praeconio,
Pro peccato gravi et vario, Servum tuum nullius meriti
Ne me tradat neci perpetuae. Ab aeternis serva incendiis.
- 59

53. Impetentes me morsu cynico Nempe tuum per patrocinium


Tolerare tac me humiliter, Omne malum facile pellitur.
Ut sie regno sim dignus coelico, 63. Illibata mater altissimi,
Ubi tecum laeter perenniter.
Semper cernis quem facia-
54. Nos direptos ab adversariis liter,
Libertati nostrae restitue, Me ab hoste non sinas de-
Et a cunctis absolve vitiis, primi,
Ne tradamur mortiperpetuae. Ne condemner perpetualiter.
55. Hujus odae oblatiimculam, quae sub-
64. Scala Jacob tu es,
Virgo prudens, clementer sus-
vehis
cipe,
Ad superna beandas animas,
Et amoris mei hanc faculam
Me defende a subitaneis
Coram sunimo commenda prin- Malis hostisque fraudes re-
cipe.
primas.
56. Oda ista quae oratoria
A te petit, praesta hilariter, 65. Uirgo, cujus et Dei tilius
Et defunctis fer adjutoria, Idoloruin fregit simulacra,
Qui tormentis torquentur acri- Mundi hujus in potestatibus
ter. Constitutis juvamen inipetra.

57. Restauratrix supernae patriae, 6Q. Serva tuis orationibus


Ventris tui fructu virgineo Sempiterno me ab interitu,
Mihi lumen infmide gratiae Ut collaudem in coeli foribus
Recedenti a luto carneo. Angelorum te cum exercitu.

58. A peccati serves voragine 67. Cordis mei paca continium,


Laudis tuae fantes obsequia Quod per criminosa deluditur,
Mmidialique cursu turbine Tuum namque per patroci-
Ad aeterna duc eos gaudia. nium
59. 3Ie hanc odam vocum suavium Poenitenti gratia redditur.
Hymnientem a malis libera, 68. Istud Carmen, o mater gratiae,
Et cor meum moerore tabidum Pietatis cernas intuitu,
Consolatione exhilara. Quod cantavi ad laudem glo-
60. Ortus tu es mire fructiticans riae
Diversaram virtutum gennina, Tuae cordis mei ex libitu.

Sis odore horum exterminans 69. Portus mentis tu es Huctivagae


A me hujus mundi discrimina. Passionum sectantis impetum,
61. Rectrix Clemens certum re- Me erronem ad viam dirige,
fugium Cor refraenans meum indo-
Ac totius plebis ecclesiae, mitum.
Mihi sis in tine praesidium, 70. Eja humilitatis viola,
Me defendens ab hostis rabie. Omni tiatu carens <ui)erbiae.
62. Te laudantis mentis continium Da , ut Deum laudom per
Placa, quod per culpas con- saecula
funditur, Tecum somperin regno gloriae.
Cod. S. Petri Salisbiirgen. b. VII. 10 s.15 f. 210 a. A. — Orat. ms. Ttirurimun
saec. 15. Clin. Monacens. 19353. toi. 153 b. scii). li. — Orat. ms. 'I\'trrin.stnse
— 60 —
saec. 15. Clm.Monacens. 20021. fol. 159 b. sqq. C. —
Cod. S. Petri Salisburgen.
b. VII. 10 f. 210
s. 15a.'A. —
„Sequitur oratio de B. V. coiitinens in serie
capitalium versum: »Maria mater gratiae etc.« usque ad finem." A.
7, 2 precibus AB. —
7, 4 fluminibus Hs. —
8, 2 occubuit A. 36, 3 —
pelle A. —
38, 3 Modulantem A. —
46, 4 Vincula A. —
48, 2 Laborantem. A.

21. „0 pulcherrima nmlierum."

1. Ave, decus virginum, 6. Ave, salutifera


Sacri fons dulcoris, Gratiae pincerna,
Expiatrix criminum, Radix odorifera
Thalamus pudoris, Yeniae lucerna,
Supernorum agmiiium Purga me, puerpera,
Speculum decoris, A labe veterna,
Proscriptrix formidinum, Ad tuendum propera,
Pultrixque moeroris. Ne mergar ad inferna.
2. Ave, vitae pabulum, 7. Ave, coeli domina,
Fons dilectionis, Terrae atque maris,
Castitatis speculum, Yalde felix femina,
Vellus Gedeonis, Parens expers paris,
Pauperis umbraculum Super coeli agmina,
Cunctis plena bonis, Virgo, exaltaris,
Nos, quos premit saeculura, Mea terge crimina,
Tuis fove donis. Portus salutaris.
3. Ave, fons laetitiae, 8. Ave, plenum gaudium,
Flos virginitatis, Puella decora,
Fons misericordiae, Salutis exordium,
Lumen veritatis. Tutrix sine mora,
Domus sapientiae, Coeleste sacrarium,
Sedes honestatis, Paradisi prora,
Portus indulgentiae, Amoris connubium
Forma sanctitatis. Per coelorum fora.
4. Ave, lumen gratiae, 9. Ave, pacis vinculum,
Deo valde grata, Morum disciplina,
Summae sapientiae Sidus coeli rutilum,
Nutu fabricata, Flagrans lux divina,
Radix pudicitiae Exorantem servulum
Nunquam inquinata, Te prece supina
Humanae miseriae Per juvamen sedulum
Succurre parata. Tuere festina.
5. Ave, sole pulchrior 10. Ave, virgo regia,
Stella matutina, Rivus fluens melle,
Liliis floridior, Tua per suffragia
Olens in pruina, Mala procul pelle,
Rosis rubicundior, Me passum naufragia
coeli regina, Omni purga feile,

Me, qui tibi famulor, Ut sim gratus dulia


Serves a ruina. Tibi maris stellae.
öl

11. Ave thronus gratiae, 16. verum solatium


Vitis fundens vina, Ju¥a mortis hora,
Navis omni carie Dulce refrigerium
Garens et sentina, Coelitus irrora,
Da, ne cadam hodie Tuum mitem filium
Morte repentina, Pro me tunc exora,
Inferni malitiae Delictorum omnium
Ne fiani rapina. Veniam implora.
12. Ave, lux laetitiae, 17. virtutum regula,
Mater überaus, Genitrix benigna,
Vitis abundantiae, Virgo sine macula,
Fove me sub alis, Summa laude digna,
Da ritu justitiae Scandens fumi virgula,
Ne conjungar malis, Nos tibi consigna,
Sed per dona gratiae Cuncta prece sedula
Justis sim aequalis. Comprime maligna.
13. Ave, flos mimditiae, 18. Christi pucrpera,
Mundus a pruina, Dulcis mi patrona,
Myrthus temperantiae, Me peccantem repara
Aegri medicina, Auferendo vana,
Dono sapientiae Nato me confoedera,
Et legis doctrina Ut per sua dona
Menti meae sauciae Mihi dones prospera
Medelam propina. Et coelorum dona.
14. Ave, regis gentium 19. regina tenera,
Sponsa Sunamitis, Nostra advocata,
Sitim pellens mentium Per quam sunt facinora
Radix verae vitis, Mundi reserata,
Per te, lux errantium Mentis pia vulnera,
Detur pax contritis, virgo beata,
Flamma discordantium Quae infiixit effera
Suffocetur litis. Cohors et damnata.
15. Ave, turtur nubilis, 20. Tuum mihi jugiter
Virgo columbina, Adsit consolamen,
Mater admirabilis, Ac in morte tirmiter
Rosa sine spina, Prosit adjuvamen,
Tunis invincibilis Orco ne perenniter
Stellaque marina, Tradar post examen,
Mandatorum vinculum Sed tecum feliciter
Deo me combina. Deo fruar. Amen.
Cod. S. Petri Salisburgen. b II 3 sacc. 15. fol. 274 a. A. —
Cod. Lunae-
lacen. saee. 15. Cod. Palat. Vindob. 3835, daraus in C<>d. SS. Uldarici et
Afrae Clm. Monac 4423 toi. 308, wonacli bei Mone 512. ü. - Orat. ms.
Tcgurinum ariiii 1467 Clin. Munac. 19991 Ibl. 280 b. C.
„8equitiir carmen valde juciinduiu et pulclinim de superlaudanda et dul-
cissima puerpera Jesu Christi »() puleherrima luulieruni«. Et hoc eannen
polest cantari sul» notn: Ave vivens hostia." \.
.

— 62

1, 8 Pultrix, das Wort ist Mone aufgefallen; es ist eine von den Bildungen
des Quisutis und kommt bei ihm des öftern vor. 5, 3 lilia B. —
7. 3 felix —
fehlt A. —
16, 2 Jura A. —
20, 8 Deo servar B. —
C hat Interpolationen,
die sich als solche erkennen lassen, meist aus anderen Liedern des Quisutis
nach Str. 7, 15, 19 u. 20; z. B. an ersterer Stelle u. a. die zwei ersten
Strophen aus No. 16.

22. De ffandiis B.M.V.

1. Stella, stirpe quam ex hebraica 9. Gaude, quae subisti remedium


Orituram praedixit Balaam, Inquinatis statutum matribus,
Mentem servuli serenifica, Praesentasti cum tuum filium

Ut dicenda devote proferam. Tempil eum sistens altaribus.

2. Gaude virgo, cujus conceptio 10. Gaude, cum a regno Canopico


Praeservata exstat divinitus. Es cum nato ducta in patriam,
A parentis primi contagio, Me ab hoste serva tristifico
Basileae ut docet synodus.
Relinquentem terrae miseriam.
11 Gaude, nam in doctorum medio
3. Gaude virgo, cujus nativitas
Reperisti amissum filium
Desolatis praebet solatium,
Laborantem me cordis taedio
Tua, precor, felix maternitas
Consolare praebens subsidium.
Vitae meae prolonget spatium.
12. Gaude, cujus nutu per filium
4. Gaude ,
quae es oblata Do- Liquor aquaeinvinumvertitur,
mino Servo tuo praesta auxiliura,
Juxta ritum legis Mosaicae, Qui diversis malis concutitur.
Meae, quaeso, vitae in ter-
13. Gaude, virgo, magno tripudio,
mino
Resurrexit nam tuus rilius,
Potestates adversas abjice.
Obvallatos mentis fastidio
5. Gaude, mater et virgo nobilis, Liberare digneris ocius.
Gabrielis credens oraculo, 14. Gaude cujus proles cumgloria
Virtus patris nam in effabilis
Ad paternam conscendit dex-
Ventris tui se dat alveolo. teram,
6. Gaude, quam beata Elisabeth Sis solamen in hac miseria
Benedixit tuumque filium Nobis pellens fortunam as-
Consolamen me tuum visitet, peram.
Cum relinquam mundi exsi- 15. Gaude, quia vidisti spiritum
lium. Descendentem in unguis ig-
Gaude virgo, cujus foetificum neis,
7.
Tempus cum venisset, in Beth- Carnis meae, quaeso, post obi-
lehem tum
Peperisti fructum salvificum, Mentem clioris junge aethereis.
Qui sanavit Adae propaginem. 16. Gaude, quae in carne et

8. Gaude, cujus natum muneribus anima


Honorarunt tres magimystice, Glorianter regnas in superis,
Nos a uostrae mentis vul- Me dignare, o beatissima,
neribus Ut te digne laudem cum
Vitiosis munda et lubricis. ceteris.
— 63 —
17. Gaude, quia haec tua gloria
Perdurabit nunc et in saeculum,
Angitudo me premit varia,
Tuum tollat quam adminiculum.
Orat. ms. Teorurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20110,

23. Acrostichon super Ave Maria.

1. Alpha et nominate, 6. Rerum jam deposcit modus


Jesu rex altissime, Decorque dictaminis,
Cum aeterno regnas patre Ut accendar mente tolus
Atque socro Hamine, In amore virginis.
En devotus curro ad te Quam naturae duxit nodus
Cum affectu animae Carnalis originis
Supplicans pro gratia, Regum de prosapia.

2. Vt matrem tuam beatam, 7. In propheta Isaia


Gloriosam virginem, Siquidem describitur,
Modo tecum coUocatam Quod de genealogia
Supern a Jerusalem, Jesse stirps egreditur,
Omni bono decoratam, Ex qua non naturae via
In hac oda praedicem Flosculus exoritur
Mentis cum industria. Sed Dei potentia.

3. Ejus merito honorem 8. Atqui flos ibidem scriptus


Inhianter sitio, Verus est Emanuel,
Cujus jugiter valorem Qui et lapis fuit dictus,
Gratiarum sentio, Sicut scribit Daniel,
Meum lenit nam laborem Quem Mariae coelo missus
Suo beneficio Nuntiavit Gabriel
In mundi miseria. Summa reverentia.

4. Meis culpis cum prostratus 9. ergo, mater Dei


(iraude
Essem hoiribiliter Atque domicilium
Et ob lioc irem turbatus Nee non ager speciei
Corde mirabiliter. Mire gignens lilium.
Ad antiquum reparatus Ex quo plenum sumunt rei
Statum sum foliciter Animae romedium
Ipsius dementia. Acta poenitentia.

5. Aliunde liaec persona 10. Reges tres ab Oriente


Cunctis venerabilis, Tunc vencrunt protinus,
Multa milii fecit bona Tuum natum te viilonto
Meis in periculis. Adorant devot ius,
Quae vix caperet membrana Oti'crentes prona mente
Centum in capitulis Fidem cum muneribus
Scriptis cum peritia. Freti sapi^ntia.
Ö4 -

11. Auro regnuni designatur Nati delicati oris


Christi, regis omnium, Tu sumebas basium,
Thus, quod Deo immolatur, Mater, nam fiducia.

Signat sacerdotium, 18. ^am, ut reor, habitante


Myrrha, cum qua condiatur, Tecum tuo filio,
Crucis post supplicium Est amota velut flaute
Summa diligentia.
Vento tribulatio.
12. Custos tuus virginalis, Quam ferebas procurante
Joseph tune instruitur, Rege in exsilio
Quod Herodis fraus feralis Magna patientia.
Contra Jesum nititur,
19. Anni vero duodeni
Sic mens tua maternalis
Jam decurso tempore,
Terrore concutitur
Jesus tecum ductu leni
Gravique angustia.
Dignatur ascendere
13. Inde, virgo, te disponis Templum, quo scriptura pleni
Iter ad incognitum, Solebant exponere
Visitare Pharaonis Moysis legalia.
Populum indomitum,
Ut servares a praedonis 20. Dolor, dum repatriares,

Ense unigenitum Te pressit cum impetu,


Atque fraudulentia. Jesum dum considerares
Deesse in reditu,
14. At peregrinationis
Et amissum repedares
Tunc peracto tempore
Quaere cum gemitu
Venit consolationis
Mentisque instantia.
Nuntius ab aethere,
Vocans vos ad regionis 21. quam magno solabaris,

Vestrae solum propere Pia mater, gaudio,


Vel cum festinantia. Natum cum intuebaris

cum appropinquaret In doctorum medio


15. Porro
Joseph vestris iinibus, Quasi unum ex ignaris
Audiens quod his regnaret Quaerere cum studio
Archelaus partibus, Scripturae mysteria.

Atque illuc trepidaret 22. Mihi, dicis, quid fecisti,


Ire, venit nuntius Fili peramabilis,
Missus coeli curia. Quare ita subtraxisti

16. Locum illi designavit, Te a tuis famulis,


Nazareth florigeram, Quem quaerebam corde tristi
Virginem qua oburabravit Domibus et viculis
Yirtus Dei teneram, Loca per distantia.
Teque sanctus impraegnavit 23. nie vultu pietatis
Spiritus puerperam Plectro vocis tenerae
Sua assistentia. Motum suae dulcis matris
17. Euge, mater, flos candoris, Conabatur flectere;
Fragrans plus quam lilium, Dixit In his, quae sunt patris,
:

Quantum tibi vis amoris Decet me consistere


Dabat refrigerium, Ex obedientia.
65

24. Nazarenaui civitatem Omnis laudat hierarchia


Vobis redeuntibus, Hymnorum concentibus
Et per veram paupertatem Sine dissonantia.
lllic habitantibus
31. 3Iaris Stella, quae cacumeu,
Per innatam pietatem Tenens in sublimibus,
Subdidit se plenius Deitatis darum lumen
Vobis cum modestia. Largiris terrestribus,
25. Uerum tempus dum instaret, Gratiarum quod dat tlumen
üt in mirabilibus Sibi adhaerentibus
Mundo se manifestaret Legis cum custodia.
Signis et virtutibus,
32. Bono summo nos commenda,
Et mortem accclcraret
Patri, nato, flamini,
Pati pro hominibus
Cujus virgo praecolenda
Multaque opprobria;
Adstas celsitudini,
26. 8ervum suum baptizantem Hora mortis in horrenda
Peccatores adiit, Ne nos det discrimini
Se nos omnes emendantem Propter nostra vitia.
Baptizari petiit,
33. Ejus nobis leni pectus,
Prae timore reluctantem
Virgo venerabilis,
Luculenter instruit
Unicornis qui illectus
Omni de justitia.
Carnis tuae vinculis,
27. Tunc vox venit paternalis
Malos cum damnabit rectus
Audita de nubibus :
Judex et terribilis
Hie est meus naturalis
Finali sententia.
Ac dilectus filius,
In quo mihi specialis 34. Nimis certe metuendus
Amor est prae omnibus Est hie mundi terminus,
Inter existentia. Universis cum tremendus
Judicabit Dominus,
28. Ejus voci vel mandatis
Atque Satan est tradendus
Obaudite jugiter,
Viani vobis aequitatis
Suis cum complicibus
Stygis ad supplicia.
Nam pandet veraciter,
Ut tenentes hanc vivatis 35. E diverso praepolitis
Secum aeternaliter Ferro poenitentiae
In aeterna gloria. Ornatisque margaritis
29. Coepit cnim propalari Sanctae continentiae
Mundo in miraculis, Judex apparebit mitis
Quem vix possent declarari Cum signo dement ine
Mille in pcriculis, Vocando ad pracmia.
Quae per sacra indagari 36. Deus crit merces ibi,
Multis in capitulis Hoc est in coelestibus.
Ponunt evangelia. Cum devot ione sibi
30. T'ires mentis, o Maria, Rite serviontibus,
Sublevo devot ins Credo certe, ([uod et tibi

Ad te hac in liymnodia, Juste famulantibus


Quam nunc in coelestibus Cordis vigilantia.
Drevos, Udiilii.us Wcssofoutanus.
66 -
37. In superna regione Ad canendum jubilamen
Omnis introducitur, Tibi nos devotius
Qui per tribulationem Remota desidia.
Hie in mundo premilur
44. Nazareni mater floris
Ullam consolationem
Florisque deifici,
Nee habere sinitur
Quem coUaudant cunetis horis
Propter adversantia.
Ordines angeliei
38. Conculcantur nempe multi Fae ipsius nos amoris
In mundi miseriis, Odoratu refiei
Qui putantur tamquam stulti In superna patria.
Indigni solatiis,
45. Mire quippe nos renatos
Sed profecto bonis fulti
Ejus odor allieit
Exstant exereitiis
Et a culpis emendatos
Mentisque prudentia.
Copiose reficit,
39. Tales eerte sie despeeti Sie in bono confirmatos
Malis ab liominibus, Tandem plene prolieit
Si perseverabunt recti
Sua effieacia.
Suis in virtutibus,
46. üana mundi modo miro
Deducentur ut electi
Sua facit speruere
Cum beatis omnibus
Sapiensque prae deliro
In regna perennia.
Prudenter discernere,
40. Audi modo, mater Clemens,
Ut nee bostis ense diro
Precatum ecclesiae.
Valeat avertere
Quo solamen a te petens
Hos ab innoeentia.
Insistit quotidie,
Nam hanc premit ira fremens 47. Liquet illud manifeste
Populi perfidiae Per agones martyrum,
Magna cum saevitia.
Persuasores qui modeste
Superarunt seelerum,
41. Tolle, mater, nunc flagellum
Prece tua dulciter, Ita regnum Christo teste
Per rapinam et per bellum Meruere superum
Gravans terribiliter, Sua per martyria.
Christianum quod popellum 48. lueundare incessanter,
Premit tam hostiliter saneta theotoeos,
Temporum per spatia. Quae post Deum prineipanter
42. Ut amoto adversantis Regnas super eoelieos
Fortunae excidio Kos ad nati due laetanter
Tuae precis exorantis Exeessus theorieos
Optato praesidio Et ad eoeli gaudia.
Concinamus eoncrepantis 49. Est nam pulcher Christi vultus
Cliori cum tripudio Et desiderabilis,
Hymnos et laetitia. Mira luee circumfultus
43. Illud sie depopulamen Cunetis earens maculis,
A nobis credentibus Homo, quem virtute eultus,
Ablatum per adjuvamen Venerat ur titulis
Tuum stringit aretius Laudum cum coustantia.
67

50. ßogo, mater, plorabundis Ac ad coeli ducat festa


Aurem praebe vocibus, Nos et aulam floridam,
Opern a te de profuiidis Quae caret molestia.
Misere precantibus, 57. Bona, cujus mens perfecte
Per te gratiarum undis Non potest percipere,
Absolvantur citius Keque lingua circumspecte
Poena purgatoria. Aliis exprimere,
51. Ulis ita liberatis Quae dignatur genti rectae
Et solutis debitis Deus retribuere
Ac ipsorum reparatis Ex benevolentia.
Bonis culpa perditis, verum
58. Ecce illud scias
His fons summae pietatis Et infallibiliter.
Det pro tuis meritis Hoc, quod scribit Isaias,
Sanctorum consortia. Relegas sagaciter,
52. Belluinam pravitatem Qui per suas prophetias
Infernalis bestiae Hoc pandit veraciter
Tuam per benignitatem Dei conniventia.
Preme, mater gratiae,
59. Nunc te, virgo, deprecanter
Ne trahat ad falsitatem
Tristeque accedimus,
Filios ecclesiae
Qui gravamur incessanter
Sua cum fallacia.
Perfidis ab hostibus,
53. Ualla vallo scripturarum Ut nos tutes miseranter
Mentes te colentiuni,
Ab ipsorum fraudibus
Ne in conscientiarum Et malevolentia.
Domos intret Vitium,
Quo cogantur tenebrarum 60. Eorundem paca mentes
Abigens invidiam,
Intrare confinium
Carnis post excidia.
Qua insurgunt insolentes
Dei in ecclesiam
54. Sectas ergo fac nos gnare
Ac ut lupi irruentes
Perversorura dogmatum
Suam per ferociani
Semper omnes declinare,
Christi in ovilia.
Ne nos per indebitum
Sensum queant inclinare 61. Dolus hostis probitatis
Mortis ad interitum In mundo pracvaluit,
Sua ex astutia. Atquc decus honestatis
55. Ediderunt nam inculta Plurimum jam tepuit,
Cerinthus et Ebion, Nam rector communitatis

Quibus addiderunt multa Mala non inhibuit

Arius et Marcion, Sua ex ignavia.

Quorum reprobare stulta 62. [Uis malis. mater pia,


Fac nos, o theotocon, Petimus humiliter,
Fidei scientia. Nato tuo cum Messia
5G. Talcm vcro fideni praesta, Occurrc velociter,
Fidem inquam fcrvidam, Ne vel justos rccta via
Qua vitemus inhonesta Currentos atrociter
Et doctrinam pertidam, Portrahant ad invia.
5*
— 68 —
63. Caros nostros et pareiitcs Ac devotos laute pavit
Cum benefactoribus, De vino laetitiae
Vivos sive jam degentes Et in abundantia.
In terrae pulveribus,
70. Cujus vitis botrus crucis,
Exoramus te gementes,
Prelo cum exprimitur
Consolentur citius
Tua mens, o mater lucis,
Tua beneficia.
Gladio confoditur
64. Tristes mente subleventur Mundusque ab hostis trucis
Tuo patrocinio, Vinculis eripitur
Et quicunque detinentur Et ejus versutia.
Aliquo supplicio.
71. Tuus mater praedilectus
Nee non omnes, qui torqueiitur
Sic miserabiliter,
Fro quocunque vitio
Pendens tristis ac despeclus
Stygis per incendia.
A Judaeis viliter,
65. Uectes ergo Plilegetontis Ejus adfuit aflfectus
Tuis frange viribus Tibi filialiter
Et absolve hos a tantis In pressura nimia.
Poenis et tarn gravibus,
72. Uni, qui evangelista
Absolutosque de fontis
Exstitit praecipuus,
Gratiarum imbribus
Jubet, ut in vita ista
Abundanter satia.
Tuus Sit assiduus
66. Sic hos ergo liberatos
Servus, comes et hymnista
A poenarum vinculis Ac provisor cernuus
Atque plene expurgatos
Tua neccessaria.
ISuisa piaculis
Et honeste perornatos 73. Sepultura cum completa
Meritorum titulis Esset sacri funeris,
Perduc ad coelestia. Tunc Johannen! in secuta
67. Famulatum, o Maria,
Reverenter sumeris,
Respice clementius, Et honore matris freta
Promimus in hymnodia Ab eodem pasceris
Ista, quem attentius,
Carnis alimonia.

Offerentes tibi, pia, 74. Vbi vero mundiale


Verbis et operibus Complesti exsilium,
Mentium encaenia. Glorianter aeternale
68. Reverenda nam es certe Ascendisti solium,
Creaturis omnibus, Inde, decus virginale,
Magis tarnen et diserte Tuum per auxilium
Christo adhaerentibus, Nobis fer solatia.

Quorum salus constat per te 75. Euge, virgo venerauda.


Dimissis crirainibus Cum aeternis jubilis
Plcna indulgentia. In aeternum collaudanda
69. Uitis ex te germinavit A beatis angelis,
Supremae fragrantiae, A nobis praeconisanda
Quae visura obumbravit Semper tuis famulis
Filios ecclesiae Laudum resonantia.
i

— 69 -
76. Nisu toto adhaerentes Cernemus admirative
Tibi, mater gratiae, Nee non facialitcr
Dita modo poenitentes Et absque acedia.
Dono iiidulgentiae,
83. In hac quippe visione
Simus semper ut gaudentes Juxta verbum Domini
Domo conscientiae Sive in cognitione
Sine arrogantia. Salus datur liomini,
77. Tali dono sie repleti Huic ex dilectione
Tuum per subsidium Adhaerenti numini
Collaudemus semper quieti Non ex violentia.
Te ac lumii filium,
84. Illic, mater o benigna
Mundique linquamus laeti
Atque praeamabilis.
Miserum exsilium
Quam antiqua docent signa
Et non cum moestitia.
Honoranda titulis.
78. Rosulentum tuum vultum Sede semper fulges digna
Nee non venerabilem Prae sanctis et angelis
Tunc ostende, nobis multum Mira excellentia.
Cunctisque amabilem,
85. Hos profecto tu praecellis
Et repeile hostem stultum
Tuis privilegiis,
Mmisque terribilem
Sicut nmndum sol prae stellis
Cum sua pellacia.
Suis lustrat radiis,
79. Js nam nostra nobis cuncta
Quod doctores in cancellis
Mala sie objiciet,
Modis probant vaiiis
Quod momenti atque puneta
Lege falsi nescia.
Minima praeteriet
Sed te matre nobis juncta 86. Ergo, Clemens o regina,
In cunctis deficiet Cunctis venerabilis,

Ejus pertinacia. In coelorum oflicina


Sic exstans laudabilis,
80. Sic signati sancta cruce
Nobis esto medicina
Tuisque praesidiis
In nmndi periculis
Et fugato lioste truce
Suis cum insidiis,
Precum per suffragia.

Conjungamur tunc te duce 87. Sicut enim jam cunctorum


Sanctorum consortiis Patescit obtutui,
In superna regia. Totus mundus vitiorum
81. Tuta loca sie tenentes Subjacet contlictui,
Lactanter in coelicis, Opern fer praesidiorum
ExtoUemus nostras mentes Christi exercitui.
Ilymnodiis melicis, In <iuo stat ecclesia.
Deum te quoque colentes 88. l t gravatus jam gentili
Choris cum angelicis Manu foris acriter,
Summa concordantia. In'. US vero et civil

82. llnum Deum Substantive, Ivixa nmltii)lioiter,


Trinum i)ersonalitcr, Arte dcvincat subtili
Regnantcm indefective JNIala et Virilit er
Vel potentialiter Vel cum initientia.
70 —
89. Sempiterni patris verbum, 95. üana mundi aspernari
Tuus dulcis filius, Fac nos virtualiter,
Sua morte qui superbum Et quae Dei sunt, sectari
Suis privat viribus, Animo hilariter,
A nobis omne acerbum Mereamur, ut beari
Tuis tollat precibus Cum sanctis perenniter
Cum omni infamia. Maris post naufragia.
90. Christum adoramus cuncti 96. Salve, mater benedicta,
Natum ex te virgine, Salve, salve millies,
Cujus gloriamur uncti Yero sole stans amicta
Sanguinis asp ergine, Splendens ut meridies,
Exoramus te compuncti Jam iratum ob delicta
Hostis nos fraudamine Filium propities
Tutes et a furia. Nosque reconcilia.

91. Robur cujus tu subnerva 97. Amoris hoc Signum cernas


Ejusque satellitum, Tibi famulantium,
Voluntate quo proterva Dictum voces per externas
Facit in nos impetum, More jubilantium,
Tua prece nos conserva, Quod nos ducat ad aeternas
Ne nos ad interitum Odas te laudantium
Trahat ex audacia. Cum perseverantia.

92. Indult is nam frequenter 98. Mater sempiternae lucis,


Formulam angelicam, Mater Clemens pauperum,
Qua occultat fraudulenter Quae ad vitam nos reducis
Speciem satanicam, Ab errore scelerum,
Multa mentera insolenter Frena fraudem hostis trucis,
Docet sie catholicam Ne ducat in inferum
Inconvenientia. Sua nos ferocia.

93. Siquidem sie minus tritos 99. En ad te, virgo, clamamus^

In dono scientiae Matris Evae filii,


Ad errores iniinitos Qui in hujus oberramus
Sub virtutum specie Fluctibus exsilii,
Trahit, quos sie irretitos Maternalis nobis manus
Laqueis nequitiae Tuique praesidii
Trahit ad inania. Praestes et auxilia.

94. Te regnantem jam in arce 100. Ne finale post examen


Summae celsitudinis Propter nostra scelera
Venerantes, hujus calce Demergamur in suiflamen
Deprecamur carminis, Stygis vel in tartara
Ut praeserves a fornace Sed per te laetanter, amen,
Aeternae uredinis Levemur ad aethera
Corda te amantia. Sine resistentia.
Orat. ms. Tegurin. saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 101 a. A. — Orat.
ms. Tegurin. saec. 15. Clm. Monac. 19636 fol. 274 a. B.
„Hymnus de BV., qui continet in Serie capitalium angelicam salutationem.
— 71 —
Concordat cum hymno Corde natus ex. Ode dicolos heptastrophos. Metrum
trochaieiim arehilochicum." Hierauf die Melodie (es ist die des Hymnus
Corde natus ex parentis) mit unterlegter erster Strophe A.

24. Centinomium Beatae Virginia.

Primae partis
Capitulum primum. Diversa nomina,
1. Quondam in cellula quae a veteribus
noctis excubias Huic imposita
Persolvens Domino, erant primoribus.
planxi miserias
Meas et animi 6. Haec cum intuerer
concupiscentias,
mente attonitus,
In terram corrui
Sicque ingressus
veluti mortuus,
sum coeli delicias.
Sed jussu virginis
2. Cujusdam virginis accessit angelus
ibi inspicio Meque de sabulo
Formam et schemate levavit protinus.
ornatam vario,
An extra corpus sit 7. Hera tunc placido
haec revelatio, vultu me intuens,
Utrum in corpore, Et mei capitis
Deus seit, nescio. tegmen abjiciens
Ait: Presbyter,
3. Toga corpusculum
sis aurem admovens,
texit purpurea,
Et quae dictura sum
Quam et circumdedit
ausculta diligens.
zona argentea
In fronte micuit
8. Ego cognominor
Corona aurea conciliabulum
Quae plus resplenduit Humani generis,
quam fax actherea.
quod per diabolum
4. Sed cum infigerem In casum cecidit,
acute lumina in grave scandalum,
In haue coronulam, Cum P>a primitus
quam tulit domina, audivit pseudolum.
Inscripta reperi
ignota nomina
9. Nempe venetici

Tamquam in silice
cum anguis formulam
Intrasset, callide
vel plumbi lamina.
confinxit subdolam
5. Sed et in pallii Formam mendacii,
extremitatibus cum qua virgunculam
Latinis reperi Heu stravit valide
in characteribus ejusque copulam.
72

10. Ex quarum traduce Ubi praebuerit


cuncti progeniti vitae auxilium.
Multis miseriis Patet legentibus
mundi sunt dediti, per evangelium.
Et morte insuper
carnis sunt debiti,
16. Restat nunc referam

Quam enucleatius
nee eripuit
Tibi, liliole,
mors unigeniti.
de his nominibus,
11. Namque decretum est
Quae prius videras
inviolabile,
in characteribus
Quod numen condidit
Linguae Hebraicae,
inexplicabile,
cujus es inscius.
Ut corpus hominis,
jumento simile 17. Latino igitur
Factum per vitia, in idiomate
Sit dissolubile. Tecum nunc coUoquar
hoc in poemate,
Caput secundum,
Ut in sequentibus
12. Kecepta igitur
quo dogmate
scias,
mentis constantia
Debeas obsequi
Hanc dicens adii:
mihi ac neumate.
ave plena gratia;
Non mihi reputes 18. Me olim creduli
pro pervicacia, misericordiae
Quod pura animi Matrem confessi sunt,
dicam fiducia. pacis et gratiae,

13. Ex precedentibus
A quibus pepuli
nubes moestitiae,
hisce conjicio,
Praestans in filio
Quod digna mater sis
dona laetitiae.
aeterno filio,

Cujus redemit nos 19. Sum sponsa etenim


amara passio, aeterni spiritus,
Ab ineffabili Qui obumbramine
inferni crucio. suo me coelitus.

14. Me quam existimas, Messiam parere


sum, nam a saeculo fecit humanitus,

Dens providerat, Qui Dei meusque


ut in oppidulo est unigenitus.

Portarem uteri 20. Unde et vocitor


abs carnis scandalo
a priscis patribus
Hunc, qui peccaminum Sacra theotocos,
vos solvit vinculo. nam dei tilius
15. Sed ille quoniam Nasci dignitatus est
mundi exsilium meis visceribus,
Per me intraverit Ut tibi retuli
et per quod proelium paulo supcrius.
73

21. Sed quo cummuniter Tua praeconia,


vocor vocabulo, mater opificis,
Mihi impositum Possem concinere
fuit a saeculo, figuris typicis.
Tandem parentibus
latum ab angelo, 27. Nam es qua multiplex
defectibilitas
Eo quod succurrerim
mundi periculo.
Juvatur hominis,
Quem ponderositas
22. Nempe quod dicitur
Premit facinorum
Maria, denotat
et fertibilitas,
Stellam praelucidam,
Hinc odis efferat
quae coelo rutilat,
te universitas.
Cujus ducamine
nauclerus remigat, 28. Coelum cum incolis,
Donec ad litus sol atque sidera
laetus perveniat. Terra et accolae,
23. Hie ergo gratiae pontus et aethera.
diffundens radium Sed et quaecunque sunt
Periclitantibus creata cetera,

praesto remigium, Quorum per filium


sanasti vulnera.
Per quod evadere
possunt naufragium, 29. Demum homuncio
Quod ipsis intulit te singularibus
meiitis contagium. Cordis tripudio
24. Haec in coronula extoUat laudibus,
conscripta videras Qui beneficiis
Lingua Judaica, tuis frequentibus
quam tu nesciveras, Solamen recipit,
Sed quae in timbriis tollit virtutibus.
togae relegeras
30. Sed quidquid hominis
Latinis litteris.
mente concipitur
ipse edisseras.
Vel antiquariis
Capi tulii m tertiiim. in Charta scribitur

25. quam decora es Aut per facundiam


et delectabilis lingua exprimitur,
Credentis visui, Tuis praeconiis
cordi amabilis, nunquam aecpiabitur.
Vultu venustior
31. Unde veraciter
quam llachel sterilis,
me tuis laudibus
A cunctis Jugiter
Agnosco imparem.
hiudanda populis,
sed nihilominu^
26. si coloribus Paro insistere
essem rhetoricis eis studiosius,
Comptus, ut debite Ut somper perfruar
dictis schematieis tuis amplexibus.
— 74 -
32. Ergo ditissima Mox quarum animas
largitrix gratiae, replet dulcedine,
Corruscans oculis Conserva credulos
ac pulchra facie, a mundi turbine.
A nato impetra Tu id castellum es
38.
mihi scientiae
sumens in hospiteni
Donum, quo efferam
Christum in infimis
te hymno satie.
propter nos exsulem,
Capituliim quartum. Me pressum vitiis
33. Nunc ergo, domina, inopcm
et bonis
quae gloriosior Redde per omnia
Prae cunctis sanctis es inconfuscabilem.
ac laudabilior,
39. aula coelico
Notare nomina
regno gratissima,
Laetus subordior,
Quam designaverant
Quae togae continet
coelica exordia,
ora anterior.
Te venerantibus
34. Hac primura reperi fer adjutoria,
nomen exordiura, Quos hostis decipit
Quod locum congiuum fraus plurifaria.
tenet primarium,
Eo quod salutis sis 40. Tu illud nobile

nostrae iiiitium, reclinatorium,


Per quam consequimur Quo Christus spatio

primum principium. ter trium mensium


Pausavit hominis
35. Nam es veraciter
ob adjutorium,
id consistorium,
Ut hunc rejungeret
In quo corapletum est
choris coelestium.
illud consilium,
Quo pater statuit, 41. Sicque conclave es
mittendum tilium illud et thalamus,
Humano generi Quo celebratae sunt
in adjutorium. nuptiae coelitus,
36. domus aurea, Quibus ecclesiae
quam pictor coelitus decus altissimus
Cunctis subtiliter Nupsit, cum voluit

pinxit virtutibus, nasci humanitus.

Ut nee in angelis
42. Tu tabernaculum
nee in hominibus divini foederis,
Tibi sit similis In quo describitur
in mundi partibus. humani generis
37. Dei civitas Vivendi normula,
carens putredine, qua jungi superis
Qua celebratae sunt Potest solenmiis
coelestes nundinae, completis funeris.
75 —
43. arca continens Coelestis gratiae
legem et gratiam, pabulo sagina
Virtutum credulis Me, qui effectus sum
daiis abundantiam, macer per crimina.
Reforma regeque
49. Clemens pauperum
per sapientiam
praesidiaria,
Petulci animi
mei lasciviam. Per quam propellitur
omnis penuria,
44. urna aurea,
Precantis fainuli
coeleste continens
audi suspiria,
Manna, fidelium Quem mundi multiplex
mentes reficiens,
premit miseria.
Nos ejus esui
coapta refovens, 50. Tu veri gaudii
Cuncta obstacula spes et fiducia.
procul abjiciens. Cujus intuitu
divina gratia
45. Tu gratiarum es
Justis mollificat
gazophylacium,
carnis supplicia,
In quibus possides
coelorum spatium, Quae infert trifidi
hostis malitia.
Da, ne decipiar
fraude solatium, 51. exsultatio
Sed hanc exsuperem sanctorum omnium
more sagacium. In aula coelica
46. Tu habitaculum cohabitantium
es sanctimoniae, Exaudi supplices
Qua consecuta es voces clamantium
coronam gloriae, Ac purgatorias
Succurre precibus poenas luentium.
sanctae ecclesiae,
52. Tu vas honoris es
Quam hostis graviter
ac sapientiae,
vastant nequitiae.
Decus et rcgula
Caput quintum. omnis justitiae,
47. Tu imperatrix es Me irae vasculum
perpetualiter, et contumeliae

Regnans in superis Clementer repara


imperialiter, per dona gratiae.
Peccati pondere
53. Tu Stola reginae
me pressum viliter
qua vitac sanctitas
Per dona gratiae
His instituitur,
leva liilariter.
quorum stoliditas
48. Mundi quae diceris Leges contempsorat
totius domina, priscis oxliibitas,
Cui deserviunt Quis tua nobilis
coelorum agmina, venit postcritas.
76

54. Es nam filiola Privati gratia


regum nobilium, a te diffugiuut,
Parentum genita Sed nadi fidei
carne sterilium, ad te confugiunt.
Nübis propitia 60. Tu non incongrue
dilectum ülium, Vocaris Stadium,
Qui nunquam despicit Per evangelii
preces humilium. Legem currentium,

55. Es quoque normula Per quam perveniunt


obedientiae, ad coeli bravium,
Humilitatisque Omnes, qui retinent
ac continentiae, amoris basium.
Me subde, supplico, 61. Tu felix portus es,

legi justitiae, ad quem iiavigium


Foedum per scelera Fideles dirigunt
impudicitiae. passi naufragium,
Petentes jugiter
56. Tu via bominem tuum suffragium,
reddens principio,
Donec effugiant
A quo defluxerat
mortis exitium.
parentum vitio,
Me, qui te veneror 62. Tu, virgo, scala es,

hoc famulitio, qua coelum scanditur,


Praeserva precibus Ab hoc praecipue,
qui hie despicitur,
a Stygis crucio.
Nam tibi strenue
57. Tu quoque semita, si quis innititur,
quae nos compendio In fundum tartari
Ducis ad patriam nunquam immergitur.
precis stipendio,
Caput sextum.
Leva dulcissimo
tuo praesidio 63. Tu Stella coelitus

Me abundans mercibus,
pressum graviter
cordis fastidio.
Qua et reconditur
thesaurus maximus,
58. Tu es Stellife ra Per quem redimitur
dux, tuis precibus a mentis nexibus.
Ad coeli patriam Quibus constringitur
Christo credentibus a tribus hostibus.
Sis mihi, deprecor,
64. Tu turris Davidis,
et contribulibus
qua mille clippei
Redux per devia
Pendent, qui credulis
itinerantibus.
dant robur fidei,
59. Tu regis linea, Quo possint frangere
qua regi cupiunt hostis tartarei
Justi, qui strenue Omne obsidium
Deo obediunt, et sursuiii provehi.
77

65. Es iiam armariuni, Tibi obsequitur


quo reconditur
in nee sinis supprimi,
Lorica tidei, Huic placans faciem
sub qua defenditur nati dulcissinii.
Justus, et gladius
71. Tu mons fortissimus,
verbi, quo pungitur emittens lapidem,
Hostis, qui credulos
Cum quo construitur
frequens insequitur,
celsa Jerusalem,
66. Tu scutum reprimens Me tuis precibus,
ejus iiiissilia, quaeso, fac stabilem,
Quibus prosteniere Quem morum levitas
nati ovilia praebet versatilem.
Conatur callide,
Tu gemma, coelicum
72.
dei tilia,
Spirans igniculum,
Mitte de superis
Qui suo radio
nobis auxilia
vincit carbunculum,
67. Tu quoque vallum es Hie tuis precibus,
atque munitio me tuum famulum
Exsistens credulis lllustret gratia
firma tuitio, tecum per vitium.
Jam instat proelium
73. Tu margarita es
et expeditio,
splendens miritice,
Tua nunc igitur
Coronam coelici
adsit protectio.
regis magnifice
68. Dulce praesidium, Omans, benigniter
hostilis acies turbatos respice
Per quod comprimitur Ac tribulamina
atque barbaries, eorum abjice.
Defunctis omnibus
74. Te bene dixerim
natum propitics.
catenam auream,
Ut eis coelica
Quae mentem alligas
praestetur requies.
a se extraneam,
69. Nam es coelestium Meam per vitia
castrorum acies, effectam carneam
Cujus potentia. Tuis precatibus
fugatur facies redde eburneam.
Larvaruni, daemonum,
Capituluin octaviim.
horumquc coniplices,
Qui justis laqueos 75. Tu Salonionicuiu
templum, »luo Dominus
ponunt multiplices.
Complecti voluit
Caput septi imnn. novom mensibus,
70. Tu purgatorium Fulcitum aureis
squalentis animi, virtutum basibus,
Qui cum conaniine Fusis per gratiam
amoris intimi aeterni spiritus.
— 78 —
76. Ejusdem dignus es Post Deum vere es
thronus eburneus, amabilissima,
Quem castimoniae Assiste servulo
perornat titulus, in die ultima.
Grandis in gratia 82. Mihi, te deprecor,
atque virtutibus, mater tenera,
Auro praecipue Regnantem perpetim
amoris praeditus. in prolis dextera,
Per sodalitii,
77. Vere columna es,
conjunctos foedera,
cui supponitur
Post vitae terminum
Tota ecclesia,
quae tuam sequitur
perduc ad aethera.
Vitam laudabilem, 83. Patri potentia
cui sie innititur, sit innascibili,
Quod nee ab ignibus Laus atque gloria
nee ferro frangitur. proli nascibili.
Summa sit bonitas
78. Tu splendens lectulus
Deo spirabili,
veri pacifici,
Quo fruens jubilas
Quem fortes ambiuiit
in saeclum saeculi.
regni hierarchici,
Turbae credentium Capitulum nonum.
et apostolici 84. Haec cum plausidice
Viri, cum corpore curvis cervicibus
coepisti dejici. Macteque solide
flexis poplitibus
79. Ejusdem ferculum, Yerbis exprimerem,
quod sibi statuit meis laboribus
De lignis Libani,
Yirgo compatiens
in quo recubuit
dixit benignius:
Novem mensibus,
cum carnem induit, 85. Sacerdos inclite,
respira paululum,
In eucharistia,
quam nobis praebuit. Ne onus opprimat
tuum corpus culum,
80. Dei scrinium, Dans ei requiem
multis virtutibus intra cubiculum,
Comptum insigniter, Quo facto denuo
Quo Dei filius adi opus culum.
In mundum veniens
clementissima,
86.
quievit dulcius,
quam bene diceris
Da, rogo, gratiam
Misericordiae
stanti prae foribus.
mater ac scriberis,

81. virgo nobilis Meae inertiae,


et prudentissima, quae sie compateris,

In turmis virginum Quod laudes proprias


speciosissima. suspendi pateris.
— 79

87. Dehinc liumiliter 88. Quae tribus digitis


curvavi genua, expansis dexterae
Sic deprecatus sum Coepit hilariter
hanc voce cernua me benedicere,
Benedic famulum, Signans pectusculum
mater praecipua, crucis charactere.
Uti cras redeat Dicens: Cum Deo sis

meiite innocua. et cras revertere.

Secunda Pars.
Capitulum primum. Glisco praeconia
89. Resumptis igitur tua perstringere.
paulisper viribus Quae signant nomina
Atque officiis in partis posterae
inatutinalibus Concripta fimbria
Completis redii laevae et dexterae.
in cellam protiuus, 94. Tu, virgo, praecluis
Heramque reperi cum summa gloria,
slantem prae foribus. Landet in superis
90. Quam cum susciperem turma aetherea,
obstipo capite Teque glorificet
Dixi humiliter : tellus et maria,
me benedicite; Quae clade protegis
Tunc manum dexteram a multifaria.
extendit concite 95. Es nam triclinium,
Dicens: o presbyter, quod summa deitas
nunc fare licite. Semper inhabitat
91. beatissima, et omnis bonitas,
qua nihil dulcius Landes suscipiat
Post Deum reperi tua benignitas,
in rebus omnibus, Quas mea nititur
Si non meminero offerre parvitas.
tui frequentius, 96. Te mirabiliter
Lingua adhaereat arrhavit trinitas,
poUutis faucibus. Cum carnem sumeret
92. Creatis cunctis es in te divinitas.
Deo conjunctior, Qua sordes abstulit
Nam es in anima nobis inolitas,
carneque puiior, Unde te merito
Rcsolve compcdes, laudat humanitas.
quibus irretior, 97. Kam es verbifera
Ut tuis laudibus tuis visceribus
insistam promptior. Yerbum suscipiens
Capitulum secunduni. a codi sedibus,

93. Nunc, Stella, rutilans Quod vitam tribuit

prae onnii sidere suis haeredibus.


80 —
Qui tractant jugitcr Hostis qua primitus
id sacris aedibus. caecavit hominem,

98. Sic porta clausa es Paradisicolam


in domo Domini, atque propaginem
Solum stans per via Persuadens subdole
eidem numini, pomi dulcedinem.
Quando se subdidit 104. astrum coelicum
carnis discrimini, inconfuscabile,
In qua consuluit Dans justis gaudium
dejecto homini. inaestimabile,

99. Es quoque janua, Nobis tranantibus


praebens credentibus per mare flabile,
Vitae introitum, Nauta sis revehens
in qua perennibus ad litus stabile.
Fruuntur gaudiis 105. Stella praeferens,
cum coeli civibus, serena fulgida,
Quibus conjungito Justis natantibus
me tuis precibus. per mundi fluida
100- Sed nee incongrue Corda exhilara
patagiaria peccatis turbida

Coelorum diceris, Atque virtutibus

nam pandis ostia fac esse florida.

Christi fidelibus, 106. Tua praesentia


qui exercitia suda temperies,
Virtutum induunt Vernat velocitas
et spernunt vitia. orbes septemplices
Vincit et callidum,
Caput tertium.
purgat rubigines,
101. Tu sol dans radium Sed luminositas
mirae fulgentiae, demonstrat tramites.
Umbrantem cordibus 107. Stella rosifera,
intelligentiac, da stillicidium
Lumen, quo pellitur Coelestis gratiae,
chaos inscititiae, per quod incendium
Peccati tenebrae Spurcae libidinis
atque tristitiae. vincam et taedium
102. luna pulchrior Mentis, instantiam
cunctis sideribus, irae et odium.
Splendore rutilo 108. Tu matutina es
coelo micantibus, lux indeficiens,
Infunde gratiae, Qua carne coelitus
exoro, imbribus, progressus oriens,
Cor meum torridum Ex cujus jubare
culparum aestibus. homo caecutiens
103. Tu sidus fulgidum Lustratur aquilo,
pellens caliginem, auster et occidens.
81

109. splendor coelice, Tuis hanc exuens


lucens prae Delio, distortis moribus.
In mente creduli 115. darum speculum
adstans auxilio, omni putredine
Supernae gratiae Garens et macula
me lustra radio, turpis infamiae,
In hostem triplicem Compone animam
stantem in proelio. meam imagine
110. Tu quoque diceris Tuo multimodo
aurora rutilans, foedatum crimine.
Ostendens phosphorum,
116. Nam sola crederis
qui atras ventilans
inaccessibilem
Peccati tenebras,
I.ucem attingere
torpentes excitans
per mentis aciem,
Ad bonum stimulat,
Hanc mihi misero
donis concomitans.
praebe visibilem,
111. Tu es meridies Cum mundum deseram
per sanctum spiritum hunc miserabilem,
Resplendens fervensque,
in quam accubitum Capitulum quartum.
Fecit rex gloriae, 117. Tu Signum velleris,
pulsurus impetum quo vicit Gedeon,
Hostis, atrocium Scutumque Josue,
ejus satellitum. tutoris Gabaon,

112. Coeli fenestra es, Tonsoris lavacrum


per quam resplenduit Piscinae Hesebon,
Mundo justitiae Te laudans cantica
sol, qui absorbuit, cecinit Salomon.
Delicti tenebras, 118. Ut idem retulit
quibus delituit liortus conclusus es,
A primo tempore, Diversas profercns
quo Adam corruit. lierbarum species,
113. Tu quoque nubes es, Quibus conticitur
qua idem splenduit pulchra materies,
Sol Pelusiaco, Per quam repellitur
quando rex acuit mentis proluvies.
Ensem in puerum, 119. Ex qua materia
quem regem tinmit Christus contexuit
Futurum Israel, Sibi corpusculum,
cui ipse praefuit. quo nos eripuit
114. Lampas virginea, Ab Orci faucibus,
quae mirabilibus qui nos absorbuit,
In mundi macliina Parens falsilo(iuo

micas fulgoribus, cum aurem praebuit.


Circumda animam 120. Summus agricola
meam splendoribus te sevit gratia,
Drcves, Udalricus Wcssofontanus. 6
82 —
Rigavit literis 126. flos, aromatum
et sapientia, Spirans fraglantiam
Castri angelici Prae cunctis possidens
cinxit custodia, virtutum gratiam,
Beavit insuper Tuo spiramine
sua praeseiitia. pelle astutiam
121. Nam sapientia Serpentis subdoli
Vincis Majugenam atque malitiam.
Philosophiamque 127. Tu myrrha diceris
Aristotelicam, mortificaminis,
Maronem, Tullium, Atque assidui
mentem Piatonicam, thus deprecaminis,
Plautum, Macrobium, Quod vi consumitur
moralem Senecam. superni flarainis,

122. In te recipiunt Quando eligeris


serta laurigera, in matrem numinis.
Qui carnis mundique 128. Tu quoque scriberis
devincunt scelera, pudoris lilium,
Tu me a cespite Flagransque viola,
peccati rudera, forma humilium,
Ut coronarier Quibus a superis
possim vel hedera. aeterni filium
123. Tu es aureola Patris attraxeras
aroma continens, nobis auxilium.
Mira dulcedine 129. frutex balsami,
mentes reficiens, tu pretiosior
Cujus fraglamine Omni aromate
fugatur saeviens atque fraglantior,
Anguis, fidelium Thesauris omnibus
mentes inficiens. tu mihi carior,
124. pigmentarii Nam creaturis es
coelestis species, cunctis praestantior.
Quae medicamine 130. Tu cinnamomum es
nun quam deficies, Spirans mirifici
Precantem servulum, Odoris nebulam,
pia, laetifices, quo cives coelici
Ipsius medicans Pascuntur omnesque
morbos multiplices. ecclesiastici,

125. Nam medicina es, Cujus participem


tuo acumine me posco effici.
Animas reparans 131. rosa re dolens
privatas lumine spiramen flammeum,
Divinae gratiae, Quo summe diliges
me coeli culmine Deum et proximum,
Dignum efficias Hoc meum recrea
tuo precamine. exoro animum,
— 83 —
Ut te sinceriter Rivus, qui Stygea
amet in saeculum. siti nos eruit,
132. Tu ille fiosculus Sed cruce pendulus
immarcessibilis, prae siti aruit,

Qui odorantia Cum lictor lancea

es indicibilis, latus aperuit.

Tuo fraglamine 138. Vere cisterna es


mens mea debilis Bethlehemitica,
Medelam capiat, Propinans laticem,
soletur flebilis. quo plebs catholica
133. Nam apotheca es, Sitim refrigerat,
quam sumnms medicus quo diabolica
Replevit animae Fraude caluerat
medicaminibus, currens per lubrica.
Quibus propellitur
Capitulum .sextum.
peccati dedecus
A nobis deforis 139. Ut paradisus es
atque intrinsecus. Dei, quae contines
Lignum fructiferum
Capitulum quin tum. vitae, esuries
134. terra pluviis Per quod repellitur
compluta gratiae, et datur saties
Ex qua ortus est Justis et postmodum
flos sapientiae, aeterna requies,
Cujus virtutibus 140. Nam virtualiter
da odorantiae, omnis miseriae
Insonter semitas Pellit obstacula
pergam justitiae. dans vitam gratiae
135. Tu scaturigo es Atque in medio
fontis clementiae, coelestis patriae
Per quem abluitur Conservat credulis
faex conscientiae, coronam gloriae.
Rivo me impleas 141. Deliciaram es
coelestis gratiae, ager, quem Dominus
Mundans a sordibus Condens circumdedit
omnis nequitiae. virtutum Horibus,
136. fons, qui animae Quorum fraglantia
facis irriguum sentitur eminus,
Hortum, ut faciat Et longe positos
augmentum fructuum, attrahit cominus.
Mcorum diluc 142. Tu arbor nobilis,
squalorem scelerum, tenens in culmine
Uli efticiar Virtutum ranmlos.
lignum fructiferum. (luorum dulcedine
137. Tu es puteolus, Mente reticinmr
ex (juo eft'erbuit et obumbramino
84

Ab hoste tegimur Ut sie Abrahae


ac mundi turbine. coapter sinui,
143. Tu quoque rubus es Qui locus creditur
sine vi flammica regni perpetui.
Ardens in eremo,
149. ficus fertilis,
ut lex Mosaica
fructum suavissimum
Docens, quo scriberis
Ferens, quae recreat
voce prophetica
coetum credentium,
Absque amplexibus
Ejus dulcedine
mater deiiica.
cor meum acidum
144. Tu sicca Aaron Dulcora, deprecor,
fuisti virgula, propellens Vitium.
Quam rore gratiae
150. De tuis foliis
summus agricola
das perizomata,
Sparsit, amygdalum
Quae mundi contegunt
ferens, quod scandala
immundi debita,
Auferret hostium
Mentis rubiginem
atque pericula.
precatu rasita,
145. Tu stirps Jesseica
Fantis humiliter
producens flosculum,
melodiamata.
Cujus viriditas
151. Tu cedrus Libani,
durat in saeculum,
coeli culmine
in
Ejus fraglamine
Praecellens angelos
per adminiculum
beatitudine,
Tuum me libera
Abundaus aeterno
tollen s pehculum.
virtutum germine
146. Cujus fraglantia
Carensque vitii
pellit diabolum,
amaritudine.
Virtutes inserit
toUitque scandalum,
152. Tu malum punicum,
tenens intrinsecus
Sic sibi statuit
fidelem populum,
Miram dulcedinem,
Qui Deum jugiter
quam das amantibus,
Lates sub cortice
landet in saeculum.
te nescientibus
147. Oliva fertilis,
Et dona gratiae
qua fluit oleum
fastidientibus.
Misericordiae
et omne gaudium, Caput septimum.
De cujus unguine 153. Tu Campus, pro ferens
a morbis mentium germen mirificum.
Credentes medica Ex quo coniicimus
praestans remedium. panem salvificum,
148. Despuma Venerem, Qui mire satie
qua contabui,
in replet famelicum,
Quaque, ut aestimo, Confectum macie
prae cunctis squalui, gregem catholicum.
— 85

154. Esque panifica, Ac primiceria


per quam conficitur sanctarum virginum.
Hie panis, anima 160. Sanctorum omnium
quo credens alitur, honor et j^loria,
Quando inopia Qui Deo jubilant
virtutum premitur, in coeli patria,
Vel cum a perfido Mea, te deprecor,
hoste persequitur. peccata pallia,
155. Tu Sorech vinea In vitae termino
es fertilissima, sis mihi propia.
Qua vitis orta est
benedictissima, Capitulum oct<avum.
Fundens fidelibus 161. Fili, ne metuas
vina suavissima, tenunquam deseram,
Quibus inebrias Tuoque operi
eorum intima. mercedem afferam,
156. Tu, virgo, requies Ergo de cetei-o,
es laborantium me agas perperam,
Et consolatio Nam cito deseres
corde moerentium, hanc vitam miseram.
Ab aestu carneo 162. Nunc me respiciens,
sis refrigerium scintillans oculis,
Atque superbiae Me benedicere
esto repudium. coepit digitulis,
157. Tu turris in Sion, Dicens : Tu über sis

cum propugnaculis cunctis periculis,


Munita fortibus, Donec regrediar
hosti terribilis, cum sanctis angelis.
Cujus fortissima 163. Quo dicto citius
resistis spiculis, superna agmina
Cum tuis precibus Conducunt virginem
succurris credulis. ad coeli culmina,
158. Tu cancellum es, Ast ego anxius
per quod resplenduit erexi lumina.
Verus justitiae Dicens tiebiliter:

sol, cum innotuit dulcis domina !

In mundi partibus 164. Cur me pauperculum


cum carnem induit, tarn cito deseris,
In (jua hominibus In hoc exsilio
solamcn praebuit. limiuens cum miserisV
159. Tu prophetarum es Me precor vinculo
canorum Organum, solutum corporis
Apostolorum Tecum recipias
regist rum inclitum connectens superis.
Et rosa martyrum, 165. Heu me miserrinmm,
credentum spcculum, cur tantum tepui,
86

Quod unquam laudibus Sumens viaticum


a tuis silui, cibi perpetui.
Cum tu hilariter 171. Die tricesimo
meo precatui regina veniet
Aures praebueris, Et tuum transitum
pedes amplexui. a carne muniet,
166. amor virginis, Assumens animam
amor impatiens, ad summa provehet,
amor crucians, Ubi cum angelis
amor reficiens, semper tripudiet.
Tuis cum jaculis 172. Antecedentibus
mentes confodiens, saepe a saeculis
Cor meum refice Suis similia
pro te deficiens. Osten dit famulis,
Quos et a gravibus
Capitulum nonum.
solvit periculis,
167. Haec plorabiliter Adscripsit insuper
cum sie depromerem, san Ctorum titulis.
Advenit angelus
173. Tu quoque, presbyter,
jussus per virginem,
si non dissimulas,
A quo solamina Potes perpendere
tristis acciperem,
ipsius gratias,
Ne in insaniam
Scis namque quoties
mentis inciderem. mente excideras,
168. Cui cum assurgerem Et te justitiae
cum reverentia, duxit ad semitas.
Detergens lumina
fletu madentia,
Capitulum decimum.
Ait: Presbyter, 174. lumen coelicum,
depeile tristia, quod dicis, fateor,
Nam possessurus es Nam meis meritis
cito coelestia. cum malis implicor,

169. Ego sum nuntius Mentis fiducia


coelorum dominae, ipsum aggredior
Cui hoc obsequeris Et velocissime
opico carmine, salutem consequor.
Quae tuo mota est 175. Tot fecit liberum
gravi ploramine, me
a periculis,
Me ad te dirigit Quae centum scriberem
de coeli culmine. vix in capitulis,

170. Tuae nunc igitur Sed pauca retuli


in psalteriolis
dispone domui,
Ac necessaria Ejusdem dominae,
de mundo itui,
quae scripsi titulis.

Munderis ungaine 176. Non modo Hb erat


sacrati olei, me malis miserum,
87 -
Sed mihi largiter 180. Ejus vestigiis
suoriim munerum semper inhaereas,
Dat abiindantiani, Quae a te pepulit
quis vias scelerum penas sulphureas,
Declinem cautius Quas tuis vitiis
jam et in posterum. olim merueras,
providit insuper
177. Hinc non immeiito
justo frequentius sedes aethereas.
Mentis conamine 181. Ipsius igitur
ipsius laudibus det mihi meritum
Nitens me jüngere E carnis carcere
Christi fidelibus, felicem exitum,
Qui hanc cum jubilo Ut ejus filium,
salutant crebrius. patrem, paraclitum,
Cum ipsa jugiter
178. Nam, crede certius,
laudem in saeculum.
coeli lilium^
Si Dei aderit 182. Commendo paginam
mihi auxilium, hanc sapientibus
Laudabo virginem Limandam virginis

ejusque filium, ob laudem aptius,


Donec relinquero Quibus et gloriam
ejus exsilium. auctoris rectius
Praebendam assero
Capitulum undecimum. cum coeli civibus.

179. Eja id strenue 183. Nam tempus properat,


age, Presbyter, in quo de medio
Nam virgo veniet ToUar et opus est
ad te velociter uti remedio
Ac te ad aethera Me poenitudinis,
ducet feliciter, qua purger vitio,
Ubi, quod dixeras, Ut non indignus sim
ages perenniter. coeli conünio.
Cod. S. Pctri Salisburgens. b. II. 3. saec. 15. fol. 299 A. — Grat. ms.
Tegurinum anni 1467. Clm. Monac. 19 991 fol. 240 b. H. —
Orat. ms. Togurinum
saec. 15. Clm. Mcmac. 19353 fol. 161 a. C. —
Orat. ms. Tegin-imim aiini 1470.
Clm. Momic. 20021 fol. 276 a. D.
„Incipit dialogus puk-herrimus et devotissimus plenus amore et gaudia
,

omniquc spirituali consolatione, generosissimae, pulclicrrimae dulcissimae, ,

amabilissiinae, desidcratissimae, celeberriiiiae virginis Doi genitricis Maviae


et cujus dam bcatac memoriae presl)yteri Cardinalis, amatoris
illius praeclarissimae et colendissimae virginis." ABD. —
„Incipit Centi-
nomium l)en<»minatoriuin B.V." C.
seil
2, 1 Ejusdem A. —
6, 1 intuerem A. —
6, 3 accessit anus A. 7, 2 —
tegimen A. —
10, 5 u. 6 fehlen A. —
11, 1 Nam decretum A. 13, 2 Ins —
conjicio. —
14, 7 (^iii i»reccainimim A. —
IS, 1 Te olim A. —
18, 7 justitiae
A. — 21, 5 parentibus fehlt A. —
27, 4 Quem fehlt A. —
27, 6 vertibilitas
B. — 37, 5 Ex (piarum A. —
43, 8 mei fehlt \. —
48, 5 sq. Coelestis
sagina A; coelestis gratiae sagina B. —
5t, 1 reddens hominem A. 61, 1 —
es portiis A. —
67, 1 valliim est et A. —
67, 7 igitur fehlt A. 70, 3 u. —
4 fehlen A. —
S2, 5 iV-r solitii A, —
85, 3 Ne opus opprimat primum A. —
87, 8 redeat fehlt A. —
89, 8 pro foribus AB. —
106, 6 rubigines fehlt A;
rubiginem ß. —
118, 1 Et idem A. —
150, 8 melodimita A. 153, 3 u. —
4 fehlen A. —
158, 1 Tu illud concellum A. —
160, 8 sis mihi pia A;
propria ß. —
161, 3 Tu quoque A. —
178, 1 credor ß. 178, 3 Sed Dei A. —
25. Laudatoriiim B.V.M.
Ad Matutinum.
I.

1. Ave, Dei filia 6. Ave admirabilis


Christique conclave, In conditione
Cujus patrocinia Et inviolabilis
redolent suave, In conceptione,
Canere praeconia Homini perutilis
tua mihi fave, In parturitione,
Nam hoc tua gratia Adsis tuis famulis
non est mihi grave. Cum protectione.

2. Ave, spien dens gemmula 7. Ave, cujus utilis


Virtus divinalis Partus in effectu
Servavit a macula Fuit admirabilis
Quam originalis Suo in conceptu,
Culpae, sed et scandala Nam inperceptibilis
Noxae venialis Est ab intellectu,
Nescis per curricula Sed multum amabilis
Vitae virginalis. Nobis in affectu.

3. Ave quae es regia 8. Ave, radix germine


Nata parentela, Miro decorata,
Cujus privilegia Ab aeterno flamine
In ista loqueia Cum es foecundata,
Concino, contagia Meo cum genimine
Mea, precor, vela Salva me, beata,
Et mihi, egregia Mundans nos a crimine
virgo, te revela. Velut advocata.
4. Ave, virgo Israel, 9. Ave, rubus coelicae
populi tidelis, Apparitionis
Porta quam Ezechiel Tempore dominicae
Suis fert loquelis. Incarnationis,
Ad te sanctus Gabriel Ob laudem hymnidicae
Missus est de caelis, Hujus cantionis
Dicens, ut Emanuel Memor sis catholicae
Mater esse velis. Congregationis.

5. Ave, cui angeius 10. Ave, ficulnea


Idem dicens ave, Signum dans aestatis,
Nomen diligentius Cum circumdas trabea
Vertit matris Evae, Carnis verbum patris,
Precor te devotius domus eburnea
Per hoc ave suave, Sanctae trinitatis,
Libera me penitus Ad verna aetherea
Miserorum a vae. Duc me cum beatis.
89

II.

11. Salve, quae hospitium 16. Salve, carens Stimuli


Christo peregrino Tua genitura,
Praebuisti uterum Quam collaudant angeli
Ex iiutu divino, Omnisque factura,
A casu me miserum Servo tuo flebili
Serves repentino, Adesse matura,
Ne traliar ad inferum Quando carne debili
Impulsu Satlianino. Linquam transitura.

12. Salve, quae de Xazareth, 17. Salve, cujus gremium


Postquam coneepisti, Tenet puellare
Ad sanctam Elisabeth Humanum solatium,
Gaudens perrexisti, Dei salutare,
Pietas appropriet Hostibus credentium
Tua mihi tristi Digneris obstare,
Gratiamque impetret Hosque per obsidium
Mihi Jesu Christi. Tuum expugnare.

13. Salve, virgo, requies 18. Salve, florens virgula


Creatoris rerurri, Aaron Levitae,
Qua per novum ordinem Flore tuo scandala
Pausavit dierum, Cuncta pellens rite,
Deprccor, propities Post mundi pericula
Mihi Deum verum, Die nobis: Venite,
Nunc per actum pluries Laeti tabernacula
Laesum insincerum. Coeli introite.

14. Salve, o Jerusalem 19. Salve, candens lilium


Filia formosa, Verae castitatis
Pascua in Bethlehem Cujus odor tilium
Gignens pretiosa, Traxit Dei patris,
Ad coeli progeniem His, quos purgatorium
Meam gaudiosa Punit pro peccatis,
Meque tuum supplicem Porrige suft'ragium
Duc, gloriosa. Tuae i)ietatis.

15. Salve, virgo tenera, 20. Salve, virgo nobilis,


Vates quam scripserunt, Cunctis reverenda,
Sacra cujus ubcra Nobis tamen famulis
Christum lactaverunt, Tuis post colenda.
Pia mater, propera, Nostris a piaculis,
Me nam invaluerunt Mater, nos cmenda
Caro, mundus, vipera Precibus(iue selluli^
Stygis ac laeserunt. Nato recommenda.
90 —

III.

21. Gaude, cujus viscera 26. Gaude, virgo vigilans


Casta permanserunt, Bonos protegendo,
Contra moris foedera Daemones tristificans
Quando genuerunt, Procul abigendo,
Isto partu supera Manus meas jubilans
Regna patuerunt, Ad nunc extendo,
te
His, qui sua scelera Me meosque supplicans
Poenis diluemnt. Tibi recommendo.

22. Gaude, aromatica 27. Gaude, vitis, daemones

Cella redemptoris, Fugans tuo flore,


Quae nostri es unica Culpae impetigines
Medela languoris, Qui sedat odore,
Quaeso, me pacifica Ejus me corrobores
Intus atque foris, Tuique amore,
Abigens tristifica Vagantem per turbines
Insidiatoris. Mundi cum labore.

23. Gaude, templum gratiae 28. Gaude, quae magnifica


Atque castitatis, Veneration e
Templumque potentiae Laudaris in coelica
Summae trinitatis, Semper regioiie,
mater clementiae, Colentes hymnidica
Praesta mihi gratis Hac te cantione
Donum sapientiae Serves a Sathanica
Atque pietatis. Impugnatione.

24. Gaude, turris continens 29. Gaude, quae laetitiam


Clipeos virtutum, Angelis fecisti,

A devotis abigens Quando sapientiam


Quibus es versutum, Dei genuisti,
Quaeso, mei miserens Peccatori veniam,
Esto mihi scutum, Consolamen tristi,

Ut a mundo transiens Trinitati gloriam


Iter vadam tutum. tunc retribuisti.

25. Gaude, sapientiae 30. Gaude, cujus gremium


Dei pia nutrix, Fovit medicamen,
Ac coelestis gratiae Quod reis remedium
Larga distributrix, Dat et relevamen,
Sanctae sis ecclesiae Auferas credentium
In cunctis adjutrix, Praesens tribulamen,
Meaeque miseriae Ipsos persequentium
Totius solutrix. Vim repellens, Amen.
91

Secunda Pars.
Ad Laudes.

31. Ave. per quam oritur 36. Ave, luminarium


Lux in coelo sita, Splendens in supernis,
Qua majestas cernitur Nam omne, contrarium
Dei infinita, Quod est luci, spernis,
Inimici pellitur Tuum devotarium
Nostri fraus molita, Mundes in internis,
Et mors nostra moritur, Quem peccatum varium
Reparatur vita. Inquinat, ut cernis.

32. Ave, virgo nobilis. 37. Ave, cui in citharis


Felix et praeclara, Hujus symphoniae
Mundo praeamabilis, Jubilo cum ceteris.
Deo multum cara, Qui te laudant pie,
Nobis tuis famulis Cunctos mei generis,
Yana fac amara, mater Messiae,
Et in tabernaculis Segreges a miseris
Coeli locum para. In extremo die.

33. Ave, coeli gaudium, 38. Ave, arcus positus


Rutilans aurora, Foederis in Signum,
Tu spes te colentium, Tempestatis spiritus
virginum decora, Omneque malignum
Largire praesidium Pellens, ista servitus
Nobis sine mora, Faciat me dignum
Ducens post exsilium Tuis semper laudibus,
Ad coelorum fora. Cautum et benignum.
34. Ave, lux et domina 39. Ave, fortitudinis
Coeli, terrae, maris, Urbs atque regalis,
Quae in sacra pagina Sorde carens criminis
Jacob Stella faris, Omnibusque malis,
Precor te, genimina Pelle vi precaminis
Mea tuearis Tui virginalis
Hoste, per haec carmina Impetum moliminis
A quibus laudaris. Hostis infernalis.

35. Ave, Jesse virgula, 40. Ave, tabernaculum


Cujus solvet fructus Foederis divini.
Vitiorum vincula Quam laudant in saeculum
Tristiumquc luctus, Coeli inquilini,
Per liacc Stygis i)essula Veneni poriculum
Hostisque destructus Aufor zabulini,
Et Adam cum copula Iram atque scandalum
Est in coelum ductus. Motus asinini.
92

II.

41. Salve, de qua canitur: 46. Salve, lux laetitiae


Ave maris Stella, Homini credenti,
Tu, qua Christus conditur, Nulli lumen gratiae
Scirpea fiscella, Denegans petenti,
Plebis ejus quatitur Donum indulgentiae
Navis in procella, Mihi poenitenti
Per quam ad te fugitur, Impetra et gloriae
dulcis puella. Locum decedenti.

42. Salve, quam hilariter 47. Salve, quam a saeculo


Concio iidelis Patrum vigilamen
Cantionum jugiter Effert laudis titulo
Veneratur melis, Suum per effamen,
Rogo te humiliter Mihi tuo faraulo
Me sanare velis Des opitulamen,
Laesum liorribiliter Ne jungar diabolo
Inimici telis. Mundi post examen.

43. Salve, babitaculum 48. Salve, quam fecunditas


Domiiii Messiae, Ornat maternalis.
Quem laudant in saeculum Tibi tamen puritas
Coeli hierarchiae, Manet virginalis,
Salva me
per jubilum Protegat benignitas
Hujus symphoniae, Tua hos a malis,
Aliquod ne scandalum Quos mihi serenitas
Incidam bac die. Jungit specialis.

44. Salve, sidus, radium 49. Salve, palma, folia


Mirum quae diffundis, Cujus dant umbramen,
Qui dat magnum gaudium His, qui cum constantia
A peccato mundis, Tibi famulamen
Vocibus clamantium Exhibent, ex gratia
Ad te gemebundis, His da relevamen,
Tuum des praesidium Quos premit angustia
Trabens de profundis. Sive tribulamen.

45. Salve, luna tenebras 50. Salve, radium


Stella,

Culpae quae repellis, quae misisti,


Solls
namque ceteras
Stellas Quando Dei filium
Lumine praecellis, Carne genuisti,
Mihi nanti praebeas Hominis naufragium
Manum in procellis, Ita abstulisti,
Litesmundi auferas, Quem quoque ad gaudium
Finem pone bellis. Coeli reduxisti.
— 93

III.

51. Gaude, culmus fertilis 56. Gaude, quae describeris


Septem ferens spicas, Apud Nazaraeos
Gratiarum credulis Area Dei foederis,
Largientes micas, Terrens philistaeos,
Propellas a famulis Ut auctores sceleris
Frau des inimicas, Abiges nunc eos,
Quae ad bonum sedulis Me connectens superis
Multas ponunt tricas. Et fautores meos.

52. Gaude, felix mulier, 57. Gaude, quae sequentibus


Mitis et formosa, Te praestas ducatum,
Corda quam sinceriter Perducens celerius
Amant amorosa, Ad felicem statum
Declinare fortiter Dirige propitius
Fac me vitiosa, Mundi principatuni,
Ut laudem perenniter Ab hoc pellens longius
Te, gloriosa. Hostium conatum.

53. Gaude, porta eoelicae 58. Gaude, pulchritudine


Quae ingressionis Mire redimita,
Es plebi catholicae, Qualis non in homine
Firmatae in bonis *,
Puro est audita,
Pia mater, perfice Me clementer unguine
Me virtutum donis, Gratiarum dita
Quem vexat barbarice Tuoque munimine
Princeps Babylonis. Tuta in hac vita.

54. Gaude, virgo, pauperum 59. Gaude, receptaculum


Clemens procuratrix, Mentis fugientis,
Ac divinorum munerum Inimici scandalum
Larga dispensatrix, Ipsam persequentis,
Sis vociferantium Praesta adminiculum
Ad te liberatrix, In poenis detentis,
Gravat delinciuentium Ipsis dans latibulum
Quos poena purgatrix. Regni permanentis.

55. Gaude, dux ecclesiae 60. Gaude, mcun) gaudium


Christi militantis, Atque consolamen,
Et in regno gloriae Cujus cano jubilui]i
Modo triumpliantis, Mentis per ructamen,
Conserves a rabie Carnis post oxcidium
Hostis impugnantis Ne remoriamen
Mentem te (luotidie Facias, sed hostium
Odis venerantis. Vim repellas. Amen.
94

Pars tertia.
Ad Primam.
I.

61. Ave, parens inclita, 66. Ave, divo germine


Summae bonitatis, Quae gravidabaris,
Relaxantis debita A coelesti lumine
Nostrae pravitatis, Dum salutabaris,
Quaeso, me habilita Hos reduc de turbine
Tuis praedicatis, Procellosi maris,
ßestaurando perdita A quibus hoc carmine
Omnis probitatis. Devote laudaris.
62. Ave, quam praesagia 67. Ave, virga, coelitus
Vatum praedixerunt, Flos de qua processit,
Inspirante gratia Quando Dei filius

Cum de te scripserunt, Nostris se ingessit,


Salutis remedia Ecce tuus famulus
Omnes receperunt, Tristis te accessit,
Qui tua praeconia Luxus mundi lubricus
Laeti concinerunt. Mmis quem depressit.

63. Ave, Stella lucida 68. Ave, plena gratia,


Rutilans in mane, Mitis atque pia,
Ab bis pellens lurida, Cordis quam constantia
Qui te laudant sane, Hac in hymnodia
Tempora des fulgida Veneror, solatia
Plebi Christianae, Praestes, o Maria,
Quam perturbant valida Mea te prosapia
Bella gentis vanae. Cunctis in hac via.

64. Ave, sanctuarium 69. Ave, tabernaculum


Dei singulare, Nostri salvatoris,
Id per laudatorium Laudandum per sedulum,
Conor quam laudare, Cultum cunctis horis,
Scelus meum varium Precor, sis umbraculum

Digneris mundare Mei peccatoris,


Mihique donarium Temptatum per zabulum
Coeli impetrare. Intus atque foris.

65. Ave, quam spectabile 70. Ave, stillicidium,


Signum et insigne Potens propinare
Praemonstravit sedule Justis in praesidium
In rubo et igne, Nectar salutare,
Adjuva benevole Tuum per praesidium
Tuos et benigne, Me velis aptare,
Quos perturbant frivole Ut illud mysterium
Hostes ac maligne. Dignus sim tractare.
95

n.

71. Salve, thronus aureus 76. Salve, proles Davidis,


Sanctae trinitatis, Proles benedicta,
Quem cingit eburneus Castitatis candidis
Decor castitatis, Vestibus amicta,
Exornat purpureus Precibus sit validis
Color caritatis, Tuis fraus devicta,
Et splendor sidereus Quae nos modis callidis
Summae claritatis. Ducit in delicta.

72. Salve, terra optima, 77. Salve, mater nobilis,


Garens culpae spinis. Cujus admirandus
Sed et fertilissima Partus est a credulis
Fructibus divinis, Cunctis adorandus,
Curam, o dulcissima, Per hunc nam horribilis
Gere mei finis, Hostis ac nefandus
Manibus ne anima Duris erat vinculis
Detur beluinis. Stygis mancipandus.

73. Salve, thesauraria 78. Salve, quae prophetica


Dei gratiarum, Voce commendaris
In mundi miseria Et per evangelica
Nobis praestitarum, Scripta veneraris,
Fletui suffragia A plebe catholica
Praestes animarum, Digne collaudaris,
Poena carceraria A fraude Sathanica
Stygis detentarum. Juste formidaris.

74. Salve, vas clementiae 79. Salve, mater coelicae


Ac benignitatis, Benedictionis,
Vas coelestis gratiae, Domina angelicae
Vas divinitatis, Congregationis,
Da misericordiae Sis ecclesiasticae
Manuni tribulatis, Memor nationis,
Per donum laetitiae Laesae manu liosticae
Et prosperitatis. Persecutionis.

75. Salve, prudentissima 80. Salve mater gratiae,


Virgo Sunanitis, Cujus ad honorem
Virgo fertilissima,

Hujus venerantiae
De qua surgit vitis Concino tenorem,
Vina fundens optima Post statum miseriae,
Amore unitis, Post mundi laborem
Mea t'ac ut anima Duc in statum gloriae
Munda sit et mitis. Tuum laudatorem.
96 —

III.

81. Gaude, sidus radium 86. Gaude, mater inclita


Proferens mirandum, Domini Messiae,
Quando paris filium Quam per melodiamata
Cunctis venerandum, Hujus symphoniae
Hunc ante Judicium Laudo, haec poemata
Mitem fac et blandum, Tibi fantes pie
Ne me propter Vitium Ducas ad agalmata
Judicet damnaiidum, Coeli hierarchiae.

82. Gaude, virga Aaron, 87. Gaude, virga proferens


Florem dans decorum, Florem sine rore,
Canticum cui Salomon Tandemque parturiens
Canit canticorum, Fructum sine more,
Fantes hoc tetrastrophon Ipsius reficiens
Carminum tuorum, Sis me vel odore.
Ducas, theotocon, In cujus deficiens
In regnum coelorum. Langueo amore.

83. Gaude, nobilissimum 88. Gaude, consolatio


Decus castitatis, Mea singularis,
Yitae rectae speculum, Quae sub tuo filio

Flos suavitatis, Cunctis principaris,


Deleas piaculum Me cum contubernio
Nostrae pravitatis, Meo tuearis
Jungens post hoc saeculum Coelesti praesidio.
Nos praedestinatis. Quo tu vallabaris.

84. Gaude, plena gratia, 89. Gaude, sponsa nobilis


Virgo singularis, Principis Assueri,
Non passa incendia, Cunctis carens maculis,
Rubo quae signaris, Mater Dei veri,
Nato reconcilia His me laudum titulis
Nos, Stella maris, Fac me promereri,
Semper quem in gloria Ut cum tuis famulis
Laeta specularis. Queam recenseri.

85. Gaude, per quam servitus 90. Gaude, salutifera


Hominis iinitur, Stirps, qua medicamen
Et libertas spiritus Venitj quo mens misera
Ipsi impertitur, Recipit solamen.
Inimici fremitus Aufer mea scelera
Per te impeditur, Tuum per precamen,
Quo nos ut antiquitus Tandemque ad aethera
Perdere molitur. Duc me tecum. Amen.
— 97

Quarta pars.
Ad Tertiam.

I.

91. Ave, plena gratia, 96. Ave, quae coelestibus


Ave, mater Dei, Gaudium fecisti,
Honorificentia Gaudium terrestribus
Populi Hebraei, Quoque praestitisti,
Vere tu laetitia Cum castis visceribus
Semper cordis mei, Christum concepisti.
Nempe beneficia Et decursis mensibus
Multa praestas ei. Novem peperisti.

92. Ave, virgo gloria 97. Ave, virgo hominum


Israelitarum, Deique reeeptrix,
Exornat prosapia Christo dans hospitium,
Quam patriarcharum, Pauperum susceptrix,
Effert sapientia Per dilectum filium,
Mira proplietarum, Rogo, mi dilectrix,
Mentium industria Ad coeli palatium
Laudet devotarum. Mea sis directrix.

93. Ave, porta principi 98. Ave, vas clementiae,


Patens aeternali, Ave mater roris,
Cum volebat concipi Plena sapientiae
Corpore mortali, Deique amoris,
Per te precor eripi Auferas malitiae
A culpa criminali, Virus et livoris,
Xe post mortem aucupi Verae amicitiae
Tradar infernali. Nos constringens loris.

94. Ave, quae ab angelo 99. Ave, coeli curiae


Olim salutata Praepotens regina,
Fuisti, spiraculo Qua nostrae miseriae
Divo impraegnata, Venit medicina,
Corda mihi vinculo Sauciatos rabie
Amoris alligata Sana serpentina,
Ab omni periculo Ululantes anxie
Praeserves beata. In Stygis officina.
95. Ave, porta invia 100. Ave, donis Spiritus
Cunetis exstans viris, Gratiaque plena.
Quae divina gratia Quam saluto gnavius
Ut auro vestiris, En vice ccntena,
Quando Christi pervia Intus et exterius,
Ipsi elargiris Quaeso, me serena,
Ex tua substantia Perducens posterius
Corpus modis miris. Ad vitae anioena.
Dreves, Udalricus Wi'ssofontanua.
— 98

II.

101. Salve, quam nunc veneror 106. Salve, Signum foederis


Plausu laetabundo, Et securitatis,
Per quam, ut confiteor, Datum nobis miseris
Salus venit mundo, Dono trinitatis,
Me ab hoste, deprecor, Porrige de superis
Tuta furibundo, Manum pietatis
Quo suadente inquinor Constrictis in tenebris
Scelere immun do. Suis pro peccatis.

102. Salve, servatorium 107. Salve, dicta civitas


Gratiae coelestis, Majestatis Dei,
Largiens Stipendium Ob culpas praeteritas
In vita honestis Ad quam currunt rei,

Fantem laudatorium Obstet tua pietas


Hoc in tuis festis Intemperiei,
Praeserves ab hostium Gravis quam iniquitas
Morsibus molestis. Causat cordis mei.

103. Salve, cor, praesentia 108. Salve, clavis aurea


Cujus ornat coelum, Gemmis decorata.
Cujus nati gratia Per quam sunt aetherea
Legis pandit velum, Kegna res erat a,
Tua refulgentia Dignitas virginea
Pellant liostis telum, Tua, beata,
Et cum pertinacia Abigat tartarea
Iram atque zelum. Bella et peccata.

104. Salve, virgo media 109. Salve, plena gratia


Hominis et Dei, Pneumatisque donis,
Per quam sacrificia Quorum redundantia
Immolamus ei, Ex te fluit bonis,
In ista miseria Aufer ab ecclesia
Miserere mei, Vim obsidionis,
Meaeque solatia Quam infert malitia
Des progeniei. Stygei praedonis.

105. Salve, sedes gratiae, 110. Salve, stirps egregia


Cliristus qua sedebat, Atque generosa,
Tempore infantiae Summi regis filia,

Quando vagiebat, Mater gratiosa,


Sed misericordiae Canentes praeconia
Sedem te habebat, Tua in hac prosa,
Cum nostrae miseriae Transfer ad palatia
Maculas tergebat. Coeli gaudiosa.
— 99

m.
111. Gaude, coeli domina, 116. Gaude, virgo, filia
Cui hoc in decreto Regis manu fortis,
Cano jubilamina Possides sedilia
Cordis in secreto, Quae in coeli portis,
Post mundi certamina Cum linquam debilia
Transitoque freto Carnis bora mortis,
Ad coelorum culmina Duc me ad ovilia
Duc nos vultu laeto. Coelicae cohortis,

112. Gaude, fulgens gemmula, 117. Gaude, tabernaculum


Pulchrior sapphiro, Sanctae trinitatis,
Relucens per saecula Mundum stans in saeculum
In coelorum gyro, Cunctis a peccatis,
Munda, mater, sedule Praestes adminiculum
Gratiae butyro Corde perturbatis
Me propter piacula Et Stygis per zabulum
Similem deliro. Poenis profligatis.

113. Gaude, secretarium 118. Gaude, quae nos dulciter


Domusque cedrina, Fecisti gaudere,
Per quam dat solarium Quos lacrimabiliter
MaJGstas divina, Eva fecit flere,
Auferas contrarium, Laudi tuae jugiter
. coeli regina, Fac nos inhaerere,
Pellens adversarium Tecumque perenniter
Cum omni ruina. Coelum possidere.

114. Gaude, quae bis literis 119. Gaude, cui liis laudibus
Laudis per concentum Modo sabbatizo,
Debite describeris Amans te prae opibus
Continens contentum, Auroque obrizo,
Nam, a quo tu pasceris, Subveni celerius,
Generas frumentum, Quando agonizo,
Quod et nobis miseris Ne tradar perennibus
Praestet nutrimentum. Poenis ab inviso.

115. Gaude, (juae deliciis 120. Gaude, vas virginoum,


VA jucunditate Tenens niedicnmen,
Frueris ac gaudiis Quod justis nectareum
In beatitate. Confert relevamen,
Servulum a noxiis Per istud carmineum
Tua pietate Melos post examen
Praeserves et vitiis Tbronum ad aethereuni
Ac adversitate. INle perducas. Amen.
— 100

Pars quinta.
Ad Sextam.
I.

121. Ave, odorifera 126. Ave, stirps qua floruit


Nardus, dans odorem, Flos amygdalinus,
Terra, pontus, aethera Qui morte defloruit
Quo sumunt vigorem, Conditus supinus,
Audi, virgo tenera, Sed surgens refloruit
Tuum laudatorem, Ut flos matutinus,
Abigens pestifera Facile nam potuit,
Mentisque languorem. Velut rex divinus.
122. Ave, venerabilis 127. Ave, cujus uteri
Mater verbi summi, Nobile gestamen
Moysi spectabilis Resarcivit superi
Virgo, Signum dumi, Regni laceramen
Contentas bis titulis Servi tui miseri
Landes fac consumi Auf er allutamen.
Amoris scintillulis Quo gravor pestiferi
Velut virga fumi. Hostis ob luctamen.
123. Ave, tabernaculum, 128. Ave, spes solatii
In quo requievit, Cunctis tribulatis,
Qui mundi piaculuin Civitas refugii
Moriens delevit, Et securitatis,
Hostis aufer jaculum Poenis purgatorii
Quod modo desaevit Pressis pro peccatis
In mundo et scandalum Fer donum remedii
Plurimum succrevit. Atque pietatis.

124. Ave, cujus planctui 129. Ave, porta coelica,


Natus concordavit, Per quam tunc exivit
Filio tonitrui Christus, cum substantia
Cum commendavit,
te Carnis se vestivit,
Sub amoris mutui Ex obedientia
Pace quando stravit, Mortem hanc subivit
Hostes aut astutui Et ita siderea
Ejus obviavit. Regna resarcivit.

125. Ave, virens vinea, 130. Ave, virgo, speculum


Quae tunc floruisti, Bonitatis Dei,
Cum Christum virginea Praestans habitaculum
Carne genuisti, Ejus requiei.
Sed Corona spinea Per amoris vinculum
Punctum cum vidisti, Me conjungas ei,
Veluti feminea Auferens piaculum
Tristis exstitisti. Foedum cordis mei.
101 —
11.

131. Salve, potentissima 136. Salve, venerabilis


Mundi imperatriXj Mulier Hebraea,
Pauperum dulcissima Florens laudum flosculis
Tarnen consolatrix, In omni Judaea,
Irae sis piissima Solutum a vinculis
Dei refraenatrix, Culpaeve morphea
Servi tui anima, Me junge coelicolis,
Quam timet peccatrix. Dulcis mater mea.

132. Salve, cujus nomine 137. Salve, speciosior


Respiro frequenter, Sole in splendore
Cum pro meo crimine Atque virtuosior
Torqueor dolenter, Virtutum vigore,
Unde hoc in carmine Accende me, deprecor,
Laudo te gaudenter, Amoris fervore,
In coelorum culmine Mente qui destituor
Regnantem potenter. Noxae prae algore.

133. Salve, porta misero 138. Salve, potentissima


Patens peccatori, Stygis spoliatrix
Hunc servans ab infero Ei copiosissima
Reddensque amori, Mundi irrigatrix,
Mihi tuo tenero Mea ad te anima
Praesta laudatori, Clamitat peccatrix,
Ne velim de cetero Ut ejus promptissima
Per peccata mori. Tu sis reparatrix.

134. Salve, coeli civium 139. Salve, mensa aurea


Potens reparatrix, Propositionis,
Nam es poenitentium Panum et eburnea
Reconciliatrix, Sedes Salomonis,
Sis esurientium Sanctae des idonea
Virtute cibatrix Conversationis,
Et amaritudinum Auferens erronea
Sis dulcificatrix. Malae actionis.

135. Salve, plena gratia 140. Salve, o solatium


Virgoque fecunda, Animae devotae,
Quae obedientia Per juge servitium
Fuisti rotunda, Tibi bene notae,
Fac Sit ex dementia A me nmndi vitium
Mca mens jucunda. Facias remote,
Ex impatientia Regionis gaudium
Quae est furibunda. - - ^Miiii dans iunotae.
102 —

III.

141. Gaude, quam cubiculum 146. Gaude, plena gratia


Suscepit Assueri, Virgo quae probaris
Quando tabernaculum Et in coeli gloria
Intras Dei veri, Modo jucundaris,
Me cum per putibulum Aufer adversantia
Continget teneri, Mundi, Stella maris,
Cum justis in saeculum Infert quae versutia
Fac me recenseri. Feri singularis.

142. Gaude, virgo, thalamus 147. Gaude, fertilissima


Christi requiei, Stirps tuo adore
Quem descripsit calamus Flores atque balsama
Prophetarum Dei, Vincis ac decore,
Rogo te attentius, Mundes, o piissima,
Consolamen rei, Tuo pro amore
Salva me de manibus Intus me in anima
Inimici mei. A culpae foetore.

143. Gaude, velum gratiae, 148. Gaude, nubes compluens


Velum jacinthinum, Arva animarum,
Velans regem gloriae Quae desiccat vehemens
In mundo peregrinum, Aquilo culparum,
Impetum nequitiae Esto nobis tribuens
Conteras vulpinum, Fontem gratiarum,
Dans benevolentiae Qui sit aestum dimovens
Modum columbinum. Conscientiarum.

144. Gaude, vellus roridum, 149. Gaude, virgo aurea,


Yellus Gedeonis, Signum pietatis,
Quae solamen solidum Ac fenestra vitrea,
Cunctis te exponis, Qua sol deitatis
Robora me pavidum Intravit, erronea
Gratiarum donis, Nostrae caecitatis
Contra hostem callidum Auferas cum carnea
Tempore agonis. Culpa foeditatis.

145. Gaude, sanctitudinis 150. Gaude, fons scientiae,


Speculum, Maria, Cujus per stillamen
Expers omnis criminis Pelluntur moestitiae,
In hujus vitae via, Datur sublevamen.
Te laudantes carminis Aufer nunc ecclesiae
Hujus melodia, Sanctae tribulamen,
Ad beatitudinis Illatum ex rabie
Regnum ducas, pia. Paganorum. Amen.
103

Sexta pars.
Ad Nonam.
I.

151. Ave, domicilium 156. Ave, quam Emanuel


Sanctae trinitatis, In matrem sacravit,
Castitatis lilium, Angelus te Gabriel
Mater pietatis, Quando salutavit,
Placa tuum filium Consultum Acbitophel
Oifensum peccatis, Tunc annihilavit,
Largiens auxilium Contra plebem Israel
Cunctis tribulatis. Quod olim dictavit.

152. Ave, virgo Jessea, 157. Ave, qua divinitus


Ave virga floris, Debuit Messias
Qui dat serta aurea Nasci, sicut primitus
In coelorum foris, Scripsit Isaias,
Mala instantanea Rogo te meduUitus
Intus atque foris, Has per hymnodias,
Aufer, virginea Hostis aufer impetus
Mater, cunctis horis. Atque phantasias.
153. Ave, de qua canimus: 158. Ave, scala gratiae,
Ave maris Stella, Christus quam ascendit,
Nam succurris citius Quando semen Abrahae
Nobis in procella, Carne apprehendit,
Te deprecor attentius, In vallem miseriae
Clemens puella, Postea descendit,
Tuum pro fidelibus Ubi multifarie
Natum interpella. Mundum reprehendit.
154. Ave, pudicitiae 159. Ave, cujus dulciter
Gemma admiranda, Vox in aure Dei
Normula justitiae, Personat humiliter,
Cunctis praedicanda, Cum te subdis ei,

Tu misericordiae Hostium celeriter


Mater veneranda, Obsta rabiei,
Omnibus ecclesiae Qui laedunt letaliter
Natis es amanda. Castrum cordis mei.
155. Ave, quam intrinseca 1(30. Ave, sceptrum regium
Nunc devotione Christianitatis,
Veneror glorifica Solamen moerentium
Collaudatione, Suis pro peccatis,
Tua me salvitica Tuum Privilegium
Benedictione, In bis praedicatis
Corruam ne hostica Fantes duc in gaudium
In impugnatione. Cum praedcstinatis.
104 —

II.

161. Salve cujus coelicae 166. Salve, terra sitiens


Vitae insignimen Proferens virgultum,
Concino poetice Per fructum reiiciens
Illud per polimen, Nos suavem multum,
Auferas Satlianicae Cor meum desipiens,
Fraudis impedimen, Stolidum vel stultum
Quando scandam lubricae Reduc mei miserens
Carnis hujus limen. Ad divinum cultum.

162. Salve, quae nunc frueris 167. Salve, vas mirabile


Coelicis abunde, Minime extensum,
Ibique amplecteris Tamen inetfabile
A sponso jucunde, Verbum es immensum
Mei vincla sceleris Continens, id nobile
Precibus contunde, Carmen sie expensum
Et mihi de superis Tibi acceptabile
Gratiam infunde. Sit velut incensum.

163. Salve, quam humiliter 168. Salve vitis gratiae


Odis praeconizo, Ac jucunditatis,
Tuis donis dulciter Vitis abundantiae
Nam panegorizo, Et suavitatis,
Adveni celeriter, Yinum da laetitiae
Quando agonizo, Mente perturbatis,
Ne vexer letaliter Auferens moestitiae
Ab hoste inviso. Causam cum peccatis.

164. Salve, quae virtutibus 169. Salve, nubes contegens


Omnibus depicta, Christi deitatem,
Pulchrior sideribus Assumpsit obediens
Sole stas amicta, Cum humanitatem.
prae mulieribus Per te nobis largiens
Cunctis benedicta, Sit benignitatem,
Expia celeriter Omnes culpas abluens
Servuli delicta. Dansque caritatem.

165. Salve, tabernaculum, 170. Salve, quae virtutibus


Christus quod intravit, Omnibus ornata
Carnis quando cingulum In matrem es coelitus
Sibi adaptavit, Christi ordinata,
Hac fidelem populum Defun Ctorum gemitus
Abundanter pavit, Respice, beata,
Quando vini poculum Qui torquentur acrius
Panemque sacravit. Ob sua peccata.
- 105 —

III.

171. Gaude, quae nunc optimam 176. Gaude, lux quae nuntias
Partem elegisti, Veri solis ortum,
Coelitum altissimam Christum quando generas,
Sedem ascendisti, Nobis vitae portum,
Misericordissimam Culparum per tenebras
Manum praebe tristi Modo me absorptum
Mihi, plurifariam Ad coeli delicias
Olim quem audisti. Duc per angiportum.

172. Gaude, quae regaliter 177. Gaude, quae custodia


Regnas in supernis, Angelorum septa
Ubi facialiter Per natum es gaudia
Deum semper cernis, Coelorum adepta,
Mundes integraliter Laudis meae hostia
Me nunc in internis Tibi Sit accepta.
Jungeque finaliter Et cuncta turbantia
Gaudiis aeternis. Pellas et inepta.

173. Gaude, quae in dextera 178. Gaude, odorifera


Nati conscendisti, Stirps, quae gignis fructum,
Quando super aethera Qui Adam ad aethera
Assumpta fuisti, Reduxit seductum,
Duc me per itinera Dulcis mater, prospera
Legis, quae transisti, Mentis meae luctum,
Quando virgo tenera Propter mea scelera
In mundo vixisti. Merito inductum.

174. Gaude, mater coelitus 179. Gaude, quae in Bethlehem


honorificata, Panem protulisti.
Super omnes spiritus Quo novam Jerusalem
In coelo locata, Plene refecisti,
Junctorum germanitus Manum praebe celerem
Mihi, beata, Concioni Christi,
Omnia radicitus Quae ad te amabilem
Auferas peccata. Corde clamat tristi.

175. Gaude, domus gratiae 180. Gaude, cujus merito


Ac satietatis, Istud praedicamen
Domus sapientiae Nunc virtutum pictito
Ac benignitatis, Tuorum celamen,
Filiis ecclcsiae Tuum mihi tlagito
Modo tribulatis Des auxiliamen,
Donum des laetitiae Ne post mortem perdito
Et Prosperität is. Hosti tradar. Amen.
106

Septima pars.
Ad Vesperas.
I.

181. Ave, plena gratia 186. Ave, tabernaculum


Yelut aquaeductus, Quae protectionis
Divina dementia Es, pellens periculum
Ex qua crevit fructus, Tribulationis,
Quo Adam ad gaudia Mihi sis latibulum
Coeli est reductus, Tempore agonis,
Et corda moerentia Hostilis obstatulum
Suos ponunt luctus. Pellens suasionis.

182. Ave, clarissima 187. Ave, felix femina,


Nubes, quam ascendit Circumplexa virum,
Dei sapientia, Continet regimina
Coelos quae extendit, Qui per mundi gyrum,
Abrahae ex gratia Affectum dilaquea
Semen apprehendit, Cordis mei dirum,
Ex te, beatissima, Qui facit per crimina
Carne dum descendit. Me quasi delirum.

183. Ave, quae hominibus 188. Ave, porta dirigens


Pacem peperisti Ad orientalem
Coelique virtutibus Viam cor abjiciens
Gaudium auxisti, Culpam criminalem,
Suceurre celerius Servum tuum erigens
Menti meae tristi, Sis ad immortalem
Clementer ut saepius Vitam, tuam faciens
Antea fecisti. Me contubernalem.
184. Ave, virga corrigens 189. Ave, quinque porticus
Vitam peccatoris, Habens o piscina,
Fortiter sis abigens Utitur catholicus
Fraudes deceptoris, Cujus medicina,
Scelera sis removens Ad te missus angelus,

Tui laudatoris. coeli regina,

In Deo proficiens Me conservet penitus


Ut sim cunctis horis. Ab omni ruina.
185. Ave, mundi domina, 190. Ave, virgo platanus
Cui nunc corde laeto Obumbrationis,
Cano jubilamina Quam ornavit Dominus
Mentis in secreto, Fructibus et donis,
Hostis post certamina Manum da iidelibus
Transitoque freto Consolationis,
Nostra scribe nomina Omnes pellens impetus
In coeli decreto. Tartari draconis.
— 107 —

II.

191. Salve, virgo pariens 196. Salve, templum numini


Gentibus salutem, Divino dedicatum,
Quae legem instituens Nullo unquam homini
Movet ad virtutem, Puro reseratum.
Esto mater dirigens Carmen istud nomini
Meam senectutem, Tuo decantatum
Ut legi obediens Salvet me discrimini
S Celera refutem. Pro peccatis datum.

192. Salve, fundens oleum 197. Salve, nubes coelica,


Petra firmitatis, Mirum fundens rorem,
Quod Inungit cuneum Dantem vi deifica
Christianitatis, Gratiae madorcm,
Auditum virgineum Deprecor, imbrifica
Istis praedicatis Tuum laudatorem,
Adhibe per famulum Abigens phantastica
Tuum decantatis. Mentisque torporem.

193. Salve, o virginea 198. Salve, petra largiens


Aula summi regis. Aquas gratiarum,
Cujus velut aurea Nostrarum reficiens
Turris carnem legis, Sitim animarum,
Perduc ad aetherea Esto sordes abluens
Christiani gregis Conscientiarurn,
Plebem, quae spontanea Contractas multot iens
Implet scripta legis. Per aestum culparum.

194. Salve, porta pessulo 199. Salve, sol communicans


Timoris firmata, Splendorem diei,
Amoris signaculo Virgo carnem gcnerans
Divini signata, Mundo Cbristi Dei,
Christiano populo Gratia sis obvians
Adsis miserata, Culpae glaciei,
Protegens a scandalo Quae nunc est refrigerans
Abluens pcccata. Fundum cordis mei.

195. Salve, terra germinan^ 200. Salve, pigmentarium


Mundo Salvatorem, Vas, quo medicamen
Cum fuisti generans Tentum est, quod mentium
Carnis ejus tiorem, Sanat laceramen,
Hoc per Carmen elegans Fac meorum scelerum,
Ejusque tenorem Deprecor, piamen.
In me sis aedificans Ut non post Judicium
Divinum amorem. Poenas feram. Amen.
— 108

III.

201. Gau de, pulchra mulier, 206. Gaude, virgo solium


Sole stans amicta, Judicis venturi,
De qua sunt communiter Cuncta per Judicium
Gloriosa dicta, Verum discussuri,
Petimus humiliter, Tuum per auxilium
Mater benedicta, Simus audituri:
Nostra solvi pleniter Venite in gaudium
Impetres delicta. Semper gravisuri.
202. Gaude, quae non despicis 207. Gaude, cujus nomini
Queraquam peccatorem, Concinunt polite
Sed benigne respicis Sacerdotes Domini
Ducens ad amorem, Cunctique levitae,
Pia mater, judicis Obsequentes carmini
Tempera furorem, Huic expedite
Nos conjungens coelicis Ne dentur discrimini,
Mundi post laborem. Cum dicetur: Ite.
203. Gaude, silex largiter 208. Gaude, vas mirabile,
Aquas fundens vitae, Continens immensum
Nam vivunt perenniter Verbum nee sensibile
Hac utentes rite, Hominis per sensum,
Yoca nos hilariter Melos istud sedule
Dicens: Huc venite, Tibi sie impensum
Et vobis humiliter Mihi placet frivole
Gratias haurite. Dominum offensum.
204. Gaude, promptuarium 209. Gaude, obsequentium
Gratiae divinae, Tibi procuratrix,
Quae praestas Stipendium Et noxis cadentium
Menti columbinae, Pia revelatrix,
Mihi adjutorium Mentes poenitentium
Fer in meo fine, Sis refocillatrix,
Ac insultus hostium Garne decedentium
Laedere non sine. In coelum delatrix.
205. Gaude, saccus, pretium 210. Gaude, tympanistria,
Quod redemptionis Laudans per dictamen
Servasti vel hominum In magnificentia
Liberationis, Patrem, natum, flamen.
Fanti famulitium Da pro tua gloria
Hujus cantionis Et per hoc laudamen,
Tu largire praemium üt salver per saecula
Retributionis. Saeculorum. Amen.
Cod. S. Petri Salisburgens. b II 3 saec. 15. fol. 1 a. A. —
Cod. S. Petri
Salisburgens. b VII 10. saec. 15. fol. 216 b. B. —
Orat. ms. Tegurinum saec.
15. Clm. Monac. 19353 fol. 141 a. C. —
Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clin.
Monac. 20021 162 b. D.
fol.
Incipit laudatorium B.V.M. distinctum per Septem partes et potest dici
— 109 —

per horas diei canonicas vel per Septem ferias septinianae vel aliter secun-
dum devotionem orantis. AB.
1, mihi facie AB.
6 —
4, 8 Mater fehlt A. 5, 4 Ave A. — 7, 8 —
Nobilis in AB. —
11, 2 Christo fehlt AB. —
11, 3 uteriim fehlt A. 12, 6 —
Tua fehlt A. —
7, 5 Hostium A. —
20, 7 u. 8 fehlen A. -
29, 8 Tunc tribuisti
A. —31, 6 Frans inolita AB. 41 —
5 u. 6 fehlen AB.
, 45, 5 u. 6 -
fehlen AB. —
5, 1 calamus A. —
51, 5 u. 6 fehlen A. —
55, 3 gloriae fehlt
A. — 55, 8 Odis fehlt A. —
57, 6 Mundi fehlt A. —
59, 8 Regni fehlt
A. —62, 8 concinuerunt A. —
64, 6 Dignaris A. —
64, 7 denarium A. —
68, 4 Hac hymnodia A. —
73, 6 u. 7 fehlen AB. —
75, 5 optima fehlt A. —
30, 3 Hus veneratione A Hujus veneratione B. 99, 6 Sane AB.— 102, 4 —
— —
;

honestatis AB. 102, 5 Fatim A; fanti B. 127, 5 u. 6 fehlen A. 132, —


4 n. 5 fehlen AB. —
144, 8 Per te agonis AB. —
169, 5 largiens nobis
A. —170, 4 ornata A. —
172, 3 faciliter A. —
172, 6 nunc internis AB. —
173, 6 In legis qui AB. —
189, 8 ruina fehlt A. —
193, 4 tegens AB. —
195, 3 fiiisti bis 195, 7 fehlen AB. —
199, 7 est A. —
201, 4 dicta fehlt AB.

Abecedarioriim series prior


26. Abecedariiis 1.

1. Abba deiticum. Matrem ut virginem


rerum principium, coUaudem strenue^
Qui iiaturaliter Nunc et in coelico
generas filiuin. regno perpetue.
Cum quo mirifice 5. Ergo nunc riuimae
spiras paraclitum, vires concurrite
Cujus det gratia Et inconveniens
mihi consilium. omne abjicite,
2. Beatam efferam Deum prae omnibus
dignis ut laudibus et benedicite,
Alumnam filii Deinde- virginem
tui devotius, sanctam et dicite:
Cujus solamine 6. Föns dulcis gratiae,
utor frequentius, virgo mitissima,
In mundi variis Se tuis pedibus
adversitatibus. velut peripsima
3. Christe, credentiuni Mea flebiliter
tibi spes unica, prosternit anima,
Precantis servuli Oppressa sceleruni
cor serenifica, mole gravissima.
Juva ingenium, 7. (jJravatur siquidem
linguam sie applica, fastu supcrbiao,
Ut digne virginis Igne succenditur
depromam cantica. et avaritiae,
4. Donum paracliti Foodatur turpiter
poscenti tribue, luto luxuriao,
Meutern irradia Ipsamque concremat
et sensus imbue, fax iracundiae.
.

110 -
8. Hinc rancor, odium, Quando cum hostiis
linguae fallacia, natum humiliter
Ventris ingluvies Ferebas Domino
seu castrimargia, nee non legaliter.
Et torpor animi
14. mors dulcissimi
sive acedia,
Jesu, quam graviter
Me premant graviter
Beatam virginem
sed et invidia.
laedis ac duriter,
9. Incontinentia Astante filio

meorum sensuum lamentabiliter,


Me reum faciunt Crucis patibulo
magnorum criminum; penso crudeliter.
Per culpas etenini
15. Plebs tidelium,
excessi tactuum,
corde compatere
Olfactus visusque,
Beatae virgini
gustus et aurium.
matrique tenerae,
10. Kacodaemonibus Gravatae gemitu
consensi turpiter ac mentis vulnere,
Insidiantibus Quam cernis animo
mihi fallaciter, quasi deficere.
Ni in te remige
16. Quis ejus animi
a malis revocer,
narret angustias,
Me foetens Acheron
Quis scribae calamus
uret perenniter.
scribat tristitias,

1 1 Luce me gratiae Quibus afücitur


tuae irradia, cernens molestias,
Praedicta penitus Quas natus patitur
potenter ascia, atque injurias.
Virtutes insere,
17. Reor verumtamen,
aufer tristantia,
nil eam temere
Tui solaminis
Per insolentiam
praestans solatia.
fari aut agere,
12. Maria siquidem Sed cum modestia
non gratis diceris, mores componere
Praees nam domina Et sie miserias
creatis ceteris, suas exprimere.
Splendens et fulgida
18. Sed post sanctissimae
Stella in superis
carnis funebria
Et Christi crucio
Transit avunculi
amara crederis.
propria,
sui in

13. Nam tuam animam Praestolans filii

mucro tunc achter consolatoria


Laesit, ut Simeon Fienda protinus
dixit veraciter, in die tertia.
111 -
19. Tunc ergo splendide 20. Verum ut referam,
miroque jubilo mente quod sentio,
Advenit filius Credo quod penitus
primo diluculo, haec visitatio
Salutat virginem Sanavit virginem
dulci cum osculo, ab omni crucio,
Orantem forsitan Sibi quod intulit
tunc in cubiculo. praecedens passio.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 41 a. A. Orat. —
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 97 a. ß. „Incipit Abcdarium
feriale B.M.V. Hymnus primus se habet per modum prologi; feria 1^."

27. Abecedarius II.

1. Ave nunc inclita 5. Ex regionibus


stirps, quae in culmine Orient alibus,
Tuo fers flosculum lllustrat radius
divo spiramine quas priinum Delius,
Satum et alitum, Magi gentilium
qui suo sanguine ex sapientibus
Captivum hominem Devoti veniunt
solvit a crimine. docti divinitus.

2. Bene laetitia 6. Ferunt lii munera


vocaris Israel, nato triplicia
Qua carnem induit Ejus dominium
verus Emmanuel, significantia,
Sicüt praedixerit Auro exprimitur
angclus Gabriel ejus potentia,
Et scriptis tradidit Myrrho mortalitas,
sanctus Ezechiel. thus sacrificia.

3. Carnem suscipiens 7. (laudenter igitur


nam Christus Dominus adstant puerulo
Te portani transiit Tento exiguo
conclusam penitus, in tuguriolo,
Et natus exiens Adorant intime
^ te nihilominus cordis hunc jubilo,
Clausam dimiserat. Exsultant plausibus,
ut eras primitus. salutant osculo.

4. Dein legaliter 8. Hi sie humiliter


cum circumciditur, obtenta gratia
Jesus dulcissimum Per viam aliam
nomen imponitur, vadunt ad propria,
Sed cum tenerrimus Ita deluditur
sanguis sie funditur. regis fallacia
Maternus aninms Nee non accenditur
tuus concutitur. ejus ferocia.
112 —
9. Infantum saeviens Virtutum exsequi
in innocentiam, per exercitia
Turbam barbarice Et ita perfici
trucidat plurimam, Vera justitia.
Putat insaniens,
15. Post hoc cum filio
se sapientiam
a templo remeas
Dei exstinguere
Expletis, facere
suam per furiam.
quae tunc decreveras,
10. Karorum pignorum In villa Nazareth,
mortes maternitas in qua conceperas,
Clemens flebiliter Dilecto vigiles
planxit et pietas, servas excubias.
Dire tyrannica
16. Quo divi pueri
quae stravit feritas,
necessitatibus
Quorum nos meritis
salvet divinitas.
Dum mater tenera
instares cautius,
11. Legis veteribus Joseph justissimo
data traditio apparet angelus,
Habet, ut feminae, Jubet Canopicis
cujus conceptio vos ferri iinibus.
Fuit ex semine,
17. Rursus te, arbitror,
fiat purgatio
premit angustia,
Ac tan dem Domino
Quando recedere
prolis oblatio.
a tua propria
12. Modo virginitas Juberis, eremi
seu castimonia, ire per in via,
Tua integritas Et sie cum filio

et sanctimonia, ferre exsilia.


Prolis divinitas
18. Sed post haec iterum
atque potentia
advenit nuntius,
Te solvunt penitus
Unus de angelis
a caerimonia.
missus divinitus,
13. Non enim filium Ad solum proprium
semine
virili vocans vos citius,
Garne conceperas Ut scriptis tradidit
sed sacro flamine, telonearius.
Qui suae gratiae
19. Terris cum iterum
te obumbramine
tuis induceris,
Totam repleverat
Cordis molestiam
suoque lumine.
non parvam pateris,
14. si tribueret Nam annis tilii

divina gratia, decursis teneris,


Tua nos visere Festis legalibus
gesta humilia, hunc tecum invehis.
113 -
20. Verum cum rediens, Laeserunt gravius
legisaemula, in ista horula,
Hunc desse cerneres Donec reinvenis
te moesta spicula quaerendo sedula.
Orat. ms. Tegurinum Clm. Monac. 19824 fol. 42 a. A.
saec. 15. Orat. —
ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 99 b. B.
*
20, 2 bei desse —
am Kande „per syncresin pro deesse" A.

28. Abecedarius III.

1. Annum cum attigit Panis esuriit,


natus tricesimum, sitit fons deicus,
Baptistam adiit per quem reficitur
lavantem populum, orbis catholicus.
Baptismum accipit 6. Formam credentibus
lavator scelerum, dat poenitentiae,
Per aquas conferens Perfectam regulam
nobis remedium. obedientiae,
2. Baptista tremuit Nee non consilium
nee audet längere dat continentiae,
Messiae verticem Ob spem et meritum
sed clamat misere: aeternae gloriae.
Baptismi gratiam 7. (jignendi soboles
a te reeipere Sacra connubia
Mundano debeo Nequaquam abstulit
foedatus pulvere. hac castimonia,
3. Creatrix trinitas Immo haec approbat
tune evidentius sua praesentia,
In suis claruit Ex aqua faciens
proprietatibus, vina suavia.
In voce genitor, 8. Hinc sibi copulat
in carne filius, multos discipulos,
Sanctus in specie Quosdam prae ceteris
columbae spiritus. vocat apostolos,
4. Deinde spiritus Per quos et convocat
hujus ducamine ad üdem populos,
Venit in eremum, Linquens in sordibus
summo conamine verbis incredulos.
Hostis aggreditur 9. Johannem, Jacobum,
hunc et temptamine, Petrum et Didymum,
Sed sacro vincitur Bartholomaeumque,
scripturae lumine. Philippum, Jacobum,
5. Ejus jejunii Judam et Simonem,
cum quadragesimus Teleonarium,
Dierum pleniter Andream convocat
instaret numerus, et Judam subdolum.
Droves, Udalricus Wossofontaims. 8
114

10. Kathedram tradidit Quibus et premitur


Pctro ecclesiae intelligentia,
Auctoritatemque Ne clare capiat
dedit plenarie, expedientia.
Dicens, quod solveris
16. Quaeso suppliciter,
tu arbitrarie,
mater clementiae,
Tenebit solium
Meae propitius
coelestis curiae.
nubem inscitiae
11. Lex hujus cathedrae Propellas, tribuens
nunc in episcopis lumen scientiae,
Ciaret realiter Frondes ingenii
atque presbyteris, et rorem gratiae.
Qui rite praesident
17. Rorem desidero
suis ecclesiis
missum divinitus,
Ac justis instruunt
Qui sanctus scribitur
sanctis et monitis.
in lege spiritus,
12. Miris resplenduit Meas aboleat
Christus prodigiis, ut noxas penitus,
Vita laudabili, Olim inhaeseram
doctrinis variis, quibus meduUitus.
Quibus consuluit
18. Superbus etenim
nostris miseriis,
fui et invidus,
Ut scripsi breviter
Amarus, tepidus,
octo rosariis.
iratus, lubricus,

13. Nam ibi angeli Gulae deserviens


narratur missio, vinoque deditus
Consensus virginis, Meisque turpiter
Christi conceptio, excessi sensibus.
Ejus nativitas
19. Totus subjacui
et circunicisio,
culpae piaculis,
Nee non sanctissimae
Offensionibus
vitae progressio.
et magnis scandalis,
14. Omissis igitur Quae gessi nequiter
ibidem positis, in meis saeculis,
Stilus convertitur Ea vix scriberem
ad laudem virginis, mille versiculis.
Cujus ob gratiam
20. Ut ergo dignius
dulcis amaminis
tuis assidue
Hujus aggredior
Insistam laudibus,
onus dictarainis.
praedicta dirue,
15. Prob pudor, obstrepunt Precatu animum
sed multa vitia virtute imbue
Lumen ingenii Et intellectui
impedientia, vigorem tribue.
115

Orat. ms. Tegnrinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 43 b. A. — Orat.
ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 102 a B.

29. Abecedarius IV.

1. Ave, largissima, 6. Frangor nam animi


donatrix munerum, inquietudine,
Quae praestas largiter Qui multo premit ur
catervis pauperum gravique crimine,
Et ad me porrige ßespirat paululum
ob culpas miserum, sed a gravamine,
Stipem solaminis Delectans dulciter
nunc et in posterum. tuo amamine
2. Benedic famulum 7. Grravem penuriam
ex Dei gratia, virtutum profero,
Conantem canere Unde solamina
tua praeconia, tua desidero,
Phantasma disjice, Clemens subvenias
mentem irradia, ut mihi misero,
Et, quae sunt pleniter Ut non post obitum
da ncccssaria. immergar Tartaro.
3. Coelum concipio 8. Binc ergo veneror
te non incongrue, te sanctam virginem,
Qua nobis influunt Quae nobis parturis
bona continue; Deum et hominem,
Et mihi gratiam Nobis hominibus
divinam influe, adspcctu similem,
Ut te concentibus Ab omni vitio
laudem assidue. inattingibilem.

4. Dei ingeniti 9. Ipse justitiae


nata amabilis sol nos irradiet,
Et ejus filii Ne nos de cetero
mater laudabilis, culpa contaminet,
Pneumatis clausula Pater ab onniibus
inviolabilis, malis nos sublevet,
Cunctis credentibus Pneuma nos lumine
es venerabilis. suo illuminet.
5. En modo conspicis, 10. Karisma doceat
quo desiderio ejusdem spiritus
Flagrans inhaereo Nos pressos plurimis
tuo vestigio. l^^rplexitatibus,
Frui desiderans Expurget pleniter
tuo suftVagio, a facinoi'ibus.
Me nempe multiplex ChMnenter ropleat
premit defectio. cunctis virtutibus.
8*
a

— 116 -
11. Lassos reficiat, 16. Quippe altrinsecus
sedet discordiam, plebs jam catholica
Livorem auferat Perfert flebiliter
et iracundiam, multa tyrannica,
In tribulamine Nempe forinsecus
juvet ecclesiam, bella paganica,
Ab ea dimovens Intus civilia
omnem miseriam. mundique lubrica.

12. Mundet et squalida 17. Regnantem undique


corda a vitiis, in mundi machin
Quibus sordescimus Nobis concilient
in conscientiis, tua precamina,
Suis torpentia Propellant hostium
accendat gratiis cuncta molimina,
Et servet omnibus Yirtutes inserant
a negligentiis. absolvant crimina.

13. Ne forte decidant 18. Stirpis Davidicae


spernentes modica, germen amabile,
Currentes fervide Ferens in stipite
per mundi lubrica, decus mirabile,
Et sie perveniant Aulae sidereae
tandem ad maxima, quod regnum stabile
Quibus finaliter Regit et perficit
vadunt in tartara. omne creabile.

14. amor inclite 19. Tuae largitio


beatae virginis, maternae gratiae
Ex abundantia Clangor est buccinae
tuae dulcedinis sonans mirifice,
Nostri acedinem Praesta solatium
depeile criminis, tuae clementiae
Et poenam perpetis In valle plurimum
amaritudinis. pressis miseriae.

15. Ponis propheticis 20. Virgo dulcissima,


figuris terminum, die pusillanimis
Cum nostrae generas Summe precantibus
culpae remedium, mitis et humilis:
Precamur, abjice Venite propere,
nunc exterminium, vos qui me cupitis,
Gravans ecclesiae Nolo deserere
sanetae collegium. vos in angustiis.

Orat, ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824. fol. 45 a. A.


Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 20001. fol. 104 b. B.
— 117 —
30. Abecedarius V.

1. Alma progenies Multum nam extulit


stirpis Davidicae, super omnia,
te
Divinum flosculum Olim quae fecerat
gignens mirifice, sua potentia.
Amoris brachia 7. Oaudens nunc igitur
super nos projice, sancta ecclesia
Ad bonum robora, Exaltat jubilis
adversa abjice. tua praeconia,
2. Beatam praedicat Tua sinceriter
te omnis natio, petens suffragia,
Ut prophetaveras Quam gravat multiplex
in tuo cantico, mundi miseria.
In quo describitur 8. Hanc quidem deforis
Dei laudatio, bella paganica
Tua sublimitas, Premunt, intrinsecus
nostra redemptio. molestant civica,
3. Carmen, o domina, Misericordiae
tuum mirificum tu manum applica,
Deum prae omnibus Et adversantia
pandit magnificum, cuncta pacitica.
Cantum sirenicum 9. In pacis etenim
ac philomenicum sanctae consortio
Vincit, dulcedine Constat ecclesiae
sed vinum Cypricum. Vera religio,
4. Dei ut musica Hinc ad te clamitat
concordans vocibus pro adjutorio,
Solamen plurimum Quae modo quatitur
dat audientibus, grandi disturbio.
Sic tuum canticum 10. Kaco nam daemones
te venerantibus cum suis fraudibus
Sonat dulcissime Kunc multipliciter
meutis in auribus. et satellitibus
5. Exaltat liumiles, Pericla inferunt
spernit superbiam, Christi tidelibus.
Esurientium Quos, dulcissima,
levat inopiam, solare citius.
Spondet timentibus 11. Larvas satanicas
misericordiam, potenter abjice,
Sic poenitentibus Gentes ecclesiae
lenit angariam. paganas subjice
6. Fecit veraciter Et in concordiam
divina gratia ducas niititice
In te, sanctissima Rixantes principes
virgo, magnalia, plebis catholicae.
118

12. Mundi pericula Non antiquarii


cuncta submoveas, scripta pervalida
Et persequentium Possunt exprimere
dolosas machinas, nee eloquentia.
Clementer languidis 17. Rorem de superis
curam provideas, coelestis gratiae
Annonas pauperi Mitte, qui auferat
da necessarias. culpam luxuriae.
13. Nemo sub manibus In amicitiam
tuis deficiat, ducat munditiae
Sed quisque gloriam Foedatos criminis
a te recipiat. hujus sorditie.
In bonis jugiter 18. Supern um lubricis
per quam proficiat, inspira gaudium,
Ne poenas vitiis Carnis putredinem,
victus accipiat. Stygis incendium
14. Omnes sinceriter Hujus miseriae
te sanctis jubilis grave dispendium,
Laudantes servulos, Cito fugabitur
virgo nobilis, sie carnis Vitium,
Absconde jugiter
19. Tremenda judicis
sub tuis scapulis,
quoque sententia
Defendens fortiter
Compungit animos,
a suis aemulis„
pellit flagitia,
15. Pudorem debitum Virtutum provocat
praesta conjugibus, ad desideria,
Et castimoniam Ducit pro nihilo
serva virginibus, mundi solatia.
At per lasciviam 20. Vana sunt etenim
se defoedantibus haec mundi alia,
Donetur castitas Sequaces plurimum
tuis precatibus. suos fallentia,
16. Quanta haec castitas Ab horum igitur
sancta naufragia gravi vesania
Mundi sustineat Servet nos jugiter
nunc per confinia, tua dementia.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19824. fol. 46 a. A.


Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 107 b. B.

31. Abecedarius VI.

1. Aurora rutilans Nubem submoveas


splendore gratiae, nostrae inscitiae,
Divum praeveniens Dans lumen largiler
solem justitiae, Intel] igentiae.
119

2. Bonorum siquidem Elementalium


Creator omnium mira mutatio,
In te humanitus In conscientiis
sumpsit initium, mira confusio.
Qui suae inclitae
8. Hujus disturbii,
mortis per crucium
ut vulgo dicitur,
Nobis cum coelicis
Onus permaximum
det participium.
clero imponitur,
3. Congratulantibus, Delectabilia
mater eximia, nam nimis sequimur
Tuis praeconiis Et a theoriois
praesta suffragia, ita astrahimur.
Et patientibus
9. Imbre infunderis
mundi naufragia
dum coeli rorido,
Tua benignitas
Fructu, tu rosula,
donet solatia.
fulciris florido,
4. Da panem coelicum Tuo subvenias
esurientibus, precatu vivido
In tuis domina Mihi mortaliter
pistum visceribus, peccatis morbido.
Et hujus porrige
10. Karisma spiritus
partem celerius
sancti propensius,
In purgatorii
mater, impetra
poenis de gentibus.
te venerantibus,
5. Eodem mystice In via Domini
pane reficitur, quo vadant rectius
Qui baptismalibus Et cuncta crimina
aquis abluitur, declinent cautius.
Sacramentaliter
11. Languores ejice
sed hoc replebitur,
mentisque nebulam,
Amore debito
Constractam turpiter
cum quis replebitur.
per culpae maculam,
6. Fac, mater gratiae, Et cunctis credulis
nos tristes liomines redona gloriam,
Sentire largiter Per Evam primitus
tuas dulcedines, et Adam perditam.
Pellens benigniter
12. Minera aperi
amaritudines,
tuae potentiae,
Nosti'orum criminum
Abundas pleniter
undique turbines.
quae donis gratiae,
7. Grandis nam undique Et amplam foveam
instat turbatio, omnis miseriae
Intus disturbium, Praeclude tiliis
foris vastatio, matris ecclesiae.
120 -
13. Ne sinas famulis, 17. Rosa pukherrima
dulcis domina, coelestis hortuli,
Aulae sidereae Odore redolens
praecludi limina, inaestimabili,
Sed illic mentium Quo frui cupiunt
per jubilamiiia beati singuli,
Laudis perpetuae Si bene sentio,
canamus carmina. et sancti angeli.

14. castimoniae 18. Serpentis abige


candescens lilium, cani astutiam,
Pro nobis rogita Qui sanctam plurimum
dilectum filium, turbat ecclesiam,
Ut suae gratiae In nos nam excitat
praestet auxilium gentem paganicam,
Nobis, quos graviter Ab intus suscitat
premit exsilium. vilem discordiam.

15. Poli empyreum 19. Totius saeculi


tua praesentia regina inclita,
Gaudet, sed precibus Cunctis virtutibus
tuis ecclesia, perfecte praedita.
Quam et nunc JDrotegant Nos tuis precibus
tua praesidia semper concomita
Oppressam graviter Vagantes misere
per mala varia. per mundi climata.
16. Quietem igitur 20. Virgo, suscipias
da laborantibus nostrum servitium,
Et mundi pelago Quod nunc offerimus
jam naufragantibus, per mentis Studium
Praesta concordiam Uti abjicias
vane rixantibus omne flagitium
Ac pacem temporum Atque linaliter
inpedientibus. des vitae praemium.

Orat. ms. Teg-urinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 47 b. A. Orat.
ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 110 B.

32, Abecedarius VII.

1. Ave tripudians 2. Beati jubilant


cum dulci filio summa laetitia
Et sanctis omnibus De tua jugiter
in coeli solio, dulci praesentia,
Isto degentibus Pro te extollitur
in territorio Dei dementia,
Adsis celeriter Qui tibi contulit
tuo praesidio. tot beneficia.
— 121

3. Coeli hierarchica Adsis et protegas


hunc laudet dignitas, hos a nocentibus
Nostras qui sublevat Et a justitia
per te miserias, impedientibus.
Perversas hostium
9. Inconfuscabilis
pellit versutias,
mater luminis,
Dimittit crimina,
In arce jubilans
infundit gratias.
rubentis culminis,
4. Diram tyrannidem Memor ecclesiae
nunc infidelium sis congregaminis,
Tuum evacuet Quod modo premitur
per patrocinium, adversis maximis.
Matris ecclesiae
totum confinium 10. Karum pro omnibus
exoro filium,
Sibi conciliet
Quos gravat servitus
dans pacem temporum.
jam infidelium,
5. Ecce sol procreas Ut horum cilius
tu vitem floridam, solvat exsilium
Quae mentem debriat Vel suae gratiae
amore fervidam, praestet auxilium.
Nubem facinorum
11. Latens o lilium
pellat et gelidam,
olim in vepribus,
Quae mentem efficit

in bonis tepidam.
Exemplum vividum
praestas humilibus.
6. Fari non poterit Et cum industria
vocis potentia te intuentibus
Nee mentis capitur Es Vera regula
intelligentia caste viventibus.
Nee mille panderent
12. Majestas deica
Abecedaria
in sanctuarium
Quantis nunc praemiis
Te sibi ordinat
fulges in gloria.
sive sacrarium,
7. Graude nunc igitur Quo suae gratiae
et aeternaliter, praestat donarium
Nam vides filium Vitae vincentibus
jam facialiter, peccatum varium.
Qui cunctis praesidet
13. Nos ergo doceas
potentialiter,
mundum despicere,
Salva nos precibus
Virtutes animi
tuis iinaliter.
soUerter (luaerere,
8. Honorem jugiter Coelum ex intimo
tuum quaercntibus cordis appetere,
Prosa, carminibus Et post in praemium
sive concentibus, illud accipere.
- 122 —
14. mater gratiae, Nobis degentibus
nunc tua gratia in valle misera
Nobis moerentibus Tuae clementiae
donet salubria, ostende viscera.
Nam turbat multiplex
18. Stirps mirabilis,
nos jam miseria, inaestimabilem
Foris adversitas, Fructum parturiens
intus discordia. et ineflfabilem,

15. Paradisiaci Tuis precatibus


campi rosula, sanet raedebilem,
Fragrans virtutibus Servans in posterum
cuncta per saecula, imperturbabilem.
Tuis precatibus, 19. Tu modo cyclade
mater sedula, cincta purpurea,
Te venerantium Regina resides
aufer piacula. sede aetherea,
16. Quae nunc in filii Tuorum exsulum
consides dexteris, audi suspiria,
Te collaudantibus Quos angit valide
succurre miseris, boni penuria.
Ne post Judicium
20. Virga Jesseica
tradamur inferis, de stirpe prodiens,
Sed tuis meritis Yina dulcissima
jungamur superis. Olympi largiens,

17. Rosa mirabilis En ad te clamitat

et salutifera, mens mea sitiens,

In pulchritudine Quam sis de gratiae


praecellens sidera, fönte reiiciens.

Orat. ms. Tegurinum saec. 1-5. Clm. Monac. 19824. fol. 48 b. A. Orat.
ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 112 b. B.

33. Abecedarius VIII.

1. Ave, quam jugiter A nostris finibus


laudat ecclesia, depellas aemulos
Laetanter intonans Qui multipliciter
tua praeconia, molestant credulos.
Auditu percipe, 3. Campi graminea
Clemens domina, tu es viriditas,
Quae laete canimus Qua certe vincitur
epica carmina. smaragdi claritas,

2. Benedic, Domina, Nempe virginea


nos tuos famulos, tua maternitas
In tuis laudibus Vincit carbunculum
omnino sedulos, gemmasque ceteras.
— 123 —
4. Dei altissimi Beatitudinis
mater eximia, in qua perfectio
Cum ipso perpetim Constat, hanc igitur
regnans in gloria, ex Corde cupio.
Ad te clamantium
10. Karitas etenim
audi suspiria,
atque munditia
Pressorum graviter
Cordis conveniunt
per adversantia.
in praeminentia,
5. Extende dexteram, Nam quod promittitur
everte crimina, uni ex gratia.
Infirmos releva, Datur et alteri
solve pericula, in coeli gloria.
Annonas tribue,
pelle nocentia,
11. Laudemus igitur
Emenda dyscolos
primum principium
firmans in gratia.
Promittens largiter
aeternum praemium,
6. Fraudes satanicas Quod, mater inclita,
da nobis vincere, tuum per meritum
Orbis delicias Det nobis famulis
cassas fac spernere. tuis in pretium.
Kegni perpetui
da Claustrum cernere 12. Maria, regia

Deique faciem de stirpe genita,


semper conspicere. Divina sobole
deinde praedita,
7. (jnaros nos in super Aure percipias
fac per prudentiam haec melodimata,
Culpas evellere Quae tibi canimus
per poenitentiam, pro laude debita.
Et plene consequi
13. Nemus vernalibus
per Dei gratiam
nitens es floribus,
Thesaurum optimum,
Rosis ac liliis
cordis munditiam.
et bis similibus,
8. Hac frui cupio Spiritualibus
prae cunctis opibus quippe virtutibus,
In mundo misero Candes prae omnibus
hoc existentibus, Christi fidelibus.
Quae suis tribuit
14. virgo nobilis,
id possessoribus,
plena gratia,
Gaudere perpetim
Laetanter coelica
in coeli floribus.
tenens palatia,
9. Ipsi promittitur Materna miscris
nam Dei visio, praesta solatia,
Ut ait veritas Ab omni hostium
in evangelio, tutans fallacia
— 124 —
15. Pudoris stabile 18. Stellamque nauticus
fuisti lilium, te maris nominat,
Quod nulluni labile Cujus ducamine
portasti folium, ad portum remigat,
Sis consolabile Tua nos pietas
nobis praesidium ad vitam dirigat,
Et iterabile In qua perenniter
ad coeli gaudium. justus tripudiat.

16. Quo sine termino 19. Te dulcis filius


laeta perfrueris, in sanctuarium
Divina speculans Elegit primitus
prae sanctis ceteris, sive sacrarium,
Precamur intime, Qua suae gratiae
memineris,
uti praestat donarium,
In quo discrimine Quo tuum refice

tuos dimiseris. stipendiarium.

17. Remus in pelago 20. Virgo et genitrix


sis naufragantium, Christi perpetua,
Solatrix pauperis, Superni pneumatis
Salus languentium, imbre nos irriga,
Reductrix scelerum Pelle vim hostium
exorbitantium, cunctaque nocua,
Intinerantium A te laudantibus
tutum hospitium. laude continua.

Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clin. Monac. 19 824 fol. 50 a. B. Orat.
ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 115 a. A.

34. Abecedarins IX.

1. Ave millesies, 3. Concio credula


rubens rosula, seu Christianitas
Quam nulla tetigit Stellae conjubilet
peccati nebula, laudes per debitas,
Laudantes carmine Quae coelo rutilat,
te mente sedula, cujus serenitas
Tuis precatibus Dissolvat hominum
salves per saecula. culpas praeteritas.

2. Beata genitrix 4. Da manum gratiae


prolis es tenerae, stipem petentibus,
In summo perpetim Robur auxilii

regnantis aethere, deficientibus,


Hymnos me gnaviter Viae viaticum
fac tibi psallere, peregrinantibus,
Tuam ut gratiam Veram concordiam
queam acquirere. vane rixantibus.
125 —
5. Es pacis aeterni Et avaritia
promotrix habilis, velut incendium
Concordans homines Jam habitacula
cum sanctis angelis, devastat mentium.
Aufers tendiculas
11. Luxus, ingluvies,
inferni aucupis,
tepor, invidia,
Ne tantum noceat
Ira, contentio,
ut vellet credulis.
rixa, discordia,
6. Fuga satellites Rancor, temeritas
quoque satanicos, et bis similia
Qui modo saeviunt Cemuntur ducere
in tuos famulos, multos per devia.
Nee non et Impetus
12. Materna igitur
pelle paganicos,
tua compassio
Quibus crudeliter
Nos reconciliet
premunt catholicos.
dilecto filio,

7. Grnare fac prineipes Ut ejus deica


ipsis resistere, propitiatio
Ne possint terminos Mala, quae patimur,
nostros conterere, tollat de medio.
Ut tuo filio
13. Nunc nos prosternimus
tibique libere
sibi humiliter,
Queamus jugiter
Petentes veniam
laudes depromere.
corde flebiliter,

8. Hujus molestiae, Uti indulgeat


mi Clemens domina, misericorditer
Nostra ut vereor Quaecunque crimina
causant peccamina, commissa turpiter.
Quae tua citius
14. summa pietas
tollant precamina,
et ineffabilis,
Pelle tristitias,
Nostrae memineris
praebe solamina.
vitae tam fragilis,
9. In hac miseria, Quae tantis jugiter
ut luce clarius subest periculis,
Patet intuitu Et esto sceleri
mentis cernentibus, nostro placabilis.
Jam virtus deficit,
15. Farce humiliter
tarn in majoribus
culpam fatentibus,
Quam in juvenibus
Ac tuam gratiam
sive minoribus.
corde poscentibus,
10. Karitas tepuit, Nobis prudentiam
succrescit odium, da praesidentibus,
Volat superbia, Ut caute obvient
culpae initium, in nos surgentibus.
— 126

16. Quibtis, purissima Ne vis tyrannica


virgo, si placeat nos premat amplius,
Deo, precatio Sed Sit pax undique
tua subveniat, in nostris finibus.
Ut haec plebs fidei
19. Tu nempe poteris
legi obediat, nostris succurrere
Et per concordiam Cito miseriis
se nobis uniat. nosque defendere,
17. Regina nobilis Mundare penitus
coelique domina, ab omni scelere,
Cui angelica Dei clementiam
adsistunt agmina, sie ad nos flectere;
Efficacissima 20. Ut bis, quas patimur,
tua precamina calamitatibus
Nostrorum hostium Manum apponere
pellant conamina. dignetur citius,

18. Sursum ad sidera Ipsum ut colere


manus extollimus, possimus dignius
Divinam gratiam Nunc et perenniter
tuamque quaerimus, cum coeli civibus.
Orat. ms. Tegurinum saec. 15, Cbn. Monacens. 19824 fol. .51 a A. — Orat.
ms. Tegernseense saec. 15. Clm. Monacens. fol. 117 b. B.

35. Abecedarius X.

1. Amatrix pauperum, Immo et anima


maxime spiritu, in maluni effera
Servans frequentius Saepe justitiae
nos ab interitu, linquit itinera.
Me tuum servulum 4. Da transitoria
ab liostis impetu nos mundi spernere,
Praeserves, obsecro, Concupiscentias
in meo transitu. carnis despicere,
2. Benedicentibus Hostis insidias
te, venerabilis prudenter fugere,
Mater, cum studio Et summi luminis
laudumque titulis vultum conspicere.
Adesto precibus 5. Elegantissima
clementer sedulis, es illa civitas,
Praeservans omnibus Quam sibi condidit
hos a periculis. Christi divinitas,

3. Corpus nam morbidum, Quando disposuit


mundus et vipera sua benignitas,
Stygis nos subdole Clementer tergere
ducunt in scelera, meas miserias.
127

6. Fletus intuere Pressis exsilio


te flagitantium, in locis exteris
In mundi fluctibus Et purgatorii
jam naufragantium, tentis in tenebris.
His tuae gratiae
praebe solatium,
12. Mens mea premitur
gravi inedia
In coeli postea
In spiritalibus
ducens palatium.
ob cordis taedia,
7. Gaudenter juhilas Cui ni subvenias
quo aeternaliter, praestans remedia,
Contemplans faciem Paene submergitur
Dei realiter, turpi acedia.
In quo afficeris
ineffabiliter
13. Nonnunquam solvitur
incontinentia,
Prae sanctis omnibus
Ventris ingluvie
et multum aliter
et avaritia,
8. Hujus participes Fraterno odio
fac esse gaudii nee non invidia,
Canentes titulos Non minus attamen
tui praeconii, volat superbia.
Confer et gratiam
14. nimis flebile
tui auxilii
Chaos peccaminum,
Afflictis ignibas
Perducens hominem
in purgatorii.
in exterminium,
9. Inaestimabile In quo solabile
Christi triclinium, nil nequo gaudium,
Quod nunquam aliquod Sed indicibile
foedavit vitium, ignis incendium.
Peregrinantibus
15. Proh dolor, gemitus
esto hospitium,
sive compunctio
Salus debilibus
Reliquit miserum
et moestis gaudium.
pro suo vitio,
10. Kara mi doniina Quia nee criminum
prae rebus omnibus est recogiiitio
Post Deuin saeculo Et sie per consequens
inexistentibus, nee satisfactio.
Me tuis protege
16. Quorsum me igitur
orationibus
convertam miserum,
A mihi subdole
Depressum pondere
insidiantibus.
tantorum scelerum,
11. Lumen miriticum Ni ad te, nobile
splendens de superis, mundi solatium,
Praebe solatium Gignens viviticum
clementer miseris, nobis remedium.
— 128 —
17. Ros, unguen vividum 19. Tui habentium
emittens gratiae, digne memoriam,
Mundantur sordidiae Eva quam intulit
quo couscientiae, emunda scoriam,
Eodem edoce, Hos vitam invehas
mater clementiae, post transitoriam
Nostrae tarn stolida Cum sanctis angelis
intelligentiae. in coeli gloriam.

18. Stella nunc rutilans, 20. Ubi perenniter


in coeli gloria, magno tripudio
Qua nulla penitus Regnas in gloria
sunt decoloria, cum dulci filio,

Gaudentes jugiter Ad te nos ducere


tua memoria velis cum gaudio,
Purgentur funditus Carnis et animae
a culpae scoria. facto divortio.

Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 52 a. A. — Orat.
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 20001 fol. 120 b. B.

36. Abecedarius XI.

1. Amore crucior, 4. Dotes in corpore


tuo, mi domina, tenes et anima,
Cujus quotidie Ut pie praedicat
sumo solamina, mater ecclesia,
Mecum angelica Hoc suadet ratio,
te laudent agmina, probat scientia
Coelestis gloriae Doctorum maxime
tenentem culmina. Dei dementia.
2. Benigne suscipe 5. Eja fidelium
Carmen, quod offero turmae accurrite,
Tibi in solio Impedientia
regnanti supero, cuncta abjicite,
Vitalem terminum Beatae virgini
cum pertransiero, mecum concinite
Ne me despicias, Landes hilariter
devotus obsecro. et ita dicitc:

3. Congaudens intime 6. Eons ave gratiae,


perfectionibus, ave millesies.
Tuis, has effero Cujus praeclarius
bis in carminibus, resplendet facies,
Quibus te veneror Dilectum filium
cum Christi plebibus, nobis propities,
Devote gloriam Per culpas frivole
tuam quaerentibus. laesum muliplices.
129 —
7. (jratiosissima Tui suffragium
et venerabilis, da consolaminis
Coelorum domina, Cantu laudantibus
cunctis amabilis, te hujus carminis.
Nobis propitia
sis tuis famulis,
13. Nostrae irradia
intelligentiae,
A cunctis undique
tutans periculis.
Caecatum oculum,
Stella gratiae,
8. Hera angelici Uti sie cernere
praedigna carminis solem justitiae
Sanctorum omnium Possimus perpetim
nee non gregaminis, in regno gloriae.
Tuum solatium
da pusillanimis 14. Omnis munditiae
Nobis, miseriis
politum speculum
oppressis plurimis.
Cum dulci ülio
regnans in saeculum,
9. In te virginitas A tuis famulis
matrum cum gloria arce diabolum,
Concurrunt pleniter Ne nos in aliquod
divina gratia, inducat scandalum.
Ad te clamantium
15. Piare satagas,
audi suspiria,
Clemens domina,
Gravant pro crimine
quos purgatoria.
Quae perpetravimus
horrenda crimina,
10. Kalo: cum angelis Nostram de cetero
Adsis credentibus vitam sie ordina,
Ipsos eripiens Divinis legibus
e poenis gravibus, uti Sit consona.
Solutos coetibus
16. Quas leges integre
junge coelestibus,
servare vovimus,
Ubi te perpetim
Quando baptismate
laudent devotius,
abluti fuimus,
11. Labentes crebrius Quia tunc Satanae
in culpas varias renuntiavimus
Orationibus Pompisque saeculi
tuisnos retrahas, nee non criminibus.
Commissis nequiter
17. Refraenes igitur
medelam pracbeas
per patrocinium
Et a similibus
Tuum barbariem
semper custodias.
istorum hostium,
12. Mater egregia Ne intrent terminum
superni numinis, nostrarum montium
Non tarnen gloriam Trahentes turpitcr
amittens virginis, nos ad Hagitium.
J)reves, Udalricus Wes.sofolltiulu•^. 9
— 130

18. Sumus nam debiles Non tamen facile


in resistentia, quimus resurgere,
Ob culpas merito Ni tu, sanctissima,
privati gratia, velis succurrere.
Sed tua miseros 20. Vafer nos undique
juvet dementia, hostis persequitur,
Horum ne superet Concupiscentiis
nos pertinacia. caro illicitur,

19. Taedet praeterea Et insuperbiam


nos vitae iniserae, mens vane toUitur,
In qua citissime Ita religio
foedamur scelere, omnis confunditur.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 53 b. A. — Orat.
ms. Tegerinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 123 aB. 10, 1 — = Kccl(o,

37. Abecedarius XII.

1. Area tu mystica Et sie nos penitus


Noe describeris, mundatos gratia
Nam a naufragio Coeli conventui
mundum hunc eripis, post mortem socia.
Cum sacro pneumate 5. Es Stella siquidem
spirante concipis lucis praefulgida,
Christum permanens
et Quam corda diligunt
virgo hunc parturis. amore fervida,
2. Beata, nobilis Nostra criminibus
et pulchra domina, effecta gelida
Donis angelica Splendore gratia
praecellens agmina, fac esse calida.
Depellas hostiura 6. Föns a fidelibus
saeva molimina, misericordiae
Duc nos post obitum Vocaris merito
ad coeli culmina. et Vena veniae,
3. Coeli miriiicum Per te consequimur
es luminarium, nam indulgentiae
Dulcem moerentibus Munus et praeminum
immittens radium, in regno gloriae.
Ab his qui abigat 7. (jaudenter igitur
omne contrarium modo concinimus
Et ipsis insuper Tua praeconia
praestet solatium. his in carminibus,
4. Dilectum filium Nosque humiliter
nobis propitia, tibi prosternimus,
Offensum maxime Precantes perfrui
per nostra vitia, tuis muneribus.
131

"8. Hamum de medio Intus per crimina,


tolle satanicum, foris a saeculo.
Quo gestat capere 14. venerabilis,
gregem catholicum, dulcis domina.
Immittens subdole Quam laudant jugiter
virus haereticuni piorum agmina,
Seu per vim bellicam Cito subveniant
vulgus paganicum. tua precamina
"9. Is nerape populus Te venerautibus
saevit barbarice per jubilamina.
Plebis in cuneum 15. Participantibus
ecclesiasticae, nobis amamine
Quem per potentiam Devote petimus
tuae magnificae pro tuo nomine,
Prolis a finibus Suo subvenias
credentum abjice. in tribulamine
10. Kacodaemonia Nunc et in ultimo
quoque de medio mortis discrimine.
Propellas fortiter 16. Quo nobis miseris
tuo suflfragio, quoque subvenias
Ne nos impediant Et manum gratiae
in famulitio clementer porrigas,
Tuo, quod agimus Pressos formidine
cordis tripudio. in spem tunc erigas.

11. Lux nam es nobilis, Et fraudes daeraonum


lux es egregia, potenter abigas.
Potens abjicere 17. Risum, Domina,
quaeque tristantia, praesta gementibus,
De coeli culmine Panem salvificum
nobis irradia, esurientibus,
lUustrans animas, Tuisque precibus
exsiccans vitia. succurre citius
12. Manat mirifice In purgatorii
nam a te bonitas, poenis degentibus.
Nostras abjiciens 18. Solutos vinculis,
culiias praeteritas, mater tenera,
Quas nobis intulit Et omni penitus
olim antiquitas abstersa macula
Sive quas addidit In coeli ocius
nostra stoliditas. duc tabernacula,
13. Nunc ergo, (juaesumus Ubi te jugiter
precatu sedulo, laudent per saecula.
Tuo subvenias 19. Tibi committimus
cum adminiculo hos singulariter,
Nobis, qui premimur Quibus conviximus
-gravi piaculo, familiariter,
9*
— 132

A quibus venimus Te cordis jubilo


stirpe carnaliter,
benedicendibus,
Et quorum utimur Tecum quo, domina,
bonis tarn largiter. et sanctis omnibus
20. Valvasque aperi Laudemus jugiter
coeli carminibus Deum concentibus.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19824 fol. 54 b. A.


Grat. ms. Tegrinsense saec. 15 Clm. Monacens, 20001 fol. 125 b. B.

38. Abecedarius XIII.

1. Acumeii impetra Virtutum floribus


mihi scientiae, splendescens variis.
Quo digne venerer Mundi gravissime
te matrem gratiae, prassis miseriis
Meae submoveas Succurre citius
pondus inertiae, tuis praesidiis.
Peccati cumulum 6. Fuga inertiam
et negligentiae.
a te laudantibus,
2. Benedicentibus Veram solertiam
te laeto carmine da praesidentibus^
Adsis hilariter Sequi justitiam
tuo juvamine, praesta judicibus,
Praeserves penitus Obedientiam
hos et a crimine subjectis omnibus.
Et a tartarei
7. Gedeon extrahens
hostis fraudamine.
rorem ex vellere
3. Candens prae floribus Videtur mystice
cunctis lilium, illud exprimere,
Virgo concipiens Quod Christum poteras
gignensque filium, divino munere
Qui tuis precibus Virgo concipere
praestet auxilium et virgo parere.
Per mundi graviter Hujus amabilis
8.
pressis exsilium.
Partus editio ,
4. Diram da judicis Nostrorum scelerum
iram nos fugere, Sit abolitio,
Cum nostram venerit Et exsistentium
vitam discutere, in purgatorio
Velis insidias Fiat plenaria
hostis tunc pellere, poenae remissio,
Et nobis januas 9. Irrora servuli
coelorum pandere. cor culpis aridum,
5. Es hortus floridus Coelestis gratiae
pollens deliciis, dans stillicidium,
133

Quod menti conferat Fructum mirificum


cito remedium, quae praebes superis,
Quae modo premitur Nobis remedium
grave per taedium. qui donet miseris,
10. Karum credentibus Et purgatorii
manna, ros coelice, vinctis in tenebris.

Das quando generas 16. Quos cum absolverit


Christum mirifice, sua ex gratia,
Quo, dulcis domina, Ab omni perferunt
quaeso, me refice, quam nunc miseria,
Cum terminum
vitae Clementer subvehas
complebo lubricae. in coeli gaudia,

11. Luna sub pedibus Per saecla jubilent


tuis prosternitur, ubi perennia.
Quo apertissime 17. Rogo devotius
illud elicitur, te matrem gratiae,
Per te inferior Uti clementius
quod mundus spernitur, succurras hodie
Coelique claritas Ex mea corpore
pulchra eligitur. natis progenie,
12. Modo tripudians Poenae excruciant
virgo in aethere, quos purgatoriae.
Dilecti filii
18. Solamen gaudii
conjuncta dexterae, praesta gementibus,
In vitae termino Panemque coelicum
adesto propere, esurientibus,
Nos tecum faciens Nos tutes sedulo
coelos oscendere. a persequentibus,
13. Nos illic ultima Hos procul abigens
saltem in acie cum suis fraudibus.
Electi filii
19. Tu invincibile
jucunda facie es illud oppidum,
Fac tuo perfrui Quo Christus posuit
precatu satie, suum palatium,
Qua vere confluunt Cum ferre voluit
omnes deliciae. mundi exsilium
14. mater inclita Atque tribuere
superni numinis. suis auxilium.
Illustres Intimi 20. A^irga Mosaica
meduUas hominis, mare quae dividens,
Mei solamine Mergens Aegyptios,
tui precaminis tideles eruens,
Ab 60 dimovens Ob sitim populi
foetorem criminis. petram percutiens,
15. Perflatus gratia Potu deitico
hortus describeris. sis nos reticiens.
— 134 —
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19824 fol. 55 a, A.
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 128 b. B.

39. Abecedarius XIV.

1. Artifex, fabricans 6. Fulcita taliter


potentialiter tuo munimine
Creata omnia, Et munda funditus
te mirabiliter ab omni crimine,.
Carne inhabitat, Tuta ob hostium
qua liberaliter fiat formidine
Hominem recreat Ac ignis Stygei
laesum letaliter. amaritudine.

2. Bellum nam subiit 7. Grazophylacium


homo domesticum, es omnis gratiae,
Hostem decipitur Thesauros continens
cum per sophisticum, Dei potentiae,
Gliscens acquirere Stipem fidelibus
lumen deificum, tuae clementiae
Sed miser perdidit Da, poenae comprimunt
statum salvificum. quos purgatoriae.

3. Coetus angelici 8. Hujus Theophilus


quaeque cetera
et gazophylacii
Laudent perenniter Magni solatium
te, mater tenera, sumpsit praesidii,
Deductam jubilis Cum sibi reddidit
ad coeli sidera, scriptum chirographi,.
Qua gaudes jugiter Quod hostis dederat
in prolis dextera. in manus invidi.

4. Divinam precibus 9. Id quoque sublevet


flecte potentiam, meam progeniem.
Ne suam subtrahat Ab ipso removens
misericordiam, omnem pauperiem,,
In bono roboret Defunctis impetret
sanctam ecclesiam, aeternam requiem.
Ab ipsa abigat Ac Dei perpetim
omnem miseriam. videre faciem.

5. Ejus et scoriam 10. Karis fautoribus


culparum conterat, et contribulibus,
Quibus a legibus Hujus miseriae
ipsius deviat, vias currentibus
Ut si se penitus Sive in pulvere
a malis corrigat, terrae jacentibus,,
Divinam gratiam Pie subvenias
digne recipiat. tuis muneribus.
— 135 —
11. Lucemque, domina, 16. Quorum ut merear
mihi pauperculo sequi vestigia
De tuae gratiae Et illis postea
da promptuario, jungi in gloria,
Qua prorsus liberer Mater amabilis
a multifario et plena gratia,
Malo, quo deprimor Des mihi misero
ab adversario. tua subsidia.

12. Modo nam elevat 17. Rorem et impetra


me per superbiam, divinae gratiae
Et post hoc dejicit His, poenae agitant
per diffidentiam, quos purgatoriae,
Deinde sordidat A lacu liberos
per immunditiam, ita miseriae
Succendit saepius Connectas incolis
per iracundiam. supernae patriae.

13. Nee non et aliis 18. Sed hos prae aliis


morbis pestiferis, committimus,
tibi
Tentat invidia A quibus geniti
in fratrum prosperis, carne descendimus,
Per avaritiam Nee non et utimur
in rebus exteris, quorum muneribus
Ventris ingluvie Vel commendati sunt
culpisque ceteris. qui nostris precibus.

14. felix mulier 19. Tandem subvenias


virgoque generans, his liberaliter,
Ad te cor erigo Quos forsan scelera
devote supplicans, gravant letaliter,
Sis decoloria Ad Deum redeant
dicta exterminans ut integraliter,
Et innocentiae Ut possint consequi
statum recuperans. vitam finaliter.

15. Patrem et filium 20. Universaliter,


almumque spiritum mater omnium,
Precatu facito Salutem quaerinius
mihi propitium, Christo credentium,
Clementer diluat Ut tuum inclitum
ut omne vitium per patrociniuin
Et jungat coetui Queamus ingrodi
me se colentium. terram viventium.

Orat. ms. Tegiirimnn saec. 15. Clin, Moiiacens. 19824 toi. 57 a. A.


Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Mouact-iis. 20001 fol. 181 a. B.
— 136

40. Abecedarius XV.

1. Amicta radio Esurientibus


solis deifici, da manna coelicum,
Modo quam veneror Clementer satians
hoc stilo simplici catervam inopum.
Exaudi gemitus 7. (jazophylacium,
vulgi catholici
thesaurum resera,
Laudantis jugiter Ditat qui terrea,
te voto supplici.
pontum et aethera,
2. Batus es olei Coelum empyreum
misericordiae, et quaeque cetera,
Devotos liniens Nos in marsupium
donis dementiae, ipsius praepara.
Nobis velociter 8. Hujus possessio
succurras hodie, praestat laetitiam,
Qui nimis premimur Aufert pauperiem
ab hostis rabie. et indigentiam,
3. Coeli mellifluum Devotae animae
da rorem sapere, largitur gratiam,
Liquoren! gratiae Et post exsilium
de saxo sugere aeternam gloriam.
Ac eucharistiam 9. In qua nullatenus
devote sumere, defectibilitas
Et hanc de cetero Videtur aliqua
nunquum amittere. nee Ulla vanitas,
4. Dirige praesides Sed summum gaudium
per viam regiam, summaque bonitas
Dirue Schismata Et indicibilis
firmes ecclesiam, cordis jucunditas.
Injustos doceas 10. Karitas insuper
sequi justitiam, et sapientia,
Pacem des populo Discreta omnium
pellens discordiam. rerum notitia
5. Elisos releva, Ac delectabilis
medere languidis, Dei praesentia
Da fortitudinem Hie datur singulis
in hello pavidis, in abundantia.
Resistens fortiter 11. Lux indeficiens
paganis rabidis, ibidem cernitur,
Jam in ecclesiam Qua sancta trinitas
multum praevalidis. clare conspicitur,
6. Furorem penitus Nostra felicitas
aufer tyrannicum, in quo perficitur
Qui vulgus deprimit Et nunquam termino
ecclesiasticum, quoquam amittitur.
- 137 -
12. Maria, nobilis De mea mortuos
pincerna veniae, juva progenie,
Quae mater diceris Quos forte continet
misericordiae, lacus miseriae.
Fac nos participes 17. Romanam insuper
praedictae gloriae, tuam gratiam
in
Completo termino Devote animo
hujus miseriae. commendo curiam
13. Ne tunc confusio, Et illi subditam
quam signat Babylon, plebem catholicam
Nos sua subruat Nee non et regulam
mole vel Acheron, ecclesiasticam.
Seu foetens fluvius, 18. Summum pontificem
vocatus Phlegeton, cum cardinalibus,
Clementer porrige Omnes episcopos
solamen de Sion. cum suis plebibus,
14. vae miserrimum Clerum cum monachis
illic degentibus. atque abbatibus,
Et ah, ah misere Et omnes ordines
semper dicentibus, cum suis fratribus.
Ulis, ut arbitror, 19. Terrenos principes,
fuisset melius, qui laudabiliter
Non esse genitos Praesunt jam subditis
in matrum ventribus. tibi suppliciter
15. Purgan dis ignium Commendo, quatenus
per cruciamina, his maternaliter
Succurre citius, Adstes, ut exteros
mitis domina, expugnent fortiter.
Solutos deinceps 20. Verum intermino
tua precamina hujus dictaminis
Ducant benigniter Tibi subjicio me,
ad coeli culmina. mäter luminis.
16. Quaeso suppliciter Mihi subvenias
te matrem gratiae, vi deprecaminis
Matrem solaminis Tui et Omnibus
atque clementiae, mei geniminis.
Tegurinum saec 15 Clm. Monac. 19824. fol. 58 a. A.
Orat. ms. — Or.-it.

ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacens. 20001 fol. 134 a. B.

Abecedariorum series altera.


41. Abecedarins 1.

1. Ave venerabilis Junge me Cliristicolis


Coeli regis aula, Coelica in caula,
Attamen in oculis Te laudantem titulis

Tuis semper paula, Laudum hac hydraula.


— 138

2. Bene tu laetitia Cor sapientifica


Faris Israelis, Tibi famulantis,
Quia sapientia, Caecum culpa lubrica
Quae regnat in caelis Carnis petulantis.
Te replevit gratia,
8. Humilis virginitas
Ut vox Gabrielis
Te ornat, Maria,
Docuit praenuntia
Insuper maternitas
Et Ezechielis.
Domino Messia
3. Caput et principium Ex te nato, bonitas
Tu es femiiiarum, Tua adsit, pia,
Garne continentium Hostium iniquitas
Et conjugatorum, Deprimit me quia,
Expia confinium
9. Ingere justitiam
conscientiarum
Legis per tenorem
Juge per servitium
Abigens malitiam
Tibi devotarum.
Et ejus auctorem,
4. Domus regis coelici Exstingue lasciviam
Yel imperatoris, Gratiae per rorem,
Chori quem angelici Praestans continentiani
Laudant cunctis horis, Ejusque amorem
Melos hujus cantici
10. Kathedralis dignitas
Ob Signum amoris
Te praehonoravit,
Canentem fac perfici
Christi quando deitas
Lege redemptoris.
In te habitavit.
5. Engaddina vinea Cujus tandem pietas
Balsamum dans vitae, Sic te sublimavit,
Quod fert ad aethera Quod res tibi ceteras
Se utentes rite, Cunctas subjugavit.
Me, mater virginea
11. Laetare perenniter,
Consoleris mite,
Fulgens Stella maris,
Cum vox dicet ferrea
Inevellibiter
Ite vel Venite.
In coelo locaris.
6. Frutex botri Cypridis Et perpetualiter
Ex quo fluit vinum, Ibi jucundaris
Quod largitur timidis Te colentes jugiter
Amorem divinum, Semper tuearis.
Precibus da validis
12. Mannatis es aurea
Rorem matutinum,
Urna, quod credentem
Qui servet a morbidis
Satiat in area
Tuum inquilinum.
Mundi se colentem,
7. (jenitrix mirifica Precor o virginea
Omnia creantis Mater senescentem
Et morte tristifica Me hoc cibo recrea
Tuos liberantis, Garne decedentem.
— 139

13. Ne, quaeso, despicias, Supprime tristificum


Dulcis Maria, Insidiatorem,
Me inter angustias Tuum qui me plurimum
Tunc et agonia, Turbat laudatorem.
Sed pelle versutias 19. Tu misericordiae
Daemonum a via, Umbra, quae furorem
Coeli ad delicias Temperas justitiae
Duc me, virgo pia. Solls ac terrorem,
14. depositorium Meae negligentiae
Sanctae trinitatis, Mentisque teporem
Tenes diversorium Aufer sapientiae
Coeli cum beatis, Dei per amorem.
Praestes adjutorium 20. Vellus Gedeonicum,
Tuae pietatis Signum dans invictum,
His, quos purgatorium Gignens tuum unicum,
Punit pro peccatis. Jesum benedictum,
15. Paradisus diceris Omne fac me lubricum
Qua deliciatur Et omne delictum
Rex regnans in superis, Fugere et impetum
Quando incarnatur. Hostis maledictum.
In te nobis miseris 21. Xristiani popali
Consolamen datur, Alitrix benigna,
Et peccati veteris Quam collaudant angeli,
Poena relaxatur. Semper laude digna,
16. Quaerenti domina,
te, Contra fraudem zabuli
Appare benigne Cruce nos consigna,
Tua semper carmina Omnis quoque scandali
Concinam ut digne, Auferas maligna.
Praebe consolamina 22. Yesse virga fertilis,
Tuum ob insigne Fructum ferens mirum,
Nomen propter crimina Redolet miraculis
Detentis in igne. Qui per mundi gyrum,
17. Reparatrix gratiae Precibus me sedulis
Perditae per Evam, Releva delirum
Legem temerantia Depressum insidiis
Linquentem primaevam, Per inimicum dirum.
Vitam meam gloriae 23. Zelum Dei impetra
Repara granduevam, Mihi per dictamen
Ne judiciariter Hoc, quod tolhit scelera
Statuar ad laevam. Mentisque liiiuanien,
18. Stirps, quae defers coelicum Ducat per itinora
Huic mundo tiorem, Et legis ligamen,
Qui praestat salviticum Sublevet ad bidera
Devotis odurem, post hanc vitam. Amen.
Tegurinum saec. 15. Clm Monac. 19824
Orat. ms. . fol. 59 a. A. — Grät-
ms. Tegurinum saec. 15. Chn. Monnc. ig 353 fol. 36 a n.
140 -
42. Abecedarius 2.

1. Area novi continens Sicque sordes mentium


Manna testamenti, Nostrarum lavisti,
Quod est nos reficiens Corda sitientium
In vita praesenti, Bona refecisti.
Aures esto admonens
7. Grande jam ecclesiae
Odam hanc canenti,
Instat detrimentum,
Quam sum ore concinens
Quod per tuae gratiae
Cordeque gaudenti.
Aufer interventum,
2. Benedicta millies Nam per idolatriae
Sis, Sunamitis, Premitur conventum,
Inter omnes virgines Et illud quotidie
Prudens, casta, mitis, Sumit incrementum.
Nobis repropities
8. Honorificentia
Filium contritis,
Hujus cantionis
Ne post rerum ordiues Repleat nie gratia
JuDgamur praescitis.
Consolationis,
3. Carnalis incendium Pellat perturbantia
Auferas caloris, Tempore agonis
Iram, gulam, odium Detque frui gloria
Malumque livoris, Dei visionis.
Peccati initium
9. In expiatorio
Et noxam torporis, Releva dolentes,
Divinum remedium Qui pro adjutorio
Nobis dans amoris.
Ad te clamant flentes,
4. Decus mortalium, Nosque mundi stadio
Nunc cum redemptore Te benedicentes
Praesidens coelestium Fac in coeli solio
Choris cum honore, Semper te videntes.
Intellectualium
10. Karisma te spiritus
Virtutum splendore
Sancti fecundavit,
Nos atque moralium Virtus Dei coelitus
Indue decore.
Cum te obumbravit,
5. Ejice perfidiam, Sataninos impetus
Desperationem Sic evacuavit,
Praestaque concordiam Qui novenis mensibus
Et dilectionem, In te habitavit.
Fidei constantiam
11. Laudis hujus hostia,
Et defensionem, Virgo, quam depromo,
Hostis per prudentiam
Osten do industria
Da evasionem. Mentis, qua te amo,
6. Föns es, qui in fluvium Cordis in angustia
Maximum crevisti, Moestus ad te clamo,
Carne quando filium Praeserves ex gratiae
Dei genuisti, Me ab hostis hämo.
141 —
12. Mons es, quo abs manibus Pro me preces immola
Lapis est praecisus, Tuo dulci nato
Qui a prophetantibus Praeservet per saecula
Olim est praevisus, Me ut a peccato.
Ab aedificantibus,
Qui fuit derisus
18. Summae sapientiae
Sedes saphyrina,
Satan cum complicibus
Per hunc est elisus.
Tempore infantiae
Ut in officina
13. Nunc quoque, o domina, Qua resedit, gratiae
Prolem per divinam Suae nos combina,
Precibus dilancina Sordidatos scabie
Larvam sataninam, Culpae vel sentina.
Seminet ne semina
19. Terra sulcum nesciens
Falsam per doctrinam,
Viri per laborem,
Qui credentum agmina
Trahat ad ruinam.
Nam es virgo pariens
Mundo salvatorem,
14. mater amabilis A me precor abigens
Animae credenti Foedum sis amorem,
Jugiterque titulis Luxus ne insipiens
Laudum te colenti, Incidam foetorum.
Tuta me ab aemulis
20. Universis obvia.
In vita praesenti
Legi quae divinae
Precibusque sedulis
Exstant adversantia
Adsis decedenti.
Sacraeque doctrinae,
15. Propitiatorium, Coelestis me gratia
Ad quod aggregatim Sana medicinae,
Currunt adjutorium Ne trddor ob vitia
Petentes vallatim, Stygis officinae.
Des consolatorium
Verbum mihi statim, 21. Xenium dictaminis
Hujus, mater pia,
Mundi diversorium
Virtute regiminis
Quem gravat paulatim.
Tui me in via
16. Quaeso, mater nobilis Dirigat, ne criminis
Domini Messiae, Frangar discrasia
Veneror quam titulis Hostisve imaginis
Hujus hymnodiae, Turpi phantasia.
Serves a periculis
22. Ymnistae devotius
Me in ista die,
Nectens tuis famulis,
Tuo te colenti
Qui te laudant pie.
Et per mortem citius
Terram deserenti
17. Redolens o rosula Porrige celerius
In coelesti prato, Manum tunc moerenti
Laudo mente sedula Et resiste fortius
Quam hoc praedicato Hosti persequenti.
142 -
23. Zima pelle scoriae, misericordiae
Quae menti fuscamen Mater, des juvamen,
Ingerit et gratiae Quando me angustiae
Aufert consolamen, Mortis prement. Amen.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19 824 fol. 61 a. A. — Orat.
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19353. fol. 37 b B.

43. Abecedarius 3.

1. Admiranda femina Omne vos turbabile


Omnibus post Deum, Committatis ei,
Quam ista per carmina Nam resistit facile
Satagit cor meum Hostis rabiei.
Venerari, erimina 6. Florescens, o virgula,
Sive Jebusaeum Florem admirandum,
Pelle per precamina Omnia per saecula
Tua mundans eum. Cunctis venerandum
2. Bona mater, excita Membra mea singula
Mentem te colentem, Flecto ad laudandum
Propter sua debita Te, ut prece sedula
Turpiter torpentem, Natum reddas blandum.
Reboet ut merita 7. (iraude, virgo florida,
Tua per praesentem Mater hujus floris,
Stilum, tua inclita Excitantis tepida
Prece indigentem. Corda vi odoris.

3. Causam tibi primitus Nostra culpis frigida


Populi credentis Fraude deceptoris
Commendo medullitus Virtute consolida
Atque nisu mentis, Divini amoris.
Gentis aufer penitus 8. Hinc te venerabilem
Bella persequentis Deprecor reginam,
Nee non hostis impetus Tuam per laudabilem
In nos insurgentis. Prolem ac divinam
4. Deinde humiliter Abige horribilem
Tibi recommendo, Larvam sataninam,
Hos quos specialiter Ne me trahat flebilem
Amare intendo, Mortis in ruinam.
Maxime carnaliter 9. In te carnem induit
A quibus descendo, Universitatis
Ad quos integraliter Rex, cum per te transiit
Affectum extendo. Portam puritatis,

5. Eja modo singulae Ezechiel innuit


Vires cordis mei, Ut per modum vatis,
Personate sedule Qua et nostris subiit

Landes matris Dei, Poenam pro peccatis.


143 —
10. Karior prae omnibus A te, spes unica
Es mihi post Deum, Stipem praestolatur.
Unde te devotius 16. Quies laborantium
Salutat cor meum, In mundi labore,
Expellas a finibus Christo adhaerentium
Ejus Jebusaeum, Mentis cum fervore,
Jam qui multis vicibus In nos insurgentium
Statuit me reum. Nimio furore
11. Ligatis in tenebris Auferas obsidium
Purgatoriorum Tuo pro amore.
Gratiam de superis 17. Redolens o lilium
Da suffragiorum, In coeli paradiso,
Fletui compateris Dans menti solatium
Tu nam turbatorum, Auro prae obrizo,
Tuorum prae ceteris Da mihi remedium
Devotariorum. Peccatis eliso,
12. Moysina mystica Carnis post excidium
Diceris fiscella, Ne tradar inviso.
Nam tuos mirifice 18. Stella serenifica,
Servas in procella, Lucem dans micantem,
Adversantes dejice, Intima et coelica
Dulcis puella, Mire illustrantem,
Excitant barbarice Meam scientiiica
Qui in nobis bella. Mentem ignorantem
13. Nunc, Stella mirifica, Atque vi satanica
Stella claritatis, Nimis oberrantem.
Refulgens in coelica 19. Tribulamen auferas
Aula prae beatis, Nunc catholicorum,
Tu me recalifica Illatum per efferas
Algidum peccatis, Gentes paganorum,
Induens me tunica Animasque deferas
Omnis probitatis. Per hos occisorum
14. Omnis nam justitiae Precibus ad superas
Atque honestatis Sedes beatorum.
Et benevolentiae 20. Vellus virgineum,
Seu benignitatis Gratia complutum,
Forma es, dans gratiae Dans amictum carnoum,
Dona praeparatis Domino virtutum,
Et omnis malitiae Perducas erroneum
Faece expurgatis. Me per iter tutum,
15. Ponifex miritica, Casum instantaneum
Qua panis paratur, Pellens et versutum.
Per ({uem plebs catliolica 21. Xenodochiaria
Jugiter eibatur, Es verbi divini
Mea mens famelica In hujus miseria
En fame gravatur, Mundi peregrini,
— 144 —
Accipe donaria Sic Coronas perditas
Cultus vespertini, Nobis reparavit.
Dicta ex industria 23. Zell venerabilis
Tui inquilini. Dux sive ducamen.
22. Ysaiae veritas Per quam omnis flebilis
Hoc praenuntiavit, Recipit solamen,
Quod carne divinitas Mortis in periculis
In te habitavit, Mihi des juvamen,
Qua nostras praeteritas Fidei in articulis
Culpas expiavit, Ne vacillem. Amen.
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 62 b. A. — Orat.
Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19353 fol. 32 b. B.

44. Abecedarius 4.

1. Alma, prudens, inclita 5. Eja, mater, jubila


Mater salvatoris, Animo jucundo
Veneranda debita Conregnans per saecula
Laude cunctis horis, Nato laetabundo,
Sume thymiamata Mei pellas nubila
Tui laudatoris, Cordis a profundo,
Fantis tua merita Pro quo mente sedula
Oda hac amoris. Preces ad te fundo.
2. Basim hie primariam 6. Felix certe mulier,
In humilitate Felix ter et quater,
Tuam pono gratiam, Deus tam sublimiter
Qua a deitate Quam honorat pater,
Meruisti gloriam Ejus mirabiliter
In aeternitate, Ut sis nato mater,
Prolisque laetitiam Qui misericorditer
Cum virginitate. Noster exstat frater.
3. Cujus in praesentia 7. Genitrix virginea
Dulciter gaudebas, Genitrixque vitae,
Et amoris basia Mente quam spontanea
Forsan huic praebebas, Collaudamus rite,

Si gravabant tristia Mala momentanea


Hunc tu condolebas, Pellens die: abite
Et ut mater anxia Salutis idonea,
Ipsi succurrebas. Dicas, huc venite.
4. Demum cum in corpore 8. Humatim ecclesia
Mori dignaretur, A multis tractatur
Mundus ut a scelere Et per adversantia
Sic absolveretur, Multa perturbatur,
Tu adstabas misere, Unde cum liducia,
Scriptum ut habetur, Mater, te precatur,
Donec apto tempore Tanta in angustia
Terrae traderetur. Ne derelinquatur.
145

9. lacturas, mi domin a, Ne tandem in barathrum


Nunc catholicorum Mergar gehennale.
Precibus resarcina 15. Fexim venerantibus
Gens quas paganorum Te, mater Messiae,
Ipsis per molimina Votis vel carminibus
Intulit bellorum, Hujus symphoniae
Occisos ad agmina Adsis tuis precibus
Ducas beatorum. Modo matris piae,
10. Karitatis unguine, Laedantur ab hostibus
Mater, nos connecte, Ne in illa die.

Livoris discrimine 16. Quadrus orbis jugiter


Dirutos despecie, In te gratulatur,
Legis sie ligamine Quia mirabiliter
Conjunctos perfecte Per te reparatur,
Duo pro tuo nomine Dens cum benigniter
Ad coelos directe. In te incarnatur
11. Latens in te deitas Et carne finaliter

Olim, beata. Patri immolatur.


Per quam est humanitas 17. Repara nos, deprecor,
Mire reparata, Mater pietatis,
Meas negligentias Gravibus nam implicor
Tollat et peccata, Et multis peccatis,,
Quis mens per versutias A via destituor
Hostis est ligata. Ita probitatis

12. Manum praebe mortuis Semitamque prosequor


Tuum ob insigne Mundi vanitatis.

Nomen, qui continuis 18. Stella splendens coelica


Torquentur in igne Lucem copiosam
Poenis, hos perpetuis Dans, quae fugat lubrica
Gaudiis benigne Culpamque lutosam.
Infer, quo assiduis In ista te rhythmica
Te odis laudent digne. Oda gloriosam
13. Nobis quoque miseris, Laudantem splenditica
Dulcis puella, Mentem tenebrosam.
Nantibus in asperis 19. Thalamus tu diceris
In mundi procella, Christi nuptialis,
Opern fer de superis Carens culpae tenebris
Vel de coeli cella, Omnibuscjue malis,
Quia tu describeris Defende me teneris
Recte mariö Stella. Tuis nunc sub alis,
14. sidus deiferum, Vinculis ne carceris
Sidus virginalc, Tradur infernalis.

Emittens per uterum 20. Vellus Gedeonicum,


Lumen speciale, Coeli plutuni rore,
Aufer, peto, scelerum Populum Judaicum
Chaos criminale, Servans a timore,
Dreves, Udalricus Wossofontanus. 10
— 146 —
Impetum satanicum Sed adhuc in turbine
Tuo pro honore Mundi pervagantes,
Aufer et barbaricum Soluta putredine
Suo cum furore. Carnali laetantes,

21. Xristianizantibus Deum sint in culmine


Cum devotione, Coeli collaudantes.

Oppressis ab hostibus 23. Zelo Dei praedita


Persecutione, Per aeternum flamen,
Adesto celerius Quo fuisti dedita
Cum subventione Ejus ad laudameu,
Ne cadant corporibus Culpae meae debila
Internecione. Tuum per precamen
22. Ymni hujus carmine Solve, ut te inclita
Tibi famulantes, Laude laudem. Amen.
Orat. ms. Tegrinseuse saec, Monac. 19824 fol. 63
15. Clin. b. A. ~ Orat.
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19 353 fol. 40 a. B.

45. Abecedarius 5.

1. Audi nunc praeconia, Mater, leva propere


Virgo singularis, Manu pietatis,

Fanda Dei gratia Hos digneris nectere


Odis bis praeclaris Viae veritatis,
Quis et ab ecclesia Valeant ut cernere
Jugiter laudaris, Vultum deitatis.

Et quibus in gloria 5. Et mea facinora


Semper jucundaris. Prece cuncta dele,
2. Balsamatus hortulus, Quae gessi itinera
Salus manu Dei, Currens corruptelae,
In quo crevit flosculus Yirtute me repara
Mirae speciei, Coelestis medelae,
Ad te, mater, oculus Ne mergant in tartara
Still at cordis rei Me hostis querelae.
Ut per te sit loculus
6. Fuga cum potentia
Christi requiei.
Mali persuasorem,
3. Coeli quondam hortulum Ne vincat fallacia
Tuumroraverunt Tuum laudatorem
Et praedictum flosculum Mentis in constantia
Sic germinaverunt, Sive per torporem,
Nubes quoque poculum Sed cum reverentia
Dulce stillaverunt, Digna te honorem,
Quo fidelem populum 7. Gemma continentiae
Dulciter paverunt. Praeferens spien dorem,
4. Domientes misere Matri dans ecclesiae
Suis in peccatis, Decus et honorem,
147

Sanctae pudicitiae 13. Xec non necessariis


Mihi des amorem, Meis, suis bonis
Foedae quo lasciviae Elemosynariis
Fugiam foetorem. Quorum utor donis,
Repende pro gratiis
:8. Haeresum mortifica
Suae dationis
Venena divelle,
In aeternae gaudiis
Mala quoque cetera
Retributationis
Odii cum feile,
Et cor meum repara 14. coelestis curiae
Gratiarum melle, Polens imperatrix,
Heu ob multa scelera Föns misericordiae,
Legibus rebelle. Vitae reparatrix,
Nostras preces hodie
:9. In obedientia
Audi, miseratrix,
Namque mandatorura Et nostrae miseriae
Datis ab ecclesia
Esto sublevatrix.
Et conciliorum
Obstiti audacia 15. Porta, quam pertransiit
More superborum, Princeps gloriosus,
Concite per invia Cujus pausa sanciit
Currens vitiorum. Te ut flos formosus,
Coluber resiliit
10. Karitate media
A te tortuosus,
Thronus es constratus,
Qui parentes adiit
Quo ponit reinedia
Ut serpens dolosus.
Deus incarnatus,
Cosmi aufer taedia, 16. Quatuor continia
Peto inclinatus, Jam orbis terrarum
Causatur inedia Tua ob praeconia
Quibus est reatus. jubilant non parum,
Nam diversiclinia
11. Lumen praesto miseris
Conscientiarum
Munerum tuorum,
Precum patrociiiia
Constrictis in tenebris
Auferunt tuarum.
Taetris tormentorum,
Ut solutis debitis 17. Res miranda saeculis,
Criminum eorum Res quoque novella,
Jungantur in superis Nam sol admirabilis
Coetui sanctorum. Processit de Stella,
Deus est laudabilis
12. Magisque humiliter
Natus de puella,
et corde gemendo
Qui det nobis fanmlis
Atque singulariter
Gratiarum mella.
Tibi hos commendo,
Carne naturaliter 18. Soniphim perenniter
A quibus descendo, Dei laude pleni
Quorum specialiter Te laudant liilariter

Salutem intendo. Vultibus sereni,


10*
— 148

In morte celeriter, Vitiorum scabie


Pia mater, veni, Turpiter foedatos,
Ad coelos velociter Et sie indulgentiae
Duc me ductu leni. Dono reparatos,
19. Teniplum conscientiae, Post per donum gratiae
Qua consistunt cuncta, Fac nos oculatos.
Cui in regno gloriae 22. Yesse florens virgula,
Modo es conjuncta, Florem tunc misisti^
Foedere concordiae Paranympho credula
Corda mihi juncta Quando concepisti
In valle miseriae Carnis absque macula
Serves et defuncta. Corpus Jesu Christi,
20. Vas coelestis gratiae Gratiarum pabula
Vasque pietatis, Sic nobis dedisti.
Semper omni specie 23. Zelotem propities
Garens foeditatis, Patrem, natum, flamen^
Onus et tristitiae Laesum infinities
Nostrae gravitatis Culpae per atramen,
Oleo laetitiae pelle Et ita me repares,
Cum peccatis. Ut post judicamen,
21. Xristo regi gloriae, Coetui me socies
Servos redde gratos, Servandorum. Amen.
Orat.ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824. fol. 65 b. A.
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm Monac, 19353. fol. 41 b. B.

46. Abecedarius 6.

1. Ad honorem nominis Adveni celeriter


lui, Maria, In hora extrema,
Jucundabor carminis Ducens me feliciter
Hujus symphonia, Ad coeli suprema.
Causas tu discriminis 4. Dei unigeniti
Auferas de via, Mater benedicta,
Ne me forte daemonis Poenas nati incliti
Turbet phantasia. Cernens derelicta,
2. Baisami tu virgula, Dono tui meriti,
Baisami coelestis, Quo fulges depicta,
Pellitur quo macula Mei culpas debiti
Mentium et pestis, Solvas vel delicta.
Indue me sedula 5. Egri recreatio
Moribus honestis, Es et orphanorum,
Qui propter piacula Hos juvans solatio
Factus sum agrestis. Munerum tuorum,
3. Colam te subtiliter Reconciliatio
Per istud poema, Meorum carorum
Ornat laudabiliter Esto et salvatio
Quam regale Schema, Modo defun Ctorum.
— 149 —
6. Fidei praesagio Obstrictis in tenebris
Nosti resurgentum, Gratiam irrora,
Quem cernebas anxio Et post poenas carceris
Corde morientem, Fer ad coeli fora.
Abigat oratio
Tua malam gentem, 12. Mundi lux et domina,
Quae regnas in caelis,
Adhaerentes filio
Beatorum agmina
Tuo persequeiitem.
Quam collaudant melis,
7. (jladius moestitiae Aufer tribulamina
Et afflictionis Populi fidelis,
Mentis tuae anxiae Fracti per molimina
Verbis Simeonis Hostis culpae telis.

Praedictus prophetice
13. Nectar ergo ingere
Tempore agonis
Consolationis,
Mei pellat hosticae
Vim obsidionis.
Vim repellans miserae
Desolationis,
8. Humilis virginitas, Supprime pestiferae
Omni carens naevo, Vires nationis,
Quam servavit deitas Quae gliscit nos premere
A lapsu primaevo, Ad modum praedonis.
Post carnis exuvias
14. peregrinantium
Subveni grandaevo,
Ne ob res illicitas Assylum suave,
Messiae palatium
Hosti tradar saevo.
Vel ejus conclave,
9. lubilans in gaudio Mihi sis auxilium,
Te, Clemens Maria, Ne delinquam prave,
Regnantem cmn filio Qui per cordis gaudium
Laudo mente pia, Tibi dico ave.
Reducas ab invio
15. Pro honore nominis
Me, mater dia,
Tui, mater Dei,
Proprio qui vitio
Odam hanc dictaminis
Retrahor a via
Pulchrae speciei
10. Karitatis vinculo Pango, tu geniminis
Digneris unire Miserere mei
Odiorum scandalo Gratiam solaminis
Quos vides saevire, Tui praestans ei.
Sine offendiculo
16. Quadri orbis termini
Fac nos obedire
Canite beatae
Deo atque sedulo
Laudos semper virgini
Corde deservire.
Cum bilaritate.
11. Luce novi sideris Ejus vos rogimini
Consurgens aurora, Modo subjugate
Residens in superis Atque dei)recamini
Prae sanctis decora, Semper commendate.
— 150

17. Rosa Spinae nescia, Ut ab hostis ictibus


Mirum dans odorem Soluti malignis
Qui exstirpat vitia, Te laudent devotius
Dat menti vigorem, Harmoniis dignis.
Fac pro tua gratia
21. Xristi tui lilii
Tuum ob honorem
Rogo per mortem,.
te
Corda infiammantia
Ejus me opprobrii
Nostra ob amorem.
Facias consortem,
18. Salve, decus virginum Et hora excidii
Tua castitate, Carnis fac me fortem>
Mediatrix hominum Aeterni exsilii
In fecunditate, Poenas ne reportem.
Ora pro me Dominum
22. Yesseae propaginis
Tua pietate,
Radix, ferens florem
Det post vitae terminum
Miri odoraminis,
Vivere beate.
Qui praestat dulcorem,.
19. Terra inarabilis Hie tui praecaminis
Viri per laborem, Virtute foetorem
Proferens christicolis Pellat mei criminis
Admirandum florem, Et hostis furorem.
Qui cum laudum titulis
23. Zelantes nos perfide
Tibi dat honorem
Horumque conamen
Nobis tuis famulis
Preme, mater, provide
gratiae det rorem
Tuum per oramen,
20. Vide de coelestibus Ne vincamur callide
Oculis benignis Horum per fraudamen,
Hos quos purgatorius Ut laudemus fervide
Nimis gravat ignis, Te in aevum. Amen.
Orat. ms. Tegrinsense saec. 15 Clm. Monac. 19824 fol. 67 a A Orat.
ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monacens. 19353 fol. 48 a. B.

47. Abecedarius 7.

Area, quae charismata Momenta per singula


Fers plebi credenti, Hostis premor dolis,
Perversorum dogmata Quos tu, mater sedula,
Fortiter spernenti, Aufer dono prolis.
Adesto poemata
3. Carmen hoc hydraulicum
Haec tibi canenti,
Yel hoc praedicatum
Abigens phantasmata
Tuum reddat unicum
Hostis virulenti.
Miseris placatum,
Benedicta cellula Ut nos post tristificum
Sempiterni solis, Hujus mundi statum,,
Quem laudas per saecula Perducat ad coelicum
Jam translata polis, Regnum et beatum.
— 151

4. Dignum es sacrarium Hos cordis tripudio


Pneumatis aeterni, A quibus laudaris.
Quam virtutum omnium 10. Karitatis unguine
Flores ornant verni, Necte discordantes
Nos per tuuni iilium Et rixarum turbine
Fac clementer cerni, Se scandalizantes,
Ne urat incendium Ut vero amamine
Nos ignis Averni. Se pacificantes
5. Exemplar laudabile Justo demum ordine
Omnis honestatis, Fiant collaudantes.
Jugum delectabile 11. Lapsis manum porrige
Monstrans veritatis, Tuae pietatis
Omne fastidibile Et a luto erige
Aufer cum peccatis, Nostrae pravitatis,
Bonum infinibile Ac levatos subige
Dans aeternitatis. Legi veritatis,
6. Fulget resurrectio Subjectosque corrige
Tui dulcis nati, Virga caritatis.
Quem videbas anxio 12. Miris privilegiis
Corde mortem pati, Es glorificata,
Succurrat laudatio Patrum testimoniis,
Hujus praedicati Quae sunt approbata,
Defunctorum crucio Unde es collegiis
Seu captivitati. Sanctorum praelata,
7. (juttam tuae gratiae Et nostris miseriis
Praesta vel stillamen, In solamen data.
Quo sumam inertiae 13. Nunc ergo prosequere,
Meae recreameii, Quod olim coepisti^
Declinem malitiae Quando divo munere
Omnis machinamen, Christum concepisti,
Perfectae justitiae Digneris sustollere
Per induciamen. Nos a salo tristi
8. Hominum salvatio Ac tecum in aethere

Est in te incepta, Laetos jube sisti.


In te cum redemptio 14. misericordiae
Nostra est concepta, Mater benedicta,
Credentum sie natio Cujus dono gratiae
Vitam est adepta, Solvuntur delicta
Ad bonum ex vitio Virtute constuntiae
Quae fuit inepta Me mala intlicta

9. In coeli palatio "Vincere quotidie


Fulgens Stella maris, Mente fac invicta.
Cum dilecto tilio 15. Plebs tidelis recitet
Modo jucundaris, Jugiter honorem
Tuo junge gaudio, Tuum, quae in Nazareth
Parcns expcrs paris, Nobis salvatorem.
152 —
Coneepisti, visitet Auferat tristifica
Hie nos per amorem, Hostium nostrorum.
Suum ne praecipitet 20. Vallis tu es humilis
Hostis in errorem. Pollens flore miro,
16. Qualus es, quo ponitur Qui est admirabilis
Jesus panis vitae, Toto mundi gyro,
Quo pleno reficitur, Salva me, amabilis
Qui hunc sumit rite, Mater sine viro,
Metu non concutitur. Cum decumbam debilis
Cum dicetur: Ite, In languore diro.
Immo jucundabitur 21. Xristum natum sequeris
Audiens: Venite. Coelos ascendentem
17. Respice de superis Et carne in dexteris
Fletum miserorum, Patris residentem,
Lugentum in tenebris In sorde me sceleris
Purgatoriorum, Releva jacentem,
Prece tui muneris Maxime in Veneris
Vincula eorum Scabie sordentem.
Solvens duc in aetheris 22. Ydraulae concentibus
Locum electorum. Hujus pro honore
18. Stirps felix Davidica Tuo insistentibus
Juxta Isaiam Tuoque amore
Virtute deifica Subveni celerius
Generans Messiam, Mortis in angore,
Legi meam applica Ne succumbant fraudibus
Genealogiam, Hostis vel tenore.
Ne veram per lubrica 23. Zabolinum contere,
Derelinquat viam. Deprecor, jurgamen,
19. Te phalanx angelica Cum cogar assistere
Hymnum per decorum Ante judicamen,
Laudat et per cantica Adsit mihi propere
In regno polorum, Tuum tunc juvamen,
Laus haec honorifica Quo possim devincere
Carminum tuorum Omne malum. Amen.
Orat. ms. Teg-rinsense saec. 15 Clm. Monac. 19 824 fol. 68 b. A. — Orat.
ms. Tegrinsense saec. Clm. Monacens. 19353 fol. 44 b. B.

Rosariorum series prior.


48. Rosarium I.

I.

Ave, summi genitoris 2. Ave, dulcis o Maria,


Nati mater inclita, Mater prolis tenerae,
Corda nostra per amoris Cui in ista hymnodia
Tui flammam excita, Cogitamus psallere,
Veneremur cunctis horis Fac nos hac finita via
Te ut laude debita. Stygis poenas fugere.
153 -
3. Ave, virgo carne nata 7. Ave cui se infudit
De stirpe Zorobabel Plenitudo gratiae.
Ac de Anna contristata Quando carnem sibi cudit
Sicut olim Samuel, In te rex justitiae
Legi Dei sit substrata Et in sinu tuo ludit
Caro nostra Jezabel. Tempore infantiae.

4. Ave, sancti Gabrielis 8. Ave nubes, in Aegyptum


Salutata vocibus, Christus qua invehitur,
Olim ad te qui de caelis Rex Herodes quando ipsum
Missus est divinitus, Subdole persequitur,
Impedire nostri velis Tandem a te, ut est scriptum,
Inimici impetus. Solerter reducitur.

5. Ave, virgo, quae crearis. 9. Ave, Jesu Christi nutrix,


Per auctorem omnium, Pascens liunc ut filium,
Miro modo fecundaris Turbatorumque adjutrix
Per aeternum spiritum, Ad te suspirantium,
Fecundata sublimaris Nostra Clemens esto tutrix
Quando paris filium. A sutelis liostium.

6. Ave, virgo gignens Deum, 10. Ave, virgo, consolamen


Thori viri nescia, Te laudantum jugiter,
Munda carne velans eum Patrem posce, natum, ßamen,
Puritatis conscia, Ut misericorditer
Tua prece Jebusaeum Nos cum sanctis locet, amen,
Pellas ab ecclesia. In coelo perenniter.

II.

11. Ave, porta, quae transiris 14. Ave, virgo, flos vernalis
Per aeternum principem Mirae odorantiae,
Quae nee patens inveniris Miserere cunctis malis
Aliquem per hominem, Matris jam ecclesiae.
Yirga flore redimiris Quam infestat infernalis
Per conceptum nobilem. Dux sua saevitie.
12. Ave, tellus irrigata 15. Ave, arl)or, cujus fructu
Rore sancti spiritus Poenam fert Leviatlian,
Et per rubum designata Et a leprae gravi luctu
Non crematum penitus, Est mundatus Naaman
Virtus Dei incarnata Sed et regna ejus ductu
Est in te divinitus. Sunt destructa Clianaan.

13. Ave, virgo, fons hortorum 16. Ave, mater sanctae spei,
Gratiae praestabilis, Quam ornat dilectio.
Tu riga corda tuorum, Cujus decor speciei
Qui te laudum tilulis Nostra est refectio,
Venerantur, hos celorum Salva illos, mater Dei
Infer tabernaculis. Quos urit purgatio.
— 154 —
17. Ave, candens et decorum 19. Ave, mater redimentis,
Castitatis lilium, Ave, mater millies,
solamen miserorum Per te hostis persequentis
Föns virtutum omnium, Profugetur rabies
Consolare famulorum Et in tenebris detentis
Corda modo tristium. Procuretur requies.
18. Ave, summa prole foeta, 20. Ave, pietatis plena,
coelestis virgula, Ave, plena gratia,
Per quam mundi sunt deleta Mente dulcis et serena
Peccatorum nubila, Comptaque prudentia,
Unde gaudio impleta Nos ad coeli duc amoena
Exstant aevi saecula. Dei coniventia.

III.

21. Ave, virgo, cui sincere 26. Ave, virgo gloriosa,


Cordisque constantia Jubar coeli splendidum,
Symphonias laudis merae Tua luce radiosa
Resonat ecclesia, Omne pellens luridum,
In aeternum fac habere Corda lustra tenebrosa
Nos tua consortia. Mundum quoque turbidum.
22. Ave, virgo, coeli clavis 27. Ave, dulce consolamen
Justis reserabilis, Pie te laudantium,
Nulli dura sed suavis Praesta, mater, relevamen
Cunctis et amabilis, Populo credentium,
Sis et nobis servis pravis Sustinenti oneramen
Clemens ac placabilis. Per pressuras hostium.
23. Ave, virgo et virago, 28. Ave, quam in hujus freto
Imbre almo rorida, Mundi atque turbine
Vitis divae qua propago Veneramur corde laeto
Est exorta florida, Laudum harum carmiue,
Adae per quam est imago Fac inscribi in decreto
Medicata morbida. Nos in coeli culmine.
24. Ave, mater, über vitis, 29. Ave, mundi imperatrix
Botrus qua colligitur, Chorique coelestium,
Ad quem pura mens et mitis Protoplasti reparatrix
Dulciter afficitur, Per dilectum filium,
Quo et animo contritis Sisad pacem revocatrix
Venia promittitur. Corda discordantium.
25. Ave, virgo, cui soli 30. Ave, virgo verecunda,
Data est fecunditas, Omni carens crimine,
Quam quoque regina poli Jesu Christo placens munda,
Ordinavit trinitas, Plena sacro flamine,
Tuae sacrae jungat proli Nos absolve de profunda
Nos tua benignitas. Culparum voragine.
— 155 —
IV.

31. Ave, arca pietatis, 36. Ave, mater Jesu Christi,


Quam sumus Beseleel Quem virgo concipere
Olim fecit pulchram satis Dono Dei meruisti
Pro matre Emmanuel, Posteaque gignere
Quo ad viam veritatis Plebi jam credenti tristi
Vocaretur Israel. Digneris succurrere.
32. Ave, quae caecutientis 37. Ave, virgo, fide, plena
Mundi aufers tenebras, Cunctisque virtutibus,
Summi natum dum giguentis Mater Christi, spes serena
Carne ex te generas, Tibi adhaerentibus,
Nunc et fraudes prosequentis Frange liostis nequam frena
Inimici conteras. Suis cum complicibus.
33. Ave, virgo, Stella maris, 38. Ave, mundi consolatrix,
Quae per mundi climata Ave, spes humilium,
Splendes, juste sie vocaris Salutisque nostrae datrix,
Operum ob merita, pudoris lilium,
Yitam nobis largiaris Esto nostra excusatrix
Coeli ad agalmata. Apud tuum filium.
34. Ave, virgo, coeli porta, 39. Ave, gemma pretiosa,
Porta sapientiae, Gemma splendorifera,
Per quam salus est exorta Taetra reddens luminosa
Filiis ecclesiae, Plus quam coeli sidera,
Te laudantibus reporta Aufer mea vitiosa,
Donum indulgentiae. Nostra purga scelera.
35. Ave, mundi lux serena 40. Ave, Clemens, ave pia,
Et solamen tristium, Ave mater regia.
Audi voces, laude plena, Quam ornarunt in hac via
Tibi famulantium, Mira priviiegia,
Quos ad coeli duc amoena Hac laudantes poetria
Mundi post exsilium. Te duc ad coelestia.

V.

41. Ave, Christianitatis 43. Ave, felix o Maria,


Salutis initium, Quam nunc plebs catholica.
Quando dono deitatis Dulci laudat melodia
Concepisti filium, Ac per lautlum cantica,
Cunctis praestes tribulatis A qua pelle i)rece pia
Tuum adjutorium. Satanae phantasmata.
42. Ave, veneranda multum 44. Ave, quae in coelo gaudes
Tuis dilectoribus, Magno valde gaudio,
Tuum qui sequuntur cultum Audi venerantum laudes
Cum (levotis cordibus. Te cordis tripudio,
Aufer omne, ({uod est stultum, Et hostiles pellat fraudes
Cunctib cum maeroribus. Tua intercessio.
156 —
45. Ave, sacri tlieca cibi, 48. Ave, mater insignita
Carnis dulcis filii, Multis privilegiis,
Metri concinentes tibi Per quam mundo venit vita
Yersibus eximii Cum donis et gratiis,
In decreto fac conscribi Plebs haec credens sit munita
Coeli consistorii. Hostis ab insidiis.
46. Ave, malogranata 49. Ave, splendens margarita
Plena granis gratiae, Plus quam gemmae ceterae,
Mire privilegiala In Corona regis sita
Prae natis ecclesiae, Regnantis in aethere.
Et in coelis nunc locata Da mens nostra sit contrita
Juxta regem gloriae. Pro commisso scelere.
47. Ave, quae nunc sublimaris 50. Ave, tua quam aetate
In supremo solio, Nulla fuscat scoria.
Sublimata jucundaris Da finita vanitate
Cum dilecto filio, Mundi transitoria
Consolamen largiaris Tecum in aeternitate
Nobis in exsilio. Perfruamur gloria.
Orat. ms. Teg-urinum saec. 15. Clm. Monacens. 19824 fol. 71 a.

49. Rosarium IL
I.

Ave, gaude, vale, plaude, 5. Ave, virgo de regali


Salve, virgo nobilis, Concepta genimine,
Omni veneranda laude Nee non et pontificali
Carminumque titulis, Oriunda germine,
Nos ab hostis tuta fraude Servos tuos a mortali
Cunctisque periculis. Semper serves crimine.
Ave, cujus ad parentes 6. Ave, quam originalis
Missus fuit angelus, Non foedavit macula,
Quos abjecit olim flentes Nam te virtus divinalis
Hebraeorum populus, Sic tutavit sedula,
Ait: sitis nunc gaudentes Ut nee culpae venialis
Et ne fleat oculus. Te moverent scandala.
Ave, cujus mater alma, 7. Ave, virgo lux solaris
Laeta de oraculo. Micans de caligine,
Forte cecinit Hosanna Quando carne generaris
Animae in jubilo, Davidis ex germine,
Nos coelesti ciba manna Tuae nobis largiaris
Carnis nati pabulo. Gratiae de lumine.
Ave, de radice Jesse Ave, nardus odorosa
Genus ducens inclitum, Odoris fragramine,
Ut per scripta est expresse Deitatis o formosa
Isaiae proditum, Fota obumbramine,
Mundum duc ad bene esse ünge corda rancorosa
Per peccata perditum. Caritatis unguine.
— 157

9. Ave, virgo, quam perfudit 10. Ave, sponsa virginalis,


Larga benedictio. Post Deum spes unica,
Qua deletur, quam induxit Clemens et imperialis,
Eva, maledictio, Audi, mater, cantica,
Aufer mala, quae jam cudit Cunctis tuta nos a malis
Satanae vexatio. Impetraque coelica.

IL
11. Gaude qua novitatis
in 16. Gaude, Stella gignens solem,
Prodeunt miracula, Hominem sie reparas,
Priscae quae antiquitatis Quando Dei patris prolem
Non noverunt saecula, Virgo manens generas,
Quando fis divinitatis Culparum nostrarum molera
Sempiternae gerula. Tua prece auferas.
12. Gaude, virgo, porta clausa, 17. Gaude, dulciter affata
Quam nemo aperuit, Ore Christi crebrius,
Salvatoris nostri pausa, Caritate ordinata
Qui te solus transiit, Cunctisque virtutibus,
Qui salutis nostrae causa Ejus dextra amplexata,
Est et semper exstitit. Modo in coelestibus.
13. Gaude, fons, quo pietatis 18. Gaude, bis sex coronata
Rivus dangen s effluit, Stellis honorifice,
Proles quando summi patris Vero sole circumdata,
In te carnem induit, Gignens hunc mirifice,
Qua credentes a peccatis Luna pedibus substrata
Morien do abluit. Tuis exstat mystice.
14. Gaude, mater sine lege 19. Gaude, virgo, quam rigavit
Conjugali pariens. Ros divinus dulciter.
Modo coram summo rege Et humanas sordes lavit
Melodias concinens, Qui misericorditer,
Omne vitiosum tege Hunc mamilla tua pavit
A bonis impediens. Caute et sagaciter.

15. Gaude, virgo singularis, 20. Gaude, gemma, margaritae


Ornata virtutibus, Formam vincens specie
Gloriosa praedicaris Nominaris mater rite
Juste a fidelibus, Christi, regis gloriae,
Quia Deum nobis paris Fac inscribi libro vitae
Castis ex visceribus. Te laudantes hodie.

III.

21. Vale, dulcis et beata, 22. Vale, cujus proloquuntur


Spes in te sperantium, Natum vatum carmina,
Devotorum ordinata Gloriosaque dicuntur
Salus infirmantium De te, mundi doniina,
Et periclis maris data Preme, qui nos perseciuuntur,
Remus navigantium. Hostium molimina.
158

23. Vale, virgo, quae sie ornas 27. Vale, mater, virgo casta,
Davidis progeniem, ßutilans in gloria.
Sicut rosa inter spinas Omni cum virtute pasta
Ulis addit speciem, Abs peccati scoria,
Ne in nobis culpae sinas Cunctis tribulatis asta
Crescere congeriem. Tua pro dementia.
24. Vale, virgo, gratiosa 28. Vale, virginum decora
Cunctis te laudantibus, Spien dore munditiae,
Adsis, mater speciosa, Rutilans velut aurora
Ad te suspirantibus, Exemplis justitiae,
Tela frangens venenosa Corda servorum irrora
Transmissa ab hostibus. Fönte sapientiae.
25. Vale, gemma praepolita 29. Vale, Stella matutina,
Deitatis unguine. Refulgens prae omnibus,
Per quam mundo fluxit vita Radix David, stirps divina,
Perdito pro crimine, Fructum dans credentibus,
Servis tuis adsis cita Da, ne noceat vulpina
Mortis in discrimine. Fraus te venerantibus.
26. Vale, moribus praeclara, 30. Vale, vitis copiosa,
Mater castimoniae, Vina dans laetitiae,
Tu divinitatis cara Virgo dulcis et formosa,
Balsamus fragrantiae, Norma pudicitiae,
]n supernis servis para Corda nostra tenebrosa
Tuis locum gloriae. Lustra dono gratiae.

IV.

31. Plaude, cujus est eflfusum 34. Plaude, virgo gloriosa


Nomen coram gentibus, Magna cum laetitia.
Medicamenque contusum Quam jucunda laudis prosa
Nobis infirmantibus, Salutat ecclesia,
Gradiendi praestans usum Luxit nam victoriosa
Mente claudicantibus. Nati dies tertia.

32. Plaude, madens Gedeonis 35. Plaude, mater resurgentis


Ros Signum victoriae, Sua ex potentia.
Pondus desolationis Cujus morte est serpentis
Aufer et miseriae, Delusa versulia.
Quo premuntur vi praedonis Tu fermenti corrumpentis
Filii ecclesiae. Prece fuga noxia.

33. Plaude, mundi naufragantis 36. Plaude, mater ascendentis


Portus securissime, Coelos ex vi propria,
Ad quem vela fluctuantis Secum quoque educentis
Expanduntur animae, Electorum agmina,
Inimici perturbantis Fac nos paschae permanentis
Nos virtute reprime. Obtinere gaudia.
159 —
S7. Plaude, virgo, rubens rosa 39. Plaude, virgo, regnans clare
Et pudoris lilium, Modo super sidera,
Intrans coeli gaudiosa Nos dignare te laudare,
Inducta per filium, Christi puerpera,
In hac valle lacrimoso Ac clementer expiare
Nobis fer auxilium. Cuncta nostra scelera.
38. Plaude, mater regis magni 40. Plaude, pmdens o Maria,
Regnantis in superis, Sidusque mirificum,
Nunc in regno Dei agni Da finita vitae via
Residens in dexteris, Et carnis post lubricum
Ne nos poenae tradat stagni, Speculemur, virgo dia,
Tu succurre miseris. Tecum numen coelicum.

41. Salve, surgens. o decora, 46. Salve, mater, o Maria,


Nobili progeni, Virgoque egregia,
Mane veluti aurora, Orta genealogia
Rutilans in facie, Davidis ex regia,
Apud filium implora Salva mente fantes pia
Nobis donum gratiae. Tua privilegia.

42. Salve, mater, salve Clemens, 47. Salve, regina decora,


Salve plena gratia, Justis convertibilis,
Ad quam santa corde gemens Rutilans velut aurora,
Suspirat ecclesia, Satanae terribilis
Quam conatur hostis fremens Da, ne laedat mortis hora
Ducere in invia. Nos ille horribilis.

43. Salve, cujus prae amore 48. Salve, virgo, salve mitis
Vox est facta languida, Mater summi numinis,
Caput tuum plenum rore Nobis pravae irretitis
Distillat aromata. Culpa turpitudinis,
Corda nostra pro lionore Da videre nunc contritis
Tuo Sana morbida. Vultum veri luminis.
44. Salve, saltus o vernalis, 49. Salve, bonis plenum cunctis
Floridus virtutibus, Domini sacrarium.
In quo rosa, tlos regalis, Pro peccatis jam compunctis
Red ölet prae omnibus, Coeli dans solatium,
Amor tuus maternalis Nostris vivis ac defunctis
Jam succurrat tristibus. Semper sis praesidium.
45. Salve, campus liliatus 50. Salve, dulcis o Maria,
Flore pudicitiae Nostra spes et domina,
Hortulusque irrigatus Quam collaudat mente pia
Fönte sapientiae, Trina rerum machina,
Reformetur quo et Status Duc nos hac finita via
Miser jam ecclesiae, Coeli ad intermina.

Orat. ms. Tegrinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 toi. 76 b. A. — Orat.
ms. Tegrinsense saec. 15. Clin. Mnnac. 20001 M. 84 b. H. — 14, 5 terge AB.
— 160 —
50. Rosarium III.

I.

1. Eja, mater o Maria, Eja, lux interminalis


Stola fulgens duplici, Desuper irradians,
Quam coelestis hierarchia Sanctitatis internalis
Voto laudat simplici, Decorem recuperans,
Tuum plebi, virgo pia, Omne taetrum criminalis
Da juvamen supplici. Culpae sis exterminans.
2. Eja, forma virginalis Eja, plasta plastem plasmans
Carne continentium, Modo ineffabili,
Quam non fuscat aliqualis Et medelam sie propinans
Peccati contagium, Morbo vix sanabili,
Omnem hostis infernalis Consolamen sis procurans
Auferas obsidium, Nunc fideli populi.

3. Eja, maris clara Stella, Eja, causa tu formalis


Totum hemisphaerium Carnis Christi Domini,
Mundi lustrans, verbi cella Boni causa ut finalis
Seu reclinatorium, Qui dat vitam homini,
En ubique regnant bella, Nos defende tuis alis
Sis nobis praesidium. Subtrahens discrimini.
4. Eja, dulcis et praeclara Eja, flamma caritatis
Prae creatis omnibus, Quae mentes fidelium
Tibi, consolatrix gnara. Accendis ad claritatis
Rite adhaerentibus, Dei desideriura,
Da solamen, virgo cara, Compeditis in peccatis
In poenis degentibus. Adhibe remedium.
5. Eja, mater generalis 10. Eja, splendor luminalis
Orphanorum omnium. Tenebras excutiens,
Devote in suis malis Ingerit quas gehennalis
Ad te suspirantium, Inimicus persequens,
Ignis, da, ne gehennalis Ab hoc manus matronalis
Nos urat incendium. Scuto sis nos protegens.
II.

11. Maria, flos pudoris, 13. Maria, virgo grata


Mater viri nescia, Cunctis in ecclesia
Fervens ardor es amoris, Pro Salute nobis data
Plena sapientia, Divina dementia,
Verus sapor et dulcoris Firma, dulcis, cara, rata»
Pollens abundantia. Trinitatis conscia.

12. Maria, mater Dei, 14. Maria, mater Dei.


Cujus conniventia Virgo pudicitia,
Nobilis progeniei Flos praeclarae speciei
Orta est prosapia, Famae redolentia
Virgo pulchrae faciei, Virtus Salus omnis rei
Omni plena gratia. Precum per suffragia.
161 —
15. Maria, portus maris, 18. Maria, gloriosa
Sublevans naufragia, Mater summi luminis,
Sidus darum appellaris, Potens et imperiosa
Mentis pellens tristia, Arce coeli culminis.
In supremo tu locaris Aufer nostra vitiosa
Mater simul filia. Vi tui precaminis.

16. Maria, virgo mater, 19. Maria virgo, gaude,


Mundo praestans gaudia, Materque deifica.
Christum gignens, qui tepater Cujus resonant in laude
Fecit cum potentia, Devctorum cantica,
Deprecare, ne nos ater Deprecamur, ut a fraude
Puniat ob vitia. Nos praeserves hostica.

17. Maria, clausus hortus 20. Maria, virgo grata


Hortique arcola. Virtutisque speculum,
Qua flos nobis est exortus, Super coelos exaltata,
Quem fovisti sedula, Quo regnas in saeculum,
Qui, cum fuit cruce torius, Nostrum Clemens advocata
Absolvit piacula. Auferas periculum.

III.

21. Audi nos, o virgo vera, 25. Audi nos, Clemens regina
Sed gaudens genimine, Pauperum solatium
Stella clara, lux in sphaera, Et in Stygis ofticina
Carens obscuramine, Voces te precantium,
Praepolita tu minera Solutos choris combina
Virtutum micamine. Coelo habitantium.

22. Audi nos, lux veritatis, 26. Audi nos, spes desperatis
Caecos ignorantiis, Et aurora rutilans,
Phos refulgens castitatis, Arcana divinitatis
Carnis carens vitiis, In aeternum speculaus,
Föns hortorum^ caritatis Esto Christianitatis
Abundans deliciis. Tribulamen sublevans.
23. Audi nos, o fragrans rosa, 27. Audi nos, virgo decora,
Rosa salutifera. Virgo praeamabilis,
Cujus forma speciosa Plebis per credentis fora
Spien det plus quam sidera, Laudum poUens titulis,
Aufer mundi criminosa Stil las gratiae irrora
Daque pacis foedera. Nobis tuis famulis.

24. Audi nos, o consolatrix 28. Audi nos, o laude digna


Amino moorentium, Creatorum omnium,
Maximeque gubernatrix Tuum auferat maligna
Tibi servientium, Pium patrocinium
Sis virtutis expugnatrix Et ad tui nos consigna
Credulos laedentium. Filii consortium.
Drovtjs, Udalricus Wessolontauus. 11
162

29. Audi nos clamantes laete 30. Audi nos, decor vernalis
Gaude, virgo regia, Et praeclara rosula.
Nata est clementer de te Cujus vita virginalis
Summa sapientia, Cunctis exstat regula,
Da, vivamfis in quiete Dans, ne ignis gehennalis
Modo et in patria. Nos urat in saecula.

IV.

31. Euge, jubar claritatis, 36. Euge, rosa, fragrans mire


Yirgo pareus unica, In superna patria,
Quam in coeli laudat pratis Fac nos tibi deservire
Dignitas angelica, Cordis cum instantia
Nostras igne caritatis Et post mortem Line transire
Animas califica. Ad sanctorum praemia.
32. Euge, sidus o sincerum 37. Euge, virgo praefulcita,
Sidusque splendiferum, Fructu mire florida,
Quod elegit sator rerum Cellaque melle condita,
In thronum mirificum, De supernis rorida,
Cum in fine se dierum Aufer bella tripartita
Praebuit salvificum. Verbo tuo invida.
33. Euge, feta dia prole 38. Euge, quae fecisti mira
Sed virtute supera Opera justitiae
Et pudoris absque mole Et vicisti tela dira
Exsistis puerpera, Hostilis nequitiae,
Sed praeclarior nunc sole Tuta servulos ab ira
Regnas super aethera. Poenalis sententiae.

34. Euge, mater Jesu Christi, 39. Euge, quia sine spina
Mater inquam gratiae, Rosam gignis floridam,
Namque caste concepisti Tuque Stella matutina
Fontem sapientiae. Nubem
fugans gelidam
Tarnen virgo permansisti Fac credentem in divina
Carnis carens carie. Laude plebem fervidam.
35. Euge, splendens maris Stella, 40. Euge, mater et nos audi
Rutilans in gloria. Pietatis auribus,
Tu pro nobis interpella Ut non sinas coelum claudi
Pro tua dementia. Nobis te laudantibus,

Et odire mundi mella Et obstare hostis fraudi


Fac nos cum industria. Fac nos modis omnibus.
V.

41. Gratulare hoc in festo 42. Gratulare, cui hymnizans


Vel tui memoria, Beatorum concio
Qua plebs credens adstat praesto Adstat atque citharizans
Digna reverentia, Magno cum tripudio,
Supplicanti praesens esto Sed et clerus hie honizans
Consueta dementia. Mentis desiderio.
— 163

43. Gratulare, carens labe 47. Gratulare, o regina


Prorsus omnis criminis, ßerum exsistentium,
Nos ab omni munda tabe Esto nostra medicina
Nostrae turpitudinis Mente infirmantium,
Et semper sub alis liabe Ac defende a ruina
Materni regiminis. Semper nos in posterum.

44. Gratulare, regna vitae 48. Gratulare, virgo parens


Tenens jam perennia, Vi sancti spiraminis,
Venerantes modo rite Rubens rosa spina carens
Tua privilegia, Vetustae originis,
Trahat ista vox Venite Fac, ne foedet mundus arens
Ad aeterna praemia. Nos putore criminis.

45. Gratulare, virgo dia, 49. Gratulare mulierum


Mater summi numinis, Gemma praeclarissima,
Omni digna melodia Quae lactasti regem rerum,
Cujuscunque carminis, Mater sagacissima,
Audi melos aure pia Duc post finem nos dierum
Istius dictaminis. Coeli ad altissima.

46. Gratulare, mater pia 50. Gratulare, o Maria,


Cordeque tripudia, Florum veris primula,
Omnis mundi monarchia Quam sacrorum melodia
Cujus fert praeconia, Collaudat i)er saecula,
Duc errantes nos in via Hymnum istum audi, pia.
Ad coeli confinia. Plausum mente sedula.

Orat. ms. Teo^rinsense saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 263 b.

Rosariorum series altera

51. Rosarium 1.

Ave Maria, g-ratia plena, Dominus tecum, bcnedicta tu


in mulieribu.s, et benedictus fructus ventris tui, .Jesus Christus.

Qui rerum principium 2. Qui natus divinitus


exstat singulare, patre ab aeterno.
Et bonum amantium Cujus me nunc pedibus
se peculiare, devotus prosterno,
Mihi det rosarium Propter quem et ponitu^
sie principiare, tcrrena jam si)erno,
Votis se laudantium Vana(iue aoutius
ut sit salutare; visu mentis cerno;
11*
1G4

3. Quem vere contiteor 7. Quem lucem ecclesiae


hominem et Deum, stilus veritatis
Et laudare molior Figuram substantiae
salvatorem meum, scribit summi patris,
Te devote deprecor Nos, mater clementiae,
Ejus solve reum, mater pietatis,
Uti fiara dignior Configura gloriae
Ad laudaiidum eum. ejus cum beatis.

4. Qui est sapientia 8. Qui verbum describitur


patris, qui creavit in theologia,
Cuncta exsistentia Quo per patrem conditur
beneque ornavit, nundi harmonia,
Qui obedientia Ejusdemque regitur
sua reparavit tota monarchia.
Hominem, astutia Sine quo confunditur
hostis quem prostravit. multa discrasia.
5. Cui plenitudinem 9. Qui a patre genitus
suae majestatis in aeternitate,
Pater et dulcedinem Cui aequalis penitus
praestet bonitatis, est divinitate,
Qua amaritudincm A quibus et spiritus
tollat a turbatis, in aequalitate
Detque fortitudinem Procedit divinitus,
carne infirmatis. plenus bonitate.
6. Qui paternae gloriae 10. Cujus emanatio
splendor nominatur, ab aeterno patre
(^'uo matris ecclesiae Fertur generatio
plebs illuminatur, in divinitate,
Pacis et concordiae Sed flatus processio,
foedus reparatur, ut in veritate
Hostilis malitiae Docet Sacra lectio,
impetus sedatur. fit a voluntate.

II.

11. Qui lumen de lumine Prece tua porrigat


est a patre natus, manum pietatis,
Cujus coruscamine His quos nimis agitat
mundus est lustratus, vis adversitatis.
A multo discrimine 13. Qui nostrum principium
homo liberatus, est in creatione,
Postquam est fraudamine Salutis initium
daemonis prostratur. in redemptione
12. Qui, ut Paulus praedicat, Ac vitae solatium
virtus exstat Patris, eruditione,
Cum qua sphaeram fabricat Gloriae Stipendium
universitatis, retributione.
— 165

14. Qui vera jucunditas Per quod idolatriae


mentis est moerentis, depressit conventum
Beati aeternitas Et omne fallaciae
in coelo viventis, baeresum figmentum.
Peccatoris sanitas 18. Qui suos perpetua
ex culpa languentis. amat caritate.
Animae saturitas Conservans continua
bona sitientis. illos pietate
15. Cujus est nativitas Concidant ne nocua
duplex gloriosa, in adversitate.
Sed ejus humanitas Sive carnis deflua
nobis amorosa, foede voluptate.
Apud quam benignitas 19. Quo misericordia.
exstat copiosa, ut vates dixerunt.
Solvitur iniquitas Veritas et gratia
mundi qua probrosa. se simul junxerunt.
16. Qui sole lucidior Pax atque justitia
utraque natura, se concordaverunt
Unde tibi carior Et in bac concordia
omni plasmatura, voto se strinxerunt.
Ipsum roga, deprecor 20. Qui dux est et legifer
te, virgo pura, legis Christianae,
Ut solvat, qua implicor, Ad coelos qua leniter
mentis me cinctura. gradimur et plane.
17. Qui Caput ecclesiae Pelluntur sagaciter
est et fundamentum, hac leges paganae.
Quo consistit gratiae In quibus flebiliter
lex et testamentum, errant gentes vanae.

III.

21. Qui sua in dextera 23. Qui lux est illuminans,


vel manu extenta splendens a supernis,
Legeque deifera Tenebris eliminans
et per documenta mentes ab internis,
Pellit venenifera Moribus moditicans
baeresum figmenta bomines externis,
Deorumque misera Tandem beatiticans
falsorum portenta. gaudiis aeternis.
22. Qui vere est fluvius 24. Qui vitam ut genitor
antea praevisus, noscitur babere.
Rigatur uberrinius Unde non posterior
per quam paradisus, patre exstat' vere.
Lapis sine manibus Ergo bunc profiteor
de monte praccisus Deum nunc sincere.
Est, per quem validius Et adorans deprecor
Satan est clisus. mei miserero.
166 -
25. Qui est indicibilis 28. Qui in urna aurea
sua bonitate, manna servabatur,
Qua patri est similis In te virga Jessea
in divinitate, cum incarnabatur,
mater amabilis, Ex fiscella scirpea

plena pietate, tunc extrahebatur,


Coapta me regulis A matre virginea
legis adaequate. cum generabatur.

26. Cujus incarnatio 29. Quem virum, o femina,


sacris in scripturis tunc circumdedisti,
Designatur vario Diva per spiramina
modo et figuris, cum hunc concepisti,
Qua constat redemptio Mundo consolamina
nobis perituris, ita tribuisti.

Sanctorum conjunctio Et ipsum ad culmina


gaudiis futuris. coeli deduxisti.

27. Qui est flos, qui Aaron 30. Qui flos est, qui oritur
flore designatur, de radice Jesse,
Qui et homousion In propheta legitur
vere nominatur, sicuti expresse,
Sacra o theotocon, Menti quo succurritur
a te generatur ob peccata fessae.
Mysticaque in Sion Cum ad bonum ducitur
jugiter laudatur. vel ad bene esse.

IV.

31. Qui fructus dulcissimus Rabies paganica


exstat ventris tui, per hunc sit contrita,
Devotis adsistimus Qua fert plebs catholica
laudibus jam cui, mala inaudita.
Ad quem fide venimus 34. Qui in mare mittitur,
inquilini sui, et mare sedatur,
Semper ejus vultibus Ut de Jona scribitur
cupientes frui. per quod designatur,
32. Qui in lege veteri Cum in te concipitur
per lignum Signatur, sive incarnatur,
Quo latex pestiferi Quod a culpa solvitur
gustus dulcoratur, homo et salvatur.
Cum in tui uteri 35. Qui Deus rorificat
cella incarnatur. vellus Gedeonis,
Hominis tunc miseri Maxillam unditicat
Status reparatur. pro siti Samsonis,
33. Cujus caro mystica Te sibi sanctificat,

est veste redimita, nata Salomonis,


Sicut olim tunica Ac domum aedificat

Joseph polymita, habitationis.


— 167 —
36. Qui vere apparuit Columba emittitur,
quartus in Camino, montes stillaverunt.
Ac totus exaruit In cisternam mittitur,
amore divino, fratres quem oderunt.
Garne cum se induit 39. Qui misericorditer
more pcregrino, assumpsit naturam
A lapsu eripuit Nostram et utiliter
qua nos serpentino. nobis profuturam,
37. Qui est sicut legimus Assumpsit et fortiter
quadam proplietia, non deposituram
Primus et novissimus Sed et mirabiliter
patrisque sopliia, nam indiscussuram.
Qua docente discimus, 40. Cujus excellentia
quo ex te, Maria. homo reparatur
Natus est, quod credimus Et in amicitia
vere fide pia. Dei reformatur,
38. Qui carne cum gignitur, Ejus namque gratia
vates ut scripserunt, sibi suffragatur,
Botrus vecte geritur, Vetus innocentia
coeli roraverunt, quod recuperatur.

41. Per quem nostrae solvitur 44. Qui est illud ostium,
necis discrasia, per quod intrant justi,

Nam sacerdos scribitur Deponentes Vitium


Sacra psalmodia, hominis vetusti
Qua frequenter colitur Exeunt per pretium
dulci symphonia, Gratiae onusti,
Atque honorabitur Ac intrant per praemium
semper in hac via. gloriae venusti.

42. Qui vere est hostia 45. Qui pastor est, qui congregat
solvens actuale opus per subtile
Peccatum ex gratia Oves suas, disgregat
et originale, quas peccatum vile,
Pellens adversantia Et in unum aggregat
et jus gehennale, clementer ovile,
Donans coeli gaudia Sicquc sursum sublevat
per donum finale. ad coeli cubile

43. Qui est illc medicus 46. Quem, Stella splendifera,


vel Samaritanus, mirum portas solem,
Quo Isracliticus Cum gignis, puorpora,
est eifectus sanus, hanc diviiiam prolcm,
Signatur catholicus Terrae sua dextera
quo seu christianus, qui appendit molem,
Quem prostravit lK;sticus Qua et fecit sidera,
furor et jn-ofanus. lunam atque solem.
168

47. Qui ut aeternaliter 49. Quem verum Emmanuel,


nascitur a patre, Deum ultionum,
Sic et temporaliter Factum ut Ezechiel
nalus est ex matre, socium draconum^
Sed et spiritaliter In aquas plebs Israel
nascitur in mente mersit passionum,
Devote ac fortiter Ut est missus Daniel
sibi adliaerente. in lacum leonum.

48. Qui sol nube tegitur, 50. Cui sit laus gloria,
cum circumvelate Patri pneumatique,
.
Per carnem conspicitur Sua cum potentia
non in deitate, qui regnat ubique,
Hinc a malis spernitur Devoti pro gratia
in humanitate, quem rogant plerique,
Tandemque occiditur Satanae fallacia
sua voluntate. quos gravat inique.
Orat. ms. Teguriniim saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 233 a. „Incipit —
rosarium beatissimae virginis Mariae doininica die dicendum et agit de Christi
divinitate et ejus iucarnatione in generali."

52. Rosarium 2.

I.

1. Qui est verbum, omnia 4. Ad quem genus hominum


pater quo creavit, vociferabatur,
Quo et exsistentia Potestate daemonum
cuncta renovavit, quod opprimebatur,
Hominis et vitia Petit adjutorium,
per hoc expiavit solamen precatur,
Et ipsi coelestia Tempus ut in posterum
sie recuperavit. non derelinquatur.
2. Qui infallibiliter 5. Cujus incarnatio
est Samaritanus, cum esset Ventura,
Per quem fuit pleniter Tua generatio
homo factus sanus, erat praecessura,
Yagans culpabiliter Siquidem conceptio
veluti insanus, tua, virgo pura,
Quem prostravit turpiter Nuntiatur nuntio
hostis inhumanus. coeli summa cura.

3. Cujus venerabilis 6. Qui ab injustitia


genealogia, Adae te servavit
Qua tenetur vinculis Et ita in gratia
carnis hie in via, te sanctificavit,
Panditur oraculis Domum sapientia
nee non prophetia, sibi se paravit,
In te vero nobilis Sua in infantia
clauditur Maria. quam inhabitavit.
169

7. Cui es mater regia 9. Cui grates agimus


stirpe generata. propter te puellam,
Ut per vaticinia Qui te dat clementius
eras prophetata, nobis maris stellam,
Es per privilegia Plene qua effugimus
multa decorata triplicem procellam
Ac superna gratia Per quam et ascendimus
mire perornata. coelicam in ccllam.
8. Cujus benedictio 10. Qui te matrem voluit
te matrem beatam. viro desponsari.
Olim a parentibus Cujus prima potuit
in templo oblatam, causa adsignari,
Priscis in temporibus Nam ab lioste decuit
per mensam signatam illud ignorari^
Auream, a gentibus Quod dudum disposuit
soli dedicatam. in te incarnari.

II.

11. Cui nomen Emanuel Amitae solatium


juxta Isaiam, salutans dcdisti,
Per quod plebi Israel Johanni tripudium
signavit Messiam, ita praestitisti.
Nuntiavit Gabriel 15. Quem tua cum gaudio
quem ad te Mariam, mens magniticavit.
Portam quam Ezechiel In quo et tripudio
fert per prophetiam. magno exsultavit,
12. Qui sibi a saeculo Cognata ex tilio

te praedestinavit cum te exaltavit,


In matrem et annulo Quando desiderio
suo subarrhavit, te resalutavit.
Quando te spiraculo 16. Qui ut Hos in hortulo
sancto obumbravit ventris tui crescit,
Et ventris alveolo In credenti populo
tui habitavit. semperque virescit.
13. Qui Caput ecclesiae Felix sub umbraculo
a suo conceptu ejus (jui quiescit,
Est et plenus gratiae A nmndi periculo
mentis in affectu, perturbari nescit.
Plenus sapientiae 17. Quem novenis mensibus
est in intellectu, ventrc virginali
Dona det laetitiae Bajulans devotius
nobis cum effectu. sine ali(iuali
14. Quo concepto gaudiuni Oncrc, divinitus
magnum habuisti, tempore brumali
Arduaque montium Paris hunc tidelibus
statim ascendisti. modo sjicriali.
170

18. Qui nobis in stabulo Angelorum colitur


taliter est natus, dulci hymnodia,
Tuo adminiculo A pastore quaeritur
nostri miseratus voluntate pia.
Solvat nos a vinculo,
20. Cujus tu dignissima
deleat reatus, mater comprobaris,
Nam est in periculo
Unde devotissima
noster incolatus. laude veneraris
19. Qui pannis involvitur A christianissima
A
te, virgo dia, plebe et amaris,
In praesepe ponitur Quam a gente pessima
Cunis caret quia, prece tuearis.

III.

21. Qui imago scribitur 25. Qui legi subjicitur,


patris et sophia legi prophetali,
Et ab omni colitur Quando circumciditur
coeli hierarchia, carne virginali,
De te carne nascitur, Cor tuum concutitur
felix Maria, motu maternali,
Et ita perficitur Ejus quando funditur
vatum prophetia. sanguis modo tali.

22. Quem salutem gentium, 26. Qui est ineffabilis


virgo laeta, paris, Jesu nominatus,
Qui est se colentuim Incomprehensibilis
ductor singularis, in loco locatus,
Gremitus dolentium In se impalpabilis
cerue, Stella maris, manibus tractatus,
Et nos a laedentium Morti impassibilis
fraude tuearis. ab iniquis datus.
23. Cujus infantilia 27. Cujus nomen coelitus
membra dum tractabas fuit consecratum,
Et cum diligentia Nee non et antiquitus
illi ministrabas, est praefiguratum,
Ab ipso solatia Est a sanctis patribus
multa captitabas olim prophetatum,
Osculaque dulcia A prophetis amplius
Ipsi saepe dabas. est desideratum.

24. Cujus in hoc saeculo 28. Cujus nomen nobile,


eras educatrix, nomen Jesu blandum,
Ministrando sedulo A peccatis habile
mater et amatrix, mundum ad salvandum,
Christiano populo Nobis est amabile,
sis auxiliatrix, nobis venerandum,
Sed et mihi famulo Cunctis admirabile,
tuo consolatrix. cunctis praedicandum.
- 171

29. Quem hoc nomen triplici 30. Cujus nomen numine


decet ratione: summo nuntiatur,
Ex natura simplici A te sancta virgine
seu salutatione, sanctum praedicatur,
Carnis ex multiplici A doctoram agraine
castigatione, mundo propalatur.
Spiritus septemplici Martyrum in sanguine
sancti datione. sed testiücatur.

IV.
31. Quem magi per sidera Patri suo in Sion
gratiaque dia ipsum sie litasti,
Noscunt, ad itinera Anna quem et Simeon,
se dant mente pia, tu quoque laudasti.
Adorantes munera 36. Qui patri cum bostiis
sibi ferunt tria, a te praesentatus,
Te gaudente tenera Simeonis brachiis
virgine Maria. fuit amplexatus

32. Propter quem Arabici Et multis praeconiis


reges sive magi ab eo laudatus,
Sideris ob coelici Dandumque injuriis
Signum facti vagi, hunc est protestatus.
Nam coeperunt conjici, 37. Quem Herodes impius
id non vane agi, rex Ascalonita,
Quaerunt ut catholici Insecutus cautius
regem parvi pagi. ex fraude molita,
33. Benedicta iilia Sed ejus divinitus
tu sis hujus regis, fraus est impedita.
Caerimonialia Quam benignus Dominus
cujus justa legis, declinavit ita.

Devotos per bracbia 88. Qui monente angelo


tua tibi legis, in Aegyptum ductus,
Inter mundialia Caute a periculo
quos dementer regis. mortis est subductus,
34. Quem magi muneribus Sed Judeae populo
tribus adorantes, ortus fuit luctus.
Ac devote vultibus Effiuxit a i)arvuk)
proni adorantes, cum cruoris fluctus.
Ad sua celerius 39. Qui olim nubeculam,
vadunt sie ovantes, virgo, te ascendit,
Colendum hunc gentibus Fugiens vulpeculam
multis praedicantes. in Memphis tetendit,
35. Quem sacra theotocon Cujus ad plebeculam
vinclis ventris casti amorem extendit,
Veluti rhinoceron Quando sibi regulani
fortem allegasti, tidei ostondit.
172

40. Qui coelesti nuntio Per hunc, quem tu gaudio


misso a supernis, semper magno cernis,
Ductus ab exsilio Serva mea crucio
nisibus maternis. vel poenis aeternis.

Y.
41. Quem, virgo sanctissima, 46. Qui cum patre condidit
in templum duxisti omnia creata,
Legis ob legitima Carnem sumens subdidit
indeque redisti, se tibi, beata,
Abesse hunc anima Tandem mortem subiit
tristi cum vidisti, ob nostra peccata,
Rediens celerrima A qua laetus rediit
ipsum quaesivisti, carne suscitata.
42. Quem in templo gaudio 47. Qui flos est mirabilis,
magno cum vidisti semper stans serenus,
In doctorum medio, Dictus in oraculo
quasi revixisti, vatum Nazarenus
Tunc dilecto filio Tibi prae amabilis
clementer dixisti: tibique amoenus,
Cur in infortunio Fulgens laudum titulis,
tali me liquisti? omni bono plenus.
43. Qui te volens flectere 48. Quem per divinissimum
matrem pietatis, ccncepisti rorem
Plectro vocis tenerae Ac post amoenissimum
et benignitatis genuisti florem,
Dixit: me consistere Qui delicatissimum
in bis, quae sunt patris, suis dat odorem.
Decet et perficere Qui sibi per intimum
data in mandatis. adhaerent amorem.
44. Qui magnae potentiae 49. In quo nobilissimo
rex et majestatis invenitur flore,
Subdit se prudentiae Cum colore optimo,
amorosae matris, fructus cum sapore
Dans obedientiae Hominem a pessimo
et humilitatis medicans foetore,
Formam, qua justitiae Induens pulcherrimo
reparemur satis. virtutum odore.
45. Qui plenus est gratia 50. Per quem pulchrum flosculum
et omni virtute, sumat consolamen
Ita in infantia Concinens per sedulum
ut in juventute, cultum hoc laudamen,
Det ut in prudentia Declinet periculum
sie vivamus tute, atque tribulamen,
Hostis ne fallacia Et vivat in saeculum
nos vincat astute. cum beatis. Amen.
173

Grat, ms Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 236 b. — 7,1 e^'regij
Hs. — 2,6 capiebat. Hs.

53. Rosarium 3.

1. Quem cum jam tricesimum 6. In quo complacentia


annum inchoavit, patri specialis,
Johannes mundissimum Vera in essentia
amne baptizavit, cui est aequalis,
Convenientissimum Ex convenientia
modum sie monstravit, natus naturalis,
Nostrum quo miserrimum Ex indifferentia
statum reparavit. consubstantialis
2. Qui auctor est fluminum 7. Qui instinctu spiritus
venit ad Jordanem, sancti in desertum
Velut servus dominum Ducebatur primitus
petiit Johannem, sibi inexpertum,
Ut lotorem criminum Per tentamen zabulus
mergeret in amnem, adit hunc apertum,
Qui mundaret hominum Utrum Dei filius
excessum immanem. Sit, non habens certum.

3. Qui ab aqua gratiae 8. Qui fuit trifarie


lotus cum ascendit, ab hoste tentatus
In columbae specie Nee ejus fallaciae
Spiritus descendit, fraude superatus,
Ejus innocentiae Sed verbis prudentiae
Caput apprehendit, Christi est fugatus,
Sic paternae gloriae Hinc turbis militiae
tilium ostendit. coeli honoratus.

4. Qui fios est mirabilis 9. Qui panis esuriit,


quem tu produxisti, ut nos satiaret,
Virgo Jesse fertilis, Gratiae fons sitiit,

cum hunc genuisti, ut nos debriaret,


A nostris piaculis Multa moesta subiit,
sie nos absolvisti, ut nos laetiticaret,
Tantis in periculis Per pavorem transiit,
solamen dedisti. ut nos confortaret.
5. Super quem, dementia 10. Qui adventu nuptias
patris ut decrevit, suo consecravit
Septiformis gratia Et signorum gratias
Spiritus quievit, ibi inchoavit,
Inconvenientia Nam sex a(iuae hydrias
multa qua delevit, in vinum nnitavit,
Satan ex astutia Suorum sie animas
sua quae insevit. sibi copulavit.
174 —

II.

11. Qui missus pauperibus 16. Qui clementer filium


evangelicare reguli sanavit,
Nee non infirmantibus Valetudo febrium
medelam parare, quem debilitavit,
Yoluit a civibus Expulit daemonium
suis incboare languores curavit,
Es ipsos prae omnibus Cunctis evangelium
ad bonum aptare. regni praedicavit.

12. Qui venit absolvere 17. Qui ad supercilium


culpa vinculatos montis ducebatur,
Et ad lumen ducere Ut per praecipitium
animo caecatos, ita occidatur,
Reosque ostendere Transiens per medium
reconciliatos, horum occultatur,
Qui reddunt pro scelere Nos a fraude hostium
se humiliatos. Clemens tueatur.

13. Qui petra ecclesiae 18- Per quem socrus Simonis


sanctae fundamentum a febribus curatur,
Sternens praedicamine A diebus plurimis
convocat conventum, quibus tenebatur,
Ipse det per gratiae Illudque in populis
tuae interventum mox divulgabatur,
Legalis justitiae Christus laudum titulis
nobis incrementum. sie venerabatur.

14. Qui Petrum et Jacobum, 19. Qui teleonarium


Johannem, Matthaeum, Mattheum vocavit,
Andream ac Didymum Qui moxsequens Dominum
et Bartholomaeum secum ambulavit
Elegit et Jacobum, Ac sibi convivium
Philippum, Thaddaeum, laute praeparavit,
Sed et Judam subdolum, Tandem evangelium
Simonem Chananaeum. evangelizavit.

15. Qui navis ecclesiae 20. Quem quaerebant tangere


nauta est et remus, turbae infirmorum,
Legibus justitiae Credentes se capere
cujus inhaeremus. medelam languorum,
Ad quem ignorantiae Qui et voto propere
nocte Nicodemus affuit ipsorum,

Yenit, ejus gratiae Brevi sanans tempore


nos recommendemus. defectus eorum.
175 —

III.

21. Qui thesaurus nobilis 26. Qui salutem subito


est devotae mentis vi orationis
Amoris scintillulis Servo paralitico
tibi adhaerentis, dat centurionis,
Hunc requiro sedulis Tuae patrocinio
votis et intentis, supplicationis
Ut servet a periculis Videat me oculo
vitae me praesentis. miserationis.

22. Cujus Providentia 27. Viduae qui filium


omnia reguntur, ad vitam vocavit,
Coeli volatilia Mortis quem imperium
ab ipso pascuntur, corpore prostravit,
Quo et agri lilia Mulieri gaudium
pulchre vestiuntur. ita procreavit
Per quem et justitia Et ipsum credentium
justi imbuuutur. plebs magnificavit.

23. Qui misericordiam 28. Qui cum suis famulis


nedum praedicavit, stagnum transfretavit,
Sed et plurifariam Flantibus procellulis
plurimis donavit, ipse dormitavit,
Mittendam injuriam Motus a discipulis
suis imperavit, ventis imperavit,
Quibus indulgentiam Ipsos a periculis
dandam sie monstravit. ita liberavit.

24. Qui hortatur sedule 29. Cujus tactu timbriae


suos ad orandum, mulier curatur,
Spondens impetrabile Quae tiuente sanguine
(juod foret praestandum, multum gravabatur,
Regnum ergo stabile Jairique üliae
peto mihi dandum, vita reparatur,
Regnum infinibile, Jesuquc quotidie
nunquam consummandum. laus ampliabatur.

25. Quem leprosus intime 30. Ad ({uem caeci subdite


petit ac dolenter, clamant ac sincere,
Ut ipsum a sanie Fili David inclite,
expiet potenter, nostri miserere.
Mcae lepram animae Usum lucis inditae
diluat clementer, digncris praebere,
Vitiorum scabie Ut ([ueamus debite
tinctam insolenter. tibi adliaerere.
— 176 —
IV.

31. Cujus admirabilis


36. Qui per suum angelum
sermonum doctrina
commovit piscinam,
Judaeis incredulis
Porrigens ad languidum
exstitit ruina,
unum medicinam,
Sed suis est famulis
vera medicina,
Gratiam me miserum
servet per divinam,
Servans a periculis,
Ne trahar per zabulum
ducens ad divina.
ad culpae ruinam.
32. Qui suos discipulos
37. Qui me tuis precibus
misit praedicare
sublevet languentem,
Et omnes incredulos
Bonis ab operibus
ad fidem vocare,
jam deficientera,
Restaurare languidos,
Claudum in affectibus,
leprosos mundar«,
gratia carentem,
Suscitare mortuos,
A devotionibus
Caecis lumen dare.
meis arescentem.
33. Qui dilectum famulum
38. Qui cum patre provide
suum et symmistam cuncta operatur,
Commendat ad populum,
Quod ab eo perfidae
Johannem baptistam,
genti intimatur,
Cujus prece perfidum
Unde magis fervide
abigat sophistam,
hunc persequebatur,
Fiebern in periculura
Nam se patri lucide
ne perducat istam.
parem testabatur.
34. Cujus praeamabilis
39. De quo sua opera
eras educatrix
sunt testificata,
Nee non a periculis
Patri quod est dextera
multis defensatrix,
proles adaequata,
Cujus pedes osculis
Errorum pestifera
demulcens peccatrix,
fraude hac sedata
Cujus venerabilis
Nee non plebs ad aethera
facta est amatrix.
credens revocata.
35.- Qui Corona gloriae
40. Qui patris in omnibus
Johannem dotavit,
quaerit voluntatem,
Regulam justitiae
Praedicans hominibus
quia defensavit,
ejus majestatem,
Unde rex saevitiae
Ei par ut filius
ipsum decollavit,
per aequalitatem
Sic locum lasciviae
Suamque operibus
turpiter foedavit.
pandit potestatem.

Il
177 —
V.

41. Qui de quinque panibus, 46. Cujus se amantibus


quos multiplicavit, jugum est suave,
Ac duobus piscibus Nam levat portantibus
multos satiavit, onus legis grave,
Per hoc se affectibus Tibi famulantibus
plebis sie aplavit, me sodalem fave,
Ouod ipsum prae omnibus Dignis et concentibus
regem exoptavit. tibi dicam Ave.

42. Qui sacratis pedibus 47. Cui Martha convivia


transiit per mare laeta praeparavit,
Et suos in tiuctibus Soror stillicidia
videns laborare, verbi degustavit,
Ventorum impulsibus Quod Marthae ignavia
dignatur obstare bene non portavit,
Ac illaesos penitus Sed Christi dementia
suos conservare. illam excusavit.

43. Qui vasa diripuit 48. Qui in corda seminat


fortis hunc ligando, triticum electum,
Carne cum succubuit Hostis superseminat
se in mortem dando lolium despectum,
Sed quando refloruit Sed Christus hoc congregat
a tumba surgendo in fascem collectum
Spolia tristribuit Et per ignem concremat
suos liberando. veluti frutectum.

44. Qui videbat Satanam 49. Qui thesaurus inclitus


de coelo cadentem, est regni coelorum,
Se contra potentiam Qui latet absconditus
Dei erigentem, in corde piorum,
Ipse det, ut respuam Hoc ut fruar coelitus
hunc malum serpentem, cum coetu sanctorum,
Peccati malitiam Bonis nunc me penitus
mihi persuadentem. privo terrenorum.

45. Qui cum patre parvulis 50. Qui est admirabilis


reserat secreta, illa margarita,
Quae olim a saeculis Per (]uam tide stabilis
fuerant decreta, plebs se privat vita,
mater amabilis, Virgo laudum titulis
gratia repleta, digne insignita,
Nobis tuis famulis Minimum in fanmlis
adsis mente laeta. tuis hac me dita.

Orat. ms. Teguriimin saec. 15. Clm. Monac. 19824. fol. 241. — 6, 3 Est
Vera essentia Hs.
Drcves, Udalricus Wessofontanus. 12
— 178

54. Rosarium 4.

1. Qui fines cum transiit 6. Ad quem ait mulier:


Tyri et Sidoiiis, fateor me canem,
Mulier hunc adiit Per errorem turpiter
liujus regionis, foedor nam immanem,
Natae donum petiit Nee peto simpliciter
liberationis, filiorum panem,
Daemon quam impetiit Sufficit si satier
vi possessionis. per micam inanem.

2. Quem rogant apostoli 7. Qui dixit: mulier


pro Syrophoenissa, magna credidisti,
Proclamante humili Quae nisi tenuiter
voce ac submissa, ante audiisti,
Ut malo tam flcbili Accipe hilariter,
mulier conscissa pro quo huc venisti,
Gaudio optabili Nam vivit feliciter
redeat dimissa. pro qua me petisti.

3. Qui ait sequentibus 8. Qui a Tyri finibus


se, qui rogaverunt, venit per Sydonem,
Non sum missus gentibus, In qua via positus
qui me nescierunt, dat auditionem
Sed bis qui ex ovibus Parum audientibus,
Jacob perierunt caecis visionem,
Vel ex sanctis patribus Gressum claudicantibus
nostris prodierunt. multisque sermonem.

4. Quem turbata femiiia 9. Qui de septem panibus,


iterum rogavit, quos multiplicavit,
Fletu madens lumina Et ex paucis piscibus
forte se prostravit, turbas satiavit,
Christus consolamina Quatuor in milibus
dare retardavit, quos existimavit,
Fidei fundamina Demptis mulieribus
ejus sie probavit. quas non numeravit.

5. Qui dicebat feminae 10. Quem confessus filium


de gente paganorum, Petrus Dei vivi,

Non est bonum sumere Ex quo fluunt omnium


panem filiorum gratiarum rivi,
Canibusque mittere, Quos per desiderium
qui more porcorum animae sitivi

Assolent sordescere Unde patrocinium


faece vitiorum. petens te adivi.
— 179 —

II.

11. Qui coram discipulis 16. Qui dat se sequentibus


est transfiguratus ejusque ducatum,
Et a patre titulis Bona sitientibus
laudum sublimatus,* potum delicatum,
Ne prodant apostolis Donum sancti spiritus
Visa es minatus, per hunc designatum.
Donec mortis vinculis Qui ducet posterius
resurgeres prostratus. ad felicem statum.

12. Cui testimoniam 17. Qui venit diluculo


pater perhibebat, in orationis
Cum dilectum tilium Templum, quo de poculo
suum hunc dicebat praedicationis
Et istud collegium Ministrabat populo,
Christi audiebat, quandam a profanis
De quo evangelium Salvat et periculo
postea scribebat. lapidationis.

13. Qui sanat lunaticum, 18. Quem qui libens sequitur


sanat surdum rautum, tenebris carebit,
Propellens zabolicum Et, quo Deus cernitur,
hostem et versutum, lumine fulgebit,
Per nomen mirificum Si ad mortem ducitur,
dominus virtutum hostes non timebit,
Emundet et lubricum Sed exhilarabitur
carnis meae lutum. et magis gaudebit.

14. Qui est admirabilis 19. Quem pater glorificat


in sua doctrina, in aeternitate,
Quae est inscrutabilis, Sibi aequalificat
quia est divina, et in deitate,
Animarum oculis Ipse me perficiat
exstat medicina, sua caritate
Servat a periculis Ab omnique retrahat
et culpae ruina. mundi vanitate.

15. Qui ([uaerebat gloriam 20. Qui patri et Haniini


semper sui patris, par est deitate,
Praedicans potentiam Caoco dedit homini
ejus majestatis, a nativitate
Ipse det ob gratiam Lumen, ({uo et animi
tuae pietatis, pulsa caecitate,
Mihi indulgentiam Se divino numini
meis pro pcccatis. subdit ordinale.
12*
— 180 —

III.

21. Qui quoddam proverbium 26. Cui decem milia


dicebas Judaeis, debeo talenta,
Turbis infidelium Mente quae per vitia
atque phaiisaeis: contraxi intenta,
Ego patens ostium Mater, praesta varia
exsto servis meis, virtutum augmenta,
Sepiternum gaudium Quibus infernalia
coeli parans eis. evadam tormenta.

22. Qui est in coelestibus 27. Quem coram hominibus


Dominus virtutum, corde confitemur,
Dominis terrestribus Coram coeli civibus
solvebat tributum, ne per hunc negemur,
En, virgo, crebrius Sed per hunc cum omnibus
perfero versutum, sanctis coronemur,
Expande celerius Ac ejus attentius
precis tuae scutum. vultum contemplemur.

23. Qui daturus parvulis 28. Qui seit indigentiam


est regnum coelorum, servorum suorum,
Qui cavent a scandalis Dans Ulis per gratiam
caute proximorum, dona meritorum,
Ipse me a vinculis Praestet abundantiam
solvat peccatorum, in regno coelorum
Ducar ut ab angelis Fanti per constantiam
in sortem justorum hymnum hunc decorum.

24. Qui uni ex ovibus 29. Qui habebat vineam


centum oberranti debite plantatam
Et ab itineribus Et in hac ficulneam
legis devianti fructibus orbatam,
Occurrit velocius Is per poenitentiam
se humilianti ornatam
faciat
Cunctasque posterius Meutern meam sordidam
noxas declinanti. culpisque foedatam.

25. Cujus si in nomine 30. Qui sanabat feminam


sumus congregati nimis infirmatam,
Ac pro adjuvamine Ligatam per Satanam
ipsum deprecati, direque curvatam
Ejus consolamine Sublevet et animam
erimus laetati meam nunc prostratam,
Et a perturbamine Dulciter ad gloriam
cuncto liberati. coeli affectatam.
— 181

IT.

31. Qui amplexans parvulos 36. Quem, cum in encaeniis


hos benedicebat habitaret rite,
Yelutique ramulos Impetunt insidiis
fidei fovebat, Hierusalimitae
Tales in discipulos Ciarum testimoniis
sibi eligebat operum et vitae
Et sicut apostolos Lacerant blasphemiis
ipsos diligebat. maxima cum lite.

32. Qui relictis ovibus 37. Qui languentem noluit


nonaginta novem Lazarum curare^
In desertis montibus Volens, postquam obiit,
perrexit ad ovem hunc resuscitare,
Mutatam sceleribus Gloriam sie voluit
in petulcum bovem, suam propalare,
Mutans hanc celerius Qua morti, ut patuit,
iterum in ovem. potest imperare.

33. Qui pro dragma decima 38. Quem Martha humiliter


de coelo descendit, flensque adoravit,
Quae sequendo pessima Et lacrimabiliter
oberrans offendit, fratrem deploravit
Qui carne purissima Sed Christus benigniter
lucernara accendit tristem animavit,
Inventaeque maxima Victurum celeriter
munera impendit. ei nuntiavit.

34. Qui jungens coestibus 39. Qui clamavit misere


Lazaruni mendicum, vocis per lamentum
Mersit poenis acribus Suae mentis tenerae
divitem iniquum, pandens amamentum
Me suum clementius Yeni foras, Lazare,
faciat aniicum, ostendens portentum
Abigens a finibus Qui exivit propere
meis inimicum. linquens monumentum.

35. Cujus me inutilem 40. Cujus ad potcntiam


servum sum professus pridem tunmlatus
Legem venerabilem Redibat praesentiam
cujus sum transgressus, institis ligatus,
Mundum sequens fragilem Domini per gratiam
augeo excessus, et apostolatus
Ad te praeamabilem Ad convenicntiam
venio nunc fessus. redit sui Status.
182

41. Contra quem Judaicus 46. Qui de diabolica


coetus coiispiravit, nos captivitate
Dicendo: quod facimus? liberavit deica
hie multa patravit sua potestate,
Signa, si dimittimus Sicut Aegyptiaca
hunc, ut inchoavit, Jacob pravitate
Honor nobis debitus Et a Babylonica
non diu durabit. Judam gravitate.

42. Contra quem consilium 47. Qui cuidam arbori


tradunt pharisaei, malum imprecatur.
Dolosum excidium In scriptura veteri
macbinantes ei, ficus quae vocatur,
Mihi sis praesidiura^ Gratiarum uberi
digna mater Dei, dono repleatur,
Abigens obsidium Qui hoc hymno celebri
inimici mei. virgo te precatur.

43. Contra quem barbarice 48. Qui est praeamabilis


Caiphas latravit, summi patris natus,
Verum licet mystice Transmissus agricolis
tuis nunciavit, et ab his mactatus,
Deus nam propbetice Et lapis mirabilis
illi inspiravit, anguli aptatus,
Quod Christus mirifice A Judaeorum populis
pati deliberavit. olim reprobatus.

44. Cujus Caput unguine 49. Qui urbs fortitudinis


unxit Magdalena, et antemurale

A quo quondam crimine Sit sui gregaminis,


recessit serena. ne illud letale
Cum qua soror nomine Vulnus laedat criminis
Martha, fide plena, vel scelus mortale,
In beatitudine Sive dolo daemonis
laetatur amoena. cbaos gehennale.

45. Qui Signum clementiae 50. Qui suis sequacibus


dedit per olivam, puro ex amore
Cum delevit pluvie Et mundum spernentibus
omnem carnem vivam, tuo cum favore
Tollat conscientiae Dabit in coelestibus
culpam infectivam, regnum in decore,
Reddens suae gloriae Quod det nobis omnibus
hanc contemplativam. tuo pro honore.

Orat. ms. Tegurinum saec. 16. Clm. Monac. 19824 fol. 244. a.
— 183 —

55. Rosarium. 5.

I.

1. Quem Sacra volumina 6. Cui laudes vocibus


signant prophetarum, sonoris canamus,
Tollere peccamina Quando cum gemitibus
gentium cunctarum, culpas recitamus,
Huic congregamina 8ed ramos in manibus
plebium suarum palmarum portamus,
Canunt jubilamina Corpora cum acrius
in die palmarum. nostra castigamus.

2. Cui Jerosolymam 7. Cui vestes substernimus


olim venienti, et ipsum laudamus,
Per pullum et asinam Cum ejus pauperibus
illuc se ferenti, stipem eroganms
Turba venit obviam Floribus occurrimus
modo condecenti et liunc honoramus,
Concinendo gloriam Diversis virtutibus
laude competenti. quando nos ornamus.

3. Cui turbae sequentium 8. Cujus beneficia


Hosanna clamabant, mente recolamus
Quidam ramos arborum Cordisque constantia
in viam ponebant, grates referamus,
Hi decorem vestium Cum sancta ecclesia
ipsi substernebant, huiic benedicamus,
Quidam testimonium Cui in angustia
signorum dicebant. adsit, exoramus.

4. Quem, cum sit rex gloriae, 9. Quem regem et dominum


angelorum coetus nostrum profitenmr,
Hymnis multifarie Cum nostrorum criminum
laudat corde laetus, fascem confitemur,
Pullo sedens asinae Ut post vitae terminum
veluti mansuetus per liunc coronemur,
Venit Sion filiae Cum cboris coelestium
multa laude fretus. simul jucundemur.

5. Cui plebs cum laudibus 10. Qui flevit excidium


olim obviavit, sanctae civitatis.
Asino humilius Futurum ob Vitium
urbem cum intravit, suae caecitatis,
Honores devot ius Ex ore infantium
ipsi acclamavit, sive puritatis
Veris regem vocibus Perfecit praeconium
Israel narravit. suae deitatis.
— 184

II.

11. Qui flens ob excidium 16. Qui in se credentibus


sanctae civitatis, facit magnani coenam,
Imminens pro civium Cunctis charismatibus
gravibus peccatis, gratiisque plenam,
Det ob potrocinium Qui se manducantibus
tuae pietatis mentem dat serenam
Miseris auxilium, Ac post in coelestibus
igne profligatis. patriam amoenam.

12. Ob cujus praesentiam 17. Qui cum apostolico


civitas haec tota coetu dum sedebat,
Est per insolentiam Paschate Mosaico
plurimum comniota, se reficiebat,
Ipse det ob gratiam Manna tunc cum coelico
tui, ut baec vota rore descendebat,
Laeto corde concinam Se edendum mystico
menteque devota. pane dum praebebat.

13. Qui templum humiliter 18. Qui cum contubernio


intravit decorum, suo, quod amabat,
Mensas vertit fortiter Magno desiderio
numulariorum, pascha manducabat,
Dicens terribiliter : Sua dira passio
Haec non sit raptorum siquidem instabat,
Domus sed sinceriter Nostra liberatio
Deo devotorum. qua appropinquabat.

14. Cujus mirabilia 19. Cujus in obsequium


quidam dum viderent, fide captivamur,
Permoti invidia Spei per subsidium
graviter tulerunt, in ipsum levamur,
Ipsum ad supplicia In hoc per suspendium
dare decreverunt, amoris laetamur,
Sed pro reverentia Cujus nunc praesidium
Plebis destiterunt. tuumque precamur.

15. Qui duos discipulos 20. Qui creavit hominem


principaliorum, hunc et recreavit,
Vocatos apostolos, Dum per suum sanguinem
die azimorum illum reparavit,
Misit priscos populos Suae per ducedinem
sequens Judaeorum, ipsum carnis pavit,
Paschatis et aemulos Sic ad altitudinem
patrum antiquorum. coeli collocavit.
— 185 —
m.
21. Qui vitis fructificans 26. Qui per eucharistiae
juste nominatur, dulce sacramentum
In qua palmes mansitans Devotum ecclesiae
bene operatur, conventum,
reficit
Vitis haec inebrians Me quoque per gratiae
suos consolatur, tuae interventum
Quod et mei miserans Repleat quotidie
mihi largiatur. illud nutrimentum.

22. Cujus pater vinitor 27. Qui per eucharistiam


est agricolaque, sacramentum pacis
Omniumque conditor, Ac donum ecclesiam
rex creaturaque, servet caritatis,
Emundet me, deprecor, Abigat fallaciam
parte in utraque, hostis pertinacis
Omnibus immundior Nee non pervicaciam
sum nam usquequaque. populi fallacis.

23. Qui est ille vitulus 28. Cujus carne pascimur


bene saginatus, et viviiicamur,
Quo patri est prodigus Dum noxis opprimimur,
reconciliatus, per ipsam purgamur
Per quem et clementius Hac fortes efficimur,
fuit osculatus, quando impugnamur
Et stola qua primitus Et mente proücimur
est insusciatus [sie]. et illuminamur.

24. Cujus sacri sanguinis 29. Qui botrus exprimitur


per effusionem, in crucis torculari,
Ejus quoque nominis Quo vinum conficitur
per confessionem, calicis praeclari,
Homo nactus criminis Istomens reficit ur
est remissionem, potu salutari,
Tandem coeli culminis Amore quae trahitur
sublimationem. ad hunc singulari.

25. Qui in sacratissima 30. Quem devote sumimus


sua passione juste et ornate
Vera fuit victima Si accinctis renibus
satisfactione, vel cum castitale,
Hostia pacifica Caleeatis pedibus
pacis donatione, bona voluntate,
Agnus quoque mystica Lactucis agrestibus
in oblatione. culpae puritate.
- 186 —

IV.

31. Cujus digna sumptio 36. Quo fructu paralysis


Multa confert bonis, pigra propulsetur,
Nam commemoratio Et mens fortitudinis
est dilectionis, dono roboretur,
Item augmentatio Immo et hydropisis
est devotionis, avari fugetur,
In hostem armatio Numusque consiliis
tempore agonis. Dei condemnetur.

32. Qui nobis refectio 37. Quo fructu luxuria


Sit spiritualis, foeda debelletur,
Ac debilitatio Et mens sapientia
fomitis carnalis, Vera delectetur,
Peccati remissio Sed et castrimargia
fiat criminalis, hoc fructu sedetur
Sed et abolitio Ac intelligentia
culpae venialis. animae praestetur.

33. Qui juste describitur 38. Qui fructum sinceriter


fructus benedictus, istum contemplatur,
Quo homo absolvitur Omnia hilariter
Satana devictus bona operatur,
Gratia reficitur, Sustinet viriliter,
vituteque pictus quidquid adversatur,
Coelis introducitur Et fiducialiter
praemiis amictus. Deum deprecatur.

34. Cujus fructus gratia 39. Qui fructus diabolum


mens humilietur, ejusque examen
Ut vilis superbia Abigat et frivolum
ab ipsa fugetur, horum machinamen,
Cordisque duritia Praestet adminiculum
hoc mollificetur, atque cousolamen,
Ut beneficentia Pressis per periculum
indigenti detur. sive tribulamen.

35. Quo fructu vesania 40. Qui regnat in aethere


irae abigatur. Dominus cunctorum,
Et Vera scientia Dignatur abluere
mens edoceatur, pedes famulorum,
Qua in innocentia Linteo extergere,
homo coruscatur, exemplum decorum
Ut cunctis ex justitia Dat, id jubens facere
suum tribuatur. plebem credulorum.
— 187 —
V.

41. Cui Judas ut coluber 46. Qui cum suos aemulos


insidiabatur, cerneret saevire
Tradere fallaciter Nee terrore trenmlos
cum hunc conabatur, vellet resilire,
A Judaeis viliter Et ad malum sedulos
compretiabatur, non vellet lenire,
Vatis ita pleniter Ait, hos discipulos
dictum implebatur. sinite abire.

42. Qui consolatorium 47. Cujus zelo ducitur


edidit sermonem Petrus hinc ferventer,
Suorum sequacium Per quem et percutitur
post refectionem, Malchus vehementer,
Contin entern tristium Cui Salus redditur
consolationem, per Christum clementer,
Rerum difficiliuiii A quo et arguitur
explanationem. Petrus competenter.

43. Qui creantis omnia 48. In quem temerarias


patris est sophia, manus injecerunt,
Quem oriiat industria Manus ejus teneras
mente quoque pia, fune ligaverunt,
Pavor et tristitia Viarum per salebras
ipsum gravant, quia viliter traxerunt,
Stantem in angustia Multasque injurias
seu in agonia. ipsi intulerunt.

44. Contra quem damnabilis 49. Qui pastor percutitur


Judas machinatur maleque tractatur,
Et impretiabilis Cujus grex dispergitur
numis comparatur, et scandalizatur,
In comprehensibilis Vinculis constringitur,
vinculis ligatur, a Petro negatur,
Judaeorum populis A Christo qui cernitur
ita praesentatur. moxque lacrimatur.

45. Qui cum dixit: Ego sum, 50. Quem tam venerabilem
ad se persequentes ac dilectum virum
Abierunt retrorsum Vere praedicabilem
in terram cadentes, Omnibus per gyruni
Velut qui de deorsum Ut abhorriabilem
terrae adhacrentes tractant et delirum,
Et a Deo seorsum Nam per servum fragilem
sese dividentos. sumit ictum dirum.

Orat. ms. Togmimim .saec. 15. Clm. Monat-. 19824 toi. 248.
- 188 —
56. Rosarium 6.

I.

1. Qui ab Anna mittitur 6. Qui stans coram praeside


Caiphae ligatus, Caput inclinavit,
Cui tunc adscribitur Et quaesitum placide
jus pontificatus, sibi revelavit,
Ubi verax spernitur Praeses justum perfidae
morte condemnatus, plebi hunc narravit
Turpiter adspuitur Ac pro eo provide
facie velatus. multum laboravit.

2. Cui ago gratias 7. Quem Judaeus populus


mente nunc supina, prius collaudavit,
Quod multas injurias Sed post diris vocibus
a plebe vulpina hunc exacerbavit,
Ob nostras miserias Tolle, tolle citius,
hora mututina praesidi clamavit,
Pertulit, sie animas Qui se Deum crebrius
nostras a ruina. verum nominavit.

3. Qui ut summus opifex 8. In quem plebs pestiferis


mundum hunc creavit, verbis exclamare
Ut virtutum artifex Coepit, praeses miseris
ipsum recreavit, hunc associare:
Judaeorum pontifex Si ipsum dimiseris,
talem condemnavit, tunc patebit clare,
Yelutique carnifex Quod sis hostis Caesaris,
praesidi legavit. quem debes amare.

4. Quem Judaei odio 9. Quem terrore Pontius


gratis habuerunt, victus judicavit,
Tempore primordio Quem justum in omnibus
vates ut scripserunt, prius declaravit,
Ideoque Pontio Barrabam petentibus
ipsum tradiderunt in Pascha donavit,
Ac dari supplicio Sic petitionibus
crucis petierunt. Judaeorum favit.

5. Quem ad se tunc Pontius 10. Quem cohors militiae


seorsum vocavit, dire flagellavit,
Atque diligentius Purpura lusorie
hunc examinavit, ipsum decoravit,
Justum esse penitus Ejus Caput anxie
ipsum judicavit, spinis coronavit,
Et Judaeis omnibus Ave rex, ironice
illud propalavit. ludens exclamavit.
189

II.

11. In quo vero lumine Quando serto spineo


participaverunt fuit coronatus
Cuncta, quae creainine Et cum magno crucio
ejus prodierunt, cruci acclavatus.
Milites velamine
17. Cujus carnis tunicam
talem velaverunt dilaceraverunt,
Nee non et sputamine
Dum per virgam asperam
turpi foedaverunt. hanc flagellaverunt,
12. Qui est hora tertia Cum coronam spineam
dire flagellatus huic imposuerunt,
Pressus contumelia, Per clavos et lanceam
spinis coronatus, hunc vulneraverunt.
Rex subsannatoria
18. Cujus sanguis funditur
voce nominatus, fiagellatione
Cruci ex perfidia Et postquam illuditur
est adjudicatus.
coronatione,
13. Quem veste coccinea Item cum extenditur
ludentes induerunt, crucifixione
Et Corona spinea Et cum latus panditur
hunc coronaverunt, lanceatione.
Virga arundinea 19. Qui montem Calvariae
Caput percusserunt, sponte non invite
Et ita intronea Adiens, fons gratiae,
capitis laeserunt. tulit lignum vitae,

14. Cujus cor dulcissimum Quem cum flerent anxie


amaricaverunt, Jerusolimitae,
Hominem deificum Ait: Sion filiae,

male tractaverunt, flere me nolite.


Cum ut hostem publicum 20. Qui de coeli vinea
ipsum ligaverunt botrus est egressus
Et velut maleficum Ac per torcularia
flagris cecidenmt. crucis fuit pressus,
15. Quem morte turpissima Quae et voluntaria
damnavit Pilatus, mente est ingressus,
Quo voce rectissima Quando ad Calvaria
erat excusatus, loca fixit gressus.
Sic trabe gravissima 21. Qui est prima veritas,
crucis oneratus, a falsis damnatur,
Cui Sorte pessima Virtutum sinceritas
fuit acclavatus. aceto potatur,
16. Qui cruore proprio Felle summa suavitas
fuit madidatus, et amaricatur,
Cum dolore nimio Ab ini(iuis aecjuitas
cum est fiagel latus, injuste necatur.
— 190 —

III.

22. Qui in monte vestibus 27. Qui salvavit merito


fuit spoliatus suae passionis
Et clavis crudelibus Credentes a debito
cruci acclavatus, eondemnationis
Cum cruce celerius Vel pro culpa in dito
in altum levatus, pravae aetionis
Duobus latronibus Vel ligno illieito
sie est sociatus. prohibitionis.

23. Quem in cruce funibus 28. Qui ut homo carneus


dire distraxerunt cruce est extensus,
Et clavis atrocibus Sieut serpens aeneus
ipsi affixerunt, palo est appensus
Deinde volocius Mihi prineeps Stygius
ipsam erexerunt, nimis est infensus,
Subsannationibus Unde sto in precibus
ipsum deriserunt. animo suspensus.

24. Qui cum te dulcissimam 29. Qui per Tau fidelium


adstare conspexit frontes insignivit
Et mente tristissimam Nee non postes mentium
fore intellexit, sanguine linivit,
In tui custodiam Pro nobis supplicium
Johannem subvexit, crucis cum subivit,
Per solamen animam Et virtutem hostium
tuam sie erexit. fortiter contrivit.

25. Qui vere justissimus 30. Qui per virgam, baeulum


passus pro injustis, vel per sanetam crucem
Sed et a militibus Devicit diabolum,
praesidis injustis, inimicum trucem,
Item sub judieibus Nobis sustentaculum
passus est injustis hanc dedit et ducem,
Atque cum latronibus Quae per cultum sedulum
opere injustis. ducat nos in lucem.

26. Cujus fuit passio 31. Cujus crux est baculus,


carnis in natura per quem sustentamur
Credentum eollegio Et ab infernalibus
.multum profutura, canibus tutamur,
Hac parentum lapsio Hac ad viam protinus
erat curatura vitae dirigamur
Coelique apertio Et a cunctis hostibus
electis futura. semper protegamur.
191 -

IV.

32. Cujus crucem jugiter 37. Quem gravis calamitas


decet venerari, undique premebat,
Quos constat benigniter Nam in eo sanitas
per hanc liberari nulla remanebat,
A culpis et pleniter Carnem quidem gravitas
poenas relaxari poenae affligebat,
Et ita finaliter Judaeorum pravitas
beatificari. animam angebat.

33. Cujus cruce debiles 38. Propter quem quassatio


nostri recrentur fit creaturarum,
Et ad bonum fragiles Titubat cum actio
hac fortificentur, virium earum,
Quae et invincibiles Aeris obscuratio,
hostes eflfugentur, scissio petrarum,
Credulique flebiles Sei a suo radio
ita consolentur. deficit non parum.

34. Qui cum suo sanguine 39. Cujus morte scinditur


crucem consecravit, velum templi Dei
Cum in hac pro crimine Terra motu quatitur
nostro laboravit, suffragando ei

Satanam molimine Sed cor non compatitur


suo sie privavit, vani pharisaei,
Quüd multo conamine Sed nee, quo occiditur,
contra nos paravit. impii Judaei.

35. Qui crucis mysterio 40. Cujus cum discipuli


Satanam prostravit, laudes tractaverunt
Ab ejus dominio Has, ut servi seduli
sie nos liberavit, lapides promserunt,
Ipsum Stygis crucio Defunctorum tunmli
sie incarceravit, suis patuerunt
Per hoc nos consortio Nee quidquam obstaculi
suo adoptavit. ipsis praebuerunt.

36. Cujus cruce crimina 41. Cujus in exsequiis


nostra relaxentur mente dolcanms
Et virtutum semina Ac pro nostris vitiis
in nos seminentur, graviter gemanms,
Hostium molimina Virginis angustiis
eminus fugentur sie condoloanms,
Et credentum agmina Ejus ut consortio
sie laetiticentur. perfrui (lueamus.
192

42. Qui pro plebe dulciter In quali tristitia,


iiiterveniebat, mater, tunc fuisti,
Quae ipsum crudeliter Quando sibi propia
interficiebat, stans haec audivisti.
Ejus mors nam pleniter
satisfaciebat 47. Qui claudens finaliter
Patri et communiter hujus mundi statum,
omnes redimebat. Patri filialiter

commendavit flatum,
43. Qui latroni propius Dicens, integraliter
juxta se pendenti, relaxa peccatum,
Quamvis vere tardius Verbum tuum pleniter
tarnen poenitenti, nam est consummatum.
Paradisum protinus
promisit petenti, 48. Qui pendens in stipite
Quem dedit celcrius fervide ploravit,
carne decedenti. Pro matre superstite
se ipsum turbavit,
44. Qui cum in patibulo Inclinato capite
morti properavit, Patri commendavit
Te matrem discipulo Spiritum, quem subdite
suo commendavit, clamans exhalavit.
Et amoris vinculo
illo vos ligavit, 49. Cujus mors vivilicat,
Quo corde sedulo
et excitat, honorat,
utrosque amavit. Pacem dat et reparat,
armat et dulcorat,
45. Qui in crucis „Sitio" Ducit, sanat, spoliat,
cum clamasset ara, ornat et obumbrat,
Et porrecta potio Nos a culpa revocat,
fuisset amara, reserat, inflammat.
Magna te turbatio
pressit, o praeclara, 50. Cujus mors ad gaudium
Quando tua visio sublevet gaudentes
haec cernebat clara. Et perfecte vitium
omne deserentes,
46. Qui clamans angustia Relevet exsilium
animoque tristi: mundi patientes,
Heli, in miseria Et illud rosarium
cur me reliquisti? devote canentes.

Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 252 a. 2, 7 —
fehlt das Verbum; vielleicht ist nostras ein Schreibfehler für eruit, eruens
oder dgl. — 13, 7 intronea = interi
193

57. Rosarium 7.

1. Qui decrevit hominem 6. Cujus Caput stigmate


potenter liberare illa mortis rea
Suam ad imaginem Sive diademate
et effigiare, praecinxit Judaea,
Proprium per sanguinem Te submisso capite
ipsum reformare, precor, mater mea,
Coeli celsitudinem Purga me a limmate
ita restaurare. vel mentis morphea.

2. Quo misericorditer 7. Pro quo tu tristitia


sumus liberati, magna gravabaris,
Qui judicialiter Cum pressum angustia
fuimus damnati, hunc intuebaris
Per hostem fallaciter In omni moestitia
quando sunt prostrati tu me tuearis,
Parentes procaciter Ovantem industria
et praevaricati. odis bis praeclaris.

3. Qui est auctor unicus 8. Quem delectabiliter


hominum salutis olim tu pascebas,
Et redemptor inclitus Huic lamentabiliter
scelere imbutis, passo adsistebas,
Adsis, mater, citius Ensem tunc veraciter
ope destitutis, vatis sentiebas,
Tribulationibus Pati tarn crudeliter
multis constitutis, natum cum cernebas.

4. Qui olim ex millibus 9. Quem ut tuum iilium


est a te electus corde diligebas,
Ac prae rebus omnibus Omne nam solatium
creatis dilectus, in ipso habebas,
Hie a contribulibus Unde magnum crucium
suis est despectus in mente ferebas,
Sed et a militibus Ejus improperium
vili veste tectus. quando audiebas.

5. Quem Corona spinea 10. Propter quem tristitiam


cum coronaverunt alteram habebas,
Et veste purpurea Crucis cum angustiam
hunc circumdederunt, hunc cernebas
pati
Clavis, fiagris, lancea Et magnam injuriam
ipsumque foderunt, ferre audiobas,
niatcr virginca, Nee illi supi)otiam
te quoque laeserunt. praebere valebas.
Ureves, Udalrious Wcssofoiitanus. 13
194

II.

11. Quem dilectum filium 16. Cujus crucem credulum


plus quam te amabas, decet honorare,
Unde corde nimium Cujus vi diabolum
tristi huic adstabas, potest superare,
Ipsius supplicium Sed et omne scandalum
quando ruminabas, facile vitare,
Loco sui crucium Cum justis in saeculum
pati affectabas. in coelo regnare.

12. Quem tua compassio 17. Cujus cruce spernitur


multum contristavit, fraus daemoniorum,
Cum in tanto crucio Sanctorum reficitur
te consideravit, rues angelorum,
Unde avunculo
te Ipsique conjungitur
suo commendavit, coetus beandorum,
Antequam a saeeulo Quorum hie perficitur
isto transmigravit. Status animorum.

13. Cujus cum apparuit 18. Qui hoc cruci contulit


vulnus laterale, suae gigas fortis,
Lictor quod apperuit, Qui per eam abstulit
dictum prophetale dirae portas mortis,
Implens, cor contremuit Quod electos intulit
tuum maternale, paradisi portis,
Et fortassis corruit Quos ab aeterno praesciit
corpus virginale. fore suae sortis.

14. Qui cruce diriguit 19. Qui nos crucis munere,


pendens miseranter, petimus audenter,
Morte mortem diruit Dolentes pro scelere
hominis constanter, absolvat clementer,
Vitam sie restituit Ut in suo opere
suis abundanter, adstemus gaudenter,
In hostem praevaluit Nil agentes temere
nostrum principanter. sive negligenter.

15. Cujus in ecclesia 20. Qui in sexta feria,


crux nunc adoratur, postquam exspiravit,
Olim in Calvaria Magna cum potentia
quae statuebatur, infernum intravit,
Nam haec ignominia Cum benevolentia
magna putabatur^ patres salutavit
Sed bac coeli gloria Et magna per gaudia
nobis parabatur. hos laetificavit.
195 —

III.

21. Qui limbum cum ingreditur, 26. Ad quem et descenderat


fornax Babylonis anima latronis,
In rorem convertitur Postquam exspiraverat
consolationis, hora passionis,
Vis omnis propellitur Donum, quod petierat,
desolationis, consolationis
Justis dos tribuitur Plene impetraverat
Dei visionis. Christi visionis.

22. Qui voce permaxima 27. Qui fortis in atria


postquam exspiravit, fortior intravit,
Ejus sancta anima Loca infernalia
limbum subintravit, quando dissipavit,
Turba beatissima Inde Sacra spolia
patrum exsultavit secum asportavit,
Et laude promptissima Yincla per fortissima
ipsum adoravit. fortem alligavit.

23. Cujus sacer Spiritus 28. Qui Abraham eripuit


emissus in tormentis de Ur Chaldaeorum,
Apparendo patribns Immolare noluit
in limbo detentis quia diis eorum,
Ac devotionibus De limbo nunc eruit
divinis intentis, patres inferorum,
Solvit hos a nexibus Liberando statuit
dolorosae mentis. in regno coelorum.

24. Ad quem cum laetitia 29. Qui cum p endet mortuus


patres clamaverunt: vespertina luce,
Tu es quem suspiria Foderat quem arcius
nostra vocaverunt, mucro manu truce.
Procidentes latria Advenit celerius
hunc adoraverunt, Joseph Deo duce
Longa quem angustia Et ipsum devotius
desideraverunt. deponit de cruce.

25. Cujus in praesentia 30. Cujus tu corpusculum


tunc jubilaverunt de cruce sumebas
Patres ex laetitia, Et uti fasciculum
ipsum laudaverunt, tibi colligebas,
Mortis pro victoria Ad tuum pectusculum
gratias egerunt ipsum adstringebas
Secumque cum gloria Et amoris osculum
limbum exierunt. dulciter pracbebas.
13*
196 —
IV.

31. Quem olim feliciter


36. Cujus Sacra vulnera
vivum deferebas
cum intuebaris,
Nee non maternaliter
Tunc, mater tenera
ipsi applaudebas,
multum tristabaris,
Post sinu flebiliter
Paululum sed, misera
mortuum tenebas
virgo, solabaris,
Et lacrimabiliter
Scansurum ad aethera
ipsi condolebas.
cum recordabaris.
32. Quem blandis amplexibus
37. Cujus quanto dulcior
ad te constringebas,
tibi fuit amor,
Replens cor gemitibus
Tanto te acerbior
lacrimas fundebas
tunc oppressit dolor,
Comitumque fletibus
Quem cum tristis memoror,
causa tu fiebas,
animo desolor
Consolationibus
Ac tibi compatior,
quorum revivebas.
qua saepe consolor.
33. Quem tu, mater, sedula
38. Cujus sacram faciem
sie lamentabaris,
foedam tu vidisti,
Ejus membra singula
Et corpus per sanguinem
deosculabaris,
tinctum conspexisti,
Pectus, Collum, latera
Puto parvam requiem
tune amplexabaris
habere quivisti,
Ac ipsi per omnia
Oculorum aciem
compatiebaris.
in terram jecisti.

34. Cujus in pectusculum


39. Cujus carnis trabeam
forte corruisti,
cernis laceratam,
Ipsi praeberxs osculum
Sanguine ut tunicam
corde multum tristi,
Joseph cruentatam,
In hoc namque oculum
Rogo te spem unicam
quoties flexisti
meam tunc turbatam,
Toties et jaculum
Munda meam animam
mente persensisti.
peccatis turpatam.

35. Qui myrrhae fasciculus


40. Quem inaestimabili
tunc licet amarus,
planctu deplorasti,
Attamen prae omnibus
Ejus poenas vigili
tibi fuit carus,
mente dum tractasti,
Immo coeli civibus
Nam hunc ineffabili
exstitit praeclarus,
amore amasti,
Quo et ego servulus
Tempore hoc flebili
tuus sum avarus.
quod manifestasti.

I
- 197 -

41. Quem tu miserabilis 46. Post cujus funebria


tunc ita flevisti, facta diligenter,
Dicens: o amabilis Busto tigis dulcia
fili, quid fecisti, oscula dolenter,
Cunctis despicabilis Duceris ad propria
quod ita fuisti, post hoc reverenter,
Qui semper laudabilis Expectans solatia
prius exstitisti. nati patienter.

42. Cujus corpus sindone 47. Cujus cum praesentiam


Joseph involvebat, dulcem cogitabas,
Te adstante virgine, Lacrimis pulcherrimam
cujus cor plaiigebat, faciem rigabas,
Ut est moris, unguine Animo Calvariam
illud condiebat, tristis visitabas,
Ac petrae asperrimae Et pie sanctissimam
tumulo ponebat. crucem adorabas.

43. Quem completo crucio 48. De cujus absentia


atque agonia plurimum dolebas,
Nobilis decurio Post quem in angustia
ab Arimathia gravi remanebas,
Tuo cum auxilio, Quippe super omnia
dulcis Maria, ipsum diligebas
Sepelit cum studio Summaque solatia
nee non mente pia. in ipso habebas.

44. Cujus tumbae flebili 49. Cujus tumbam anxia


gestu adstitisti, tunc osculabaris,
Ipsum lacrimabili In Johannis propria
luctu deplauxisti, sie deducebaris,
Tandem lamentabili Maxima tristitia
planctu recessisti angustiabaris,
Et in domum famuli Donec die tertia
tut introisti. A nato solabaris.

45. Cujus es dulcedine 50. Qui suorum precibus


saepe recreata faverat servorum
Sed amaritudine Vi deficientibus
es amaricata, advcrsariorum ;

Mentis exturbamine Et illud canentibus


forte es prostrata, canticum docorum
Nati consolamine Praestet in coelestibus
quando es orbata. praemia justorum.
Orat. ms. 'I'e«rurinuni .sace. 15 Cli 1. Moiiac. 19824 toi. 2ö-") h. —
— 198

58. Rosarium 8.

1. Cujus caro floruit 6. Qui virtute pepulit


incarnatione, tartari draconem,
Postea defloruit In deserto pertulit
dira passione, quem velut praedonem,
Ac tandem refloruit Quod et opus praetulit
resurrectione, factum per Samsonem,
Dulcem fructum praebuit Vineis in Engaddi
in ascensione. cum stravit leonem.

2. Quem ut leo catulum 7. Quem fraudulentissime


Deus suscitavit, tractavit Judaea,
Portam in monticulum Et violentissime
Samson sie portavit, passus est ab ea
Stygeum allophylum Quod designat optime
ita subjugavit illa Thamnathea,
Fortiterque populum Samsonem quae pessime
suum liberavit. fallit mortis rea.

3. Resurgens velociter, 8. Qui vindictam maximam


cito nam victurus, sumens de Judaeis,
Multos socialiter Feram ferocissimam
resuscitaturus, Titum misit eis,
Surgit integraliter Samson huic simillimam
nihil relicturus, fecit Philistaeis,
Item aeternaliter Segetes et vineam
nunquam moriturus. cum succendit eis.

4. Cujus caro mortua 9. Cujus cum supplicium


Viva cum surrexit, tristis meditaris,
Cervus sua cornua Et per illud triduum
iterum resumpsit, nimis contristaris,
Jonasque de bellua Dulciter per filium
illaesus exivit, tuum consolaris,
Et Phoenix occidua Cum hunc post martyrium
per ignem revixit. iaeta specularis.

5. A cujus potentia 10. Cui cum laetitia


infernalis leo conresurrexisti,
Victus est cum tertia Cum hunc die tertia
die hypogaeo vivum conspexisti,
Surgit, nunc ex gratia Mortis ejus tristia
adsit cordi meo, quasi non sensisti
Ductus poenitentia Vel ob cordis gaudia
qui peccata fleo. oblita fuisti.
- 199 —
n.

11. Cujus praedulcissimurn 16. Qui levatis manibus


tibi consolamen coelos ascendebat
Datum omne pristinura Et in hoc propensius
aufert tribulamen, duo intendebat,
Imo in altissimum Nam suos devotius
ducit speculameii, patri offerebat
Quod neque angelicum Et ipsorum hostibus
diceret effamen. fortis resistebat.

12. A quo benediceris 17. Qui suis videntibus


quasi dulcis mater, fuit elevatus
Prae creatis ceteris, Et in potioribus
quam amat pater
et patris sublimatus,
Subveni nunc miseris Ultimis temporibus
amoris crater, venturus testatus,
Quos vexat in tenebris Ut judex aequissimus
inimicus ater. vindicet reatus.

13. Qui vale dulcissimae 18. Quem nubes ab oculis


dicens genitrici, suscepit suorum
Apparet promptissime Scandentem cum angelis
suae dilectrici, ad regna coelorum,
Miserere animae amor mirai)ilis
meae peccatrici, viscerum tuorum,
Petenti cordintime Cordibus spectabilis
a te benedici. tuorum carorum.

14. Qui dignatur propere 19. Qui vobis cernentibus


coetum amicorum scandit sie patenter,
Clementer invisere Benedicens omnibus
et metum Judaeorum et ita clementer,
Ab eis repellere Jubilis et plausibus
donis gaudiorum, sie scandit gaudenter
Vivum se ostendere Binis cum agminibus
post diem laborum. et ita decenter.

15. Cujus resurrectio 20. Cujus ut amabilis


cum manifestatur nobis est descensus,
Suis, magno gaudio Ita est mirabilis
ipsos consolatur, angelis ascensus,
Judaeorum concio Satanae terribilis
sed multum turbatur, fuit et infonsus,
Falsitas pro pretio Mundo venerabilis
magno comparatur. amore extensus.
200

III.

21. Qui mire tripliciter 26. Quem in patris gloria


fuit exaltatus, esse confitemur,
In terris humiliter Qui jam in ecclesia
meritis ornatus, sua continemur,
Supra terra viliter Ex ipsius gratia
cruce elevatus, modo consolemur,
Super coelos aliter Gravi in angustia
multum sublimatus. qui nunc detinemur.

22. Qui scandens coelestia 27. Qui postquam ad sidera


patri conregnare, post mortem ascendit,
Spopondit cubilia Patri sua vulnera
suis praeparare, propter nos ostendit,
Quo ipsum per saecula Et potenti dextera
possint collaudare ab hoste defendit,
Quibus me ex gratia Quos ad bona opera
velit sociare. sedulos perpendit.

23. Qui, licet abierit 28. Qui clamat de superis


per humanitatem, cantione pia,
Semper tarnen aderit Veni coronaberis,
per divinitatem, mater mi Maria,
Nam in ipso manserit Suprema locaberis
qui per caritatem, coeli hierarchia,
Nunquam illi deerit Quae mihi obsequeris
per benignitatem. prae cunctis in via.

24. Qui ascendit coelitus 29. Qui tunc personaliter


cum societate, tibi occurrebat
Solverat quam penitus Et venerabiliter
a captivitate, te suscipiebat,
Dona dat hominibus Velut mater dulciter
plena bonitate, tibi applaudebat
Quae promisit primitus Secumque hilariter
sua veritate. ad summa vehebat.

25. Qui, sicut apostolis 30. Qui te cum amplexibus


proraittebat digne, sibi adstringebat,
Pneuma in scintillulis Sicut matri filius

misit vel in igne, facere debebat,


Tibi ac discipulis Yirgo, quantum animus
donum dans insigne, tuus tunc gaudebat,
Quod et nobis famulis Credo, quod perfectius
tuis det benigne. amore fervebat.
201 —
IV.
31. A quo divinis osculis 36. Cujus sub umbraculo,
refocillaboris, modo requiescis,
A mundi piaculis Et ut flos a surculo
dum absolvebaris, rami revirescis,
Hymnodiae titulis Ejus a spiraculo
digne laudabaris, temper juvenescis
A beatis angelis Ac ab ejus osculo
dum deducebaris. declinare nescis.
32. Qui ad suam dexteram 37. Per quem ut per ülium
te tunc collocavit. digne veneraris
Et ut matrem teneram Et post hoc exsilium
digne honoravit ad coelos levaris
Divinam essentiam Dignumque in solium
tibi demonstravit, ibi collocaris,
Creaturam ceteram Cum choris coelestium
tibi subjugavit. ubi jucundaris.
33. Per quem cum ad sidera 38. Qui te a putredine
assumpta fuisti, recte praeservavit,
Et gaudens in dextera Qui tam longo tempore
ejus resedisti, in te habitavit,
Sacrosancta ubera Justo valde ordine
ipsi Osten disti te resuscitavit,
Ac pro gente misera Anima et corpore
sie intercessisti. beatificavit.
34. Cujus multifariam 39. Quem, o dulcis domina,
tibi lux illuxit, digneris lenire.
Cum tibi plenariam Cum ob nostra crimina
gratiam influxit, vult in nos saevire
Et post in vinariam Mentis per conamiua
cellam introduxit, nos illi servire
In coelestem gloriam Fac et oblectamina
quando te produxit. mundi fastidire.
35. Cujus olim dextera 40. Quem tua piissima
tu amplexabaris, interventione
Ab ipso ad sidera Retrahas a nocua
cum exaltabaris, flagellatione,
Ubi mater tenera Quam perfert ecclesia
semper jucundaris pro transgressione
Atque super cetera A gente durissima
creata laudaris. persecutione.

V.
41. Qui in patris gloria Bonos in consortia
Sui est venturus, sua est ducturus,
Juxta sua merita Malos in miseria
cunctis redditurus, poenae relicturus.
13**
— 202 —
42. Qui cum coeli civibus Et intelligentiae
nimio fulgore det cognitionem
Veniet in nubibus Amoris potentiae
magnoque terrore, det dilectionem.
Nobis arescentibus 47. Cujus splendor visui
gravi cum timore, dabit oblectamen,
Det solamen protinus Suavitas olfactui
tuo pro amore.
Plenum recreamen,
43. Qui cum dicet reprobis: Sed et vox auditui
In poenas abite, dulce modulamen,
Nobis tuis famulis Dulcedoque gustui
dicat: Mecum ite, mirum delectamen.
Cui vestris servitiis 48. Cujus sapientiam
servivistis rite, mente sentiemus,
Vos dotabo gaudiis Ad coelestem gloriam
sempiternae vitae. cum perveniemus.
44. Qui fons indeticie.ns UM et potentiam
exstat animarum, ejus cognoscemus,
Defectum reficiens Sanctique clementiam
conscientiarum, Spiritus cernemus.
Tua prece abigens 49. In cujus melliflua
molem sit culparum, vultus visione,
Ne nos mergat vebemens In illa perpetua
turbo tenebrarnm. coeli regione
45. Qui se diligentibus Exsultent continua
gaudia paravit, jubilatione
Quae nee vidit oculus Pressi nunc assidua
nee cor cogitavit, tribulatione.
Aliis nee sensibus 50. Quem laudans industria
homo auseultavit, conamen,
sive per
Quae a sapientibus Teque, virgo regia,
mundo occultavit. patrem atque flamen
46. Qui in regno gloriae Per ista rosaria
ad perfectionem vel per hoc laudamen
Nostrae des memoriae Laetetur in patria
comprehensionem, cum beatis. Amen.
Orat. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monac. 19824 fol. 259 b. 10, 2 —
consurrexisti Hs. —
36, 1 sub miraculo Hs.
Ein ähnliches „rosariiim deauratum" aus lauter Relativsätzen befindet
sich in dem Officium B.M.V. cum multis laudibus ac novis orationibus im-
pressum per Benedictum Dulcibellum Carpensem in Castro Lauro Curtis
majoris. Anno 1503 Idibus Martii."
Ein Auszug aus den acht vorstehenden Eosarien ist gedruckt in dem
Werkchen „Psalterium gloriosissimae virginis Mariae in tria Rosaria disper-
titium etc. Excusum Tegernsee Anno 1580 fol. A 3 b. sqq. Es beginnt
mit Ros. 1, 1 springt dann auf 1. 9; 1, 26; 2, 5; 2, 7 u. s. f.
Inhalts -Übersicht

1. Real -Index.
Nr. Seite Nr. S,.ite

1. Hymnus amatorius de s. Trini- 30. Abecedarius V 117


"tate 19 31. Abecedarius VI 118
2. De s. Trinitate Abecedarius I. 24 32. Abecedarius VII 120
3. De s. Trinitate Abecedarius II. 27 33. Abecedarius VIII 122
4. Des. Trinitate Abecedarius III. 29 34. Abecedarius IX 124
5. Rosarium Jesu Christi ... 31 35. Abecedarius X 126
6. Hymnus de Salvatore ... 36 36. Abecedarius XI 128
7. Ad Dominum Jesum Christum 38 37. Abecedarius XII 130
8. Ad eundem 39 38. Abecedarius XIII 132
9. Oratio pro se ipso de corpore 39. Abecedarius XIV 134
Christi 39 40. Abecedarius XV 136
10. Ad sanctam cruceni 40
11. Oratio poenitentiae pro bono Abecedariorum series altera 137
fine 41 41. Abecedarius 1 137
12. Ad ang'elum custodem ... 44 42. Abecedarius 2 140
13. Ad KV. Mariam 44 43. Abecedarius 3 142
14. Super Ave Maria 45 44. Abecedarius 4 144
15. Alia oratio de ß.V. Maria . 46 45. Abecedarius 5 146
16. Post carmina ß.V. oratio . . 48 46. Abecedarius 6 148
17. Acrostichon super Ave Maria 49 47. Al)ecedarius 7 150
18. Salutatorium ]i.M.V 51
Rosariorum series prior . . 152
19. Oratio devota ad B.M.V. . . 53
20. Acrostichon super „Maria Ma- 48. Rosarium 1 152
ter ^ratiae" 56 49. Küsarium H 156
21. „O pulcherrima mulierum" . 60 50. Rosarium HI 160
22. De gaudiis H.M.V 62
Rosarioriim series altera . 163
23. Acrostichon super Avv, Maria 63
24. Centinomium Beatae Virginis 51. Rosarium 71 1 163
25. Laudatorium B.V.M 88 52. Rosarium 2 168
53. Rosarium 3 173
Ahecedariorum series prior 109 54. Rosarium 4 178
26. Abecedarius 1 109 55. Rosarium 5 183
27. Abecedarius II 111 56. Ivosarium 6 188
28. Abecedarius III 113 57. Rosarium 7 193
29. Abecedarius IV 115 58. Rosariuui 8 198
204 —

2. Verbal - Index.
Seite Seite
Abba deificum 109 Ave mater altissimi 45
Acumen irapetra 132 Ave mater gratiae 49
Ad lionorem nominis 148 Ave millesies 124
Admiranda femina 142 Ave missum coelitus 31
Alma prog-enies 117 Ave nunc inclita 111
Alma prudens inclita 144 Ave quam jugiter 122
Alme rerum conditor 24 Ave summi genitoris 152
Alpha et O nominate 29 Ave tripudians 120
Alpha et O nominate Jesu ... 63 Ave venerabilis 137
Alpha seil initium 27 Ave virgo coeli nobilitas .... 44
Amatrix pauperum 126 ßonitatis totius femina 53
Amicta radio 136 Cujus caro floruit 198
Amore crucior 128 Eja mater o Maria 160
Amor meus Jesu pie 39 Inhaerere tibi Christe 36
Annum cum attigit 113 Majestas maxima 48
Area novi continens ...... 140 Mater vita ornata caelibe ... 56
Area quae charismata 150 vitis coelica 41
Area tu mystica .130 Quem cum jam tricesimum . . . 173
Artifex fabricans 134 Quem Sacra volumina 183
Audi nunc praeconia 146 Qui ab Anna mittitur 188
Aurora rutilans 118 Qui decrevit hominem 193
Ave crux amabilis 40 Qui est verbum omnia 168
Ave decus virginum 60 Qui finis cum transiit 178
Ave Dei filia 88 Qui rerum principium 163
Ave gaude vale plaude . . . .156 Quondam in cellula 71
Ave germen prodiens 39 Saday o Domine 19
Ave Jesu figule 38 Salve miles Dei fortissime ... 44
Ave largissima 115 Salve virgo virginum gloria . . 46
Ave mater aeterni numinis ... 51 Stella stirpe quem ex Hebraica . 62

0. A. M. D. G.

Pierer'sche Hofbuchdruckerei. Stephan Geibel & Co. in Altenburg.


THE INSTITUTE OF MEDIA^. , .

69 QUEEN'S PARK CRuS.-iU


TORONTO - 5, CANADA
I
Ol 8Q> '
ff'.

\ .<-

r*, ^'

,
^j',*..^^, ^.\-^. :j...:.y ^^ *

¥-Ä

'^'^,