Sie sind auf Seite 1von 280

YA~^.

-^ ü $ys
I

' '
A -
"
.-i Vi • *

r
1 J -jrt
'

*Xt
*** f J^ A

f v'/

/" *
'

,*4~Sf§ <\Prv

,.-.•
v..

£Hft c ;>J:
Digitized by the Internet Archive
in 2011 with funding from
University of Toronto

http://www.archive.org/details/analectahymnicam12drev
ANALECTA HYMNICA
MEDII AEYI.

XII

HYMNI INEDITI.

Liturgische Hymnen
des

Mittelalters

herausgegeben

von

Guido Maria Dreves,


S. J.

Leipzig.

0. B. Reislan d.

1892.
IIYMNI INEDITI.

Liturgische Hymnen
des

Mittelalters
ans

Handschriften und Wiegendrucken.

Dritte Folge
herausgegeben

von

Guido Maria Dreyes,


S. J.

Leipzig.

0. R. R e i s 1 a n d.

1892.
JÜN - 8 193B

I 6 -i *£
VORWORT.

Der Band
vorliegende enthält eine neue Folge zum gröfsten
Teile unedierter Hymnen. Ich sage zum gröfsten Teile, denn
es entgeht mir nicht, dafs einige wenige schon da und dort ver-
öffentlicht sind, so z. B. in den von Rev. J. Stephenson 1851
im Auftrage der Surtees Society herausgegebenen „Latin Hymns
of the Anglo-Saxon Church". Diese Sammlung ist heute schlechter-
dings unerreichbar geworden; ich selbst bin nach langjährigem
Fahnden nur durch die liebenswürdigen Bemühungen
erfolglosen
des bekannten englischen Hymnologen Rev. J. Mearns in den
Besitz derselben gelangt; ich glaubte daher im wohlverstandenen
Interesse der Sache zu handeln, wenn ich mich durch jene nicht
abhalten Jiefs, ein Lied aufzunehmen. Bei einzelnen Nummern
mag mir auch deren Vorkommen in früheren Sammlungen ent-
gehen; bedarf es doch bei dem grofsen Umfange des Materials
aller Vorsicht, um nicht dasselbe Lied zweimal in die eigene
Sammlung schlüpfen zu lassen. Ein veränderter Anfang, ein
Pangat statt Clangat, ein Plaude statt Gaude und ähnliches mehr
genügt, um in die Irre zu führen.
Von nicht geringem Interesse für die hymnologische Forschung
ist es, einen höchst aufserkirchlichen , um nicht zu sagen un-
kirchlichen Gebranch kirchlicher Hymnen und Lieder zu ver-
folgen , deren Umdichtung oder Verwertung in politischen oder
doch weltlichen Liedern. Solcher Travestieen sind uns eine Reihe
erhalten, leider aber in den verschiedensten Büchern, Broschüren
und Zeitschriften zerstreut, so dafs ein Überblick derselben
äufserst schwierig.
Einen interessanten Beitrag zu dieser Litteratur bietet die
Handschrift Nr. 203 der Stiftsbibliothek von Admont. Der Vorder-
deckel dieser Handschrift ist mit einem Pergamentblatte be-
— 6 —
kleidet , das der Schrift nach noch dem 14. Jahrhundert an-
gehören mag. Auf demselben befinden sich Reste und Trümmer
(dank der Schere des Buchbinders nur solche) einer längeren
Serif von Liedern zum Lobe des deutschen Kaisers und Königs
Heinrich VII aus dem Hause Luxemburg. Diese Lieder enthalten
stellenweise, namentlich in Nr. III, so zahlreiche Anklänge an
kirchliche Hymnen, sie im Kataloge irrtümlich als solche
dafs
aufgeführt wurden. Diesem Mifsverständnisse verdanke ich es,
dafs ich auf selbe aufmerksam wurde. Ich weise daher diesem
Beitrage zu der vorstehend charakterisierten Litteratur hier eine
Stelle an. Leider ist mit Ausnahme von Nr. II und VI kein
Lied vollständig. Nr. I fehlt der Anfang. Dem erhaltenen Bruch-
stücke geht noch das Wort egregie vorher.

I.

Habuistis et habetis Virum ineffabilem,


Et ad Caesarem tenetis In iueeptis stabilem,
Cor misericordiae, Semen benedictum.
Inter probos et honestos,
3. Qui post vitam labilem
Inter pios et modestos
Et parum durabilem,
Vos estis primitiae.
Gaudium post pictum,
virum laudabilem, Ad desiderabile
Dulcem et affabilem Tendit et mirabile
Nee labore victum, Mundi post conflictum.

IL
Hujus mundi amatores, 2. Post aerumnas et labores
Veri boni desertores, Terrenorum contemptores
Quid sunt transitoriaV Crescunt in memoria,
Imitemur meliores, Inter Dei dilectores,
Quia saeculi honores Inter sanetos sanetiores
Faeces sunt et somnia. Caesar sit in gloria.

III.

Jam lucis orto sidere 3. quanta fuit sanetitas


Regi mors tristis adfuit, In rege tantae gloriae,
Et inaudito vulnere lux beata trinitas,
Totum mundum perterruit. Hunc colloces in requie.
Lucis creator optime, 4. Conditor alme siderum,
Aeterne rex altissime, Qui pascis int er lilia,

Vir almus quo demeruit. Hunc ad sanetorum numerum


In flore qui sie corruitV Duc suffragante filia.
7 —
5. Jesu, salvator saeculi, 6. Nunc sancte nobis spiritus
Qui das salutem regibus, Currentem hunc ad Stadium
Imperatorem populi Corona regem coelitus
Sanctorum junge coetibus. Inter sanctorum bravium.

7. Te .

IV.

1» . . . Caesar erat humilis, 9. Super omnes volucres


Odiebat fastus, Aquila volavit,
Omnibus amabilis, Quando victos Ligutres
Sobrius et castus. Rex humiliavit.

2. Ordines superbia 10. mortis potentia!


Brachio cum sano Si mors permisisset,
Percussit de Suevia, Florida Florentia
De Mediolano. Forsitan ruisset.

3. An ignoras, regibus 11. quam casus flebilis !

Longas esse manusV Hostes et amici


Obstans horum legibus Plangunt mortem nobilis
Yecors est et vanus. Caesaris Henr i c i.

4. Non ferens injuriam 12. Hoc patet et patuit,


Viris ab ingratis Plangunt nee est mirum,
Domuit Liguriam Quia nunquam babuit
Fraeno potestatis. Mundus talem virum.
5. Quando vires viribus 13. quam digne praefuit
Debeant retundi, Caesar, orbis scutum,
Novit cunctis melius Cui nunquam defuit
Caesar, bonos mundi. Aliqua virtutum.

6. Caesari displicuit 14. Forsan in boc latuit


Cor formidolosum, Quoddam divum numen,
Nunquam mundus babuit Ex quo foris splenduit
Cor tarn animosum. Benedictum lumen.
7. Nunquam sibi placuit 15. Angelorum coetibus,
Cor calumniosum, Spero, quod jungatur,
Potestate domuit Cujus de virtutibus
Cor praesumptuosum. Mundus admiratur.
8. Non ut plures bominum 16. Ad quid lavo laterem,
Abiit post aurum, Quare litus aro,
Qui babebat Dominum Stilum per degenerem
Pectoris thesaurum. Qui laudare paro.

17. Hunc verborum serie


Si laudare quaero
Respectu
~ 8 —
V.

Imperator noverat
trarum, Hanc conclusionem,
Gaudium, quod saeculum Sensum postposuerat
Dat, quam datur parum ;
Sequens rationem,
Dulce, quod praemittitur, Saeculo concluserat,
Sapit et est darum, Quod dat talionem,
Taedium, quod sequitur, Qui semper quaesiverat
Ximis est amarum. Divam regiouem.

VI.

1. Hie est, qui pauperibus Pretiosus habitus


Sua eondivisit, Fastum praetendebat,
Cui totis viribus Quem vis saneti spiritus
Saeculum arrisit, Procul repellebat.
See ullis temporibus 4. Ejus cor ab omnibus
Tarnen huic irrisit, Immun dis immune
Qui ad petram fortiter Ibat totis viribus
Parvulos allisit. Ad bonum commune.
2. Caesar fuit optimus Xec contentionibus
Tutor pupillorum, Favit opportune
Inter omnes maximus Xec quis obstans legibus
Pater orphanorum, Transivit impune.
Arbiter aequissimus, 5. Singulis temporibus
Spes desolatorum, Dei in timore
Adjutor promptissimus Sanetis in operibus
Gratis oppressorum. Fervebat amore,
3. quam sanetis aestibus, Orbem justis legibus
Hie intus ardebat, Rexit cum honore,
Regiis in vestibus Quem mors suis falcibus
Qui foris splendebat, Succidit in flore.

Soweit uns zusammenhängender Text erhalten. Von der


ist

nun folgenden Nr. VII sind leider nur die ungeraden Zeilen vor-
handen, die geraden fehlen:
gloriosa Domina

Fac ut sanetorum agmina

Ich nehme deshalb Umgang davon, diese abgerissenen Zeilen:


liier wiederzugeben. Vielleicht würde sich bei vorsichtigem Ab-
lösen des Pergamentes auf der Rückseite des Blattes weiterer
Text gewinnen lassen.
— 9 —
Man weife, mit welcher Begeisterung und welchen Hoff-
nungen Dante zu dem ritterlichen Heinrich aufsah und welche
Klagetöne er dem zu früh Dahingeschiedenen nachsandte. Ein
Echo derselben tönt auch aus diesen, der Form nach gut-
gearbeiteten Rhythmen. Ich verweise auf den wohlbesorgten
zweisilbigen männlichen Reim (der auch IV 9, 3 das merkwürdige
Ligutres schützt). Dafs das Lied einen geistlichen Verfasser hat,
liegt offen zutage; ob dasselbe aber aus Italien oder Deutsch-
land stammt, wage ich nicht zu entscheiden, obschon mir letzteres
glaublicher scheint. Der zweisilbige männliche Reim ist in Italien

nie in der Weise gepflegt worden wie in Deutschland und nament-


lich in seiner Heimat Frankreich.
Dem Leser wird unter den Marienliedern dieses Bandes eine
zusammenhängende Folge nicht entgehen, welche einer Hand-
schrift der Bodleiana entnommen ist. Ich möchte dieser Hand-
schrift, die ein besonderes Interesse beanspruchen darf, hier mit
einem Worte Erwähnung thun. Dieselbe trägt die Bezeichnung
Miscellanea Liturgica 277, ist also in den bisher gedruckten
Oxforder Handschriften - Verzeichnissen nicht enthalten. Die
Pergamentblätter derselben von 134 X 99 mm. sind von einer
Hand des 11. Jahrhunderts in longobardischer u. z. casinensischer
Schrift beschrieben und enthalten ein Officium de ss. Trinitate
nebst mehreren Officien de Beata. Zu ersterein finden sich die
Hymnen: Laus trinitati resonet perenni (ad Noct. fol. 26a; cfr.

Analecta Hymnica IV, n. 1), veneranda trinitas laudanda (ad


Laudes, fol. 34 a; cfr. Morel n. 2), pater sancte, mitis atque
pie (ad Vesp. fol. 39 b; cfr. Mone n. 12); zu letzteren gehören
aufser den in diesem Bande abgedruckten nur noch die bekannten
Hymnen: Quem terra, pontus, aethera und gloriosa femina.
Es unterliegt keinem Zweifel, dafs die Handschrift aus Unter-
italien stammt näher habe ich leider, von den mir zugänglichen
;

Hülfsmitteln im Stiche gelassen, die Herkunft nicht zu bestimmen


vermocht, obschon das Kalendarium unter andern Umständen
diese Bestimmung ermöglichen müfste. Wenn dasselbe im Jänner
das Fest des Blutzeugen Julianus bringt, so werden wir damit
nach Sora gewiesen, dessen Kathedrale überdies der heiligen
Maria geweiht ist (vgl. Acta SS. Jan. III, 382). In den Feber
fallen Emmerentiana und Aldegundis; ich habe aber keine
Heiligen gleichen Namens finden können, deren Fest in diesem
10 —
Monat träfe;Emmerentiana von Koni wird am 23., Aldegunde
von Maubeuge, die man liier ohnehin nicht erwartet, am 30.
Januar gefeiert Ebenso auffallend ist, dafs Barbatus, der nach
Benevent deutet und sonst im Februar auftritt, hier in den
März verlegt ist Über diejenigen Namen, welche vor allem die
Herkunft der Handschrift auüser Zweifel stellen mufsten: Pinzardo
virgo, Bonafilia, Hilibertus confessor, Manapertus episcopus habe
ich leider ebensowenig Licht erlangen können als über die
Eintragung: XV. Kai. [Maji] obit Adilberga. Sollte mich später
ein glücklicher Zufall entdecken lassen, was ich leider vergeblich
gesucht, werde ich um so weniger verfehlen, dies nachzutragen,
und metrischer Hinsicht gleich interessanten
als die in sprachlicher

Lieder augenscheinlich von einem Verfasser herrühren.

Trier, den 7. Juni 1891.

G. M. Dreves.
I.

DE TEMPORE.
1. Diebus Dominicis.

Ab Aclventu usque ad Quatlragesimam.

In Vesperis.

1. Summe Deus, precor, Adonai, Sabaoth, via, virtus,


Tutamen miseris solamenque malis.
2. Vitaque perennis, tu gloria spesque salusque,
Poscimus, optamus, te sine nil petimus.
3. Alma Dei trinitas, famulis succurre modestis,
Sani quo valeant dicere semper Amen.
Hymn. ms. S. Gereonis Colonien. saec. 12. (Privatbesitz.)

2. De Nativitate DN.
1. Angelus Domini 7. Gaudebant illa
Mariae nuntiat : duo animalia,
Spiritus sanctus Quia videbant
super te veniat. benignam animam.
2. Beata es 8. Homines scrutabantur
ex mulieribus, scripturas legibus,
Quod de te nascetur, Perscrutabantur, ubi
sanctum vocabitur. nasceretur Christus.
3. Casta effecta 9. In illa nocte
ex partu virgo est, pastores vigilabant,
Gravida virgo Voces audiebant,
post partum virgo est. psallentes angelos.
4. De patre genitus 10. Kurrunt videre
ante principium, illud, quod visum est,
De matre natus Vident lactantem
portatus gremium. exselsi filium.

5. Ex Bethlehem 11. Laetus sedebat


qui fuit oppido, Joseph sanctissimus,
Ibi respexit, Quia videbat
qui erat optimus. regem altissimum.
6. Felicem dicunt 12. Magi occurrunt
illum praesepium, offerentes munera,
Ubi jacebat Stellam sequentes,
excelsi filius. quae eos deduxerat.
14 —
18. Xuntium ducunt 18. Sanctus Johannes
ad regem impiam, venit de eremo
Herodi dieunt, Ad baptizandum
quod Christas natas est. quaerebat Dominum.
14. Omnia fecit 19. Totum mundis
in suo nomine, Jordanis tiuvius,
Ut liberaret Vitam donavit
deceptum hominem. excelsi rilius.

15. Postqnam cognovit, 20. Virgo Maria,


quod Christus natus est, quae virgo concepit 7

Tunc interfectio Virgo permansit,


parvnlorum facta est. quae Christum genuit.
16. Quaerebat Herodes 21. Xristus de coelo
parvulos perdere, salvator omnium,
Infra a bimatu Qui suscitavit
eos occidere. a morte Lazarum.
17. Regnum Herodes 22. Ymnum et laudes
postquam expulsus est, Deo referimus
Infemum invenit, Cum sanctis omnibus,
postquam sepultus est. qui te gloriricant.

23. Zachaeus per ridem


ascendit arborem,
Ut transeuntem
videret Dominum.


Cod. Bruxellen. -^860 67. saec. 10. in. —
1, 2 Maria. 2, 3 nascitur. — —
3, 2 ex parte. — 5, 1 Bethlem. —
10, 1 Kurru. —
10, 3 Videns laetantem. —
12, 4 qui eos. — 22, 1 et laudibus, offenbar blofs Schrittfehler, hervorgerufen
durch das folgende omnibus. —
Zu 4, 4 portatus gremium verweise ich auf
die in der Einleitung zum 7. Bande aufgeführten Analoga dieselben scheinen ;

mir eine Korrektur in gremio zu verbieten. Aus den gleichen Gründen belasse
ich 6, 1 sq., obschon das Versmafs auch Felix dieunt illud praesepium ver-
trüge. Hier liegt aber offenbar kein blofser Schreibfehler, sondern ein Genus-
wechsel vor, wobei allerdings fraglich bleibt, ob derselbe auf Rechnung des
Verfassers kommt. Auch 19, 1 läfst einen Sinn zu, ohne dafs man mundus
statt des überlieferten mundis zu lesen brauchte. —
In der Hs. ist das Lied
überschrieben ..de Adnuntiatione sanetae Mariae"; nach jeder Strophe kehrt
\* und reim wieder: Beata virgo et Dei genitrix. Cfr. Duemmler, Rhythmo-
rum Ecclesiasticorum Aevi Carolini Specimen p. 4.

3. In Xativitate DN.

Ad Tertia m.

Christe, hac hora tertia 2. Ille Deus paraclitus


Tua nos reple gratia Nostris nunc adsit cordibus,
Caritate et fervidos In hac hora qui rutilos
Nos nostrosque fac proximos. Inflammavit apostolos.
— 15 -
3. Praesta hoc, Deus trinitas,
Una et compar deitas,
Cui laus, virtus, gloria
Nunc et cuncta per saecula.
Hymn. ms. Anglo-Saxonicus saec. 10 /u. Cod. Londinen. Vesp. D XII. —
Ich belasse diesen und die beiden folgenden Hymnen beim Weifinachtsfeste,
dem sie die Handschrift zuweist, obschon sie sich inhaltlich an das Festge-
heimnis nicht anschliefsen. Cfr. Stephenson, 151.

4. In Xativitate DN.

Ad Sextam.

1. Sexta aetate virgine 2. Et qui hac hora mysticum


Qui natus es pro nomine, Sedisti super puteum,
Fac nos octava sumere Fönte tuo nos irriga
Aetate sortem gloriae. Atque sole illumina.
3. Praesta hoc, Deus trinitas.
Hymn. ms. Anglo-Saxonicus saec. 10 'n. Cod. Londinen. Vesp. D XII.

5. In Xativitate DN.

Ad Xonam.
1. Hora nona quae canimus, 2. Hac hora tuo vulnere
Exaudi, Jesu, petimus, Föns manavit ecclesiae,
Quam tuus reddit obitus Tua nos jungat inclita
Sacrosanciam mortalibus. Sancto latroni gratia.
3. Praesta hoc, Deus trinitas.

Hymn. ms. Anglo-Saxonicus saec. 10


/n. Cod. Londinen. Vesp. D XII.

6. De ss. Nomine Jesu.


In 2. Vesperis.

1. Jesu, filii Dei, 4. Consolatur tristes,


Nomen singulare, Poenitentes salvat,
Nomen sanctae spei, Confortat pugnantes,
Nomen salutare. Omnes morbos sanat.
2. Cibus, medicina, 5. Praestat caecis visum
Lux Jesu nomen,
est Et sermonem mutis
Servans a ruina Datque claudis gressum
Donansque solamen. Et auditum surdis.
3. Pascit cogitatum, 6. Nomen reverendum
Praedicatum lucet, Suscitat defunctos,
Lenit invocatum, Nomen expavendum
Castas mentes fovet. Liberat obsessos.
IG —
7. Quod a genitalis 8. Sit laus trinitati,
Pietate datnr, Salus atque virtus
Hoc in salvatoris Et par unitati
Nomine petatur. Honor, lux et decus.
Brev. S. Oudilae iinp. Parisiis 1516.

7. In Epiphania DN.

1. Venit Dcus factus homo, 4 Herodes, hostis invidus,


Exsultat omnis natio, Ignorat baec trucissimus,
Coelum dedit sidus novum, Cbristus, saluti gentium
Apparet auctor omnium. Qui sie ministrat providus.
2. Magi ferebant munera, 5. Jesu precamur optime,
Primi legati gentium, Ut nos benigne dirigas,
Qui cum sacro mysterio Prompti feramus quo tibi
Signant latentis gloriam. Laudis sacrata munera.
3. Auram potentis regimen, 6. Praesta, pater piissime
Numen sacrum thus indicat Patrique compar unice,
(arnemque myrrha mortnam, Cum spiritu paraclito
Mnodi piantem machinam. Nunc et per omne saeculum.
Brev. Othinense imp. Lubecae 1497.

8. In Epiphania DN.

1. Vera proles patris summi, 3. Rege nato baptizato


lux de patris lumine, dignus adfuit,
testis
Yolens suos consolari Qui de tbrono miro sono
sub servili tegmine, dicens baec intonuit:
Baptizatur die tali Hie est Deus, hie est meus,
in Jordanis flumine. in quo mihi placuit.

2. Baptizatur factor orbis, 4. Columbina namque forma


non ut eulpam deleat, visus est divinitus
(,)uae in ejus pretiosis Septiformis consolator
artubus adbaereat, advenisse spiritus,
Sed ut culpa nostrae carnis Qui conservet mentes nostras
boc baptismo pereat. Deo datas funditus.

Prosar. et h} mn. ms. Laudunen, saec. 12. Cod. Laudunen. 263, mit der
r

Aufschrift: Prosa in laudibus pro versu. Das Yersmafs und mehr noch die
Melodie charakterisieren das Lied indes als Hymnus.

9. In Transtiguratione DX.

Ad Laudes.

1. Mentis fervet devotio 2. Languens suspirat spiritus,


Ad novae lucis gaudia, In spe mens sudat anxia,
Quae pio desiderio Cordis extorquet gemitus
Cor rapit ad coelestia. Dulcis Christi memoria
17

3. quam praeclara regio, Nobis faventc Domino


Quam dulcis illa patria, Post tenebrosa stadia
Quam sine vitae taedio Mansura sine termino
Lux pascit metae nescia. Lueis donentur atria.

5. Pater, cum unigenito


Et spiritu paraclito
Unus, nobis hanc gloriam
Largirc per pracsentiani.

Brev. ms. Praedicatorum saec. 14. in. Cod. Londinens. Reg. 2 \ XI.

10. De Transfiguratione DN.

Ad Laudes.

quantorum gaudiorum 3. Te supplices exoramus,


Dies haec mirabilis, Rex aeternae gloriae,
In qua summus angelorum, Quod sie honeste vivamus
Deus invisibilis, Dono tuae gratiae,
Fuit in diseipulorum Ut tandem te videamus
Adspectu visibilis. Revelata facie.

Pie Deus, summa vere 4. Gloria et honor Deo


Tua dementia,
est Usquequo altissimo,
Et quis posset non gaudere Una patri filioque,
Hac audita gratia, Inclito paraclito,
Per quam sperat possidere Cui laus est et potestas
Tot et tanta gaudia. Per aeterna saecula.

Brev. ms. Lemovicense saec. 15. Cod. Turonen. 154. — 2, 5 sperat scan-
dere. — 3, 3 Quod vivamns sie honeste.

11. In Quadragesima.

Ad Laudes.

1. Jam lucis splcndor rutilat 2. Pellamus omne noxium,


Noctis fugatis tenebris, Poscamus omne prosperum,
Reddamus laudes Domino, Defendat suos famulos
Qui manet ante saecula. Virtus aeterna jugiter.

3. Deo patri sit gloria


Ejusque soli tilio

Cum spiritu paraclito


Et nunc et in perpetuum.

Psalt ins. Coelestinorum in Gentilino saec. u /i: Cod. Avenionen.


s. n. — Mel. Jam Christe sol justitiae.
:

Dreves, Hymni lnediti. III.


— 18 —
12 Tempore l'assionis.

Ad Completorium.

Ecce Jana dies inclinat, 3. Coucede nobis noctem istam


jam vcnit ad vesperum, laetam et pacificam,
Flammis vero paucis solis. Valeamus front em nostram
unde venit. revocans signo crucis tegcre,
Ordinem suum observans Ut non valeat für nocturnus
mundi clausit tenebras. inentes nostras laedere.

Nos indigni peccatores 4


4. Gloria et honor Deo

te precantes quaesumus. usquequo altissimo,


Non secundum mala nostra Una patri rilioque
tu nobis retribuas, inclito paracito,
Sed preces, quas deprecamur, Cui lau? est et potestas
tu. Christe, suscipias. per aeterna saecula.
Brev. Elnense imp. Perpiniani 1500. 1, 1 jam dies inclinat dies. -

1 Et nps indigni.

13. De Vulneribus DX.


Ad Vesperas.

1. Yerbum in carne moriens. 4 Si jam bonum operaris,


Quinque vulnera patiens, Man us fixas intuearis,
Nostris praeparat pisdqam Ut in bonis operibus
Languoribus medieinam. Fixus sis et fortissimum.
2. Nam piscina probatica l Perfecti qui coelestia
Per. quinque portus mystica Partieipant mente pia,
Piagas sacrati corporis Sumant per vulnus lateris
Nobis ostendit miseris. Pretiosum osculum cordis.
3. Si tu jaces in peccato. ( Per haec sacrata vulnera,
Pedum vulnera memento. Pie Jesu,nos libera,
Purgant effectus intimos, Qui cum patre unus Deus
Pellunt defectus noxios. Manes, et sanctus spiritus.

Brev. Turonense imp. Parisiis 1522.

14. De Vulneribus DN.


Ad Landes.

1. Sunimus sacerdos in ara 3. Quinque lapillos torrentis


Crucis se ipsum obtulit, Paravit limpidissimos,
Ut a morte nos am ara Ut fastus profanae gentis
Redimeret, quos condidit. Sterneret ferocissimos.
2. David
Sic propriis olim 4. Sic per quinque Christi piagas
Propter gregem manibüs Antiquus hostis vincitur.
<
te leonis laceravit Et per fortis portae rimas
Se offerens pro ovibus. Mel et lac nobis oritur.
19 —
5. Föns de saxo durissimo 6. Sit laus nostro redemptori,
Salit cunctos vivificans, Quino transhxo vulneiv.
Et cum cruore roseo Quem pro nobis pater mori
Formatur sponsa militans. Jussit cum sacro flamine.
Brev. Turonense imp. Parisiis 1522.

15. De Vulneribus DN.


Ad Vesp. et Tertiam.

1. Collaudemus venerantes 3. Circumcisus puer creseit,


Passionem Domini, Duodennis disputat.
Piagas ejus recolentes, Coeli fruetus maturescit,
Fructuosas homini, Baptizatur, praedicat,
Toto corde congaudentes Traditur nee contradicit
Ejus sacro nomini. Nee se poenis abdicat.
2 Nam hie Deus ab aeterno 4. Innoeens flagella subit,
E coelis descendere Laceratur ictibus,
Dignatus est et materno Fei, acetum ore bibit,
Ablactari ubere, Perforatis manibus
Ut sanaret nos interno Pedibusque mortem obit
Lapsu mortis miserae. Justus pro nocentibus.
5. Omnes ergo Jesum, natum
De Maria virgine,
Vere passum, immolatum
In cruce pro homine,
Veneremur et beatum
Parentem cum flamine.
Horae canonicae de quinque plagis . . . seeundum metropolitanae ecclesiae
Turonensis usum, iinp. s. 1. et a.

16. De Vulneribus DX.


Ad Laudes.

1. Christus factus obediens 4. Felle potatus sitiens,


Humilem se exhibuit, Exspirat post supplicia,
Servi formam suseipiens Scripturis finem faciens
Libenter pati voluit. Loca praedatur impia.
2. Terrores, contumelias, 5. Tanta passus, dum viveret.
Colaphos et convicia, Ferro latus praemortuum
Mille tulit angustias Non subtraxit, ut solveret
Dura pressus injuria. Nostri reatus debitum.
3. Laceratur vulneribus, 6. Crucifixo sit gloria
Spinis ornatus ducitur, Patrique cum paraclito,
Vestigiis et manibus Qui nobis coeli gaudia
Clavis cruci contigitur. Donet plagarum merito.
Horae canonicae quinque plagarum . . seeundum metropolitanae ecclesiae
Turonensis usum, imp. s. 1. et a.
- 20 -

17. De qui nque plaps DX.


1. Amore victus tilius. 5. Est sanitatis inscia
Paterna jussa dcferens. Caro referta vulnere.
Crucis dolores suscipit Plena maus est anima
Vitae reserans ostium. Suis relicta viribus.
2. Anioris abdidit l)eu- 6. Tantus labor nou te movet,
Voliras sacrato pectore. Redemptionis pretium,
Quod implet ejus copia Salt em Maria rletibus
Dolentiore vulnere. Te feriat suspiriis.

. Nee te dolor nee hie amor, 7. Vel gladius pertransiens


Ingrate homo, perculit Interna piae virginis
Xee frangeris miraculo. Pulset pectus laseiviens
Quo vis relueet Duminis. Caeno jaeentis hominis.
1. Nimifl piam in faciem 8. Deo patri sit gloria
Intemle mentis oculo-. Yulneratoque homini
Vi rsa est cotis in scabiem Cum spiritu paraclito
Propter vetus piaeulum. Et nunc et in perpetuum.
Brev. ms. Francisean. saec. lö. ex. Cod. Lugdunens. 476.

18. De Corona Spinea.


Ad Vesperas.

Aeterne rex altissime. 3. Vitae coronam reperit


Beddens Coronas perditas Corona mortis anxiae.
Coronam loeas optime. Quo mors soluta deperit,
Ubi per fidem habitas. Datur triumphus gratiae.
Theologiae regia, 4. Tu fruetus triam seminum,
Parisiense speculurn. Jesu. Corona virginum.
Coronae fit custodia Corona continentium.
Custodientis populum. ( 'onjugatorum praemium.
5 nui tanto diademate
Nos honorat in stadio.
Cum utriusque pneumate
Sit laus patri cum filio.

Brev. ms. Senonense saec. 13. Cod. Parisien. 1028. A. Brev. Seno- —
imp. Parisiis 1519. B. —
Brev. Antisiodorense imp. Caoeliae 1483.
U. — Dieses und die beiden folgenden Lieder sind die unter Ludwig IX.
au- AnlaCa der feierlichen Überführung der Dornenkrone in die Sainte Chapelle
-

gedichteten Hymnen in ihrer Urform. Vgl. Analeeta V. S. 30 u. ff.

19. De Corona Spinea.


Ad Noctnrnom.
1. Corona Christi capitis 2. Regi Francorum mittitur
Membra coronat hodie, ooa regis omnium.
Hoooribos exhibitis Suseipiamus igitur
ordal vox laetitiae. Salutis hoc exenium.
— 21 —
3. Hujus coronae mysticac 4. Sertum signat victoriam,
Suscepto patrocinio Qua Christus mortem expulit,
Yox regionis Gallicae Spinae nostrae miseriam,
Consonet cordis gaudio. Quam caput nostrum sustulit.
5. Qui tanto diademate
Nos honorat in stadio,
Cum utriusque pneumate
Sit laus patri cum filio.

ßrev. ms. Senonense saec. 13. Cod. Parisien. 1028. A. — Brev. Senonense
inip. Parisiis 1519. B.

20. De Corona Spinea.


Ad Laudes.

1. Deus, tuorum militum 3. Tuae coronae radius


Sors et Corona, praemium, llluminat Parisius,
Tuae coronae meritum Totam decorat Galliam
Confert medelam omnium. Dans gratiam et gloriam.
2. Tua Corona spinea 4. Nostra conservat regio
Tuos Coronet aurea, Tibi thesaurum inclitum,
Tua nobis humilitas Imininente judicio
Poenas repellat debitas. Resumes hoc depositum.
5. Qui tanto diademate
Nos honorat in stadio,
Cum utriusque pneumate
Sit laus patri cum filio.

Brev. ms. Senonense saec. 13. Cod. Farisien. 1028. A. Brev. ms. —
Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 746 a. B. —
Brev. Senonense imp. Parisiis
1519. C. —Brev. Autisiodorense imp. Cabeliae 1483. I). —
Brev. Othinense
imp. Lubecae 1497. E. —
Brev. Roschildense imp. Parisiis 1517. F. Brev. —
Lundense imp. Parisiis 1517. G.
Vorstehendes ist die Urform des Liedes; später wurden Str. 3 u. 4 ge-
ändert (3 in BEFG, 4 in EF) :

3. Tuae coronae mysticae 4. Sancta conservat regio


Suscepto patrocinio Tibi thesaurum inclitum,
Jubilus vocis melicae Imminente judicio
Concurrat mentis gaudio. Resumes hoc depositum.
1, 4 Confer EFG. —
2, 4 rcpellit G. —
3, 1 Tuae Corona justitiae E.

3, 3 Jubilo F, jubilis E. —
4, 1 consenret E. —
4, 2 Ubi thesaurum EF;
die ganze Strophe fehlt G. —
Cfr. Morel p. 38.

20h. De Corona Spinea.


Ad Parvas Horas.

Corona, spes unica,


redemptorum gloria,
Mundana post naufragia
Nobis Coronas duplica.
Brev. ms. S. Coronae saec. 14. Cod. Prägen. XII A 22. A. — Brev. ms.
S. Georgii Prägen, saec. 14. Cod. Prägen. XIII C 1 a. B.
— 22 —
21. De Saiicto Sudario.

Ad Vesperas.

1. Gaade, felix Yesontio. Piscina vere nobilis,


lUtata sacro pignore. Quimjue patens portieibus.
Cujus tuta protectio sindon admirabilis.
Praeservat omni tempore. Quinque fulgens vulneribus.
2. Corpus sepulchro positum lllic jacebant languidi,
Mox nobilis decurio Caeci, claudi et debiles,
Aromatibus eonditum Spectantur hie innumeri
Involvit hoc sudario. Reges, duces ae nobiles.
:'». mira Dei bonitas. signum venerabile
Iu isto linteamine Piis atque fidelibus.
Christi paret humanitas velum formidabile
Impressa suo sanguine. Pravis ac intidelibus.
7 Ave. sindon dignissima,
Signata Christi sanguine.
Sit nobis securissima
Salus in hoc velamine.

Ottic. ms. s. Sudarii saec. 16. in. Cod. Bisimtm. 89.

22. De Sancto Sudario.


Ad Matutinum.

1. Jam signum mirabile,


sacris ritibus
Praestans hominibus trophaeum nubile
Et reddens omnibus numen placabile.
Colitur a fidelibus.
2. mors acerbissima.
Christi recolitur
Quando distenditur in plebe maxima
Spectanda gentibus sindon dignissima
A praelatis insignibus.

3. Corpus dominicum de cruce tollitur


Et ad Judaicum morem involvitur
Linteaminibus et mixta ungitur
Myrrha cum aromatibus.
4. Maria praevenit valde dilueulo
Ner Jesum invenit in suo tumulo.
Petrus subsequitur cum hoc diseipulo,
De quo dictum non moritur.
:

5. Hie currit citius. sistit in ostio.


Spectat interius una cum socio,
Vela ronsiderat, quibus decurio
Corpus Christi involverat.
— 23 —
6. Fac, Christe, petimus, ut tua passio,
Quando committimus, fiat remissio,
Ad codi gloriam sit resurrectio
Et ad mortis victoriam.
Offic. ms. s. Sudarii saee. 16. in. Cod. Bisuntin. 89.

23. De Sancto Sadario.

Ad Landes.

Exsultet plebs fidelium 3. Servat devota civitas


In sindonis solemniis, Thesaurum ineffabilem,
Concordet mentis gaudium In quo Christi humanitas
Cum choris et harmoinis. Dat se plebi spectabilem.

Quam felix es, Chrysopolis, 4. Sindon, Signum virtoriae,


Facta Christi palladium, Quo mors soluta deperit,
Quam insignis metropolis, Praefert trophaeum gloriae.
Sudarii sacrarium. Quo mundus vitam reperit.

Christe, nostra redemptio,


Conserva pignus inclituin,
In extremo judicio
Nos salvet hoc depositum.

Offic. ms. s. Sudarii saec. 16. in. Cod. Bisuntin. 89.

24. De Siudone DN.

Ad Vesperas.

1. Gaude, mater ecclesia, 4. Lectus regis Salomonis,


Laetam agens memoriam, Cella plena aromatum,
Quae sindonis solemnia Vellus fusum Gedeonis,
Mittis ad coeli curiam. Hort us clausus charismatum.
2. Joseph dimisso pallio 5. Inclite, sindon linteum,
Liber fugit nova sorte, Ut tradunt evangelistae,
Sancto relicto linteo Et ad caput sudarium
Christus surrexit a morte. Te contegunt, Jesu Christe.
3. Aurum in petra latuit 6. Gloria tibi, Domine,
Et sol fulgens sub modio, Qui surrexisti a mortuis,
Christus triduo jacuit Cum patre, sancto spiritu
Clausus servato ostio. In sempiterna saecula.

Brev, ms. Tarantasiense saec. 15. Cod. Parisien. 18 000. A. Officium —


cum missa s. Sindonis, sudarium Christi vulgariter nuncupatae, per sacrae
theolog-iae professorem, Fratrem ordinis praedicatorum, Illustrissimi princi])is
Caroli secundi, ducis Sabaudiae noni, confessorem editunl. Imp. Gebennis
s. a. B.
24 -
25. De Simlone DN.

Ad Laudes.

Hymnum novae laetitiae 3. Concha plena aromatum,


Dulei productum cantico Testa nardi conquassala,
Chorus depromat hodie Latet sidus obumbratum,
Pro linteo Dominico. Margarita conculcata.
Petra in petra latuit. 4. Granum mundum a palea,
Vermis fuit et non homo, Corpus jacet exanime,
Leo prostratus jaeuit, Vellus siccum in area,
Christus humilis in hiimo. Cadit Deus pro nomine.
5. Gloria tibi, Domine.

Brev. ms. Tarantasiense saec. 15. Cod. Parisien. 18000. A. — Officium


B. Shulonis imp. Gebennae s. a. B.

20. De Sancto Sepulchro,

Ad Vesperas.

1. Gaude, mater ecclesia, 3. Honor et benedictio


Nova reducens gaudia, Sit Jesu, Dei filio,

Christi sepulchrum gloria Qui passus est pro populo


Celebrando solemnia. Et quievit in tumulo.
2. Cujus sepulchri mystici 4. Tuum sepulchrum, Domine,
Suscepti beneficio Sic nos purget a crimine,
Hymnus de corde supplici Ut mereamur requie
Jungat coelorum gaudio, Frui coelestis gloriae
5. Gloria tibi, Domine.

Diurn. ms. Gcrardimontanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 8910.

27. In Coena Duniini.

Ad Mandatum.
R° Ubi Caritas et amor,
Deus ibi est.

1. Congregavit nos in unum Qui non habet caritatem,


Christi amor, nihil habet,
Exsultemus et in ipso Sed in tenebris et umbra
jucundemur, mortis manet;
Timeamus et amemus Nos alterutrum amemus
Deum vivum et in die
Et ex corde diligamus Sicut decet ambulemus
nos sincero. lucis tilii.
25 —
3. Caritas est sumum bonum et 7. Haec per coecum priscae legis
amplum donum, figuratur,
In qua pendet totus ordo Qui bis rubeo colore
praeceptorum, tingebatur,
Per quam vetus atque nova Quia Caritas praeeeptis
lex impletur, in duobus
Quae ad coeli celsa mittit Constat, quis Deus amatur
se repletos. atque homo.

4. Nam ut Caritas conjungit 8. Ardua et arta via


et absentes, ducit sursum,
Sic discordia disjungit Ampla est atque devexa,
et praesentes, quae deorsum,
Unum omnes indivise Sed perennem dat fraternus
sentiamus, amor vitam,
Nee ut simul adgregati Et perpetuam malignis
dividamur. lis dat poenam.

5. Simul ergo cum in unum 9. Tota ergo mente Deum


congregamur, diligamus
Ne no-s- mente dividamus, Et illius nil amori
caveamus, praeponamus,
Cessent jurgia maligna, Inde proximos in Deo
cessent lites, ut nos ipsos,
Vere in medio sie nostri Diligamus propter Deum
Christus erit. inimicos.

G. Clamat Dominus et dicit 10. Unanimiter excelsum


clara voce : imploremus,
Ubi fuerint in unum Ut det pacem Clemens nostris
congregati in diebus,
Meuin propter nomen simul Jungant fidei speique
tres vel duo, opus bonum,
Et in medio eorum Ut consortium captemus
ego ero. supernorum.
11 Gloriam aeterno regi
decantemus
Et pro vita dominorum
exoremus,
Multos ut cum ipsis annos
gaudeamus,
Propter quorum hie amore
congregamur.

Cod. Bruxellen. 8860 — —


Liturg. 159 saec. 15. B. — 67 saec. 10. in. A. Cod. Oxonien. Miscell.

2, 3 Et in B. —
2, 8 lucis proles B, wohl Korrektur, weil filii als drei-
silbig aufgefafst wurde. —
In B ist die Ordnung der Strophen 2, 6, 5, 3, 4. :

3, 1 et fehlt B, weil die Elision hinderlich wurde. — 4, 5 sqq. lauten in B:
- 26 -
Quia Caritas praeceptis
in duobus
Constat, quibus Dons atqne
• >ninis homo.
5, T sq. Et in medio Bit nostri Christus Pens B: abermals Korrektur
zur Vermeidung der Elision. —
7, 1 Et per coccum prisca lege B. 7. — •">

<^ui colore üngi rubro Bis jnbetnr B. 7. 5 sqq. lauten in B: —


Wre amor dat fraternus
amor vitam
Et perpetoam malignam
dabit poenam.
7 . 7 quibus Dens A. —
Str. 8 und 9 fehlen B. — 9, 5 in Deura A. —
Str. 11 fehlt B; an ihrer Stelle steht folgender Schlafs:
IIb. Sünilis quo et beatis
videanms
Glorianter voltom ruum,
Christus Dens.
Gaudium, quod est immensum
atque probum,
Saecula per infinita
alorum.
Als Rundreim kehrt nach jeder Strophe wieder
Uhi Caritas et amor,
Deus ibi est. —
Nach 11. 3 dürfte das Lied in einem Lande und zu
einer Zeit gemacht
sein, denen mehrere Herrseher gleichzeitig regierten. Es legt sich dabei
in
ihr Gedanke an das Frankenreich auch deshalb nahe, weil sieh in dem von
Mabillion edierten Missale Francorum ähnliche Stellen finden, z. B. inclina :

ad preces humilitatis nostrae aures misericordiae tuae et Francorum reg ni


adesto prineipibus, ut tua tranquillitate dementes, tua semper sint virtnte
victores. —
Von diesem Hymnus stehn noch heute in dem Römischen Mefs-
buche Pins des V. drei Strophen, nämlich 1, 5 und Hb, allerdings in Versikel
aufgelöst und auch sonst verändert.

28. In Coena Doiuini.


Ad Mandatum.

1. Fuit Domini dilectus 3. Dabat dulcia per sacros


languens a Bethauia pedes strictim basia,
Lazarus beatus sacris Non cessabat lacrimarum
olim cum sororibus, resolutis crinibus
Qnas J< sus, aeternus amor. Undas tergere, sacratis
diligebat plurimum, JDomini de labiis
Martham simul et Mariam, Audiebat verbum, domus
felices per saecula. Fragrabat odoribus.
2. Haec Maria fuit illa 4. Fractum signat alabastrum
Domino gratissima, Jesu corpus mystice,
lae unguenti pretiosi Quod in crucis est altari
rore mixto balsami passionis tempore
Ante diein festum Paschae Fossum clavis et apertum
librain nareli pystici percussora lanceae,
Fracto fudit alabastro. De quo sanguis redundavit.
pns unxit Domini. unda fluxit laticis.
— 27 —
5. Hoc de fönte pietatis 7. Est Maria baptizata
odor fragrantissimus hoc in fönte credula,
Emanavit, quo repletus Est et Martha, quarum fratei
mundus illo caruit infirmatus Lazarus
Sordido foetore, dudum, Mortis atque vitae stabat
pro dolor, heu, miseri summo in confinio,
Quem tulerunt protoplasti Pro quo nuntium sorores
scrpentis de gutture. triste ferunt Domino.

6. Hoc de fönte mundus omnis 8. Sed potenter est vivaci


ablutus a criminc Domini
suscitatus
Pretiosi modo spirat Cuncta verbo quod creavit,
odoris fragrantiam, quod gubernat saecula,
Candidis indutus stolis Et de mortis satis atro
scissa perizomata revocatus barathro
Est exutus peccatorum Sacrosancto collocatus
contexta de foliis. convivat convivio.
9. Splendor lucis, te precamur,
sancte patris unice,
Qui cum patre Deus regnas
sanctoque cum spiritu,
Ut, quos proprio cruore
redemisti, servulos
A peccatis absolutos
mittas ad coelestia.

Pontificale ms. Pictaviense saec. 8 /9. Cod. Parisien. (Arsen) 227. A. - Brev. —
ms. Matiseonense saec. 15. Cod. Lugdunen. 477. B. —
Brev. Matisconense
imp. Lugduni 1521. C.
2, 4 rorem A. —
3, 8 Flagrabat A. 4, 3 altare A.— 5, 2 —
flagrantissimus A. —
6, 4 flagrantia A. —
8, 4 saeculo A.
BC setzen das Lied an für das Fest der hl. Maria Magdalena, Str. 4
und 5, 8 und 9 fehlen ihnen, vor Str. 6 Divisio, nach Str. 6 die Strophe :

Ecce Domine quem amas u. s. w. (Duemmler, Poetae Latini Aevi Carolini I,


134), Doxologie Gloria et honor Deo usquequo etc. Die Varianten von BC
:

haben kein Interesse, weshalb sie hier fortbleiben. In A steht das Lied zur
Fufswaschung des Gründonnerstags nach dem Hymnus Tellus et aethra
jubilent, der die Aufschrift trägt „Versus Flava epi. ad mandatum", und ist
eingeleitet mit den Worten „Item versus Bedae". Bei dem hohen Alter
der Handschrift ist diese Angabe beachtenswert. Das Lied ist ein Teil (Str.
1- 7) eines längeren Gedichtes, das bei Duemmler 1. c. p. 133 sqq. unter den
Gedichten Paulins von Aquileja steht. Str. 8 und, 9 fehlen aber dort; sie
scheinen fast gemacht, um das Lied zu kürzen.

29. Sahhato Sancto.

Ad Vesperas.

1 . Deus, pater piissime, 2. Da cor profunde poenitens


Petenda nobis suggere Cum lacrimarum fiumine,
Et digna postulantibus Quo diluuntur omnia
Ne differas diutius. Verenda conscientiae.
28 —
jiatiam 5. Te pollicente credimus,
- itu<iiH
i
firma perpeti. Quod haec prius quaerentibus
Ol doo vacillet impetn Addantur ultro cetera,
Antichrist] pessimi. Qnaecunqne restant, commoda
4. Da simplicem prodentiam 6. Honor sit atque gloria

Et caritatem fervidam, In Bempiterna saecula


Cjua eertius signaeuluni Tibi patri cum tilio

Nod est tibi placentium. Et spiritu paraclito.

Hyinn. ins. Lirensis saec. 12. Cod. Ebroicen. 70. A. — Brev. ms.
Carnotei . 18. Cod. Carnoten. 562. B. Psalt. ms. Andegavense
C "1. Andegaven. 106. C. —
Brev. ms. Baec 14 ig. Cod. Parisien.
1297. I >. — Psalt. ms. S. Vincentii Cenomannen. saec 15. Cod. Cenomannen.
134. EL — - 6, 6 In sempiterna gloria D. —
Für Dominica 1. in Quadra-
ma C.

30. In Resurrectiune DN.

1. Venite. omnes populi. 5. grande cunctis gaudium,


Ad sanetissiinum sepulehrum. Surrexit quod altissimus.
Accedamoa cum tremore, Nostra quoque surrectio
Rt gi yeniam petamus. Nubis adest credentibus.
2. (uin archangelis clamantes: G. Dominus
Surrexit ergo
Dominus noster surrexit. Permagno quidem gaudio,
Almifica voce dicamus: Ut mereamur surgere
Benedictus rcx aeternus. In tremendo jndicio.
3. quam stupenda pietas 7. In sempiterna saecula
Grandii magnae salutis. (Ymsolati gaudeannis,
Ecce, resurgendo dedit Consociati angelis
Spem yitae ipse Dominus. Laetemur cum archangelis.
4. Rex. ecce. noster surrexit, 8. Laudemus Christum jngitcr
Omnes obviam cnrramus, (um patre semper manentem
De sepulchro sanctissimo Et spiritu sancto regen tem
Magno canentes gaudio. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Pictavit];- 1">. Cod. Pictavien. 39. — 6, 2 Per modo


quidem Hb.

31. In Resurrectione DN.

1. Hyrnnum canamus gloriae :',. Peccatum in cruce rixit

In hoc paschali tempore. Exsolvens, quae non rapuit.


Qma surrexit Dominus Pro nobis mori voluit,
Jesus, Bfariae filins. Xe perderet, quos condidit.
Accendens patibulum in 4. Cum a morte suscitatur.
Tulit mortis chirographum. Spes redit et mors fugatur,
Moriens mortem prostravit Homo eaptus liberatur
Et Sat anain debellavi'. Et at vitam restauratur.
29 —
5. grande cunetis gaudium, ".
Cunctis tuis fidelibus
Quod post mortis exsilium A te vitam sperantibus
Jesus, filius virginis, Sit tua clariticatio
Resurrexit a mortuis. Aeterna gloriatio.

6. Sit, Christe, tua passio I. Gloria tibi, Domine,


Peccatorum ablutio, Vitae dator et gloriae,
Sit tua resurrectio Cum patre ae paraclito
Aeterna jubilatio. Jugiter absque tcrmino.

Orat. ms. Thosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948.

32. In Resurrectione DN.

Ad Tertiam.

1. Sol, luna, coelum, sidera, Quaesumus, auctor omniuni.


Mons, vallis, alta, concava, In hoc pascbali gaudio
Föns, stagna, flumen, aequora, Ab omni mortis impctu
Quidquid volat, repit, natat, Tuum defende populum.
2. Qua voce quisque praevalet, Gloria tibi, Domine,
In laude Christi plaudite, Qui surrexisti a mortuis,
Redemptor orbis hac die Cum patre, sancto spiritu
Ab inferis victor redit. In sempiterna saecula.
Brev. ms. saec. 13. Cod. Parisien. 1287.

33. In Resurrectione DN.

Ad Completorium.

1. Pastor bonus fidelium 3. Te, summa Deus trinitas.


Qui semper exstas mentium, Collaudet omnis spiritus,
Rapacis ore daemonis Qui ruptis mortis vinculis
Quos eruisti, protege. Yitae rependis praemia.
2. Jam mortis a caliginc 4. Tibi, redemptor, gloria
Tuo redemptos sanguinc Cum patre, sancto spiritu,
Hac nocte serva propria Qui morte victa omnia
Nos, Christe Jesu, dextera. Regnas Deus per saecula.
Brev. ms. saec. 13. Cod. Parisien, 1287. A. —
Psalt. ms. Claromontense
saec. 15. Cod. Claromonten. 74. b. - - Brev. ms. S. Trinitatis Pictavien.
saec. 15. Cod. Semin. Pictavien. s. n. C. —
1, 2 exstat A. 2, 1 sqq. fehlen —
BC, dafür: Quaesumus, auctor omni um —
4, 1 sqq. Gloria tibi trinitas C.
.

34. In Festo Pentecostes.

Ad Processionem.

1. Lux solemnis, ave, Christus, per saecula salve,


Qua venit in terris, gloria summa patris.

2. Ecce, Dei proles, coeli, super ardua scandens,


Flamine bissenum donat in igne chorum.
— 30 —
Spiritus advenicns, ignis fervore calescens,
Corda pians ignit orsaque mira dedit.
\. En portant omnes Christi vexilla per orbem
Atque tonant Unguis gentibus omnigenis.
5. Mentibus ex fascis exstirpant lii mala eunctis
Daemone possessos dantque Deo famulos.
6. Corpora functorum lnmen eapiunt redivivuni.
Cultores foedi sacra feruntque Dei.
7. Spiritus almc. dator donorum pacis et auctor,
Promissum superi crederis esse Dei.
8. Nomine tu vates implesti vaticinantes,
Traecones clari quo fierent Domini.
'.'. Integra sacrasti tu matris viscera Christi,
lnnuba quo pareret virgo manensque foret.

1<>. Compar tu patris procedis gloria prolis.


Tu terrae cyclum circuis et superum.
11. patris et prolis flamen, nos spernere nolis,
Sed purga tenebras pectoris horridulas.
12. Jam tibi da sedein per pectoia nostra perennem,

Expulsis vitiis eordibus omnigenis.


13. Cum moverit Christus mundum per seeptra tremendus,
N - non cum reprobris sed velit esse piis.

I od. Tiwireii. 120. add. saec. 11. — 1,1 Christum. — 5, 1 exstirpant


humala. — 11, 2 tenebris.

35. In Letaniis Majtribis,

ß Votis snpplicibus voces saper astra feramus,


Trinus ut et simplex nos regat omnipotens.

1. Sancte pater, juva dos, 5. Sancte Petre ac Paule


Sanete tili, salva nos, (unctique apostoli,
Campar bis et spiritus. Vos orate pro eunctis
Junge nos intrinsecus. Christianis popnlis.

Sancta mundi domina. 6. Juncti sancto Stephano


Stella maris Maria, Universi martyres,
Tu pro nobis tilium Estote auxilio
Ora, Christum Dominimi. Populo catholico.
Summa sedis minister, 7. Sancte Galle, succun
Vuis ut Dens, Michael, Sancte Ottmare, subveni.
Cum snpernis civibns Nos cum confessoribus
- nobis propitins. Adjuvando precibus.
1. Praeco Christi Johann« 8. inartyr Felicitas
. \'_mi I>ci ostensor, >hors atque yirginum,
Redemptoris baptista, Postulate pro nobi-
Tu nos Deo commenda. Majestatis Dominum.
31

9. Omnes sancti Domini 11. l't pastorem tueri


Augeli homines,
et Nostrum velis et clerum,
V'os ad aures divinas Omnes sinml oramus,
Ferte preces sedulas. Jesu Christe, audi nos.
10. Ut nobis remissio 15. Ut rex noster Henricus
Peccatorura donetur, Ejus et exercitus
Aeris temperies Hinc et inde servetur,
Terraeque fertilitas. Oramus, Christe, audi nos.

11. Pacem nobis imploret 16. Ut cruore redemptum


Vestra intercessio, Pretiosum populum
Sanitäterncorporum Conservare digneris,
Et perenne gaudium. Oramu&, Christo, audi im-.
12. Ut famem et morbi vim 17. Animas catholicas
Amovere dignetnr In aeterna requie
Omnipotens Dominus, Confoveri jubeas,
Obtinete precibus. Oramus, Christe, audi nos.

13. Ut saeviens gladius 18. Omnes tibi canimus,


Et paganus populus Universi clamemus
Depellatur a nobis, Vocibus et cordibus :

Te rogamus, Domine. Oramus, Christe, audi nos.


Trop. ms. Mindense anni 1024. Cod. Berolinen. IV° 11. Die erst" —
Hälfte des Liedes hat Mone (625) aus dem Münchener Clm. 14083, einer
St. Emmeraner Handschrift des
11. Jahrhunderts herausgegeben. Er macht da/n
die Bemerkung: „Nach Vers 23 wurde dies Lied im Kloster St. Emmeran
7A\ Regensburg gemacht, womit auch die Anrufung des h. Benedictus und Gallus

V. 27. 28. übereinstimmt, denn das Kloster gehörte zum Benedictinerorden


und hing mit St. Gallen zusammen." Dies ist irrtümlich. Die versificierte
Litanei stammt so gut wie die ähnlichen: Humili prece et sincera devotione
und Ardua spes mundi aus St. Gallen. Die Emmeraner haben nur ihren
Heiligen an die Stelle des hl. Stephanus, Benedict an die des hl. Gallus,
Gallus an die Ottmars gerückt. Auch sonst in Mones Text höchst eorrupt;
seine Lesarten sind: 1, 1 adjuva. 6, 10
praesul sanete Emmerame. —
6, 2 et omnes martyres devote. —
6, 3 in auxilio. 7, 1 O Benedicte —
pater pie. —7, 2 Sanete o Galle doctor bone. 7, 3 cimi aliis —
confessoribus. —
8, 2 Et virginalis castitas. —
8, 4 Jesum Christum
peccatis. —9, 1 sancti Dei. —
9, 2 Nos exaudire dignemini 9, 3 Et ad —
aures. — 9, 4 Ferte nostras miserias.

36. In Ascensione DN.

1. Adest dies sanetus Dei 3. rex supernae gloriae,


Claro resplendens lumine, Qui patris in dextera sedes,
Quo victor coelos potens rex Tu nos vidc Clemens tuos
Christus exsultans petiit. Nunc deprecantes servulos.
2. Quem turba tunc cum laurlibus 4. Da spem, fidem catholicam,
Fortem resultans predical Da caritatis munera,
Regem triumphantem sequens Grates pias rite ut tibi
Intra polorum januas. Reddamus omni tempore.
5. Laus, honor, virtus.
— 32 —
Hvmn. ms & Gereonis I olonien. saec. 12. (Privatbesitz). A. — Psalt.
ni^. Coloniense saee. 14
r-. Cod. Capit Colonien. s. n. B. — 2, 1 nunc
cum \

;; f. [>e Corpore Christi.


All Landes.

Paiüs iste dolcedinis 3. coeleste convivium,


Totos est plenns gratiae, beatoram gloria,
1
1 statos alvo virginis, requies humilium.
Summae Dens clementiae. Duc nos ad coeli gaudia.
Hajos panis angelici 4. Praesta. pater. per Gliom,
Saginenrar pinguedine. Praesta per almum spiritum.
Tain suavis viatici Quibus hoc das edulium,
Delcctemur dulcedine. Felicem dones exitum.
Antiphonale ms. Wellegradense anni 1671. Cod. Prägen. XIV D 4 i. -
Obschon die handschriftliche Quelle für dies Lied eiiie so -plite ist, weist
,;i doch durch den zweisilbigen männlichen Reim als ein Erzeugnis des
13. "der 14. Jahrhunderts aus.

38. De Corpore Christi.

1 Verbom supernum prodiens 5. In divinis operibus


Nee patris lioqoeos dexteram Nulla res sie mirabilis,
AI opus -uum exiens Nam nos eibat iste eibus
Venit ad vitae vesperam. Manens indivisibilis.
2. Venit ad aegros medicus 6. Sumunt omnes et singuli.
Dans salutis remedia. Semperque tota sumitur
Venit doctor salvificus Veritas hujus paboli,
Alfa docens mysteria. Quod sumptum non consumitur.
3. In mortem a diseipulo 7. Jesus nascens se socium.
Suis tradendus aemuli- Convescens in edulium.
Prios in vitae ferculo Pendens dedit in pretium.
Se tradidit diseipulis. Se regnans dat in praemium.
4. Quibus sub bina specie 8. salutaris hostia.
Carnem dedit et sanguinem. Quae coeli pandis ostium,
Ut duplicis substantiae Bella premunt hostilia.
Totom eibaret hominem. Da robur. fer auxilium.

9 Uni trinoque Domino


Sit sempiterna gloria,
Qui vitam sine termino
Nobis donet in patria.
\ntijih. ms. Sirmiaecn-» saec. 12. Cod. Carlopolitan. 228 add. saec. 14.
A. — Antiph. ms. Yillariense saec. LI. Cod. Bruxellen. 6436. add. saec. 13.
\ntiph. ms. 8. Maria.- de Marca saec. 15. Cod. Namnrcen. 22. ('.
Dium m«. Cistercien. saec. I6/i« Cod. Parisien. 1325 D. Der Hymnus —
stelll ,ii,p ErweiT*-ruiiur des Frohnleiehnamsliede> gleichen Anfangs dar. das
Thomas von Aquin verfafst hat. Neu sind die Str. 2, 5 und 6. wenig ver-
ändert 7. Nach Str. 4 pflegt Divisio zu folgen.
— 33

39. De Corpore Christi.

1. Jesu, nostra refectio, 3. Tu redemptor, tu praeniium,


Panis, potus fidelium. Tu nobis es communium
Mel, melos, jubilatio jMedullatorum pingium,
Cordis, oris et aurium. Tu esto nostrum gaudium.
2. Quae te vicit dementia, 4. Qui nobis das tarn dulcia
Ut nos in hac miseria Praegustanda praeludia,
Carne cibares propria Te frui des in patria,
Jungens imis eoelestia. Beata nobis gaudia.
5. Trino Deo et simplici
Laus, honor, virtus, gloria,
Qui vino, pane retici
Det nos in coeli curia.

Diurn. ms. Lexoviense saec. 15. Cod. Parisien. 1323. A. Brev. ms. —
Constantiense saec 15. Cod. Parisien. 1300. B. —
Antiph. ms. S. Martini de
Estoviaco saec. 14. Cod. Parisien. 786. C. —
Psalt. ms. S. Vincentii Ceno-
mannen. saec. 15. Cod. Cenomannen. 134. D. —
Brev. ms. Constantiense
saec. 14. Cod. Londinen. Add. 29 886. E.

40. De Corpore Christi.

Ad Nocturnum.
1. Splendor superni numinis 3. coeleste convivium,
Laudisque sacrificium. redemptorum gloria,
Coenam tui da numinis, requies humilium,
Tuae carnis et sanguinis. Aeterna confers gaudia.
2. Caro tua vere cibus, 4. Gloria tibi, Domine,
Sanguis tuus vere potus. Qui natus es de virgine,
Redemptionis hostia, Cum patre et sancto spiritu
Tuarum pastus ovium. In sempiterna saecula.
14
Antiph. ms. Villariense saec. 13. Cod Bruxellen. 268. add. saec. /i5.

41. De Corpore Christi.

Ad Tertiam.

1. quam magnum, quam prae- 3. Ergo nobis sit epulum


clarum, Christus, mentis substantia
Panis vini sub specie Quo firmetur, et poculum
Natum patris animarum Corda replens laetitia.
Esse cibum quotidie.
2. Quod naturae vim excedit 4. Praesta, pater. per filium,
Luce fusa de supera Praesta per almum spiritum,
Fides credit et obedit Quibus hoc das edulium,
Dirigens nos ad aethera. Prosperum serves exitum.
Antiph. ms. Ostercloviense anni 1498. Cod. S. Barbarae Gandaven. s. n.
A. — Antiph. ms. Villariense saec. 13. Cod liruxellen. 268. add. saec. I4/is. B.
Dreves, Hyimii lnediti. 1H. 3
— 34 —
42. De Corpore Christi.

Ad Tertiam.

1. vere digna hostia. 2. Per hanc vitae solatium


Per quam fracta sunt tartara, Detur et quies temporum.
Redempta plebs capivata. Pacis redundet commodum,
Reddita vitae praemia. Sedetur omne scandalum.
3. Uni trinoque Domino
Sit sempiterna gloria.
Qui vitam sine termino
Kobifi donet in patria.

Psalter, cum hymn. imp. Lipsiae (Melch. Lotter) 1-509.

43. De Corpore Christi.

Ad Sextam.

1. salutaris hostia. 2. Ut tine nostri temporis


Quae eoeli pandis ostium. Poenis laxatis debitis
Bella premunt hostilia. Per haec sacra mysteria
Da robur fer auxilium. Regni sumamus praemia.
3. Hoc praestet summa deitas
Patris natique unici
Sanctoque cum spiramine
In sempiterno tempore.

Psalt. cum hymn. imp. Lipsiae 1509. — 2, 3 Haec sacra ministtria.

44. De Corpore Christi.

Ad Nonam.
1. Ave. corpus sanctissimum, 2. Hujus frequens memoria
In ara crucis torridum, Praestet salutis gaudia,
Cruore cujus roseo Quae sine fine celebrant,
Gustando vivimus Deo. Quae cor ab imis elevant.
3. Sit trinitati gloria,
Honor, virtus, victoria,
Per omne jugiter aevum
Sit decus et imperium.

P-alt. cum hymtu imp. Lipsiae 1509.

45. In lnventione sanctae Criici*.

Ad Laudes.

1. Sanctae crucis mysterium, 2. Crux peccati naufragium,


A saeculis absconditum. Crux veniae suffragium,
In Christi morte micuit Ad animae remedium
Vitam ministrans mortui-. Parat potens antidotum.
35

3. Salva, defende, libera Cujus ligni quadrifido .

Corda in te credentia. Regnat Deus a solio


Tantorum plena munerum Orbem quadrimodum
salvans
Sis nobis vitae bravium. A tyrannide daemonum.

5. Patri perenni gratia,


Par proli piae gloria,
Sit sancto laus spiritui
In saecula a saeculis.

Brev. ms. saec. 12


/i3. Cod. Carlopolitan. 14. — 3, 1 Salve, defende.
3, 4 Sit nobis.

46. De Vita DX.

1. Alta proles sanctissima 8. Helias venit provide


Deum promissa nobilis. Johannes in aenigmate,
Ut ros venit in vellere, Esca urticae, habitu
Replet mundum miraculis. Aequales zona cinxerat.

2. Beata quoque virginum, 9. Jordanem Christus ingreditur,


Deum quae coeli genuit, Servus baptizat Dominum,
Qui totum mundum condidit, De coelo vox intonuit,
Maria fert in utero. Columba infert chrismata.

3. Cunabulis infantia 10. Kana figuntur nuptiae


Deum pannis involvitur, Jesu et matre Maria,
Qui regnat in coelestia, Implere jubet hydrias,
Vagit infans in praesepe. Aqua in vinum vertitur.

4. Dum pastores pervigilant, 11. Legit vero ex omnibus


Migrantes jubar conspiciunt Duodecim apostolos,
Magi, sequentes inveniunt, Per quos, [quas] mundus
Christo munera offerunt. continet,
Sortem dedit provincias.

5. Erodes miser invidus 12. Maria rigans lacrimis


Necare jubet parvulos, Christi pedes cum Lazaro,
Dum Christum vult occidere, Jesus clamans, exsiliit,

Salvare mundum qui venit. Surgit mortuus de tumulo.

6. Fugit Joseph in Aegyptum 13. Negant Judaei perfidi


Cum Maria et Domino, Videntes mirabilia,
Ut adimpleret scripturam Dum credere debuerunt.
Prophetiae, quae dixerat. Christo parant patibulum.

7. Grelabat tunc diabolus, 14. gentem profanissimam,


[De coelo] qui ceciderat. Demum Judas ingreditur,
Timens venturo Domino, Agnus dat lupo oscula.
Anguis Evam deceperat. Christus Judaeis traditur.
3*
- 36 -
15. Petrus a longo sequitur 19. Tertia die resurgit,
Et Maloho aurem amputat. In Galilaea })raedicant
Kxspectans in praetorio Videntes mirabilia,
Ter denegavit hominem. Quae fecit Christus Dominus.
16. Quanta patuit divinitas, 20. Videntibus discipulis
Pro fratre vix quis moritur, Christum circumdant angeli,
Ut vinceret diabolum. Coelum, terram suspiciens,
Christus pro nobis passus est. Jesus ad patrem revertens.
17. Recepto sancto corpore 21. Xristus vadit in quadriga,
Joseph in aromatibus Coeli secreta penetrat,
Cum sindone in tumulo Cum quatuor animalibus
Magnum recondit thesaurum. In septimo throno sedet.
18. Sigillum signat tumulum, 22. Ymnum canentes resonant
Jesus vadit ad inferos, Tota coeli militia,
Inferni claustra content, Agnus beatus revertens
Adain in de eripuit. Triumphans de diabolo.
Cod. Bruxellen. 8860 — 67. saec. 10. in. — 1 , 1 prolis sanctissime. —
'..
J einer Änderung des Textes Umgang genommen werden
Deum. wenn von
soll, Pluralform zu fassen.
als —
3, 3 Zu der Verbindung in coelestia ist
eine Erläuterung wohl nicht mehr nötig. —
7, 2 fehlen dem Verse 3 Silben.

v 1. praevide. —
8,3 Esca uirtices. 9, 4 crismate.— 10, 2 Jesum et —
matre Maria: ausgelassen ist, wie so oft (vgl. Analecta VII, S. 14), die
Präposition, a. wenn zu lesen Jesu et matre Maria, per, wenn Jesum et
matrem Mariam. —
11, 3 mundum; überdies fehlt eine Silbe; die im Text
adoptierte Konjektur ist übrigens nicht die einzig mögliche. 12, 3 exsiliet. —
12, 4 Surget. —
14, 1 gente profanissima. 14, 2 Juda. —
16, 2 vixque —
ivixq). —
17, 1 Recepit sancto. —
19, 1 die resurgitur. 19, 2 praedicat. — —
21. 4 throno resedet.

47. De Icone Salvatoris.


Ad Vesperas.

1. Jesu, solamen miseiis. 5. Qui non verentur caedere


Quem Caritas de superis Et clavis crucifigere,
Ad ima traxit et nostris In faciem conspuere,
Immiscuit miseriis. Qua delectantur angeli.

2. Nunc patris sedes a dextris 6. Sed dum torrens a latere


Alorte acta sub pedibus, Fluxit tuae iconiae,
Cum vindicari poteris Perfosso corde cuspide,
De tuis adversariis. Aquae mixtae cum sanguine;
3. Qui velut canes rabidi 7. Hujus tactu vivifico
Pravorum patrum nlii Sanatur a contagio
Conantur in imagine Omnis morborum passio,
Paterno frui scelere. Ciaret pater in filio.

4. Quae te vicit benignitas, 8. Surgit a morte perfida


Ut tarn scelestos sufferas. Judaica gens tremula
Ut non ad nihil redigas Et voce clamat quaerula,
Sed et benigne revocas. Ut detur Christo gloria.
— 37 -
9. Laus patri sit ingenito.
Laus ejus unigenito,
Laus sit sancto spiritui,
(^ui nos vocavit vivere.
Brev. Aberdonense imp. Edinburgae 1510. —
6, 2 tuae ieone; vgl. das
Wort inconia bei Du Cange. —
6, 3 Perfosso conti cuspide.

48. De Ieone Salvatoris.


Ad Nocturnum.
1. Tunc coelum horruit et stupet ratio
Et sol erubuit nee recto radio
Cernere potuit scelus in populo.
Jam terra tremuit.
2. Cum poenas repetit propria natio,
Quas praesustinuit Christus, salvatio,
Dum passus obiit crucis in medio,
Virtus elanguit.
3. Mortem non pateris surgens a mortuis,
Sedens a dexteris patris et poteris,
Et tarnen lateris foratu cuspidis
Virtus impetitur.
4. Non est iconia vitae ut mortua,
Quae cum inscinditur, effundit flumina,
Cruor dispergitur per aegra corpora,
Et salus redditur,
5. Horret gens perfida viso prodigio,
Jubet, ut hydria subdatur liquido.
Probat ur gratia languentum numero,
Qui restituitur.
6. Probatur sanguinis et Christi veritas,
Dum aegris singulis reddatur sanitas,
Rumpitur ulceris caeca crudelitas.
Clamat gens perfida.
7. Patri cum tilio communis gloria.
Sancto spiritui pia concordia,
Unique Domino laus sit et gratia
Per euneta saecula.
Brev. Aberdonense imp. Edinburgae 1510. — 4, 1 wieder ieone statt
iconia, welch letztere Form der Vers fordert.

49. In Effusione Sanguinis DN.

1. Beatum nobis gaudium 2. Cruce sanguinem profundens


Lux haec solemnis attulit Pependit auetor saeculi,
Christi pandens miraculum, Se pro impiis exponens
Per quod injustum pertulit. Spes. vita, salus populi.
— 38 —
3. Beati. quorum oculi 4. Beata lux et celebris
Visione recreantur Tanto clarens prodigio,.
Sanguinisque sanctissimi, Quo sedenti in tenebris
Quo devoti liberantur. Lux orta fuit impio.
5. Gloria tibi, triuitas,
Hujus datrix miraculi,
Laudes solventes debitas
Nos duc ad gaudia coeli.
Brev. Corisopitense imp. 1500.

50. In Effusione Sanguinis DN.

Ad Noctumum.
1, Psallat cborus tidelium 3. Siquidem gaudere decet
Sedulo mentis studio, Subjectum Christo populum.
Noctis frangat silentium Dum ejus donum recenset,
Nocturao plaudens jubilo. Per quod detexit iniquum.
2. Ut in laude salvatoris 4. Gloria tibi, trinitas,
Concinat plebs mortalium, Hujus datrix miraculi,
Dum recolit conditoris Laudes solventes debitas
Pergrande beneficium. Nos duc ad gaudia coeli.
Brev. Corisopitense imp. 1500.

51. In Effasione Sanguinis DN,

Ad Laudes.

1. Plaudat chorus psallentium 3. Laudes et laudans ferveat


Cum matutinis laudibus, Redemptorum devotio,
Christi canens praeconium Quos tanto dono recreat
Cordis et oris nisibus. Redemptoris dilectio.
2. Haec nobis arma tribuit 4. Patri, nato, spiritui
In amoris signaculum, Sit laus semper et gloria,
Quibus nos victor eruit Qui nos det festis perfrui
A morte vincens aemulum. Aeternis post praesentia.
Brev. Corisopitense imp. 1500.

52. In perennis diem Sabbati.

1. Alma fulget in coelesti 3. Cujus multae mansiones


perpes regno civitas amplis insunt moenibus,
Hierusalem, quae est nostrum Namque suam quisque sedera
celsa mater omnium. sumit factis congruam.
2. Bonis dignam quam creavit 4. De communi sed vicissim
rex aeternus patriam, consolantur praemio,
Malis absque qua felices Unus sacros inter muros
fine nullo gaudeant. amor quos complectitur.
39 —
5. Excellentes immortali 15. Puellarum cohors felix,
statu coetus hominum matres simul et piae,
Angelorum mixti choris Sponsi gaudent in amplexu
laudem Christo concinunt. taedis comptae lucidis.

6. Fi de darum patriarchae 16. Quas inducet rex in sua


Lomitantur Abraliam sublimis cellaria
Deque sua stirpe nato Ordinabit et in illis

vota solvunt Domino. caritatis copulam.


7. Gaudens regem tenebrarum 17. Rectos corde cunctos unum
victum canit legifer, perlustrabit gaudium,
Promissumque olim suis Indistincta pro distinctis
pandit regnum populis. sumunt actis praemia.
8. Hunc secuta prophetarum 18. Solis nulla, nulla lunae
ibi cernunt agmina, urbs egebit lampade,
Vitae nobis quam venturae Christus illam namque suo
praecinebant gloriam. totam lustrat lumine.
9. Illic etapostolorum 19. Templum ipsa nulluni habet
sacer adest numerus, manu factum civitas,
Urbis celsa qui credenti Ipse Deus hujus templum
portas plebi reserant. est et agnus unicum.
10. Kannen Christo triumphale 20. Vitae sacra paradiso
cantat chorus martyrum, vernat arbor medio,
Quanto plura passus istic, Cujus über jam beatos
illic tanto laetior. alit fructus incolas.
11. Laudem dicunt et adorant 21. eXultantes manifestam
viventem per saecula, Dei cernunt faciem,
Suas mittunt et Coronas Dant aequalem coaeternae
ante thronum aureas. trinitati gloriam.
12. Mater ibi tua. Jesu, 22. Ydri nulla pestis illic,
turmas ducens virginum morti nullus est locus,
Locum tenet intra laetae Salus edux ample totum
muros urbis Optimum. implet urbis ambitum.
13. Novum meiosque te coram, 23. Zona summae caritatis
nullus alter quod valet, circum totam plectitur,
Modulatur agmen sacri Vera totam lustrat intus
stolis cleri candidis. Deus ipsa Caritas.

14. Omnes ibi reges justi. 24. Gloriosa Deo patri


duces, plebes, milites. dilectoque filio
Senes una juvenesque Laus et honor et potestas,
laudant nomen Domini. una sancto spiritu.
25 Sicut erat ante cuncta
temporum principia,
Est et erit in aeterna
saeculorum saecula.
— 40 —
Cod. Londinen. Keg. 2 A XX. saec. s k. A. —
Cod. Capit. Veronen. XC
9..ex. B. Cod. Bruxellen. 8860—67 saec 10. in. C-
- Cfr. —
Duemmler 1. c. p. 14, dem ich die Lesarten von B entlehne. A ist leider
(das Lied steht auf dem letzten Blatte der Handschrift) stark beschädigt,
namentlich die Strophen N, Y und Z. Eine ausführliche Beschreibung der
Handschrift giebt W. De Gray Birch, An Ancient Manuscript of the eighth
or ninth Century (Hampshire Record Society) London und Winchester 1889
p. 101—113.
1 1 celestis AB eine Lesart , die sich (in coelestibus wie in excelsis)

,


,

festhalten liefse. —
1, 2 regnum A, regna BC. 1, 4 mater honimum B.
2, 1 digna B. —
2, 4 sine nullo gaudebunt B. —
3, 3 unusquisque summit
B. — 4, 1 commune C. —
4, 2 completantur B, conlaetantur C. 5, 1 im- —
mortalem A, immortalis B. —
5, 4 concinnunt O. —
6, 2 comitantur habere
B. - 6, 3 natum A. —
7, 1 Gaudent B. 7, 3 suis — 8,olim BC. — 4 prae-
cinnebat gloria LJ. —
10, 1 Karnem B; triumphali B. — 10, 2 chorus cantat
BC. — 10, 3 Quantum A. —
12, 1 choros ducens A, weniger gute Lesart in
Anbetracht des Stabreims und der Assonanz in u. —
13, 1 melos qui BC;
decoram B. —
13, 3 sacer B. —
13, 4 clari ABC. —
14, 2 plebes duces A. —
14, 4 laudent bei Dümmler dürfte Druckfehler sein. —
15, 1 chorus B. —
15, 3 amplexum BC. —
16, 1 adducet B. —
16, 2 sublimes A, sublime C. —
17, 2 replet ibi gaudium BC. —
17, 3 Qui distincta pro C, qui districta B —
17, 4 sumunt dona meritis bC. —
18, 1 Solis nulla lune B. —
18, 2 sedebit
lampade B. —18, 3 Christi B. —
18, 4 lampat lumine BC; es ist schwer
zu entscheiden, welche Lesart besser, da sich a und u (o) in die Assonanz
teilen, doch scheint u vorzuherrschen. —
19, 1 ibi nullun B. —
19, 2 cujus
templum B. —
19, 4 agnum B. —
10, 1 paradisum B. —
20, 2 medium B. —
Str. 21 u. 22 fehlen B. —
21, 4 trinitatis A. —
22, 4 orbis C. 23, 1 —
Zonam B. —
23, 4 ipse A. —
Str. 24 u. 25 fehlen oder sind total erloschen
A. — 24, 4 una cum sancto BC.
IL

DE BEATA.
53. De Beata Maria V.

Ad Nocturnum.
1. Filia divinitatis, 3. Te ductrice comitante
Genitrix humanitatis, Properemus agillime,
Te favente pater summus Ut cum civerit Dominus
Natusque nobis sit pius. Pulsando, laeti fiamus.

2. Opifera omnimoda 4. Laudatio deitati,


In fine nobis obtine, Spien dificatrix, et tibi,

Ut agnoscat blandissime, Tua nobis tuitio


Quos condidit mirifice. Jugis sit suffragatio.

Cod. Oxonien. Miscell. Liturg. 277^saec 11. fol. 58 a. — 3, 3 nur cum


civerit Hs; ut und Dominus ergänzt.

54. De Beata Maria V.


Ad Laudes.

1. Splendidior omni Phoebo, 3. In examine horrendo


Flagita opitulando, Lacerto tegamur tuo,
Ne soboles tua dulcis Quo nefandissimus praedo
Abdicet nos cum damnandis. Arceatur continuo.
2. Inter valetudines omnes 4. Laus trinitati unicae,
Utrobique intuere, Deiferae perpes tibi,

Experiamur jugiter Postulatione tua


Tuum adminiculamen. Ab omni solvamur malo.
Cod. Oxonien. 277 saee. 11. fol. 64a. 2, — 1 valitudines Hs. Der Ven
hat eine Silbe zu viel. —
4, 4 malo fehlt Hs.

55. De Beata Maria V


Ad Primam.
1. Rutilantior jubare, 3. Ut ejus faciem dulcem
Opaca nostra interna Capiamus et hilarem,
Deifico illustrare Ipse herus nectareus
Lumine semper dignare. Suis nos misceat agnis.
2. Proli tuae dulcorosae, 4. Efngiatori salus,
Quae omni petitioni Christigera, tibi simul,
Tuae obtemperat ultro, Ope muniamur tua
Supplicare satagito. Per climata universa.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 75 a. — 2,4 Supplicare satagi Hs.
— 44 —
56. De Beata Maria V.

Ad Tertiam.

1. Virgo, quae ave perenne 4. Pacis latrix et gaudii,


A Gabrielis stomate Tuam flagita sobolem,
Sumpsisti. ex eo onmes In necessitate nostra
Nos eftice participes. Quo nobis det subsidia.

2. Illuminatrix saeculi, 5. Gestatrix luminis veri,


Geiiitrix regis aeterni. Nostri memento figmenti,
Alentes nostras nebulosas Ne in tormentis aeternis
Celerrime irradia. Puniamur profligati.

3. Teinplum Domini et almi 6. Trinitati summae virtus


Sacrarium spiraminis, Et tibi, Kyria, decus
Nocentia universa Tuo postulatu jugi
Procul a nobis exstirpa. Praesentemur plasmatori.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. tbl. 78 a. — 4, 2 flagito Hs. — 5, 3 aeternis


ergänzt.

57. De Beata Maria V.

Ad Sextani.

1. Genitrix intacta 3. luna pulchrior.


Sunimi regis sola, Sole electior,
Patefac coelicum Auro praeclarior,
Semper introitum. Quaeque pelle taetra.
2. Fenestra astrea, 4. Lucifera mira,
Nobis sis pervia. Stella matutina,
Ut cum prole tua Obscura illustra
Gratulemur una. Praecordia nostra.
5. Laus patri prolique
Simulque flamini
Et tibi, spes nostra,
Reparatrix vera.

Cod. Oxonien. 277 saec 11. tbl. 80 b. 1.3 Xobis patefac— coelicum
Hs. — 2. 2 praevia Hs. — 3, 4 Nostra quaeque pelle taetra Hs.

58. De Beata Maria V.

Ad Nonam.
1. Virgo. quae lucem saeculo 2. Expiatrix facinoris
Edidisti. mater Dei, Gravissimae primae matris,
Requiem nobis perennem Restauratrix justitiae,
Impetra. regum domina. Nequitias nostras dele.
— 45 —
Momentulis et horulis 4. Gloria nato sit tuo,
Ipsi supplices singulis, Honor tibi detur, pia,
Quo noxas deleat cunctas Pro nobis supplica illi,

Et vires det idoneas. Quem dominum protulisti.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 82b. — 1, 3 nobis perenniter Hs.
3, 3 deleant Hs.

59. De Beata Maria V.

Ad Vesperas.

1. mater sola et virgo, 3. In universis nobis sis


Ex qua Deus est et homo Moderatrix, temperatrix.
Natus, ipsum deposcere Cooperatrix strenua
Pro nobis stude sedule. Per momentula singula.
2. Quem amplexu dulcifluo 4. Vitae tutrix et salutis,
Tuum amplecteris natum, Propitiatrix sis nobis
Semper eidem supplica, In omni angustia
Quo nobis detur venia. Et formidine futura.

5. Patri, proli et Ilamini


Imperium et bonor sit,

Tibi, basilea, virtus,


Guberna nos attentius.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 86b. — 2, 2 amplexeris Hs.

60. De ßeata Maria V

Ad Completorium.

1. Lux Eoa rutilior, 3. Per oscula gratiosa,


Sole lunaque clarior, Jesu labellis tenellis
Ex qua ortus est Helios, Quae dulciter impressisti,
Reatus expia nostros. Pie recordare nostri.
2. Supplicatu diutino 4. Genitori et genito,
Valide stipemur tuo, Spiramini almigero
Ne veneno basilisci Perpes sit jubilatio,
Perimamur pestiferi. Tibi, kyria, cum eo.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 87 a — 1 . 1 rutilici Hs. — 4. 4 Et


tibi kyria Hs.

Öl. De Beata Maria V.

Ad Primam.
1. Summi mater principii, 2. Hostem et adversarium
Dei Maria filii, Animarum fac languidum,
Adesto nunc psallentibus, Nostrum esto solatium,
A desto nostris precibus. Esto nostrum et gaudium.
— 46 —
3. Muiulos in tuis laudibus 4. Concedat tuus filius

Conserva nos a lapsibus Hoc Jesus benignissimus,


Tuique nati gratiam Cum patre et paraclito
Fac nos habere maximam. Qui regnat sine spatio.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 92 b.

62. De Beata Maria V.


Ad Tertiam.

1. Maria, mater luminis, 3. Deposce nobis veniam.


Summae beatitudinis, Precare indulgentiam,
Intacta et mundissima Electorum consortium
Et aula Dei nitida. Post nostrum quoque obitum.
2. Tibi devote psallimus, 4. Concedat tuus filius
'
Te enim veram sapiraus ^- Hoc Jesus benignissimus,
Genitricem dominicam, Cum patre et paraclito
Totam ineffabillimam. Qui regnat sine spatio.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 94 a.

63. De ßeata Maria V.

Ad Sextam.

1, Splendoris patris genitrix, 3. Concede id et annue,


Totius mali perditrix. Quo nati tui facie
Salvatrix nostri saeculi Gaudeamus assidue
Et causa summi praemii. In regno sine crimine.
2, Ad te clamamus, audi nos, 4. Concedat tuus filius
Te laudamus, suscipe nos, Hoc Jesus benignissimus,
Ab omni malo redime Cum patre et paraclito
Et ab inferno exime. Qui regnat sine spatio.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 95 a.

64. De Beata Maria V.

Ad Nonam.
1. Janua coeli inclita, 3. Inacriores oculos
Maria beatissima, Nostros redde idoneos
Et virgo et puerpera, Ad intuendum radium,
Electa ante saecula. Qui lumen manat maximum.
2. Purga nostra facinora 4 Concedat tuus filius

Et universa crimina, Hoc Jesus benignissimus,


Quo tibi devotissima Cum patre et paraclito
Psallamus et purissima. Qui regnat sine spatio.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 96a
47 -
65. De Beata Maria V.

Ad Vesperas.

1. felix nimis femina, 3. Cuncta coelorum concio


Per quam tuta sunt saecula, Coram superno solio
De qua dicuntur maxima Felicem illam praedicat
Per cuncta coeli spatia. Beatam atque resonat.

2, Huic supplicant angeli, 4. Deo patri et filio

Hanc metuunt archangeli, Cum flamine sanctissimo


Oranes supernae curiae Sit laus et jubilatio
Istam celebrant fulgidae. Et nunc et sine spatio.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. la.

60. De Beata 31aria V


Ad Completorium.

1. Templum Dei mundissimum 3 Ubique omnes protege


Totumque virtutifluum, In nati tui nomine,
Sine exemplo femina, Qui credunt atque praedicant,
Mater Dei et gerula. Quod sacra dicta recitant.
2, Succurre cunctis miseris 4, Concedat tuus filius

Depressis sorde criminis, Hoc Jesus benignissimus,


Lapsis deposce veniam, Cum patre et paraclito
Indignis indulgentiam. Qui regnat sine spatio.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 99 b.

67. De Beata Maria V.

Ad Nocturnum.
1. Ad laudem matris Domini 3. Nos simili officio
Mente psallamus nobili Sancto donati spiritu
Propulso somno horrido Sic faciamus jugiter
Omnique actu noxio. Solemniter et dulciter.
2. Vita est sibi canere 4. Cui sit laus et gloria
Et in virtute pangere, Et amplitudo optima
Cui cuncta coelestia Et nobile imperium
Laude resultant debita. Per infinitum saeculum.
Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 101a. — 3, 2 donatae Hs. Zu ändern
wegen Nr. 61, 5, 4.

68. De Beata Maria V.


Ad Laudes.

1, Lux mundi beatissima, 2. Per te mundus salvatus est,


Maria splendidissima, Per te sursum levatus est,
Coeli, terrae nobilitas Per te mors damnatus est,
Sanctorum et festivitas. Per te vita donata est.
— 48 -
3. Te ardenter deposcimus 4. Bona confer coelestia,
^upplicibus nunc vocibus, Vitae beatae praemia
Jam veni, dulcis domina, Instant] prece flagita
Nostra tolle incommoda. In tui nati patria.
5. Concedat tuus tilius.

Cod. Oxonien. 277 saec. 11. fol. 103a. — 2, 3 fehlt eine Silbe an der
Vollständigkeit des Verses.

69. De Beata Maria V.

Ad Vesperas.

1. Sol, casto nascens utero 2. Aeterni solis genitrix,


Vesperascente saeculo, Tuis hoc magnis meritis
Illustra nos perpetue Age, quo perpes luceat
Nee declines in vespere. Nobis nee unquam oeeidat.
3. Gloria tibi, Domine.
Psalt. ms. Wintoniense saec. 15. Cod. Cantabrigen. Dd 1 20.

70. De Beata Maria V.

Ad Matutinum.
<

1. Lux, quae luces in tenebris, 2. Maria, Dei thalamus,


Ex alvo nata virginis, Posce te venerantibus,
Nostram noctem nos exue Virtutibus ut splendeant,
Diemque tuam indue. Quos reatus obtenebrant.
3. Gloria tibi, Domine.
Psalt. ms. Wintoniense saec. 15. Cod. Cantabrigen. Dd I 20.

71. De Beata Maria V.


Ad Laudes.

1. Praefulgens sol justitiae, 2. Orientis castissima


Ortus de sacra virgine, Mater, fac nobis, domina,
Splendore tuo noxias Vita prorsus ut deeidat
Xostras illustra tenebras. Vetus, nova proficiat.
3. Gloria tibi, Domine.
Psalt. ms. Wintoniense saec. 15. Cod. Cantabrigen. Dd I 20.

72. De Beata Maria V.


Ad Primam et Tertiana.

1. Maria, plena gratiae, 2. Rogamus te per filium,


Mater misericordiae, Per patrem, per paraclitum.
Tu nos ab hoste protege Adsis praesens ad obitum
Et hora mortis suseipe. Nostrumque muni spiritum.
— 49 —
8. Succurre, Dei genitrix, 4. Gloria tibi, Domine,
Virgo benigna miseris, Qui natus es de virgine,
Et tuis sacris precibus Cum patre, sancto spiritu
Adjuva nos in omnibus. In sempiterna saecula.
5. Orate, sancti Domini,
Pie pro nobis miseris
Et pro salvandis omnibus
Defunctis ac viventibus.
Brev. ms. S. Trinitatis Pictavien. saec. 15. Cod. Semin. Pictavien. s. n.

73. De Beata Maria V.


Ad Sextam et Nonam.

1. Mater Dei sanctissima 2. Plena fide et meritis,


Atque virgo perpetua, Mater Christi carissima,
Offer nos tuo filio, Praesta tuae familiae
In coelesti palatio. Regnare in coelestia.

3. Maria, plena gratiae,


Mater misericordiae,
Tu nos ab hoste protege
Et hora mortis suscipe.

Brev. S. Trinitatis Pictavien. saec. 15. Cod. Semin. Pictavien. s. n.

74. De Beata Maria V.

1. Precamur te, domina 2. Nostram vide miseriam,


Nostrae salutis unica, Tuam confer clementiam
Intende tuos supplices Et in coeli clarissimo
Et juva pusillanimes. Nos colloca palatio.
3. Hanc, o rex regum, Domine,
Suscipientes suscipe,
In templo tuae gloriae
Bonis adimple gratiae.
Hymn. et Sequent. ms. S. Emmerami saec. 15. Clm. Monacen. 14667.

75. De Beata Maria V.

1. Gabriel, Dei arehangelus, 3. virgo beatissima,


Nostrae salutis nuntius, Supra coelos exaltata,
Intonuit, sie Mariam Exora pro monachorum
Salutans sacratissimam : Devoto choro supplicum.
2. Ave, Maria inclita, 4. Gloria tibi, Domine,
Tu plena Dei gratia, Qui natus es de virgine,
Concipies per spiritum Cum patre et sancto spiritu
Et generalis filium. In sempiterna saecula.
Dreves, Hymni Inediti. III. 4
— 50 —
Brev. ms. Anglicanum saec. 10. Cod. Londinen. Harl. 2961. A. —
Hvmn. m> Anglo - Saxonicus saec. 10 /n. Cod. Londiuen. Vesp. I)XII. B. —
CtV. Stephenson 1. c 101. — 3, 3 pro populorum A, aus welcher Lesart
irgeht, dafs B eine monastische Handschrift war, A aber nicht.

76. De Beata Maria \ .

1. Maria, virgo virginum. 3. Juncta choris angelicis


Exaudi vota servonim, Nos salva patrociniis,
Jugi prece nos conserva Ut perpetim cum civibus
Ac te colentes adjuva. Gaudeamus coelestibus.
2. Audemus proni rogare, 4. Gloria tibi, Domine,
Audire nostros dignare Qui natus es de virgine
In tuo melos honore Cum patre et sancto spiritu
Ac pro nobis intercede. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Anglicanum saec. 10. Cod. Londinen. Harl. 2961. A. — Hymn.
ms. Anglo-Saxonicus saec. 10 u. Cod. Londinen. Yesp. D XII. B. — 3 Ut
3,
perperuum A.

77. De Beata Maria V

1. Maria, coeli regina. 3. Hunc nobis nasci profuit,


Sanctitate gloriosa. A morte uos eripuit,
Audi preces famulorum Pro nobis ipse mortuus,
Et deprecare Dominum. Et nos per ipsum vivimus.
2. Qui totum mundum condidit, 4. Gloria Domine,
tibi,

In te formatus exstitit. Qui natus es de virgine


Quem mundus totus non capit, Cum patre et sancto spiritu
In tuo ventre jacuit. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Anglicanum saec. 10. Cod. Londinen. Harl. 2961. A. — Hymn.
ms. Anglo-Saxonicus saec 10/n. Cod. Londinen. Vesp. D XH. B. — 3, 1
Nunc nobis A.

78. In Conceptioiie BMY.

Ad Vesperas.

1. Naturam sumens hominis 3. Hanc Dominus gratificat


Deus, ut hunc re dinieret, Virgoque parit filium,
Signa vit mentem virginis, Coelum, terram laetificat
Ut illibata gigneret. Novi candoris lilium.
2. Stella refulgens oritur 4. Virga summi pontificis
Felix Maria saeculo, Mira virtute floruit,
Cujus fructu redimitur Maria vero obicis
Mundus a mortis vinculo. Gratiae semper caruit.
51 —
1>. Templum Dei puerpera, 6. Patri, nato, paraclito
Plena superna gratia, Laudes canamus jugiter,
Sana peccati vulnera, Christus Mariae merito
Confer beata praemia. Coronet nos perenniter.
Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 1275. A. — Brev. ins.
Fratrum S. Johannis saec. 15. Cod. Massilien. Eb 302. B.

79. In Conceptione BMV


Ad Matutinum.

1. Lucem creator omnium 4. Caput draconis conteris


Divisit a caligine, Tu sola, mundi domina,
Sordis transfusae vitium Culpa nulla sedueeris
Fecit a matre virgine. Coeli transscendens agmina.

2. Throni decor mirabilis, 5. Area servans dulcedinem,


Pater cum eum recipit; Praesta devotas lacrimas,
Non est Mariae similis, Da carnis pulchritudinem,
Quae sine viro concipit. Conforta nostras animas.
3. Largire, virgo, quaesumus, 6. Patri, nato, paraclito
Debilibus suffragium Laudes canamus jugiter,
Assiduum, non possumus Christus Mariae merito
Transferre pugnas hostium. Coronet nos perenniter.
Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 1275. A. Brev. ms. —
Fratrum S. Johannis saec. 15. Cod. Massilien. Eb 302. B. Str. 2 fehlt —
A. — 2, 1 Proni decor mirabilis B, wohl durch falsche Initiale veranlafst. —
2, 2 lies: eam?

80. In Conceptione BMV


Ad Laudes.

1. Alma eunetis virtutibus 3. Aurora surgit rosea,


Ditata, lapsos respice, Obscura nox repellitur,
Ut tuis sistant preeibus Tela exstinguit ignea
Securi coram judice. Sacra virgo, dum nascitur.
2. Tu petra fundens oleum, 4. Coeli pandatur janua
Nobis salutem tribue, Nobis, Maria, propere,
Tu vas splendoris aureum, In gaudia perpetua
Caecis lumen restitue. Intremus tuo munere.
5. Patri, nato, paraclito.

Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 1275.

81. De Conceptione BMV.

1. Concentu cantabimus
parili, virgo,
Tuo coneeptui Carmen dulcisonum,
Munda quo progrederis
De spinis velut liliura.
— 52 —
2. Tu ex consilio Dei praevisa es
Nobis praesidio, placens ut pareres
Sancta sine macula
Divini patris filium.
3. Hinc ab initio, priusquam üeres,
Electa Domino, tanta ne caderes,
Es, ut tibi sisteret
Libertas sine mmine.
4. Ortus nobilitas, virtus et gloria,
Tota integritas datur a filio
Tibi, ut sie placeas
Patri divo munimine.

5. Absit, ut, apud quem plena potestas est r


Uli det munera fraeta non integra,
Quam velit sublimari
Super omnem creaturam.
6. Sancta coneiperis, hinc sancta nasceris,
Legi non subjaces, gratis exempta es,
Ob id te precantibus
Nobis vitam praesta puram.
7. Multum peceavimus, virgo, supplieibus
Nobis indulgeat, gratos nos faciat
Jesus tuis preeibus,
Miseris sie miseratus.
8. Amor tuae matris, tu spes fidelium,
Fili summi patris, te cogat miserum
Emundare foetidum
Prece digna exoratum.
9. Patri cum filio, saneto paraclito
Honor, laus, gloria per tota saecula,
Quibus tria nomina,
Simplex tarnen est usia.
Cod. Lubicen. (ol. Fol. 22) saec. 15. — Mel: Gaude visceribus.

82. De Conceptione BMV.


In 1. Vesperis.

1. In tanti festi gloria, 3. Ut lux de face rutilat,


Quo colitur memoria Obscurum prorsum mutilat
Virginis matris Mariae, Corruptionis veteris
Compsallant voces variae. Paritura regem aetheris.
2. Hodie mater gratiae 4. Sole a coelo renitet,
Destructrix et fallaciae Sic patris vetus poenitet,
Annae ventre coneipitur, Dormit, dum parit filium,
Salus reo ineipitur. Virgo praecandens lilium.
53 —
5. Cui laus, honor, victoria
In trinitatis gloria,
Unitatis essentia
Per saecula manentia.

Brev. ms. Trebonense saec. 15. Cod. Prägen. VI F 20.

83. In Conceptione BMV.


Ad Vesperas.

1. Ecce, nova solemnitas, 5. Si non esset conceptio


Novum lucis initium, Neque foret nativitas,
Vetus marcet iniquitas, Et sie sine remedio
Novum germinat gaudium. Permansisset captivitas.

2. Gaudet chorus coelestium, 6. Maria, flos virginum,


Antiquus canis ululat, Cujus saneta conceptio
Cardo concipit lilium, Luctus adducens terminum
In rosam Spina pullulat. Salutis in exordio.

3. In nube lux involvitur. 7. Da tuam celebrantibus


Gemma latet in cinere, Conceptionem gratiam,
Dum Maria concipitur Ut depositis sordibus
In Hebraeorum genere. Evolemus ad patriam.
4. Novum templum aedificat 8. Deo patri sit gloria,
Sibi nunc unigenitus Sit virtus unigenito
Summi patris, quod dedicat Et aeterna victoria
Gratia sancti spiritus. Spiritui paraclito.

Brev. ras. Nivernense saec. 15. Cod. Dolen. 41. 6, 4 Salutis in


conceptio.

84. De conceptione BMV.


Ad Laudes.

1. En futura Annae Joachimque proles


Nunciatur coneipiturque [nobis],
Crescet haec nobis, parietque virgo
Credula nobis.

2. Sidus hoc primum rutilare coepit,


Ut careremus tenebris opacis,
Ut procellosos via per timores
Tuta pateret.
3. Anne coneeptus reticendus ille

Tantus ac talis? canit ecce terra,


Pontus exsultat recinuntque coelo
Phoebus et astra.
— 54 —
4. Interim toto studio canamus
Gloriam patri, genito sacroque
Pneumati, namque est Deus unus illis,

Ignis amorque.

Brev Aberdoueuse imp. Edinburgae 1509.

85. In Nativitate BMW


Ad Vesperas.

1. Maria, vitae janua. 4. Per te salvator omnium


Summae salutis bajula, Mundum redemit perditum,.
Sacrarium paracliti, Sacra virgo, fidelium
Yirgo et mater Domini. Culpas dele peccaminum.
2. Celsae radix propaginis, 5. Concedat hoc divinitas,
Cella divini germinis, Ut haec sacra nativitas
Regum orta progenie Peccati sit remissio
Terris apparet hodie. Et boni retributio.
8. Haec mundo dedit gaudia, 6. Sit tibi laus, altissime,
Piis reclusit aethera, Qui natus es de virgine,
Dum mittit Deum hominem, Cum patre et sancto spiritu
Mundi triumphat principem. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Nobiliacense saec. 13 Cod. Burdigalen. 85.

80. In Desponsatione BMW


Ad Vesperas

1 Gaude, proles Davidica, 4. Summae virtutis copula


Divina fulta gratia Uli beati conjuges
Visa mente prophetica Reverenter se diligunt
Ante rerum exordia. Patris et natae nomine.
2. Joseph justo conjungitur 5. Gratum supremo Domino
Legali matrimonio, Hoc praesens est conjugium,
Castitatis emittitur Sempiternis temporibus
Votum Dei arbitrio. Omnem qui mundum temperat.
3. Virgo conjunctus virgini 6. Rerum creator optime,
Casus se amant animis, Qui natus es de virgine,
Optarunt et ferventius Mentes nostras illumina
Summo servire principi. Tua superna gratia.

Brev. Aarhusiense imp. Aarhusiae 1519. — 3 ;


2 se ergänzt.

87. In Desponsatione BMV.


Ad Xoctumiurj.

1. Haec dies celeberrima, 2. Hostis antiqui solitas


Aeternis digna laudibus, Hoc sublime conjugium
Joseph conjunctam memorat Fraudes relidat, aditum
Hanc virginem gratissimam. Nobis dans vere coelicum.
55 —
3. Datus est eis filius, 5. Moesta tuorum pectora,
Qui venerat divinitus, Virgo, servorum refove,
Ut normam daret omnibus, Ut possint tuum libere
Erat utrique subditus. Matrimonium canere.
4. Mater hujus infantuli, 6. Laus immortali Domino
Prece rogamus vigili, Et Christo, ejus filio,
Ducat nos ad coelestia, Cum spiritu paraclito
Temporis metae nescia. In saeculorum saecula.

Brev. Aarhusiense imp. Aarhusiae 1519. — 4, 3 Duc nos ad. — 4, 4


Temporis mente.

88. De Annunciatione BMV.

1. Missus sacer a supernis 5. Modulis nos ergo, fratres,


ad Mariam angelus Dulcibus et consonis
Castitatis uberalem Hominis Deique matrem
dictis his affatus est: salutemus virginem,
Ave, virgo gloriosa, Ut suam pro nobis prolem
plena Dei gratia. deprecetur jugiter.

2. Spiritus divinus tuam 6. Salve semper benedicta


implet innocentiam, tu in mulieribus,
Regum rex egrediatur Quae papilla Deum nostrum
ut de tuo utero lactavisti carnea,
Tamquam sponsus speciosus Quem gestare meruisti
de cubili proprio. inter sacra viscera.

8. En concipies, Maria, 7. Maria, puellarum


pariesque filium, omnium sanctissima,
Quem sol iste radiusque, Aufer clades famulorum
luna tremit aurea, malaque praesentia,
Pelagi metuunt aquae Quae pro vita criminosa
terraeque substantia. patimur assidue.

4. Angelo haec prosequente 8. Unde, supplices rogamus,


monitis dulcissimis tua prece subleva
Virgo credidit et dixit: Filioque repraesenta
en ancilla Domini, in aeterna gloria,
Fiat mihi, ut dixisti, Quos interna reos mortis
et sim genitrix Dei. Facit conscientia.

9. Praestet hoc pater aeternus


atque unigenitus
Procedensque ab utroque
spiritus paraclitus,
Est Deus qui semper unus
per aeterna saecula.
— 56 —
v. ms. Arelatense Baec. 13. Cod. Carpentoracten. s. n. A. Brev. —
ms. Arelatense Baec 14. Cod. Parision. 1040. B. —
Brev. ms. Arelatenso saec.
15, Cod. Parisien. 1284. C. —
Brev. ms. 8. Victoria Massilien. saec. 15.

(Privatbesita) D. Brev. Forojuliense imp. Taurini 1495 E. Brev. Nemacense —
imp. b. 1. 1499. F. — Brev. Arelatense imp. Arelati 1501. G. Brev. Apteuse —
imp. Lugduni 1532. H. —1 3 Castitatem B.
, —
3, 1 Tu concipies B. —
4, 1 haec perseqnente A.

89. De Annunciatione B)IV.

1. A Deo missus Gabriel deorsum


In tuos venit. Galilaea, tractus
Atque pernici subiit volatu
Nazareth urbem.
2. De domo David sacer ille Joseph,
Hie ibi sponsam fuerat lucratus
Virginem virgo, dederat Mariae
Nomen Olympus.
3. Jussa dum praeco celerat tonantis,
Illius clausuni thalamum subintrat,
Grandibus verbis vigilem salutat
Atque preeantem.
4. 0, ave, dixit modulator ille,
Gratia plena, dominusque tecum,
Conjuges inter benedieta, eunetis
Das benedici.
5. Obstupet tantis humilis puella
Laudibus, sed cum celer ille praeco
Nil perhorrescas, ait, o Maria,
Nil verearis ;

6. Te Deo gratam satis ipse novi,


En tuus venter capiet feretque
Filium, quem tu proprio vocabis
Nomine Jesum.
7. Hie erit magnus sobolesque summi,
Cui patris David dabit ille sedem,
In domo Jacob geret ipse seeptrum
Non periturum.
8. Quomodo fiet, petiit Maria,
Id, quod affirmas, quoniam viriles
Nescio tactus memorat subinde
;

Nuntius ingens :

9. Spiritus sanetus veniet super te,

Ac obumbrabit tibi summa virtus,


Ergo, quod sanetum paries, erit par
Credere pneumen.
— 57 -
10. Ecce quam nosti sterilem senili
Ventre cognatam tibi lacrimasse,
Filium cepit modo nee senectus
Obstitit illi.

11. Mensis hie sextus parietque tandem,


Hanc tarnen turbae sterilem vocabant,
Non erit, quod non valeat voluntas
Visque suprema.

12. Ecce, respondit docilis puella,


Mystici ancillam Domini supremi,
Fiat, ut dicis, mihi, moxque verbum
Est caro factum.
13. Gloria patri genitaeque proli,
Flamini saneto virginique matri,
Quae Dei natum genuit hominem,
Sit laus perennis.

Brev. Aberdonense imp. Edinburgae. 1509. Str. 1 — —


8 ad Vesperas,
Str. 8 —
13 ad Laudes. Auffallend ist die, offenbar entlehnte, akzentuierende
Doxologie.

90. De Visitatione BMV.

Ad Nocturnum.

1. Plaude, Jerusalem, oecurrens virgini,


Quam multifarie prophetae Domini
Olim praefati sunt affatu nobili,
Ecce venit de Nazareth.
2. In plenitudine sacrati temporis,
Felici germine coneepto sterilis,
Misit altissimus in alvum virginis,
Redemptorem Emanuel.
3. Exsurgens igitur virgo lectissima
Montana petiit, relinquit infima,
Festinans propere ut prudentissima
Fugit tumultus saeculi.

4. Laetare, Israel, exsulta nimium,


Absterge lacrimas, depone taedium,
Venit salus tua in colles montium,
Ut visitet Elisabeth.

5. Laetetur mons Sion, exsultent filiae


Judae, jam sileat mare, mitigetur,
Discedat caligo, inclinentur umbrae,
Jam venit Stella ex Jacob.
— 58 —
6. Electi concinant choms angelorum
Dulcesque personent cantus ante thorum
Hujus Sunanitis, canticum decorum
Dulce sonet Magnificat.
7. Paterno lumini sancta praeconia
Prolique numini honor et gloria,
Sit decus flamini, in quo sunt omnia,
Per innnita saecula.
Brev. ms. Hispalense saec. 15. Cod. Parisien. 13234. — 3, 2 infirma.
_'
cantus cantent ante. —
6, 4 Dulei sonet.

91. De Visitatione BMV


In Laudibus.

1. Yox clara dulcis sonuit, 5. Beata, quae divinitus


Vox turturis audita est, Credendo digna facta es,
Cum virgo Dei genitrix Ut Dominum conciperes
Salutavit Elisabeth. Intacta manens penitus.
2. Verbum suave protulit 6. Plaude, quia complebuntur
Virgo mitis eloquio, In te cuncta. quae audisti,
Quod dulciter ut tonuit, Et per haec, quae meruisti,
Gaudet infans in utero. Omnes te deprecabuntur.
3. Congaudet mater tilio 7. Ait virgo: Magnificat
Repleta sancto flamine, Anima mea Dominum,
Quae longo sterilitatis Qui pro salute hominum
Laboravit certamine. Me tanta spe laetificat.
4. Amplectens ergo virginem 8. Maria, mater gratiae,
Caritate mirabili Mater misericordiae,
Prophetat ineffabili Tu nos ab hoste protege
Rore perfusa coelitus: Et hora mortis suscipe.
9. Gloria tibi, Domine.

Brev. ms. Hispalense saee. 15. Cod. Parisien. 13234. 2, 2 Tirgo


mittit eloquio. —4, 1 Amplectentes ergo.

92. De Visitatione BMV.

1. Hunc diem festum veneremur omnes,


Quo Deus nostrum miseratus aevum
Cum novis signis oriens ab alto
Visitat orbem.

2. Cesset humani generis quaerela,


Virginis claustrum subiit redemptor,
Gyrat et coelum recubans sub arto
Tegmine matris.
— 59 —
3. Dum latet subtus
trabea decenti,
Angelus cedit repetens Olympum,
Transilit clivum gravidata divo
Munere virgo.

4. Obviam fetae sterilis vocata


Clamat, ut sentit puerum moveri
Inter obscuras positum latebras
Carcere ventris.
5. Parvulus miles Dominum salutat
Et suum complet Dominus clientem,
Hesperus tandem rutilat corrusco
Lumine solis.
6. Fit sator rerum similis creatis
Parque censetur catulus leoni,
Par Deus servo, minimus giganti,
Cedrus Hysopo.
7. Quod chorus vatum pariterque regum
Semper optabat fruitur nee ipso,
Lumen in vulvae tenebris refulgens
Percipit infans.

8. Per duos muros uteri sacrati


Principem pacis meruit videre,
Hinc agnus lustrat, radius perennis
Luminis, alvum.
9. Ceteri vocem pueri vagitus
Sorde nascentes referunt priorem,
Unus in eunetis alacris Joannes
Praevenit ortum.
10. Patris aeterni genitura praesens
Consecrat vatem solidatque servum,
Virgo cum plausu cecinit, futura
Et vetus aetas.

11. Quam Deodignus thorus est uterque


Prole cum saneta meritis onustus,
Qua piae matres teneros refundunt
Germine foetus.

12. Dei nostri genitrix Maria,


Visita mentes hodie tuorum,
Ut tuo fruetu satietur agmen
Criminis expers.

13. Qui tuo Christo reparas lucernam


Non palam sed sub modio latentem,
Hunc chorum turmis preeibus Mariae
Junge supernis.
5

- 60 —
Hiev. in?. S. Victoria Parisien. saec. 16. Cod. Parisien. 14814. Str. 1 —
ad Veep.; 5 —9 ad Noctorn.; 9 —
13 ad Landes. —
3, 2 recnbens. — 9, 3
conctofl.

93. De Visitation BMW


Ad Laudes.

1. Ingressa domum placidae consortis


Virgo decentem normulam vivendi
Docet exeinplo pariterque verbo,
Testantur gesta.
2. Artus convictus. humilis vestitus,
Castus et justus,atque prudens
fortis
Cultus divinus. labor indefessus
Hanc semper ornant.
3. Studium docet pietatis amplae
Rite servare earitatis formam,
Cunctos complecti praedicat exemplo
Xati communis.
4. Mire formatum talis actionis
Totum processum si quis contcmplatur,
Opera novem gessit angelorum
Meine devota.
5. Hoc actu uitent amor atque splendor,
Robur et quies. virtus et potestas,
Regimen altum. salus atque vita.
Pervigil cura.

6. Nullus post Christum animus humanus


Tanta suscepit dona gratiarum.
Quanta Mariae spiritus ereetus
Carpsit abunde.
7. Summo parenti genitoque verbo,
Flamini sancto gloria perennis.
Quorum afflatu genitrix et proles
Christum adorant.

Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Parisien. 760.

94. De Visitation BMV.

In 2. Vesperis.

1. Mens elevetur mira contemplando.


Quae circa natum gessit Zachariae
Regia virgo. dum sedet in matris
Claustro Johannes.
— 61 -
2. Omnis doctrina clamat naturalis :

Mentis a sensu ratio primaeva


Recipit ortum; canon iste fallit,

Clamat Johannes.
3. Legis definit sanctio probata:
Fit testis aetas tempore matura;
Jus hoc excludit actio beata,
Docet Johannes.

4. Gaudium planctus ordine naturae


Semper in prole noscitur praeire;
Hunc physis cursum tollit Stella maris,
Testis Johannes.

5. Stupet humana ratio de miris,


Quae virgo gessit in aede parentis;
Quaestio cesset, ubi summa virtus
Vires apponit.

6. Summo parenti genitoque verbo,


Flamini sancto gloria perennis,
Quorum afflatu genitrix et proles
Christum adorant.

Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Parisien. 760. A. — Brev. ms.
Romano-Augustin. saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2872. B.

95. De Visitation BMV.

Ad Vesperas.

1. Festa pia solemnia 4. Kam prius erat sterilis,

Nobisque plena gaudia, Effecta mater docilis


Exultemus in jubilo Sancti prophetae lucidi
Cantantes corde coelico. Quae clamat matris Domini.
2. Quia quae Dei filium 5. Sancto Joanne clauso
Portabat tamquam lilium, Ventre secreta bajulo
Eo gravida coelitus, Testantur sine sonitu,
Fecunda sancti Spiritus, Quae sunt conclusa spiritu.
3. Scandens montana fervida 6. Hoc aperiri cupimus,
Virgoque dono provida Qui spiritum expandimus
Elisabeth conjungitur, Trino Deo et unico,
Quae mater coeli panditur. Qui regnat sine termino.

Brev. ms. Servorum BMV. Venet. anni 1473. Cod. Oxonien. Douce
314. A. — Brev. Humiliatorum imp. Mediolani 1483. B. 1, 1 pie A. — —
5, 4 sunt clausa spiritu B. —
B fügt diesen und die folgenden Hymnen
dem Officium des Adam Anglicus, A eigenem Officium ein.
— 62 -
96. De Visitation BMV
Ad Nocturn.

1. Profundo noctis termino 4. felix mater, deferens


Cantemus corde fervido, Et tanta festa ingerens.
Garnis recedant formulae, Virgo, sacratum puerum
Subintrent lucis famulae. Deliciarum uberum.
2. Lux. veritas et deitas, 5. Te felix infans satiet,
Qua sie nostra humanitas Per te praesentem agitet
Jucundatur miritice, Festa, quae eunetis saeculis
Illustret nos deifice. Non sunt transfusa ceteris.
3. Exsultat infans gremio 6. Quatuor inest jubilus,
Aftixus in femin eo Quem dedit verus dominus,
Elisabeth dum geritur, Cui honor per saecula
Maria felix dicitur. Et nostra nrmet specula.
Brev. ms. Servorum BMV. Venet. aimi 1473. Cod. Oxonien. Douce 314.
A. — Brev. Humiliatorum irap. Mediolani 1483. B.

97. De Visitatione BMV.

Ad Laudes.

1. Lumen solis irradiat 4. Quae satiant interius


Et nox superne excitat, Fecundantque exterius;
Ut ad praemissa spicula Mariae venter fluminum
Menüs bibamus pocula. Vasque supernum luminum.
2. Solemne festum gerimus, 5. Praesenti festo funditur,
Quo jubilare possumus, Sed non minus concluditur,
Et nos docent mysteria, Cantavit nobis praevius
Quae ita facta cernimus. Praevisione Spiritus
3. Mentis leventur lumina, 6. Magnificat medullitus,
Menüs calescant intima, Quod decantavit protinus
Et a superna gratia Christo beata filio.
Donentur nobis flumina, Qui regnat sine termino.
Brev. ms. Servorum BMV. Venet. anni 1473. Cod. Oxonien. Douce 314.
A. — Brev. Humiliatorum imp, Mediolani 1483. B. 1,3 specula AB. — —
3. 3 Et ad superna B. —
4, 3 Maria AB; venter B: fluvium B.

98. De Compassione BMV.

Ad Vesp. et Noct

1. Christe. salvator unice, 2. Amore virgo tenera


Carnem sumens de virgine, Conversa stat ad filium,
Ut solveres a crimine Mortis poenas. supplicia
Mundum sacrato sanguine. Considerat et vulnerum.
— 63 —
3. Innocentiae conscia 5. Amor incomparabilis
De morte dolet filii, Poeuam doloris aggravat,
Redemptionis credula Merces remediabilis
Salute gaudet proximi. Languorem mentis temperat.
4, Stat juxtacrucem inclita 6. Maria Clemens, adjuva
Videns poenarum genera, Compatientes filio.
Plorat, trahit suspiria, Culpa jacentes subleva
Cancellat manus anxia. Gementes in exsilio.

7. Virginis unigenito,
Qui nos redemit sanguine,
Patri sit et paraclito
Laus , honor omni tempore.

Brev. ms. Hildesiense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 180. A. — Brev.
Goslariense imp. Halberstadii 1525. B.

99. De Compassione BMV.

Ad Laudes.

1. Hora noctis consurgite, 4. Penetrat matris viscera


Dum Christus homo capitur, Vox filii tarn aspera,
Vota, voces erigite Dum clamans tradit spiritum,
Cum matre, quae compatitur. Mundum reformans perditum.
2. Castae parentis viscera 5. Crucifixo nos doceat
Poena torquentur aspera, Benigna mater compati,
Dum illum, quem conceperat Ut os, lingua non taceat
Verbo, perversi verberant. Sed laude sonet perpeti.
3. In cruce dum extenditur, 6. Crucifixe, nos merito
Videns mater, quod moritur, Tuae matris custodias,
Nullus dolor amarior, Solvas peccati debito,
Nam nulla proles carior. Consortes regni facias.

Brev. ms. Hildesiense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 180.

100. De Compassione BMV.

Ad Completorium.

1. Multo lassati crimine 3. Maria virgo, adspice,


Pie rogamus, Domine, Reorum preces suscipe,
Patri sacrorum vulnerum Peccata jam praeterita
Pro nobis offer poculum. Remitti nobis impetra.
2. Tua placata gratia 4. Spes vitae per te rediit,
Sanctorum orant agmina, Quam peccans Adam abstulit.
Si te offensum praevidet, Nobiscum tuis precibus
Coelestis ordo concitet. Propitietur Dominus.
— 04 -
5. Ob tumii. virgo, gemitum 6. Gloria tibi, Domine,
Exaudi voces supplicuni, Qui passus es pro nomine,
Aman luctus copia Redemptus a supplicio
Yetentur nobis noxia. Novo datus sarcophago.

Brav. ms. Zutphaniense saec. 15. Cod. Bollandian. s. n. A. — Brev.


Bleswicense imp. Sleswici 1512. B.

101. In Transfixione BMA'.

Ad Vesperas.

1. Virginis alto 4. Valde fuisti


Turba fidelis Pressa dolore,
Canat infixum Puerum quando
Corde dolorem, Moesta requiris
Quem tibi, mater, Inscia sortis
Pressit acerba Triduo sacra
Passio nati. Urbe relictum.

2. Tna transfixit 5. Tacuit nomen


Viscera culter, Dulce parentis
Cutis incisor Dominus tradens
Pueri Christi. Faraulo matrem,
Qui fuit omni Verba fuerunt
Crimine über Nuntia tibi
Solus in aevo. Mortis amarae.

3. Quando futurum 6. Gloria patri


Simeon justus Simul et proli.
Cecinit nati Quem coaequalem
Flebile funus, Spirat uterque,
Tua divisit Sit decus illi,
Gladius illic Qui deus unus
Intima eordis. Cuncta gubernat.

Brev. Ordinis ss. Trinitatis imp. Valentine 1519.

102. In Transfixione BMV.

Ad Nocturnum.

1. virgo clementissima, 2. Cum natus ad supplicium


Adesto nostris precibus, Crucem portat in humeris,
Devoti cujus hodie Moles illius ponderis
Transfixionem colimus. Tua premit praecordia.
- 65 —
3. Felle potatur horrido, 5. Dum inclinato capite
Aeeto, myrrha nlius, Patri commendat spiritum,
Illam aniaram speciem Ecclipsim vitae pateris
Tuus gustavit spiritus. Orbata tauto lumine.
4. Tuam transfixit animain 6. personalis trinitas,
lila crudelis lancea, Substantialis unitas,
Qua Christi latus perforat Da nos consortes effici
In cruce miles impius. Transüxionis virginis.

Brev. Ordinis ss. Trinitatis imp. Valentiae 1519.

103. In Lamentatione BMV.

1. Lauda. mater eeclesia, 4. Ni sciret vitae medicum


Lauda Christi clementiam, Gentis ferre antidotum,
Qui suae dignae virginis Ut a morbo multiplici
Matris pellit tristitiam. Poenis curetur medici,

2. Maria, mater Domini, 5. Deficeret moestitia,


Repleta jam moestitia Sed rediit fiducia;
Cernensque poenas iilii Ab ipsa fauce Tartari
In crucis vehementia. Redire ad vitae limina

3. Dolent materna viscera, 6. Surgentem cum victoria


Condolent pontus, aethera, Jesum credit ab inferis,
Cernentes regem gloriae Cum luctu miscens gaudia,
In cruce contumeliae. Secreta noscens foederis.

7. Uni Deo sit gloria


Pro multiformi gratia,
Qui matris piae viscera
Confortat in tristitia.

Brev. ms. S. Mariae apud Ressam anni 1601. Cod. Berolinen. VIII°. 120.
5, 2 Sed reddidit Hs.

104. De Compassione BMV.

Ad Vesperas.

Maria mater doluit, 3. Aetate Christi tenera


Dum Simeon commonuit Jesum amisit querula,
Diro figendam gladio, Vera fudit suspiria
Te laudamus cum gaudio. Corde materno saucia.

Aegyptum mater adiit 4. Damnatum morte filium,


Natum secum suseipiens, Flagris collisum Dominum,
Judaeae seeptra timuit Caput spinis jam horridum
Herodis iram fugiens. Flesti sub cruce torridum.
Dreves, Hymni Inediti. III.
66 —
5, Com dixit Doigenitas: 7. Sepulchro dum reconditar,
Nunc ecce tuus tilius, Mariae mens pereellitur.
Tum- oonsammatis omnibus Fidelis plebs reticitur,
Redit ad patrem spiritus. Dum planctu tuo roditur.

t>. Plangenti tibi traditar 8. Salve, mater, spes unica


Jesus craee depositus. Hoc incolatus tempore
Transfixam cor ostenditur, Memento fientis tilii
Tuis dum datur «iremiis. Damna nostri exsilii.

9. Te, summa Deus triuitas,


Te collaudamus. unitas,
Mariae per suspiria
Tu salva nos per saecula.
Brev. Ultrajectinum imp. Gudae 1508.

105. De Compassione BMV.

Ad Landes.

1. Mariae pia viscera. 3. Cruci truci fies filium


Septenis poenis lacera, Fixum nixum jam mortuum,
, ,

Regis, legis tu conscia Sero vero in gremium


Fuge, luge consilia. Captas aptasque rigidum.

1. Veiis quaeris gemitibus 4. Tetrae petrae includitur.


Secta, teeta singultibus, Cultus multus tribuitur,
Jesum laesum, jam lividum Flentes mentes considera,
Signo, ligno fies subditum. Igne digne nos libera.

5. Melos caelos exsuperet,


Gnato nato eonfederet,
Patri, matri sit gloria.
Dono bono victoria.

Brev. Ultrajectinum imp. Gudae 15U8.

106. De Compassione BMV.

Ad Vesperas.

1. Mentes juvet tidelium 2. Casta parentis viscera


Dolores et suspirium Poena torquentur aspera,
Matris Christi revolvere Dum illum, quem genuerant,
Cum gratiarum munere. Virgis perversi verberant.
67 —
3. Jesum ligant crudeliter, 6. Auxit dolores lilii
Caedunt, cruentant acriter Matris dolor et auctus est
Et ejus matris maximae Matris dolor opprobriis,
Sic augentur tristitiae. Quae cum poenis perpessus est.

4. Quae virgo Dei filium 7. Cuncti Mariae servuli,


Genuerat puerpera, Cultores verae ridei,
Stat gemens ad supplicium Jesum occisum colite
Cernendo crucem misera. Et cum Maria plangite.

5. Tantum sibi compatitur, 8. Sit honor, laus, devotio


Quod fere secum moritur, Jesu, virginis filio,

Nullus dolor amarior, Qui matris suae lacrimis


Nam nulla proles carior Vitam largiatur nobis.

Brev. ms. Praedicatorum saec. 15. Cod. Parisien. 1313. A. Brev. —


Praedicatorum imp. Venetiis 1514. B. —
6, 4 cum fehlt B. —
Ein kürzerer und
sehr abweichender Hymnus, der mit diesem die Strophen 1, 2 und 5 gemein-
sam hat, findet sieh aus dem Brev. Strengnense (Holmiae 1495) bei Klemming,
Piae Cantiones II, p. 184 sq. Vgl. auch Mone Nr. 439. in der Str. 2 und 3
dieses Liedes enthalten sind. Bei solchem Durcheinander ist es wohl nicht
möglich, die ursprüngliche Form dieses wie der folgenden Hymnen festzustellen.

107. De Compassione BMV.

Ad Nocturnum.

1. Domina,
gloriosa 4. Föns vitae siti aruit,
Cum Judaeorum agmina Qui potum vitae tribuit,
Videres Christum ducerc, Et fei pro favo redditur,

Cor tuum coepit tremere. Dum de siti conqueritur.


2. Alta ducens suspiria 5. Qui vere lympha triplici
Tu sequebaris anxia, Fletu, sudore, sanguine
In fletibus exuberans, Munclavit nos multiplici
Ad ipsum usque properans. Coinquinatos crimine.

3. Pastorem dum percutiuut, 6. quam praedigni rivuli


Dispersae oves fugiuut, In cruce Christi sanguinis
Tu vero cum discipulo Et quos fuderunt oculi
Appropinquas patibulo. Sub cruce matris virginis.

7. Sit honor, laus, devotio.

Brev. ms. Praedicatorum saec. 15. Cod. Parisien. 1313. A. Brev. —


Praedicatorum imp. Venetiis 1514. B. —
Brev. Fontebraldense imp. Parisiis
1514. C. —Brev. Roschildense imp. Parisiis 1517. D. —
2, 3 exsuperans
D. 3, 4 Appropinquans D. 5, — 10
vere lympha C. Nach Str. 4 —
schiebt C ein: Auxit dolores filii etc. vgl. die vorige Nr. Str. 6. Nach —
Str. 6 schiebt D ein: Cuncti Mariae servuli etc., vgl. ebenda Str. 7.
5*
m

— 68 —
los. I>e rompassione BMV.
Ad Landes.

1. Condolentes moeroribos 4. Haec vidit suo rilio

Bfiariae matris virginis Parari cum ludibrio,


Jungamus laudes rletibus Qui caritate venerat
Ad landein sui Hominis. Salvare, quod perierat.
2. Pensemus matris servuli 5. Pensemus, quid perpenderet
Spinas oordis acerrimas, Adstans cruci puerpera.
Lhim vidit corpus filii Dum testamentum conderet
Poenas pati quam plurimas. Christus in vitae vespera.

3. Sputa, rlagella, lancea. 6. Alatrem piam discipulo,


Mucro, Corona spiuea, Patri commendat spiritum,
Clavi, probra, cmx, verbera, Aceti sumpto poculo
-
Fei, unda, mors et vulnera. Carnis exsolvit debitum.
7. Sit honor, laus, devotio.

Brev. ms. Praedicatorum saec. 15. Cod. Parisien. 1313. A. Brev. —


Praedicatorum imp. Veuetiis 1514. B. —
Brev. Fontrebaldense imp. Parisiis
1-514. C. —
3. 4 statt vulnera Avieder verbera B. Ein Lied gleichen —
Anfangs von 4 Strophen (aus unserem die Str. 1, 5 und 6) bietet Klemming
1. e. p. 190 sq. aus dem gleichen Brevier. C. das neun Strophen zählt, ver-
mischt mit diesem Teile des vorhergehenden Hymnus. Zwischen Str. 2
und 3 unseres schiebt es Str. 2 und 3 jenes Liedes ein. — 3, 1 Post haec
et sputa, lancea C. —
Nach Str. 4 folgt Str. 5 der vorhergehenden Nummer;
Str. 5 fehlt und auf Str. 6 folgt als Schlufs:
Maria, lacrimis tuis
Fac nos lavare (sie) sordibus,
Ut post dies vitae brevis
Laetemur in coelestibus.

109. De Gandiis BMV.


Ad Vesperas.

1. Gau de. mater ecclesia, 4. Deus , tuoi'um m i 1 i t u


Devoto laudis cantico, Sumis dona trifarie,
Pangamus septem gaudia Sed fugas orbi deditum,
Ex in o r e d o c m y s t i c o.
t i II o s t i s H e r o d c s m p i c.
i

2. A patre unigenitus 5. Jesu, nostra redemptio,


3Iatris feeundans uterum, Tollis surgendo gemitus,
Praenuntiatus coelitus, Ut grata sit devotio
Conditor alme sideru m. Veni, creator Spiritus.
3. Verbum supernum pro- 6. A solus ortus cardine
diens Collaudetur Christifera.
De te nascendo. femina, Nobis dentur cum virgine
Vitam mundo largiens,
est Ae t e rn a Christi raunera.
gloriosa domina.
Bn v. Narbonense imp. Carcassonae 1535. — 2, 1 A patris. 3 , 3 es
mundo.
— 69 —
110. De (iaudiis BMV.

Ad Laudes.

1. Magnae dies laetitiae 3. Rerum creator optime,


Adest sacratae virginis, Per matrem mundum visitas,
Quam matris dat familiae . Nos a peccatis erue,
Consors paterni luminis. lux, beata trinitas.

2. Aurora 1 u ci s r uti1a ,
4. Impleta gauden t visce ra
Veri solis praenuntia. Nunc exsultantis populi
Matrique Dei jubilat De virgine puerpera,
Aeterna coeli gloria. Jesu, salvator saeculi.
5. Exsultet coelum laudibus
In Mariae laetitia,
Cujus donentur precibus
Beata nobis gaudia.
Brev. Narbonense imp. Carcassonae 1535.

111. De Gaudiis BMV.

Ad Vesperas.

1. Exsultet coelum laudibus, 6. Dum in templo praesentatur


Resultet terra gaudiis Simeoni prophetanti,
Pro tarn laetis rumoribus, Gaudium accumulatur
Pro Gabrielis nuntiis. Matri Deum bajulanti.

2. Virgo per aurem concipit 7. Regressis de exsilio


Obumbrata altissimo Mortuis persequentibus
Fortem, qui mundum eripit Fit gaudii occasio
A tyranno durissimo. In Nazareth manentibus.

3. Gaudet virgo salutata 8. Mater tristis pro perdito


Per cognatam Elisabeth, Nato tandem gratulatur
Per quam est magnificata Inter doctores cognito,
Et gaudium matris habet. Ubi legem meditatur.

4. Gaudet, cum Christus nascitur 9. Dum convivae laetabantur


Et pastores adveniunt, Aqua in vinum conversa,
Videntes, quod involvitur Mariae jucundabantur
Pannis, qui vix sufficiunt. Viscera gaudio mersa.

5. Tria magorum munera 10. Dum Christus turbam satiat


Adorantium filium Et corruscat miraculis,
Post tarn longa itinera Quis haue gaudere nesciat
Virginis augent gaudium. Pro portentis tarn patulis.
-TO-
11. Grandel mater, dum patitar 13. Pro missione Spiritus
Vita pro triumpho mortis, In matrem et diseipulos
Dum resargens revertitur Decet gaudere coelitus
A ictor et praedator fortis. Tarn dominam quam servulos.

12. Quantum gaudct, dum asoendit 14. Gloria sit trinitati,


Scandens ad patris dexteram Qnae assumpsit ad aethera
Natus, qui nunquam offendit Matrem ineontaminati
Nee rem egit mortiferam. Regnantem super sidera.
Brev. Noviomense imj>. Parisiis 1515.

112. De Gaudiis BMV,

Ad Landes.

1. gloriosa domina, 3. Ad d extra m patris residens


Com facta es puerpero. Compellit matrem gaudere
Qui coeli fecit eulmina, Post dolorosum aeeidens,
Tua subintrat viscera. Quod habuit sustinere.

Cum gigas ex te nascitur -t. Prae angelis exaltata,


Intemerata virgine. Innixa super dilectum,
A eunetis benedicitur. Cum corpore suscitata
Gloria tibi, Domine. Gaudium habet perfectum.
Gloria unigenito.
Matri atque trinitati,
Danti virginis merito
Tot gaudia causa nati.

Brev. Noviomense imp, Parisiis 1515.

113. In Assumptione BMV.

1. Salve, inatrum sublimitas 4. Ibi scribunt praeconia


Cum virginali gioria, Gabrielis alloquia.
Te praeelegit trinitas Partu cantus coelestium,
Creans et regens omnia. Virgo post Puerperium.

2. Salve, regina gloriae, 5. Mater, virgo, puerpera,


Bonor coelestis curiae, Assumpta super sidera,
C>uae salva pudicitia Amplexa Christi dextera,
Christum paris cum gioria. Excusa nostra scelera.
3. Sicut matris et virginis 6. Post cursum hujus stadii
P^st in nupta unio,
te Vitam perennis bravii
Ita Dei et hominis Nobis ut donet filius,
Mirabili- connexio. Tuus Jesus propitius.
— 71 —
7. Gloria tibi, Domine,
Qui natus es de virgine etc.

Pros. et. hymn. ms. Marchianen. saec. 15. Cod. Duacen. 123. — 2, 4
parit Hs. — 3, 4 commercio.

114. In Recollectione festorum BMV.


Ad Vesperas.

1. Gaude, redempta plebsque coelicola,


Festa Mariae jubila voce,
Mente tripudia, cantica psalle.
2. Nube depulsa angelus nuntiat
Ortum aurorae, lucifer spien det,
Genitrix exsurgit datura solem.
3. Ad quam desuper archangelum mittit
Salus hominis, pergit ad anum
Puella gravida obsecutura.
4. Virgo pudica manibus attollit
Prolem ad aram, praemia coeli
Suprema recipit virgula fumi.

5. Gloriam trinae monadi canamus


Corde devoto, patri et nato
Nee non paraclito omne per aevum.
Brev. ms. Bethuniense saec. 16. Cod. Atrebaten. 884. A. —
Brev.
Cameracense imp. Parisiis 1497. B. — Brev. S. Gudilae imp. Parisiis 1516.
C. — 4, 2 ad auram C.

115. In Recollectione lestoruin BMV.


Ad Laudes.

1. Nuntiat angelus virginis ortum,


Creduli parentes fiunt feeundi,
Mox Anna coneipit, parit Mariam.
2. Mulier vetula sed nova mater,
Avia Domino jure naturae,
Hujus et filia mater intaeta.
3. Humilis ancilla nuntio credit,
Tristi laetitiam tribuit mundo,
Vitae medicinam mortuis affert.

4. Exsultat spiritus, pergit ad alta,


Dominum inclusum miles adorat,
Ipsum patriarcham lumen illustrat.

5. Felices parentes vocis et verbi,


Dulcia oscula, dulces amplexus,
Gratia dulcior, gaudia pura.
— 72 —
6. Observat mandatum lege soluta.
Redemptorem mundi sistit in templo,
Simeon exsultans suscipit illum.
7. Filius honorat matrem in coelis
Et super angelos ipsam coronat.
Nobis precantibus propitietor.
8. Sit patri supremo, parili proli,
Saneto paraelito virtus et honor,
Ipse est Dominus trinus et unus.

Brer. ms. Bethaniens saee. 16. Cod. Atrebaten. vv 4. A. — Brev.


Cameracense in»}». Parisiis 1497. B. — Brev. S. Gudilae Brnxellen. hup.
Pari<ii< 1516. C. — 4, 3 liuiiiue C. — Ad Matutinuin C
III.

DE SANOTIS.
116. De sancto Achatio.

1. Martyrum dena milia, 4. Flagellantur, cruciantur


Qui coelos per exsilia Et mactantur cum gladio.
Ascendistis at lilia, Terrae motus totus notus
Ferte nol)is auxilia. Fit, sol privatur radio.

2. Quos insanus Adrianus 5. In amara crucis ara


Aliis cum sex regibus Erant in visu hominum,
\ ult perire aut servire Pro salute nostra tute
Daemoniorum legibus. Sic exorabant Dominum:
3. Baptizati, contirmati 6. Omni genti recolenti
Spernunt Deos gentilium Nostrae mortis supplicium
F^t parati magis pati Da virtutem, da salutem
Sunt propter Dei filium. Cum praemio felicium.
7. Patri, nato laus beato
Sancto sit cum spiramine.
Deus fortis nostrae sortis
Sit tutor in examine.

Brev. ms. S. Martini Embricen. saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 22. A. —
Brev. ms. Epternacense saec. 15. Cod. Luciliburgen. 7. B. Brev. ms. —
Trevirense saec. 15. Cod. Treviren. 439. C. —
Brev. Trevirense imp. Basileae
1502. D. —
2, 1 Quod insanus A. —
2, 3 perire et servire AB, et servire
et subire C.

117. De sancto Adriano.

1. Jucunda terris gaudia 4. At Christi fortis athleta


Reducit haec lux annua Jussa recusans impia
Adriani clarissima Tormenta nimis aspera
Kepraesentans solemnia. Excepit patientia.

2. Qui spe coelestis patriae 5. Vitae perennis avidus,


Sacro repletus munere Sui cruoris prodigus,
Contra regem perfidiae Velox ad palmae praemium
Pugnavit armatus fide. Cucurrit per martyrium.

3. Crudelis rex et impius 6. Tanti victor certaminis


Promissis et terroribus, Conscendit ad sedem Dei
Minis, tormentis gravibus Stola fulgens purpurea,
Urgebat negare Christum. Victrici comptus laurea.
— 70 -
7. coeli tVlix incola, 8. Te pro nostris eriminibus
Adriane, nos adjuva Orantem audiat Deus,
Te cordis affectu et voce De cujus habes munere,
\ is obsecrantes respice. Ut fiat, quod vis poseere.
9, Hoc det pater et tilius
Paraelitusque Spiritus,
Ut pro nostris piaculis
Sis semper exorabilis.

Diuni. ms. Gerardimontanum sau-. 15, Cod Bruxellen. 8910. A. Psalt —


ms. Cameracense Baec. 1~>. Cod. Cameracen. ;'>4. B. Brev. ms. S. Sepulchri —
Cameracen. saec. lö. Cod. Cameracen. 102. C. —
Brev. ms. Bisuntinum saec.
15. Cod. Bibl. Archiep. Keinen, s. n. 1). —
Brev. Cameracense imp. Parisiin
14i»T. E. -- 5, 3 palmar meritom E. —
6, 3 Stella folgens E. v 1 l"r — .

nostris E. —
Str. 1—5 ad Nocturn. 6—8 ad Landes D, das Ganze ad
Vesp. ABCE.

118. De sancta Agatha.


Ad Vesperas.

1. Corde vero jucundemur 3. Sed mens ejus solidata


Virginis in lilio, Promissis non tlectitur,
Recensito gratulemur In Christo Jesu fundata
Virginis martyrio, iNIinis non dejicitur,
Laudis hymnum modulemur Sicque virgo Deo grata
Solemni tripudio. Carcere recluditur.
2. Agatham Deo dicatam 4. Post haec Deo venerari
Judex Affrodisiae Virgo sancta cogitur.
Mulieri commendatam, 8ed hos illa detestari
Cui nomen filiae, Tota fide nititur,
Hanc sibi per has temptantem In mamilla cruciari
Subdi jubet impie. Sic demum praecipitur.

5. Christus igitur nustroruin


Hujus prece sedula
Deprecemur peccatorum
Ut relaxet vincula
Nosque faciat sanctorum
Concives in saecula.

Dinrn. ms. Mechliniense Baec. 1Ö. Cod. Archiv. Grandaven. 100.

119. De sancta Agatha.


Ad Laudes.

1. Agathes hinc ab humano 2. Quam confortans consolatur


Seclusa solatio Christus per apostolum,
M<jx jubetur a profano, Luce coeli perlustratur
Iniquo et impio Carceris ergastulum,
Consulari < )uintiano
c
Et mamilla reparatur
Affici jejunio. Per ejus oraculum.
— 77 -

3. Tandem tieri mandatur, 4. Sparsis testulis et igne


Virgo quo projicitur, A ministris sceleris
Ignis, sed mox superatur Hinc pertrahitur indigne,
Flammaque dividitur, Intrat domum carceris,
Et, a quibus inflammatur, Benedicit Deo digne,
Super hos revertitur. Spiritum dat superis.
5. Ergo summae majestati
Jubilantes pariter
Hymnizemus trinitati
Psallentes alacriter
Hymnum laudis unitati
Nunc et aeternaliter.

Diuru. ms. MecMiniense saec. 15. Cod. Archiv. Gaudaven. 100.

120. De sancto Agilolpho.

1. supreme tui rex Agilolphi


Nos reddas hilares festa colentes
Dans ejus meritis gaudia nobis.

2. Hie mundi pelagus te duce tutus


Armatum rapidis transiit undis
Vincens purpurea sanguinis unda.
3. Ad cujus tumulum dulce canorum
Voces angelicae personuere,
Fulsit multimodis gloria signis.
4. Ora pro famulis tibi devotis
Et coram judice veniam posce,
Ne nos judicio damnet extremo.
5. Trinitati decus, honor et virtus,
Inseparabili laus unitati,
Consors imperium omne per aevum.
Antiph. ms. 8. Mariae ad Gradus anni 1477. Cod. Semin. Colonien. 5. A. —
Aiitiph. ms. S. Mariae ad Gradus anni 1477. Cod. Semin. Colonien. 5a. B. -

Psalt. ms. S. Mariae ad Gradus anni 1542. Cod. Semin. Colonien. 52. C. —
Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. S. Georgii Colonien. s. n. D.

121. De saneta Agnete.

1. Agnes, virtutum cellula, 3. Per angelum cum lumine


Placens Deo puellula, Munitur Dei famula,
Flagrat amore Domini Quod pavefaeta numine
Nee nubere vult homini. Juventa cedit tremula.
2. Quae proco cum muneribus 4. Hinc martyr Agna ducitur
Contempto, dum nil agitur, Et ignibus injicitur,
Inducta lupanaribus Quibus uon usta gladio
Capillis nuda tegitur. De mundi migrat stadio.
78 —
Mox firginnra nun coetibus (>. Sit Deo patii gloria,
Aiinuni secuta niveum Sit nato, sit paraclito
ä arcet a hYtilm> Agnetis pro victoria
Et incitat ad caiidiinn. In sempiterna saecula.

Antiph. ms. Aquisgranense saec. 13. Cod. Capit. Aquisgranen. s. n. add.


saec. 14. in. A. —
Grad. ms. Aquisgranense saec. 13. Cod. Arenbergen. 9..
add. saec. 14. B. Hiev. Trajectense imp. Coloniae 1517. C. - 5, 1 Mox -

\ irgo cum C.

122. De saiicta Agnete.

Felix adest solemnitas. 3. Coelorum tandem hostia


Felici sub raartyrio Decore transit niveo
Agnetis qua virginitas Agnes, inartyr egregia,
Coeli sacratur solio. Sanctorum sita cuneo.
Exsuperat Pascbasium 4. Jesu, eorona virginuin,
Resuscitato fanere, Donator ultra merita,
Lopanar saerarium
tit Per Agnetis martyria
Ejus pro sancto munere. Dimitte nobis debita.
5. Trino Deo sit gloria,
Patri, prolique flamini
Qui mala solvens omnia
Jungat Agnetis agmini.
Brev. ms. Praedieat. Italic, saec. 14. Cod. Londinen. Add. 17007.

123. De sancta Agnete.

1. Agnes ecce progreditur 4. Agnetem color roseus


Agnoqoe sponso jungitur. Exornat, dum sanguineus
Cujus ingressa thalamuni In guttur ensis stringitur,
Nardi profudit balsanium. Pro morte vita redditur.

2. Agnetis ergo laudibus 5. Agnes pia, nunc jubilas


Corde simul et vocibus In gaudio, quo rutilas,
Insistamus alacriter Rosa simul ac lilio

Concinentes solemniter. Dei conjuncta filio.

3. Agneti cantant virgines 6. Laus, honor, virtus, gloria


Ac innocentum ordines Deo patri et filio,

Per castitatis lilium Sancto simul paraclito


Agnum sequentes praevium. In sempiterna saecula.
Psalt. ms. S. Agnetis Treviren. saec. 15. Cod. Treviren. 430.

124. De sancto Albano.

1 Aeterne rector omnium, 2. Hymnis sacri pugnas viri.

Spes vitaque fideliom, Labores et insignia


Audi canentes parvulos Resultat haec celebritas
L.iudes; Albani martyris. Hie cum caterva cernua.
— 79

3. Hie namque cosnii prospera 6. Audi benigne supplices,


Praesentis ecce gaudia Fundas preces et perpetes.
Caenosa justus approbans Rector poli quo porrigat,
Cepit polorum gaudia. Quod quisque nostrum postulat,
4. Poenas crucis qui periulit 7. Clemens prece reposeimus,
Et damna mortis sustulit, Rex Christe nunc piissime,
Vitam rubro cum sanguine Ut hoc triumpho martyris
Fundens adit eoelestia. Culpae naevos solvas dulis.
5. Tuam, Albane, nos servuli 8. Sit trinitati gloria.
Per passionem poseimus, Virtus, honor, victoria,
Ut nostra semper erimina Laus, splendor et potentia
Solvas precum juvamine. Per saeculorum saecula.
R° Rerum benigne rector omne per aevum,
Clemens tnere nos hie et perenniter.
Trop. ms. Sedunense anni lere 970. Cod. Londinen. 19768. Die Auf- —
schrift: Versus saneti Albani, der nach jeder Strophe wiederkehrende Rund-
reim, sowie die Stellung im Tropariuin kennzeichnen den Prozessionshymnus. —
3, 4 Coepit Hs. —
7, 4 dulis (dovkoig).

125. De saneto Albino.


Ad Vesperas.

1 Deus, sacrator corporum 4. Hic praesidens ecclesiae


Clarusque nitor mentium, Tuo benigno munere
Fac nos piato pectore Andegavinis civibus
Laudes tuas depromere. Fuit patronus inclitus.
2. Fac candidatos moribus 5. Sermone, signis, actibus
Tibi, pater, placentibus Praebens iter sequaeibus,
Hujus diei celebri Quo tenderent ad coelicam
Festivitate perfrui. Se praeviante patriam.
3. Quam decoravit transitu, 6. Cujus coneeptus manibus
Auctus supernis coetibus, Inter beatos Spiritus
Albinus, almus pontifex, Nunc gaudet et jugem tuae
Sancta deecns albedine. Decantat hymnum gloriae.

7. Deo patri et filio

Cum spiritu paraclito


Aeterna laus et gloria
Immensa sit per saecula.
Brev. S. Albini Andegavensis imp. Andegavi 1531

126. De saneto Albino.


Ad Laudes.

1. Albine, doctor optime, 2. Cui constitutum gratia


Tuos alumnos respice Summi patris familias
Et supplici precamine Prüden s minister strenua
Peccata plebis dilue. Es funetus oeconomia.
- 80 —
l't vii;i praesens exstitil 5. Pio tibi suffragio

l
»n Laborque pervigil, Nos junge culpis liberos,
Cum duplicato foenore Ut tiliorum sanctitas
Dei talenta spargere: Patris perornet gloriam.

l Sic jani bcatus maxirao 6. l)eo patri et tilio

Fidelitatis praemio, Cum spiritu paraclito


lngressus es cum gaudia Aeterna laus et gloria
Fcliciter perennia. Immensa sit per saccula.

Brev. ms. S. Albini Adegavensis saec. 15. ex. Cod. Andegaven. 108. A.
Brev. IS. Albini imp. Andegavi 1531. B.

127. In Translatione s. Albini.

Ad Vesperas.

1. Sancte sanctorum, Deus, hanc catervam


Visita Clemens tibi congregatam,
Patris Albini meritis dicata
Festa colentem.

2. Qui fuit moruni speculum bonorum,


Cujus exemplis cluit omnis orbis
Luce diffusa bonitatis ejus
Irradiatus.

3. Andegavorum pater atque praesul


Factus adjunxit decori nitorem,
Gratia nomen, meritis honorem
Condecorando.

4. Nunc beatorum comes angelorum


Gaudet in coelis sine fine felix,

Perpeti festo fruitur vacatque


Jugibus hymnis.

5. Hujus ut prece nobis largiäris


Sobriam vitam, humilem, pudicam
Pace florentem, pietate dulcem,
Christe, precamur.

6. Laus, salus, virtus, honor et potestas,


Trinitas simplex, tibi sit perennis,
Atque nobiscum tua sit per omne
Gratia saeclum.

Brev. ms. 8. Albini Andegavensis saec. 15. ex. Cod. Andegaven. 108. A.
Brev. S. Albini Imp. Andegavi 1531. B.
— 81

128. De sancta Aldegunde.

Ad Vesperas.

1. Plebs catholica, laetare 4. Dum praesules almificae


In Aldegundis orgio, Peplum dicabant incliti,
Quae, quantum sit stirpis clarae, Hoc columba mirifice
Satis claret Melbodio. Ejus imponit capiti.

2. Haec in aetate tenera 5. Haec orationis causa


Coelestem sponsum sitiens, Templum adire studuit
Plus ad versa quam prospera Sororque, sed porta clausa
More justorum cupiens. Harum fide clam patuit.
3. Coelesti desiderio 6. virgo devotissima,
Fervens fugam arripuit, Choris conjuncta virginum,
Sambram sicco vestigio Tua prece sanctissima
Transire laeta meruit. Nobis placato Dominum.
7. Deo patri sit gloria
Spirituique filio,

Qui det cum sanctis praemia


Nobis in coeli gaudio.

Brev. Audomarense imp. Parisiis 1518. — 5, 4 fides. — 7, 2 et filio.

129. De sancta Aldegunde.

Ad Nocturnum.

1. Eructat vix verbum bonum Exemplar poenitentium


Cor loquentis humanitus, Carnis calcato vitio
Ergo, septiforme donum, Te potitur in praemium,
Veni, creator Spiritus. Jesu, nostraredemptio.
2. Melbodenses jure plaudant, In conflictu mundi fortes
Solemnitati consonat, Esse per ejus meritum
Dum matrem laudant,
filiae Mereamur et consortes,
Vox clara, ecce, intonat. Deus, tuorum militum.
3. In excelsis de profundis Ut post mundi dispendium
Translata cum virginibus Insultus atque taedia
Primo vacat Aldegundis, Succedant in Stipendium
Coelum exsultet laudibus. Beata nobis gaudia.
7. Patri, nato, spiritui
Decus, honor, imperium
Nunc et semper, sicut fuit
Primo dierum omnium.
Brev. ms. S. Aldegundis Malbodien. saec. 14. Cod. Cameracen. 129. A. —
Brev. ms. S. Aldegundis saec. 15. Cod. Cameracen. 95. B. Brev. Audo- —
marense imp. Parisiis 1518. C.
Dreves, Hynuii Inediti. III. 6
82 —
130. De sancta Aldegunde.
Ad Laudes.

1. Jubilomus Christo soli, 4. Probant aqua, vinum. ignis,


Quem jam in patris dextera, Multiforme miraculum,
Aldegnndem scimus coli, Quantis adhue fulget siguis,
Qnem terra, pontus, Agnoscat omne sae-
aet h er a. cul u m.
2. Dum mnas quondam multiplicat 5. Ob hoc per ejus merita
Ducens vitam spiritalem, Promulgata divinitus
Te sibi jure vendicat, Peccati laxa debita
Urbs beata Hi erusalem. Nunc sancte nobis spi-
r i t u s.
3. Peplum revexit spiritus 6. Suspirantes ad gloriam,
In columbina specie Jam caritate fervidi,
A te transmissns coelitus, Invitemur per gratiam
Magnae Deus potentiae. Ad coenam agni provicli.
7. Patri, nato, spiritui.

Brev. ms. S. Aldegundis saec. 14. Cod. Cameracen. 129. A. Brev. ms. —
8. Aldegundis saec. 15. Cod. Cameracen. 95. B. - Brev. Audomarense imp.
Parisiis 1518. C. —
1,2 Qui jam B. —
1, 3 Aldegunde A Aldegundis B. ;

2, 1 Divinas qui quondam multiplicat B. —
2, 3 Se sibi A; jure benedicat
B. — 3, 1 Populum revexit B, revixit C.

131. De sancta Anialberga,


Ad Yesperas.

1. Agnum sponsum virgineum 4. Hinc contemptis sponsalibus


Rogemus unanimes, Caroli clarissimi
Ut nostra roret pectora Ipsius ob tyrannidem
Superno spiramine passa est martyrium,
In explicandis laudibus Quam Christus, sponsus virginum.
Amalbergae virginis. fovens sanat sauciam.
2. A magnis traxit regibus 5. Aegros saluti reddidit
Venam clari sanguinis, vocis medicamine,
Sed clariorem reddidit Nam caecus ad lumen redit,
Yirtutum insignibus, claudus jam rectus salit,

Quod claret in miraculo Largam medelam sentiunt,


Restituti brachii. qui salute indigent.
3. Phalanx fugatur daemonum 6. Multis claram virtutibus
ad occursum virginis, coeli cives visitant,
Piscis in sicco palpitat, Ut Deo cara tilia

hoc ingens miraculum, poli petat gaudia,


Rorante mundo pluvia Quo nos tecum fac scandere,
sudum sedat aeris. virgo felicissima.
7. Gloria et honor Deo.
Brev. ms. Blandiniense saec. 14. Cod. Londinon. Add. 29 253 3, 6
sudo sedet Hs., 1. cedit? — 4, 6 sanavit Hs.
— 83 —
132. De sancta Amalberga,
Ad Nocturnum.
1. Claris psallendo vocibus 4. benigna Amalberga,
Hvmnum canamus Domino Audire nostros dignare
In Amalbergae beatae In tuo melos honore
Gaudentes solemnitate. Ac pro nobis intercede.
2. Regio alta pabulo, 5. Juncta choris angelicis
Nobili lacte poiata, Nostris miserere culpis,
Pullulans in infantia Jugi prece nos conserva
Sanctitate gloriosa. Ac te colentes adjuva.
3. Dilecta mundali regi, 6. Gloriam patri psallamus
Plus polorum cara regi, Ejusque soli filio
Unde vivens feliciter Atque spiritui sancto
Triumphat in coelo semper. Nunc et omne per saeculum.
Brev. ins. Blandiniense saec. 14. Cod. Londinen. Add. 29253.

133. De sancto Andrea.


Ad Vesperas.

1. Summi regis potentia 5. Andrea, Christi famule,


Cuncta disponens saecula Nostros clamores suscipe
Divina spargit munera Et tuis sacris precibus
Credentium per pectora. Munda nos culpis omnibus.
2. Quem postulemus supplices, 6. Ut luce spiritalium
Ut nos visitet desides, Resplendentes charismatum
Quo simus apti capere In corde simus sobrii,
Donum supernae gratiae. In carne semper liberi.
3. Cujus nitoris schemate 7. Tuoque nos precamine
Ornati decentissime Fac summa coeli scandere,
Laudes promamus inclitas Quo valeamus cernere
Andreae sancto debitas. Jesum benignum sedule.
4. Qui per crucis patibulum 8. Laus, honor, virtus, gloria
Pervenit ad aethereum Deo patri et filio

Excelsi throni thalamum Una cum sancto spiritu


Sanctorum consors civium. In sempiterna saecula.
Brev. ms. Tutelense saec. u /i2.
Cod. Parisien. 1256. A. Brev. ms. —
Lingonense saec. 12. Cod. Trecen. 807. B. —
Brev. ms. Majoris monasterii
saec. 13. Cod. Turonen. 153. C. —
Brev. ms. Cellense saec. 14. Cod. Trecen.
1975. D. —Hymn. ms. Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 105. E. —
Hyran. ms. Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 106. F. Brev. ms. S. —
Florentii saec. 15. Cod. Bruxellen. 5155. G. —
Brev. ms. S. Florentii saec. 15.
Cod. Salmurien. 245. H. —
Brev. ms. SS. Cosmae et Damiani saec. 15. Cod.
Turonen. 152. 1. —
Brev. ms. S. Michaelis Burdigalen. saec. 15. Cod. Burdigalen.
86. K. — Brev. ms. S. Trinitatis Pictavien. saec. 15. Cod. Semin. Pictavien.
s. n. L. — Brev. ms. S. Martini Turonen. saec. 15. Cod. Turonen. 150. M. —
Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Parisien. 1273. N. —
Brev. ms. Ande-
gavense saec. 15. Cod. S. Genovefao Parisien. BB1. VHP 24. O. Brev. —
Majoris Monasterii imp. Turonibus 1535. P. —
Brev. S. Albini Andegaven.
imp. Andegavi 1531. Q —
Brev. Lochense imp. Turonibus 1536. R. 1, 1 —
regi N; dementia R. —1, 4 in pectora NO.
6*
— 84 —
134. De sancta Anna.

1. Festuni nunc celebre, genitrix hodie


Mariae virginis jungitur superis,
Exsultant angeli, laudant archangeli,
Sanctorum chorus jubilat.
2. Tendit ad patriam. tendit ad gloriam,
Intrat in gaudium. percipit praemium,
Dantnr deliciae.dantur divitiae,
Cum Christo regnat, imperat.

3. Mater amabilis, mater laudabilis,


Prece sollicita pro nobis rlagita.
Mariae nlio commenda pretio
Redemptos ejus sanguine.

4. A culpis abluat, virtutes tribuat,


Hosti resistere det, pie vivere,
Transituni muniat, coelos aperiat
Ad laudem sui nominis.
5. Praesta hoc genitor, optinie maximc,
Hoc tu, nate Dei et bone Spiritus,
Regnans perpetuo, fulgida trinitas,
Per cuncta pie saecula.
Antiph. ms. S. Johannis Colonien. s. n. saec. 16. — 1, superms.
3, 1 Pater amabilis. —
3, 4 Demptos in sanguine.

135. De'sancta Anna.

Ad Yesperas.

1. Ex-ultet coeli curia Hujus fama dilatatur,


Et mundana ecclcsia Quia in hac generatur
Magna gerendo gaudia Orbis totius conditor
Propter Annae solemnia. Et ipsius dispositor.
2. Haec est illa Bterilitas, Nam Gabriel archangelus,
Quae est nobis fecnnditas, Ille summus paranvmphus,
Nam peperit haec Mariain. Ad Mariam properavit,
Matrem Christi et filiam. Cui talia nuntiavit :

3. Haec sumuntur avidius, Gaude, puella regia


Et delectantur potius, De sobole Davidica,
Quae naturae contraria Ex te nascetur filius,

Dantur divina gratia. Coeli terraeque Dominus.

4. Sic ergo diu sterilis 8. Laus et honor sit aeterno


Anna fuit et humilis Patri ejuscjue filio

Et passa est opprobria, Sauctoque simul flamini


Quae abstulit haec filia. In omni vita saeculi.

Brev. ms. Jotrense saec. 13. Cod. Parisien. 750.


85 —
136. De sancta Anna.
Ad Matutinum.

1. Anna, noli flere 4. Juxta illam portam


De sterilitate, Salomonis templi,
Namque Deus miram Quae aurea dicta est,
Dabit tibi prolem. Quod sit deaurata.
2. Honos famae cujus 5. Ambo ergo laeti
Ibit per loginquas templum
Intrabitis
Mundi regiones Vero Deo grata
Magnus et mirandus. Dantes libamina.
3. Et hoc erit signo 6. Honor et potestas
Tibi, quod ascendens Sit Domino Jesu
Hierusalem tuum Aeternoque patri
Invenies virum Et sancto flamini.
Brev. ms. Jotrense saec. 13. Cod. Parisien. 750. — 2,1 Honus famae.

137. De sancta Anna.


Ad Laudes.

1. In festo Annae gaudeat 4. Cum haec vel his similia


Et ad gaudendum coeat Dixisset plena gratia,
Omnis turma fidelium De coelo venit sonitus
In Christo exsultantium. Consolans illam coelitus.
2. Ancilla illam provocat, 5. In utero concipies
Sed ipsa Deum invocat Quandamque natam paries,
Precibus et jejuniis Per saecla erunt omnia
In locis solitariis. Per illam mundo gaudia.
3. Cur ego, inquit flebilis, 6. Gloria detur usiae,
Expers fructus et sterilis. Cujus est totum gratiae,
Cum brutis animalibus Quidquid hie fit humanitus
Fit copia in foetibus. Vel in coelo divinitus.
Brev. ms. Jotrense saec. 13. Cod. Parisien. 750. — 3, 1 Cur ergo
inquit Hs.

138. De sancta Anna.


Ad Nocturnuni.

1. Coelesti cum tripudio 3. Hoc enim coeli cometa


Ecclesiae nunc concio Clarent sol, luna, sidera,
In laudibus evigilet Cujus matris exordium
Oransque Deo jubilet. Dat salutis initium.

2. Aurorae namque regiae 4. Cujus sacratis precibus


Conceptus floret hodie, Hunc diem celebrantibus
De qua processit oriens Perennis sit salvatio,
Occasum prorsus nesciens. Quam mundo fert in filio.
— 86 —
5. Gloria tibi, Domine,
Qtri natus de in virgine etc.

Brev. ms. Aqnicinctense saec. lö. Cod. Dnaoen. 152. A. Brev. ms.
S, Sepnlchri Cameracen. saec. lö. Cod. Cameracen. 102, B. 3, 1 Fat-
enim coeli ß. —

139. !>' Buete Aunoberto.

1. Exsultet jam ridelium 3. Audi voees clamantium


Devota plebs adstantium Et te, praesnl, rogantium
Landes Christo canentium Precesque, Annoberte, suscipe
Per patris hujus meritum. Et, quae precamur, annue.

2. Ave, pater sanctissime. 4. Oramus, Deus omnium,


Salve, pater dignissime, Assume preces per Annorbertum
Gregemque tuum protege Orantes te per tilium
Ab hostili certamine. Conregnantem per saecula.

Brev. ms. Vallis Maurianae saec. ,2 'i3. Cod. Carlopolitan. 14. 3, 3 —


und 4. 2 sind durch das Einschieben sei es des Namens Annohertus oder
aber des Wortes preces versmafslich verderbt. Letzteres kann in der That
Getilgt werden, ohne dafs dem Sinne zu nahe getreten würde.

140. De saneto Annone.

1. Audi, salus rerum, Deu>. 4. Hunc ignis almus visitans,


Audi tuos. faetor pius, Missas sacras intermicans,
Anno quibus dat gaudia Saneto repletum pneumate
Celsa potitus gloria. Hoc indieabat lumine.

Qoi tlore euneto splendidus 5. Vere beatus pontifex,


Est sacra sede praeditus, Qui coelicorum partieeps
Quo pollet urbs Colonia Coelos apertos corporis
Tali viro plus inclita. Cordisque vidit visibus.

:;. Mox . ordo quod poscit sacer, 6. Te nunc precemnr supplices,


Fit nunc magister, nunc pater. Nostri misertus da preces.
largus erga pauperes Ut absoluti noxiis
( oelis suas offert opes. Reddamur apti praemiis.

7. Laus, honor, virtus, gloria


Deo patri et filio,

Saneto simul paraclito


In sempiterna saecula.

Antijdi. ms. S. Mariae ad Gradns anni 1477. Cod. Semin. Colonien. 5.


A. Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus anni 1477. Cod. Semin. Colonien.
5a. J». — Psalt. ms. s. Mariae ad Gradus anni 1542. Cod. Semin. Colonien.
52. < . M- 1. Jesu salvator saecnli, kölnische Sing-woise.
:
— 87 -
141. De sancto Ansberto.

1. pastor pie et clare, 2. Sursum erectis cordibus,


Nobis benigne succurre Versis in terram vultibus
Nosque supplices respice, In trinitatis nomine
Vota servorum suscipe. Te adoramus, Kyrie.
Brev. ms. Blandiniense saec. 14. Cod. Londinen. Add. 2925B.

142. De sancto Arnulpho.

1. Proles nobilium celsa parentum,


Magnorum genitor sancteque regum,
Terram nobilitans carne creatis,
Coelos laetificans fönte renatis.
2. Nos, Arnulpbe, damus bic tibi laudes,
Tu praebe placidas, poscimus, aures,
Fac Christo placeant haec pia vota,
Ne nobis noceant crimina nostra.
3. Tu bellis celebris, clare triumphis
Metensisque pius pastor ovilis,
Tu cultor eremi, spretor et orbis,
Devictor zabuli, coelicä scandis.
4. Jam nunc angelicis juncle choreis,
Cum Christi reficit visio dulcis,
Nos strictis scelerum respice vinclis
Et solvi variis posce periclis.
5. Virtus lausque Deo sit genitori.
Nato, paraclito gloria consors,
Arnulphi meritis tempora pacis
Dentur postque suis gaudia coeli.
Brev. ms. S. Arnulphi Metensis saec. 14. in. Cod. Meten. 45. A. —
Brev. ms. S. Arnulphi anni 1327. Cod. Meten. 46. B. Brev. ms. S. —
Arnulphi anni 1332. Cod. Meten. 333. C. —
Brev. ms. S. Arnulphi saec. 14.
Cod. Meten. 337. D.

143. De s. Arnulpho Villariensi.


Ad Vesp. Noct. et Laud.

1. Gaude, mater ecclesia, 3. Hie in juventutis fiore


Pro Arnulphi praesentia, Perfusus coelesti rore
Cujus sacra solemnia Declinavit ab errore
Celebrentur cum gloria. Mundi pro Dei amore.
2. Qui in Bruxella genitus 4. In vicesimo seeundo
Fertur de medioeribus Hie anno
aetatis suae
Fuisse et fidelibus Junctus fratrum collegio
Ac honestis parentibus. Fuit Villari optimo.
— 88 —
In suae conversionis 8. Rusco quoque se et virgis
Anno primo dirissimis Magnis caedebat ictibus
Ligavit se tirunculus Et volutavit in spinis
Christi tribus funiculis. Semet ipsum cum urticis.
Corpus suum pro Domino, 9. Catenis etiam tribus
Cmra pedesque satino Cinxit camem sub vestibus
Domavit cum cilicio Loricaque sub pellibus
Continue asperrimo. Ericiorum erat usus.
Percussitque cum femla 10. Nunc ergo sit altissimus
Camem suam dirissima, Deus ac benignissimus
Ad quam erat conglobata In sui servi actibus
Ericii pellicula. Per omnia benedictus.
11. Sit laus patri cum filio,

Sancto simul paraclito.


Nobisque donet rilius
Gratiam sancti spiritus.

Officia ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. Verfasser dieses


und der folgenden beiden Hymnen ist Goswin von Bossut. Vgl. Hist. Lit.
de la France XVIII p. 68 sq. —
Nach Str. 5. Divisio.

144. De s. Arnulpho Villariensi.


Ad Tertiam.

1. Exsultemus Domino
in 3. Sed fide non attingitur,
Deo nostro cum jubilo. Sic nee spe comprehenditur.
Qui Arnulphum cum gaudio Caritate non capitur,
Conjunxit coeli solio. Cuncta vota transgreditur.
2. In quo haec est festivitas 4. Hie Arnulphus amabüis
Sine fine hilaritas. Erat valde et bumilis,
Sine labe aeternitas, Nunc ergo fit laudabilis
Sine nube serenitas. Dei suisque servulis.
5. Sit laus, honor et gloria
Pro Arnulphi memoria
Deo patri et filio

Cum spiritu paraclito.

Oftieia ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. — Verfasser ist


1

in von Bossut,

145. De s. Arnulpho Villariensi.

Ad Completorium.

1. Arnulpho congratulemur 2. In coelis, ubi exsultat


Et in Domino laetemur Arnulphus atque jabilat
Ipsumque nunc deprecemur, In Domino, quem amabat
Ut cum eo gloriemur. Et multum desiderabat.
— 89 —
3. In coelis Christus aderit 4. Nullus morbus intrinsecus,
Cibus, ne quis csuriat, Nullus metus cxtrinsecus
Et potus, ne quis sitiat, Est ibi, nee potest aestus
Vita, ne seneeta solvat. Introire neque frigus.
5. Laus Deo patri domino
Simulque sit et filio
Et spiritu paraclito
Semper et sine termino.
Officia ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. — Verfasser ist
Goswin von Bossut.

146. De saneto Augustino.


Ad Vesperas.

1. Celebre festum saneti Augustini,


Doctoris Christi, veneremur euneti
Mente devota, pietate tota,
Sorde remota.
2. Corde qui purus, pravitati durus,
PetiitChristum mente tenens ipsum,
Fulget in coelis, simul et in terris
Pollet honore.

3. Cujus ad templum meritis excelsum


Currunt absentes munera ferentes,
Properant gentes simul et egentes
Dona petentes.

4. Sprevit honorem simul et decorem,


Fugit favorem, mundi quoque morem,
Lumbis accinetus, in amore strictus
Christicolarum.
5. Meritis cujus angeli laetantur,
Gaudent et saneti, justi gratulantur,
Turbae fideles ipsum venerantur
Atque precantur.
6. Nos quoque Christum, ejus et ministrum
Semper laudemus atque rogitemus,
Ore cantemus atque jubilemus
Cantica laudis.
7. Gloria Deo sit aeterno patri,
Ejus et nato flaminique saneto
Per saecla euneta sine fine regnans
Nunc et in aevum.
Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Dolen. 39. A. - - Brev. Nemacense
imp. s. 1. 1499. B. —
3, 4 patentes B. —
4, 3 strictis B. 6, 1 cujus es —
ministrum B. —7, 3 saecula B. —
7, 4 et in aeternum B.
— 90 —
1 17. D« Niuitto Augnstino.
All Landes.

1. Gaudeat omnis tarba populorum,


(Jnde et gaudet cliurus angelorum ;

Unde laetantur agmina sanetorum,


N - jnbilemus.
_!. Ilunc diein sacrum, summa laude dignum,
diente devota euneti venerantes
Et recolamus Dominum laudantes
Nunc et in aevum.
3. In quo electus Domini dilectus,
Christi confessor, pius intercessor,
Est elevatus et ad summa latus
Regna polorum.
4. Hujus obtentu vitia remitte.
Vincula nostra pietate solve.
Pelle languores, morbos et dolores,
Dilue sord
5. Qni multa mira pietate tua
Xobis osten dit pia prece sua,
Qnae operaris, unde et laudaris,
C briste benigne.

6. Te, Augustine, populi preeantur


Teque eonlaudant atque venerantur,
l't tua prece vincula solvantur
Menüs amentis.
7. venerande doctor Augustine,
Vota tuorum audi famulorum,
Ut microcosmis climata per orbis
Precibus adsis.
8. Gloriam patri semper referamus,
Gloriam nato pneumatique saneto.
Cujus amore flagrat in ardore
Plebs tua semper.

Brev. ms. Franciscan. saee. 15. Cod. Dolen. 39. A. Brev. Xemacense —
imp. s. 1. 1499. B. —
1.1 Gaudet Ali. 1,2 Und,- gaudet A. —5, 1 —
Qnod multa B.

148. In Translatione s. Augustini.


Ad Vesp. et Xoct.

1. Augustinus, norma legis, 2. Occupabant infideles


lel super aethera, barbari Sardiniam.
Cujus corpus snblimatar Feritate delibati
snperfoso numine. trueidarunt aecolas,
Dom locandus in Papiam Dissipantes sacra loca
fertur de Sardinia. templaque deifica
91 —
3. Cum audisset Liuprandus 6 Et disserto Luitprando
sacrum corpus obrui, pervenisse Januam,
Volens templum redimire Convocavit festinanter
procura vit cinerem, Ticinensem populum,
Quos fideles aestimabant, Agens odas in excelsis
delegavit nuntios. obviavit corpori.

4. Autumabat rex devotus, 7. Sumens illud reverenter


Ticinense delubrum extollebat laudibus,
Hujus patris prae virtute, Simul omnes applauserunt,
stantis in triclinio, ferunt in Ticinium,
Orbi cuncto resonare Rediinitus altis signis
summae lucis radio. instat coelo aureo.

o. Delegat i sulcaverunt 8. Genitori genitoque,


iter inSardiniam flamini lucifero,
Et ementes sacrum corpus Creatrici trinitati
in severis barbaris supplicando petimus,
Nuntiando Luitprando Nos sublimans in superna
detulerunt Januam. jungat coeli civibus.

Brev. ms. Ticinense saec. 13. (Privatbesitz.)

149. In Translatione s. Augustini.

Ad Laudes.

Coelestis panis Africus 4. Subjugat in Hipponia


Mund um pascens famelicum, Foedantes, in Sardinia
Augustinus almificus, Id speculum seraphicum
Fructum doctrinae suscipit. Cuncta divina protegens.
Trinum Deum defenderat 5. Transfertur in Ticinium
Hausto doctrinae spiculo, Pressum corpus a barbaris,
Haereticorum foedere Ut renitescat pluribus
Nunc ipsum pressum sublevat. Signis, altis miraculis.

Deprimebat haereticos 6. Regi regum et Domino


Haereticorum malleus, Pro servulis humilibus
Ferales nunc haeretici Nos supplicando petimus
Tpsum ubique deprimunt. Assumat in coelestibus.

Brev. ms. Ticinense saec. 13. (Privatbesitz.) —


4, 2 Sardiniam. — 6, 1
Regi regum domino. —
6, 2 Pro severis humilibus.

150. De sancta Austreberta.

1. Solemni jubilo virginis annua


Supplex concelebret concio gaudia,
Quae carnis bodie nexibus libera
Cum sanctis scandit sidera.
— 92 -
2. Austreberta Dei praedita gratia,
Mnndi despiciens celsa palatia,
Stravit sub pedibus fortiter omnia
Quaerens sola perennia.
3. Terreno fugiens conjugi nubere
Sponso sidereo nupsit in aethere,
Cui cum virgineis obvia coetibus
Sacris concrepat laudibus.

4. Hujus nos rneritis rex Dens audiat,


Hujus praesidium gens sua sentiat,
Hujus quotidie sacra precamina
Tergant nostra peccamina.
5. Sit patri ingenito cunctipotentia,
Sit ejus genito magnificentia
Amborumque sacro gloria flamini,
Laus omnis trium numini.
Brev. Audomarense imp. Parisiis 1518.

151. De sancto Autberto.

1. Autberte, praesul inclite, 3. Tu es nostrum refugium,


Christi athleia splendide, Tu robur potentissimum,
Adesto nostris precibus, Tu salus et protectio
Quas tibi pie fundimus. Nostraque jubilatio.

2. gloriose pontifex. 4. Dona, creator omnium,


Nostrae salutis opifex, Qui es vita viventium,
Ut digne demus cantica, Ut precibus almi Autberti
Nostra disrumpe vincula. Te valeamus perfrui.
5. Praesta, pater piissime.

P>alt. ms. Cameracense saec. ia


is. Cod. Cameracen. 31. A. Brev. ms. —
Cameracense saec. Cameracen. 57. B.
13. Cod. Brev. ms. Cameracense —
saec. 14. Cod. Cameracen. 89. C. —
Brev. ms. Cameracense saec. 15. Cod.
Cameracen. 93 D. —
Brev. ms. Cameracense saec. 15. Cod. Cameracen. 32.
E. — Brev. ms. Cameracense saec. 15. Cod. Cameracen. 130. F. Brev. —
ms. Cameracense saec. 15. Cod. Parisien. 17 295. G.

152. De sancta Barbara.


Ad Vesp. et Noct.

I. Hvmnizemus Christo regi 2. Quae in via decoratur


Per laudum insignia, Variis miraculis,
Concinentes ejus legi, Nam per ipsam sie praestatur
Inclita dum Barbara Virtus natatoriis,
Coadsistit ejus sedi Ut in ipsis conferatur
Scandens super aethera. Salus mira languidis.
93 —
3. Crucis Christi haec figuram 5. Nam per ventum sursurn ducta,
Efficit in marmore Cum petra sub pedibus
Digitorum per pressuram Haec per murum est deducta
Et virtutis pollice, De patris adspectibus,
Manens cunctis ad puncturam Vere vecta conducta
et
Cordis indelebile. Angelorum manibus.
4. Dum fatetur trinitatem, 6. Gloria et laus decoris
Pater ejus fremuit, Christo sonat undique,
Per Dei nam majestatem Grex ovium proditoris
Signum magnum claruit, Virginis dum Barbarae
Virgo muri firmitatem Locustarum creatoris
Inconfractam transiit. Formam gestat opere.

Brev. ms. Job. Sintzram Wirceburgen. anni 1433. Cod. Claustriburgen.


1165. A. — Orat. ms. Dorotheae de Mittelhusen anni 1449. Clm. Monacen.
10930. B. — Diurn. Caminense imp. Lipsiae 1519. C. — Brev. ms. Caminense
saec. Cod. Berolinen. VIII 123. D.
15.
3, 1 figuram D. — 3, 5 cutis ad pressuram A. —
sq. efficit 2 Pater 4,
ense fremuit A. — 4, 6 Infractam A. — 6 Gloria et honor
transsiliit Str.
Deo usquequo etc. AB.

153. De sancta Barbara.


Ad Laudes.

1. In sepulcbro venerando 3. Circuiens perversorum


Virginis eximiae Terram nudo corpore,
Facto Dei admirando Ecce manus angelorum
Haec locustae hodie Stola mirae gloriae
Perseverant demonstrando Sponsam tegunt, Christi thorum
Mira facta Barbarae. Amplectentem fervide
2. Haec dum clausa tenebroso 4. A proprii decollata
Residet in carcere, Genitoris gladio,
Yisitatur luminoso Patri adest praeparata
Et coelesti jubare, Ira Dei ultio,
Christo solo specioso Caro ejus nam cremata
Sanatur a vulnere. Est igne fulmineo.
5. Gloria et honor Deo.
Brev. ms. Caminense saec. 15. Cod. Berolinen. VIII 123. A. Diurn. —
Caminense imp. Lipsiae 1519. B. —
Der Hymnus ist offenbar nur eine
Divisio des vorhergehenden.

154. De sancta Barbara.


Ad Vesperas.

1. Festum nunc celebre virginis inclitae


Devotis mentibus et piis actibus
Convenit promere festivo tempore
Coelorum regi Domino.
— 94 —
2. Fenestrani statuit Deum. quem coluit.
Captivae famalas virginis angelus
De coeli eulmine advenit lumine
Reformaus poeuara gaudio.
3. Mamillas nobiles castique corporis
Abseidit impia gens absque venia
Nadamqae reddidit. quam Deus condidit
Supernae stola gloriae.

4. Hinc pater tiliam rapuit Barbaram,


Truncatar eapite. quassatur vulnere.
Pater jam periit et virgo adiit
Felicem sinum Abrahae.

5. Oramus, Domine, conclitor inclite,


Ut nos cum virgine simul et martyre
Barbara gloriam ducas ad coelicam
Peccati data venia.

6. Praesta hoc. genitor, optime maxime.


tu nate Dei et bone Spiritus,
Regnaus perpetuo. fulgida trinitas.
Per cuncta pie saecula.

Diuru. ms. S. Martini Embricen. saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 22.
>tr. 4 und 5 sind in der Hs. ufrenbar irrtümlich umgestellt.

155. De sancta Barbara.

Ad Laudes.

1. Laudes. qoas hodie tibi persolvimus,


C briste, rex gloriae, sume propitius
Et manas gratiae eonfer canentibus
Jam sanctae Barbarae sacra solemnia.

2. Qoae elara genere fuit sed moribus


Nee non et opere claruit amplius,
Nam Dei munere est abundantius
Perfuncta protinus a pueritia.

3. Haec regem gloriae claneulo coluit,


Idola respuit ancilla Domiui
Veluti deeuit. et sibi peuitus
Mundus displieuit et ejus gloria.

4. lllud ut patuit patri, vesania


Movetor, fremuit ut saeva bestia,
Adhibuit illi dira supplicia.
Sed vicit omuia mira constantia.
— 95 —
5 t Et post haec feroci traditur judici,
Ut ipsam enecet diris suppliciis,
Patitur ab eo verbera, carcerem
Et aestus lampadum, cratis incendia.
6. In bis et aliis invicta permanens,
Haec patri redditur eodem impio,
Truncatur gladio, mercatur sanguine
Fuso pro Domino regna coelestia.
7. sponsa Domini, martyr egregia,
Subtrabe crimini nos per suffragia
Et redde numini post baec exsilia.
Ut tibi comites simus in gloria.
8. Pater, per filium sit tibi gloria,
Salvator omnium, tibi victoria,
Purgator cordium, sit tibi gratia,
Qui vivis et regnas saecla per omnia.
Brev. Audomarense irnp. Parisiis 1518.

156. De sancto Bartholomaeo.


Ad Vesp. et Noct.

1. Sublimis sedis gaudium 3. Qui compar inter principes.


Cborus persolvat omnium, Orbis terrarum judices,
Claro resultans lumine Defendat nos examine
Apostolorum gloriac. Severitatis ultimae.

2. De quorum sorte splendida 4. Cui plaudunt insignia


Bartholomaeus emicat, Miraculorum milia,
Condignus apostolico Ut protestatur India,
Vocari patrocinio. Christi redempta gratia.

5. Praesta, salvator omnium,


Quo constat omne saeculum,
Bartholomaei precibus
Nos jungi in coelestibus.

Brev. ms. Sammaglorianum anni 1427. Cod. Mazarin. 846 (767).

157. De sancto Bartholomaeo.


Ad Nocturnum.
1. Bartholomaee, tuum repetito tempore festum
Invitat clarospopulum eelebrare triumpbos.
2. Psallimus, eccc, Deo grates meritas referendo,
Qui tibi splendifluum concessit scandere coelum.
3. Fortia mortalis contemnens vulncra carnis,
Ut tibi perpetuis vitae succederet usus.
— 06 —
4. Sis memor unde, tui recolunt qui gaudia festi,

Ut factor famulos et servet pastor alumnos.

5. Deo patri atque nato laus cum sancto spiritu


Semper sit per infinita saeculorum saecula.

Brev. ms. Sammaglorianum anni 1427. Cod. Mazarin. 436 (767). 4, 2 —


servee Hs. — Die im trochaisclien Tetrameter sich bewegende Doxologie
legt die Vermutung nahe, das Lied sei auf die Melodie eines diesem Vers-
mafse zugehörigen Hymnus gedichtet.

158. De saneto Bartholomaeo.

1. Ad laudes Christi procerum 6. Conversus rex ad Dominum


CuQCtorum fratrum concio Statim omnis et populus
Suavi modulamine Oblatus est Polymius
Depromat actus pariter. Sacro fonti cum omnibus.
2. Post quam ad patris dexteram 7. Hie castigatur ictibus
Sua. patris potentia Astrige sub saevissimo,
Ascendit et discipulos Nudatur cutis tegmine
Sancto replevit spiritu; Vivens et Deum confitens.

3. Bartholomaeus inclitus 8. Sic in trophaeo fidei


Praedicans Dei filium Caelebs athleta permanens,
Ingressus est in Indiam, Abscissus ense verticem
Faciens mirabilia. Coelos triumphans petiit.
4. Cujus vultus insignia, 9. Cujus caterva preeibus
Virtutes et prodigia Sacra eulta fidelibus
Hostis Berith nequissimus Devicto hoste callido
Suis narrat complicibus. Fruamur coeli gaudiis.

5. Apostolus tunc filiam 10. Deo patri et filio,

Cernens regis lunaticam Sancto simul paraclito


Saluti verbo reddidit Honor, potestas, gloria
Et idola comminuit. Per saeculorum saecula.

Dium. ms. Gerardimontanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 8910. —


5, 3
redditam Hs. —
6, 4 Sacrum fontem. — 7, 2 Sonst Astryages (Astyages).

159. De sancto Bartholomaeo.

1. Adest dies laude digna, 3. Doctor seetam haereticam


Grata nobis et benigna, Exstirpavit veneficam,
Ad coeli vectum solium Illuminans ecclesiam,
Sanctum per Bartholomaeum. Cunctis fundendo gratiam.
2. Vivens in terra positus 4. Sancte pater, nos dirige
Vir totus apostolicus Mentesque nostras erige,
Nod desiit anhelare, Sacris ut tuis preeibus
Verbum Dei seminare. Coeli jungaraur civibus.
— 97 —
5. Sit laus, honor et potestas,
Decus, virtus et majestas
Patri Deo, Christo nato,
Spiritui paracleto.

Brev. ms. Coloniense saec. 15. ex. Cod. Colonien. 2. — 1, 4 per ergänzt.

100. De sancto Basilio.

1. Magni festa Basilii, 5. Ephrem prece Basilii,


Magno digna praeconio, Ut optat, Graece loquitur,
Matris supernae filii Suscitati Mercurii
Prosequamur cum gaudio. Tyrannus hasta moritur.
2. Quem renascentem gratiae 6. Lepra fugit ab nomine,
Splendor perfudit coelitus Delentur scripta feminae,
Et in columbae specie Suum professum perdidit
Sanctus invisit Spiritus. Satanque chartam reddidit.
3. Cui sancta verbo proprio 7. Non migrat vir angelicus,
Sacrare Christus annuit Donec sancta conficiat,
Et in splendore nimio Quae secum Joseph medicus,
Sacranti praesens adfuit. Nunc Johannes, percipiat.
4. Dum sancta tractat, puerum 8. Da, Deus, ut Basilii
Videns in ejus manibus Simus in regno socii,
Hebraeus natus iterum Qui trinus personaliter
Credit cum suis omnibus. Unus regnas perenniter.

Brev. ms. S. Donatiani Brugen. imp. Parisiis 1520. — 3, 1 sanctam. —


3, 4 praeses.

161. De sancto Benedict*).

Ad Vesperas.

1. Fratres, veridico cantica plectro


Laudis mirifico psallite Christo,
Qui ficulma suum carcere clausuni
Jam vult astrigerum scandere coelum.
2. Mitem, pacificum hie Benedictum
Adscivit sibimet, numine mactuni
Divino puerum ac sibi carum,
Qui vitae tribuit dogmata sanetae.
3. Hunc nobis, petimus, esse benignum,
Pro nobis Dominum Jesum exoret,
Fletus suseipiat, corda perurat,
Coelos aperiat, gaudia donet.
4. Praestet pauperibus hoc pater almus,
Hoc natus moderans euneta decenter,
Largitrix Caritas flaminis atque,
Nos semper trinitas ista gubernet.
Dreves, Hymni Inecliti. III. 7
— 98 —
Brev. ms. S. Vitoni saec. 14, Cod. Virdunen. 116. —
1, 3 Das Wort
ticulma habe ich nirgends rinden können: es mufs dem Sinne nach soviel als
plasma. taetura. rigmentum bedeuten und dürfte aus dem Worte figulus (ringere,
figmen, riglinus) gebildet sein. —
2, 1 Mittcm paeificus Hs. —
3, 2 exoret
.lesum 11-.

162. De saiicto ßeiietlictu.

Ad Xocturno.

1. Auetor potens, Deus, renim. 4. Auge fidem, praebe pacem,


Coustant quaecumque. omnium. Procul pelle nefas omne,
Dudum qui tuum puerum Absit tepor, fervor adsit
Sacrasti gratia sanetum. Nostrismet in pectoribus.
2. Noraine quoque beatura 5. Poscat hoc doctor benignus,
Tribuisti Benedictura Cujus festa veneramur,
Nobis praeesse patronum. Interventu tuo sacro
Audi Clemens vota precum. Xec non auxilio saneto.

3. Et qui illura decorasti 6. Ut tibi semper devoti


Virtutum rairis opibus. Terrenos linquentes actus,
Nos exornes dignis aptans A te semper sublimati
Condecenter operibus. Coelestia penetremus.
7. Deo patri sit gloria.

Brev. ms. S. Vitoni saec. 14. Cod. Virdunen. 116. — 1, 2 Constat. —


4. 3 tepor ergänzt. — 5, 1 Xoscat hoc.

163. De saneto Bertino.


Ad Vesperas.

1. Hymnorum modulis consona dulcibus,


Vocis supplieibus, actibus inclitis
Bertinum celebrem aula tidelium
Decantat tibi, rex bone.
2. Hie rebus patriis omnibus exuens
Cor vitae patulum legibus indidit,
Sublimemque crucera post Deum efferens
Vadit tiro juvenculus.
3. Mentis se sociat foedere consono.
Audomare. tibi praesul amabilis,
Ut verbi Domini semina Morinia
Adjutor bonus inserat.

4. Hunc lucem populis esse jubens, ratem


In fluetus properans remigio suo
Sistit praeeipitem diva potentia
In portus, Sithiu. tuos.
5. Hinc, Bertine, pater praecluus. optime,
Servorum gemitus suseipe supplices,
Optatam veniam largius obtinens,
Poenam meritam amovens.
— 99 —
6. Praesta, magne pater, conditor inclite,
Praesta, Christe Jesu, nostra redemptio,
Praesta, viviticans sancte paraclite,
Cui laudes Deo psallimus.

Brev. ms. Bertinianum saec. 16. Cod. Audomaren. 392. A. — Brev.


Audomarense irap. Parisiis 1518. B. — 4, 4 Sythni A. —
6, 1 pater magne
B. — 6, 4 Cum laude Deo A.

164. De sancto Bertino.

Ad Nocturnum.

1. Aeterno regi Domino, 3. Poscimus ergo supplices,


Coeli ditatus praemio, Ut nos, pater, laetifices
Miles Bertine emerite, Precibus sacratissimis,
Canentes vernas respice. Quo gaudes in aethereis.
2. Dum tectus carnis tegmine 4. Aeternalis sit gloria
Hie certares legitime, Patri, nato condebita
Praeclara velut lampada Paraclitoque consona
Fulsisti tu Christicola. In saecula perennia.

Brev. ms. Tornacense saec. 14. Cod. Tornacen. XXI. A. Brev. ms. —
Bertinianum saec. 16. Cod. Audomaren. 392. B. —
Brev. Tornacense imp.
1497. C. —
Brev. Audomarense imp. Parisiis 1518. D. 5, 2 Patri natocum—
debita C.

165. De sancto Bertino.


Ad Laudes.

1. Quod suis fidum Sithiu patronum


Coelitus gregi miserans dedisti,
Christe, lux patris, reparator orbis,
Laus tibi, Deus.
2. Hodie junetus superis beatus
Gaudet aeterno pretio laborum,
Concinens sanetus jubilum choreis:
Laus tibi, Deus.
3. Dominum precatus
Miles invictus,
Sume servorum adnuens reatum,
Consonans nobis precibus beatis:
Laus tibi, Deus.
4. Hinc tibi patri propriaeque proli,
Hinc, coaeternus utriusque flatus,
Trine personis, deitate simplex,
Laus tibi, Deus.

Brev. ms. Bertinianum saec. 16. Cod. Audomaren. 392.


7*
— 100

166. De sancto Bertulpho.


Ad Vesperas.

1. Omnis justitiae arbiter unice,


Qui virtute tua protegis omnia,
Bertulphi meritis exere famulis
Coelestis decus ordinis.

2. Hie dum corporeo carnis in atrio


Vitae gymnasium egerat Optimum,
Adversus zabulon fecerat impetum,
Cum pompis superans eum.
3. Virtutum radiis splenduit inclitis,
Defensor viduis et pater orphanis,
Clemens pauperibus, largus egentibus
Et per euneta piissimus.
4. Dum novit proprium affore transitum,
Degustans deici dona viatici
Excessit fragilis pondera corporis,
Regnaturus in arduis.
5. Hinc dantes neumata carminis,
celebris
Alternis colimus nos quoque laudibus
Personis Dominum in tribus unicum,
Qui factor manet omnium.

Brev.
J
ms. Blandiniense saec. 14. Cod. Londinen. Add. 29253. — Nach
Str. ;
> Divisio.

167. De sancto Brioco.


Ad Vesperas.

1. Brioci, sacri praesulis, 5. Dum per manus pontificis


Insigniti miraculis, Sacratur, comam verticis
Praesens instat celebritas, Ignis columna tetigit
Laudes solvamus debitas. Et usque coelos attigit.
2. Qui per coelestem nuntium, ö. Viro colliso femore
Futurae rei conscium, Redintegrato corpore,
Nasciturus praedicitur, Credit omnis provincia
Et res verba subsequitur. Percepta Christi gratia.
3. Post directus Parisius 7. Briocus post innumera
Fit adoptivus filius Mirae virtutis opera
Germani, celsi meritis Recepto vitae bravio
YA sacrati antistitis. Regnat in coeli solio.

4. Quanta Briocus gratia 8. Honor, decus ingenito,


Refulsit ab infantia, Laus ejus unigenito
Urceus probat coelitus Cum spiritu paraclito
Virtute precis redditus. Per saecla jure debito.
— 101 —
Cod. Parisien. 1149. saec. 15. A. —
Brev. Briocense imp. Redonibus
1546. B. —5, 1 Cum per A. —
G, 1 Iso colliso A. — 6, 2 Remeat grato
corpore A. —
7, 4 in coeli filio A.

168. De sancto Brioco.

Ad Laudes.

1. Lux matutino radiat fulgore,


Terris omnino rutilat aurorae
Jubar, divino redditum favore
Gaudeat mundus.
2. Gaudeat mundus die hodierna,
Felix et mundus carie veterna,
Sede jucundus sedet in superna
Pontifex iste.

3. Pontifex iste coelo nuntiatus


Formam baptistae fuit aemulatus,
Dum venter matris eo gravidatus
Idem rependit.

4. Idem rependit donum castitatis,


Totus intendit zelo caritatis,
Dum nil offen dit ventus vanitatis
Nee leve quidquam.
5. Nee leve quidquam animum turbavit,
Pestem antiquam pedibus substravit,
Carnis iniqaam luem superavit
Mentis vigore.
6. Mentis vigore fortis in adversis,
Cordis rigore frivolis dispersis,
Vero splendore tenebris detersis
Illuminatus.

7. Illuminatus lumine superno


Sit advoeatus noster, ut aeterno
Ipso juvante potiamur regno
Omne per aevum.

Brev. Briocense imp. Redonibus 1548.

169. De saneta Calfagia.


Ad Vesperas.

1. Salve, mater et patrona, 2. Ausonii haec pedibus


Calfagia veneranda, Provoluta devotius,
Tu es virgo Deo digna, Dum sacrum poseit baptisma,
Mitis, prudens et benigna. Fidei plana subiit.


— 102

Morbo laborans sanguinis 5. Gaste vivens et pudice


Profluvionis jugiter, Perseverans continuo
Beati viri precibus Sacri Status virginei
Sanata est celeriter. Ornata es velamine.
4. Arcadius incredulus, 6. Uni trinoque Domino
Mo rbo laborans simili, Sit decus, laus et gloria,
Ausonium tu deprecans Qui Calfagiae precibus
Coratos es similiter. Ducat nos ad coelestia.

Officia ms. Engolismensia saec. 16. Cod. Burdigalen. 81.

170. De sancta Calfagia.

Ad Laudes.

1. Ad laudem tui nominis 4. Accensa pro hoc fortiter


Festum colimus hodie, Amore tui nominis,
De Calfagiae transitu Spretis cunctis viriliter
Dies nobis laetitiae. Sponsa Domini dicatur.
2. Puella, virgo nobilis, 5. Obtentu sanctae virginis
Fervore calens fidei, Solvamur a crimiuibus,
Sermonibus Ausonii Aegras mentes et corpora
Gaudens ad Christum adiit. Sanari, Christe, poscimus.

3. In quo fidens mirifice 6. Calfagia generosa,


Duplici fulta munere Planum benigne porrige,
Pulsis erroris tenebris Dei sponsa gratiosa,
Sospitatemque meruit. Tu nostri curam suscipe.
7. Sit laus summae trinitati,
Decus, honor et gloria,
Quae est dignae Calfagiae
Salus, merces et omnia.

Offic. ms. Engolismensia saec. 16. Cod. Burdigalen. 81.

171. De sancto Castore.

1. Castoris ut praeconia Semper in abstinentiis


Cantemus cum laetitia, Degebat et vigiliis

Da nobis pacem cordium Te diligendo intime,


Rex Christe, factor om- Lucis creator optime.
ni um.
2. A juvenili tempore Tandem Mosellam adiit
Laborabat summopere, lbique cellam statuit
Ut obtineret meritum Cultor tui servitii,
Dens, tuorum militum. Summe largitor praemii.
— 103 —
5. Orando navem reddidit, 6. Regi regum sit gloria,
Quam negans sal mox perdidit, Qui post haec transitoria
Unde te laudant populi, Castorem jussit ingredi
Jesu, salvator saeculi. Ad coenam agni providi.
Brev. ms. S. Castoris ad Confluentes saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 165.
A. — Brev. ms. S. Castoris saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 193. B.

172. De sancta Cilinia.

1. Digna Deo Cilinia, 2. Juncta sanctorum coetibus


Virtutum luce fulgida, In celsis coeli sedibus
Quae cuncta spernens lubrica Sis nostri memor coelitus
Mansura tenes gaudia. In sacris tuis precibus.
3. Deo patri sit gloria.

Hymn. ms. Laudunensis saec. 12. Cod. Laudunen. 263. A. Hymn. ms. —
Laudunensis saec. 12. Cod. Laudunen. 262. B. —
Brev. ms. Laudunense saec.
14. Cod. Laudunen. 259. C. —
Brev. ms. Laudunense saec. 15. Cod. Laudunen.
258. D. — D giebt foldende verstümmelte Doxologie: Deo patri atque nato
Laus cum sancto spiritu Per infinita saeculorum saecula.

173. De sancta Cilinia.

1. Qui respicis humilia 2. Fecundans ejus viscera


Ostendens mirabilia, Sacrae sobolis gratia,
Qui potens fecisti magna Hujus prece corda nostra
Cum beata Cilinia, Virtutum prole fecunda.
3. Deo patri sit gloria.

Hymn. ms. Laudunensis saec. 12. Cod. Laudunen. 263. A. Hymn. —


ms. Laudunensis saec. 12. Cod. Laudunen. 262. B. —
Brev. ms. Laudunense
saec. 14. Cod. Laudunen. 259. C. —
Brev. ms. Laudunense saec. 15. Cod.
Laudunen. 258. D. — 1, 3 fuisti magna D. —
1, 4 Ad beata Cilinia D.

174. De sancto demente.

1. Athleta Clemens hagius, 3. dementem inter exsules


Romanus praesul tertius, Maligni pellunt consules,
Carus Deum colentibus Sub agni pede elicit
Fuit atque gentilibus. Fontem, cunctos qui reficit.

2. Hie verbum vitae seminat, 4. Tandem ligata anchora


Incredulos exterminat, Ad Collum subit aequora,
Theodora hunc sequitur, Locusque deditur ei
Sisinnius convertitur. Instar templi marmorei.
5. Laus et perennis gloria
Deo patri et filio

Una cum sancto spiritu


In sempiterna saecula.
Brev. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Cusanus 74.
— 104 —
175. De sancto demente.

Ad Vesperas.

1. Plebs omnium fidelium 4. In tantum hie praevaluit,


Ad hoc solemne gaudium Sisinnioquod reddidit
Jam regi vectigalia Visum, auditum perditum,
Deo solvat et debita. Hoc conjugis per meritum.
2. Clemens adest in nomine, 5. Yidit fontem de silice
Clemens Deus in martyre, Agni sub pede fluere,
Clementis per solemnia Quo populo
sitienti
Adsit Dei dementia. Propinavit in eremo.
3. Iste Petri diseipulus, 6. Sancte, tuere famulos
Est quem secutus moribus. Et esse fac idoneos,
Romae fuit episcopus Dele malum, quod egimus,
Vir atque apostolicus. Auge votum, quod vovimus.
7. Gloria tibi, Domine,
Laus sit et in hoc martyre,
Cujus nos intercessibus
Supernis jungas civibus.

Psalt. ms. Italo-Monast. saec. 15. Cod. Claromonten. 67.

176. De sancto demente.

Ad Laudes.

1. Corruscans jubar in hoc mundo rutilat,


Phoebus et astra arcem coeli penetrant,
Clara festivis tribuunt lucinia,
Cum Clemens alta martyr sulcat aethera.

2. In coelis rubet non effuso sanguine,


Märtyrern quia meruit aeeipere
Mare profundum, immersum cum pondere
Anchorae ferri in collo pro cuspide.
3. Fieri siecum ad solvenda munia
Solet pergenti martyris ad limina,
Ut jam per illa coeli sint patentia,
Nostra, sancte Clemens, sume encennia.

4. Sit laus regenti Domino in gloria,


Genito Dei simul et victoria,
Flamini sancto una sub essentia,
Qui regit euneta sua ad imperia.

Psalt ms. Italo-Monast. saec. 15. Cod. Claromonten. 67. — 1, 3 Lucinia


natalitiavon lucinus gebildet. —
3, 1 absolvenda moenia. — 3, 2 lumina.
105

177. De sancto demente.

1. Clemens, summe praesul Christi, 3. Te pastorem et doctorem


Qui martyrii meruisti Sui gregis atque legis
Sublimari gloria; Fecit Dei gratia;
Audi preces populorum, Audi preces populorum,
Poenas deme peccatorum Poenas deme peccatorum
Solita dementia. Solita dementia.

2. Festa tuae passionis 4. Maris unda laetabunda


Colimus devotionis Viam parat, qua declarat
Celebri laetitia; Tua aedificia;
Audi preces populorum, Audi preces populorum,
Poenas deme peccatorum Poenas deme peccatorum
Solita dementia. Solita dementia.

5. Honor, virtus et potestas


Sempiternaque majestas,
Laus, perennis gloria
Unicae sit trinitati,
Trinae quoque unitati
Saecula per omnia.

Antiph. ms. Calcariense saec. 15 (Privatbesitz) A. — Brev. ms. S. Mariae


apud Ressam anni 1601. Cod. Berolinen. VIII. 120. B.

178. De s. demente Metensi.

Ad Vesperas.

1. Gaudet chorus coelestium 4. Dum natam regis suscitat,


Sancti Clementis gloria, Metenses fidem subeunt,
Psallat turba Metensium, Et dum idola fugitat,
Beata nobis gaudia. Vexilla regis prodeunt.
2. Clemens Christum intellexit, 5. Data lege Metensibus
Natum Maria virgine, Omnes replentur gaudio,
Metensibus hunc transvexit Clamitant junctis manibus:
A solis ortus cardine. Jesu, nostra redemptio.
3. Fidem monstrat virtutibus 6. gloriose pontifex,
Clemens et per miraculum, Absterge labern scelerum,
Metim mundatam anguibus Adsisque nobis opifex,
Agnoscat omne saeculum. Conditor alme siderum.
7. Quod nobis praestet genitor
Et genitoris genitus,
Tu par utrique conditor,
Veni, creator Spiritus.
Brev. ms. Metense saec. 15. Cod. Meten. 462.
— 106 —
179. De s. demente Metensi.

Ad Xoctumuni.
1. Exsultemus venerantes 3. Dum beatus praedicaret
Concordi melodia Petrus Romae eivibus,
Sanctissimi collaudantes Hunc consulem baptizavit
Clementis praeconia. Instruens dogmatibus,
Yoei vitam conformantes In praesulem consecravit
Piacebit symphonia. Transmittens Metensibus.
2. Consnl fuit Romanorum 4. Novae legis praedicator
Clemens et patricius. In urbem Metensium
Inter natos urbanorum Venit praesul, reprobator
Claruit nobilius Deorum gentilium
Et in triviis doctorum Et riclei comprobator
Floruit prudentius. Signi per indicium.
5. Salus aegris reparatur,
Dum fit baptizatio.
Atque serpens efiugatur
Cum veneno noxio,
Nata regis suscitatur
Fides datur orio.

Brev. ms. Metense saec. 15. Cod. Meten. 462.

ISO. De s. demente Metensi.


Ad Laudes.

1. Ave, praesul venerande. 2. lueeraa pietatis,


Lapsis verus opifex, Prima vena veniae,
confessor memorande, Subsidium desolatis.
Tamquam bonus pontifex Spes et fides patriae,
Paradisi viam pande, Pacem dona tibi datis
Mundi quo stat artifex. Cum aeterna requie.
3. Honor patri rilioque
Sit cum sancto flamine.
Et procedens ab utroque
Ab inferni limine
Nos defendat, donet quoque.
Ut simus in lumine.
Brev. ms. Metense saee. 15. Cod. Meten. 462.

181. De ss. Cosma et Damiano.

Exsultet nunc ecclesia 2. Haec nostra purgat vulnera


De martyrum victoria. Et constringit facinora
Quae ducit ad coelestia Confortans cum dementia
Christum regem profitentes. In tenebris sedentes.
— 107 —
3. Per martyrum certamina 6. Ad coenam magnam vocati
Silent terra et maria, Et ad hoc praedestinati
Stupent poenarum genera Pugnam grandem inierunt
Naturae vim immutando. Et ad palmam pervenerunt.
4. Surgunt claudi, vident caeci, 7. praeclara mors sanctorum,
Liberantur dati neci Per quam Christus, rex coelorum,
Tyrannorum perfidia Obtenebravit tartara
Ipsos sanctos invocando. Et decoravit aethera.
5. Mira martyrum sanctorum 8. Sic precibus beatorum
Res, qui per mortem eorum Et martyrum electorum
Vitam veram invenerunt Perducant nos ad gaudia
Et terrena abjecerunt, Sine fine manentia.

Brev. Bremens imp. Coloniae 1486. — 3, 4 Natura.

182. De ss. Crispino et Crispiniano.

1. Quantas sancti corpore poenas


Propter Dominum toleravere,
Praemia vel quae hinc adipisci
Coeli solio promeniere,
Singula strictim placet arguto
Fidibus lentis promere cantu.
2. Isti saevos ante tyrannos
Ducti, Dominum publica Christum
Yoce professi, aspera probra,
Fustes, trochleas, flagra, catastas,
Carceris umbras, gladios tandem
Jugulis tensis sustinuere.
3. Hinc ereptos Christus in aula
Coeli rutila diadematos
Splendidiore sole Corona
Xec non niveis vestibus illos
Condecoratos posuit secum
Patris ad dextram glorificatos.

4. Laudes ergo cunctipotenti


Patri, genitae simul et proli
Spirituique vivificanti
Demus supplici voce rogantes,
Nos ut eorum meritis atque
Precibus salvet omne per aevum.

Brev. ms. Aurelianense saec. 14. Cod. Parisien. 1259. A. Psalt. ms. —
Aurelianense saec. 15. Cod. Aurelianen. 131. B. —
Brev. Aurelianense imp.
s. 1. et a. C. — 1, 10quantas C. —
1,2 toleraverunt BC. 1,3 quae —
fehlt A. — 1,5 stricti AC; strictum B. —
1,6 cantum A. 4, 4 Demus —
simplici C.
108

183. De ss. Crispino et Crispiniaiio.

1. Avete, nobiles martyrum flores,


Crispine cum sancto Crispiniano,
Audite supplieum preces servorum.
2. Qui vitae speculum patrcmque rerum
Yidentes animo fortes duello
Contra multimodas stetistis pugnas.
3. Hoste superato heu bis mortuo
Et pugnae stadio jam transmeato
Sumpsistis bravium Dominum Christum.
4. In choro martyrum est lumen vestrum
Ut sidus splendidum, quod implet mundum,
lllic, quod poscitur, dabitur nobis.
5. Precamur cernui, o vos patroni,
Subvenite clero vobis devoto
In regno judicis, pro quo certastis.

6. Laus aeterno patri, vitae datori,


Una cum filio, Domino nostro,
Atque paracleto spiritu sancto,

Brev. Osnabrugense imp. Maguntiae 1516.

184. De sancto Donato.

1. Iste martyr egregius 4. Ad nuptias invitatus


Coelum scandit sublimius, Loco infimo contentus,
Christi volat in amplexus, In coeli convivio
Quos amoris jungit nexus. Sublimatur a Domino.
2. Calicem salutis sumpsit, 5. Rogemus ergo cernui,
Jesu nomen invocavit, Ut Deus prece Donati,
Et cujus sanguinem bibit, Cujus festa percolimus,
Pro eo proprium fudit. Nos societ coelestibus.

3. Cum potente discubuit 6. Summo parenti gloria


Et prudens consideravit, Natoque laus quam maxima
Qualia sunt apposita, Cum sancto sit spiramine

Praeparavitque talia. Nunc et per omne saeculum.

Brev. Misnense imp. Lipsiae 1502.

185. De sancto Ebrulpho.

Summi regis potentia 2. Qua postulemus supplices,


Cuncta disponens saecula Ut nos illustret desides,
Divina spargit munera Quo simus apti capere
Credentium per pectora. Donum supernae gratiae.
— 109 —
3. Cujus nitoris schemate 6. Ut luce spiritalium
Ornati decentissime, Resplendentes charismatum
Laudes promamus inclitas In corde simus sobrii,
Ebrulpho sancto debitas. In carne semper liberi.
4. Qui per iter monasticum 7. Tuoque nos precamine
Pervenit ad aethereum Fac poli summa scandere r
Excelsi throni thalamum, Quo valeamus cernere
Sanctorum consors civium Jesum benignum sedule.
5. Ebrulphe, pater lucide, 8. Sit regi regum Domino
Nostros clamores suscipe Cum prole et paraclito
Tuisque sacris precibus Imperium et gloria
Nos munda culpis omnibus. Per saeculorum saecula.

Hymn. ms. Lirensis saec. 12. Cod. Ebroicen. 70.

186. De sancta Elisabeth.

1. Deus alme, nostris fave votis


Festa dilectae celebramus tuae,
Supplices a te veniam precamur,
Solve reatus.
2. Regia proles mater haec beata
Sese sie rexit fragilem domando
Corporis sexum, quod hostem devicit
Caste vivendo.
3. Aetate florens adhuc puerili,
Sitiens Christum ore juvenili
Osculabatur parietes templi
Januis clausis.
4. Dehinc adulta copulatur viro
Cum eo vivens modo valde miro,
Jura conservans Spiritus in carne
Caste vivendo.
5. Post viri mortem castitatis votum
Servans illaesum Christumque secuta,
Quaeque possedit, pauperibus dedit
Mente devota.
6. Haec pia mater cordis in secreto
Christum oravit corde tarn devoto,
Quod Jesu dulcis meruit affari
Ore beato.
7. Qui sanetam suam pie consolando
Visitat eam taliter loquendo :

Si tu vis mecum esse, volo tecum


Jugiter ego.
— 110 —
8. Haec pia prece quo quibus oravit,
Spiritus nece statim liberavit,
Oret pro nobis, illi supplicamus,
Omne ver aevum.
9. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat in omni
Gloria mundo.
Brev. ms. S. Vitoni saec. 14. Cod. Virdunen. 116. A. Brev. ms. S. —
Vitoni saec. 15. Cod. Virdunen. 117. B. —
3, 1 Caste florens B. 4, 1 —
Dehinc adulata B. —
4. 4 Büro devoto il. Meute devota 5, 4?) B: Caste =
viveudo == 2. 4 A. —
7.2 Vi-itavit AB; ei taliter B: dicendo A. 9, 2 —
sancti fehlt B: nur Praestet hoc A.

187. De sancta Elisabeth.


Ad Yesperas.

1. Exsultet aula eoelica. 4. Pompas mundi despicere,


Laetetur mundi machina. Regnum coeleste quaerere,
Cum refert solis orbita Xosmet ipsos contemnere
Elisabeth solemnia. In hac potestis discere.
2. Applaudat decus virginum. 5. Christe. salvator omnium
Miretur coetus eonjugum. Te pure diligentium,
Congratulentur viduae Hujus sanctae nos precibus
Hoc illustratae jubare. Donis dita coelestibus.
3. Exemplar poenitentiae, 6. Praesta. pater piissime
Virtutem continentiae. Patrique compar unice,
Insigne patientiae Cum spiritu paraclito
In bac omnes colligite. Nunc et per omne saeculum.
Brev. ms. Claromontense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. A. Brev. —
ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. B. Brev. ms. Claro- —
montense saec. 15. Cod. Parisien. 1274. C. —
Brev. ms. Claromontense saec.
15. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. IV- 14. D. —
2, 4 illustrati C, illustrare
D. — 3. 2 Virtutum CD. —
3. 3 Insignem CD. 4. 1 respicere C. — 4, 3 —
Nosmetipsafl ACD. —
5. 1 Jesu salvator D.

188. De sancta Elisabeth.


Ad Landes.

1. Jesu, vita viventium. 3. Exemplis ejus refove


Beata spes mortalium, Et precibus nos dirige,
Christe, salvator omnium. Ne fides sacra torpeat,
Laudes audi fidelium. Nee Caritas refrigeat.

2. Qui ürma mundi eligis 4. Sed firma mundi anchora


Et fortia sie dejicis. Pertingat ad coelestia,
Elisabeth nos meritis Ubi sanetorum gloria
Fac compotes et praemiis. In omnibus es omnia.
5. Praesta. pater piissime.
— 111 —
ßrev. ms. Claromontense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. A. Brev. —
ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. B. Brev. ms. Claro- —
montense saec. 15. Cod. Parisien. 1274. C. 4, 4 et omnia A. —

189. De sancta Elisabeth.

Ad Yesp. et Noct.

1. Pange, lingua, gloriosae 5. Juramentum Dei mei


Viduae praeconium Vel ejusdem septima
Stirpe, vita generosae Voto jurans libat ei
Recole solemnium Sui cordis intima
Et decore speciosae Septiformi dono Dei
Gratiarum omnium. Facta Christi victima.
2. Nata regis Hungarorum 6. In Camino paupertatis
Pulehra fide, facie, Fide purgatoria,
Nupta Thuringorum
ducis Propter fidem castitatis
A nuptarum acie Spe consolatoria
Viduarum adit thorum Fulget aurum caritatis,
Pauperis in specie. Purum omni scoria.

3. Duplum quaerit uno plena 7. Vas electum, vas honoris,


Fructu felix femina, Vas misericordiae,
Cum ter denis ut sex dena Vim virtutis et odoris,
Post virtutum semina Quibus egent hodie,
Serta legat Sareptena Vasis irae spira foris,
Tamquam ligna gemina. Vasis contumeliae.
4. Sic post statum virginalem, 8. Gloria et honor Deo
Post nuptarum meritum Usquequo altissimo,
Instar Annae vidualem Una patri filioque,
Fert et luctus habitum, Inclito paraclito,
Rectum, sanctum, principalem Cui laus est et potestas
Habens in se spiritum. Per aeterna saecula.

Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Parisien. 10487. A. Brev. ms. —
S. Waldetrudis saec. 15. Cod. Duacen. 164. B. —
Diurn. ms. Mechliniense
saec. 15. Cod. Archivii Gandaven. 100. C. —
Brev. ms. Cisterciense saec. 14.
Cod. Cameracen. 100. D. — Brev. Abrincense imp. Abrincis 1593. E. —
2, 4 Et nuptiaram acie B. — 3, 5 Sexta leg-at ABC. —
7, 1 Elisabeth vas
honoris C. —
Str. 5, 6, 7 fehlen DE. — Ad Laudes BC.

190. De sancta Elisabeth.

Ad Laudes.

1. Lantgravia Thuringiae 2. Non aurum, non monilia,


Coelum conscendit hodie Sed Christum regis filia,

Coronis in tricesimis Regem virtutum, induit,


Fulgens et sexagesimis. Cui regnum mundi viluit.
- 112 —
äecreti votum pignoris 6. Thesauruni infert superis,
Implet intlexu corporis, Divitiarum sarcinam,
Dono delusus decimae Largam in sinu pauperis
Ludus alludit animae. Abscondens elemosynam.
4. Ludens in luctus tempore 7. Dum pauperes pauperrima
Non spiritu sed corpore Dispersis ditat opibus,
Currit. sed intus gravitas. Fit tota vita victima,
Xubit, sed intus castitas. Mors vivit in virtutibus.

5. Instar columbae simplicis S. Praesta, pater piissime


Pro eantu reddit gemitum, Patrique compar unice,
Turtur in ara pelicis, Cum spiritu paraclito
Casta post maris obitum. Nunc et per omne saeculum.

Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Parisien. 10487. A. Psalt. ms. —
Cameracense saec. 13. Cod. Cameracen. 36. B. —
Diurn. ms. Mechliniense
saec. 15. Cod. Archivii Gandaven. 100. C. —
3, 1 Secretum C: pignoris
rehlt B. —3. 2 influxu A. —
3, 4 Logos alludit C. 7, 1 Cum pauperis —
A. — 8, 1 sqq. Gloria tibi Domine etc. A.

191. De sancta Elisabeth.

Ad Xocturnum.

1. Exsultet in eeclesia 3. Quae ab annis infantiae


Christi proles egregia Matrem salutans gratiae
Recolens cum laetitia Cum puellarum lusibus
Elisabeth solemnia. Flexis orabat genibus.

2. Lantgravia Thuringiae 4. Nunc regnans in coelestibus


Coelum ascendit hodie, Alundum replet miraculis,
Caronis in tricesimis Sospitatem debilibus
Fulgens et sexasesimis Yitamque reddens mortuis.
5. Deo patri sit gloria
Ejusque soli filio
Cum spiritu paraclito
Et nunc et in perpetuum.

Brev. Abrincense imp. Abrincis 1593. — Str. 2 dem vorhergehenden


Hvmnus entlehnt.

192. De sancta Elisabeth.

1. Laeta stupet Thuringia, Vita defunctis redditur,


Fractis naturae regulis Aegris confertur sanitas,
Dum per sanctae suffragia Claudus directe graditur,
Miranda fiunt saeculis. Caecos illustrat claritas.
113

3. Hanc ergo dignis laudibus 4. Sit laus patri cum filio,

Nostra collaudet concio, Sancto simul paraclito,


Quae nos profusis precibus Qui nos purgatos vitio
Dei commendet filio. Regno collocet coelico.

Brev. ms. Praedicat. Gallic. saec. 15. Cod. Oxonien. Miscell. Liturg. 288.

193. De sancta Elisabeth.


1. Felix gaude Germania, 3. Caecum natum dans visui,
De cujus prosapia Cui constantes famuli
Elisabeth mitissima Dicamus atque servuli
Effecta est coelicola. Hymnum sonorum cernui.
2. Cui cuncti Christicolae 4. Obsessum a daemonio
Nee non turbae coelicae Solvens, lepram a vitio,
Dulces melos cum carmine Ciaudos ponit vestigio
Jure tenentur promere. Signorum in initio.

5. Laudemus nos toto nisu,


Qui pauperes pro gemitu
Gementes facit et luctu
Patrem, natum cum spiritu.

Brev. ms. Hodingense saec. 15. Clm. Monacen. 2972.

194. De sancta Elisabeth.


Ad Vesperas.

1. Pange Christo die isto 4. Lepra cedit, mors obedit.


Laudes et praeconia, Ejus patrocinio
Plebs fidelis, ut in caelis Caecis visus, moestis risus
Resonet melodia, Datur restitutio,
Nee discordet sed concordet Tarn pergendi quam loquendi
Yita cum symphonia. Discedit privatio.
2. Jubilemus et cantemus, 5. Via vita dicet ita
Dies est laetitiae, Uli pro pauperibus:
Qua translata coelo nata Esurivi et sitivi
Regis est Hungariae, Languens sine vestibus,
Quae per iidem est jam pridem Membris Christi subvenisti,
Porta regni gloriae. Veni cum felicibus.

3. felicem bellatricem 6. Patri dato, dona nato,


Contra carnis vitia, Da sancto spiritui
Quae immundum vicit mundum, Laudum dona cum Corona
Vicit et daemonia, Decoris perpetui,
Sua vendens et impendens Ut in caelo Dei zelo
Christo patrimonia. Possis, homo, perfrui.
Diurn. ms. Gerardimontanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 8910. A. —
Vesperale ms. Franciscan. Leodien. saec. 16. Cod. Bruxellen. 6433. B. —
Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503. C. Brev. S. Gudilae—
Bruxellen. imp. Parisiis 1516. D. —
5, 1 Tua vita dicet D.
Dreves, Hymni Inediti. III. 8
— 114 —
195. De ss. Epiphanio et Isidoro.

Ad Vesperas.

1. Gratulare, Chrvsopolis, 3. Metu mortis intrepidi


Propter sanctoruni corpora, Contempserunt supplicia,
Qoae Bacrata Christicolis Amore Christi fervidi
Precatorura sunt pignora. Abdicaverunt omnia.
2. Isti sunt Epiphanius, 4. Muudum vicerunt sterilem
Isidorus, quos inclitus Virtuoso certamine,
Junior Theodosius Mercedem habent fertilem
Tibi misit antiquitus. In beatorum agmine.
5. Praesta, pater, cum flamine
Per Jesum Christum Dominum
Xobis horum precamine
Salubrem vitae terminum.

Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. ßisuntiu. 68. A. —


Brev. ms. Bisuntiuum
saec. 15. Cod. Bisimtin. 69. B. —
Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Bibl.
Archiep. Kernen, s. n. C.

196. De ss. Epiphanio et Isidoro.

Ad Matutinum.

1. Aeterna Christi munera 3. quam felix his transitus,


Et martyrum praeconia Mori pro Christi nomine,
Canant tellus et aethera Mortem vicerunt penitus,
In saecula perennia. Sunt in beatitudine.
2. Zelum vitare saeculi, 4. Praesta, pater, cum flamine
Poenas sufferre corporum Per Jesum Christum Dominum
Epiphanium populi Nobis horum precamine
Yiderunt et Isidorum. Salubrem vitae terminum.

Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Bisuntin. 68. A. Brev. ms. —
Bisuntinum saec. 15. Cod. Bisuntin. 69. B. —
Brev. ms. Bisuntinum saec. 15.
Cod. Bibl. Archiep. Remen. s. n. C. —
2, 1 Celum A.

197. De sancto Euchario.

1. Sacerdos Christi, Euchari, 3. Caterva cleri nobilis


Doctor urbis Trevericae, Ad tumbam tanti praesulis
Natalis tui annua Una cum plebe credula
Libens vise solemnia. Pia poscit suffragia.

2. Tibi phalanx monastica 4. Pro cuncto te catholico


Devota clangit jubila, Nunc postulamus populo,
Quo pro suis excessibus Ut tuis sanctis meritis
Sternas preces propitius. Muniamur a perfidis.
— 115 —
5. Laus, honor sitque gloria
Uli per cuncta saecula,
Qui te supernis omnibus
Saudis conjunxit civibus.
Hyran. Sammathianus saec. 14 /iö. Cod. Treviren. 408. A. Brev. ms. —
Sannuathianum saec. 15. Cod. Treviren. 433. B. —
Brev. ms. Trevirense saec.
15. Cod. Cusauus 75. C. —
Antiph. ms. HildesienseV saec. 13. Cod. Berolinen.
Fol. 218. add. saec. 15. D. —
Brev. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Treviren.
427. E. —
Brev. Trevirense imp. Basileae 1502. F. —
1, 1 Sacerdos Dei F;
Materne CDEF. —
1,4 Libens in se AB. —
2, 1 plialanx canonica E. —
2, 2 Devoto clangit jubilo E; devota jubilo B.. .

198. De sancto Eustachio.

1. Harmonizant omnes sancti, 5. Quid insequeris me, juste


Supernorum regia, Cultor legis geminae,
Et congaudet triumphanti Petunt, inquam, me venustae
Militans ecclesia Tui elemosynae,
In praeclari laude tanti Quem ignorans sub vetustae
Martyris industria. Mentis colis tegnine.

2. Quem vocavit de externo, 6. Ecce praesto tui verna,


Gentium caligine, Jube, quid vis, Domine.
Verbum patris ab abterno Ut munderis hac caverna
Praepotenti numine Baptismali flumine
Et dulcedinis interno Fultus, inquit vox superna,
Suo visit flumine. Septiformi lumine.
3. Forma crucis praefulgente 7. Te pro me opportet pati,
Solis super radium Vir misericordiae,
Fronte cervi residente, Ut Job similis sis vati,
In qua mundi pretium Paris patientiae,
Patet Christus rex, ingente Hinc parentes jam renati
Luce lustrans devium. Utraque progenie.
4. Qui per asinam affari 8. Hujus jam conditionis
Olim vätem voluit, Constantes fiducia
Is per cervum modo pari Laureatae cautionis
Placidum corripuit, Imitemur fortia,
Qui repleri salutari Ut Dei fruitionis
Fidei promeruit. Repleamur gloria.

Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503. — 1, 1 Harmonizent. —


2, 3 Verbo. —2, 6 fulmine. —
8, 1 Hujus nam.

199. De sancto Eutropio.


Ad Vesp. et Laud.

1. Collaetentur corda nostra 2. Qui ad urbem convertendam


et exsultent labia, Christo missus Xanctonas,
Quia vicit Satan sanctus Complendo jussum necatur
miles Eutropius. sociandus superis.
— 116 —
3. Hunc dedueunt angelorum 4. Hujus tanti congaudentes
chori super aethera coelesti tripudio
Cum triumpho percepturum Jubilcmus die festo
praeparata bravia. in hymnis altissimo.

5. Sempiternae trinitati
Honor sit et gloria.
Largienti servis suis
intinita gaudia.
Brev. ms. Vindocinense saec. 13. Cod. Vindocin. 17 E. A. Brev. ms. —
Vindocinense saec. 15. Cod. Vindocin. 187. B. —
Brev. ms. Xanctonense?
saec. 15. Cod. Parisien. 13233. C. —
Brev. Senonense imp. Parisiis 1519.
D. — 2, 1 convertendo A. —
4, 1 Cujus tanti.

200. De sancto Entropio.


Ad Xoctumum.
1. Cunctis pie praesul sancte 3. Nostra tides nobis jussit,
atque martyr suscipe Deus quam edocuit,
Tibi fusas. Eutropi, Operans per caritatem,
preces voce supplici. qua se fecit hominem.
2. Gloriam tibi dedisse 4. Castitas valde servanda,
magnam Christum novimus Fortis patientia,
Et nunquam non exaudiri Immo quidquid salutare
simpla mente credimus. carnis est et animae.

5. Salvatori summo Deo


laus et jubilatio,
Conregnare qui dat servo
se cernenti sedulo.

Brev. ms. Vindocinense saec. 13. Cod. Vindocinen. 17. E. A. Brev. —


ms. Vindocinense saec. 15. Cod. Vindocinen. 187. B. —
Brev. ms. Xanctonense?
saec. 15. Cod. Parisien. 13233. C. —
Brev. Senonense imp. Parisiis 1519.
D. — 2, 1 dedisse tibi D. —
2. 3 exaudita 0. —
2, 4 pura mente CD. 3, 1 —
Ora rides nobis CD. — 3, 4 Ipsumque fecit hominem A; ipse qui fecit
hominem B. —5, 4 In cemendo sedulo AB. —
Der dritte zugehörige Hymnus
Ad Laudes: Coeli cives applaudite (in AB) bestellt nur aus fünf dem bekannten
I »ionysiushymnus gleichen Anfangs entwendeten Strophen, weshalb er hier
wegbleibt.

201. De sanctis Ewaldis.

1. Votiva mentis gaudia 3. Quos Anglicos origine


Declaret oris cantio Ad angelorum gaudia
Et martyrum praeconia Pro se profuso sanguiue
Decora promat concio. Vocavit ex angustia.
2. Pares Ewaldos nomine 4. Hi dum petunt Germaniam
Par extulit devotio. Cultum fugando daemonum,
Pares Deus certamine Necat docentes gratiam
Pari beavit praemio. Ingratitudo Saxonum.
— 117 —
Injecta Rhenus corpora 6. Avete, cives coelici,
Sursum vehit divinitus, Favete, Christi milites.
Lux sanctitatis pignora Per vos, precamur, effici
Nocte rcvelat coelitus. Utraque vita sospites.
7. Honor patri cum filio

Sanctoque sit spiramini,


Qui tres pari consortio
Regnant in uno numine.
Brev. ms. Coloniense saec. 14. Cod. Dusseldorpin. C 60. — 7, 2 sit fehlt Hs.

202. De ss. Feiice et Adancto.

1. In supernum mens intenta, 5. Hanc seducere conatur


Cui vivunt omnia, Regum adulatio,
Per virtutum incrementa Sed mens fortis exsecratur
Spernit ignobilia Jussum cum imperio,
Regna mundi scaenolenta Quam Adauctus imitatur
Clarescente gratia. Confitens in medio.
3. Non inflatur, suffert, credit, 6. Poenas vicit et tortores,
In spem vitae rapitur, Augustorum facinus
Sua linquens se excedit, Tortos fecit et victores,
Minime compescitur, Verus amor germinus
Donec in amatum redit In adversis fortiores,
Amor, quo perficitur. Quos inspirat Dominus.
3. Sese vendicans meretur 7. Quanto foris in externo
Amoris obsequio, Premebantur acrius,
Non ut mens remuneretur, Tanto constans in interno
Latet sie intentio, Fovebatur dulcius
Sed amatus adametur Rapta numini superno
Gratis absque praemio. Mens immersa purius.
4. Quam adeptus inspiratus 8. Laus sit tibi, qui es via,
Septiformi lumine Vita, lux et veritas,
Voce, mente conversatus Deus simplex in usia,
In supremo eulmine, In personis trinitas,
Sui felix incolatus Simplici sub monarchia
Sancto finit ordine. Trinaque divinitas.
Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503.

203. De sancto Ferreolo.

1. Ferreoli decantemus 2. Ut a eultu se divino


martyris praeconium, primitus retraheret,
Cordis praesentemus
ei Hortatus est a Crispino,
et oris obsequium, Ut hostias coleret
Ut spe certa respiremus Idolorum et omnino
ad coeli palatium. Legem Christi sperneret.
— 118 —
8. Impiorum assenthv 5. A catenis expeditur
Kitibus non voluit, Ferreis divinitus,
Immo soli deservire Et earceris aperitur
Christo semper sluduit Post biduum aditus,
Et mandatis obedire Sed retentus tunc punitur
Saerilegis renuit. Capite vir inclitus.
4. His auditis Hagellatur 6. Solum Deum veneremur
Statim diro verbere Regnantem per saecula
Miles Christi, pondcratur Et martyrem deprecemur
Magno ferri pondere, Omnes mente sedula,
Catenatus alligatur Ut in coelis collocemur
Taestro clausus carcere. Post vitae curricula.

Offic ms. S. Ferreoli in Puisaia saec. 15. Cod. Parisien. 1348.

204. De saneto Firmino.


Ad Matutinum.

1. Inter supernos principes 4. Accessit hinc ad Belgicara


Summique regis milites Fide munitus Galliam,
Firminus tenet lauream Ambianense oppidum
Hoste victo purpuream. Et fecit Christo credulum.
2. Hispano clarus genere, 5. Figmenta spernens daemonum
Divino praesul munere Pervenit ad martyrium,
Pertransiit Alverniam Possidet coeli bravium
Christi pandens potentiam. Sanctorum consors omnium.
3. Virtutum fulgens schemate, 6. Ejus precatu supplices
Yerbo potens et opere, Effecti vitae compotes
Quacunque pergit, radios Percipiamus gloriam
Vitae spargit per populos. Justis cum eo debitam.

Brev. ms. Nobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85. —


Ad Vesp. ent-
hält die Handschrift den Hymnus des Prudentius Beate martyr prospera als de
saneto Firmino.

205. De saneto Firmino.


Ad Vesperas.

1. Adest Firmini praesulis 3. Praesul, honor antistitum,


Solemnitas eximia, Dum missam parat dicere,
Christi colenda populis, Angelorum exercitum
Gaudet mater ecclesia. Audivit hymnum canere.
2. Quem Deus de gentilibus 4. Potestates tartareas
Lumen vocat ecclesiae, Arcere sibi traditur,
Dum relictis parentibus Dum columnas marmoreas
Partes intrat Uzeciae. Daemon portare cogitur.
— 119 —
Hic de puellae corpore 6. Summo Deo sit gloria,
Verbo pellit daemonium Qui cum supernis civibus
Ejusque magno tempore Xobis aeterna gaudia
Postulavit auxilium. Donet Firmini precibus.
Brev. Vapincense imp. Vapinci 1499. — 2, 1 gentibus. — 3, 4 Audit.

206. De sancto Finnin«».

Ad Nocturnum.
1. Laudantes Christi famulum 4. Wo defuncto ceteri
Altis canamus vocibus, "Visa Dei potentia
Qui sprevit praesens saeculum Flentes coeperunt conteri
Suspirans pro coelestibus. Deprecantes pro venia»
2. Roboratur jejuniis, 5. Cum vir sanctus egreditur
Fletus fundit oratio, Urbem, leprosus adfuit,
Coelos non motis labiis Qui sanitati redditur
Pulsat mentis affectio. Per osculum, quod praebuit.
3. Hunc, postquam praedicaverat, 6. Summo Deo sit gloria,
Vir exquirit lapidibus, Qui cum supernis civibus
Lacertum quod erexerat Nobis aeterna gaudia
Scatere coepit febribus. Donet Firmini precibus.
Brev. Vapincense imp. Vapinci 1499. — 2,1 Roborator. — 3, 1 Nunc
postquam. — 5, 1 Cum nisi sanctis egreditur.

207. De sancto Firmino.


Ad Laudes.

1. Laudetur ab hominibus, 4. Quo defuncto sanctissimum


Qui coeli tenet gaudium, Corpus in curru ponitur,
Angelorum cum coetibus Sed per ursum saevissimum
Yoces conjungat omnium. Bos unus interficitur.
2. Appropinquante termino, 5. Tunc per Christi potentiam
Quo sanctus pro laboribus Pro bove currum subiit,
Fructum ferret a Domino, Et sie non laedens quempiam
Languere coepit febribus. Ursus ad silvam rediit.
3. Tunc illi dies obitus, 6. Summo Deo sit gloria,
Cum Deo preces funderet, Qui cum supernis civibus
Revelatur divinitus Nobis aeterna gaudia
Et quis ei succederet. Donet Firmini precibus.
Brev. Vapincense imp. Vapinci 1499.

208. De saneta Florentia.


1. Exsultemus et cantemus 2. Cui nomen signans florem
Deo laudes hodie. satis apte congruit,
Qui huic diem dedieavit Xam virtutum honestate
Virgini Florentiae. multiformi floruit.
— 120 —
3. Haec nativo sibi loco 5. Et sub flore juvcntutis
arbor fuit sterilis. bonos fructus protulit
Sed Pictavum transplantata Et talentum sibi datum
< st effecta fertilis. duplicatum retulit.

4. Quam abscidit oleastro 6. In personis Deo trino,


magister egregius. uni in essentia.
Inserens olivae bonae. Patri, nato, paraclito
pontifex Hilarius. sit perennis gloria.

Brev. ms. Pictaviense saec. 15. Cod. Pictavien. 39.

209. De sancto Florentio.


In 2. Vesperis.

1. Sancte confessor Domini. supernae


Gratiae munus humili catervae
Posce, Forenti, Deus ut decenti
Laude colatur.

2. Dum tuo laeti redeunte festo


Debitis lucem veneramur hymnis.
Quae tibi tinis fuit et laborum
Integra merces.

3. Te pater quondam populi perennem


Occidentalis meditans salutem
Pacis aeternae tribuit ministrum
Finibus istis.

4. Hie diu vitae radialis nitore


Praevius duetor fidei sequendae
Mitibus verbis operumque clara
Luce fuisti.

5. Pro quibus demum studiis piorum


Actuum factus comes angelorum
Jam tuae certus preeibus saluti
Consule nostrae.

6. Fac tuo Clemens Deus ut precatu


Expiet nostri maculas reatus
Atque felices faciat beatae
Munere vitae.

7. Sit Deo patri parilique nato


Flamini nee non utriusque sancto
Gloriae summum decus et potestas
Omne per aevum.
Brev. ms. S. Florentii saec. 15. Cod. Bruxellen. 5155.
121 —
210. In festo stigmatum s. Francisei.
In 2. Vesperis.

1. Ad Francisci fama prisci 4. Vernant flores et cruores


Facit laudis fastigium, De plagis miris exeunt,
Quod in isto dante Christo Ut athleta pulchra laeta
Fulgetcrucis mysterium. Vexilla regis prodeunt.
2. Ut formosa rubet rosa 5. Carens dolis ortu solis
Latus emanans sanguine Scandit Franciscus eucharis
Instar nati lanceati, Signum ferens, vitam quaerens
Ut noslavaret crimine. Praedamque tulit tar-
taris.
3. Transfixura clavatura 6. Hujus ducis prece crucis
Manus, pedes mirifica, Adipiscamur praemium,
Cujus forma es et norma, Qua Mariae natus piae
crux, ave, spes unica. Saecli pependit pretium.
Hrev. ms. Francisc. Hispan. saec. 15 /i6. Cod. Parisien. 1064. — 2 1
pubet rosa.

211. De saneto Francisco.

1. Franciscus florens gratia, 4. Vili contentus tegmine,


Forma factus humilium, Saneto calescens flamine
Laetus potitur gloria Vicit algore caumata,
Sortis consors coelestium. Christi dum gestat Stigmata.

2. Hie simplex , rectus , humilis, 5. Verorum pater pauperum,


Pacis eultor amabilis, Nos pauperes fac spiritu,
Lumen in vase fictili Consortes redde superum
Ardens, lucens in fragili. Ereptos ab interitu.

3. In paupertatis praedio 6. Patri, nato, paraclito


Minorum plantans vineam Decus, honor et gloria,
Ostendit magisterio Sint hujus saueti merito
Vitae vivendi lineam. Nobis aeterna gaudia.
Diurn. ms. S. Martini Embricen. saec. 15. Cod. Capit Treviren. 22.
1, 4 consors humilium Hs.

212. De saneto Georgio

1. Ad coeli regis cuiiam 3. Bellavit hie pro renatis


Et ad coelestem patriam Ense cinetus caritatis,
Migravit vir egregius, Clipeum gestans fidei
Martyr Dei Georgius. Et galeam sanetae spei.
2. Leonis more prostravit 4. Exstricavit tunc idola
Viventes bestialiter, Iste verus Christicola,
Super terram militavit Scandens per virtutum clivum
Regnanti aeternaliter. Est professus Deum vivum.
— 122 -
5, Dens, auctor omnium, 6. Gloria tibi. Domine,
In hoc pasehali gaudio Da vires in certamine,
Per sanctorum suffragia Qui surrexisti a mortuis,
Crescat nostra devotio. Nam bona cuncta tribuis.
Brev. Halberstadiense imp. Xorimbergae 1501. A. —
Brev. Halberstadiense
imp. Norimbergae 1515. B. —
5, 1 O decus auctor A.

213. De sancto Gerardo.

1 Coelis eontinimm. civibus annuum.


Festivum celebret plebs pia gaudium,
Cunctis magniticum, quod dat ovantibus
Gerardus meritis. laudibus inclitus.
2. In terris positus sidera transiit
Exemplumque fuit nioribus optimis,
Sic clarus meruit celsius evehi
Tulli suscipiens munera praesulis.

3. Virtutum rutilans lumine splendido


Instruxit populum dogmate vivido,
Quod verbis docuit, praetulit actibus.
Moestis compatiens se dedit ovibus.
4. Victum pauperibus largius auxerat.
In forma Dominum paupere viderat,
Vinum dat fieri lympluca pocula,
Solvit pestifera languida corpora.

5. Sic multis viguit dotibus actuum.


Nunc regno fruitur perpete coelitum,
Quo sanctis precibus crimina tergere
Dignetur. retinent quos mala noxia.
6. Hoc praestet deitas unica. trinitas,
Cui laudes reboat coelica dignitas,
Ac nos hie maculis pluribus obsiti
Oramus veniam fletibus intimis.

Brev. ms. Tullense saec. 15. (Privatbesitz.) A. — Brev. Tullense imp.


Parisiis 1510. B.

214. De sancto Germano.

1. Sublime festum saeculis 3. Fatetur hoc oceanus


Indicit annus versilis. Bis navigando pervins,
Hymnis resultant sidera. Fatetur et Britannia
Plaudunt canore terrea. Erroris unco libera.
2. Germanus admirabilis 4. Testatar orbis Italus
Est index bujus lumini-, Claris fruens virtutibus,
Quo nemo post apostolos Testatur ecce Gallia
Alter fuit praestantior. Pollens magistri gloria.
— 123 —
5. Germane, praesul inclite, 6. Litis solve discrimina,
Vota precantum suscipe Impetra pacis foedera,
Et super astra sedulo Haeredes tandem patriae
Haec offer tuo Domino. Nos tecum redde coelice.

7. Praesta, pater piissime.

Brev. ms. S. Vitoni saec. 13. Cod. Virdunen. 116. A. Brev. ms. S. —
Vitoni saec. 13. Cod. Virdunen. 109. B. —
Brev. ms. Virdunense anni 1352.
Cod. Virdunen. 107. C. —
Hymn. ms. S. Vitoni saec. 14 /i5. Cod. Virdunen.
141. U. — Brev. Virdunense imp. Parisiis 1525. E. 1, 4 terrena C. — —
2, 1 Et index C. —4, 2 Claris frequens BC. —
Mel. Sidus solare revehit. :

215. De sancto Gereone.

1. Rex sempiterne, lucis auctor unice,


Nos atque plebis cerne vota supplicis,
Tui perennis sub honore nominis
Laudi piorum servientes martyrum.

2. Tu Gereonem ,
praepot entern militem,
Viris trecentis bis novenis additis,
Ut castra quondam praenitebant Abraham,
Nobis patronum sanxeras testem tuum.

3. Victoreadem mente spernens judicem


Triginta secum terque centum martyrum
Trophaea sacra vexit ad coelestia,
Par Gereoni passione martyri.

4. Splendent ad ista martyrum solemnia


Septem lucernae fulguranti lumine,
His Cassius praefulget et Florentius
In laureato purpuratorum choro.

5. Ave, beata martyrum constantia,


Multiplicata triplici victoria,
Pacem manentem, sanitatem perpetem
Te deprecante consequamur prospere.

6. Sit trinitati laus perennis simplici,


Patri potenti filioque compari
In unitate spiritus paracliti
In sempiterna saeculorum saecula.

Antiph. ms. Sanctense s. n. saec. 13. A. — Brev. ms. Coloniense saec.


14. in. Cod. Londinen. Add. 31913. B. — Psalt. ms. Mariae ad Arborem
S.
saec. 15. Cod. Sancten. Reg XVI 2. 1

. C. — Diurn. ms. Coloniense anni 1429.


Cod. Berolinen. VIII 14. D. —
Psalt. ms. Cranenburgense saec. 15. Cod.
Berolinen. Fol. 231. E. —
Brev. ms. Belisianum saec. 15. Cod. Bruxellen.
9786—90. F. — Diurn. ms. Coloniense saec 15. Cod. Darmstadien. 2231. G.
124

216. De sancta Gertrate.


Ad Laudes.

1. Veneremur solemniter 4. Nam nata ducis Austriae


Auctorem pudicitiae, Votis restat viriliter,
Christum, qui mirabiliter Spoudens se regi gloriae
Dona largitur gratiae. Adhaesuram perenniter.
2. Cujus fulta praesidio 5. Hiuc saerati velaminis
Gertrudis, virgo regia, Suscipiens insignia
Victo nmndi naufragio Gradatim ad regiminis
Pervenit ad perennia. Provebitur officia.

3. Haec generis fastigia 6. Sic dignitate praedita


Sacris transcendit moribus Yirtutum auxit opera,
Anlielans ab infantia Cujus Christus per merita
Redimiri virtutibus. Nostra relaxet scelera.
7. Patri natoque pariter
Sit decus, laus et gloria
Cum spiritu. qui jugiter
Regit, gubernat omnia.
Antiph. ms. Tungreuse IV. saec. 15. A. —
Brev. Leodiense imp. Coloniae
1488. B. —
Orat. ms. Coloniense saec. 15. Cod. Colonien. 7. C. Brev. ms. —
Leodiense saec. 15. Cod. Darmstadien. 394. D. —
4, 1 Austriae hier gleich-
bedeutend mit Austrasiae, was ABD setzen, der Vers aber verbietet. 6, 1 —
Hinc dignitate C.

217. De sancta Gertrnde.


In 2. Vesperis.

1. Gertrudis almae praemia 4. Apostolorum gratia


Sacra canunt solemnia. Et martyrum victoria,
Quam angelorum curia Confessorum constantia,
Transvexit ad coelestia. Virginum pudicitia.
2. Haec namque mundi gaudia 5. Flos virginum, florentia
Sprevit cum abstinentia. Duc nos ad contubernia,
Despiciens terrestria Inter sanctarum milia
Transcendit ad perennia. Carpens rosas et lilia.

3. Archangel orum gloria. 6. Deo patri sit gloria


Patriarcharum munia. Cum nlii substantia
Prophetarum praesagia Et spiritus dementia
Nos invitant ad gaudia. Per saecla pollens omnia.
Brev. Leodiense imp. Coloniae 14^ v .

218. De sancto Gisleno


Ad Vesperas.

1. Haec nunc frequens devotio 2. Abrahae more patria


Praeclaro pangat jubilo, Qui linquens beneficia,
Hymno resultans merita Se commisit exsilio
Sancti Gisleni praeclua. Oraculo sidereo.
— 125 —
3. Qui deserti latibula 4. Confortent ejus commoda
Ursis penetrat abdita, Nos peccatores inclita,
Praedicans dotem ficlei Ut probra mundi vincere
Ut praecursor altissimi. Laeti possimus provide.
5. Hoc summa praestet Caritas,
In deitate trinitas,
Cui decus et gloria
Est per aeterna saecula.
Offic. ms. S Gisleni saec. n /i2. Cod. Montensis 27 (221).

219. De sancto Gisleno.

Ad Nocturnum.
1 Rex sanctorum lux et , virtus, 4. quam digne tu laudaris
Verus de Deo Deus, sanctorum solemniis,
Audi laudes nunc benignus, Quos facis gaudere sertis
quas tibi subtilius semper candidissimis,
Tarn clerus quam praesens Sanctus quibus nunc Gislenus
vulgus laetatur cum angelis.
devoti persolvimus.
2. Quidquid spirat, te collaudat, 5. Qui vitam duxit pudicus,
quidquid est, te praedicat, plenus et virtutibus
Inter quae vox nostra pulsans Divinoque verbo clarus,
ad te, Christe, clamitat, multis fulsit angelus,
Ut pium praestes auditum, Nuntius salutis factus,
toto corde postulat. quos misit coelestibus.
3. In te solo spes tuorum 6. Praesta votis supplicantum,
certa stat credentium, quod vox poscit cordium,
Quos levas festis sanctorum, Esse credimus quem trinum
confortas et plurimum, est unum et verum Deum,
In quis nomen tuum sanctum Exstat cui posse totum
laudatur per saeculum. per saeclorum saecula.
Offic. ms. S. Gisleni saec. n /i2. Cod. Montensis 27 (221).

220. De sancto Gisleno.

Ad Landes.

1. Gratias tibi pro posse 2. Cujus obtentu, precamur,


reddimus, Jesu bone, nobis parcas omnibus,
Qui nos es tanto pastore Indulgens culparum actis,
dignatus invisere, quos incaute gessimus,
Quo docemur cuncta terrae Atque jungas jam placatus
blandimenta spernere. civibus coelestibus.
3. Praesta votis supplicantum.
Offic. ms. S. Gisleni saec. n /i2. Cod. Montensis 27 (221). Scheint wohl
nur Divisio des vorhergehenden Hvmnus zu sein.
— 126 —
221. De sancto Goare.

1. Laetabunda laude pia 4. Uiide choris angeloram


Haec resultet ecclesia Et coetibus populorum
Venerando tarn inclita Tanti patris cum gloria
Sui patroni merita. Celebris est memoria.
2. Qui virtute caritatis 5. Hanc devote celebrantes
Et spiritu pietatis Deprecamur supplicantes,
Repletus ab infantia, Nos conserva, rex coelorum,
Fretus Dei dementia, In saecula saeculorum.
3. Äliraculis corruscabat. 6. Summo patri sit gloria,
Per quae Deus comprobabat Nato virtus, victoria,
Ejus vitae sanctitatem. Una sancto cum flamine
Meritorum claritatem. Soli Deo sine fine.

Brev.ms. S. Castoris ad Confluentes saec. 14. Cod. Capit. Treviren.


181. A. —Brev. ms. S. Castoris saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 165. B. —
Brev. Spirense imp. Venetiis 1509. C. —
1, 4 Tanti confessoris merita. C.

5. 1 Hunc devote C.

222. De sancto Goerico.

1. Novum coelo fit gaudium 4. Praesulatus hinc apicem


Hujus praesulis gloria, Sanctus Arnulphus praebuit,
Sic ad ejus praeconium Sustinuit pontificem,
Resultet nunc ecclesia. Cum eremus huic placuit.

2. Ex praeclaris parentibus 5. Quot, quanta bona faceret,


Hie Goericus gignitur, Breve non est hie canere,
Mundo magnis hominibus, Vel quam stolam meruerit,
Comes, dux, rex attollitur. Sed docet nos sie vivere.
3. Tandem privatus lumine 6. gloriose pontifex,
Äletim caecus aggreditur, Nobis ad te clamantibus
Ubi divino numine Esto festinus opifex
Visus integer redditur. Nostris necessitatibus.
7. Trinitati sit gloria,
Laus, honor cum imperio,
Divinaque potentia
Nos regat hoc exsilio.
Brev. ms. Metense saec. 15. Cod. Meten. 462. — 4, 4 heremis.

223. De sancto Gorgonio.


Orbis Christe salus atque redemptor,
Nos in laude tua fac sine culpa
Hunc transire diem, quo celebratur
Festum Gorgonii martyris alnii.
— 127 —
2. Hie pro te socio cum Dorotheo
Mundi furorem
delicias atque
Contempsit procerum multiplicesque
Poenas sustinuit mente potenti.
3. Ardens igne tuo cordis in imo
Flammas non metuit sed superavit
Non tormenta timens, vincla, flagella
Constanter tolcrans, prospera calcans.
4. Pugna multimoda fortiter acta,
Tandem victor init coelica regna,
Et regis quoniam spreverat aulam,
Nunc te dante tua regnat in aula.
5. Quo nos ut vitiis exoneratos
Ipsius meritis atque beandos
Carnis post obitum scandere dones
Devotis preeibus, Christe, rogamus.
6. Sit cum patre tibi spirituique
Sancto, nate Dei, gloria perpes,
Virtus,imperium lausque perennis,
Qui solus moderans euneta gubernas.
Cod. Bruxellen. (ol. Nicolai Cusani) 10615 —
729. saec. 11. in. 3, 2 —
sed speravit Hs. — 4, 1 fortiter eta Hs. —
4, 3 Et quoniam regis Hs. —
Cfr. Catal. Codd. Hagiograph. Bib. Reg. Bruxellen. II, 395.

224. De sancto Gregorio.


Ad Vesperas.

1. Gaude, coelestis curia, 4. Psallamus totis nisibus,


Nostra resultet patria, Jungamus preces preeibus,
Cum recensentur annua Laudes canentes singuli,
Gregorii solemnia. Dicamus tanto praesuli:
2. Qui totus apostolicus, 5. Gregori, dulcissimum
Miraculis, virtutibus Organum
Sancti spiritus
Praeventus Dei gratia, Atque virtutum speculum,
Refulsit in ecclesia. Posce nobis suffragium.
3. Crebris correptus febribus, 6. Ut hoc possimus consequi,
Miris pollens affectibus, Quo te gaudemus perfrui
Se praesumebat diligi, In summi regis gloria
Quod merebatur argui. Per infinita saecula.

Brev. ms. Coloniense saec. 15. Cod. Bruxellen. 3023 — 24.


225. In Ordinatione s. Gregorii.

1. Sancte, tu praebe miseris misertus


Lacrimas juges, gemitus profundus,
Et tuis certe meritis resurgunt,
Quos sua premunt.
— 128 —
2. Credimus Christum, pretium laborum,
Praemium justum studiis dedisse,
A quibus artus etiam solutos
More bearis.

3. Gloriam Christo supplices canamu-.


Corde praestanti tibi servienti.
Tanta qui pollet. deitate simplex,
Trinus et unus.

Brev. ms. B. Arnulphi Metensis saec. 14. in. Cod. Metensis 45. A. —
Brev. m>. 8. Arnulphi anni 1327. Cod. Meten. 46. B. Brev. ms. — S.
Arnulphi anni 1332. Cod. Meten. 3:33. C. 2, 4 lies Morte? —

226. De saneta Gndila.

1. Exsoltet vox ecciesiae 3. Arbor hiberno tempore


Diem recensens hodie. Vernam dat pulchritudinem,
Quo vigilantem famulam Signans exutam corpore
Christus assumpsit Gudilam. Coelo florere virginem.
2. Quae coneepta nunciatur 4. Cujus praefulget meritum
Angelieis oraculis, Salva regis in filia,
Haec assumpta decoratur Qua secus maris ambitum
Dignis laude miraculis. Baptismo gaudet patria.
5. Deo trino ac simpliei
Corde psallamus supplici.
Fruamur ut conceutibus
Cum Gudila coelestibus.
Brev. S. Gudilae Bruxellen. imp. Parisiis 1516. A. — Proprium Bosco-
duceuse imp. s.1. et a. B. —
5, 2 psallemus A.

2^7. De saneto Gudwalo.


Ad Vesp. et Noct

1. Tibi canunt nato Dei 4. Rex Christe, solus talium


Cives chorique coelici Qui factor es magnalium,
Pro Gudwali consortio. Amiei talis gratia
Tuo splendore fulgido. Nofl de supernis visita

2. Qui militat clarissima 5. Tanti precatu militis


Miraeulorum gloria Dimitte noxam servulis,
Ponto, solo, centro poli Ut civibus cum coelicis
Per te satorem saeculi. Tuis fruamur gaudiis.
3. Haec attestantur angeli. 6. Grates tibi persolvimus
Haec clamant Adae tilii, In Gudwali magnalibus,
Terrae marisque bestiae In trinitate qui manens,
Creaturaeque ceterae. In unitate permanens.

Br- Blandiniense saec. 14. Cod. Londinen. Add. 29253


— 129 —
228. De sancto ßudwalo.
Ad Laudes.

1. Gudwalum laudabilem, 3. Coelique se disruperant


Gudwalum mirabilem, Et angelos demiserant
sanctitate spien didum, Tuis parendo nutibus
Virum Deo gratissimum. Christique sacris laudibus.
2. Tibi Deoque psallimus, 4. Ergo his obsequentibus,
Per quem marinis fluctibus Apostolis psallentibus,
Praesideras et bestiis In patriarchae finibus
Tuis dictis parentibus. Tuus quievit spiritus.

5. Sit trinitati gloria,


Sit unitati gratia,
Patri, nato, paraclito
Aevo perenni vivido.

Brev. ms. Blandiniense saec, 14. Cod. Londinen. Add. 29253.

229. De sancta Hermelinde.


Ad Vesperas.

1. Ovet jucunda concio, 4. Incumbat phalanx coelica


Cantus pangat hymnidicos, Defunctam locis eremi,
Hermlindis cum obsequio Auditur hie glorifica
Laudet actus mirificos. Vox non fleri aut ingemi.
2. Hujus adolescentiae 5. Res palam fit hominibus
Nitor ut Stella damit, Per celebres exsequias,
Et laurus pudicitiae Quae fiunt a coelitibus,
Adusque mortem viruit. Plebs elevat reliquias.
3. Deserti loca coluit 6. Mox fiunt hie prodigia,
Mundi vitans contagium, Nam salus datur languidis,
Nee illi par innotuit Fidis salutis copia,
Hie ullus abstinentium. In detrimentum perfidis.
7, Sit laus patri cum filio,

Una sancto spiritui


Et virginis oratio
Nos juvet eo perfrui.
Brev. ms. Bethuniense saec. 16. Cod. Atrebaten. 884.

230. De sancta Hermelinde.


Ad Laudes.

1. Ecce ascendit propere Da merum, Christe, gaudium,


Aurora lucis praevia, Absterge euneta crimina,
Xos creatori psallere Qui das Hermlindi praemium
Creata monent in via. Quaterna poenitentia.
Dreves, Hymni Inediti. III. 9
— 130 -
3. Qoae castitate floruit, 4. Sepultam a coelicolis,
Parens obedientia Fruentem coeli gloria
Et quae desertum coluit Laudari a terrigenis
In mira abstinentia. Diversa dant insignia.

5. Sit laus trinae unitati,


Honor, virtus, victoria,
Omnis absit faex peccati
Hermlindis precum gratia.

Brev. ms. Bethuniense saec. 16. Cod. Atrebaten. 884.

231. De sancto Hugone.

1. Exsultet aula coelica, 8. Cujus tumba fert oleum,


Laetetur mundi machina, Matris olivae nescium,
Dum refert solis orbita Quod natura non protulit,
Hugonis sacra solemnia. Marmor sudando parturit.

2. Miranda ejus sanctitas 9. venerande pontifex,


Et praedicanda pietas Pius nee tardus opifex
Largitur indulgentiam Cunctis, qui eorde credulo
Colentibus et gratiam. Te poseunt in periculo,

3. Attenuabat nimiis 10. Aufer mortis dispendia,


Corpus suum jejuniis Confer vitae stipendia,
Pernoctans in vigiliis Ut post carnis exsilia
Et precibus assiduis. Tecum simus in gloria.

4. Virtutum aromatibus 11. Prodesse tuis famulis


Sanctisque plenus moribus Dignare dux amabilis,
Suaviorem balsamo Sentiant nostra precamina
Odorem dedit saeculo. Tua semper munimina.
5. Migravit ad sideream 12. Tu es nostrum refugium.
Coelestis regis patriam Tu robur potentissimum.
Exutus carnis pondere Tu salus et protectio
Sub hodierno tempore. Nostraque jubilatio.

6. Gaudet in summa requie 13. Natale tui transitus


Perpetualis gloriae Colentes nos festivius
Jesu benigni faciem Paterno vultu respice
Yidens desiderabilem. Et nostra vota suseipe.

7. Hunc diligebant praesules, 14. Glorificemus consono


Venerabantur consules, Cordis et oris jubilo
Compleetebantur principes Deum patrem cum tilio

Anglorum atque proceres. Et spiritu paraclito.

Grat. ms. Thosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948.


— 131 —
232. I>e sancto Jacobo.

1. admiranda bonitas 4. Hie idolorum statuas


Universi creatoris. Urens destruxit liquide
Cujus superna pietas Atque eulturas fatuas
Et divini fons amoris Exinanivit rigide.
2. Choros ornat angelorum 5. Sancto repletus numine
Coelique decus, agmina Jesu Christi passionis,
Gaudent ex his supernorum Claro fulgebat lumine
Et tota mundi machina. Sanctae resurrectionis.
3. Justis Mariae Jacobus 6. Exhinc daemones ligavit
Coetibus associatus. Et virtute sanctae crucis
Gloriosus apostolus, Hermogenem baptizavit
Christo, qui consanguinatus. A'iam dans aeternae lucis.

7. Ad quam nos, sanete Jacobe,


Digneris nunc perducere.
Ut nos fruamur lumine
Semper divinae gratiae.
Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503.

23o. De s. Jacobo Archiepiscopo.

Ad. Yesp. et Noct.

1. Archiepiscopi Jacobi festum


Neminem habeat hodie maestum,
Haec dies celebris gaudia donat,
Compotes gauclii rite coronat.

2. Jacobi merita longe lateque


Liquido didicit regio quaeque,
Itinerarius apostolorum
Fregit simulacra daemoniorum.
3. Per juga montium retia jecit 7

Fructum eximium Domino fecit,


Alpium incolas fönte renatos
Christo restituit justiticatos.
4. Cendronum Jacobus cum fuit nactus,
Creverunt Jacobi nomen et actus,
Multa miracula digna relatu
Sunt almi Jacobi facta precatu.
5. Pater ingenite, Jacobi festa
Colere famulos sedule praesta,
Hoc unigenitus, hoc sacrum flamen,
Hoc nobis conferat trinitas. Amen.
Brev. ms. Tarantasiense saec. 15. Cod. Luo-dunen. 478.
— 132

2 '14. De s. Jaeobo ArchiepiM'opo.


Ad Laudes.

1. Ciatuletur hodierua Sacro fönte nonduni natus


die nostra coneio venit ab Assyriis,
De pastoris et patroni Vitae [viam sequens] metam
nostri natalitio, imponensque vitiis,
Qui a Christo eoronatur Fönte lotus salutari
in coeli palatio. tit sine contagiis.

2. Iste darum genus ducens Honoratum imitatus


proavorum germine. pollentem in Gallia,
Dum errorem caecitatis Jubar solis sanctitate
agnoscit indagine. fulsit et justitia,
^»uidquid vidit. parvipendit Nam virtutes operatus
pro superno numine. fuit et prodigia.
5 Deo patri sit potestas.
honor et imperium,
Pari quoque potestate
praedicemus nlium.
Ab utroque procedenti
sit decus eximium.
Brev. ms. Tarentasiense saec. 15. Cod. Lugdunen. 478. 2,3 Dum —
d azt. — 3, 4 sq. agiioseit quidquid vidit et parvipendit iudapine Hs. —
fehlen 4 Silben: die Klammer bedeutet eine Konjektur, die sieb schwerlich
teicheln kann, gerade die "Worte getroffen zu haben, die hier ausgefallen.

235. De saneto Jodoco.

1. Hymnidici sonent toni, 3. Ad nihilum hie redegit


Ut intonent dulcisoni Mundi pompam ac elegit
Consona symphonia; Vit am solitariam,
Salutares adsunt joci Eremitae typum gessit
Prodeuntes in Judoci Macerandoque repressit
Laudanda solemnia. Se per abstinentiam.
2. Propter Christum, quem amavit, 4. Judocum inter cetera
Regnuni patris recusavit Sacrarum rerum opera
Et ejus palatia, Laudat hoc miraculum,
Vitam egit paupertatis, Peregrinum, quem cremavit
Ut coelestis bonitatis Ignis, Christus liberavit
Frueretur copia. Ad Judoci titulum.
5. Hunc patronum collaudemus.
Collaudantes imploremus
Ejus patrocinia.
Ut vitia repellamus,
Virtutibus floreamus
Per ejus suffragia.

Tungrense IV. saec. 15.


— 133 —
2.')(i. De s. Johanne Baptista.

1. Amicus sponsi, magno gaudens gaudio,


Sponsam habentis castam in conjugio.
R° Sanctus Johannes Baptista ad Dominum
Deum pro nobis exoret altissimum.

2. Baptista sanctus, sacri Christi corporis


Tinctor Jordanis alveo in fluminis.

3. Cujus ad ortum magnus venit nuntius


Praenuntiandum, Gabriel archangelus.

4. Datum est cui tale Privilegium,


Primus ut regnum praedicet perpetuum.
5. Electus veri in modum luciferi,
Solis praecursor, propheta altissimi.

6. Faciem patris ante missus angelus


Promittens coeli regna poenitentibus.

7. Gaudens in suae parentis visceribus


Mariae sanctae salutantis vocibus.
8. Heremitarum exemplum egregium,
Domino Deo soli servientium.

9. Judae excelsi pastor Odollamita,


Testis in unda exsistens aquatica.
10. Kameli pilis indutus pro vestitu,
Heliae plenus virtute et spiritu.

11. Limes perfectus legis et prophetiae


Ac spiritalis evangelii gratiae.

12. Mellis silvestris agresti edulio


Et locustarum cibatus in eremo.

13. Nativitatem praecedens prophetia,


Juste et vere dictus Dei gratia.

14. Ortus in mundum multorum cum gaudio,


Plebis perfectae praeparator Domino.

15. Plus quam propheta, suo monstrans digito


Agnum praedictum vatum vaticinio.

16. Quo majorem ullnm ex muliere natum


Dominus dixit virum non resurgere.
17. Rege ut Christo non careret capite,
Cephale sacro truncatus in carcere.

18. Spiritu sancto repletus ex utero,


Ebrietatis omni carens poculo.
— 134 —
19. Tantus ac talis, cujus diu tacitas
Soluit nomen patris linguae loquelas.
20. Yox in deserto clamitans, dominicas
Rectas parari vias atque semitas.
21. Xristo parata largae lucis lucerna,
Ad confundendos aemulos aptissima.
22. Ymnistae sui fragilis et miseri
Reminiscatur in conspectu Domini.
23. Zachariana proles primum Dominum
Roget pro nobis regnantem in saeculum.
Cod. Bruxellen. 8860—67. saec. 10. in. —
5, 2 Solis percussor. 9, 2 —
aquatina. — 10, 1 vestito. —
16, 2 virum ergänzt. 17, 2 cephala. — —
19, 2 Soluit ist entweder dreisilbig oder eine Silbe ausgefallen. 20, 1 —
clamitantis. —
Cfr. Duemmler, Specimen p. 17 sq.

237. De s. Johanne Baptista.

1. Gaude, Johannes, Domini praecursor,


Gaude dux, pastor venerande noster,
Nosque laetemur famuli devoti
Te venerantes,
2. Dignus es omni benedici laude,
Te non est major muliere natus,
Baptista Christi pariterque nate,
Sancte Johannes.
3. Nam peccatores fragilesque sumus,
Tu fortis, justus, pietate plenus,
Delicta nostra meritis beatis
Ablue cUncta.
4. Semper, precamur, miserere semper
Poscimus pie memor esto nostri,
Offer ancillas Domino coelorum
Omne per aevum.
5. Sit Deo nostro decus et potestas,
Sit salus perpes, sit honor perennis,
Qui summa coeli resides in arce
Trinus et unus.
Brev. ms. S. Aldegundis Malbodien. saec. 14. Cod. Cameracen. 129. A- —
Psalt. ms. S. Vincentii Cenomannen. saec. 15. Cod. Cenomannen. 134. B. —
Hymn. mg. Berchingensis saec. 15. Cod. Coli. ss. Trinitatis Cantabrigen. O III
54. C. — Orat. ms. Thosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948. D. 1, 4 Te —
memorantes B. —
2, 1 Dignus est B; Dignus es nofetra C; benedicta laude
A. — 3, 4 Absolve cuncta A. —
4, 1 precamur adjuva nos semper C. —
4, 2 pie miserere nostri B. —
4, 3 Offer clientes C, famulos B; da ancillas
metrisch die richtigste Form, belasse ich diese. Vielleicht ist der Hymnus ur-
sprünglich für ein Frauenstift gedichtet. —
5, 1 sqq. Sit salus illi ete. A. —
residene B.
— 135 —
238. In Nativitatc s. Johannis B.
Ad Tertiam.

1. Baptistae natalitia 4. Hie solus dignus flumiue


Johannis cum laetitia Lavare regem gloriae,
Confrequentet ecclesia Non solumque praedicere
Sonando nova cantica. Sed digito ostendere.
2. Qui clausus matris utero 5. Quanto luna sideribus
Alludit Dei filio Praefertur in splendoribus
Ac muti patris senio Et rosa eunetis floribus,
Succurrit verbo reddito. Hie tanto sanetus caeteris.
3. Propheta, eultor eremi, 6. Praesta, pater ingenite,
Martyr et lucerna spei, Jesu, cum saneto flamine,
Diligens praeco, Domini Ut praecursoris preeibus
Praecursor, gemma fidei. Jungamur in coelestibus.
Brev. ms. S. Mariae de Duna saec. 13 /i4. Cod. Semin. Brugen. 184 (54).

239. In Nativitate s. Johannis B.


Ad Completorium.

1. Jucundare, mater ecclesia,


Nova nobis adsunt solemnia,
Gabrielis fatu mirifica,
Veneranda orbis per climata.
2. Elisabeth en parit filium,
Praecursorem, vatem et angelum
Ac majorem natis mortalium,
Mundo missum a summo numinum.
3. Adhuc clausus alludit puero,
Quem Maria gestat in utero,
Salutato praedulei socio
Inardescit jueundo jubilo.
4. Sic regali pollens prosapia
Decus vatum, laudum materia,
Mundum spernit factus hermicola;
Infiammatus divina gratia.
5. Es lucerna mundi gaudium, et
Splendor patrum, vatum silentium,
Dux justorum vitaeque speculum
Ac signifer sanetorum omnium.
6. Sit laus patri, nato, paraclito,
Trinitati carenti termino,
Ac baptistae pio suffragio
Collocemur polorum atrio.
13 /i4.
Brev. ms. S. Mariae de Duna saec. Cod. Semin. Brugen. 184 (54).
— 136 —
240. In Decollatioiie s. Johannis B.

Ad Tertiam.

1. stupenda baptistae sanctitas,


Quem honorat ipsa divinitas,
Cui tota monstratur trinitas,
Non est Uli nee erit paritas.
2. Is lucifer, solaris radius,
Trinitatis testis et medicus,
Paranymphus sponsi ac socius,
Summi regis amicus intimus.

3. Rubet tantus cruore roseo,


Proh dolor, jam caput cum gladio
Trucidatur, fertur convivio,
Saltatrici datur pro praemio.
4. baptista, vates eximie,
Quem coelestes laudant exeubiae,
Jam sanetorum splendes in acie,
Per te locus nobis sit veniae.

5. lucifer, finis moestitiae,


jueundum jubar laetitiae,
Famulantum valle miseriae
Odas, voces precesque suseipe.
6. Sit laus nato, patri, paraclito,
Trinitati carenti termino,
Ac baptistae pio suffragio
Collocemur coelorum atrio.

Hiev. ms. S. Mariae de Duna saec. 13 /u. Cod. Semin. Brugen. 184 (54). —
Vor Str. 1 befindet sich eine Srophe von abweichendem Versmafs, die ich
deshalb als vermutlich unecht nicht in den Text aufnahm; sie lantet:
Salve, vates eximie,
Johannes, Dei gratia,
Felix felici nomine
Divina dementia.

241. In Decollatione s. Johannis B.

Ad Completorium.

1. Stupet ordo et ratio, 3. Hie prophetarum signifer,


Dignus omni praeconio Quem nuntiavit Gabriel,
Quod decollatur capite Hie ut sol in meridie
Johannes, major homine. Splendet sanetorum acie.
2. Quem praeclara nativitas 4. Extollitur prae ceteris
Et vitae ornat sanetitas, Hie, cujus nullus similis,
Xobilitant miracula Quem honorat divinitas,
Et signa praeclarissima. Cui se monstrat trinitas.
137 —
5. Hie dignetur suseipere 6. Deo sit laus et gloria
Laudes nostras, ut vivere Per infiuita saecula,
Possimus sine termino Qui praecursoris preeibus
In sanetorum consortio. Nos jungat coeli civibus.
Brev. ms. S. Mariae de Duna saec. 13 /u. Cod. Semin. Brugen. 184 (54).

242. In Decollatione s. Johannis ß.

1. Baptista nobis hodie 4. Baptistam dum persequitur,


Diem offert laetitiae, Herodes vivens moritur,
Qua ejus decollatio Baptistaque consequitur
Recolitur et passio. Vitam, dum morti traditur.
2. Baptistae quanta dignitas 5. Baptista nobis annue,
Sit, refert ipsa veritas, Ut doeuisti vivere,
Quem multum honorificat Et minus doctos instrue
Et plus magnis magnificat. Nos ut vicisti vincere.
3. Baptistae juste nuptias 6. Baptista duce praevio
Detestanti nefarias Declinemus ab invio
Hcrodes et Herodias Tenentes vitae semitas,
Mortis tendunt insidias. Hoc praestet saneta trinitas.

Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503.

243. De s. Johanne Evangelista.


Ad Vesperas.

1. Magnus Johannes emicat, Coeli petens fastigia


Quem vera lux illuminat, Dignus pudoris vernula
Vino salutis ebriat Prae ceteris mortalibus
Amoris implens gratia. Deum tuetur altius.
2. Qua praepotens apostolus Tanto perunetus chrismate
Verbi refulsit profluus. Mundum replevit dogmate,
Ructans Dei magnalia Monens caduca spernere,
Christi retexit abdita. Aeterna coneupiscere.
3. Virtute pollens gratiae, Hujus Deus nos annuat
Christi recumbens pectore Sequi benignus dogmata,
Verbi fluenta hauserat, Quo supplicante sedulo
Divina pandens carmina. Christi fruamur gloria.

7 Sit trinitati gloria,


Virtus, honor, potentia,
Cujus Johannes gratia
Magnus viget per saecula.

Brev. ms. Hispanicum saec. 11 /i2. Cod. Londinen. Add. 30849. A. —


Hymn. ms. S. Vitoni saec. 15. Cod. Virdunen. 141. B. —
Orat. ms. Thosanum
saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948. C. —
1, 4 implet C. —
2, 1 Quam praepotens
A. — Str. 3 fehlt A. —
6, 1 Cujus Deus C. —
6, 2 dogmate A. 6, 3 —
sedula A. —
7, 2 Honor virtus C, honor decus B.
— 138 —
244. De >. Johanne Evangelista.
Ad Xocturnum.
1. Iste cunctonim flos apostolorum,
Domino gratus, Johannes vocatus,
Hodie laeta meruit secreta
Scandere coeli.
2. Hie est symmista et evangelista,
Tonitrus spien dens, aquila transcendens,
Qui capit forte, nee dolent in morte
Corporis artus.
3. Ad mox coneussa
sacra jussa cujus
Membra defuneta vitae sunt conjuneta.
Morbo gravati priscae sanitati
Restituuntur.
4. Unde nunc laetus noster iste coetus
Mente devota hymnos atque vota
Pariter solvat laudesque revolvat
Omne per aevum.
5. Sit salus Deo et nobis in eo,
Per quem fit salus poenitetque malus,
Qui coelum fundat solumque feeundat,
Trinus et unus.
Brev. S. Barnardi in Roraanis imp. in Romanis 1518.

245. De s. Johanne Evangelista.


Ad Laudes.
1. Ave stellae maris, 4. Monstra te electum
Custos singularis. Christi praedilectum,
In qua est absorpta Fiat per te suus
Mors mortisque porta. Chorus iste tuus.

2. Sumens non in vanum 5. Virgo pretiose,


Divinum arcanum, Cunctis gratiose,
In te nulla saevae Servos tuos pastos
Damna sentis Evae. Redde Deo castos.

3. Solve involutos. 6. Vitara praestet puram


Liga dissolutos. Viamque securam.
Ingratis ignosce, Ut hie liberemur
Bona cunctis posce. Tecumque laetemur.
7. Sit laus trinitati,
Simul unitati,
Uni trinum munus,
Tribus honor unus.
Brev. B. Barnardi in Romanis imp. in Romanis 1518.
— 139 —
246. De s. Johanne Evangelista.
Ad Primam.

1. Ave, pie Christe, 3. Per cujus acuraen


Qui evangelistae Videns trinum numen
Johannis es lumen, Vitae spargit lumen,
Doctor, Carmen, numeii. Paradisi flumen.

2. Virgo et electus 4. Fervens mitigavit


Hausit praedilectus Vas, virus potavit,
Supra Christi pectus Virgas immutavit
Fontem intellectus. Stratos suscitavit.

5. Sit laus trinitati,


Simul unitati,
Uni trinum munus,
Tribus honor unus.

Brev. S. Barnardi in Romanis imp. in Romanis 1518.

247. De s. Johanne Evangelista.


Ad Tertiam.

1. Veni, creator Spiritus, 3. Accende nos medullitus


Et per Johannis merita Amoris flamma subita,
Nobis missus divinitus Qua Christi cari penitus
Mentes nostras inhabita. Arserunt cordis abdita.

2. Qui diceris paraclitus, 4. Per te sciamus, da, patrem


Perlustra nos, lux inclita, Et te spiritum pariter
Qua Johannes, vir inclitus, Et hunc, qui moriens matrem
Coeli vidit abscondita. Johanni dedit dulciter.

Brev. S. Barnardi in Romanis imp. in Romanis 1518.

248. De s. Johanne Evangelista.


Ad Sextam.

1. Accende, sancte spiritus, 3. Hostem repellas longius


Nos tui flamma subita, Dilecti tui precibus,
Qua Johannis medullitus Da veniam propitius
Cordis arserunt abdita. Et pacem nostris mentibus.

2. Tu septiformis munere, 4. Per te sciamus, da, patrem,


Hoc vas tibi tu dedicas, Et te spiritum pariter
A quo mundo das bibere Et hunc, qui moriens matrem
Potiones mirificas. Johanni dedit dulciter.

Brev. S. Barnardi in Romanis imp. in Romanis 1518.


140 —
iM!>. De s. Johanne Evangelist*.

Ad Xonam.

1. Evangelistae, coeli citharistae,


Legis legistae novae tuae, Christe,
Gratiae cistae, fulget dies iste,
Johannis boni.
2. Gemmis ornatum vas fuit mirandum.
Ad illustrandum jubar mundo datum,
Lilium gratum. castis imitandum
Aquila throni.
3. Secreta caeli carmine fideli
Visa dictavit, scripta promulgavit,
Multis figuris facta cum futuris
Clausa signavit.
4. Cujus rogatu purga miserando
Nos a reatu gratiam praestando,
Deus, servando nos et consummando
In bono statu.

Brev. S. Bamardi in Romanis imp. in Romanis 1518.

250. In s. Johannis ante Portani.

Ad Vesperas.

Fidelis custos virginis, 3. Supra pectus dominicum


Dei matris et hominis. Recubuisti dormiens,
Quem moriens crudeliter Bibens fontem mirificum,
Tibi dedit fideliter. Fontis fluenta capiens.
Diligenter custodiens 4. Drusianam resuscitans
Honoris reverentia, Reversus ab exsilio,
Sibi praestans obsequia, Domum ejus inbabitans
Ei devote serviens. Dato tibi convivio.

5. Deo patri potentia,


Filio sapientia,
Flamini sancto bonitas,
Tribus est una deitas.

Brer, ms. Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552).

251. In s. Johannis ante Portani.

Ad Noctnmom.

1. Agite, chori modulantis cleri,


Laudes ad coelos mittite Johanni.
- 141 —
2. Moribus castis decenter ornatus
A Christo, cujus amplius amatus.

3. Exsiliatus Johannes dum redit,


Occurrit illi populorum turba.
4. Cujus adventu diu fatigata
Mortua fertur nobilis matrona.

5. Virginis jussu Drusiana surgit,


Ipsum convivam receptura vadit.

6. Laus patri summo pariterque nato


Paraclitoque sancto sit per saecla.

Brev. ms. Arelatense saec. 14. Cod. Parisien. 1285. A. Brev. ms. —
Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552) B. Str. 1, 2 und 6- —
Ad Vesp. et Noct., 3, 4, 5 und 6 ad Laudes. A. 6, 2 stat per saecla B. —

252. In s. Johannis ante Portam.

Ad Laudes.

1. Praerogativa gratia 3. Intromissus in dolio


Dilecte prae discipulis, Pleno ferventis olei,
Largire patrocinia Pro firmitate fidei
Tuis devotis famulis. Cares doloris taedio.
2. Gemmas fractas incredulis 4. Johannes apostole,
Redintegrasti populis, Te deprecamur, recole
Hausto veneni poculo In tuo patrocinio,
Facto crucis signaculo. Coeli fruamur gaudio.
5. Deo patri et filio

Sit laus inindividua,


Sancto flamini tertio
Decus, virtus, perpetua.
Brev. ms. Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552). - 1, 2
dilecti. — 3, 4 Caret. — 5, 2 individua.

253. De sancto Joseph.


Ad Vesperas.

1. Ave, felix altor 3. Solvens offers Deo


Panis angelorum, Deum, jura legis,
Joseph virgo, sponse Fers, aus, cum ipso
Reginae coelorum. In Aegyptum fugis.

2. Sumis tuam sponsam 4. Monstras te esse patrem


Magno cum tremore, Paternali cura,
Quam praecognovisti Dum pro nata prole
Matrem Christi fore. Tanta suffers dura.
— 142

5. Solvis jura earnis 7. Vitam praesta puram,


Plenus Dei dono. Iter para tutum.
Hinc gaudes in coelis Quem tu nutrivisti,
Fruens summo bono. Dominus virtutum.
6. Virgo singularis, 8. Sit laus trinitati,
Justus vocitaris. Salus atque virtus,
Nos labe pollutos Compar unitati
Justos fac et castos. Honor. laus et decus.

Brev. ms. Komanum saec. 15. Cod. Parisien. 13244. A. Brev. S. —


Donatiani Brugen. imp. Parisiis 1520. B. 2, 1 Sumens A. —
Str. 3 fehlt —
A. —4. 2 Parentali cara A. —
4, 3 Dum alendo prolem B. 4, 4 Fers —
cum matre dura B. —
Str. 4 fehlt B. —
5, 2 Clemens pie dulcis B. 5, 3 —
Xos culpis solutus B. —
5, 4 Mites fac et castos B. 6, 3 Nobis adfuturum —
B. —6, 4 Meritis virtutum B. —
7, 1 sqq. Sit laus Deo patri etc. B.

254. De sancto Joseph.


Ad Laudes.

1. gloriose Domini 3. Beate patris munere


Sponse matris altissimi. Sacro ditatus coelitus,
Quem totus orbis non capit, Qui angelorum pabulum
In tuis ulnis jacuit. Nutrivisti humanitus.

2. Cui tota coeli curia 4. Joseph, nutritor gloriae


Famulatur per saecula. In hac valle miseriae,
Hie infans factus parvulus Fac nos per tua merita
Tibi subest humilimus. Saturari in patria.
5. Sit laus patri cum filio

Ex tua sponsa genito


Sanctoque cum spiramine
In sempiterno tempore.
Brev. ms. Komanum saec. 15. Cod. Parisien. 12 344.

255. De sancto Joseph.


All Landes.

1. gloriose Domini 3. Tu regis regem gloriae


Sponse matris altissimi. Ejus putaris genitor,
Quem totus orbis non capit. Qui cum patre et flamine
In tuis ulnis jacuit. Est coeli terrae conditor.
2. Quod Eva tristis abstulit 4. Panis altor angelici,
Prole Maria reddidit. Corde precamur supplici,
Cujus pudoris custos es, Tuo gustemus merito
Testis. Christi nutritor es. Sursum hunc sine termino.
5. Gloria tibi. Domine.
Brev. B. Donatiani Brugen. imp. Parisiis. 1520. — 3, 3 parente. —
Lie<l ist eine Bearbeitung des vorigen.
— 143 —
250. De saneta Julia.

Ad Yesperas.

1. Inclitae laudes canimus, redemptor,


Virginis, cujus redeuntis anni
Monstrat optatum celebrare festum
Una dierum.
2. Haec tibi semper studuit placere
Corde mundato, manibus benignis,
Ut poli sedein mereretur a te,
Vita salusque.
3. Sanguinem fundens proprium rosarum
Instar ardentis violaeque virgo
Sacra complevit geminum decorem
Corde beato.
4. Hujus oramus precibus remitti,
Quidquid ex nobis trabimus reatus,
Culpa ne nostri dominetur atrox,
Rex pie Christe.

5. Laus, honor patri Dominoque Christo,


Spiritus sanctus copuletur illis

Compar et consors, benedicta uni


Gloria regi.
Brev. ms. Jotrense. saec. 13. Cod. Parisien. 750.

257. De sancto Juliane.


Ad Yesperas.

1. Deus, tuorum militum 5. Qui cum paratus sisteret


Virtus, salus ac praemium, Yelut bidens mitissimus,
Qui dimicantes fortiter Percussus ense corruit
Pro te pie remuneras Et reddidit sie spiritum.

2. Üt Julianum, martyrem 6. Brivate locus inclitus


Ac militem fortissimum, Habetur in Arvernico,
Tormenta qui pro nomine Ubi peraeta passio
Tuo libenter sustulit. Haec est beati martyris.

3. Hie oriundus exstitit 7. Cujus sepulchrum sedulo


In urbe Yiennensium. Fratrum frequentant eunei,
Sed pagus hunc Arvernicus Qui digna certo tempore
Transmisit ad coelestia. Deo canunt praeconia.
4. Cujus caput cum perfidus 8. Hujus precatu martyris
AufeiTe vellet carnifex, Tu, Christe, rex piissime.
Praecepit, ut extenderet Et nos misertus adspice
Collum, quod egit mox libens. Et confer indulgentiam.
9. Praesta, pater piissime.
144

Brev. ms. Brivatense saec. 13. Cod. Parisien. 1287. A. —


Brev. ms.
ViennenM saec. 14. Cod. Parisien. 1285 B. —
Ofäc. ms. S. Juliani saec.
16. Cod. Kernen* 191. C. — Str. 6, 7 und 8 leiden B.

258. i>e sancto Juliano.


Ad Xocturnum.
1. Prome festom, plebs benigna, 6. Sacrum corpus pretioso
carminum concentibus, vertice relinquitur,
Solve votum, funde quaestus. Quod Yienuae ceterorum
pande cordis intimum, prae timore deferunt,
Hie tibi patronus exstat Ac deinde Fereoli
Julianus inclitus. consepultum jungitur.
2. Hoc favente eunetis Christus 7. At senes duo veterni,
donat obsequentibus, destituti viribus,
Sanguineni pro quo beatum Membra saneta dum sepulcro
fudit imperterritus, conderent attentius,
Lauream coelo reportans Pristinas vires retentant,
emicantem florihus. convalescuut artubus.
3. Hie Viennae Fereoli 8. Clausa caecis hinc pateseunt
martyris consortio daiite Christo lumina,
Dum revinetus commaneret, Voce mutus ora pandit,
instat exsecutio, lepra carnem deserit,
Quae caveri dum putautur, Languor omnis hinc recedit
dividuntur illico. et medelam provehit.
4. Quod Dei virtute gestum 9. Hinc tua, Deus, tremenda
corde rixo credimus, dona obsecrantibus,
Ut, quia nitet Vienna Parce lapsis, tolle morbos
Fereoli gratia, et relaxa debita,
Esset haec tutela nobis Ut tuas laudes sonoro
hoc juvante congrua. concinamus jubilo.
5. Ferret unus praeeavendi 10. Gloriam patri melodis
dum latebram martyri, personemus voeibus,
Persecutonim catervae Gloriam Christo canamus,
semet ultro dedidit, gloriam paraclito,
Mox caput Deo dicatum Paradiso redde tuo
mucro saevus abstulit. nos sola dementia.
Brev. ms. Brivatense saec. 13. Cod. Parisien. 1287. A. Brev. mg. —
Brivatense saec. 15. (Privatbesitz.) B. 4, 5 Esses hoc A.— 4, 6 hunc —
juvante A. —
5, 1 Fervet iras praeeavendi A. 7, 1 Et senes duo B. —
259. De sancto Juliano.
Ad Laudes.
1. Juliani sanetissimi 2. Athleta praestantissimus
Solemnem diem colimus, Aetate primum tenera
Qua Domino gratissimus Calcata mundi copia
Coeli junetus est civibus. Dei repletur gratia.
— 145

3. Serpentis virus lubrici, 6. Ad te, martyr sanetissime,

Quo primus plaustus periit, Voces ac vota vertimus,


Nacta baptismi gratia Adesto supplicantibus
Nisu toto perobruit. Tuis beatis preeibus.
4. Virtutum micans radiis 7. Mores auferto noxios,
Ac rutilanti jubare Muta, quod male viximus,
Lata per orbis spatia Peracto mundi schemate
Sacro fragravit nectare. Esse dans in coelestibus.
5. Hostes funestos radians 8. Qua regnat potentissimus
Hie defunetus obtinuit Orbis ac noster Dominus
Et sacro caesus capite Una cum saneto spiritu
Mortem felicem subiit. Et neumate paraclito.

Brev. ms. Brivatense saec. 13. Cod. Parisien. 1287. A. Brev. ms. —
Brivatense saec. 15 (Privatbesitz). B. —
Brev. ms. Viennense saec. 14. Cod.
Parisien. 1285. C. —
4, 2 rutilante C, rutervanti A. 7, 3 Peracta A. —
260. De saneto Jnliano.
Ad Vesperas.

1. Juliani celebremus 4. Florem, quem stirps gessit Jesse


Pleno festa gaudio, Pandit invisibilem,
Juliano jubilemus, Serit, replet multa messe
Cujus patrocinio Terram prius sterilem,
Angelorum postulemus Verum docet unum esse
Conjungi consortio. Deum invisibilem.

2. Fide firmus Julianus, 5. Ejus prece fontem fundit


Romanus origine, Tellus taeta baculo,
Sacro per Clementis manus Fama volat, rem diffundit,
Insignitus ordine, Stupor fit in populo,
Christum canit Christianus Se lux ultra non abscondit
Non fractus formidine. Lucens in propatulo.
3. Caenomannis introduetus 6. Ad hunc tota multitudo
Christum praesul praedicat Languidorum confluit,
Confutatur prineeps luctus, Omnis cedit aegritudo,
Gentes Deo dedicat, Morbum omnem destruit,
Fi dem plantat, cujus fruetus Tanta Dei magnitudo
Animas vivificat. Servum suum compluit.
7. quam Clemens et quam bonus,
Simplex Deus trinitas,
A quo missus hie patronus,
Ut clareret veritas,
Cujus nos direxit sonus
In virtutis semitas.
Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 105. A.
Psalt. ms. Psalt. ms. —
Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 106. B. —
MeL: Pange lingua. —
Nach Str. 7 Sit ergo; wohl spätere Zuthat, da 7, 1 sq. schon eine Doxologie
enthält.
Dreves, Hymni Inediti. III. 10
- 146 —
2»>1. De santo Juliano.

Ad Matutinum.

1. Fange, lingua, gloriosi 4. Mortem nati dum deplorat


Praesulis praeconium, Quidam cum gemitibus,
Sed praemHt&t pretiosi Opern Dei dum implorat,
Sol splendoris radium. Juliani pedibus
Ne subintres carcerosi Provolutus, praesul orat
( allis diversorium. Ita flexis genibus :

2. Julianus dum paulatim 5. Ut plebs tua spe levetur,


Fidem tirmat opere, Accingatur robore,
Raunt omnes catervatim Et lux tua declaretur
Tanta signa cernere, Tempestatis tempore,
Laborantes Dei statim Tepor omnis transportetur
Convalescunt munere. Ab istius corpore.

3. Quibus erat induratum 6. Ad haec verba reparat ar


Cor errore veteri, Sospes patris tilius,
Pravitatis suae statum Roboratus baptizatur
Spreverunt innumeri, Pater Anastasius
Jani ad orbis incolatum Et praeconi foederatur
Suspirantes superi. Factus fide socius.
7. Et nos ergo, qui jacemus
Sub mundi miseria,
Julianum exoremus,
Ejus per suffragia
Tota mente suspiremus
Ad coeli palatia.

Psalt. ms. Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 105. A. Psalt. ms. —
Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 106. B. —
Mel: Fange lingua.

262. De sancto Juliano.


Ad Laudes.

1. Mens, in laudes exi regis 3. Et, quem Christus praedilexit


Regionis coelicae, Quodam privilegio,
Fange Christum hujus gregis, Arce coeli jam provexit
Prius tarnen respice, Ac patris palatio,
Si quid intus sordis legis Cujus in occursum exit
Clauso cordis codice. Angelorum legio.

2. Dum diurno de labore 4. Quem orbarat se praesente,


Percepturus bravium Suum pater populum
Vocaretur ab auctore Visitavit hie repente
Pius pastor ovium, Grande per miraculum,
Adsignato successore Cum in aqua bulliente
Coeli subit solium. Salvavit infantulum.
— 147 -
mirandae caritatis 6. Ergo tantus invocetur
Virum plenum gratia, Piis pater precibus,
Qui languore degravatis Christum pastor deprecetur
Ac mentis ignavia Pro relictis ovibus,
Suae largae pietatis Et laetari nobis detur
Praebet beneficia. Cum supernis civibus.

7. Sit ergo laus tibi, Christe,


Honor, virtus, gloria,
Per quem vicit praesul iste
Felici militia,
Dum rependis agonistae
Salutis stipendia.

Psalt. ms. Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 105. A. Psalt. ms. —
Andegavense saec. 14. Cod. Andegaven. 106. B. —
Mel Pange lingua.
:

263. De saneto Juliano.

Ad Vesperas.

1. Ut queant laxis sonis Deo gratis


Pandere laudes, tuis, Juliane,
Remitti noxas, gratiam infundi,
Sancte, procures.

2. Föns vivax, fontem mire produxisti,


Fessis per aquas oneroso gestu.
Quo viso turbas alliceres jugum
Tollere Christi.

3. martyr voto, Iovis in fano


Draconem fugas hostium adspectu,
Quem adustice perdere quaerentes
Apud Artinas.
4. Genitor caste, protector et salus
Sis tiliorum, confer contra hostes,
Qui, quod vis, potes ante Dei thronum,
Meritis alme.

5. Proficiscentum director et hospes,


Nos amatores ora hospitare
Jesum et ejus hospitari tandem
Atriis sanctis.

6. Sit coelis Christo gloria perennis,


In nobis ritus lausque Deo placens,
Qui tecum ducti te ductore simus
Post vitae cursum.
10
— 148 —
ms. S. Yincentii Cenomannen. saee. 15. Cod. Cenomannen. 134.
:. —
1, :'.
in »xa. —
lYsis per aqua.
'_'.
2, 3 aliceres verum.
*_' —
2, 4 Christum. — —
8, 1 i'tüs in fatu. 3, 2 Draeonis fuga. — 3, 4 Quod adustice. 3, 4 — —
Apud areanas; vgl. zu dieser Str. Acta SS. Jan. III, 380 n. 20 sq. 6, 3 —
suinus. —
Dieser wie der folgende Hymnus sind Muster einer barbarischen
an poetica; leider sind sie obendrein noch so schlecht überliefert, dafs man
am Texte verzweifeln mufs.

264. De sancto Juliano.


Ad Laudes.

1. Gloriosuni Julianum 4. dignatus praesularis,


Laudibus veridicis necdum in praesentia,
Collaudemus, decoratum Facultate singularis
Artibus mirificis, potens in absentia,
Hinc hodie laureatum Ejus missa sub cor manu
Sedibus in coelicis. curabat daemonia.

2. Victum artum, nudam vestem 5. Legis Christi defensori


Ad carnem cilicium, defensor rex paruit
Genu flexo fletu crebri Baptizatus, unde sancti
Et pauper tugurium fama viri crebuit,
Observabat pastor vigil Cedit error, surgit amor
In salutem omnium. Christi, qui sie voluit.

3. Sic amore deitatis 6. Intinitae trinitati


ratus erat pontifex, decus sit deificae,
Dilector fit et dilectus Quod ad electum amorem
et fit verus artifex, plebis Cenomannicae
Tribus viris morti datis Talem misit instruetorem
vitam dedit opifex. fidei catholicae.

Psalt. ms. S. Vincentii Cenomannen.


Cod. Cenomannen. 134.
saec. 15. —
1, 2 vereditis. — 1, 3 Eo laudemus. — 1. 4 Auribus murificis.
2, 1 Vic- —
tum aut. — 2, 3 flectu crebri. —
3,2 reatus erat. 3,5 dati. 4, 3 — —
Facultas. — 4, 5 Ejus misso suscormano. 5, 2 rex paravit. —
6, 1 trini- —
tatis. — 6, 3 ebectum.

265. De sancto Juliano.


Ad Laudes.

1. Deus, nostrum refugium, 3. Nos, Christe, lapsos erige


Sanctorum virtus omnium, Tuo redemptos sanguine,
Ob Juliani merita Hujus obtentu praesulis,
Dimitte nostra crimina. Quem sie ornasti meritis.

2. Hie sacer vivens corpore 4. Cordis purgentur intima,


Virtutum fulsit jubare, Vocis mundentur Organa
Claustris ereptos Erebi Alanusque nostrae peragant,
Tres funetos vitae reddidit. Quae tibi digne placeant.
— 149

Gressusque nostros dirigo 7. Sic ergo, sacer pontifex


In viam pacis, Domine, Et gregis pastor optime,
Aures et visus remove Impetra nobis veniam
A vanitatis onere. Et sanitatem congruam.
Adsistat pudicitia, 8. Sit trinitati gloria
Sint procul et phantasmata, Per infinita saecula,
Hostis pellatur improbus Deo patri cum filio

Sis noster mansor sedulus. Et spiritu paraclito.

Brev. ms. S. Petri de Cultura saec. 13. Cod. Cenomannen. 188.

266. De ss. Justo et Pastore.

Ad Vesperas.

1. In Complutensi cardine l . Alter hortatur alterum


Sub Daciani turbine Dicens hoc caput tenerum
:

Justus et Pastor bravium Non pertimescat efferos


Ceperunt per martyrium. Ictus tendens ad superos.

2. Isti duo juvenculi, ( . Vulnus non timent asperum


Vexilli Christi geruli, Vulgus linquentes ceterum,
Pectus armarunt proprium Hostis contemnunt cuneos
Ad saevientis gladium. Deos spernentes aeneos.
r
3. Yix adhuc patrem noverant, t . Mira Dei potentia,
Et Deum nosse properant, Senescit pueritia,
Stantes aetate labili Et, quod fortes effugiunt,
In praelio laudabili. Adolescentes cupiunt.
4. Quis crederet infantiam £ . Gloria coeli Domino
Nisi per Dei gratiam Et ejus unigenito
Tantum ferre supplicium, Cum spiritu paraclito
Tantum mereri praemium. Et nunc et sine termino.

Brev. Narbonense irap. Carcassonae 1535. — Enthält den Hymnus an


zwei Stellen. — 3, 4 praedio zweimal.

267. De ss. Justo et Pastore.


Ad Laudes.

1. Hymnum novae laetitiae 3. Carnem, mundum et daemones


Psallat coetus fidelium, Vicerunt hi infantuli,
Nam duos frat res ho die Juvenes fortes tirones
Colit chorus coelestium. Calcarunt fraudes saeculi.
2. Insignes Christi martyres, 4. Isti duo candelabra,
Justus et Pastor incliti, Qui lucent ante Dominum,
Effecti Christi caelibes Salutem procurantia
Coram Deo sunt positi. Et veniam peccaminum.
— 150 —
Grande, Narbona civitas, 6. Gaude, chorus coelestium,
Tantis fulta pastonbus, Pro sanctorum laetitia,
Quibus jugis solemnitas Laetatur hoc collegium,
Accrescat coeli civibus. Tota gaudet ecclesia.
7. Uni trinoque Domino
Sit laus et benedictio,
Quo sanctorum suffragio
Fruamur coeli solio.

Brev. Xarbonense imp. Carcassone 1535. An zwei Stellen. — 2, 3


Effecti fehlt an erster Stelle.

268. De sancto Justo.

1. Hymnum Deo personemus 5. Quem vivendo praeamavit


Yocum cum laetitia, Lege apostolica,
Mente quoque rogitemus Morien do non negavit
Ejus beneficia, Respuens idolica,
Ut, quod jubet, observemus Hunc gens fera decollavit
Actuum justitia. Pro fide catholica.

2. Sanctus Justus, martyr Dei, 6. Caput matri praesentatur


Servat haec memoria, Humo carne reddita,
Deo mente spei
servit Lux in nocte videbatur
Spreta mundi gloria, Urbi toti prodita,
Deus ergo reddit ei Caput templo dum feratur,
Pacem pro victoria. Caeco lux est tradita.
3. Amans Jesum mente tota 7. Idem caput nunc habetur
Justus ab infantia Magna reverentia
Vota devota
solvit et Treveris, sed obtinetur
Precum abundantia Corpus diligentia
Deo placet et immota In Zutphania, laudetur
Ejusque constantia. Hinc Dei dementia.
4. Deus igitur reddebat 8. Sit laus ergo trinitati,
Ei mirabilia, Unitati gloria
Nam futura praedicebat, Patris, pneumatis et nati,
Postponebat vilia, Virtus et victoria,
Bene agens reducebat Sit ejus humanitati
Captum ad aedilia. Vigilans memoria.

Brev. ms. Zntphaniense saec. 15. Cod. Bollandian. s. n. — 1, 3 Mente-


que. — 2, 2 Serva. —
3, 1 tota mente. —
8, 2 Unitatis.

269. De sancta Katharina.


Adest dies laetitiae, 2. Haec Costi regis filia

Omni plena dulcedine, Ab urbe Alexandria,


Qua virginis Katharinae Graeciae gemma fulgida,
Festa digne celebramus Mundi contemnens gaudia
Atque laudes decantamus Saecli devicit fortia,
Ejus dulci nomine. [ente quaerens coelestia.
— 151 —
3. Haec clara fuit genere, 6. Dum Collum ferit niveum
Sed clarior virtutibus, Percussoris improbitas,
Proles regis et reginae, Stillat liquorem lacteum,
Comesque fit martyribus, Quo Signatur virginitas
Dum caro carens carie Atque per omne saeculum
Caeditur scorpionibus. Probatur ejus dignitas.

4. Dum tenetur in carcere, 7. rosa coeli rutilans,


Reginam et Porphyrium Mira fraglans dulcedine r

Docet ad vitam currere Fer opem tuis famulis


Cursus promittens bravium, Clerumque tuum dirige r
Sternit rotarum machinam Aperi peccatoribus
Dolorque fit gentilium. Sinum misericordiae.

5. Vilipendens conjugium 8. Ave, decus virgineum,


Mox Caesaris Maxentii Sanctarum decus virginum,
Spondentis fugit munera, Ave, lumen sidereum,
Minas spernit nequissimi Lucis non habens terminum,
Et voluntate libera Virginitatis lilium,
Agonem fert martyrii. Totius mundi speculum.

9. Patri, nato, paraclito


Sit perpes jubilatio,
Qui sublimavit inclito
Katbarinam martyrio,
Prece cujus haec concio
Jungatur Dei filio.

Antiph. ms. Villariense saec. 13. Cod. ßruxellen. 268. — Nach Str. 4
Divisio. —
3, 3 regina Hs.

270. De sancta Katharina.

1. Ave, sponsa Christi, 4. Tua creatori


Virgo Katharina, Vox in aure sonet,
Regis, cui servisti, Ut post praesens mori
Felix contriclina. Veram vitam donet.

2. Martyr gloriosa, 5. Dirige nos sursum


Castitate grata, Prece Katharinae,
Lilio vel rosa Christe, post hunc cursum
Mire venustata. Beans sancto fine.

3. Felix agonista 6. Patri laus et nato,


Servos tuos audi, Decus et potestas,
Quod adjungit ista Flamini beato
Dies tuae laudi. Quoque par majestas.
13
Brev. ms. Treviren^e saec. 12. Cod. Treviren. 428. add. saec. /n.
1

— 152 —
871. De sancta Landrada.
Ad Vespen s

Pange, lingua, gloriosae 4. Mundum sibi crucitixum


Virginis praeconium. Et se mundo patuit,
Quae fuit religiosae Dum et lapidi impressum
Ciarum vitae speculum, Signum crucis exstitit,

Ut post cursum aerumnosae Sibi pignus hoc concessum


Codi poscat bravium. Vox de coelis exprimit.
Plena tide, spe, divina 5. Paleis dum expurgatur
Caritate fervida, Haec medulla tritici.

Castitate fulgens bina, Virus lapisque quadratur


Spargens transitoria. Pressura multiplici,
Hora luxit vespertina In coelestis coaptatur
Per virtutum opera. Structura palatii.
Cibus ejus panis siccus. 6. Melodis nunc Deo patri
Potus aqua frigida. Personemus vocibus,
Terra nuda lectus ejus, Sit laus, virtus carae proli,
Horret st rata mollia, Utriusque Spiritus,
Etiam dum suffert aestus Yeneretur, qui perenni
Febris carne tenera. Regnat tempore Deus.
Brev. ms. 8. YValdetrudi Montensis *aee. 10. Cod. Duacen. 164.

272. De >ancta Landrada.


Ad Laudes.

1. Gratulemur in lionore 4. Nihil ei cum obscoenis


Nunc Landradae virginis, Corporis deliciis,
Quae a juventutis flore. Delectatur in amoenis,
Delieata, nobilis. Quae praegustat gaudiis,
Sese strictis pro amore Quae nunc sapit votis plenis
Christi strinxit regulis. Turmis juncta coelicis.
2. Justa. fortis, mansueta. 5. Laudes trinae deitati
Casta. vigil. sobria, Patri, nato, flamini
Pia. humilis. discreta. Sine fine dant beati
Silens. solitaria Spiritus angelici
Spernens mundum stat quieta, Atque sursum conregnanti
Contemplans coelestia. Huic congaudent virgini.
3. Die. noctu meditatur 6. Hujus nos felicitatis
In mandatis Domini, Ut consortes faciat.
Caro sponso famulatur Regi summae majestatis
Semper corde supplici. Nostras preces offerat,
Quidquid agit, acceptatur. Suae dono pietatis
Grata trino simplici. Maculas ut deleat.
7. Genitori genitoque.
Brev. 1 1 - . 8. Waldetrudis saec. lo. Cod. Duacen. 164.
— 153 —
273. De sancto Lanrentio.
1. Laetis ecclesia resoiiet vocibus,
Dignis Laurentius laudetur cantibus,
Qui jam perfruitur donis coelestibus,
Rosis et liliis non marcescentibus.
2. Vir iste Hispanus genere,
nobilis,
Antiquum studuit hostem conterere.
De mundi gloria nihil appetere
Totisque viribus aeterna quaerere.
3. Pati desiderat, cum Sixtus patitur.
Certa sibi dies mortis praedicitur,
Pro thesauris eum Caesar aggreditur,
Caecis signo crucis lumen infunditur.
4. Sexies variis poenis affligitur,
In crate ferrea prunis aduritur,
Ut assum commedat, Decio loquitur
Et sie feliciter coelum ingreditur.
5. Urbis extra muros Romae reconditur,
Honore debito locus exeolitur,
Ubi divinitus semper impenditur,
Quidquid fideliter digneque petitur.
6. Supplicemus Deo devotis mentibus,
Qui hunc decoravit tantis virtutibus,
Ut suis meritis patrocinantibus
Fruamur gaudiis cum sanetis omnibus.
7. Pater et filius cum sancto flamine
Praeclari martyris pio juvamine
Mundos nos faciat ab omni crimine
Atque conspieuos coelesti lumine.

Cod. Bruxellen (ol. S. Laurentii Leodien.) 9332—46 saec. 14. — 4,2


In cratem ferream.

274. De sancto Laurentio.


Pange lingua gloriosum 3. Nudum corpus est extensum
Agonem Laurentii, Candens crate ferrea,
Qui non timet furios um Spernit ignem hie accensum,
Tribunal imperii, Flamma stridet rosea,
Sed dat corpus pretiosum Offert Deo
ut incensum
Ad palmam martyrii. Se pro regni laurea.
Sanctum palpant blandimentis 4. Trinitatem invocemus
Et pulsant tortoribus, Communi laetitia,
At non labat statu mentis Unum Deum adoremus,
Minis vel terroribus, Qui creavit omnia,
Sed arridet instrumentis Cujus regno conregnemus
Et prunis ardentibus. In coelesti patria.
— 154 —
Brev. ms. Lexoviense saec. 15. (Privatbesitz). — 1,1 gloriosi. — 2, 3
Ne lal'.-it statu. — 2, 5 Sed ardet instrumentis. — 3, 2 Scandens crate. —
Flammea. — 4, 5 cum regnemus.

275. De saiieto Leodegario.

Ad Yesperas.
Gloriam Deo pangimus, 3. Splendens Corona coelitus
Portes agones canimus, Cujus caput irradiat,
Quos pertulit immanius Exurit corda comitum
Sanctus Leodegarius. Tacta stupore nimio.
Erectis jam luminibus 4. Sed amputato capite
Ab impiis hominibus, Corpus erectum constitit,
Lingua praecisa doluit, Horae unius spatio
Artus loquela floruit. Rigore mansit vivido.
5. Hujus patroni precibus
Nos foveamur largius,
Nostrorum vincla criminum
Solvantur in perpetuum.
Brev. ras. Nobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85.

276. De saneto Leodegario.


Ad Lau des.
1. Ex illustri prosapia 3. Ebroini malignitas
Natus, Leodegarius Accensa per saevitiam,
Laetus fulget in gloria, Sancti Dei humilitas,
Martyr Dei eximius. Per quam tendit ad gloriam.
2. Linguam, dentes et oculos 4. Dicto praefato praesuli
Perdit propter justitiam Tanta confertur gratia,
Mireque docens populos Quod cuncti debent populi
Xon amittit facundiam. Sibi laudes cum gloria.

5. Sit tibi, sancta trinitas,


Honor, decus perenniter,
Quo tibi laudes debitas
Persolvamus alacriter.

Brev. ms. Lemovicense saec. 15. Cod. Mazarin. 354 (787).

277. De saneto Leonio.


Ad Vesperas.

1. Exsultet plebs Pictavica 2. Leonii praesens dies,


Praesenti in sacra die, Quo victo mundo quaeritur
Concinat clerus cantica Aeternae vitae requies,
Devotus nunc melodiae. Cum terris coelum graditur
155 —
Per syllabas describitur 5. Doctor magnus Hilarius
Leonii proprietas, Evocat hunc Leonium,
Leonius cum dicitur Adsis, ait non dubius,
Fortis patet lmmilitas. Pergo, pater, ad bravium.
Leo fortis ostenditur, 6. Pauper dives egentibus,
Nius patet humilitas, Plebis custos egregius
Leonius hinc dicitur, Terris degens, coelestibus
Forti inest sublimitas. Sanctus regnat Leonius.
7 Sit laus patri cum filio,

Sancto simul paraclito,


Regnemus cum Leonio
Fine cunctomm exito.
Diurn. ms. Pictaviense saec. 16. Cod. Pictavien. 40. — 3,1 Von dem
Worte syllabas ist nur die letzte Silbe (bas) leserlich ,
die vordem sind
weggefault.

278. De sancto Leonio.


Ad Laudes.

1. Pater, kyrie Leoni, 5. Laesus filius ad patrem


Orans ora, ne labamur, Opern quaerit refugiens,
Coelestis postula doni Filia degens ad matrem,
Omne fructum, te precamur. Plebs ad te currit rediens.
2. Rege plebem, cui patronus 6. Leoni, caritatis
Hilario statuente Ubertim concede fruetus
Tu fuisti, pastor bonus, Et opere pietatis
Ore poscimus et mente. Aeternos exstingue luctus.
3. Coeluin tenes terras spernens, 7. Lipsana hinc veneremur
Terra terit servitores, Leonii, quae habemus,
Plebs tua dogmata tenens Ut cum eo sociemur,
Tibi persolvit honores. Laudes ejus decantemus.
4. Leoni, leo, leva 8. Salus, virtus, laus et honor
Mersos reatu servulos, Patri sit atque filio,

Quos draconis fraus hie saeva, Spiritui, qui est amor,


Decepit, rege famulos. Sancto sit jubilatio.

Diurn. ms. Pictaviense saec. 16. Cod. Pictavien. 40. — 4,3 fraus hinc
ferox Hs.

279. De sancto Leufrido.


1. Gaude, sacrata meritis 3. Qui sanetis pollens actibus^
Leufredi, tellus inclita, Virtutum florens floribus
Festa revolvens aurea, Dedit salutem mentibus,
Quis petiit coelestia. Sanitätern corporibus.
2. Hie nobilis, nobilibus 4. Ignis fugavit rabiem,
Progenitus parentibus, Multavit male daemonem,
Contemptis pompis saeculi Resolvit votis barathrum,
Yitam suseepit monachi. Reddidit coelo monachum.
— 156 —
5. Insignis qui virtutibus. Audi benignus populos.
Xullis sueeumbens sordibus. Kxaudi pius servulos
Com prceibus sanctissimum Et servientes corpori
Coelo reddidit spiritum. Absolve vinclis saeculi.
6. Nunc te preeamur. liagie. Erectis sursum mentibus,
Vota libenter suscipe Versis in tcrram vultibus
Clemensque fer remedium In trinitatis nomine
Levando moles criminum. Te adoramus, Kyrie.
Hymn.ms. S. Grermani a Pratis saec 14. Cod. Parisien. 12 040. A. —
Brev. ms. S. Germani a Pratis saec. 14. Cod. Pari sien. 13239. B. 6, — 3
Clemens ferque A.

280. De sancto Livino.

1. Hymnum canamus gloriae 5. Ut Siloe in piscina


Regi ornois victoriae, In te manet medicina,
De cujus stillat gratia Quod testatur languens homo,
Livini magniücentia. Datus sibi tuo dono.
2. Quem in matris visceribus 6. Mare tibi famulatur,
Sanctus sacravit spiritus Per te nauta prosperatur,
Matris infundens labiis Caecus videt et sanatur.
Haustum divini nectaris. Qui furore debacchatur.
3. Coelum terris annuntiat, 7. Lingua perit sed non usus,
Qaae virtus hunc inbabitat. Hostem terit Deus tuus,
Lux super lucem radiat. Ut amicum te affatur
De luce dextra promicat. Et ad palmam exhortatur.
4. Captis mente libertatem. 8. Tuae dies laetitiae
Dat nutrici sospitatem. Sit nobis dies gratiae.
Stupet mare potestatem Respirent in te servuli,
Et plebs sedis dignitatem. Sentiant patrem filii.

9. Praesta, pater piissime.

Psalt. ms. S. Bavonis Gandaven. saec. 15. Cod. Gandaven. 73 (16). A. —


Brev. ms. S. Waldetrudis saec. 15. Cod. Dnacen. 164. B. Brev. S. Servatii —
Trajecten. imp. Coloniae 1503. C. —
2, 2 Sancto sacravit B. Str. 5 sqq. —
fehlen B: Str. 1—5 ad Vesj». Ö— 7 ad Xoct.: 7
: 8 ad Landes A. —

281. De sancto Lubentio.


Ad Vesp. et Xoct.

1. Lubenti. pater ahne, 2. Baptizatus a beato


Presbyter eximie, Martino pontifice,
nuem victricis fructus palmae Educatus a felice
Pascit coeli curiae. Maximino praesule,
Pia vota supplicantis Cui nunc es sociatus
Suscipe familiae. Cum triumpho gloriae.
157 —
3. Tu in terris visiones 5. Ubi corpus tumulatur
positus angelicas Et laus Deo decantatur,
Meruisti,dum vixisti, Nam coelorum collocatur
cum quibus nunc habitas Spiritus agminibus
Et celeuma debriatus Et in terris decoratur
in excelsis jubilas. signis et virtutibus.

4. De Cubruno per phaselum 6. Gloria et honor Deo


Per Mosellam petis Rhenum, usquequo altissimo,
Quo transito per Logenam Una patri tilioque
Dyckirchen basilicam, inclito paraclito,
Quem cum clero plebs fidelis Cui laus est et potestas
Suscipit cum laudibus. per aeterna saecula.
Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. s. n. A. —
Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Treviren. 172. B. 4, 4 Quantum —
clero A; quam cum clero B.

282. De sancto Lntliardo.


Exsultet aula coelica, 3. Hinc dulces psalmi resonent,
Laetetur mundi machina, Hinc lectiones concrepent,
Dum Luthardi solemnia Hinc hymnorum multimoda
Solis revolvit orbita. Multiplicentur cantica.
Quem post mundi pericula 4. Conemur totis nisibus,
Coeli suscepit curia, Jungamus preces precibus,
Quem cum servis fidelibus Quod Luthardi per merita
Jam salutavit Dominus. Coeli fruamur gloria.

5. Deo patri sit gloria


Ejusque soli filio
Cum spiritu paraclito
Et nunc et in perpetuum.
Antiph. ms. Calcariense saec. 15. (Privatbesitz).

283. De sancto Macario.


1. Hymnum fideles populi 3. Clausum reducit angelus,
Canant et plaudant singuli Credit tortor incredulus,
In laudem beatissimi Medelam praebet precibus
Pontificis Macarii. Caeco, muto, languentibus.
2. Qui spreta mundi gloria 4. Lepra cedit munditiae
Christi sequens vestigia Per te, praesul sanctissime,
Pro fidei constantia Tua declarant merita
Dira suffert supplicia. Crux sursum splendens lucida.

5. Tuis, precamur, precibus


Christus cum suis civibus
Post praesentem miseriam
Supernam donet patriam.
Psalt. ms. S. Bavonis saec. 15. Cod. Gandaven. 73 (16).
- 158 -
284. De sancto Maglorio.
All Vesper as

1. Patris nostri praeconia Sacris imbutus literis


Vox una promat omnium. Aetatis ab exordio
Quam magna dignum gloria Sensu praecellit ceteris
Diei decet Maglorium. Et puritatis studio.
2. Superna sapientia Culmen adeptus praesulis
Formavit sibi vasculum Divini nutus munere
Sub coelesti custodia Crebris fulsit miraculis
Regens et docens parvulum. Fidem confirmans operi.

5. Hinc patri sit ingenito


Et ejus unigenito
Amborumque paraclito
Laus cum honore debito.
Brev. ms. Sammaglorianum saec. 1427. Cod. Mazarin. 346 (767). A.
Brev. Dolense inip. Parisiis 1519. B.

285. De sancto Maglorio.


Ad Xocturnum.
1. Dulces frequenta modulos. 3. Huic aves obediunt.
Deo devota concio, Mare marisque copia,
Et labiorum vitulos In ejus verbo fugiunt
Öfter patri Maglorio. Lepra, fames, daemonia.
2. Hie tandem solitarius 4. Mortis obsistens legibus
Jussu coelestis nuntii Naturam vicit preeibus,
Deo vacat licentius In tot et tantis cladibus
Gregem committens alii. Unus et omnis omnibus.
5. Hinc patri sit ingenito.

Brev. ms. Sammaglorianum anni 1427. Cod. Mazarin. 346 (767). A. —


Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. B. — 1, 1 frequentat B. — 1, 3 labiorum
titulos B. —2, 1 Hinc tandem A.

286. De sancto Maglorio.


Ad Laudes.

1. Jucundae laudis orbita 3. Unum petebat sedulo


Lege recurrit debita. Gemens sub carnis vineulo,
Lux ipsa docet hominem, Nunc illud habens unicum
Ut certum servet ordinem. Novum frequentat canticum.
2. In hac luce Maglorius, 4. Mira gessit magnalia,
Aeternae lucis tilius, Quae nostra latent saecula
Patre vocante luminum Nee claudi possunt omnia
( horos illustrat virginum. Sub brevitatis regula.
5. Hinc patri sit ingenito.
— 159 —
Brev. ms. Sammaglorianum anni 1427. Cod. Mazarin. 346 (767). A, —
Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. ß. —
1, 1 laudis cubita B. 1, 3 ipse —
B. — 1,4 Ut sanctum servet B. —
4, 1 Multa gessit B. 4. 2 latent —
sedula B. — 4, 3 Haec claudi possunt A.

287. De sancta .Margaretha.


Ad Vesperas.

1. Ave, gloriosa 4. Ave, flos honoris,


Virgo Margaretha, Virgo pulchra tota,
Pulchra coeli rosa, Rivulis amoris
Summo bono freta. Et cruoris Iota.

2. Stella mirae lucis 5. Vasis versis sursum


Et jubar virtutum, Oleum includens
Hostem signo crucis Pergis in occursum
Dejicis versutum. Sponsi virgo prudens.
3. Ferrum, faces, ignes 6. Nobis coeli bona,
Carcerem, flagella, Fulgens margarita,
Suffers digna dignis Poscas, in Corona
Laudibus puella. Regis regum sita.
7. Sponso Margarethae
Laus immensa Deo
Pro talis athletae
Nobili trophaeo.

Diurn. ms. Mechliniense saec. 15. Cod. Arch. Gandaven. 100. — 3,1
Ferre facis ignes. —
7, 2 Lux immensa.

288. De sancta Margaretha.

1. Immensae rex potentiae, 4. Olybrius per Asiam


Tu mirae fons clementiae, Transivit Antiochiam,
Qui Margaretham hodie In via, per quam iverat,
Vestiti stola gloriae. Hanc videns concupiverat.
2. Haec in aetate tenera 5. Non esse vult amasia
Per saeva plura genera Praefecti spernens basia,
Poenarum, quas sustinuit. Ne castitatis flosculum
Victoriam obtinuit. Per carnis perdat osculum.
3. Quae passa sub Olybrio 6. Cur caesa bis verberibus
Praefecto,cum martyrio Clausaque bis carceribus
Secuta Christum Dominum, In ore tandem gjadii
Evasit manus hominum. Finivit cursum stadii.

7. Laus patri sit ingenito,


Laus ejus unigenito,
Conformis nostro ritui
Laus sancto sit spiritui.

Brev. Bremense imp. Coloniae 1486. — 4, 3 In viam. — 6, 3 More tandem.


— 1G0 —
289. I»e Mffletl Maiiraretha.

Ad Landes.

1. Fange. Chorus tidelium. 3. Tandem mortis compendio


Margarethae martyrium. Lictoris migrat gladio,
Mundi lucens aerea Mundufl exsultans jubilat.
Lux eece surgit aurea. Aurora lucis rutilat.
2. Martyr spretis blanditiis. 4. Genitori cum tilio

Promissis et supplieiis Sit laus et exultatio.


Te solum colit Dominum. Qoi vocaris paraelitus,
Jesu. Corona virginum. Adveni.sanctespiritus.
Brev. Aptense imp. Lugduni 1532.

290. De s. Maria Magdalena.


Ad Matutinum.

1 Christo, creator omnium. 3. Quae tua dante gratia


Audi preces tidelium. Te colens super omnia
• ,'uos redemisti sanguine. Dudum lacrimis gravia
Nullo deseras tempore. Lavit suis flagitia.

2. Laudes. tibi quas canimus. -i. Unde precamur ceraui


^uscipe gratis, rex pius, Te. Christe, nunc, tili Dei,
Xos Magdalenae jugibus Exemplo nos ut simili
Fovens Mariae precibus. Absolvas reatu jugi.

5. Laus tibi, virtus. gloria.


Regnum perpes. victoria.
Patri cum pneumate sacro
Saeeulo sit continuo.

Antiph. ms. Conchacense saec. 10 'u. Cod. Parisien. Nouv. acq. 443. add.
<aec. 12. A. —
Brev. ms. Tntelen.se saec. 11 'i2. Cod. Parisien. 1256. B. —
Brev. ms. Italo-M< >nast. saec. 13. Cod. Londinen. Add. 15 206. C. Brev. ms. —
Arelatense saec. 15. Cod. Parisien. 12*4. D. —
Brev. ms. Vallis L'mbrosae
anni 1476. Cod. Oxonien. Miscell. Lat. 16*. E. —
Brev. ms. S. Dominica in
- c. 15. Cod. Parisien. Xouv. acq. 2100. F. —
Brev. Illerdense imp.
Illerdae 1479. G. —
Brev. Elnense imp. Perpiniani 1500. H. Brev. Arela- —
- imp. Arelati 1501. I. —
Str. 5 fehlt B. —
5. 3 cum fehlt A.

291. De s. Maria Magdalena.

1. Consonis Christum veneremur odis.


Hunc diem sanctae celebrando festurn
Nunc Magdalenae Mariae per orbem
Congratulantes.
2. Quae caput quondam Domini perunxit
Ac pedes lavit lacrimis rigando.
Crine detersit capitis supplexque
Corde gemendo.
- 161 —
3. Unde confestim totius reatus
Contulit Christus veniam peceanti,
Simoni dignum paradigma pandens
Ore benigno.
4. Haec tulit myrrham crepera sub luce
Ad perungendum Dominum sepulchro,
Quem resurgentem meruit beata
Prima videre.

5. Quam procul post haec tribuente Christo


Credimus coeli pennetrasse culmen,
Cujus obtentu miserere nobis,
Conditor orbis.
6. (xloriam patri pariter canamus,
Gloriam proli flamini pioque
Semper in omni resonemus omnes
Tempore saecli.

Brev. ms. Conchacense saec. 10/n. Cod. Parisien. Nouv. acq. 443. add. saec.
12. A. — Brev. ras. Gebennense saec. 13. Cod. Parisien. 16 307. B. —
Brev. ms.
Italo-Monast. saec. 13. Cod. Londinen. Add. 15206. C. —
Brev. ms. Cluni.i-
cense saec. 14. Cod. Lugdunen. 473. D. —
Brev. ms. 8. Germani a Pratis
saec-. 14. Cod. Parisien. 13239. E. - Hynin. ms. S. Germani a Pratis saec.
14. Cod. Parisien. 12040. F. —
Brev. ms. Vallis Umbrosae anni 1476. Cod.
Oxonien. Miscell. Lat. 168. G. —
Brev. Illerdense imp. Illerdae 1479. H. —
Brev. Elnense imp. Perpiniani 1500. I. Brev. Sosmense imp. Parisiis
1548. K. — Brev. Pampilonense imp. Lug-duni 1562' L.
1, 2 diem sanctum B. —
1, 3 Nunc fehlt B. —
4, 2 Domini sepulchruin
A. — 4, 4 beata fehlt B. —
5, 1 procul hoc est tribuente B. —
6, 2 flamini-
que pio DF; flamini quoque C; pio fehlt C: flaminique semper D. 6, 3 —
omni fehlt F; resonemus omnis A.

292. De s. Maria Magdalena.

1. immensas chorus omnis odas,


Psallat
Cum Deo dignae sacra Magdalenae
Laude suprema redeunt colenda
Festa Mariae.
2. Haec pedes Jesu lacrimis rigavit,
Tersit et proni capitis capillis,
Vertici Christi venerando fudit
Haec alabastrum.
3. Exstat haec multum mulier beata,
Quae caput tanti manibus perunxit
Quaeque divinum sitienter hausit
Pectore verbum.
4. Morte surgentem cito prima vidit
Nee locum liquit lacrimalis sepulchri,
Donec agnovit radiasse Christum
Pleniter orbi.
Dieves, Hyiani Inediti. III. 11
— 162 —
h. Lapsibus vitae veniam precare,
Deo digna pietate cara.
Quo firai tecum mereamar agni
Luce perenni.
6. Gloriam patri resonemus onmes,
Gloriam nato canat omnis ordo,
Flamini sancto pia vox resultet
Omne per aevum.
Brev. ms. Kobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85. A. Brev. ms. —
i'olumbense saec. 13. Cod. Ebroieen. 31. B. —
Brev. ms. Cellense saec. 14.
Cod. Trecen. 1974. C. —
Brev. ms. Bisuutinum saec. 14. Cod. Bisuntin. 63.
D. — Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Parisien. 10487. E. Brev. ms. —
saec. 13. Cod. Parisien. 1255. F. —
Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod.
Bisuntin. 69. G. — Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Bibl. Archiep. Kernen.
s. n. H. — Orat. ms. Thosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948. I. Str. —
">
u. 5 fehlen F.— 3, 2 caput regis A. —
4, 4 Leniter orbi A. 5, 1 Pro —
[ap&is vitae A. — 5.2 clara A. —
6, 2 Et decus nato canat DEGH. —
6, 4 Temporis aevo DEGH; In F lautet die Doxologie:
Sit Deo nostro decus et potestas.
Sit salus perpes. sit honor perennis,
Qui poli summa residet in arce
Trinus et unus.

293. De s. Maria Magdalena.

In 1. Vesperis.

1. Praenuntiatrix usiae 3 Quo queamus politica


Eximia deificae, Penetrare palatia,
Maria Magdalene, Christus annuat Dominus
Turmarum melos suscipe. Tuis evictus precibus.

2. Cum qua viges ac renites 4. Sit laus patri cum fiiio,

Satrapas sequens caelibes, Sancto simul paraclito,


Choro nexa virgineo, Trino et uno Domino
Floreo septa bravio. In saeculorum saecula.

Antiph. ms. S. Martialis Lemovicen. saec. 11. Cod. Parisien. 775. A. —


Brev. ms. Tutelense saec. n /i2. Cod. Parisien. 1256. B. Brev. ms. Farense —
saec. 14. Cod. Mazarin. 349 (761). C. —
Brev. Cabilonense imp. saec. 15 /ie.
iEinzig bekanntes Exemplar am Sclufs defekt). D. 3, 4 evictis precibus —
C; Tuis devotis precibus A. —
Nach Str. 3 schiebt C ein:
Nostra purget facinora
Summa Jesu dementia
Per Mariae suffragia
Magdalenae multimoda.
Die Doxologie, die in D fehlt, lautet in B wie zum Hymnus Christe
creator omnium (Nr. 290), in C aber wie folgt:
Regi superno gloria,
Deo patri et filio,
Sancto simul paraclito
In sempiterna saecula.
— 163 —
294. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesperas.

1. Pie colamus annua 4. Fratrem dolet haec mortuum


Hujus diei gaudia, Quarto die jam Lazarum,
Quam Magdalenae transitus Dono magist ri maximo
Ornat Mariae splendidus. Vivum recepit denuo.
2. Haec enim est, quae lacrimis 5. Cujus palam conspectibus
Jesu pedes rigans piis Se contuendum primitus,
Felix remissam criminum Ut jura mortis diruit,
Per has recepit omnium. Christus resurgens obtulit.

3. Mundum perosa respuens 6. Sit trinitati gloria,


Christumque solum diligens Sit laus, honor, potentia,
Dilectione mutua Det quae nobis perennibus
Donantur ejus plurima. Frui Mariae gaudiis.

Brev. ms. Cantuariense saec. 12. Cod. Valentianen. 109. A. Brev. ms. —
S. Albani saec. 12. in. Cod. Londinen. Reg. 2 A X. B. —
Brev. ms. S. Petri
de Cultura saec. 13. Cod. Cenomannen. 188. C. —
Brev. ms. Silvanectense
saec. 13. Cod. Parisien. 1031. D. —
Brev. ms. Troarnense saec. 15. Cod.
Parisien. 13242. E. —
=-Brev. ms. Sagiense saec. 15. Cod. Parisien. 1272. F. —
Brev. ms. Sagiense saec. 15. Cod. Parisien. 13243. G. —
Brev. ms. Abrincense
saec. 15. Cod. Londinen. Add. 29885. H. —
Brev. ms. Silvanectense saec. 15.
Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. IV° 19. I. —
Brev. Dolense imp. Parisiis
1519. K. — 2, 2 Jesu pedes uberimis B. —
2, 3 Rigans remissam criminum
B. — 3, 4 Donantur ei plurima DFG. —
5, 1 Hujus palam B.

295. De s. Maria. Magdalena.

Ad Laudes.

1. quam beata femina, 3. Confer benigna coelitus


Superna quam dementia Nostris medelam mentibus,
Culpis remissis omnibus Languore quae peccaminum
Tot promovet successibus. Diro premuntur admodum.
2. Te mente nunc humilima, 4. Sit trinitati gloria,
Maria clementissima, Sit laus, honor, potentia,
Precamur, audi supplicum Det quae nobis perennibus
Voces tibi canentium. Frui Mariae gaudiis.

Brev. ms. S. Albani saec. 12. in. Cod. Londinen. Reg. 2 A X. A. —


Brev. ms. S. Petri de Cultura saec. 13. Cod. Cenomannen. 188. B. Brev. —
ms. Silvanectense saec. 13. Cod. Parisien. 1032. C. —
Brev. ms. Silvanectense
saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. IV 19. D. —
Brev. ms. Abrin-
cense saec. 15. Cod Londinen. Add. 29885. E. —
Brev. ms. Troarnen. saec.
15. Cod. Parisien. 13242. F. —
Brev. ms. Sagiense saec. 15. Cod. Parisien.
13 243. G. — Brev. ms. Sagiense saec. 15. Cod. Parisien. 1272. H. Brev. —
ms. Lexoviense saec. 15. Cod. Suessionen. 106. I. —
Brev. Dolense imp.
Parisiis 1519. K. —
2, 2 Matrona clementissima GH. —
4, 3 Nobis quae det H.
11*
— 164

296. In Translatione 8. Magdalenae.


Ad Vesper
1 . Jam Christus, sapientia, 3. De patris ergo gratis
Lux. \ita. salus cordium. Manat hoc beneticium.
Magdalenae solemnia Dum Magdalenae gaudia
Dat nobis in solatiuni. Virtutis dant encennium.
J. Solemnis est laetitia, 1. Deo patri sit gloria,
Commune cuuctis gaudium Christo laudis praeconiuin.
Magdalena« praesentia Flamini reverentia
Nostrum ornat exsilium. TrinitatiImperium.
5. Quaesumus, aactor omnium.

Brev. uis. Aquense saec. 15. Cod. Parisien. 1061. A. — Brev. Aptense
iinp. Lugduni 1532. B.

297. In Translatione s. Magdalenae.


Ad Matutinum.

1. Deata nobis gaudia 3. Irapleta gaudent omnia


Novum parat officium, Deo corda fidelium,
Magdalenae magnalia De Magdalenae copia
Linguae loquuntur omnium. Fit nobis stillicidium.

2. Dum hora cunctis praevia 4. Deo patri sit gloria,


Lux adest poenitentium, Christo laudis praeconium,
Magdalena propitia Flamini reverentia,
Sis apud Deum tiliuni. Trinitati imperium.

5. Quaesumus, auctor omnium.

Brev. ms. Aquense saec. 15. Cod. Parisien. 1061. A. — Brev. Aptense
imp. Lugduni 1552. B.

298. In Translatione s. Magdalenae.

Ad Landes.

1. Ex omni jam Provincia 3. Sed signorum insignia


Concurrant ad obsequium, Yirtutumque commercium
Implorent cum fiducia Probant, quantum in patria
Magdalenae suffragium. Sit Magdalenae praemium.

2. Judaeorum perfidia, 4. Deo patri sit gloria,


Error absit gentilium. Christo laudis praeconium,
Magdalenae prodigia Flamini reverentia,
Mentes illustrant gentium. Trinitati imperium.

5. Quaesumus, auctor omnium.

Brev. ms. Aquense saec. 15. Cod. Parisien. 1061. A. — Brev. Aptense
Imp. Lugduni 1532. B.
— 165 —
299. De s. Maria Magdalena.

1. Maria, doctrix inclita. 4. Detentos a daemonibus


Coelos ascendit hodie, Curat, morbos lan<iuentium
Quam perduxit ad aethera Sanat, confert dolentibus
Splendor paternae gloriae. Magnum salutis gaudinm.
2. Arcana sacrae paginae 5. Vita vivit feliciter
Declarat et mysterium Cum gemina dapifera,
Per Mariam Magdalene Cum qua degustat dulciter
Deus, creator omnium. .Aeterna Christi in unera.
:>. Surgentis ei claruit 6. Summae Deus potentiae,
Prius Christi surrectio, Tibi sit laus et gloria.
Hoc a te donum habuit, Da post cursum miseriac
Jesu, nostraredemptio. Beata nobis gaudia.
Brev. ms. Arelatense saec. 15. Cod. Parisien. 1284. A. Brev. Arelatense—
imp. Arelati 1501. B. —
Brev. Aptense imp. Lugduni 1532. C.

300. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesperas.

1. Felix christicolas exhilarat dies,


Anni qua reducis recipit orbita
Sanctae festa Mariae,
Plaudant astra, solum, mare.
2. Haec culpae poenitens, crimine saucia,
Coelestis medici gressibus oscula
Figit atque capillis
Tergit, quod lacrimis lavat.

3. Nardi nee dubitat fundere pistici


Unguentum, unde domus fragrat odoribus,
Simon uritur, haec flens
Omni crimine solvitur.
4. Post a morte Deum, dum vigil exeubat,
Surrexisse videt primaque nuntiat,
Isti quatriduanum
Reddunt tartara Lazarum.
5. Tu, cui plena datur tantaque gratia,
Nobis, o domina, esto piissima
Culpis atque rogantum
Sacra da veniam prece.
6. Perpes cum genito gloria sit patri,
Par laus, aequus honor sit quoque flamini,
Virtus atque potestas,
Trinae sit monadi decus.
— 166 —
Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Massilien. Eb 303. A. Hymn. —
gavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 105. B, —
Hymn. ms. Andegavensis
14. Cod. Andegaven. 106 C. —
Hiev. Andegavense saec. 15. Cod. Parisien.
1>. — Hrev. bis. Andegavense saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1.
vili 24. E. —
Brav. Andegavense imp. Botomagi 150-4. F. 1, 2 redncti —
AK: reduci D. —
4, 1 Post haec I). —
5, 4 dona veniam D. Mel.: Gaude —
eribus.

301. De B. Maria Magdalena.


Ad Matutinum.
1. quam lauditiua mente colenda
Et quanto studio glorificanda
Fulget. stelligera sede locata,
Praecellens meritis sancta Maria.
2. Quae multo scelerum tabida morbo
Vitae praecipitis vana sequendo,
Pedes dum Domini flendo rigavit.
Peccaü meruit sorde lavari.
3. Quos tersit lacrimans crine soluto,
Alto corde gemens oscula dando,
Ft. quod putruerat, ipse piaret
Coelcstis medicus, Simonis hospes.
4. Sic conjuncta Deo mente tenaci,
Mundum despiciens optima legit.
Quae concessa sibi judice Christo
Auferri poterunt tempore nullo.
5. Nunc ergo, fragilis conscia vitae
Pro nobis, petimus, vota refunde,
Ut, qui multa tibi crimina tersit,
Abstergat miseris plurima nobis.
6. Sit laus principio maxima summo
Aequalique suo tempore verbo.
Perpes gloria cum flamine sancto,
Uno multiplici fine remoto.

Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Massilien. Eb 303. A. Hymn. —


Andegavensis. Cod. Andegaven. 105. B.
saec. 14. Hymn. ms. Ande- —
gavei •.14. Cod. Andegaven. 106. C. —
Brev. ms. Andegavense saec.
Cod. Parisien. 1273. D. —
Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. S.
vefae Parisien. BB1. VHP
24. E. —
Brev. Andegavense imp. Rotomagi
1504. F. — 2. 3 flendo fehlt D. —
6. 1 Sit salus ü.

302. De s. Maria Magdalena.


Ad Laudes.

1. Festiva mundo gaudia 2. Haec quippe carnis lubrica


Refert dies haec inclita, Sectando, luxu foetida.
Qua prima Christi nuntia Ad castitatis lilium
Gaudens petivit sidera. Confugit odoriferum.
— 167 -
Nam cum recepit hospitem 5. Nos ergo tanto judice
Deum simul et hominem Omni solutae crimine
Simon leprosus, adfuit Laudes feramus integras
Supplex gemens et flebilis. Devotione debita.
Tunc multa praebens oscula 6. Summi patris essentiae
Unguenta sparsit mystica, Ejusque sapientiae
Unguens caput cum gressibus Sanctissimo cum neumatc
l'nguenda sancto spiritu. Sit laus in omni tempore.

Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Massilien. Eb 303. A. Hymn. —


ms. Andegavensis saec. 15. Cod. Andegaven. 105. B. - - Hymn. ms. Ande-
gavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 106. C. —
Brev. ms. Andegavense saec.
15. Cod. Parisien. 1273. D. Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod. S.
Genovefae Parisien. BB1. VIII 24. E. —
Brev. Andegavense imp. Kotomagi
1504. F.

303. De s. Maria Magdalena.


Ad Vesperas.

Peccatrix quondam femina. 5. Quid vellet, voce tacuit,


Ecclesiae notissima, Sed lacrimis exposuit,
PiXuta carnis onere Et osculis et crinibus
Coelos ascendit bodie. Oravit pro criminibus.
Hujus qui colunt exitum, 6. Interpellavit unguine,
Recenseant introitum Cum non est ausa famine,
Ad laudem summi Domini, Dans pharisaeo scandalum
Qui tantum praestat homini. Sed Deo sacrificium.
Sedebat apud Simonem 7. Ob hoc recessit omnium
Deus indutus hominem, Soluta nexu criminum
Accessit moerens languida Christo ferente veniam,
Ad medici vestigia. Qui protulit sententiam.
Ex magno desiderio 8. Sit patri laus ingenito
Processit haec praesumptio, Et ejus unigenito
Ut attrectaret meretrix, Cum spiritu paraclito
Quem tulit virgo genitrix. Nee nato nee ingenito.

Brev. ms. S. Albini Andegaven.Cod. Andegaven. 108. A.


saec. 15. —
Brev. ms. SS. Cosmae et Damiani prope Turones
saec. 15. Cod. Turonen.
152. B. —
Hymn. ms. Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 105. C. —
Hymn. ms. Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 106. D. — Brev. Lochense
imp. Turonibus 1536. E. —
Brev. S. Albini imp. Andegavi 1531. F. 1, 1 —
Peccatrix quaedam BF. —
2, 1 Cujus qui B.

304. De s. Maria Magdalena.


Ad Nocturnum.
1. Maria, mater Domini, 2. Impar ancilla dominae
Maria, soror Lazari. Sed pari fulgens nomine,
Duae matronae coelitus Haec forma poenitentiae,
Collatae sunt fidelibus. At illa mater veniae.
— 168 —
8. Est illa virgo vinrinnm. 6. Accessit ejus merito
San et omni princeps omnium, Mirabilis dignatio,
Haec peccatorum conscia Unguento nardi pistici
Et criminosis commoda. Perfudit caput Domini.

4. Maria pedes genuit, 7. Huic se resurgens Dominus


Qaos illa plorans tenuit, Manifestavit primitus.
Quia dilexit nimium, Infamem quondam feminam
Purgata labe criminum. Constituens apostolam.

5. Haerens humo miserrima 8. Sit patri laus ingenito


Complectitur vestigia, Et ejus unigenito
Undas, quas fudit oculis, Cum spiritu paraclito
Piis desiccans osculis. Nee nato nee ingenito.

Brev. ms. S. Albini Andegaven.


Cod. Andegaven. 108. A.
saec. 15. —
Brev, ms. SS. Cosmae et Damiani
Cod. Turonen. 152. B.
saec. Hymn.
15. —
ras. Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 105. C. — Hymn. ms. Ande-
gavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 106. D. —
Brev. Lochense imp. Turonibus
1536. E. —
Brev. S. Albini imp. Andegavi 1531. F. Str. 3 fehlt F. — —
7, 1 Huic se surgens E.

305. De s. Maria Magdalena.

Ad Laudes.

1. Omnes immundi, currite, 5. Pedes, quos nudat Dominus,


Föns patet indulgentiae, Tergamus nostris crinibus,
Xullus desperet veniam, Superfluis ex opibus
Qui servat poenitentiam. Ministremus pauperibus.

2. Exemplum Dei filius 6. Augebit nobis gratiam,


Ostendit peccatoribus, Quae praestat indulgentiam,
Mariam, vas spurcitiae, Ut nostra ex fragrantia
Septeno plenam daemone. Redoleat ecclesia.

3. Qua quondam pulla turpior, 7. Peccatrix haec sanetissima


Qua nunc vix ulla sanetior, Propulset nostra crimina,
Quae Christi pedes abluit Ejus nobis oratio
Sed mox et caput imbuit. Virtutum sit largitio.

4. Abhorret Christus neminem, 8. Sit patri laus ingenito


Dtus non spernit hominem, Et ejus unigenito
Agamus illi gratias Cum spiritu paraclito
Pias fundendo lacrimas. Nee nato nee ingenito.

Brev. ms. 8, Cod. Andegaven. 108. A.


Albini Andegaven. saec. 15. —
Brev. ms 88. Cosmae et Damiani
Cod. Turonen. 152. B.
saec. 15. Hymn. —
tu- Andegavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 105. C. Hymn. ms. Ande- —
gavensis saec. 14. Cod. Andegaven. 106. D. —
Brev. Lochense imp. Turonibus
1 ~>-W>. E. —
Brev. S. Albini imp. Andegavi 1531. F.
— 169 -

306. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesp. et Noct.

1. Laetetur aula coelica, 3. Ad fontem vitae sitiit


Laetetur mundi curia, Et fontem vitae reperit,
Mariam coelo redditam Cujus fota dulcedine
Cantet omnis ecclesia. Nil novit ultra flebile.

2. Haec in terrenis posita 4. Nulla valet vox promere,


Coeli ambivit atria, Nullus sensus coneipere.
Fluenta vitae sitiens Qua pascatur dulcedine
Et terrena fastidiens. Quoque fruatur lumine.

5. Laudetur inde genitor


Cum suo unigenito,
Laudetur sanctus spiritus
Ex patre ens et filio.

Brev. ms. Bellovacen.se saec. 13. Cod. S. Genoveme Parisien. Bßl. IV°
7. A. —
Brev. ms. S. Petri Carnoten. saec. 14. in. Cod. Carnoten. 554. B. —
Brev. ms. S. Petri Carnoten. saec. 14. Cod. Carnoten. 5G4 (292 bis) C. —
Brev. ms. Carnotense saec. 14 /i5. Cod. Cenomannen. 184. D. Brev. ms. —
Carnotense saec. 15. Cod. Parisien. 1053. E. —
Brev. ms. Carnotense saec.
15. Cod. Parisien. 13240. F. —
Brev. Majoris Monasterii imp. Turonibus
1535. G. —
2, 4 Et terrae jam fastidiens E. 3, 1 sitivit A.— 4, 4 —
Quanto fruatur F, quanta A.

807. De s. Maria Magdalena.

Ad Nocturnum.

1. Audi, paterna Caritas, 3. Ad istius imaginem


Yoces tuorum supplicum, Peccantes omnes corrige,
Intentos tuis laudibus Ut in ejus consortio
Salva Mariae precibus. Coeli fruantur gaudio.

2. Haec de lacu miseriae, 4. Praestet pater et filius,

De luto faecis eruta Praestet amborum spiritus.


Exemplum facta miseris Ut ejus sanctis precibus
Coeli potitur gaudiis. Jungamur coeli civibus.

Brev. ms. Bellovacense saec. 13. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. TV°
7. A. —
Brev. ms. S. Petri Carnoten. saec. 14. in. Cod. Carnoten. 554. B. —
Brev. ms. S. Petri Carnoten. saec. 14. Cod. Carnoten. 564. C. Brev. ms. —
Carnotense saec. 14 /i5. Cod. Cenomannen. 184. D. —
Brev. ms. S. Cerauni
saec. 15. Cod. Carnoten. 556. E. —
Diurn. ms. S. Mariae de Josaphat saec.
15. Cod. Carnoten. 541. F. —
Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. Parisien.
1053. G. —
Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. Parisien. 13240. H. —
3, 4 fruamur AH.
— 170 —
308. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesperas.

Patriß summi coaeterna, 3. Nostris ergo ne uegetur


Christe, sapientia, votis impetratio,
Quam laudabilis in multis Prosit piae Magdalenae
tua larga gratia, jugis intercessio,
Dum, quae vilia fuere, Quae te summo caritatis
per te sunt egregia. coluit obsequio.

Quiddam inter haecpraeclarum. 4. Genitori genitoque


dignum et memoria, laus cum sancto flamme,
Quod Mariae Magdalenae Qui virtutum illustravit
diluens contagia Magdalenam lumine,
Peccatores ostendisti Cujus precum sublevemur
non carere venia. sedulo juvamine.

Brev. ms. Constantiense saec. 14. ex. Cod. Londinen. Add. 29886. A. —
Autiph. ms. 16. Martini de Estoviaco saec. 14. Cod. Parisien. 786. B. —
Brev. ms. Cmistantiense saec. 15. Cod. Parisien. Nouv. acq. 425. C. —
Brev. ms. Cmistantiense saec. 15. Cod. Parisien. 1300. D. 2, 1 Qnoddani —
C. — Mel. Pano-e linsrua.
:

309. De s. Maria Magdalena.

Ad Xocturnum.

1. Ineffabilis est, Christe, 4. Ad probandum, quod haec esset


tua mira gratia, diligens prae ceteris,
Non contemnis peccatricis Huic apparuisti primo
fletus et suspiria, rediens ab inferis,
Non abhorres poenitentis Cum ad monumentum fleret
munus et obsequia. causa tui funeris.

2. Sedes lila septiformis 5. Hujus ergo tarn beatae


fuerat daemonii, meritis et precibus
Te mundante facta nitens Nobis adsis, Jesu Christe,
aula sanctuarii, tibi famulantibus,
Peccatoribus existit Ut cum ipsa gloriemur
porta refrigerii. in coelorum sedibus.

3. Ex quo tuo vero jungi 6. Trino Deo simplicique


meruit consortio, laus et jubilatio,
Tanta perstitit illius Qui virtutum illustravit
erga te dilectio, Magdalenam radio,
Quanta satis evidenti Cujus prece perfruamur
patuit indicio. paradisi gaudio.
- 171 -
Brev. ms. Constautiense saec. 14. ex. Cod. Londinen. Add. 29886. A. —
Brev. ms. Oonstantiense saec. 15. Cod. Parisien. 1300. B. Brev. ms. Con-—
stautiense saec. 15. Cod. Parisien. Nouv. acq. 425. C. —
Brev. ms. Coelesti-
norum saec. 14. Cod. Mazarin. 360 (778). D. —
Brev. ms. Coelestin. saec. 15.
Cod. Mazarin. 357 (733). E. —
Brev. ms. Coelestin. saec. 15. Cod. Parisien.
1277. E. —
Psalt. ms. Coelestin. in Gentilino saec. 14 /i5. Cod. Avenionen. s. n,
G. — 1, 2 Tua larga gratia ABC. —
1, 3 non sprevisti poenitentis ABC. —
1, 4 munus et obseqnia ABC. —
1, 5 Ejus non abhorruisti ABC. 1,6 —
Fletus et suspiria ABC. —
2, 3 nitet F. —
2, 5 exsistens F. Str. 3 und —
4 fehlen ABC. —
6, 1 sqq. Gloria et honor Deo etc. ABC. Mel.: Iste —
electus Johannes. G.

310. De s. Maria Magdalena.

Ad Laudes.

1. beata Magdalena, 3. Nos ab omnibus periclis


Deo dilectissima, interpellans erue,
Ipso miserante facta Morbem fuga, pestes pelle,
meritis amplissima, sanitatem tribue,
Votis nostris adsis Clemens Copiam prosperitatis
atque benignissima. impetra continue.

2. Per orationis tuae 4. Quotquot tua celebrare


jugia suffragia satagunt solemnia,
Incentiva nostrae carnis Interventionis tuae
exstinguantur omnia, sentiant praesidia,
Virtutumque conferatur Ut exsultent in aeternum
nobis excellentia. in perenni gloria.

Laus honor jugis Deo,


et
et Imperium,
decus
Qui beatam Magdalenam
vexit ad aethereum,
Cujus prece pertingamus
ad coeleste bravium.

Brev. ms. Constantiense saec. 14. ex. Cod. Londinen. Add. 29 886. A. —
Brev. ms. Constantiense saec. 15. Cod. Parisien. Nouv. acq. 425. B. Brev. —
ms. Constantiense saec. 15. Cod. Parisien. 1300. C. —
Antiph. ms. S. Martini
de Estoviaco saec. 14. Cod. Parisien. 786. D. —
Brev. ms. Coelestin. saec.
15. Cod. Parisien. 1277. E. —
Brev. ms. Coelestin. saec. 15. Cod. Mazarin.
357 (733). F. —Psalt. ms. Coelestin. in Gentilino saec. 14 /is. Cod. Avenionen.
s. n. G. —1, 5 nostris favens adsis ABC. —
2, 3 Carnis nostrae deleantur
ABC. —2,4 quaesumus incendia ABC. —
3, 3 pestem E. Str. 3 lautet —
in ABC:
Poenitentiae vigore vita nostra polleat,
Castitatis sanctitate caro munda floreat,
Et ardore caritatis mens opusque ferveat.
4, 5 Ut excellent E. —
5, 1 sqq. In ABC
lautet die Doxologie: Gloria et
honor Deo etc. —
Die Mel. ist in G
dieselbe wie zum Hymnus Iste electus
Johannes.
— 172 —
311. De s. Maria Magdalena.

1. Plaudat polorum laudibus 4. Jesu crucique proxima


Concentas omnis coelitus Nee terga vertit territa,
Hujus diei debita Vitam manentem provida
Olebritatis gaudia. Resurrexisse nuntiat.

2. Haec nam superni luminis 5. Nunc ergo, juncta superis.


Maria compta tiosculis Te poscimus. Christieolis
Hausit fiuentis dulcia Nostris favendo rhythmulis
Fontis perennis famina. Succurre vernans servulis.

3. Fulcris ministrans dapsilis 6. Regi superno gloria,


Conviva Christi spien didis Deo patri cum filio

Fudit super sanetissimum Sanctoque sit spiritui


Nardam caput purissimum. In sempiterna saecula.

Antiph. m<. Eduense saec. 13. in. Cod. Semin. Educn. 151*. A. Brev. —
ms. Jotren.se saec. 13. Cod. Parisien. 750. B. —
Antiph. ms. Eduense saec.
Cod. Serain. Eduen. s. n. C. —
Hymn. ms. Berchingensis saec. 15. Cod.

.

Colleg. ss. Trinitatis Cantabrigen. 6 III 54. D. Brev. ms. Belnense saec.
15. Cod. Divionen. 112. E. —
Brev. ms. S. Trinitatis Pictavien. saec. 15.
Cod. Semin. Pictavien. s. n. F. —
Brev. ms. Eduense saec. 15. Cod. Carpen-
toracteii. 78. G. —
Brev. ms. S. Stephani Divionen, saec. 14. in Cod. S.
Josephi Lugdunen. Ya 5. H. —
Brev. ms. Eduense saec. 15. Cod. S. Geno-
vet'ae Parisien. BB1. IV° 18. I. —
Brev. ms. Sammaglorianum anni 1427.
Cod. Ma zarin. 346 (767). K. —
Brev. Belnense imp. s. 1. et a. L. Brev. —
Elnense imp. Perpiniani 1500. M.
1, 1 Gaudet polorum M; Str. 1 zum Hymnus Votiva eunetis orbita
(Mone 1053) geschlagen B. —
2, 4 Fontis superni B. 3, 1 Pulchris K. — —
3, 4 Nardus M: Caput nardum K. —
6. 1 sqq. in ABHIL u. a.:

Salve, beata trinitas,


Perenni manens gaudio,
Juva creatrix saeculum,
Quae regnas in perpetuum.

812. De Conversione s. Mariae Magdalenae.

Ad Vesperas.

1. Peccatricem se Domino 2. Haec prima pedes Domini,


Quae fatetur in publico. Postquam a morte surrexit,
Spretis mundi illecebris Quos laverat jam lacrimis,
Yeniam sie promeruit. Laeta devote tenuit.

3. Hujus precemur meritis.


Nos solve, Christe, maculis
Tergendo nostra crimina
In sempiterna saecula.

Brev. Halberstadiense imp. Lipsiae 1518.


— 173 —
313. De s. Maria Magdalena.

1. Gratiam Christi reorum conversio


Magis commendat quam justorum statio,
Quod peccatricis sanctae probant merita,
Cujus exemplo pars respirat perdita.

2. Annue, Christo, saeculorum Domine,


Nobis per hujus tibi cara merita,
Ut, qui te coram graviter deliquimus,
Hujus salvemur gloriosis precibus.
14
Psalt. ms. c. liyran. S. Barbarae in Algia saec. /ib. Cod. S. Genovefae
Parisien. Fol. 22. BßL. - Die zweite Strophe, wie die Mel. dem Hymnus
Andrea pie entlehnt, ist ihrer Geläufigkeit wegen in der Hs. nicht ausgeschrieben.

314. De s. Maria Magdalena.

1. Jucundum satis dulce quoque festum


Devotam reddat totam Dei domum,
Quo Magdalene rutilat beata
Morte Maria.
2. Haec Universum famosa per orbem
Divinae testis exstat pietatis,
Praetendens certam resurgendi formam
Omnibus lapsis.

3. Jam post irnmundae multa mala vitae


Salutem mundi credens advenisse
Venit ad Jesum, ubi discumbebat
Simonis domo.

4. Intra se grandi confusa pudore


Forisque nullo suffusa rubore
Ante convivas fercula praesumit
Plena dolore.

5. Amplexa pedes Domini stat retro,


Lacrimis rigat, Unit et unguento,
Tergit capillis, labiis demulcet
Oscula dando.

6. Age, Maria, liquesce, distilla,


Non jam peecatrix sed poenitens pia,
Macta te ipsam hostiam viventem
Deo placentem.
7. Diligemultum post peccata multa,
Ut remittantur non tarnen inulta ;

Quia tu punis, ut judexsit mitis,


Et tu immunis.
- 174 —
8. Accipe tales, Jesu bone, cibos,
Bibe libenter lacrimarum rivos,
Et, quia multum diligit Maria,
3Iultum relaxa.
Brev. ms. saec. 14. Cod. Parisien. 1259.

315. De s. Maria Magdalena.

1. Landes Christo cum canticis 4. Pergit ad crucem Dominus,


Cordis canamus modulis, Lugens Maria sequitur,
Qui peecatricem Mariam Videt pati, videt mori,
Sponsam fecit clarissimam. Sepulchro condi eonspicit.
2. Pulsis septem daemonibus 5. Sepulchro fert aromata
Hanc septiformis spiritus Dumque condire properat,
Implet, pater et ülius, Redivivum a mortuis
Haec trinitas unus Deus. Cernere prima meruit.
3. Hinc Jesu Christi Domini 6. Ergo, Maria, Domini
Pedes periundens lacrimis Dei dilecta iilii,
Rigat, ungit exterius. Impetra nobis miseris,
Qui se mundat interius. Quod impetrasti lacrimis.
7. Sit genitori Domino
Et ejus unigenito
Cum spiritu paraclito
Gloria, laus atque honor.

Antiph. ras. »S. Petri Glocestren. saec. 13. Cod. Collegii Jesu Oxonien.
10. A. — Psalt. ras. S. Andreae de Bornholm in agro Norfolkiensi saec. 14.
in. Cod. Oxonien. Ashm. 1523. B.

316. De s. Maria Magdalena.

1. Laetus hoc festum colat universus


Orbis et sumat sibi spem salutis,
Magdalenae dum recolit beatae
Festa Mariae.
2. Actibus pravis misere subacta,
Sordibus multis erat inquinata,
Horruit tandem scelus hoc perosa
Cordeque toto.

3. Poenitens Jesu pedibus profusa,


Osculis haerens lacrimis rigabat,
Crine contergens simul et perungens
Flendo sedebat.
4. Largitas Christi veniam dat illi,
Nee modo poenam scelerum remittit,
Immo virtutum meritis adauetam
Condecoravit.
— 175 —
5. Diligens multum meruit beata
Diligi multum, Dominumque vidit
Prima surgentem, fuit et subactae
Nuntia mortis.
6. Obtine, felix nimium Maria,
Supplici plebi veniam petenti
Et tuis illam meritis resolve
Crimine vinctam.
7. Ciaritas, virtus, decus et potestas,
Actio perpes quoque gratiarum
Sit tibi, sit laus et honor per aevum,
Rex Deus alme.
Brev. ms. Coldoniense saec. 13/i4. Cod. Londinen. Harl. 4664. — 6, 4
victara Hs. —Str. 1 —
4 ad Xoct.. -7 ad Laudes. 1 —
317. De s. Maria Magdalena.
Ad Nocturnum.
1. Repleta gaudio fidelis concio
Hymnum laetitiae decantet hodie
Christo, qui gratiam dedit et veniam
Mariae quondam debili.

2. lila per nimia cucurrit vitia,


Peccavit publice sed prolis deicae
Per medicamina purgavit crimina
Affectu admirabili.

3. Haec mulier, pia poenitendi via,


Exoret veniae fontem et gratiae,
Ne nos culpis gravet sed sordidos lavet
Fönte inexaequabili.
4. Patri ingenito ejusque genito
Sanctoque flamini, amborum numini,
Sit laus et gloria, qui ligat omnia
Catena insolubili.

Brev. ins. Tarantasiense s?iec. 15. Cod. Lugdunen. 178. \. —


Brev.
Gebennense imp. Gebennae 1479. B. — 8, 2 Exoret gratiae foiitemque
veniae B. — 3, 3 eulpae gravet. B.

318. De s. Maria Magdalena.


Ad Vesperas.

1. Felix, Maria, veniae 2. Felix, o felix femina,


Spes, forma poenitentiac, Dei praeventa gratia,
Conversionis speculum, Dum caput et vestigia
Nobis placato Dominum. Perunxisti dominica.
176

\. Funde pro nobis lacrimas, 6. Amica Jesu sedula.


Funde preces aberrimas, Dum sponsi luges funera,
l't mala nostra diluat, Cemis vivere Dominum,
Qni tua lavit erimina. Quem reputabas mortuum.
i. Fer nardi libram pistici, 7. Da nobis clara gaudia,
Feiles perunge Domini, Quae nuntiasti, domina,
Ut nos unguento gratiae Da nobis Jesu gloriam
Sauet ab omni vulnere. Cum perenni laetitia.
contemplandi symbulum. 8. Praestet hoc pat'ris deitas,
Pro nobis roga Dominum. Praestet et nati pietas,
Ut nos pellat a barathro, Praestet amborum Caritas
Qui suscitavit Lazarum. Per infinite saecula.

Brev. Camaldulense imp. Florentiae 1484.

319. De s. Maria Magdalena.

Ad Nocturnum.

1. Magdalenae praeconium Maria, Stella fulgida,


Turba colat fidelium, Solis surgentis nuntia,
Sexus et aetas omnium De tenebris nos exoita
Mariae canat canticum. Et Jesu nos concilia.

2. Cum verus sol occubuit, Ut nobis poenitentibus


Mariae fides micuit, Congaudeat exercitus,
Quem vivum sat dilexerat, Qui de te plenum gaudium
In sepultura celebrat. Celebrat in perpetuum.
3. Sol verus unde deficit, Sit patri laus ingenito,
Maria multutn proficit, Sit decus unigenito,
Solis namque obscuritas Virtus amborum flamini
Mariae t'ugat tenebras. Sine fine laudabili.

Brev. Camaldulense imp. Florentiae 1484.

320. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesperas.

1. Devota mente celebrem Nam haec est illa Magdala


Diem colamus inclitae Maria Christo sedula,
Marine benignissimae, De qua Septem daemonia
Quae coelos scandit hodie. Ejecit Christi gratia.
2. Haec sprevit mundi gaudia Nunc vero est angelica,
Vestigia tenens Dei Quae prius erat foetida,
Eaqne rigans lacrimis, Christi mundata gratia
Ut solvat vincla criminis. Exsultat jam in aethera.
177 -
5. Exsultet ergo ecclesia 6. Te quaesumus, piissima,
De hac beata Magdala, Pro nobis Deum rogita,
Quae dat lapsis, ut redeant. Ut dimittat peccamina
Spem quoque, ut non pereant. Suaque donet gaudia.
7. Deo patri sit gloria.

Brev. ms. Vallis Umbrosae anni 1476. Cod. Oxonien. Miscell. Lat. 168. —
3, 1 Nam haec est illa Magdalena, gegen den Vers; da auch 3, 2 die Form
Magdala vorkommt, ist diese hier zu substituieren. —
5, 4 ut ne pereant.

321. De s. Maria Magdalena.

1. Eja, fratres, festum 4. De qua dixit Deus,


Celebremus almum, Sicut est placidus :

Quo peccatrix thronum Dono tibi culpas


Scandit aethereum. Me amanti multas.

2. Tristi capta leto 5. Jam beata choris


Supplicat magistro, Sociata sanctis,
Lavit pedes flendo Ora pro devotis,
Ungens caput nardo. Quae te laudant turmis.
3. Unde septem dona 6. Ut patri et genito
Sumpsit neumatica. Spiritui sancto,
Pulsavit sinistra, Serviamus rite
Christi fit ministra. Pro obtentu vitae.

Brev. ms. Segusinum saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 137. A. Brev. —


ms. saec. 15. Cod. Parisien. 1278. B. — Brev. Virdunense imp. Parisiis
1525. C. — 2, 1 Christi capta B. — 2, 2 Supplieavit AB. —
6, 1 Et patri
et B. — 6, 4 Pro fehlt B.

322. De s. Maria Magdalena.

Ad Vesperas.

1. Festum colentes celebre 4. Beata quam felicibus


In Magdalenae nomine Ditat Deus successibus,
Festivitati debitas Quo mortuum jam foetidum
Odas canamus Candidas. Vivum recepit Lazarum.
2. Nam haec virago lacrimis 5. Haec post crucis victoriam
Culpas lavans dulcifluis Et passionis gloriam,
Donata Jesu gratia Quem concupivit maxime,
Coeli colit palatia. Vidit prius revivere.

3. Haec fratris in fletu suo 6. Hujus precamur precibus


Sororis acta nuntiat, Nos, Christe, solve nexibus
Flens turbam compulit,
flere Tergendo nostra crimina
Flentem magistrum conspicit. In sempiterna saecula.
Dreves, Hymni Inediti. III. 12
— 178 —
Bier. ms. Cohloniense saec.
13
/u. Cod. Londinen. Harl. 4664. A. —
Brev. Vercellense tmp. b. 1. et a. B. —
1, 3 Festivitatis B. 1,4 canamus —
consonas B die Lesart von A gebietet der zweisilbige männliche Reim,
1)
;

wollte verbessern. —2, 1 Nam et peccatricis lacrimis B. 2, 4 Coeli —


tollit B. — Str. 3 fehlt B. —
Statt Str. 5 hat A:
Sit tibi, Jesu, gloria
Per quem Maria est splendida,
Cum patre et sancto spiritu
In sempiterna saecula.

323. De s. Maria de Nivella.


Ad Vesp. et Laud.

1. Gloriam regis tiliae, 5. Benignus Christi spiritus


Christi matris aequivocae, Benignam suam coelitus
Nunc recolat cum gaudio Unxit divino nectare,
Rectorum generatio. Quod emanat a capite.
2. Haec Maria de Nivella (3. Sculptura supereminens
Stella de Stella radialis, In ornatum benignarum,
Ejus sequens vestigia Quae sunt ignitae coelitus
Virtutum ab infantia. Amoris Dei incendio.
3. Hanc educavit spiritus 7. Juvenes cum virginibus,
Domini a primordiis Senes cum junioribus
Certis virtutum gradibus Calcantes temporalia
In exemplar praesentium. Anhelant ad coelestia.

4. Transfixit ejus animam 8. In vera fide stabiles,


Fortis ut mors dilectio, In opere efficaces
Dulei amoris gladio Sequuntur agnum Domini
Caritatis incendium. Divina alvearia.
9. Gloria tibi Domine.

Offic. ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. Da das Officium —


dieser Heiligen mit dem des sei. Arnulph ein Heft ausmacht und auch nach
Stil und Form denselben Autor verrät, dürfen wir wohl Goswin von Bossut
auch für den A.utor dieses und der folgenden Hymnen ansehen. Benigna
soviel als Beginne. — Nach Str. 4 Divisio: Mel.: Amore Christi nobilis.

324. De s. Maria de Nivella.


Ad Tertiam.

1. Exaltent nomen Domini 3. In arte sapientiae


Juvenculae in tympanis, Pusillus grex imbuitur,
Coelestium imagines, Deliciis coelestibus,
Cruci affixae Domini. Amoris magisterio.
2. Unitatis collegium, 4. Thesauros sapientiae
Trinitatis spiraculum, Coelestis et scientiae
Genus divini numinis, Nunc revelasti parvulis,
Virtutum exemplaria. amor vincens omnia.
179

5. Rogemus nunc humiliter


Sponsi summi clementiam,
Ut sponsae suae meritis
Nos salvet a periculis.

Oftic. ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. — Verfasser


Goswin von Bossut; Mel.: Amore Christi nobilis.

325. De s. Maria de Nivella.

Ad Completorium.

1. paradisus Domini, 3. Hie fides, spes et Caritas,


Ubi florum varietas Coelestis meditatio,
Vernat, floret, spirat, ölet, Yirtutum aemulatio,
Fructus coelestis satiat. Humilitas praeeipua.
2. Ibi morura suavitas, 4. Castitas, patientia,
Paupertas voluntaria, Vera obedientia,
Sobrietas, satietas, Benignitas et puritas,
Laboris exercitium. Discretio paeifica.
5. Pietas,eultus Domini,
Fervens zelus animarum,
Donorum distributio
In summa pace consonant.

Offic. ms. Villariensia saec. 13. Cod. Bruxellen. s. n. — Verfasser


Goswin von Bossut. — 3, 1 Hinc. — 5, 4 consonat.

326. De saneta Martha.

Ad Vesperas.

1. Hac in die consobriis 3. Credo, Domine, penitus,


Congratulemur gaudiis, Christus es Dei filius,
Qua coelos Martha subiit Salus, vita credentibus
Sacris ornata meritis. Et nunc et saeclis omnibus.
2. Corde manuque dapsilis, 4. quam beata femina,
Gente locoque nobilis, Quae pavit de re propria
Fide, sermone claruit Eum, qui pascit omnia,
Ac audacter intonuit: Ejus praefulgens hospita.
5. Precemur ergo supplices,
Ut nobis, Martha, vindices,
Ut in coelesti regia
Tecum fruamur gloria.
Brev. ms. Pratellense anni 1449. Cod. Atrebaten. 914.
12
180 —
327. De saiu-ta Martha.

Ad Nocturnum.

1. Jani Christus coelum scanderat, 4. Martha semper jejuniis,


Jam Christi tides creverat, Precibus, elemosynis
Jamjamque plebs Judaica Insistens omnes propriis
Torquebatur invidia. Refovebat substantiis.
2. Martha videns discordiam 5. Tandem Christus cum angelis
Transfretavit Marsiliam, Et cantibus organicis
Soror ejus et legio Eam subvehens coelicis
Non desinit consortio. Adsociat consortiis.
3. Maxiniinus non defuit, 6. Ergo, Martha piissima,
Sed sicut praesul praefuit, Tua prece nos adjuva,
Qui legem Christi docuit Ut fruamur deifica
Et ecclesias statuit. Visione per saecula.

Brev. ms. Pratellense anni 1449. Cod. Atrebaten. 914. — 1, 2 Jam plebs
Judaica. —
2, 4 desinit a consortio. 4, 4 Resonebat. —

328. De sancta Martha.


Ad Laudes.

1. Dies adest en celebris 3. Exemplo hujus hospitae


Marthae fulgens praeconiis. Christum fovemus specie
Quae promit nunc ecclesia Degentem hie in paupere,
Gaudens de tanta filia. Semen serentes gratiae.
2. Vecta per suum hospitem 4. Quod metemus fac prospere,
Coelestemque opificem Cum dies instat gloriae,
Ad arcem veri luminis In quo Marthae consortio
Pro suis piis meritis. Conjungamur perpetuo.
5. Praesta, beata trinitas,
Concede, simplex unitas,
Ut prece Marthae hospitae
Laetemur omni tempore.

Brev Othinense irnp. Lubecae 1497. A. —


Brev. Roschildense imp.
Parisiis 1517. B. — 1, 1 Dies jam adest celebris B. —
2, 2 Ad coelestem
opificem A. —
4. 1 Quod meremur A.

329. De sancta Martha.


Ad Vesperas.

1. Hymnum devote personet 2. Haec clara tribu damit,


Nunc militans ecclesia Sed clarior in opere,
Et triumphanti consonet In carne degens meruit
Agens Marthae solemnia. Christum aede suseipere.
— 181 —
3. Felix, quam tanti hospitis 5. Christum fietibus incitat
Sic decorat susceptio, Pro morte fratris Lazari,
Quod hanc digne pro meritis Moxque Christus hunc suscitat
Perpeti donat praemio. Tollens de fauce Tartari.
4. Haec ut ministra sedula 6. Sit laus patri cum filio
Christo parat edulia, Simulque sancto flamini,
Sed hie vitam per saecula Qui Marthae patrocinio
Dat ei per edulia. Coeli nos jungat agmini.
Brev. ms. Turonense saec. 15. Cod. Mazarin. 352 (780). A. — Brev. ms.
Turonense imp. Parisiis 1522. B. —
Brev. Aurelianense imp. s. 1. et a. C. —
1, 2 Hunc militans C. —
4, 4 pro edulia A; pro edulio B. — Doxologie
in C: Sit trinitati gloria, honor et benedictio etc.

330. De saneta Martha.


Ad Nocturnum.
1. Hac die transitus Marthae recolitur,
Qua carne spiritus ejus exuitur
Et coelis insitus cum Christo creditur
Laetus perfruens praemiis.
2. Vergente vespere vitae percelebris,
Calcatis prosperae vitae illecebris,
Cubans in cinere fugatis tenebris
Repletur lucis radiis.
3. Hora, qua conditur ejus corpusculum,
Adesse legitur Christus ad loculum,
In quo perpenditur amoris vinculum
Christi et ejus hospitis.
4. felix hospita, cujus est praemium
Hospes, cui subdita est salus omnium,
Sedule rogita hunc, ut solatium
Nobis det tuis meritis.
5. Te, summa trinitas, supplices petimus,
Ut, quam nunc hospitas tecum, ut credimus,
Nos Marthae sanetitas ducat, quo tendimus,
Ad lucem, quam inhabitas.
Brev. ms. Turonense saec. 15. Cod. Mazarin. 352 (780). A. — Brev. ms.
Turonense saec. 15. Cod. Turonen. 147 et 148. B. —
Brev. Turonense imp.
Parisiis 1522. C. —
2, 4 Replevit A. —
3, 2 ad osculum A. 3, 4 hospitae —
BC gegen den Reim (vgl. 4, 4).

331. De saneta Martha.


Ad Laudes.
1. Verbum supernum prodiens, 2. Quem virginis puerperae
Carnis velatum fibula, Alvus huic mundo protulit,
Mire mundum reficiens, Uli Marthae dapiferae
Martha eibavit sedula. Manus fomentum contulit.
— 182 —
8. Felix pastus, quo paseitur 4. Activam Martha typice
Pastor et ^ator omnium. Vitam signat in actibus,
Et quo pascens nanciscitur Sed exemplar theoricae
Vitae perennis praemiuni. Yitae soror est omnibus.
5. Sit trinitati gloria,
Honor et benedicto,
Quae per Marthae suffragia
Noa donet coeli gaudio.
Brev. ms. Turoneuse saec. 15. Cod. Mazarin. 352 (780). A. Brev. ms. —
Turouense saec. 15. Cod. Turonen. 147 et 148. B. —
Brev. ms. Aurelianense
vii}). s. 1. et a. C. —
Brev. Turouense imp. Parisiis 1522. D. 2, 3 lila —
A. — 2, 4 foventum A. —
3, 3 naseitur A. 5, 3 Qui per A. —
332. De saiicta Martha.
Ad Vesperas.

1. Jesu Christe, hospes pie 3. Ut exuti gravi carne


Marthae benignissimae, transeamus libere
Qui virtute deitatis Sine mole peccatorum
quadriduanum Lazarum ad supernae patriae
Busto suo suscitasti, Regnuni, in quo Martha vivit
vota nostra suscipe. perpes sine tempore.
2. Trina morte consepultos 4. Hoc digneris nobis dare,
mentis, actus et usus Christe clementissime,
Marthae prece circumfultos Manens in aeternitate
ab hujus voragine saeculorum cum patre,
Leva, trahe bonitate Simul una potestate
tua nosque respiee. cum spiritu compare.
Brev. Othinense imp. Lubecae 1497. A. — Brev. Koschildense imp. Parisiis
1517. B. — 1. 6 Nostra vota A. 2, — 1 Ut terna morte sepultos A. —
3. 1 gravi mole B. —
3, 3 Sine malo B.

333. De sancta Martha.


In 1. Vesperis.

1. Adoremus creatorem, 4. Marthae soror est Maria,


Jesum, mundi salvatorem, Vocabulo Magdalena,
Qui Martham valde dilexit, Quae audiebat jugiter
In hac die coelo vexit. Verba Christi humiliter.
J. Quem sacra virgo lactavit 5. Martha vero ministrabat
Jacentem in cunabulis, Ipsi patri fidelium,
Martha magnum focillavit Pietatem exercebat
Cum suis apostolis. Utilitati omnium.
3. Cujus nutu, cujus cura 6. Harum fratrem suscitavit
Subsistit atque regitur Dominus piis preeibus
Universa creatura, Et a morte revoeavit
Hac salvator paseitur. Ipsum reddens sororibus.
— 183

7. Mira Dei potentia, 8. Quarum et amicitia


Dum in plebis praesentia Adsit nobis propitia,
Lazarus resuscitatur Nos ducens ad salubria
Et ab orco revelatur. In coelesti jam patria.

Brev. ms. Gratianopolitanum saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 196.


5, 3 Pietate.— 5, 4 Utilitatem. — 8, 4 In coelestia patria.

334. De sancta Martha.

Ad Nocturniim.

1. Lux, ecce, surgit lucida, 5. Exstinguit Satan lumina,


In qua Christi jam hospita Circa quam erant posita,
Suis praeclaris meritis Quae post vidente hospita
Multis splendet miraculis. Soror accendit facula.
2. Draconem invincibilem 6. Haec est magna solemnitas,
Per leones vel hominem, Ejus summa celebritas,
Ursos vel ullo gladio Cujus Christus funebria
Suo ligavit cingulo. Praesens peregit dextera.
3. Ad hujus preces Dominus, 7. Ad hujus tumbam corpora
Quem necaverat Rhodanus, Sanantur cuneta languida.
Resuscitavit puerum Sanitätern recipiunt
Jam mortuum per biduum. Aegri, qui fide veniunt.
4. digna magnis meritis, 8. Flagitemus hanc dominam,
Cujus Dominus oculis In laudibus magnificam,
Sororis monstrans animam Ut nos ipsius precibus
Partem cadentem aetheram. Salvemur a criminibus.
Brev. ms. Gratianopolitanum saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 136.
4, 4 augenscheinlich verderbt; lies Morte scand entern?

335. De sancta Martha.

1. Pangat turba clericorum In litore Avenico


Marthae beatae cantica, Exanimem suscitavit,
Sonet turba praelatorum Ore loquens dominico
Ejus gesta mirifica. Multos in fide plantavit.
2. Sicut sacrato ubere Nerlucum fera pessima
Virgo Christum ablactavit, Occupatum detinebat,
Sic Martha salutifere Ferarum crudelissima
Suis cibis ipsum pavit. Excolentes perimebat.
3. Maris demptis diris telis 6. lila nautis insidians
Marsiliam applicuit Novit sub unda rapere,
Sine remis atque velis, In hos vorandos inhians
Res mira cunctis claruit. Dorso naves subvertere.
— 184 —
7. His saneta valde condolens 9. Et tunc cultor excoluit
Presso crucis signaculo Agros, quos prius horruit.
Intrepida haue adiens Ferae malis hinc abditis
Suo ligavit cingulo. Beatae Martbae meritis.
8. Ad quam ligatam currere 10. Oremus, ut haec hospita
Cum gladiis et fustibus Obtineat per merita
Temptavitque innere, Cum tota coeli curia
Qui prius erat pavidus. Beata nobis gaudia.
11. Praesta, beata trinitas,
Ut in regno viventium
Nobis detur haereditas
Per ipsius suffragium.
Brev. ms. Arelatense saec. 14. Cod. Parisien. 752. A.
. Brev. ms. —
Arelatense saec. 15. Cod. Parisien. 1284. B. —
Brev. ms. Gratianopolitanum
saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 136. C. —
Brev. ms. Franciscan. saec. 15.
Cod. Dolen. 39. D. —
Brev. Arelatense imp. Arelati 1501. E. Brev. Mis- —
nense imp. Lipsiae 1502. F. —
Brev. Cabilonense imp. saec. 15 /i6. G. Nur —
Str. 1—4 +
11 BFG: nur Str. 5 11 ACD. — —
Str. 10 fehlt ABDEFG; Str.
11 fehlt C. —
Nach Str. 4 Divisio: die 4 ersten Strophen bei Mone 1066,
das Ganze ist aber nur ein Hymnus. 1,1 Clangat turba E.— 2, 4 Christum —
pavit F. —
3, 1 Claris ventis diris celis B; claris ventis diris telis E. —
4, 1 Avinico F, Alvenico B, Advenico G. —
5, 1 Per lucum fera A; Haec
lucum fera C: vgl. Jacob a Voragine (ed. Graesse. 1850) S. 444. 6, 4 —
fehlt C. —
7. 1 Hi> faetam valde E: valde dolens C. 7, 3 haec adiens —
C. —
7, 4 Suo Bubjecit vinculo C. 8, 1 currentes C. — 8, 4 erant C. — —
r

1 Ex tunc E: Et tum C.
». —
5, 3 hinc adjeetus C.

336. De saneta Martha.


Ad Vesperas.

1. Ad celebre praeconium. 3. Sororem vidit scandere


Quo Martha contubernium Cum angelis in aethere,
Carnis deponit tumulo, Cum quibus coelos penetrat
Quae Christum pavit sedulo, Nobisque vitam impetrat.
2. Gaudet mater ecclesia, 4. Adesto, felix hospita,
Quia cum patre filia Quae tot transcendis merita,
Triumphat in coelestibus Dum foves in hospitio,
Laeta cum sanetis omnibus. Quem virgo clausit gremio.
5. Laus sit aeterno solio
Paraclitocum filio,
Qui Mariam glorificat
Marthamque beatificat.
Brev. ms. Grassense saec. 14. Cod. Carpentoracten. 43.

337. De saneto Martino.


1. Martini laudes incliti 2. Qui sanetitatis eulmine
Quis digne fari poterit, Nulli seeundus claruit,
Virtutum gemmis praediti? In confessorum agmine
Laudanti laus supererit. Sidus impar emieuit.
— 185 —
3. Tres suscitavit mortuos 4. Virgo, doctor egregius
Christum sequens in numero Bina gaudet aureola,
Fide, spe, forma vacuos Apostolorum socius,
Pio portavit humero. Humilitatis viola.
5. Sit trinitati gloria
Sub unitatis clausula
Martini pro memoria
In sempiterna saecula.

Antiph. ms. S. Marine ad Gradus anni 1477. Cod. Semin. Colonien. 5a.
A. — Psalt. ms. S. Mariae ad Gradus anni 1542. Cod. Semin. Colonien. 52.
B. — Antipli. ms. S. Cuniberti Colonien. s. n. anni 1554. C.

338. De sancto Martino.


Ad Vesperas.

1. Rex Christe, tu mirifieas 3. Tu das, ut, ubi coleris,


Martinum praesulem tuum, Sit notus et amabilis,
Splendens ut sit et sublimis, Hinc laus tibi sit per eum,
Blandus, lenis, pius, dulcis. Mundo perenne gaudium.
2. Quo jubente fugit fumus, 4. In sacro ejus transitu
Surgit lapsus, psallit laetus, Coeli frequentant ordines,
Fatur mutus, audit surdus. Linguae, tribus, gentes ovant,
Videt caecus, salit claudus. Da, prosit hie communiter.
5. Sit trinitati gloria,
Martinus ut confessus est,
Cujus fidem per opera
In nobis ipse reboret.

Brev. ms. Majoris Monasterii saec. 11. Cod. Kotomagen. 243. A. —


Brev. ms. Lingonense saec. 12. Cod. Trecen. 807. B. —
Brev. ms Columbense
saec. 13. Cod. Ebroicen. 31. C. —
Brev. ms. S. Petri de Cultara saec. 13.
Cod. Cenomannen. 188. D. - Brev. ms S. Mauritii Turonen. anni 1343.
Cod. Turonen. 145. E. — Brev. ms. Lirense saec. 14. in. Cod. Ebroicen. 120.
F. — Brev. ms. Turonense saec. 15. Cod. Turonen. 147 48. G. —
Brev. ms. —
Turonense saec. 15. Cod. Parisien. 1032 H. —
Brev. ms. Benedictin. saec.
15. Cod. Parisien. 1043. I. —
Brev. Turonense imp. Parisiis 1522. K.
1, 3 Ut sit splendens H. —
3, 3 Hie laus tibi AK. —
4, 2 Coeli fre-
quentatum H. — Die meisten Handschriften bieten diesen und den folgenden
Hymnus als einen einzigen, andere geben Divisio an, wieder andere trennen
beide Lieder.

339. De sancto Martine


Ad Landes.

1. Martine, jam consul poli, 2. Te mundus omnis percolit


Causas precantum inspiee, Consertum ut apostolis,
Jam intimus comes Dei Hanc redde singulis vicem,
Cunctis, quod egent, obtine. Placa suum his judicem.
— 186 —
3. Complexns olini monachos 4. Affectns ut ille tuu>.
Revise nunc licet reos, Qui non refutat vel pecus.
Et simus in memoria Nos corrigat donans. tuae
In special] gloria. Quod suppetit clementiae.
5. Sit trinitati gloria.

Brev. m<. Ilajoris Monasterii saec. 11. Cod. Rotomagen. 243. A. —


Brev. ms. Lingonense saec. 12. Cod. Trecen. SO". B. Brev. ms. Colnmbense—
saec 1 ;> Cod. Ebroicen. 31. C.
>. —
Brev. ms. S. Petri de Cultura saec. 1"-.
Cod. Oenomannen. 188. D. —
Brev. ms. S. Mauritii Timmen, anni 1343.
Cod. Turonen- 140. E. —
Bit v. ms. Lirense saec. 14 Cod. Ebroicen. 120.
F. — Brev. ms. Turonense saec. 15. Cod. Turonen. 147—48. G. Brev. ms. —
Toronense saec 15. Cod. Parisien. 1032. H. —
Brev. ms. Benedictin. saec,
15. Cod. Parisien. 1043. I. — Brev. Turonense imp. Parisiis 1522. K
1. 3 intime HI. —
3, 1 Amplexna EG. Str. 3 fehlt H. — 4. 3 donatus. —

340. De sauet* Martne


Ad Vesperas.

1. In laude Martini. Den-. 5. Herili nocte media


Te laudat omnis grex tuus. Qui pace migrat reddita,
Coelo facis quem praecluem. Quam nunc refundat omnibus
Terris ubique celebrem. Festum sui colentibus.

2. Sit laus tibi, rex gloriae. 6. Hunc semper orbis celebret


Qui comis hunc tarn splendide, Consertum ut
apostolis.
üt unus inter splendidos Hinc illum apud te juvet.
Nitet per orbis terminos. Nulli seeundus meritis.

3. Sermone, signis. opere 7. Ut caritatis spiritu


Praecelluit mirifice. Sic afrluamus invicem,
Ob grande nimis meritum Quo cor de cum suspiriis
Est gemma dictus praesulum. Ipsum sequamur intimis.
4. Decorus ipso transitu, -. Sit trinitati gloria,
Omnes quam ornant caelibes. Martinus ut confessus est,
Dives qui in Abrahae sinu Cujus fidem per opera
Intendat inde supplices. In nobis ipse roboret.

Brev. ms. Andegavenae saec. 15. Cod. Parisien. 1273. A. Brev. ms. —
Coelestin. saec. 15. Cod. Parisien. 1274 B. —
Brev. ms. Coelestin. saec. 14.
Cod. Ifasarin. 361 (77*'. C. —
Brev. ms. Coelestin. saec. 15. Cod. Mazarin.
357 (788). D. —1. 3 praeditem A: praeducem B. 8, 2 Praecellit A. — —
4. 2 coelitus A. —
Str. 6 und 7 fehlen A.

341. In Translatione s. Martini.

Ad Vesperas.

1. Inter patres monastici Non quilibet de pluribus.


Et clericalis ordini? Sed ille solitarius
Martinus est virtutibus Primum, dehinc Turonicae
Insignis et miraculis. Praesul paterque patriae.
187

3. Directa quem prudentia 7. Quid igne rapto coelitus


Fortisque temperantia, Cremasse fana funditus
Quin universa sanctitas Gravesque moles per fidem
Ornavit, hoc est Caritas. Hunc transtulisse praedicem.

4. Is pauperi quam dividit, 8. Dedisse caecis sidera,


Se veste Christus induit Sentire surdis Organa,
Dans signa tantae gratiae Mutisque praecinentibus
Nondum renato cernere. Aptasse claudos saltibus.
5. Mox fönte coeli roscidus 9. Quot gesserit hujusmodi
Sancto repletur spiritu Miraculorum milia,
Divoque iretus numine Fugit ligari calculo
It ut potens apostolus. Velut saburra pontica.
6. Confutat ortas haereses, 10. Sit trinitati gloria,
Jussu repellit daemones, Martinus ut confessus est,
Leprae medetur osculo Cujus fidem per opera
Et mortuis precario. In nobis ipse roboret.

Brev. ms. Majoris Monasterii saec. 13. Cod. Turonen. 153. A. Brev. —
ms. Lirense saec. 14. in. Cod. Ebroicen. 119. B. —
Brev. ms. 8. Vincentii
Cenomannen. saec. 15. Cod. Semin. Cenomannen. s. n. C. —
Strophe 2 fehlt
0. —5, 1 roscido C. —
5, 2 replente. —
5, 4 Id ut A. 9, 3 ligari —
circulo C. —
Autor des Liedes ist Fulbert von Chartres; vgl. Migne PP.
LL. 141, S. 344.

342. In Reversione s. Martini.

Ad Vesperas.

1 Martine, praesul optime, 3. Cum hie manemus saeculo


Salus nostra tu omnium, Vitae trahentes tenebras,
Fusis precamur vocibus, Per te, rogamus, jugiter
Ostende nobis veniam. Lapsus vitare pessimos.
2. Ovile,sancte, nos tuum 4. Sit trinitati gloria,
Sumus, quod hinc in aethera Martinus ut confessus est,
Leva, precantes quaesumus, Cujus fidem per opera
Summis adhaerens coetibus. In nobis ipse roboret.

Brev. ms. S. Martini Turonen. saec. 14. Cod. Turonen. 149. A. — Brev.
ms. S. Martini saec. 14. Cod. Turonen. 150. B. Brev. ms. SS. — Cosmae
et Damiani prope Turones saec. 15. Cod. Turonen. 152. C.

343. De sancto Martino.

1. Fratres, unanimes foedere nexili,


Mecum partieipes luminis annui,
Quo solis hodie fulminat orbita
Martini revehens festa celebria.
— 188 —
2. Cantemus pariter Carmen amabile
Martini meritis oppido nobile,
Clems cum populo consonet organo,
Grandi nam volupe est psallere gaudio.
3. Martinus quoniam vota lidelium
Attendit tribuens cuncta salubria,
Confert hie famulis rite canentibus
Stellis aureola serta micantibus.
4. Cunctis candelabrum luminis exstitit,
A raoltis tenebras mortis et expulit,
Virtutum statuit crescere germina.
In quorum fuerant pectore crimina.
5. His nos subsidiis undique praediti
Pangamus proprio cantica praesuli,
Laudemus parili voce, quod approbat,
Damnemus vigili mente, quod improbat.
6. Martinum preeibus gens modo Gallica
Dignis sollicitet nostraque Francia.
Martinus faciat tempora prospera.
Mundi, Christe salus. o tibi gloria.
Antiph. ms. Sanctense s. n. saec. 13. A. —
Brev. ms. Tullense saec. 15.
Privatbesitz). B. —
Brev. Lincense Cc II 17. saee. 14. D. Brev. ms. San- —
emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14638. E. —
Brev. Trajectense imp.
Coloniae 1517. F. —
Brev. Maguiitinum imp. Lugduni 1507. G. Dies Lied —
steht allerdings bei Daniel IV. 281, aber ohne jede Quellenangabe, so dafs
es der Mühe wert scheint, es nach älteren Quellen zu wiederholen. 1, 3 —
fulgurat orbita D. —
2. 3 popnlifl E. insonet D. 2, 3 consonat A. — —
3. 2 Transcendens tribuit DEG. —
6, 2 nostraque Fresia F; nostra Germania
DE6; sowohl in Mainz als in Utrecht ist Martinus Bistumspatron.

344. In Snbventione s. Martini.

1. Gaudium mundi, Christe. lux sanetorum.


Coeli qui regna contulisti tuis.
Vota tuorum famulorum Clemens
Suscipe semper.
2. Hujus Martini preeibus placatus
Veniam nobis tribue eulparum,
Hujus et vitae commoda dignanter
Nobis concede.
3. Hunc tu Martinum cede tuis ita

Digne famulis collaudare semper,


Quod post hanc vitam mereamur coelo
Uli conjungi.

4. Martine pie, tnum qui devote


Celebrant festum, miseratus fove
Scelerum atque potestate magna
Vincla dissolve.
— 189 -
5. Judicis iram miseratus placa,
Pestem et morbos languoresque pelle,
Fidei, spei, caritatis nobis
Dona largire.

6. Gaudet jam terra tuo decorata


Lumine, coelum simul et resultat,
Gaudium nobis tribue perenne,
Domne Martine.
7. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Cbriste, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

Brev. ms. S. Martini saec. 15. Cod. Turonen. 150.

345. De sancto Matthia.


1. Diem angelicis solemnem choris
Hymnis et laudibus solemnizemus
In tua gloria, sancte Mattbia.
2. En fulges in throno duodecimo,
Duodecim tribus judicaturus
Cum coapostolis judex insignis.

3. Proditor numerum minuit sacrum


Duodenarium apostolorum,
Quem tu, parve Dei, restituisti.

4. Sors apostolica duobus data


Super te cecidit teque elegit
Per gratiam Christi, quam meruisti.

5. quam terribilis in consiliis


Es super filios hominum, Deus,
Dum parvi merito vincitur justus.
6. Ergo nos supplices te venerantes
Serenus respice et nos eripe
A morte aeterna, sancte Mattbia.
7. Laus, jubilatio et honor Deo,
Patri atque proli, sancto spiritui.
Trinitati summae sit sine fine.

Brev. ins. Sammathianum saec. 15. Cod. Treviren. 433.

346. De sancto Mauro.


Ad Vesperas.
1. Luce refulgens aurea 2. Hie sacri tirocinii
Dies claret sanetissima, Sanctitatis egregiae
Qua Maurus beatissimus Et virtutum insignia
Coelum conscendit monachus. Divina sumpsit gratia.
190 —
3. Jussu patris sanetissimi 5. Cujus oramus precibus
Instar Pctri apostoli Annue, Deus, miseris,
Undosi lympham gurgitis Ut suspiremus seduli
Planta oalcavit stabili. Quo gaudet tecum perpetim.
4. Eodem Christo praevio 6. Sit virtus. honor, gloria.
Galliam missus petiit. Potestas, adoratio
Quam monachorum gregibus Trinitati deificae
Pollere fecit affatim. Per infinita saecula.

Cod. Mazarin. 1707 (II 1318). saec. 10. A —


Hymn. ms. Fossatensis
anni 1416. Cod. Parisien. 12041. B. —
Brev. Coelestin. imp. Neapoli 1488.
C. — 1, 2 Miiurus sanctissimus C. —
2, 1 Hi sacrique tyronici 0. 4, 1 —
Christus praevius C. —
5, 1 Hujus B, ejus C. —
6, 2 Potestas et oratio C.

347. De sancto Manro.


Ad Matutinum.

1. Aeterna, Maure, gaudia 4. Sermone discis angeli


Christi corruscans gratia Dei secreta maximi,
Votis amasti quaerere Ejus repletus lumine
Fama, sitique frigore. Et roboratus famine.
2. Sacri minister dogmatis 5. Clarior omni sidere
A patre Gallis mitteris, Jam gaudes omni munere
Devota quoque pectora In arce pollens aetheris
Verbi cibasti copia. Vitae perennis praemiis.
3. Effloruisti plurimis 6. Sit sempiterna gloria
Circumdatus miraculis, Patri Deo cum filio.

Semper studens excrescere Sancto simul paraclito


In sanctitatis culmine. In sempiterna saeculo.
Hvmn. ms. Fossatensis anni 1416. Cod. Parisien. 12041.

348. De sancto Mauro.


Ad Laudes.

1. Norma jubarque fidei, 3. Tui patrisque obitus


Maure, clarescens inclite, Et fratrum longe praescius,
Defunctis vitae redditor Munisti verbis, flosculis
Et caecis lucis praestitor. Magnum iter ad superos.
2. Magistri factus collega, 4. Errantes oves excipe,
Decus formaque monachis, Pastor pie ^anctissime.
Virtutum septus gemmulis Ad regnum celsitudinis
Sulcasti callem subditis. Sacris attolle brachiis.
5. Christe, precamur fragiles,
Ut nostra solvas crimina,
Qui es cum patre filius
Semper cum sancto spiritu.
Hynm. ms. Fossatensis anni 1416. Cod. Parisien. 12041.
- 191 —
349. De sancto Mauro.
Ad Nocturnum.
1. Sacrae refulgent mystica 3. Cujus recedens spiritus
Festivitatis gaudia, Cum tenderet coelestibus,
Qua conditur coelestibus Hie mente vidit lumine
Maurus, pater sanetissimus. Ejus viam splendescere.
2. Nam jam laborans improba 4. Monstravit inde pluribus
Fessos obedientia Bellum parare moribus
Artus quieti reddere Et temporum diserimine
Parabat requiescere. Normali vitae vivere.
5. Laus trinitati debita,
Honor, potestas, gloria
Perenniter sint omnia
Per saeculorum saecula.
Cod. Hamburgensis 1568. saec. 15.

350. De s. Mauro Episcopo.


Ad Vesp. et Noct.

1. Fundator orbis, qui plasmata regis,


Melodas voces admitte clementer,
Quas resonamus tibi jubilando
Vultu submisso.
2 Patrono nostro strenue poscenti
Jucundas aures pande festinanter,
Quae postulamus, largiter concede,
Rex dulcorose.
3. Pastor colende, Maure, amande
Te suffragante tueamur pie,
Clientes tuos diligenti cura
Semper guberna.
4. Deo fautore et te precatore
Hie militantes augmentatione
Diva augescant, et munia sua
Sint tibi cara.
5. Si quis contritus te postulaturus
Hie accesserit, libens da, quod petit,
Ut exsultanter recedendo grates
Promat auetori.
6. Trinitassumma, laudatio tibi,
Commissa laxa praestaque rogata,
Omnia nostra dieta atque gesta
Placida cerne.
Brev. ms. S. Vitoni saec. 14. Cod. Virdunen. 116. — 3, 1 Maure drei-
silbig. — 3, 3 tuas. —
6, 2 Ommissa.
— 192 —
351. De s>. Mauro Episcopo.
Ad Laudes.

1. Pontifex gloriticande. 4. Membris redolentissinüs


Maure, custos optinu-. Hie excellenter quiescis,
Sustentator dulcissimu- Orato ergo strenuus
Tibi sis famulantibus. Pro augmento gregis hujus.
2. Praevisor clementissimus 5. Nobis gratis es concessus,
Disposuit benignius, Rege nos vigilantius,
Ut locum hunc praesentia Ut aeeeptabilis Deo
Tua consecraret clara. Sit jugiter haec concio.
3. Qui te fautorem habemus, 6. Dulcis paternitas tua
Defensorem sentiamus Crimina nostra deleat,
In omni adversione Obsequia, quae reddimus,
Atque desolatione. San cito gratiosius.

7 Gloria tibi, Domine,


Pater, proles, spiramenque,
Rectore nostro poscente,
Quae expediunt, exhibe.
Brev. ms. S. Vitoni saec 14. Cod. Virdunen. 116. — 4, 3 Orator.
4 Sit jugis haec.

.')52. De saneto Maximino.

1. In laude regis omnium 4. Tali patrono supplicet,


Et Maximini praesulis Quisquis eget juvamine,
Totis medullis cordium Christique caro jubilet
Insistat haec plebs muniis. Per quadra mundi climata.
2. Hoc nempe laetus lumine 5. Maximine, coelitus
Confessor idem maximus Electe nobis pontifex,
Terrena liquit lubrica Intende Clemens laudibus,
Coeli petivit gaudia. Quas annuatim promimus.
3. Laetare tu, Pictavia, 6. Multis aerumnis scindimur,
Nati tui de gloria, Tua mederi quaesumus
Et tu exsulta, Treveris, Oratione sedula
Honore tanti praesulis. Vitaeque dona consequi.
7. Honor, potestas, gloria
Deo patri cum filio

Paraclitoque pneumati
Per saeculorum saecula.
Brev. m>. 8. Maximini saec. 15. Cod. Treviren. 443. A. Brev. ms. —
Johannifl Tritemii? anni 1502. Cod. Treviren. 454. B. 2, 3 sq. lauteten —
in l'esto Translationis :

Translatus Aquitania
Ad Galliae subsidia.
2, 4 Coelique B. — 4, 1 patrono supplici A.
— 193

353. De s. Michaele et Aiigclis.

1. Ter terni chori superum 6. Lux decora sunt Spiritus,


Beatorum spirituum, Quos fecit Deus primitus,
Jam stabiliti curia Hos eduxit a tenebris,
In coeli Dei gratia, Indidit nomen luminis.

2. Qui vultum Dei cernitis 7. Yirtutis pulchritudine


Sine defeetu luminis, Est his nomen in lumine,
Fruentes vero gaudio Angeli nitent fulgidi,
De vestro certi praemio, Ut lux solis clarissimi.

3. Mementote concivium, 8. Sunt etiam tarn candidi,


Quamvis adhuc mortalium, Quod nostri stupent oculi,
In infimis degentium His sancta forma permanet
Et incerti gementium. Et statum primum retinet.
4. Alme creator pneumatum 9. Et in bonis aeternitas
Sanctorum, Deus, omnium, Et perpes immortalitas
Haec coelestis militia His collata spiritibus,
Tuorum sunt custodia. Ad malum nullus introitus.

5. Non recedunt ab intimis, 10. Honor, patri cum gloria,


Tuos tarnen a lacrimis Virtus Christo, victoria,
]\Iuniunt et tibi canunt, Decus sancto spiritui,
Te fontem vitae sitiunt. Laus sit per saeclum saeculi.

Offic. ms. S. Michaelis, saec. 12. Cod. Bruxellen. 3089. —


3, 4 incertis.

8, 1 Sunt et tarn. — 9, 4 lies Malo millus? —
10, 3 Decus sancta
spirituum.

354. De s. Michaele et Angelis.

1. Angelis et hominibus 5. Jam breve tempus reputat,


Unus erit denarius, In aere quod volitat,
Omnibus Deus omnia Sentit esse Judicium
Se praebebit per saecula. Vitium et horrisonum.
2. Congregate sanctos Dei, 6. Cum precibus nunc intimis
Est perfectio collegii Rogamus et altisonis,
Supernorum spirituum Nos, chori beatissimi,
Et plenum vestrum gaudium. Exaudire dignemini.
3. Hostis antiquus circuit 7. Jam fragiles nos homines,
Quaerens, si quos invenerit, Peregrinos et inopes,
Ut devoret, quaesi leo Destitutos virtutibus
Ore rugiens rabido. Reparate conatibus.
4. Eripi per suffragia 8. Vestros concives cernite
Sibi dolet angelica Pressos sub carnis pondere,
Possessum vas a fraudibus Studioso juvamine
Atque millenis artibus. His clementer succurrite.
Dreves, Hynini Inediti. III. 13
— 194 —
9. Impuguamur assidue, 10. Supernae rex militiae,
l'ndique sunt insidiae. Da gaudia laetitiae,
Intus et foris labimur. Redde nobis consortium
Per vos nisi tirmabimur Civium Deus superum.
11. Honor patri cum gloria.

Offic ms. S. Michaelis saec. 12. Cod. Bruxellen. 3089. 7, 1 Nain


dos fehlt.

855. De s. Micliaele et Angelis.

1. Facturae. Christe, conditor, 5. Superum soli nomina


Idem mirus dispositor. Sunt tibi, Deus, cognita.
Ubique fit confessio Ipsorum, Christe, numerus,
Et semper nomini tuo. Apud te solum cognitus.
2. Miro disponis agmina 6. Injuncta salutaria
Sacra modo distantia. Exhibent ministeria.
Istos das esse Seraphim Ab inimici fraudibus
Et illos vero Cherubim. Defendunt tuos filios.

3. Hos virtutes eximias 7. Sustollunt nos in manibus


Contra vires aerias. Yisibiliter, credimus,
Hi dicti dominatio, Ne nunc ad lapidem
forte
Alii Dei sessio. Collidamus nostrum pedem.
4. Et principatus alii. 8. Haec agmina coelestia
Quidam dicti sunt angeli, Sunt hominum custodia,
Potestates, archangeli, Qui verba vitae sitiunt
Ornatu cuncti splendidi. Quique salutem cupiunt.
9. Honor patri cum gloria.

Offic. ms. s. Michaelis saec. 12. Cod. Bruxellen. 3089. — 4. 1 Est


principatus.

350. De s. Michaele et Angelis.

1. Favete nobis seduli, 4. Nunc, angeli. precamini.


Sancti precamur angeli, Estis mundi, perlucidi.
Nos in conspectu regite Per vos complentur omnia,
Vestro, de malis demite. Quae mandat sapientia.

2. Advocati vos hominum 5. Nos lapsos saepe cernitis


Custodes et fragilium, In conditoris oculis,
Memores intercedite, Ergo preces effundite
Monete Deum veniae. Et mala cuncta pellite.

?>. Benignus et omnipotens, 6. In coelis modulamini


Super rogata largiens, Harmoniam dulcissimi
Facturam suam diligens, Concentus unanimiter,
Volens charisma tribuens. Nosmet juvate pariter.
195

7. Voce vos incessabili 9. Sumitis de dulcedine,


Laudes dare nitimini Ex vitae lioc est arbore,
In citharis angelicis In paradisi medio
Cum gaudiis perpetuis. Quae semper consita loco.

8. Vestra quidem jucunditas, 10. Hac qui semel gustaverit.


Vestra quoque felicitas Ultra non esurierit,
Celebris et continua Sed erit 11 li gloria
Est ulla sine clausula. Per saeculorum saecula.

Offic. ms. S. Michaelis saec. 12. Cod. Bruxellens. 3089. — 10, 1 Fac
qui semel.

357. De s. Michaele.

1. Michael Archangelus

Nos potenter eripiat 3. Adventu suo clarissimo


De antiqui hostis fraude, Effugato diabolo
Ne cadamus in tartarum Repraesentet nostras animas
Post solutum mortis debitum. Redemptori laetissimo.

In necessitate ultima 4. Archangelorum principem,


Solita misericordia Nunc Michaelem poscimus,
Succurrat nobis miseris, Ut, Christe, nobis dirigas
Ne cadamus in tenebris. Semper in adjutorium.

5. Praestet.

Offic. ms. S. Michaelis saec. 12. Cod. Bruxellen. 3089. 1, 1 Die Worte —
Michael Archangelus sind dem Sinne nach erforderlich, dem Versmafse nach
aber überzählig, es sei denn etwa eine erste Srophe ausgefallen. Die Doxo-
logie nur begonnen.

358. De s. Michaele.

1. Qui bonorum angelorum 3. Ante thronum te patronum


princeps es ac signifer, Pro me pone judicis,
Mihi praesto semper esto Tu perora et exora
pius et salutifer. Iram justi vindicis.

2. A caterva me conserva 4. Labor, quies, nox et dies


Tenebrosi angeli, A te dentur prospera,
Ut te duce sim in luce, Cogitatus sit paratus
Qua sunt boni angeli. Ad divina opera.

Offic. ms. S. Michaelis saec. 12. Cod. Bruxellen. 3089. 1, 1 Die Hs. — :

hat nur Archangelorum (statt angelorum); das übrige ist nach Analogie der
andern geraden Zeilen ergänzt. —
3, 1 te fehlt.
13*
196 —
359. De sancta Monu-u.
Ad Vesperas.

1. Alma mater generosa 4. Eja, jMonica beata,


doctoris praecipui Coeli sedes solio,
Et affectu visoerosa Ad superna elevata
Amoris mellitiui, Claro luces radio,
Tua vita virtuosa Inter angelos locata
Xostro lucet visui. Tuo stas cum filio.

2. Alta mater pietatis, 5. Tibi. Deo supplicamus


Tota in ecclesia Et piis affectibus
Per exempla sanctitatis Tuas preces imploramus
Fulges relucentia Alultis cum gemitibus,
Et affectu caritatis Ut per te possideamus
Viges refragrantia. Deum in coelestibus.

3. Sancta mater, amorosa 6. Sempiternae trinitati


Erga tuum nTium, Melos demus dulciter
Exstitisti lacrimosa Trinaeque divinitati
Praecavens exilium. Cantemus hilariter,
Xe ex morte criminosa Gloria humanitati
Sentiret exitium. Christi sit perenniter.

Brev. ins. Eremitarum s. Augustini saec. 15. Cod. Londinen. Add. 16891.

360. De ss. Labore et Feiice.

1. Arcis aethereae decus es, Christe,


Distinguens singulis pensum laboris,
Propitius nostris annue votis.
2. Ecce purpurata sanguine turma,
Jam certa muneris, expers doloris,
Vernat perspicuo laeta triumpho.
:i. Hoc de collegio ignescunt coelo,
Vere felicium cives virorum,
Nabor atque Felix, pignora lucis.

4. Hi per horrificas acti pressuras


Mutant praesentia ense, catasta,
Arens tandem humus excipit artus.
5. Horum fer meritis. rex Jesu, servis,
Ut pulsa supplicum labe suorum
Tribuas felici sede beari.
6. Trinitati decus, honor et virtus,
Inseparabili laus unitati,
Consors Imperium omne per aevum.
Brev. ms. Capit. Dusseldorpini saec. 15. Cod. Dusseldorpin. C 64. A. —
1
oloniense Baee. 15. ex. Cod. Berolinen. Fol. 231. B. Brev. —
inj). Venetiia 149^. C.
— 197 —
361. De ss. Xabore et Feiice.

Ad Matutinum.

1. Sanctorum natalitia 5. Qui sunt afrlicti ungulis,


Mater colat ecclesia, Equuleo, lampadibus
Cantet horum praeconia Et fustibus et carcere,
Festiva cum laetitia. Farne, caesi capitibus.
2. Urbs Mediolanensium, 6. Quibus dat fortitudinem
Ingens tibi sit gaudium. Deus in poenis omnibus,
Quae fidei tot testium Quas per fidem suppeditant
Es rubra per martyrium. Adjuti Christi viribus.
3. Ad regionem Ligurum 7. Certant pro Christo pugiles,
Nabor et Felix transeunt. Qui superari nequeunt,
Insignes Mauri milites Qui cum palma victoriae
Certamen forte subeunt. Ad coeli regnum transeunt.
4. Optantes coelis vivere, 8. Hos martyres frequentibus
Vitam pro Christo ponere Rogemus omnes precibus,
Malunt et ipsam perdere Ut dent nobis auxilium
Simulacra quam colere. Apud Mariae filium.

9. Gloria tibi, Domine,

Qui natus es de virgine, etc.

Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Parisien. 760.

362. De ss. Nabore et Feiice.

Ad Laudes.

1. In Naboris et Felicis 5. Propugnatores fidei


Festo festiva gaudia Victoriam suscipiunt,
Solemniter concelebret In quos poenis satellites
Cum laudibus ecclesia. Tyranni diris saeviunt.

2. Gloriosi certaminis 6. Carcer, fames, equuleus,


Horum pangat magnalia Ungula, calor igneus
Et imitetur martyres Non flectunt, non percussio
In fidei constantia. Sanctos nee decollatio.
3. Qui contemnentes idola 7. Imperii sub chlamyde
Gentilitatis frivola, Sancti latere nequeunt,
Mauri relinquunt patriam Superni regis milites
lntrantes post Liguriam. Coeli regnum introeunt.

4. Isti spretis divitiis, 8. Suis beatis precibus


Deliciis, honoribus, Apud patrem et filium
Passi pro Christo cupiunt Nabor et Felix martyres
Choris jungi coelestibus. Praestent nobis auxilium.

Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Parisien. 1760.


— 198 -
363. De saiicta Natlialia.

1. Fortis adstabat Nathalia conjux


Inque congressu medio rubentem
Sanguinis sacri lavacro videbat
Laeta maritum.

2. Quin et incudem prior admovebat.


Ut pedes dextramque viri feriret
Lietor, aeternam peragens coronam,
Sancta virago.

o. Ergo, Jesu, rex speciose. cujus


Martyram claris micat aula gemmis,
Dura quos magnae tribulationis
Lima polivit,

4. Hujus, oramus, prece pande nobis


Januam summae venerationis,
Ut quod hie votis veneramur, illic

Percipiamus.

5. Gloriam patri resonemus omnes


Et tibi, Christe, genite superne.
(um quibus sanetus simul et ereator
Spiritus exstat.

Dium. m>. Gt-rardimontanimi saec. 15. Cod. Bruxellen. 8910.

364. De saneto Nazario et Celso.

Ad Vesperas.

1. Plaudat coelestis curia. 4. Per odoris fragrantiam,


Mundus exsultet laudibus. Quam profudit ex tumulo,.
Regna confert coelestibus Patet, quantam munditiam
Christus suis miliribus. Conservarat in vasculo.

2. Ad coeleste rosarium 5. Ad celsum thronum gloriae


Rosarn transvexit hodie, Puer Celsus attollitur,
Nazaraeus Nazarium, Dum poenas contumeliae
Jesus, summus rex gloriae. Pro rege celso patitur.

3. Pugil et martyr inclitus 6. Aeterno regi gloria


Fit rosa per martyrium. Pro martyrum virtutibus,
Virginitate praeditus Qui nobis coeli gaudia
Candescit velut lilium. Praestet eorum preeibus.

Brcv. ms. 8. Xazarii Carcassonen. saec. 14. Cod. Parisien. 1036.


199 —
365. De sancto Nazario.
Ad Laudes.

1. Adest triumphus nobilis 3. Verbis ac signis emicans


De beatis martyribus, Alittitur in exilium,
Quos Christus, rex mirabilis, Fidem constanter praedicans
Coronat in coelestibus. Trahitur ad martyrium.
2. Pugnat verbo, miraculis 4. Celsus sequens Nazarium
Fortis pugil Nazarias In excelsum deducitur
Et devictis incredulis Per celsum regem omnium,
Christi refulget radio. Pro quo gaudens occiditur.
5. Aeterno regi gloria
Brev. ms. S. Nazarii Carcassonen, saec. 14. Cod. Parisien. 1036.

366. De ss. Nazario et Celso.


Ad Laudes.

1. Lux, via, vita, veritas, 4. Qui lux es orta gentibus


Jesu, salus, principium, In tenebris sedentibus,
Laus, decus, amor, praemium, Per omne mundi spatium
Virtus, Corona martyrum. Aeternus sol irradians.
2. Salvator omnium, Deus, 5. Hoc lumen tuis servulis
Votis fave benignius Per gloriosos martyres
Laudesque tibi debitas Nazarium atque Celsum
Audi, precamur, mitius. Nobis refulsit coelitus.
3. Confiteantur, Domine, 6. Nunc vos preccamur supplices,
Omnia tibi opera, Ut vestra nos suffragia
Benedicentes jugiter Mortis ereptos faucibus
Tuam loquantur gloriam. Perpetuo custodiant.
7. Sit trinitati gloria,
Deo patri et filio,

Sancto simul paraclito


In sempiterna saecula.
Antiph. ms. Eduense saec. 13. in Cod. Semin. Eduen. 151 *. A. Brev. —
ms. Eduense saec. 15. Cod. Carpentoracten. 78. B. —
Brev. ms. Belnense saec.
15. Cod. Divionen. 112. C. —
Brev. ms. Eduense saec. 15. Cod. S. Genovefae
Parisien. BB1. IV 18. D. —
Antiph. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen.
123. E. —Antiph. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 150. F. —
Brev. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 135. G. Brev. Eduense —
imp. Parisiis. 1489. H. —
Brev. Belnense imp. s. 1. et a. I. 6, 1 praedi- —
camur D.

367. De sancto Necterio.


Ad Vesperas.

1. Pangat vox laeta omnium 2. Qui morum privilegio


Coeli civem Necterium, Provectus sacerdotio
Cujus post anni spatia Per vitae continentiam
Recurrunt natalitia. Deo se fecit hostiam.
200

8. A mortis exterminio 4. Solutus carnis pondere


Petri Sorgens imperio Plenus virtutis opere,
Coelestis verbi giatiam Cum meritorum opera
Diffbdit per Arverniam. Poli conscendit atria.

5/ Sit cum patre laus tilio.


Sit gratiarum actio,
Qui devotos Necterio
Ditct coelesti praemio.

ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. A.


Brev. Bfev. —
ms. Claromontense anni 1335. Cod. Claromonten. A 4 c. B. Brev. ms. —
Claromontense saec. 15. Cod. Parisien. 1274. C. — Brev. ms. Claromontense
anni 1454. Cod. Claromonten. 73. D. —
Brev. ms. Claromontense saec. 15. Cod.
Parisien. Nouy. acq. 116. E. —
1, 1 laeta vox BD.

368. De sancto Necterio.

Ad Laudes.

1. Coelo splendens aetherea, 3. Crebris frequens miraculis,


Necteri pater, laurea. Pollens signorum titulis,

Qui per arma justitiae Summi regis felicia


Sumpsisti palmam gloriae; Penetrasti palatia.

2. Orantis Petri studio 4. In hora mortis aspera


Surgens a mortis taedio, Tuos ab hoste libera,
Virum per precem humilem Ut Dei beneficiis
Resuscitasti nobilem. Vitae fruamur gaudiis.

5. Deus, de Deo genitus


Et pietatis Spiritus,
Nos ducas per Necterium
Ad summum coeli bravium.

ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. A.


Brev. Brev. —
ms. Claromontense anni 1335. Cod. Claromonten. A 4 c. B. Brev. ms —
Claromontense saec. 15. Cod. Parisien. 1274. C. —
Brev. ms. Claromontense
anni 1454. Cod. Claromonten. 73. D. —
Brev. ms. Claromontense saec. 15.
Cod. Parisien. Xouv. acq. 116. E. —
1,1 aethera ABD. 5, 3 per Necte-—
rinm fehlt C. —
5, 4 fehlt C.

369. De sancto Xicasio

1. Exsultemus et laetemur 2 Hie est martyr Deo dignus


in triumpho martyris. pontifex Nicasius,
Quem rex regum coronavit Qui venturae super urbes
in die certaminis, irae Dei praescius
(um quo soror triumphavit Pro salute gregis orat
virgo. sponsa virginis. pius pastor anxius.
— 201 —
Tela ruunt, host es furunt. 4. Gloria et honor Deo
Urbs Remorum quatitur, usquequo altissimo,
Miles Christi dum furentes Una patri filioque
Barbaros alloquitur, inclito paraclito,
[Mortem vincit, astra scandit. Cui laus est et potestas
vultu Dei fruitur. per aeterna saecula.

Orat. ms. Corssendoncanum saec. 15. Cod. Leodien. 397. Obwohl nur —
einem Devotional entnommen, ist das Lied doch seiner ganzen Anlage nach
unverkennbar ein liturgischer Hymnus.

370. De sancto Nicasio.

Ad Vesperas.

1. Vexilla regis omnium 3. Tu solus non ingrederis


In te, Nicasi, rutilant, Sed amplius prae ceteris.
Dum tecum greges civium Dum cum summis siguiferis.
Christo victores rutilant. Martyr beate, jungeris.
2. Tu divae legis legifer, 4. Purpura fusi sanguinis
Tu sacri belli signifer, Et byssinum munditiae
Qui gregem doctum mystice Actum tui certaminis
Turmae jungis angelicae. Ornant in statu gloriae.

5. Apud trinum et simplicem,


Qui pater, proles, Spiritus,
Plebem commendet supplicem
Candidatus exercitus.

Hymn. ms. S. Nicasii saec. 15 /i6.


Cod. Reinen. 198. A. Hymn. ms.
15
S. Nicasii saec. /i6. Cod. Kernen. 285. B.

371. De sancto Nicasio.

Ad Nocturnum.

1. De superno spiramine 3. Irruunt truces barbari,


Rosae fragrant et lilia, Causam sanguini deputant
Dum sequitur in sanguine Et ut furentes tartari
Nicasium Eutropia. Beatas vitas amputant.

2. Ex divinis oraculis 4. Pro ovibus cum ovibus


Praevidit cura praesulis, Morti se pastor objicit,
Quod pro suis piaculis Qui de veris pastoribus
Pateret urbs periculis. Christi decretum perncit.

5. Apud trinum et simplicem.

Hymn. ms. S. Nicasii saec. 15 /ig. Cod. Remeu. 198. A. — Hymn. ms.
S. Nicasii saec. 15/i6. Cod. Remen. 285. B.
— 202 —
372. De sancto Xicasio.
Ad Laudes.

1. Caput beatum sustulit 4. Cruentos hostes arguuut


Corpus sub forma funebri. Et exturbant de finibus,
Sanetus hoc sibi praetulit Christum victorem adstruunt
Miraculo tarn celebri. In beatis martyribus.

2. Passus in porta virginis, 5. Remis remittit superis


Portas ingressus luminis, Remensos sacri muneris.
Portae succedit lidei Remissis remis sceleris
Fructus ventris virginei. Remitte Deus miseris.
3. Fragrans odor, vox intonans, G. Apud trinum et simplicem r
Lux de summis lapidibus, Qui pater, proles, Spiritus.
Majestas Dei personans Plebem commendet supplicem-
Super sacris funeribus Candidatus exercitus.

Hyinn. ms. S. Nicasii saec. 15 /i6.


Cod. Eemen. 284. A. — Hymn. ms.
15
s. Nicasii saec. i6. Cod. Remen. 285. B.

373. De sancto Nicoiao.

Ad Laudes.

1. Veneranda solemnitas 3. Nautis mare paciticat,


Xohis refertur annua, Regem terret per somnia,
Qua Nicolaus omnium Prece fugat daemonia,
Concivis est coelestium. Liquoris fraudem reserat.
2. Qui regimen pontificis 4. Nicolae sanctissime,
Coelesti voce suscipit, Clavis coelestis januae.
Pulsat patris inopiam Precis tuae juvamine
Cum virginum infamia. Nos a peccatis ablue.
5. Praesta, pater ingenite,
Jesu cum sancto flamine,
Ut Nicolai precibus
Jungamur coeli civibus.
Cod. Elnoicen. (ol. Liren.) 17. saec. 12. add. saec. 12 /i3. Als Divisio —
ad Landes von Exsultet aula coelica (Daniel IV. 181); indes augenscheinlich
«in >elbständiger Hymnus.

374. De sancto Nicoiao.


Ad Vesperas.

1. Omnium Clemens petimus creator,


Ut pius nostros miserans labores
Supplices cantus humilis catervae
Votaque sumas.
203

2. llanc diem grato celebrare festo


Da, pater, carus tibi Nicolaus
Pontifex in qua requiem supernam
Laetus adivit.
3. Interest caris ubi nunc choreis
Atque sanctorum comes angelorum,
In tuae vi tarn deitatis almara
Laude perennat.
4. Unde nos crebro miseros revisat,
Quos adhuc terrae gravat incolatus,
Liberos carnis petat hos voeari,
Quo manet ipse.

5. Qua potens fuit vita in caduca,


Nunc datara multo sibi ditiorem
Gratiam monstret super impetrandis,
Quaeque rogabit.
6. Gloriae summum decus atque laudis,
Trinitas verax Deus unitasque,
Sit tibisemper, sit ubique cuncto
Fine remoto.

Brev. ms. Vhidocinense saec. 13. Cod. Vindocinen. 17. E. A. Brev.


ms. Vindocinense saec. 15. Cod. Vindocinen. 187. B.

375. De sancto Nicoiao.

Ad Nocturnum.

1. Inter illa claritatis 4. Corpus edomans in imum


altae luminaria paene sese saeviit,
Qua Sion beata mater Imbecilles universos
micat multifaria, corde patris pertulit,
Nicolaus gloriosa Sancta vitae seminare
fulget eminentia. verba nunquam destitit.
2. Hunc origo procreavit 5. Sospitatis multiformis
stirpe nobilissima, distributor efficax
Ipse sed nativitatis Repulit maligna cuncta
comprimens fastigia quaeque praebens commoda,
Servituti conditoris Tersit omnis moestus illo
junxit innocentiam. leniente lacrimam.

3. In caduca carne degens, 6. Gloriae, virtutis atque


caritatis fervidae laudis excellentia
In Deum fratremque firmus Summa patri filioque
copioso munere, sit sacroque flamini,
Vana mundi vilipendit Una semper et coaeva
ob supernum vivere. saeculorum saeculis.
— 2"4 —
Vlndocinenai a Cod. Vindocinen. 17. E. A. Rrev —
m<. Vindocinensc saec 15. Ood Vindocinen. 187. ß. 1, 3 Quae Bioo A. — —
1. 4 niultifariam AB. —
5 Senritntia A.
"_'.
Md.: Pange lingua. —

:i7«i. De saneto Nicoiao.


Ad Landes.

1. Christo, regnm rex et auetor 4. Propriae nocturnus arcae


in bonis potentium. praedo furtim cureitat,
In beato Nieolao, Anxium ditat, repellit
dignitate praesulum. .iniim ludibria.
N e tuae fac laudis aptum Pnrgat aaro sie a1

consonare canticum. S »rdis ex infamia.


2. Praeditum eonfessionis Nanfragis furente poi"
Quem deeore granditer mox vocatus adfoit
Sic ubique das lueere Imperavitque proeeilis
Res per admirabiles. ae metu praemortuis.
Tutu- oqrbia ut per illurn N ->n quietum dico pontam.
te benignum praedicet. immo vitam reddidit.
3. Paupertatis patris ante 6. Gloria virtutis atque
motos indigentia laudis exeellentia.
Quam querelis tactus ollis Samma patri filioque
-
;
ue eonseientia sit sacroque flamini.
Subvenire praesto rarae Una semper et eoaeva

frau-lis arte cogitat. saeculorum saecolis.


Rrer. ms. Vindocinense saec. 13. Ood. Vindocinen. 17 E. A. Brev. —
: - \ locinense Baec.
'.'
. Vindocinen. l x 7. B. —
Mel. Pange lingua.:

o77. De saneto Nicoiao.

1. Praesulis saneti gesta Nicolai


Snpplici voce mira resonemos.
Ut ad Ölympum hoc in calle nostros
Dirigat gressus.
_\ Alumnus eunis. deditus supernis,
Feria quam
semel atque sexta
Tantum sogebat macerando corpus
Ubera matris.
. Nesciens castus fomitem pudoris
Nim, gratus eunetis ac dilectu-,
Aleruit felix voce praesulatum
Coelitus lapsa.
4. Virginum famam redemit illaesam.
Quarum parenti subvenit egenti.
Paeneque fraeta rate naufragantes
Traxit ad portum.
— 205 —
5. De quaque puppi modios frumenti
Accepit centum fameliciorum
Consultus neque minuit acervum,
Quo nautae stupent.
6. Commissas opes Iconi latrones
Restituere sancto revelante
Consolatusque barbarus ad tidem
Mox properavit.
7. Tres accusatos militum tribunos
Sceleris et tres alios insontes
Mox decollandos occurrens superstes
Solvit illaesos. .

8. Simulacrumque repulit Dianae,


Cujus in aequor qui spergitur liquor,
Amnem comburens letifer ab ipso
Panditur nautis.
9. Oleum sacro manat e sepulchro,
Suos linitos quod sanat aegrotos,
Laticis fonsque praebentis salutem
Corporis hausti.
10. Confessor alme Christi, Nicolae,
Nos in hoc saecli ponto naufragantes
Duc ad salutis portum, supplicamus
Corde devoto.
11. Te, Deus simplex pariterque trine,
Quem cives coeli collaudant superni,
Supplices nostros, quaesumus, reatus
Dele, redemptor.

Antiph. ras. Confratern. S. Nicolai saec. 15. Cod. Mazarin 464 (261). —
Mel. : Ut queant laxis. —
3, 1 fomite. —
5, 2 familichiorum.

378. De sancto Xicolao.

1. Cum quidam tluctuantia 4. Si nos hie pater deseris,


Nautae sulcarent maria, Auetor tu nostri funeris,
Tempestas illis obvia Periclitantis aderis,
Fit maris inter agmina. Ergo suecurre miseris.

2. Ab illis clamor tollitur, 5. Uli dicentes talia


Quod tempestas exoritur. Viderunt Dei gratia
Quo ipsa navis tunditur, Nicolaum per maria
Quod paeue tota mergitur. Tendentem ad pericula.

3. Sed hoc videntes miseri 6. Praesta, pater ingenite,


Fundo timentes ingeri, Proles cum sancto flamine,
Omnes clamabant: subveni, Ut Nicolai preeibus
Nicolae, scrve Dei. Jungamur in coelestibus.
206 —
Antiph. in>. Confratern. 8. Nicolai M6C 1"). Cod. Mazarin. 464 (261). —
Der Hymnus ist dem bekannten Exsultet aula regia (coelica), bei Mone 1097,
bingt Dieser schliefst aber mit der Strophe Aufer mortis stipendia auch
inhaltlicli ab. während dies Lied ein völlig neues Thema beginnt. 5, 4Tendente. —
379. In Translation« 1
s. Nicolai.

Ad Yesperas.

1. Adest nunc dies celebris, 4. Fenint Barenses tumulum,


Qua beatus Nicolaus Marmor malleo frangitur.
Ab oris eunetis Myreis Fragrat corpus et tollitur
Barum transferri voluit. Protinus in navigium.
2. Tribus Barenses puppibus 5. Rates solvunt et ancoram
Regna petunt Neptunia. •
Trahunt, gaudentes redeunt,
Ancora prora jacitur. Celeriter ad patriam
Dum loca cernunt Myrea. Originis adveniunt.

3. Explorantes sie adeunt 6. Barensis tota civitas


Et ineunt ecclesiam Gaudens oecurrit obviam,
Plebe cleroque vacuam Multa fiunt miracula
Tribus demptis custodibus. Per ipsius suffragia.
7. Gloria tibi, Domine,
Qui surrexisti a mortuis
Cum patre, saneto spiritu
In sempiterna saecula.
Antiph. ms. Confrat. S. Nicolai saec. 15. Cod. Mazarin. 464 (261). — 3, 2
Et afferunt Hs. —
Mel. Exsultet aula coelica.
:

380. In Translatione s. Nicolai.

Ad Noeturniiiii.

1. Nicolai praeconia 5. Pergunt Barenses puppibus


Pangat mater ecclesia. Armis Myram cum mereibus,
Meniit ab infantia Corpus tollunt custodibus
Summa coelorum gaudia. Fenint et in navigia.
2. Castitate bic nimia, 6. Quibusdam dividentibus
Caritate eximia ld, stant omnes turbinibus,
Fulsit atque prudentia Agitantur, reddentibus
Cunctis Christi dementia. Trans fretant tunc in propria.

3. Auri puellis datio, 7. Nicolae, nos respice,


Mira sua subsidia, Tua praesta solatia,
Xautarum liberatio Pacis consortes coelicae
Monstrant haec et jejunia Fac, precamur, dementia,
4. Panis pavit edulio 8. Trinitati mirificae
Viros unius gratia Sit laus ingens et gloria
Octoginta, tunc gaudio Genitricique deicae
Myrae repletur patria, Hie et perenni curia.
Antiph. ms. Confratem. 8. Nicolai saec. 10. Cod. Mazarin. 464 (261).
M : Kxsultet aula coelica.
— 207

381. In Translatione s. Nicolai.

Ad Laudes.

1. Mundus eructet praesulis 5. Igne daenione ponitur,


Nicolai solemnia, Infans, illaesus redditur.
Fulget cunctis hie saeculis Sacrosancto revertitur
Mira praestans auxilia. Mater magna dans gaudia.
2. Innumeris miraculis, 6. Quaeque puppium aeeipit
Sic testatur ecclesia, Prece centum hie modia
Morti, morbis, periculis Frumenti nee id minuit.
Juvat precantes gratia. Stupet tunc Alexandria.
3. Carne solennis rapitur 7. Carnis dum solvit debitum,
Degens spiritus coelitus Coetus adsunt angelici,
Ab angelisque vehitur, Christo reddidit spiritum.
Cernit arcana penitus. Canunt gaudentes coelici.

4. Decoliandos tres milites 8. confessor, qui laurea


Accusatos et prineipes Coronaris glorifice,
Tres petentes praesidia Patria fac aetherea
Juvit mortis angustia. Ut vivamus paeifice.

9. Trinitati mirificae.

Antiph. ms. Confrat. S. Nicolai saec. 15. Cod. Mazarin. 464 (261).

382. De saneto Nicoiao.

Ad Vesperas.

1. Coelestis aulae militem, 6. Ejus devoti gaudeant,


Nicolaum antistitem, Hunc in patronum habeant,
Magnificemus laudibus In arduis et asperis
Cum angelorum coetibus. Libens suecurrit miseris.
2. Mira Dei dementia 7. Qui multos de ludibrio
Dona dedit ingentia Et mortis praeeipitio
Dilecto Christi famulo, Et de statu miseriae
Dum esset in hoc saeculo. Traxit ad vitam gratiae.
3. Parvus infans abstinuit, 8. Hie nautis se vocantibus,
Compassione viguit, De vita desperantibus,
Fecit, ne corpus virginum Dum praestat adminiculum,
Foedaret labes criminum. Vitant mortis periculum.
4. Vir praedilectus populis 9. De carnis tabernaculo
Praefulget in miraculis, Ex hoc praesenti saeculo
Confessorum praeeipuus Laetus ivit in patriam
Toti mundo conspieuus. Ad paradisi gloriam.
5. Archimandrita providus, 10. Auetori mirabilium
Salutis plebis avidus, Laus, honor et imperium,
Sacerdos nobilissimus, Per Nicolai merita
Omni laude dignissimus. Det regna nobis inclita.
Orat. ins. Juliani Res'in saec. 15. Cod. Parisien. 757.
208

383. De sancto Nicoiao.


Ad Matutinum.

1. Miri ßoris et odoris 5. Vir colendus, extollendus,


Nicolaos ut lilium Christi dum gessit opera,
In te crevit, redolevit. Tunc a mane tenet plane
Christe, redemptor oin- Aeterna Christi munera.
nium.
2. Abstinentem lac sugentem 6. Praesul dignus, vir beniguus
Tui cultorem nominis Regnat cum coeli civibus,
Inspirasti, quem amasti, Cedat planctus, sonet cantus,
Consors paterni lumi- Exsultet coelum lau-
nis. dibus.
3. Hie confessor intercessor 7. Dum profecit, mira fecit
Abstersit labern criminum In eunetis perfectissime,
Te laudando, venerando In te vivit, te cupivit,
Jesu, Corona virginu m. Aeterne rex altissime.
4. Pastor bonus tulit onus 8. Pater sanete, te juvante
Amator innocentiae. Fac simus puri, nividi,
Quem decoras, quem honoras, Mina coetum nostrum laetum
Summae Deus clemen- Ad coenam agnipro-
tiae. vidi.
Orat. ins. Juliani Kegin saec. 15. Cod. Parisien. 757.

384. De sancto Nicoiao.


In Laudibus.

1. Nicolaus, cujus laus 5. Hujus saneti viri tanti,


Ore crebrescit populi, Pleni bonorum operum,
Per te nimis fit sublimis, Nos consortes red de fortes,
Jesu, sal vator saeculi. Conditor alme siderum.
2. Fuit totus vir devotus, 6. Cujus pulchro de sepulchro
Mirabilis, feeundior, Liquor emanat inclitus,
Quem firmasti, sublimasti, Nos sanando, liberando
Jesu, corona celsior. Veni, creator spiritus.
3. Vir pudicus et amicus, 7. Hunc habere fac nos vere
Suasor castimoniae, Ut speculum munditiae,
Te,dum vixit, benedixit, Nos te duce reple luce
Splendor paternae glo- Jam, Christe, sol ju-
riae. stitiae.
4. Tibi gratos commendatos 8. Nicolae, servos trahe
Nicolai suffragio Nos tecum ad coelestia,
T ecum stare fac, regnare, Exorando, praeparando
Jesu, nostra redemptio. Beata nobis gaudia.
Orat. ms. Juliani Regin saec. 15. Cod. Parisien. 757.
— 209 —
385. De sancto Nicoiao.
1. In Myrea civitate 3. Quosdam nautas tumescentes
Archipraesul poscitur, Fluctus torquent aequoris,
Deo dignus sanctitate Venti ruunt in rudentes,
De coelis exprimitur, Nnlla spes est ancoris,
Nicolaus novitate Stupent inanus, hebent mentes,
Mira sie eligitur. Virtus languet pectoris.
2. Praesul praesulem gerebat 4. Navis praeeeps dum rotatur,
Manu, lingua, pectore, Vitae spes praescinditur,
Forma gregis, quod docebat, Nicolaus invocatur,
Adimplebat opere, Adest, qui sie loquitur:
Terram cordis excolebat Ecce adsum, mox sedatur
In virtutum vomere. Tumor, timor solvitur.
5. Gloria sit trinitati,
Simplex honor simplici,
Trinus detur unitati
Cum laude multiplici,
Qui virtutem caritati
Doni dat mirifici.
Brev. Othinense imp. Lubecae. 1497.

386. De sancto Nicoiao.


Ad Completorium.

1. Magne pater Nicolae, Copiosae caritatis


summo patri proxime, Nicolae pontifex,
Admiranda, qua praecellis Condescende, supplicamus.
apud eum, gratia ad te suspirantibus,
A commissis nos emunda, Ut exutos gravi carne
ne cadamus, sustine. pertrahas ad superos.
2. Jam per terras et per mare Gloria et honor Deo
fama celeberrime, usquequo altissimo,
Refovendo tribulatos, Una patri filioque
relevando naufragos, inclito paraclito,
Trahe nos ad portum vitae Cui laus sit et potestas
de mundi turbinibus. per aeterna saecula.
Nocturn. ms. Veteris Montis saec. 14. Cod. Dusseldorpin. C 61. A. —
Brev. ms. Gerunclense saec. 15. Cod. Parisien. 1309. B. 1, 3 qui praecellis —
A. — 2, 5 sq. fehlen A; dafür repetiert es 1, 5 sq. A commissis etc. —
Str. 3 fehlt B; nach 3, 2 schiebt A ein: Qui cum Deo gloriaris, was über-
flüssig und versstörend.

387. De sancto Nicoiao.


1. Magne pater Nicolae, 2. A commissis nos emundans
Summo patri proxime, ne cadamus, sustine,
Admiranda, qua praecellis, Jam per terras et per mare
Apud Deum gratia, Fama celeberrime.
Dreves, Hymni Inediti. III. 14
— 210

3. Copioeae caritatis 4. Condesccnde, supplicamus,


Nicolai' pontifex. Ad te suspirantibus
Qui cum Deo gloriaris Et exutos gravi carne
In coeli palatio, Pertrahas ad superos.
5. Laus, honor. virtus etc.

Brev. ms. S. Petri de Cultura. saec. l8/i4.


Cod. Cenomannen. 188. Eine —
andere Redaktion des vorigen Liedes, diesmal in vierteiligen Strophen.

388. De sancto Nicoiao.


Ad Laudes.

1. In Nicolai laudibus 4. Virgines auri pretio


Concordent corda vocibus, Observat ab opprobrio
Ut piis ejus precibus Et nautis in naufragio
Regnemus in coelestibus. Praesens adest praesidio.
2. In cunis plenus gratia 5. Divina revelatio
Observabat jejunia, Dat ei sacerdotium,
Quarta sextaque feria Ex tumba manat unctio,
Semel suniens edulia. Quae dat aegris remedium.
3. Castus sub annis teneris 6. Sit trinitati gloria,
Sacris imbutus literis Sit honor, sit laus debita,
Compatiensque miseris Nobisque detur venia
Meretur jungi superis. Per Nicolai merita.
Brev. ms. Vasatense saec. 15. Cod. Cantabrigen. Kk VI 49. A. Brev. —
ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Bisuntin. 69. B. —
Brev. ms. Bisuntinum saec.
15. Cod. Bibl. Archiep. Remen. s. n. C. —
4. 1 auri praevio B.

389. De sancto Nicoiao.

1. Psallat haec concio 4. Et tres suscitavit


Sonora carmina De morte Caritas,
Sancto Nicoiao, Pro eis oravit
Praedulcia praeconia. Deum, qui fuit mundi flos.

2. Dum cunis jacuit 5. Nautae navigantes


In pueritia. In maris turbine
Exemplo placuit Salvari volentes
Dei servans jejunia. Votumque vovunt numine.
3. Laus, qui apparuit. 6. gemma praesulum,
Fecit miracula, Qui es in gloria,
Puellas salvavit Honor sacerdotum,
Tres de virili macula. Nostra resolve vincula.
Cod. Londinen. Cleop. CVII. saec. 13. —
2, 4 Domini servans. 4, 2 —
lies de morte mortuos? —
5, 3 Salvare. 5,4 vonit. —
6, 4 resolve. — —
Das seltene und eigentümliche Versmafs ist aus dem Metrum des Sacris so-
lf-mniis (Umbildung- des Asclepiadeum tertium) dadurch enstanden, dafs von
den drei Langzeilen je eine ganze und eine halbe unterdrückt ist.
— 211 —
390. De saiicto Nicoiao.

Spes peccatorum maxima 4. Ora patrem per filium,


Et confessorum gloria, Per quem redemit saeculum,
Nicolae dulcissime, Ut nos amborum Spiritus
Te nunc laudantes respice. Tueatur ab hostibus.
In vocibus laudantium 5. Solvat nexorum vincula,
Votis adspira cordium, Cuncta repellat noxia,
Quae pulsantur singultibus Post hujus vitae terminum
Pro admissis criminibus. Perenne donet gaudium.
Precamur, amantissime, 6. Sit trinitati gloria,
Te semper intercedere, Cujus laetamur gratia
Ut nobis supplicantibus Angelicis spiritibus
Propitietur Dominus. Sit laus cum sanctis omnibus.

Nocturn. ms. Veteris Montis saec. 14. Cod. Dusseldorpin. C 61. — 6/3
Angelicorum spiritus.

391. De sancto Nicoiao.


Ad Laudes.

1. Pange, lingua, gloriosi 5. Pretiosum dat liquorem


Nicolai gaudium, Tumba tanti praesulis,
Confessoris pretiosi Morbum sanat et languorem,
Sonet laus in medium, Dat salutem populis,
Ut illustret tenebrosi Nautae clamant et clamorem
Cordis domicilium. Audit in periculis.

2. Ortus primo comprobatur 6. Vitae reddit novitati


Illustri prosapia, Defunctum in bivio,
Sed plus tarnen commendatur Baptizatur auri dati
Morum affluentia, Judaeus judicio,
Adolescens amplexatur Vas parentis voluntati
Literarum studia. Redditur cum filio.

3. In aetate non matura 7. quam probat hunc pastorem


Jacens in cunabulis Munerum largitio,
Bino die fuit cura, Puellarum qui pudorem
Inauditum saeculis, Pulsat auri pretio,
Semel lactis nutritura, Hunc commendat largitorem
Jam fulgens miraculis. Farris augmentatio.
4. Gregem sibi commendatum 8. Sit laus summae trinitati,
Pastoris sagacia Virtus et victoria,
Circumivit emendatum Quae det nobis, ut beati
Doctrinae scientia, Nicolai gaudia
Dignum praebens famulatum Assequamur laureati
Cunctis et solatia. Post vitnm in patria.

Brev. ms. Tarantasiense saec. 15. Cod. Parisien. 18000.


14
— 212 -
302. De sancto Nicoiao.
Ad Landes.
1. In terris praedicabilem 7. Defuucto quodam praesule
Et in coelis laudabilem Gentis Myrorum Lyciae,
Nicolaum pontificem Dum suceessor requiritur,
Magnificemos invicem. Hie coelitus elegitur.

2. Quem ab ipsis uberibus 8. Nam geminis Christicolis


Elegit sibi Dominus Visio datur similis,
Multis signis et variis Illum praesulem noverint,
Decorando prodigiis. Qui primus templum venerit,
3. Nam dum foret puerulus 9. Surgentes mane propere
Boni malive neseius. Ante fores ecclesiae
Indicabant primordia, Nicolaum reperiunt,
Quid darent consequentia. Quem manu inserta capiunt.

4. Jani discernebat medias 10. Auditur vox a populis


Jejuniorum ferias, De coelo admirabilis :

Quartam et sextam dicimus, Hie estpraesul, quem Dominus


Semel sumptis uberibus. Nobis dedit altissimus.
5. Declarabat virtutibus 11. Ut visio praeeeperat,
Se florere divinitus. Hunc plebs in sede collocat,
Dum aetas magis valida Gloriam Deo resonat,
Membra daret jam solida. Qui sie suos mirificat.
6. Quae dum ordine congruo 12. Hunc nos patronum quaerimus,
Concreverunt in puero, Hunc advocatum petimus,
Tunc coeperunt perplurima Ut mereamur coelitus
Apparere miracula. Ejus juvari preeibus.
13. Deo patri sit gloria.

Brev ms. Italo-Mmicisticum saec. 13. Cod. Londinen. Add. 15206.

393. De sancto Xicolao.

Ad Noctiirnum.

1. Nicolai collaudetur 3. Nauta per hunc liberatur


virtus et potentia, A maris naufragio,
Voce, votis imitetur Auri viso baptizatur
Hunc gaudens ecclesia, Judaeus judicio,
Qui dum adhuc lactaretur, A defunetis relevatur
Servabat jejunia. Defunctus in bivio.
2. Illustravit hunc parentum 4. Auro dato virginalis
Clara proereatio, Pulsatur infamia
Sed plus fuit per ornatum Et earum patrialis
Morum illustratio, Levatur inedia,
>ummum cepit praesulatum Sanctum probat specialis
Amrelico nuntio. Farris abundantia.
— 213 —
5. quam ornant sanctum Dei 6. praesul. nos tuearis
Virtutum insignia, A maris voragine,
Nam ex ejus tumba manat Qni in supernis laetaris
Unctionis copia, Cum superno nomine
Quae linitos omnes sanat Nee precantes patiaris
Per ejus suflragia. Naufragari crimine.

7. Tibi soli laus sit, Christe,


Virtus et imperium,
Cum quo regnat, vivit iste,
Cleri patrocinium,
Qui precetur pro nobis te,

Finem et initium.

Brev. FF. Ordinis ss. Trinitis de redempt. captiv. imp. Parisiis. 1515.

394. De saneto Nicoiao.

Ad Laudes.

1. Cleri patrem et patronum 4. Hie in carne constitutus


Nicolaum praedicet Carnis sprevit opera,
Laete promens vocis sonum Nihil agens aut locutus
Clerus et magnificet, Nisi salutifera,
Se mens prompta, se cor pronum Vinclis carnis absolutus
Sono vocis applicet. Tandem scandit aethera.

2. Graecus omnis et Latinus, 5. Quae sit virtus castitatis,


Lingua, tribus, natio, In praesenti saeculo
Orbis terrae, mare, sinus, Per oleum patet satis,
Sexus et conditio, Quod manat de tumulo
Hospes, civis, peregrinus Et dat munus sospitatis
Pari psallat studio. Imploranti populo.

3. Semper dedit, dat et dabit 6. Nicolae, qui dulcoris


Cunctis beneficia Gaudes privilegio,
Praesul, cujus nunquam abit Pio summi genitoris
Nomen et memoria, Nos commenda filio,

Quia justus germinabit Corda nostra sacri roris


Florens sicut lilia. Mundet ut infusio.

7. Sit laus summae trinitati,


Virtus et victoria,
Quae det nobis, ut beati
Nicolai gaudia
Assequamur laureati
Post vitam in patria.
- 214 —
Brev. ms. Ebroicense saee. 14. Cod. Parisien. Nouv. acq. 888. A. —
Brev. ms. >. Martini Timmen. Baec 14. Cod. Tnronen. 149. B. Brev. ms. —
SCanctonense Baec« 15. Cod. Parisien. 1307. C. Brev. ms. Cenomaiinense —
saec. 15. Cod. Parisien. 1302. D. —
Brev. ms. Andegavense saec. 15. Cod.
Parisien. P2~:». E. —
Brev. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten.
A 41». F. —
Brev. ms. Pietaviense saec. 15. Cod. Pictavien. 39. G. Brev. —
ms. Tnronense Baec. 15. Cod. Tnronen. 147
,8 ie.
48. H. Brev. Cabilonense — —
imp. saec. I.

Nicolaum praesulem F.
1. '2
1, 3 promans E. —
1, 6 amplicet DF. — —
2, 1 Clerus omnis et F. 2, 3 mare simul F. — Str. 3 fehlt F. 3, 3 — —
nimqnam obit E. —
Str. 4 und 5 fehlen F. 5, 1 fit munus castitatis C. — —
Gaudens DE. —
Str. 6 fehlt BH.

395. De saiicto Nicolai».

Rex confessorum gloria 5. Cujus virtute languidi


Et martyrum victoria. Sani fiunt et validi,
Vota, quae tibi solvimus, Per hunc divino munere
Cape benignis auribus. Caeci donantur lumine.
Dies illuxit rutila. 6. Surdis auditum reparat,
Moeroris fugans nubila. Defunctum corpus excitat,
Quae te fautore populo Curat orationibus
Fit salubris eatholico. Possessos a daemonibus.
3 Hac Nieolaus inclitus, 7. Cujus factum mirabile
Vir Deo dilectissimus, Specialiter pandere,
Carnis exutus sarcina Planus deficit scribere,
Coeli migrat ad atria. Lingua nequit exprimere.
4. Hunc patrem vita coelibem 8. Christe, sanctorum Domine,
Terris corporis praesulem Homo factus ex homine,
Altrix tenuit Graecia, Tu Nicolai precibus
Cujus persensit merita. Exaudi, quae nos petimus.

Brev. ms. Grassense saec. 14. Cod. Carpentoracten. 43. A. Brev. ms. —
Anieiense saec. 14. Cod. Capit. Anicien. s. n. B. Brev. ms. Italo-Monastic. —
saec. 13. Cod. Londinen. Add. 15206. C. —
Brev. ms. Anieiense saec. 15.
Cod. Parisien. 1304. D. —
Brev. ms. Anieiense saec. 15. Cod. Parisien.
(Arsen.) 278. E. —
Brev. Grassense imp. s. 1. et a. F.
2, 1 rutilans. BCDE. —
2, 2 Nemoris D; nebulas E. 2, 3 factore —
!
).
'.( I —
4. 1 Nunc patrem D. 4, 2 corpore ACDF.— 4, 3 Altris renuit —
D: gratia BC. —
4, 4 praesensit CE, praesens sit F, praestensit D. 5, 4 —
Caecis donantur lumina BCE. —
7, 2 Specialiter pandere fehlt D. 8, S —
Xicolans precibus specialiter D.

390. De saneto Nicoiao.

Ad Vesperas.

1. O cleri fulgens lilium, 2. Thesauros tuos aperi


O praesulum laetitia, Nos tua ditans gratia,
In hac nobis tristitia Vincamur ne fallacia
Succurre dans auxilium. Crudelis hostis inferi.
215

3. Qui populum famelicum 5. pontifex almitice,


Piis orationibus Compurga nostros precibus
Replesti et sermonibus Reatus et a necibus
Frumentum mittens coelicum, Nos duris tutos effice.

4. Scholares neci traditos, 6. Te, Nicolae, laudibus


Crudeles quos occiderant, Effert tidelis natio,
Sicut in te conti derant, Hanc ergo collaudatio
Servasti vitae d editos. Ab hostis servet fraudibus.

7. Praestet pater ingenitus


Per Nicolai merita,
Ut peccata praeterita
Sint nobis dempta penitus.

Brev. Illerdense imp. Illerdae 1479.

397. De s. Nicoiao Tolentino.

Ad Vesperas.

1. Fundant fratres vota precum 4. Pauper, castus, mansuetus,


Et laetentur hodie Justus, prudens, humilis,
Collaudentque regem regum, Viscerosus et quietus,
Qui sanctae memoriae Virtutum amabilis
Tolentini Nicolaum Et ornatus atque fretus
Fecit dignum gloriae. Claruit miraculis.

2. Nicolaus hie beatus 5. Salit claudus,fatur mutus


Sancto fultus flamine, Hujus saneti meritis,
Augustinum imitatus Liberatur compeditus,
Sacro sub regimine, Portus datur naufragis,
Traxit moras incolatus Audit surdus, videt caecus,
Pii patris ordine. Vitam reddit mortuis.
3. Simplex, rectus, Deum timens 6. Emundator leprosorum,
Tenet innocentiam, pater mirifice,
Rationi carnem sub den s Sublevator oppressorum,
Servat patientiam, Nos infirmos perfice
Augustini iter carpens Et de fundo peccatorum
Pergit vitae semitam. Eripe magnifice.

7. Regi regum salus, vita,


Decus et imperium,
Trinitati laus et honor
Sit per omne saeculum,
Qui coneives nos adscribat
Supernorum civium.

Brev. ms. Romano- Auffustin. saec. 15. Cod. Duaccn. 166.


— 216 —
398. De s. Xicolao Tolentino.
Ad Landes.

1. Novum sidus laetitiae 4. Victoriamque praestitit


Nioolans nunc rutilat. Et a se dat Stipendium
Solem quoque justitiae Deus, suorum militum,
Fidelibus enuntiat. Sors et corona. praemium.
2. Enunciat prodigii^. 5. Praemium pater obtinens,
Vita sacrisque moribus •
Audi vota gemituum
Christum, cujus vestigiis Et nos devotis precibus
Adhaesit totis viribus. Da nunc et in perpetuum.
3. Vires dum desunt corporis. 6. Perpetua sit gloria,
Mox laudandus in gloria Patri, nato, paraclito.
Poenam peccati veteris Et nobis plena venia
Absorbet in victoria. Sit Nicolai merito.

Brev. ms. Romano-Augustin. saec. 15. Cod. Duacen. 166.

399. De sancto Pancratio.


1. Dei testis egregius, 5. Tortoris risit verbera,
Agonista Pancratins. Verba, minas et aspera.
Mundi percurrens Stadium Triumphavit viriliter
Poli percepit bravium. Fortunatus feliciter.
2. Hie bonae puer indolis. 6. Gaude, mater catholica,
Cedar infestus idolis. Turba gaudet angelica,
Vacans hora novissinm Pancratius harmonica
Terrae sprevit peripsima. Deo hymnizat cantica.
3. Descendens a nobilibus 7. Tuis ergo natalibus
Sanctis exerevit moribus, Pervigiles solemnibus
Suspirans ad coelestia Defende, salva, dirige.
Calcavit transitoria. Salutis opem porrige.

4. Non formidavit judicem, 8. Doxa patri et genito.


Christi calcavit calicem, Septiformi paraclito.
Pro meritorum cumulo Pancrati, martyr unicors,
Vitae donatus calculo. Xobis esto misericors.
Psalt. 8. Andreae de Bornholm in agro Norfolk iensi saec. XIV in. Cod.
Oxoniens. Ashm. 1-523. —
2, 4 perissima Hs. —
4, 2 calcavit calicem wohl
Itrachylogisch zu erklären (calcavit uvas calicis). —
Nach Str. 4 Divisio. —
7. 4 porrige fehlt. —8, 3 martyr annicos IIs. das Wort unicors (unicordes, uni-
:

cordia) kommt vor: ob dies oder gar amicors hier das richtige, bleibt Vermutung.

400. De sancto Pancratio.


In Vesp. et Laud.

1. Martyris claram colimus coronam,


Christe, rex caeli, populo fideli
Auge virtutem, tribue salutem,
Summe redemptor.
— 217 —
2. Alme Pancrati, ducis q superni
Miles insignis, precibus bcnignis
Obtine pacem, retine minacem
Vindicis iram.
3 Stirpe tu clara sacras solemnia,
Pro fide Christi tua respuisti,
Fronte sacrata simul laureata
Cuncta relinquis.
4. Unde Romana Diocletiana
Saeva tempestas gravis ac potestas
Tunc piam crucem Domini colentem
Tersit inique.

5. Jam polis altus sacer ergo raptus


Ante vesani Diocletiani
Sisteris vultum, generöse multum.
Inclite martyr.

6. Spiritum caelis puer liic tidelis


Intulit sacrum parilem piorum,
Cujus obtentu, o benigne Jesu,
Parce redemptis.
7. Te Deum patrem Dei atque prolem,
Pneuma divinum, deitate trinum,
Unicum Deum Dominumque rerum
Omnia laudent.
Diurn. ms. S. Pancratii in Hamersleve anni 1487. Cod. Berolinen. VIII
56. add. saec. 15. —
3, 3 Fönte.

401. De sancto Paiicratio.

Ad Completorium.

1. Hymnum sacra novum die 4. Mox ergo tentus regia


Canamus regi gloriae, Praecepta spernens impia
Qua invexit Pancratium Coelo triumphis inclitum
Consortio coelestium. Tradidit promptus spiritum.
2. Qui nobili prosapia 5. Cujus potens oratio
Omnique fulsit gratia Cum martyrum collegio
Christum sequendo moribus Laetos in his solemniis
Annis sub infantilibus. Nos jungat suis gaudiis.

3. Ablutus hinc baptismatis 6 Gloria tibi, Domine,


Gratia sancti pneumatis Qui surrexisti a mortuis,
Mundum cum suis floribus Cum patre, sancto spiritu
Contempsit et erroribus. In sempiterna saecula.

Diurn. ms. S. Pancratii in Hamersleve anni 1487. Cod. Berolinen. VHP


56. add. saec. 15.
— 218 —
402. De sancto Paulino.
Ad Vesp. et Noct.

1. caput, o pastor, summe patrone,


Nos gaudendo carmina laeti
tui
Concedas hodie promere digni.
2. Denique Paulinus, praesul amandus,
Coelestis hodie gaudia vitae
Vir recipit prudens atque fidelis.

3. Qui constans haereses vicerat omnes,


Cum dat ei dignam Phrygia palmam
Immarcessibilem fertque coronam.

4. Hujus itaque viri laudi perenni


Plebs Aquitanorum servit in aevum,
Huic felix genitrix, Gallia nutrix.
5. Cui vos, Trevirici, carmina laeti
Dicite patrono corde benigno
Sperantes redimi gaudia coeli.

6. Hoc pater aeternus cum patre natus


Hisque coaeternus spiritus almus
Nunc det et immensi tempore saecli.
Brev. ms. Trevirense saec. 15. (Privatbesitz). A. —
Brev. Trevirense imp.
Lugduni 1515. B. —
3, 2 dat et dignum B. —
5, 1 nos Trevirici B.

403. De sancto Paulino.


Ad Landes.

1. Sacerdos iste Domini 5. Cujus docta eloquiis


Stetit in die proelii Et devicta miraculis
Alurus inexpugnabilis, Fracta diis gentilitas
Dux Christiani dogmatis. Christo fundat ecclesias.

2. Deceptis pontificibus 6. Vinctus dissolvit carceres,


Et subversis principibus Exsul redemit exsules,
Sub Arii vesania Distribuens dominicam
Laborabat ecclesia. Ore, manu pecuniam.

3. Impugnator perfidiae, 7. Permutando exsilia


Paulinus, primas Galliae, Defunctus est in Phrygia,
Dum pro Europa dimicat, Quem digna passionibus
In Asiam pulsus migrat. Donat Corona Dominus.
4. Quam impugnat, Constantius 8. Certant Phryges et Treviri
Fidei servit inscius, De sancti viri corpore,
Hinc expellens episcopum Laetatur tandem Gallia
Illuc mittit apostolum. Suo retento praesule.
— 219

9. Inter Thebaeos martyres


Et senatorum proceres
Sanctas humat reliquias
In gloria reconditas.

Brev. ms. Trevirense saec. 15. (Privatbesitz). 2, 3 Arriani.— 4, 5 —


fundit. — Von der Doxologie leider nur der Anfang- vorhanden: Laus et
perennis gloria.

404. De sancta Perpetua.

1. Jesu, Corona omnium, 3. Quocunque nos lacessere


Corona, palma, praemium, Vel contra nos insurgere
Digne festum Perpetuae Temptat hostis, succumbere
Celebrare nos annue. Fac, nos at ipsum vincere.
2. Qui fecisti de bestia 4. Te deprecamur largius
Lictorumque saevitia Supplicantes obnixius,
Triumphare Perpetuam Ut post collatam gratiam
Coronam dans perpetuam. Nobis praestes et gloriam.

5. Praesta, pater piissime.


Brev. ms. Aniciense saec. 15. Cod. Parisien. 1304. 3, 3 Ruptat hostis —
Hs. — 3, 4 Fac nos ad ipsum. —
4, 2 obnoxius Hs. 4, 3 Et post Hs. — —
4, 3 steht vor 4, 2 gegen den Sinn und die sonst befolgte Reimstellung.

405. De sancta Pharahilde.

1. Christi virgo egregia, 4. Hanc specialem gratiam


Pharahildis humillima, Tibi Christus concesserat,
Natalibus clarissima, Ut pateat credentibus,
Precum sume suffragia. Quod vera luce frueris.
2. Praefulgens gemma nimium, 5. Nostris ergo pectoribus
Spes vera supplicantium, Tuis sacratis precibus
Pium confer auxilium Aeternae lucis gaudia
Placando nobis Dominum. Infundat Christi gratia.
3. Per ter denos annos nuptam 6. Hoc summa praestet deitas,
Te conservat incorruptam, Patris, natique Spiritus,
Vacantem ejus laudibus Quorum par est immensitas
Diebus atque noctibus. Et eadem aeternitas.

Brev. S. Servatii Trajacten. imp. Coloniae 1503. — 1, 4 Precantum


sume. — 3, 1 Qui per ter denos.

406. De sancto Philiberto.


Ad Vesperas.

1. Festa praeclari rutilant diei,


Qua poli claram Philibertus aulam
Scandit adjunctus niveis choreis
Carnea linquens.
— 220 -
2. Pastor hie omni venerandus orbi,
Lustra percurrens juvenis quaterna.
Praebuit Christi penitus benignis
Vocibus aurem.
3. Hinc lares dulces, patriam, parentes
Regis aeterni fugiens amore
Sub jugo levi Domini tonantis
Comprimit artus.

4. Hostis antiquus machinas crudelis


In tribus temptans reparat beato,
Sed crucis saevam repulit sereno
Stigmate larvam.
5. Mira qui multis decorata gestis
Templa construxit, quibus almus ordo
Coenobitarum Domino devotus
Redderet odas.
6. Corporum morbos variosque pellit,
Daemonis cedunt truculenta saneto,
Laetus ad votum rediit ab eo
Languidus omnis.
7. patrum splendens, Philiberte, gemma,
Te piis euneti lacrimis precamur,
Nostra disrumpe, quibus aggravamur,
Yincula mortis.
8. Qui tuis dignam meritis coronam
Obtines laetus, tribue perennem
A pio nobis Dominoque Jesu
Tradere vitam.
9. Praestet hoc nobis genitor perennis,
Natus et flamen, dominator orbis,
Par quibus exstat honor atque regnum
Omne per aevum.
lirev. ms. Trenorciense saec. 16. Cod. Sem. Eduen. s. sign. — 3, 1 larem.

407. De saneto Philiberto.

Ad Laudes.

1. Agmen poli, coetus soli 3. Antiquus hunc jam pestifer


Almi patris Philiberti Agressus est tripliciter,
Festum diem cum cantico Sed vir fidelis per Christum
Omnis canat dulcisono. Hostem dejeeit reprobum.
2. Qui tempsit aulam regiam 4. Tanti triumphi gratiam
Et saecularem gloriam, Praesens loquatur caterva,
Subjecit artus regulae Quo sempiternam gloriam
Hostemque vicit strenue. Devota plebs aeeipiat.
— 221 —
5. Pastor sacer. Philiberte, 6. Gloria Deo sit patri,
Mores et actus dirige, Gloria unigenito,
Fulti tuis ut precibus Sancto simul paraclito
Christo fruamur largius. In saeculorum saccula.

Brev. ms. Trenorciense saec. 16. Cod. Sem. Eduen. s. n.

408. In Traiislatione s. Pliiliberti.

Ad Matutinum.

1. Gaudeat tellus jubilansque plaudat,


De patris festo Pliiliberti hymnum
Promat en almum jubilansque reddat
Vota patrono.

2. Hujus obtentu decoratur ordo


Coenobitarum venerandus olim,
Quem sibi junxit eopulando normae
Denique sacrae.
3. Martyr insignem cupiit triumphum,
Sed reseravit melius redemptor
Hunc virum propter varias medelas
Atque labores.
4. Hie pius pastor luculenter egit
In suis gestis pietatis acta
Atque fundavit loca amoenitatis
Corde sagaei.
5. Hujus ad tumbam modo languor artus
Laxat aegrotos veniamque praestat
Omnibus nee non tribuit valenter
Dona salutis.

6. Gloriam patri resonemus omnes


Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanetus simul et creator
Spiritus regnat.

Brev. ms. Trenorciense saec. 16. Cod. Sem. Eduen. s. n.

409. De s. Potentino et Sociis.

Ad. Vesp. et Laud.

1. Novum resultet canticum, 2. Dies oecurrit celebris,


Melos exaltet musicum Quo liberati tenebris
In patronorum gloria Et flebili voragine
Fida psallens ecclesia. Laeto fruuntur lumine
u

— 222 —
Potent inus cum sociis 5. Horum tibi placentium.
Regales in potent i Jesu, plaeatus hostia
Induetus in delictis Nos eoeli duc in ostia
Ad agni gaudet nuptias. Caedi subductos hostium.

4. Tres trinitatis optimae 6. Sit trinitati gloria


Vultum tuentur sedulo. Et perpes exaltatio.
Qui caritatis intimae Perennis exsultatio
Juncti fuerunt vineulo. In electorum curia.

Biw. ms. Steinveldense saec. 15. Cod. Bruxellen. 2961. A. — Diuru. ms.
Steinveldense saec. 15. Cod. Darmstadien. 1104. B. 1» 2 — exaltet B. —
4. 2 Vultu A. —
6. 2 Et fehlt A.

4K». De s. Potenthio et Sociis.

Ad Xocturaum.
i. Serve Dei Potentine, 3. Indivisi caritate.
Summae civis regiae. Piis unum mentibus.
Majestatis nos divinae Pro devotis supplicate
Fac acceptos gratiae. Domino supplicibus,
Ut sanctorum sine nne Ut in summa claritate
Collaetemur gloriae. Jungamur felicibus.

2. Tuis votis nos, Felici. 4. Honor superexaltato


Da felices eftici, Patri sit ingenito,
Juncta preee nos. Simplici, Laus pro nobis immolato
Deo junge simplici. Patris unigenito.
Ut anfractus inimici Laus aequalis sit beato
Evadamus lividi. Flamini paraclito.

Brev. ms. Steinveldense saec. 15. Cod. Bruxellen. 2961.

411. De sancto Remaclo.

1. Aulae coelestis consulem, 3. Vitam ducens laudabilem


Remaclum, dignum praesulem. Post mundi cursum labilem
Triumphantem feliciter Intrat regna siderea
Veneremur solemniter. 31embra linquens corporea.
2. Editom de primoribus 4. Corpus digne reconditur,
Hunc clariorem moribus Gemmis et auro tegitur,
Demonstravit religio. Hujus gaudet praesentia
Qua fulsit cum Eligio. Stabulensis ecclesia.

5. Laus et honor trinitati.


Sit unicae deitati.
Quam vir praeclarus coluit.
Deum vivum et docuit.
ä Sta :.- saec. 13. Cod. Bruxellen. 3092.
— 223 —
412. De sancto Rumoldo.

Ad Vesperas.

1. Exsultemus decantando 4. Sic relinquens hie terrena,


Laudes Dei tilio, Bona, census. reditus,
Quem Rumoldus venerando Ad coelorum peramoena
Secutus martyrio Suspirat medullitus,
Est adjunctus exsultando Cujus capitali poena
Coelesti consortio. Christo datur spiritus.

2. Hie Rumoldus ex regali 5. Rumolde, martyr Dei.


Exortus prosapia. Haec tua solemnia
Simul et pontificali Recolentes, licet rei,

Sublimatus infula. Christo reconcilia,


Gloria pro aeternali Ut post mortem laudes ei

Relinquebat omnia. Canamus in gloria.


3. Martyr Christi mox futurus 6. Gloria sit salvatori,
Veniens Mechliniam, Patris unigenito,
Sanguine consecraturus Lausque summo genitori
Fundavit ecclesiam, Sanctoque paraclito,
Pro qua reeepit securus Quem coelestes laudent chori
Sempiternam gloriam. Nunc et sine termino.

Diurn. nis. Mechliniense saec. 15. Cod. Archivi Gandaven. 100. — 2, 1


Hinc. — 3, 3 Sanguinem.

413. De sancto Rumoldo.

Ad Laudes.

1. Aulae coelestis laudemus consulem,


Dilectum Christi Rumoldum praesulem.
Quem Dei nutu felix Machlinia
Fovit exsulem.

2. In qua defunetum orans suscitavit,


Quam operibus sanetis decoravit.
Et eam fuso sanguine proprio
Sanctiticavit.

3. Ibi martyris corpus reconditur,


Supplicantium languor depellitur,
Si languentium pia devotio
Fide nititur.

4. Laudemus ergo cum jueunditate


Virum praeclarum omni sanetitate,
Ut cum eodem perenni fruamur
Solemnitate.
— 224 —
5. Praestet hoc nobis beata trinitas
Et indivisa ejusdem unitas.
Ut sempiterna nobis paradisi
Detur claritas.

Brev. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Semin. Leodien. 6 2. A. M


Diurn. —
m<. Mechliniense saec 15. Cod. Archivi Gaudaven. 100. B. —
Brev. S. Gudilae
Broxellen. imp. Parisiis 1516. C. —
Brev. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Darm-
stadien. 394. D. — 1 , 3 Mechlinia C. —
2, 3 Et tarn fuso C. 4, 2 mira —
sanctitate C. — 5, 1 Praeter hoc C. —
5, 2 Et individua B, 5, 4 Detur —
amoenitas AC.

414. De sancto Samsoiie.


Ad Vesperas.

1. Ad honorem praesulatus Sancto virus est oblatum,


Samson, lumen praesulum, Cum debebat bibere,
Est de coelo nuntiatus, Sed vas cadit violatum
Ut mundo sit speculum Ex crucis charactere,
Et ligatum a reatu Samson vernam toxicatum
Christi solvat populum. Parat sanum reddere.
2. Per columbam, quae sedebat Equum parat effrenatum
Supra dextram praesulis, Cum regina praesuli,
Quando missam eelebrabat Ut sie morti det beatum,
Yotis orans sedulis, Qui lumen est populi,
Dignum esse clarescebat Verum equus se paratum
Ipsum ducem populis. More reddit famuli.
3. Contra sanctum se paravit G. Per leonem furibundum
Genitor invidiae, Praesulem exstinguere
Qui reginam stimulavit Dum festinat cor immundum,
Fermento malitiae, Leo coepit fugere,
Quae venenum procuravit Qui, dum virum fugit mundum,
Sancto dari noxie. Exstinctus est propere.
7. Trinitati summae detur
Honor et imperium,
Per quam Samson promovetur
Ad coeli palatium,
<Juae vocare nos dignetur
De poenis ad gaudium.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519.

415. De sancto Samsone.


Ad Xocturnum.
1. Gaudete, Sion nliae, 2. Voce de coelo nuntia
De Samsonis memoria. Conceptus est in sterili,
Cujus virtutes hodie Ut salutis mysteria
Nos invitant ad gaudia. Verbo doceret humili.
— 225 —
3. Columba, quae apparuit 5. Uxor regis et filia

Super eum in ordine, Sanantur ejus opere,


Ipsum dignum edocuit Ad Samsonis imperia
Pontificatus culmine. Nequit daemon subsistere.

4. Dum adstitit altaribus 6. Regi, cujus insignia


Consecrator mysterii, Tu gessisti virtutibus,
Ignis exit de naribus, Nos commendes in patria,
Coelestes adstant nuntii. Samson, cum sanctis omnibus.

7. Honor, decus, imperium


Trinitati deificae,
Cujus intrat in gaudium
Sanctus Samson mirifice.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. — 2, 4 In verbo docet.

416. De sancto Samsone.


Ad Laudes.

1. Quanta refulget gratia 5. Regina mala moritur


Beatus Dei famulus, Ante finem officii,
Per signorum indicia Serpens ardens expellitur
Rex agnovit et populus. Sacri verbis imperii.

2. Dum sanctus quaerit bibere 6. Sancti Samsonis precibus


Virus ei porrigitur, Petram Deus aperuit
Facto crucis charactere Pro germano cum fratribus,
Vas in partes dividitur. Et usque nunc fons effluit.
3. Ministri manus crepuit 7. Cum pars dena subtrahitur,
Virus infesta vulnere, Viti venit sterilitas,
Samson sanum restituit Et cum ipsa persolvitur,
Beato Dei munere. Redit ei fertilitas.

4. Equus paret indomitus, 8. Honor, decus, imperium


Deum collaudant populi, Trinitati deificae,
Leo morti fit deditus, Cujus intrat in gaudium
Reginae cadunt oculi. Sanctus Samson mirifice.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. — 4, 1 parat. — 4, 2 mortis. — 7, 4


Reddit.

417. De sancto Samsone.


In 2. Vesperis.

1. Rex virtutum et gratiae 2. Dum porci prata fodiunt,


Per Samsonis precamina Porcorum forma vertitur
Nos ad portum duc patriae Nee illam post reeipiunt,
Sanctorum inter agmina. Porcus caper efficitur.

Dreves, Hymni Inediti. III. 15


226 —
:. Matrona mater sterilis 6. Fraeta Samsonis rotula
SüOS aniisit oculos, Saucti virtutem lucidc
Qaos Samson, pater foederis, Yulpes et avis garrula
Mios refert in loculos. Docent et manus aridae.

1. Malignus ducis tilium 7. Coluber et daemonium


Male torquebat spiritus, Sancti eedunt imperio,
Per Samsonis auxilium Infecunda dat filium
Puer sanus est redditus. Matris Dei servitio.
5. Puer jacens in lectulo, 8. Honor, decus, Imperium
Qui spiritum emiserat, Trinitati deiticae,
Ex Samsonis oraculo Cujus intrat in gaudium
Vitam sibi recuperat. Sanctus Samson mirifice.
Hiev. Dolense imp. Parisiis 1519. — 7, 4 Matri.

418. De saneto Sanctiano.


Ad Laudes.

1. Defensorem egregium, o. Hie copulatus superis


Sanetianum, verum, pium Gestando sertum capitis
Martyremque, nostrum decus, Laetus heros tripudiat,
Frequentemus nunc laudibus. Fungitur poli praemiis.
2. Vitam quaesivit sanguine Orator fiat famulis,
Cupiens coclum scandere, Quos premunt eulpae criminis,
Ut socius martyribus Opern poscat supplieibus
Foret semper continuus. Suis praeclaris preeibus.

5. Sit laus patri cum filio

Et cum pio paraclito,


Sit laus, honor unus tribus
In omnibus temporibus.
Urev. ms. 8. Petri Vivi saec. 14. Cod. Parisien. 1041. — 3, 3 lies tripudiis?

419. De saneto Sanetino.

1. Concrepet laudum Candida 4. Et clarus iste moribus


Melos dulces ecclesia Praedicavit in gentibus
Sanetino, patri praecluo Christum passum pro omnibus,
Et praesuli eximio. Qui nos redemit mortuus.
2. Ortus qui gente nobili 5. In cujus caecis nomine
Fines petiit Galliae Lumen donavit gratiae,
Cum soeiis quam
plurimis Claudis quoque vestigia
Passione coronatis. Qui restauravit perdita.
.'3. Tandem prudens et pudicus 6. Febre defunetum valida
("onseciatur episcopus Antoninum post funera
A saneto Dionysio Suscitavit a mortuis
Omni laude dignissimo. Hujus amore Dominus.
— 227

Quem petimus, ut adjuvct Praestet pater, quod petimus,


Nos et a morte liberet Ejusque sanctus filius
Quos antiqua invidia Et spiritus paraclitus
Sua foedavit macula. Nobis perfrui precibus.
Brev. ms. S. Vitoni saec. 12. in. Cod. Virdunen. 108. A. Brev. ms. —
S. Vitoni saec.
12
/i3. Cod. Virdunen. 109. B. — Brev.
ms. S. Vitoni saec. 13.
Cod. Virdunen. 112. C. —
Brev. ms. S. Vitoni saec. 14. Cod. Virdunen. 111.
D. —
Brev. ms. &
Vitoni saec. 14. Cod. Virdunen. 116. E. 1,1 laudum —
cantica B. —
7, 3 antiquam A.

420. De sancto Saviniano.

1. Exsultet omne saeculum 8. Ignara prorsus unius


Trophaea pangens martyrum, Veri Dei, qui saecula
Qui daemonum tyrannidem Verbo creavit ac suo
Vicere Christo principe. Gubernat astra spiritu.

2. Quos inter almus pontifex 9. Hac immorantes dogmata


Savinianus nobili Verbi sacrata ducibus
Micat triumpho gloriae Edunt, simul virtutibus
Crucis ferens signaculum. Haec approbant insignibus.
3. Quem Petrus huc apostolus 10. Tenore sicque duplici
Direxit, ut per Gallias Errore plebem liberant,
Verbi superni spicula Unum Deum veracibus
Arcu fidei promeret. Dictis fatentes et rebus.

4. Hujus ducatum protinus 11. Fallax ut in primordio


Christi sequuntur milites, Anguis veternus improbos
Potentianus inclitus, Ad persequendum suscitat
Altinus aeque nobilis. Christi pios mox milites.

5. Hos Roma mittit aurea, 12. Gaudent ad haec promptissimi


Hos vertit unus spiritus, Testes Dei fortissimi,
Sustulit hos victoriae Amoris cujus omnium
Spes semper invictissima. Calcant minas discriminum.
6. Dei gerentes proelia 13. Libenter ad certamina
Virtute freti coelica Currunt beati martyres,
Vincunt ministros daemonum, Pugnando qui per sanguinem
Plebes fovent fidelium. Sumpsere palmam gloriae.
7. Tandem repletam civibus 14. Laetantur in coelestibus
Urbem pergyrant Senonum, Carnis solutis vinculis,
Quae forte tunc multiplici Agnum sequuntur candidum
Cultu cluebat minimum. Novumque cantant canticum.
15. Horum precatu, quaesumus,
Absolve nos reatibus,
Horum frui consortio
Praesta, Deus, per saecula.
Hiev. ms. S. Petri Vivi saec. 14. Cod. Parisien. 1041. 3, — 1 hunc. —
7, 4 duebat. — 11, 1 Fallax et. —
Nach Str. 4 und 12 Divisi<».
15*
— 228 —
421. De sanctü Saviniano.

1. Jesu, nostra redemptio 3. Quae tu sacrasti moenia


Et culparum remissio, Seraper ab hoste libera,
Hoc placare praeconio, Subjectum tibi populum
Quod depromit haec concio. Duc ad coeli palatium.

2, Saviniane, martyrum 4. Surama virtus et gloria,


Genima simul et praesulum, Honor et laus perpetua
Nos tuis sanctis precibus Ex hoc nunc et per omnia
Coelorum junge civibus. Sit trinitati saecula.

Brev. ms. S. Petri Vivi saec. 14. Cod. Parisien. 1041. — 1, 4 te promit.

422. De sancto Saviniano.

1. Jam probatus in tormentis 3. Felix ergo nunc beate


Igneque Savinianus, civis hujus patriae,
Corde constans, voce torrens, Aevo tecum cives esse
fide prorsus inclitus, nos, precamur, tribue,
Laureatus petens coelos Mala pellens, bona fovens,
gladio perimitur. omni purgans crimine.
2. Sed ut vivus, non peremptus 4. Gloria et honor Deo
videretur hostibus, usquequo altissimo,
Caesura caput coram ipsis Una patri filioque
suis gestans manibus, inclito paraclito,
Movens iter ad superna Cui laus est et potestas
transportavit longius. per aeterna saecula.
Brev. ms. Trecense saec. 13. Cod. Trecen. 1147. A. Antiph. ms. —
Trecense saec. 13. ex. Cod. Trecen. 720. B. —
Brev. ms. Trecense saec. 14.
Cod. Trecen. 1148. C. —
Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod. Parisien. 13237.
D. — Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod. Trecen. 1847. E. Brev. ms. S. —
Lupi Trecen. anni 1511. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. VIII 23 2 F. .

Brev. Trecense imp. Trecis 1483. G.

423. De sancto Sebastiano.

1. Solvaraus oranes congrua 4. Post ipse gaudens pertulit


Magno patri praeconia, Duri genus certamiuis
Sebastiano vocibus Et per triumphi lauream
Demus sonos cum laudibus. Christi subivit gloriam.

2. Ortu refulsit nobilis 5. Qui praedicanti martyri


Et sanctitate praeditus De coeli sede claruit
Cultor Dei verissimus Et osculatus propriam
Et railes invictissimus. Donavit illi gratiam.
3. Per quem beati martyres 6. Tuum, creator, militem
Norunt certare fortiter Fac pro redemptis supplicem.
Pluresque vitae maximis Ut, quod precatur, audias
Sunt incitati praemiis. Et nostra laxes debita.
- 229 —
7. Hymnus, honor, potentia
Sit protegenti saecula,
Qui fecit actu caelibem
Sebastianum martyrem.
Hymn. et Prosar. ms. Marchianense saec. 15. Cod. Duacen. 123.
2, 2 Et ergänzt.

424. De sancto Sebastiano.

1. Beate martyr, cernuis 3. Per passionis gloriam


Felix adesto servulis, Coeli petisti patriam,
Sebastiane, quaesumus, Et nos ab imo saeculi
Votis fave fidelibus. Perduc in arcem luminis.
2. Dudum tyrannis cedere 4. Hoc deprecatus annuat
Non passus es formidine, Regens polos et sidera,
Nee perferas, crudelibus Qui nunc et in perpetuum
Ut subjugemur hostibus. Vivit creator omnium.

Hymn. et Prosar. ms. Marchianense saec. 15. Cod. Duacen. 123. — 2, 1


tyrannus. — 4, 2 Regna potens.

425. De sancto Sebastiano.

1. Coelestium virtutibus 3. Quem fusa coelo splendida


Sebastianus deditus Illuminavit claritas
Favore plebis maximo Et praedieavit laudibus
Vigebat in palatio. Linguae solutae spiritus.

2. In mente cujus provida 4. Patrans simul magnalia


Fides erat firmissima, Per efficacem gratiam
In ore prudentissimae Hostis venenum depulit
Urbanitas faeundiae. Lumenque caecis reddidit.

5. Hymnus, honor, potentia.

Hymn. et Prosar. ms. Marchianense saec. 15. Cod. Duacen. 123. — 3, 4


Linguae solitem.

426. De sancto Serenedo.


Ad Vesp. et Noct.

1. Stola triumphans gloriae 3. quam felix sors sanetorum


Serenedi nunc spiritus Finisque prorsus nescia,
Meritorum dignitate Quae labori vel dolori
Jungitur confessoribus. Nunquam stabit obnoxia.
2. Pretioso redimitus 4. Quam beatus ille sanetus
Hie frontem diademate Ad verum lumen cernere,
A Christo sibi tradito Quo cernentes potiuntur
In praemium justitiae. Pro infinito munere.
— 230 —
5. All hanc sortem pertingamus 6. Patri sanctoque tilio

Ejus et sanetis precibus. Honor sit atque gloria


Cujus festom celebramus Et flamini coaeterno
Cum hymnis atque laudibus. Per infinita saecula.
Brav. Audegavense imp. Rotomagi 1504.

427. De sancto Serenedo.


Ad Laudes.

1. felix nostra regio, 4. Sed nee latere potuit,


Pro Serenedi meritis Qui supra montem splenduit,
Age solemne gaudium Frequentibus miraculis
Regem honorans omnium. Innotuit lux populis.

2. Hie mira tibi gratia 5. Ad spiritalem medicum


Providit necessaria. Concurrit vulgus languidum,
Cujus dans prece protegi Qui curat ope gemina
Exemplo vales instrui. Et animas et corpora.
3. Summus iste coelicola, 6. Patri sanctoque filio

Salviae montis incola, Honor atque gloria


sit

Dum fugit turbas hominum, Et flamini coaeterno


Propius quaerit Dominum. Per infinita saecula.

Brev. Andegavense imp. Rotomagi 1504.

428. De sancto Servatio.


Ad Laudes.

1. Hymnum solemni voce personemus,


Ut Servatium praesulem laudemus,
Quem de carnali progenie Christi
Natum gaudemus.
2. Ab Armenia Christus hunc direxit,
Tongris orantem angelus erexit
Et ab altari virgam pastoralem
Uli porrexit.

3. Hoc miraculo praesul consecratur,


Clavis a Petro Romae sibi datur
Et inter Hunnos signorum gratia
Magnificatur.
4. Hie obumbratur solis in ardore
Alis aquilae depressus sopore
Et illustratur ligatus ab Hunnis
Coeli splendore.

5. Die, qua vitam mundi exhalavit.


(oelitus missa purpura volavit
Super beati corpus antistitis
Atque velavit.
— 231 —
6. Laudemus ergo cum jucunditate
Virum praeclarum mira sanctitate,
Ut cum eodem perenni fruamur
Solemnitate.
7. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat in omni
Gloria mundo.

Brev. ms. S. Martini Embricen. saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 22. A. —
Brev. ö. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503. B.

429. De sancto Siffredo.

1. Pangat omnis orbis Deo, 4. His conjunctus Deo carus


plebs fidelis concinat, Siffredus episcopus,
Psallat hymnum laus sonora Cum quibus exsultat semper
concrepando cantica, et cum sanctis omnibus,
Quis resultans clerus cunctus Cujus meritis muniri
festa dat solemnia. nos omnes confidimus.
2. Nunc episcopi sacrati 5. Te, Siffride, deprecamur,
dies festus agitur, ores ut pro* famulis
Quo relicto peplo carnis Specialibus, pro nobis,
ad polum assumitur, hinc pro cunctis populis,
Ubi laudat regem regum Quibus pastor exstitisti,
ac Corona comitur. üas exorabilis.
3. Nos in hoc cosmo manenles (5. Gloria sit Deo patri,
laudum demus cärmina, a quo salus omnium,
Quae decantant in excelsis Simul Christo, regi nostro,
angelorum agmina, decus et imperium
Quorum meriti non sumus Atque spiritui sancto
habere solamina. per aeternum saeculum.

Brev. ras. Arelatense saec. 13. Cod. Carpentoracten. s. n. A. Brev.


Arelatense imp. 1501. B. —
1,5 Quo A; resultat AB. 2, 1 episcopi —
Siffredi B. 2, 3 relicto plebe B. —
3, 1 Nos hoc eoncinio B. 3, 5 —
meriti nos simus B. —
3, 6 solatia B. —
4, 1 Is conjunctus Deo carnis
B. — 4, 5 meritis juvari B. —
6, 6 aeterna saecula. 13 giebt Str. 1 — —

ad Vesp. et Noct., 4 6 ad Landes.

430. De sancto Siffredo.

Ad Completorium.

1. Jam venit festum celebrandum orbi


Praesulis nostri, meritis beati
Atque praeclari pietate dulci,
Patris amandi.
— 232 -
2. Cujus in festo jubilemus omnes
Supplici voto Dominum precantes,
Ut simul nosmet benedicat omnes
More paterno.
3. Quemque signorum merito decorum
Novimus cuncto viguisse mundo,
Quique defunctos revehit saluti
Sospite vita.
4. Plura virtutum precibus peregit,
Nullus ex illo vacuus redivit,
Penitus cunctis maculas abegit
Causa salutis.

5. Ipse pro nobis Dominum precetur,


Quem fide scimus placuisse Christo,
Cujus optando retinet supernum
Munere regnum.
6. Ad precum vota famulorum justa,
Praesul, intentus, scelerum piator,
Et quod ad culpam facinus patrarunt
Pelle luendo.

7. Te, Dens noster, petimus precantes,


Nos ut extorres facias piaclo,
Et gregem pastor proprium reducat
Ad paradisum.
8. Gloriam patri Domino canamus,
Gloriam Christo resonemus omnes,
Cum quibus regnat Deus atque compar
Spiritus almus.

Brev. ms. Arelatense saec. 13. Cod. Carpentoracten. s. n. — 3,3


defuncti. — 6, 1 votum.

431. In Inventione s. Stephani.

1. Christo nunc modulis dulcibus et piis


Psallat dulcisonus ecclesiae chorus,
Qui vitae rutilis perpetuae stolis
Sanctos condecorat suos.
2. De cujus Stephanus munere praeditus
Certando labarum signifer inclitum
Primus per cuneos extulit hosticos
Vincendique modum dedit.
3. Hie terris positus fulsit ut angelus,
Et Christus solio stans patris aureo
Pugnanti mieuit, proelia dum gerit
Atque hostem pede conterit.
— 233 —
4. Hinc pugnat rabies, martyris hinc fides,
Hi mittunt lapides et Stephanus preces,
Certant, ut perimant, orat, ut eruat,
Et pravis veniam rogat.

5. Li ctorum feritas et pia Caritas


Confiigunt variis undique spiculis,
Vincit continua sed patientia
Horret nee sua vulnera.
6. Occurit hilarans coelica phalanx, mox
Fert coelo Stephanum stemmate fulgidam,
Donatum nitida affabre laurea,
Victori sua praemia.
7. Virtus, laus et honor, eunetipotens sator,
Seraper cum Domino sit tibi filio

Et cum vivifico flamine proprio,


Cum quibus unus es Deus.
Hymn. ms. Catalaunensis saec. 15. Cod. Parisien. 1089. A. Brev. ms. —
Catalaunense saec. 15. Cod. Parisien. 1069. B. —
2, 1 Te cujus B. 6, 1 —
hilarens B. —Mel. Sanctorum meritis.
:

432. De saneto Stephano.

1. Chorus fidelis annua 4. Coelestis aula panditur,


Nunc celebret solemnia Dei natus adspicitur,
Triumphali martyrio Vexillum qui certaminis
Laudes depromens Stephano. In fide regit militis.

2. Qui sanguinis sub pretio 5. Scandit coelum dux martyrura


Jesum videt in stadio, Gestans decus purpureum,
Sui coronam nominis Honor cui militiae
Claris tenet de meritis. Post Christum manet optimae.
3. Per lapidum duritiam, 6. Per infinita saecula
Per vulnerum saevitiam Deo vero sit gloria,
Orat pro lapidantibus Quem laudat almus Stephanus
Piis flexis poplieibus. Perpetuis concentibus.
Psalt. ms. Bisuntinum saec. 15. Cod. Bisuntin. 64.

433. De saneto Stephano.

1. athleta summi regis, 2. Sanguine Christi redemptae


Protomartyr Stephane, recordare ecclesiae,
Tuae preces supplicantes Mundi factor, ut effusis
Fundimus clementiae, ad se tuis preeibus
Martyrum qui prineipatum Illam regat et defendat
contines militiae. adversis ab hostibus.
3. Gloria et honor Deo.
Hymn. ms. Grandimontanus saec. 12. Cod. Cenomannen. 352.
234 —
-l.'M. De s. Stephano Muretonsi.

Ad Vesperas.

1. Hymnum confessoris 3. Lorica tegmentum


Psallamus honoris, Carnis, non fomentuin,
Stepbani levitae, Huic alimentum
Qui Bupernae vitae Panis, latex haustum,
Ditatus est donis. Substantiamentum ,

Dei visionis Mane condimentum


In coelorum thronis. Coelitus impensum.

2. Virgo laureat us, 4. In coelum ascensus


Christo dedicatus Ejus est ostensus,
Eremique vitam Dum puer prospexit
Asperam sectatus, Et matri detexit
Saecli dominatus, Coelos ascendentem
Pompa non elatus, Per scalam lucentem
Fugit vir beatus. Animam gaudentem.
5. Sit laus tibi patri,
Decus atque nato,
Simul procedenti
Ab utroque sancto
Spiritui semper
Regnantique, trino
Pariter et uno.

llyran. ms. Grandimontanus saec. 12. Cod. Cenomannen. 352. add. saec.
11
A.
i.-,. —
Brev. ras. Claromontense saec. 15. Cod. S. Genovefae Parision.
BB1. VIII 14. B. —
1, 2 honore B. —
3, 1 Lorica recinentum B. 3, 3 —
Hie alimentum B. —
3, 5 Et sustamentum A. 3, 6 condumentuni A. —
4, 1 ascensus i'ehlt B. —
4, 4 direxit A.

435. De s. Stephano Muretensi.

Ad Laudes.

1. Confessor almus Stephanus. 3. Ejus orationibus


Qui est supernis civibus A fide oberrantibus
Coaequatus, pro subditis Est praestitum auxilium
Deum exoret nlius. Et datum coeli bravium.
Ad ejus sacrum tumulum 4. Hie seetator justitiae
Membra quaeque languentium Atque misericordiae
Sanitätern recuperant, Nobis impetret posteris
All vitam multi redeunt. Elongari ab inferis.

5. Praestet hoc nobis Dominus,


Pater et unigenitus
Una cum sancto spiritu
Per euneta semper saecula.
— 235 —
Hymn. ms. Grandimontanus
saec. 12. Cod. Cenomannen. 352, add. saec.
14
/i5. A. — ms. Claromontense saec. 15. Cod. S. Genovetae Parisien.
Brev.
BB1. VIII ° 14. B. - 1, 2 es B. —
2, 3 recipiunt B. 3, 2 Et fide B.
- —
4, 2 Acet misericordie B. —
5, 1 nobis Deus B.

436. De sancta Siiniiiva.

Ad Vesperas.

1. Aeterna Christi munera 3. Carnem domat cilicio


Lauda, mater ecclesia, Quondam vestita mollibus,
Qui martyrum per vulnera Delicias exsilio
Te stola vestit regia. Crebrisque risum fletibus.

2. Regum descendens stipite 4. In his rosa cum lilio

Coeli scandit ad atria Nupta felici copula,


Sacro stipata milite Sacro rubet martyrio
Sunniva, regis filia. Ruga carens et macula.
5. Trino Deo et simplici
Laus, honor, virtus, gloria,
Qui martyres multiplici
Glorificat victoria.

Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519 A; daraus bei Langebeck, Scriptt.


rer. Danic. IV, p. 16. B. —
3, 1 Carnem domant AB. 3, 2 vestiti AB. —
437. De sancta Sunniva. •

Ad Laudes.

1. Devotum fide populum 3. Per hos fame, vigiliis

Educavit Hibernia, Libertas carnis teritur


Qui Selinensem scopulum Et sedulis suspiriis
Petit pro domo regia. Mens in superna rapitur.
2. Volens subit exsilia 4. Hos de tyranni manibus
Intrando solitudinem, Ruina montis eripit
Ut sit nobis lux praevia Et jubilans in laudibus
Ad aeternam dulcedinem. Coelestis aula suscipit.

5. Trino Deo et simplici


Laus, honor, virtus, gloria,
Qui martyres multiplici
Glorificat victoria.

Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519. A; daraus bei Langenbeck 1. c.


p. 20 sq. B. — 1, 3 Selinensem A, Selinensium B. —
2, 4 Dat aeternam AB.

438. De sancto Symphoriano.

1. Victoriasnunc martyrum 2. Vernat per mundi climata


Canat chorus fidelium, Illorum digna gloria,
Qui orbem suo sanguine Tripudiat ecclesia
Illustrarunt dignissime. Laetaque promit cantica.
- 236

o. Int iT primos nam proceres 5. Te. martyr, ergo petimus,


Fortissimosque milites Christum roges instantius,
Resplendet gemma rutilis, Tuis ut sacris precibus
Symphorianus nobilis. Nobis fiat propitius.
4. Pro Christo qui supplicia 6. Det nobis tecum vivere
Sustinuit horritica, Seque semper conspicere,
Nunc residet palatio Ut pardisi gaudiis
Regnans semper cum Domino. Fruamur et deliciis.
7. Praesta, pater piissime.

Brev. ms. S. Symphoriani Meten, saec. 14. Cod. Semin. Meten, s. n.


2, 1 Cernat

439. De sancto Syreneo.

1. Plaudat chorus fidelium 3. Haereticorum rabiem


Syrenei praeconium, Confundit et perniciem
Cujus praestant solemnia Tuo fultus eloquio,
Beata nobis gaudia. Jesu, nostra redemptio.
2. Despecta mundi gloria 4. Tandem victor sub gladio
Suspirat ad coelestia Coronatur martyrio,
Iter sequens et meritum, Nunc regnat in coelestibus,
Deus, tuorum militum. Exsultet coelum laudibus.
5. Sit laus, decus, potentia,
Honor, virtus et gloria
Patri, nato cum flamine
A solis ortus cardine.
Brev. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. A. Brev. —
ms. Claromontense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. B. Brev. ms. Claro- —
montense saec. 15. Cod. 8. Genovefae Parisien. BB1. VIII 14. C. Psalt. —
ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 74. D. 1, 2 Cirenei A. -7-.—
Mel. Aurora lucis rutilat D.
:

440. De sancto Theodorico.

1. Beatus auctor saeculi 4. In urbe Antiochena


Hunc rubra veste induit Se et sua offerebat
Et claritatem speculi Holocaustum mente plena
Coelestis ei tribuit. Neque morti resistebat.

2. Sacerdos gloriosior 5. Est passus Theodoricus


Fidem Christi praedicavit, Et in coelum sublimatus,
Orthodoxus praeclarior Praedicando Dei ritus
Obcoecatos illustravit. Est ibidem collocatus.
3. Theodoricus docuit 6. Et est Juliani spata
Extremo in supplicio, Apostatae perforatus,
Cum Christianis profuit, Unde tandem mente grata
Est irretitus vitio. Sanctus martyr est prostratus.
— 237 —
Translatus est in agonc 8. In civitatem ductus est,
Sedem cernens cathedralem, Quam sol verus illuminat,
Quam intraret spe coronac Quod solum eis fructus est,
Regnaturus rege Salem. Quos Deus hie praedestinat.
9. Ucecensem Christi gregem
Pater, filiusque flamen,
Duc et nos ad regum regem,
De quo bis cantemus Amen.
Brev. Misnense imp. Lipsiae 1502.

441. De s. Thoma Cantuariensi.

1. Hymnos dulces personemus, 7. Tamquam Christus pateretur


Christum regem collaudemus, Coram se, sie permovetur.
Qui beatum Thomam miro Fundens rivos fletus magni
Consecravit martyrio. Hora sumptionis agni.
2. Plebem rexit hie Anglicam 8. Caritatis visceribus
Vitam ducens angelicam, Tot us fluens pauperibus
Dei templo
Effulsit in Largam manum aperuit,
Verbo lucensque exemplo. Amplam coronam meruit.
3. Libertatem ecclesiae 9. Pastor non mercenarius,
Dum defendit intrepide, Dignus Christi vicarius
Bilis regis succenditur, Se pro commissis ovibus
Sanctus praesul non flectitur. Offert luporum morsibus.

4. Juxta Christi consiftum 10. Fracta carnis laguneula


Diuturnum exsilium, Athletae Christi facula
Damna probraque patitur, Peccati carens macula
Domus firma non quatitur. Corruscat per miracula.
5. Jejuniis, vigiliis 11. Ipse dignetur Dominum
Pro se suisque filiis Rogare clementissimum,
Instans semperque preeibus Ut ab aeternis ignibus
Ora rigabat fletibus. Nos salvetque daemonibus.
6. Membra domans cilicio 12. Sit trinitati gloria,
Longo punit supplicio, Sit decus ac victoria
Jam martyr tali studio In unitate solida
Se praeparat martyrio. Per saeculorum saecula.
Antiph. ms. Cisterciense saec. 13. Cod. Treviren. 412. A. Brev. ms. —
Trevirense saec. 12. Cod. Treviren. 248. add. saec. 13 /i4. B. B hat nur die —
Str. 1, 3, 4, 6, 10 und 12.

442. De saneto Trudone.


Ad Vesperas.

1. Eja, fratres, jam plaudite 2. Qui velut sol in aethere


Trudonis ob raemoriam, Fulsit in domo Domini,
Laudes patris attollite Clarus signis et opere,
Sequendo sanetimoniam. Deo carus et homini.
238 -
5. K\ angeli canaortio Ad fontem vitae sitiens
- ncto Kenia elo paruit. Fontem dare promeruit.
In largo patrimonio Aeternam lucem ambiens
Christum haeredem statuit. Lumen caecis restituit.

4. Cordiflamans munditiam Trudo, trude longius


Vir totus Deo deditus Nostrae salutis aemulum,
Bibit abunde sobriam Fac nos videre citius
Kbrietatem spiritus. Aeternitatis speculum.

7. Laus dominorum Domino,


Qui nos Trudonis precibus
Coronet sine termino
Cum sanctis suis omnibus.
Pa-«sionale ms. Trudonense saec. 15. et 16. Cod. Leodien. 27*. A. —
spende ms. Trudonense anni 1539. Cod. Leodien. 24. B. Antiph. ms. —
Trudonense anni 1600. Cod. Leodien. 283 (ohne Mel.) C.

443. De sancto Triulone.


Ad Matutinum.

1. Somni spreta dulcedine 3. Prae peecatomm pondere


Adstamus tibi, Domine. Caput nequit attollere.
Saneti Trudonis precibus Suspirat tantum anxie
Intende nostris vocibus. Spem habens in te veniae.
2. Caro. quam gestat anima, 4. Jesu, prostrat am erige,
Xociva suadet plurima. Hostes obstantes abige,
Trahit eaptivam hospitem, Pie amator hominum,
Claudit tenebris obsitam. Everte moles criminum.
5. Per confessoris gloriam
Praesta nobis hanc gratiam,
Ut unus Dens trinitas
Laudes acceptet debitas.
Passion, 'ms. Trudonense saec. 15. et 16. Cod. Leodien. 278.

444. De sancto Trudone.


Ad Laudes.

Ad laudem regis gloriae 3. Respondit dignus moribus


Tuta plaudat ecclesia. Suscepto sacerdotio,
Quem in decoris specie Quem docuit in omnibus
Trudo cernit in patria. Alagistra dulcis unctio.

Sol verus, sol justitiae 4. Quae soporato coelitus


Ciarum misit luciferum. Adsistunt luminaria,
Dum Trudonem Hasbaniae Monstrant, quantae sit pracditus
Sanctum dedit prestyteruin. Internae lucis gratia.
— 239 —
5. Grande felix et jubila, 6. Conserva Ulis precibus
Trudo, consors coelestium. Nos a cunctis periculis,
Tui moeroris nubila Qui tot fiores virtutibus,
Jam versa sunt in gaudium. Tot corruscas miraculis.
7. Patri, nato, paraclito
Potestas, honor, gloria,
Qui nos Trudonis merito
Ducat ad coeli gaudia.

Passion: ms. Trudonensie saec. 15. et 16. Cod. Leodien. 278. A. — Antiph
ms. Trudonense anni 1600. Cod. Leodien. 283. B.

445. De sancto Tndgnalo.

Ad Vesperas.

1. Conceptum corde gaudium 4. Culnien adeptus praesulib


Vox una proniat omnium, Crebris fulsit miraculis,
Dum recenset ecclesia Tarn corporum quam cordium
Tudguali natalitia. Curans in verbo Vitium.
2. De transmarinis partibus 5. Idem mutato nomine
Christi spirante gratia Dictus Leo Britigena
Cum multis venit fratribus Sedit in Petri culmine
Vitae ferens commercia. Claras et carus advena.
3. Quam felix nostra regio 6. Post revelante Domino
Tot patrum patrocinio, Keversus in Britanniani
Virtus et fama comitum Instante vitae termino
Doctoris augent meritum. Translatus est ad gloriain.
7. Patri, proli, paraclito
Laus cum bonore debito,
Qui nos per hujus merita
Solvat a morte debita.

Legenda ms. Treeorensis. saec. 15. Cod. Parisien. 1148.

446. De sancto Tudgualo.


Ad Laudes.

Haec festa cives coelici 3. Subserviunt archangeli


Totis celebrant viribus, Primo loco post virginem,
Hymni canuntur metrici, Subinde psallunt angeli
Coelum resultat plausibus. Suum tenentes ordinem.
Maria plena gaudio 4. Gaudent prophetae providi
Cantans amoris canticum, Cum patriarchis credulis
Quem ventre gessit proprio. Et caritate fervidi
Regem tuetur coelicum. Festum celebrant praesulis.
— 240

5. Apoetoli eonjudiees 8. Chorus coruscat virginum


Suinmi futuri judicis Candente candens lilio
Melos canunt multiplices Coelestiumque carminum
Cum cantieorum canticis. Festum colit praeconio.
6. Hie martyres fortissimi 9. Tudgualus, heros inclitus,
l'almae gerunt insignia Congratulans cum fratribus
Pro praesulis piissimi Laudat pios exercitus
Gaudent peremri gloria. Pro mutuis houoribus.
7. Quam grata confessoribus 10 Laudes patri cum nlio,
Tanti patris solemnitas, Cum spiritu sanetissimo
Communis est coneivibus Canat fidelis concio
Concivium felicitas. Amore devotissimo.

Legenda ms. Trecorensis saec. 15. Cod. Parisien. 1148.

447. De saneto Turiano.

1. Yocibus Christo pariter melodis


Vota solvamus Turiani festa
Temporis pleno redeunte cursu
Rite colentes.
2. Hujus aeeeptos Domino labores
Vita mox felix juvenilis aevi
Luce virtutum nimium micantis
Reddidit omnes.
3. VIoribus clero speculum bonestis
Exstitit vitae decus et perennis,
Actibus complens monitis celebres
Paeduce Christo.
4. Pontifex demum viguit superna
Gratia. Christo meritis et junetus,
Mortuis vitam tribuit et vivis
Aethera pandit.
5. ]\Iorte suprema revocans puellam.
diente compunetus lacrimis parentum,
Gressibus vivam dedit hanc redire
Patris ad aedem.

6. Eloqui plectro modulante lingua


Facta vix possent luculenta valde
Cuncta. quae vivens Domini patravit
Munere largo.

7. Supplices per quem veniam rnereri,


Poscimus euneti. scelerum cavendo
Gaudiis nee non super astra jungi
Summe beatis.
— 241 —
8. Conferat nobis Deitas hoc alma
Patris et prolis simul atque sancti
Spiritus, cujus honor idem et par
Ciaret ubique.

Hymn. ms. Germani a Pratis


S. saec. Cod. Parisien. 12040. A.
14. —
Brev. ms. S. Germani a Pratis saec. 14. Cod. Parisien. 13239. B. —
1, 3
Tempore B. — 3, 4 Perduce A.

448. De sancto Turiano.

Ad Vesperas.

1. Psallat ecclesia voce multiplici


Laudum praeconia sancti mirifici,
Decantent, eia, coetus angelici,
Mundus laetitia laetetur duplici.

2. Proles Britannica Turianus fuit,


Qui in Armorica parentes habuit,
Jura dominica cum terris respuit,
Deserens modica majora meruit.

3. Dolum ingrediens ad oves mittitur,


Literas nesciens statim instruitur,
Gradatim gradiens praesul efficitur,
Benignus, patiens cunctis ostenditur.

4. Ut Martha volvitur cum temporalibus,


Ut soror alitur spiritualibus,
Sic sanctus igitur vernans virtutibus
Sorores sequitur actisque moribus.

5. Dum sanctus praedicat praesente populo,


Jesum, quem indicat, in throni circulo
Videns glorificat, viso miraculo
Congaudens emicat magnus cum parvulo.

6. Angelos etiam, ut Deo offerunt,


Testamentariam arcam qui deferunt,
Yidit hierar chiam, quam trinam asserunt,
Tribusque gloriam personis referunt.

7. Te, summa trinitas, quam idem credimus,


Ut tuos visitas, sie nos deposeimus,
Per tuas semitas duc nos, quo tendimus,
Coronas inclitas da, quas amisimus.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. — 6, 3 hierarchicam.


Dreves, Hymni Inediti. LH. 16
— 242 —
449. De saucto Turiano.
Ad Nocturnum.

1. Dolus prae sociis psallere studeat,


Et ex praecordiis canticum exeat.
Dolus praeconiis floret et floreat,
Clams prodigiis Dolus non doleat.
2. Sidus Britanniae lumen parturiens,
Lucens quotidie, ecclipsim nesciens,
Adsis ecclesiae tuae subveniens,
Ab hostis rabie chorum eripiens.
3. Hie sanetus aperit coelum, dum loquitur,
Siccitas deperit, pluvia redditur,
Quam morbus reperit, plebs sana graditur,
Hos virtus operit, a quibus poscitur.
4. Sanetus, quem visitat gratia supera,
Ad vitam excitat tria cadavera,
Duos resuscitat cum una tenera,
Sic nobis recitat famaque litera.

5. Hunc ornat sanetitas, veritas instruit,


Yulnerat Caritas, castitas abluit,
Ducit benignitas, bonitas niduit,
Tenet humilitas, largitas cireuit.
6. pastor nobilis vitaque genere,
Pincerna dapsilis erogans libere,
Sis nobis utilis, fac nos sie vivere,
Ut caro fragilis nequeat cadere.
7. Honor, aeternitas, laus, jubilatio
Sit tibi, trinitas, et benedictio,
Integra deitas, de tribus unio,
Duobus unitas laudis cum tertio.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. — 1,1 Solus prae. — 4, 1 susperna.

450. De saneto Turiano.


Ad Laudes.

1. Aurorae claritas picturat aethera,


Fugantur caecitas hostisque scelera,
Christi suavitas medicat vulnera,
Ejus benignitas dat mundo foedera.

2. Ruallo rabie movetur nimia,


Urens abbatiae sacra coenobia,
Vulpis ecclesiae corrodens folia
Libri fert impiae mortis suspiria.
— 243 —
3. Princeps militiae coelestis mittitur,
Columbae specie cum sancto loquitur,
Tyranno veniae jugum imponitur,
Damnum ecclesiae septemplex redditur.
4. Meldoch affligitur, quam gravat obitus.
Sentit et patitur doloris gemitus,
In fine moritur, recedit spiritus,
Plorans conqueritur Gozgal attonitus.

5. Fletum cum precibus sanctus commiscuit,


Qui coram omnibus puellam tenuit,
Ruptis doloribus mortis convaluit
Et hanc parentibus vivam restituit.
6. Nos, gernma praesulum, ut tuos dilige
Tuisque pabulum omnibus elige,
Clerum et populum errantes corrige,
Duc nos per saeculum salutis remige.

7. Una divinitas, aequalis gloria,


Sit tibi, trinitas, laus et potentia,
triplex claritas, una substantia,
Duc nos per semitas ad vitae atria.

Brev. Dolense imp. Parisiis 1519. 1,2 Fugatur.— 4, 4 Gozogal —


sonst Quoidgual oder Guridgal. Acta SS. Julii III, 589 und 593.

451. De sancto Urbano.

Ad Vesperas.

1. Urbanum urbis nomine, 5. Inolita praeconia,


Coelestis civem euriae, praedicanda merita
Festa pangunt solemnia Regalis hujus militis,
Mundi per omnis climata. Martyris et antistitis.

2. Sublimis sacerdotio, 6. doctorem eximium,


Corruscans et martyrio, Pastorem praestantissimum,
Urbane praesul, meritis Quo docet ire monitis,
Succurre tuis famulis. Ostendit via sanguinis.

3. Romanae sedis apicem 7. Hoc, fratres, fantur martyres,


Ut gubernasti celebrem, Quos consecravit, pariles,
Tuam rege familiam Simul Cbristi Caecilia
Inducens vitae patriam. Argumentosa famula.
4. Rusticitatem vitii 8. Hi tui fructus jugeris,
Nobis aufer ingeniti Tui manipli seminis,
Et nos urbanos reddito His nos adauge frugibus
Urbis supernae domino. Beatis, pater, cultibus.
16*
244 -
9. Coelestis orbis optime,
Nos rogamus. Domine,
te
Hujus Urbani meritis
Ejus urba nos efiice.
Brev. ms. Trecense saec. 13. Cod. Trecen. 1147 add. saec. 15. A.
Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod. Trecen. 1981. B. — 5, 1 O inolita AB.
v. manipuli A.
'_' —
9, 3 Urbane A.

452. De sancto Urbano.


Ad Laudes.

1. Urbane, testis inclite, 4. Opern ferebas miseris


Athleta Christi splendide, Egentes alens copiis.
Tuorum voces supplicum Novit virgo Caecilia,
Audi ferens suffragium. Quae tu serebas dogmata.
2. Romanis fulgens arcibus 5. pastor praestantissime,
Tuendis praesul plebibus, Tuos ad nos convertere
Caeso prostratus corpore Vultus dignare, quaesumus,
Coelum mereris sanguine. Nostris placatus vocibus.
3. Yalerianum martyrem, 6. Det conditoris gloria
Fratrem simul Tiburtium Purgare nostra crimina,
Divino lustrans lumine Ut nos mundatos sordibus
Sacro tinxisti gurgite. Conscribat in coelestibus.
Brev. ms. Trecense saec. 13. Cod. Trecen. 1147. add. saec. 15. A. —
Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod, Trecen. 1981. B. — 2, 1 Rogamus fulgens
AB. —
6, 1 Et conditoris A. 6, 2 Purgari A. —
453. De sancta Ursula.
1. felix chorus virgiuum, 4. Cum quo post carnis gravia
Quae per magnum martyrium Ac post saeva pericula
Secutae sponsum Dominum Sequuntur coeli gaudia
Solem vident perpetuum; In perenni palatia.
2. Calcatis mundi gaudiis, 5. Idcirco, sancta e virgines,
Mortalibus connubiis, Oramus nos unanimes,
Divitiis, deliciis Ut a nostris criminibus
Et hominum blanditiis ;
Vestris mundemur precibus.

3. Minis spretis diaboli, 6. Utque vestris suffragiis


Cunctis ejus fallaciis, Nos mixti piis choreis
Dt sponsae Dei filii Cum angelorum coetibus
Essent in arce aetheris. Dicamur coeli civibus.

7. Sit laus patri cum filio,

Sancto simul paraclito,


Cum quo gubernat omnia
Per saeculorum saecula.
Brev. ms. Xobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85. — 4, 4 palatia
als femininisierter sächlicher Plural zu fassen. Vgl. Analecta Hymnia VII,
Einkit. — 6. 1 Atque Hs.
— 245 -

454. De s. Ursula et Sociis.


Ad Nocturnum.
1. Plasmatorem idoneum 4. Undenum millenarium
Laudet nostra devotio, Implet virginum passio
Qui candorem virgineum Ut sie milia milium
Pingit martyrum minio. Ministrent Dei filio.
2. Novi decorem lilii 5. Tu, virgo, cujus nominis
Decorat color roseus, Non habemus notitiam,
Dum zelo Dei filii Ad laudem Christi numinis
Fluit sanguis virgineus. Impetra nobis gratiam.
3. Vernat in sexu fragil 6. Gloria tibi, Domine,
Virilis animositas, Qui natus es de virgine,
Yincit morte laudabili In cujus vineunt nomine
Virginalis teneritas. Yirgines in certamine.

Brev. ms. Pisciacense saec. 14. Cod. Parisien. (Arsen.) 603. A. Brev. —
ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. B. Brev. ms. Claro- —
montense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. C. —
Psalt. ms. Claromontense
saec. 15. Cod. Claromonten. 74. D. —
Brev. ms. Claromontense anni 1335.
Cod. Claromonten. A 4 c. E. —
Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Dolen.
39. F.
1 3 candore virginum A
, cantorem virgineum B. 1 4 martyrium — ,


,

nimio ABE virtutum nimio C. 2, 1 Cui decorem A. 2, 3 filii Dei C, —


— —
,

Dei fehlt B. 3, 1 Servat in sexu A. 3, 2 Virili B. 3, 3 Vincit —


amore C. —
3, 4 erenitas A. —
4, 3 milium fehlt A. Str. 5 fehlt A. — —
5, 2 Notitiam non habemus BC. —
Mel. Lauda mater ecclesia D.
:

455. De saneta Ursula.


Ad Laudes.

1. Jerusalem filiae, 3. Debriantur suavitate


Cum cantico laetitiae Contemplata honestate,
Dilecto citharizantes, Totae ardent in amore,
Conservate nos laudantes. Summo laudant cum dulcore.
2. En ante thronum gloriae 4. Laus, honor, sponso virginum
Sion resultant filiae Et nunc et in perpetuum,
Hymnizantes, jubilantes, Qui nos sanetarum meritis
Contemplantes, adorantes. Conjungat coeli gaudiis.
Brev. ms. Pisciacense saec. 14. Cod. Parisien. (Arsen.) 603. — 3, 1 sua-
viter Hs.

456. De saneta Ursula.


Ad Vesperas.

1. Gaude coetus fidelium, 2. Chorus sacratus virginum


Agens laeta solemnia, Offertur regi luminum,
Coelo de valle flentium Et castitate niveus
Grata mittis exennia. Et sanguine purpureus.
246

3. Has praeit virgo Ursula Virgines Dei inclitae,


Hamm ductrix et primula, Mentem nostram erigite
Quas mater Dei suscipit, In lucem, ducem, terminum,
Sibi consortes efficit. Vestrum sponsum et Dominum.
4. Aula supernae euriae Sponso, regi et Domino
Concnrrit plena gaudio, Pure, caste viventium
( ives coelestis patriae Laus, cujus sine termino
Locant aeterno solio. Virtus, decus, imperium.

Antiph. ms. S. Martialis Lemovicen. saee. 14. Cod. Parisien. 916. A. —


Brev. ms. Avenionense saec. 15. Cod. Lugdunen. 468. B. Antiph. ms. S.—
Desiderii Avenionen. saec. 15. Cod. Avenionen. 1. C. —
Brev. ms. FF. Minorum
de Brageriaco saec. 15. Cod. Burdigalen. 88. D. —
Brev. ms. Franciscan.
saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2864. E. —
Brev. Vasatense imp. Vasati 1530.
F. — Brev. Aptense imp. Lugduni 1532. G.
1, 4 encennia B. —
2, 3 Et caritate ABCDEG. —
3, 2 est primula A-,
premula G. —
4, 2 pleno gaudio BG. —
6, 3 Laus ejus A.

457. De sancta Ursula.


Ad Nocturnum.
1. Tu Christe nostrum gaudium, Infirmo sexu fragili
Dux, lux et decus virginum, Superbus hostis vincitur,
Sors, Corona et praemium, Mente fida laudabili
Sponsus et dator munium. Dolor, terror, mors frangitur.
2. Normam dedisti gratiae, Tantas et tales eligit
His florem pudicitiae Christus sponsas et famulas,
Amoremque constantiae, Quas ducit, docet, dirigit
Fructum perseverantiae. Ad Coronas perpetuas.
3. His pignoratae gratiis Sponso, regi et Domino
Fraudes carnis et saeculi Pure, caste viventium,
In aeternae dulcedinis Laus, cujus sine termino
Pugna vincunt mirabili. Virtus, decus, imperium.

Antiph. ms. S. Martialis Lemovicen. saec. 14. Cod. Parisien. 916. A. —


Brev. ms. Avenionense saec. 15. Cod. Lugdunen. 468. B. —
Antiph. ms. S.
Desiderii Avenionen. saec. 15. Cod. Avenionen. I. C. —
Brev. ms. FF. Minorum
de Brageriaco saec. 15. Cod. Burdigalen. 88. D. —
Brev. ms. Franciscan.
saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2864. E. —
Brev. Vasatense imp. Vasati
1530. F.
1, 1 Te Christe C; verum gaudium CDF. —
2, 1 Formam dedisti C. —
3, 1 pignerare A. —
5, 1 eligis BCD. —
5, 2 Christe BCD. 5, 3 ducis, —
doces, dirigis BCD.

458. De sancta Ursula.


Ad Laudes.

1. Aeterna sapientia 2. De terra sicca, sterili


Infirma mundi eligit, Flores, fructus mirabiles
Christus undena milia Legit usu laudabili,
Format, firmat et perficit Forma, virtute habiles.
-•
247 —
3. Fructus ipse virgineus 5. Fructus iste virginei,
Natus Maria virgine, Verbo, vita siderei,
Mundus, clarus, purpureus, Utrumque purgent hominem,
Non ex humano semine, Deum reddant placabilem.
4. Mundas, ciaras, purpureas 6. Sponso, regi et Domino
Sibi conformes eligit, Pure, caste viventium
Carne natas aethereas, Laus, cujus sine termino
Sacratas sponsas efficit. Virtus, decus, imperium.

Antiph. ras. S. Martialis Lemovicen. saec. 14. Cod. Parisien. 916. A. —


Brev. ms. Avenionense saec. 15. Cod. Lugdunen. 468. B. —
Antiph. ms. S.
Desiderii Avenionen. saec. 15. Cod. Avenionen. I. C. —
Brev. ms. FF. Minorum
de Brageriaeo saec. 15. Cod. Burdigalen. 88. D. —
Brev. ms. Franciscan.
saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2864. E. —
4, 3 aethereis B.

459. De sancta Ursula.

Ad Vesperas.

1. Amore Christi nobilis, 3. virgo prudens, Ursula,


Chorus sacrarum virginum, Quae virginum exercitum
Laetis miscetur jubilis Collegit cura sedula
Angelicorum agminum. Christoque fecit subditum.

2. Candore nitens lilii 4. Beatae quoque virgines,


Et decore virgineo, Ursulae sanctae monitis
Ex virtute martyrii Ad angelorum ordines
Rubore fulget roseo. Miris transvectae meritis.

5. Omnipotenti Domino
Sit honor et imperium,
Qui nos in vitae termino
Ducat ad coeli praemium.

Brev. ms. Lemovicense saec. 15. Cod. Mazarin. 354 (787). 1, 2


sacrum. — 1, 4 Angelo.

460. De sancta Ursula.

Ad Laudes.

1. Magnificemus Dominum, 3. Gratia Christi comite


Qui sibi nova gloria Junctis sibi praesulibus,
Sanctissimarum virginum Summo quoque antistite,
Junxit undecim milia. Obviam pergunt hostibus.

2. Ad Ursulae conveniunt, 4. Nam ad urbem Coloniam


Laudabile consortium, Sub Christo duce properant,
Virgines, a qua capiunt Sumunt triumphi gloriam,
Fidei magisterium. Ut coelitus praeviderant.
— 248 —
5. Uni Deo sit gloria
Pro munere multiplici,
Qui virginum in patria
Det nos concives effici.
Brev. ms. Lemovicense saec. 15. Cod. Mazarin. 354 (787). — 2, 3 Vir-
Lr iiif> ai[iiam capiunt. —
4, 2 Dux Christo duce.

461. De sancta Ursula.


Ad Vesperas.

1. Jesu Christe, salvator virginum,


Quae spreverunt amplexus hominum,
Tu Coronas reddis certaminum
Vincentibus auetorem criminum.
2. Ponunt pro te corpus virgineum,
Tibi libant cruorem roseum,
Per ascensum lotae purpureum
Gaudent subtus altare aureum.
3. Te virginum undena milia,
Agnum pascentem inter lilia,

Subsequuntur tua in atria


Jubilando jugi laetitia.
4. Sponse, sponsas orare facias,
Quas pro nobis Clemens exaudias.
Delendo culpas et miserias
Duc nos inter dilectas filias.

5. Sit laus Deo patri ingenito,


Virtus nato sit unigenito
Cum spiritu simul paraclito
Pro virginum honore debito.
Brev. ms. S. Mariae Trimmen, saec. 15. Cod. Collegii ss. Trinitatis
Dublinen. B 3. 12. A. —
Brev. Aberdonense imp. Edinburgae 1510. B. —
1, 1 Jesu, rex, salvator B. —
3, 3 tua materna A.

462. De sancta Ursula.


Ad Vesperas.

1. Resonet ecclesia 3. Jam exutae carnis mole


laudum modulamina Christum sine nubilo
Virginum et martyrum Prosequuntur collaudantes
celebrans certamina. cum jucundo jubilo.
2. Has in prelo passionis 4. Nunc suarum nobis precum
attrivit acerbitas conferant suffragia,
Et tortoris saevientis Ut cum ipsis gloriemur
discerpsit crudelitas. in coelorum regia.
— 249 —
5. Sit laus patri, virtus nato,
gloria spiritui,
Creatori, redemptori
rectorique saeculi.

Brev. ms. Farense saec. Cod. Mazarin. 349 (761). A.


14. - Brev. ms.

S. Mariae Trimmen, saec. 15.Cod. Collegii ss. Trinitatis Dublinen. B 3. 12.


B. —Brev. ms. saec. 14. Cod. Bollandian. s. n. C. —
Brev. Aberdonense
imp. Edinburgae 1510. D. —
2, 1 Vas in C; in proelio D. —
2, 4 eredulitas
A. — 3, 2 sine nebulo A. —
4, 2 subsidia B. —
4, 4 coelesti regia A,
coelorum gloria B. — 5, 4 que fehlt B.

463. De sancta Ursula.


Ad Nocturnum.
1. Virginibus prudentibus, 2. Pro summi regis filio
Pro Christo decertantibus, Se dedere periculo,
Erectis sursum mentibus Caesa cervice gladio
Claris psallamus vocibus. In regni fulgent solio.

3. Sit laus perpes trinitati,


Compar honor unitati,
Quae nos choro virginali,
Vitae jungat aeternali.

Brev. ms. Farense saec. 14. Cod. Mazarin. 349 (761). A. Brev. ms.
Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552). B.

464. De sancta Ursula.

1. Virginibus prudentibus, 3. summi regis inclitae


Pro Christo decertantibus, Sponsae simul et tiliae,

Erectis sursum mentibus Nos impetrate vivere


Claris psallamus vocibus. Semper in coeli requie.
2. Quae fide junctae Domino 4. Praesta, Jesu, rex virginum,
Contempto nequam saeculo, Ut per ipsarum meritum
Caesa cervice gladio Regnum nobis sidereum
In regni gaudent solio. Donetur in perpetuum.
Brev. ms. Diense saec. 15. Cod. Avenionen. s. n. A. Brev. ms Diense—
saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 134. B. —
1, 2 Claris fehlt B. 2, 1 fide —
mente B. —
Der Hymnus hat mit dem vorhergehenden nur die erste Strophe
gemeinsam.

465. De sancta Ursula.


Ad Laudes.

1. Virginali concioni 2. Istos flores redolentes


deferamus pariter, gravis hiems torruit,
Cujus laudem vox sonora Insignitos fide Christi
nunc decantet dulciter, mundus fremens horruit,
Hostem dirum quae devicit Sceleratus dux Hunnorum
decertando fortiter. atrociter obruit.
— 250 —
3. Victor ferus ferrum vibrat 4. Jam beatae concionis
in membra virginea, nos addat collegio
Dissecatnr et proeumbit Ipse pater, rex virtutum.
illa segcs Horida. cum dilecto filio.

Quam festive Christus transfert Cujus virtus, laus et honor


ad regna siderea. manet sine termino.
-. m<. Farense saec. 14. Cod. Mazarin. 349 (761). A. Brev. ms. —
Valentin«. snae saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 552). B. —
1.0 deterrendo
foiüter A. — 2, 2 corruit AB. — 2, 4 sq. horruit scelerarus fehlt B. —
4. 1 Nam beatae B: concioni A.

460. De sancta Ursula.

Ad Vesperas.

1. Sanctarum virginum divina gratia


Sequentes Dominum coetus ex Anglia
Collaudent omnium regis in gloria
Reginam matrem gratiae.

2. Harum est Ursula prima fidelium.


Quae Dei famula. flos quasi lilium,
Gaudet tot milibus fieri virginum
Regalis primiceria.
3. Collectae citius per regem Angliae
Omnes quantocius mittuntur Ursulae.
Sic de Britannia transit Coloniam
Exsultans cum sodalibus.
4. Ad urbem properat felix haec Ursula
Et ejus praesuli praesentat milia
Tot. fit ecclesia exsultans jubilo
De coeto tanto virginum.
5. Cum pleno numero redit Coloniam,
Ubi martyrio vincunt saevitiam,
Cessit his gladius sanctis virginibus
Non vincens in victicibus.
6. virgo virginum. mater et domina
Quae paris Dominum, haec tua Ursula
Venit tot milium cincta familia
Ad regem, cui gaudia.
7. Sit sponso virginum aetema gloria,
Qui lumen luminum regnat in patria,
Idem substantia cum patre, flamine.
Nos juvet harum precibus.

Brev. ms. Praedicat. Italic, saec. 14. Cod. Londinen. Add. 17 007. —
2, 3 virginibus.
— 251 —
467. De sancta Ursula.
Ad Nocturnum.

1. Gaude, felix Britannia, 3. stupendum miraculum


Mirum parens prodigium, Virginalis munditiae,
Dum regalis prosapia Stupet mundus spectaculum
Novum producit lilium. Tantae coelestis gratiae.

2. Virginale collegium 4. Cum de terra colligitur


De carne legit Ursula, Fulgens de luto radius,
Dum sacrum per oraculum Coelum terrae conjungitur,
Nectit optata foedera. Terra nubet sideribus.
5. Patri, prolique flamini
Sit honor, virtus, gloria,
Qui nos virginum virgini
Jungat semper per saecula.

Brev. ms. Praedicat. Italic, saec. 14. Cod. Londinen. Add. 17007.
2, 2 De carne elegit. —2, 4 Micat optata.

468. De sancta Ursula.

Ad Laudes.

1. Sponsus dum credit, virginum 3. Ductus est chorus virginum


Mittit undena milia, Intus accensus flamine,
lila subit navigium, Certus spirat ad praemium,
Vento pertransit maria. Intrat terram Coloniae.

2. Roma stupet collegium, 4. Sponsus terrenus Ursulae,


Clerus occurrit obviam, Carnis spretor conjugii,
Papa spernit fastigium, Fit per palmam victoriae
Suspirat ad victoriam. Frater coetus virginei.
5. Patri, prolique flamini.

Brev. ms. Praedicat. Italic, saec. 14. Cod. Londinen. Add. 17007.

469. De sancta Ursula.

Ad Laudes.

1. summi patris unice, 3. Hie Spinae rosas germinant,


Summum decus certaminum, Mutato stupent germine,
Tuarum laude virginum Hie amputato crimine
Ad tuas laudes respice. Naturam suam terminant.
2. Inter tot mundi tribulos 4. Crimen nativi sanguinis
Haec virginalis legio Lavant in agni sanguine,
Virtutum privilegio Pro sibi dato lumine
Vernantes legit flosculos. Laudant datorem luminis.
.

— 252 —
5. Aeterno patri gloria,
Laus coaeterna filio,
Procedenti de patrio
Corde virtus per omnia.

Brer. m». aaec 14. in. Cod. Bollandiau. s. n.

470. De sancta Ursula.

Ad Vesperas

1. Ave, flos pudoris, 4. Monstra te ductorem


Ursa. sponsa Christi, Harura in sequela.
Cujus dote flori- Impugna victorem
Sponso placuisti. Regem in tutela.

2. Samens in undenis 5. Virgo, quae conducis


Milibus primatum, Virgines ad caelum,
Triumphum in poenis Quas ad sponsum ducis
Obtines optatum. Per amoris zelum.
3. Solve reos, Christ e, 6. Yitam Deo gratam
Virginum ad vota, Harum imitemur
Quibus chorns iste Morteraque beatam
Vota dat devota. Semper veneremur.
7. Sit laus trinitati,
Virginum coronae.
Cui simus grati
Per te, Jesu bone.

Brev. ms. Lirinense saec. 15. Cod. Parisi^n. 10486. A. Brev. ms. —
Segnainnm saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 137. B. —
Brev. ms. S. Victoria
M issilieiL anni 1497 (Privatbesitz). C. —
5, 3 Et ad sponsum B.

471. De sancta Ursula.


Ad Nocturnum.

1 Quem terra tremit Dominum, 3. Beata mater Ursula,


Mare tremiscit. trepidat, Quae tot in Christo genuit,
Hie inter choros virginum Quae spreta carnis copula
Sibi quietem dedicat. Christum in sponsum habuit.
2. Cui luna, sol et sidera 4. tarn coeleste lilium
Cultum honoris exhibent, Adhuc in carne posita,
Hunc harum pia viscera Quae liliis convallium
Per caritatem possident. Es facta coeli semita.
5. Gloria tibi, Domine,
Qui natus es de virgine.
Brev. ms. Lirinense saec. 15. Cod. Parisien. 10486. A. Brev. ms. S. —
Victoria Ifaaailien. anni 1497 (Privatbesitz). B. 4, 1 Beata eoeli lilium B.—
— 253 —
472. De sancta Ursula.
Ad Laudes.

gloriosa insula, 3. Tu regis ad convivium


Quae tot abundas floribus, Tot introducens milia,
Quorum Ursula
collectrix Da post praesens exsilium
Sponsi placet amplexibus. Tua sequi vestigia.

Quod Eva credens corruit, 4. Gloria tibi, Domine,


Harum pellit prudentia, Qui natus es de virgine
In quas hostis non potuit Cum patre et sancto spiritu
Sua uti versutia. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Lirinense saec. 15. Cod. Parisien. 10486. A. Brev. ms. S.
Victoris Massilien. anni 1497 (Privatbesitz). B. 2, 4 Uti sua B. —

473. De sancta Ursnla.


Ad Vesperas.

1. Chorus novae Jerusalem 3. Novum genus militiae,


Nostra laudet cum acie Caesis visis in aere
Regem natum in Bethlehem In armis mirae gloriae
De dono suae gratiae. Fit fuga gentis barbarae.
2. Qui gloriam coelestibus 4. Sic reprobis hominibus
De virginum victoria, In sensum datis reprobum,
Pacem dedit terrestribus Desideratum civibus
Summa digna memoria. Obsessis patet gaudium.
5. Sit patri sponsi virginum
Ipsique sponso gloria
Cum spiritu, qui gaudium
Hie donet et in patria.

Brev. Grassense imp. s. 1. et a. (1528).

474. De sancta Ursula,

1. Jesu, Corona virginum, 4. Sed ipsis, quas oeeiderant,


Per quem undena milia Hostes coacti cedere,
Ab omni labe criminum Ab urbe, quam obsederant,
Munda sunt super lilia. Fuga certant evadere.

2. In earum memoria 5. Gaudet mater Britannia,


Tibi devote psallimus Sed majus habet gaudium
Pro collata victoria, Gregis hospes Colonia,
Quam jueunde recolimus. Per quem evasit gladium.
3. Ardenti desiderio 6. Pracsta, beata trinitas,
Venientes Coloniam Ut earum suffragio
Coronantur martyrio Tua nos servet bonitas
Per Hunnorum insaniam. A peccati contagio.
— 254 —
Brev. ms. Cameracense isec 15. Cod. Laudunen. 256. A. Brev. ms. —
Camera» nse saec. 15. Cod. Cameracen. 93. B. —
Brev. Cameracense imp.
Pariaiii 1497. C. —
5, 4 Per quam C.

475. De sancta Ursula.


Ad Laudes.

Laudemus Christi gratiam 8. Quarum Deus suffragiis


Et virginum constantiam, Absolve dos a vinculis
Quarum exemplo fulgida [Culparum ac] peccaminum.
Splendet mater ecclesia. Qnibus gravamar niniium.
Qoae carnis continentia 4. Praesta, pater piissime
Sectantes semper Dominum. Patriqüe compar unice,
Fragrantes sicut lilia Cum spiritu paraclito
Reddunt odorem Optimum. Nunc et per omne saeculum.
Brev. ms. Carmelit. Anglic. saec. 15. Cod. Collegii Universitatis Oxonien.
9. — 2, 3 Fragrantes propter Deum ut lilium Hs. —
3, 3 vier Silben fehlen
am Vers. Was an Stelle des Fehlenden in Klammern steht, darf sich schwer-
lich versprechen, gerade das Ausgefallene erraten zu haben.

476. De sancta Ursula.


Ad Xocturnum.
Jesu, coroua milium 3. Jesu, salvator martyris,
Fulgens undecim virginum. Ursulae salus virginis,
Septus choreis martyrum Ipsius nunc suffragiis
Exstas ante principium. Nofl tuis salva gremiis,
Jesu, nostra redemptio. 4. Jesu, redemptor hominum
Adsit sanctarum legio. Et mulierum martyrum.
Humilium devotio. Laudes canentes virginum
Tu nobis sis adoptio. Sustolle nos et milium.
5. Praesta, pater humilium
Clemens undecim milium.
Prece sanctarum virginum
Polum scandamus martyrum.
Brev. Camaldulense imp. Florentiae 1484.

477. De sancta Ursula.


Ad Tertiam.

1. Ecce. dies omni plena 2. Istae virgines electae


Rutilat laetitia. Specular munditiae,
Dulciori cantüena Cum nata regis collectae
Jubilat ecclesia Ursula Britanniae.
Qnia virginum undena Romam peregre profectae,
Sursurn mittit milia. Passae sunt Coloniae.
— 255 —
3. Sicut oves trucidantur 4. Istis üoribus ornatur
Barbarorum gladio, Coelestc rosarium,
Lilia virginitate, His lucernis illustratur
Rosae sunt martyrio, Regale palatium,
Sertis binis coronatae His sodalibus laetatur
Cum honore nimio. Sanctorum collegium.
5. Sit laus tibi, summe bone,
Qui facis magnalia,
Qui confirmas in agone
Virgines constantia,
Quarum intercessione
Nobis des coelestia.

Brev. ms. S. Mariae de Duna saec. ls Cod. Semin. Brugen. 184


lu. (54).
A. — Brev. ms. Cisterciense saec. 14. Cod. Cameracen. 100. B. — 1, 5
virgines A. —
2, 2 Specula A.

478. De sancta Ursula.


Ad Nocturnum.
1. Pange, lingua, virginale 3. Pari voto castitatis
Decus praeconium
et Conjunctae cum Ursula,
Et collauda triumphale Regi nubunt majestatis,
Virginum martyrium, Agno sine macula,
Quarum angelis aequale Dulci semper caritatis
Castum est collegium. Cohaerentes copula.
2. Ecce, virginum undena 4. Nihil eis cum obscoenis,
Sociantur milia, Nihil cum lascivia,
Fumo gaudia terrena Semper tractant de serenis
Reputant similia, Et de sponsi gloria,
Conversantur in amoena Brevibus mercantur poenis
Paradisi patria. Sempiterna gaudia.
o. Patrem, natum, sacrum flamen
Collaudemus Dominum,
Qui victoria certamen
Consummavit virginum,
Quarum beet per precamen
Nos post vitae terminum.
Brev. ms. S. Mariae de Duna saec. 18 /u. Cod. Semin. Brugen. 184 (54).
A. — Brev. ms. Cisterciense saec. 14. Cod. Cameracen. 100. B. Brev. ms. —
Carmelit. Anglic. saec. 15. Cod. Collegii Universit. Oxonien. 9. C. Brev. —
S. Petri Insulen. imp. Parisiis 1533. D.

479. De sancta Ursula.


1. Coelum resonet laudibus 2. Pulcher hodie virginum
Sacrum gerens tripudium, Coetus migrat e saeculo,
Cujus undenis milibus Adhaeret luci luminum
Christus äuget consortium. Fracto carnis ergastulo.
256 —
Coeli veuter eburneus. 5. Deposcit virgo virginum
Deoore pictus vario, Coetum meritis inclitum,
Hamm morte purpureus. Quarum est apud Dominum
Virginuin candet lilio. Merces magnumque meritum.
Regali sata sanguinis 6. Cui patre cum inclito
Virgo procedit Ursula, Honor, virtus et gloria
Divino plena numine. Et spiritu paraclito
Regis aeterni famula. Saecula sit per omnia.

Brev. ms. Cistere. Italic, saec. 15. Cod. Oxonieu. Miscell. Liturg. 343.

480. De saneta Ursula.

1. Hae sunt adolescentulae. 4. Coelestis nempe curia


Quae nimis Christum diliguut, Gratanter his obsequitur,
Pro Christo Christi famulae Sponsus decorus gloria
Corpus tonnentis subigunt. Sponsas sacras amplectitur,

2. Albis vallatae choreis 5. Hamm placatus precibus


Coeli petunt vestigia Cuncta depellat noxia
In vestimentis aureis Nosque cum coeli civibus
Cum triumpho et gloria. Ad coeli ferat gaudia.

3. quam felix commercium 6. Cui patre cum inclito


Pro terrenis coelestia, Honor, virtus et gloria
Contemptu mundialium Et spiritu paraclito
Coeli mercantur gaudia. Saecula sit per omnia.

Brev. ms. Cistere. Italic, saec. 15. Cod. Oxonieu. Miscell. Liturg. 343. —
Al> Divisio des vorhergehenden. Scheint indes seiner ganzen Haltung nach
eher als selbständiger Hymnus gedacht.

481. De saneta Ursula.


Ad Yesperas.

1. Gaude. turba candidata 3. Has collectas illustravit


Venu>tarum virginum. Luna splendens Ursula,
Quae cum lampade parata Quas in sacra confirmavit
Sponsum Christum Dominum Christiana regula.
Praevenisti purpurata Cum his Romae visitavit
Rubra veste sanguinum. Sacra loca singula.
2. Occidentis novae stellae 4. Romae sanetis visitatis
Rutilant in partibus, Certae de oraculo
Velut plantulae novellae Pergunt navibus levatis
Fecundatae fructibus, Dei gubernaculo,
nie fragiles puellau, Se Coloniae contatis
Canae tarnen sensibus. Sistunt voto sedulo.
— 257 —
5. Christi hosteset saiictomm 7. Turba undeeim millena,
Barbari cum furia Servos tuos visita,
Prodeuntes sacrum chorum In acerba mortis poena
Haruni cum immauia Nostra mala merita
Mactant caede gladioruni, Tegens impetra de vena
Validum victoria. Flaminis gratuita.
6. Cum sponsari reservata 8. Sit potenti, sapienti
Ductrix duci respuit, Clementique gloria,
Est sagitta proforata, Uni trino permanenti
Orans sie oeeubuit, Decus et victoria,
Sociabus sociata Qui nos regat in praesenti
Lauream obtinuit. Per haec transitoria.
Brev. Vallisumbrosae imp. s. I. et a. — 1, 6 Rubra. — 2, 5 fragile.

482. De saneta Ursula.


Ad Laudes.

1. Vale virgo jam cum tuis 4. jam, incolae coelestes,


Sociabus Ursula, Miseros adspicite,
Quae per orbem fama fluis Nosque devios scelestes
Velut fumi virgula, Ad Christum reducite,
Juris taetra euneta luis Ne nos daemones agrestes
Lucens quasi sphaerula. Devorent, suecurrite.
2. Plures virgines seetantur 5. Nostram domum conservate,
Virginis vestigia, Visitate tumulum,
Carnem,mundum aspernantur, Portam quoque defensate,
Daemonum letigia Nostrae mentis oculum
Vincunt, Christum amplexantur, Ad supernos elevate,
magna prodigia. Respuat ut saeculum.
3. felices, quae sprevistis 6. Sit potenti, sapienti
Nuptias carnalium, Clementique gloria,
Nam sponsari meruistis Uni trino permanenti
Regi supernalium, Decus et victoria,
Pro quo mori non pavistis Qui nos regat in praesenti
More animalium. Per haec transitoria.

Brev. Vallis Umbrosae imp. s. 1. et a.

483. De saneto Vigore.


In 1. Vesperis.

1. Deus, protector omnium, 2. Almi Vigoris praesulis,


Spes, salus et refugium Cujus dies est celebris,
In te vere credentium, Meritis suffragantibus
Preces exaudi supplicum. Nostris intende voeibus.
Dreves, Hyinni Inediti. III. 17
258

3. Qui plenus Dei gratia 5. Vigor vigorem tenuit,


Kjus atque tiducia Contra nefandum viguit
De serpente tcterrimo Vincens mundi contagia,
Triumphavit in publico. Unde fulget in gloria.

4. Cujus puerum
virtute 6. Sit Deo nostro gloria,
Resuseitavitmortuum. Sit laus, honor, potentia.
Ostenderet quo populo, Nobis sit indulgentia
Quantus erat in merito. Vigoris et custodia.

Brev. ms. Silvanectense saee. lö. Cod. S. Genovetae Paris. BBL. 4° 19.

4S4. De sancto Vincentio.

1. Gaude, turba ridelium, 4. Per tornientorum genera


Choris juncta eoelestium Ignem, catenas, verbera
Devote colens annua Equulei suspendia
Vincentii solemnia. Tetendit ad coelestia.
2. Hie enim a conabalis 5. Pro nobis, martyr inclite,
Sacris edoctus paginis Ora Deum assidue,
Nobilitatem generis Ut tecum velit Dominus
Vitae praecessit meritis. Nos perfrui coelestibus.

3. Sub Daciano praeside, 6. Gloria sit altissimo


Simulacrorum complice, Patri et ejus filio

Pro statu verae fidei Sanctoque sit spiritui,


Poenas subit martvrii. Trino et uni Domino.
ßrev. ms. Vedastinum saec. 13. Cod. Atrebaten. 330. A. Psalt. ms. —
Wiutoniense saec. 15. Cod. Oantabrigen. Dd I 20. B. 3, 3 Pro stratu B. — —
4, 2 catenis A. — 4, 4 ad cuelestia fehlt B. —
Die Doxologie in B lautet:
Gloria patri ingenito,
Sit honor unigenito.
Laus sit saneto spiritui
Trino Deo et simplici.

485. De ss. Vitale et Agricola.


Ad V esperas.
1. Christe, eunetorum via, lux sanetorum,
Agricolae testis nee non et Yitalis
Prece fidei populo fideli
Gaudia pacis
2. Mitte de coelis veniamque nostris
Largire eulpis pietate patris,
Adsit et nobis gratia perennis
Spiritus almi.

3. Cujus protecti munere potenti


Patrum exemplis meritisque celsis
Pariter artum mereamur altum
Scandere regnum.
- 259 -
4. Martyrum fortes recolunt agones
Aulae coelestis superique cives
Laudes rcddendo numini supremo
Ore jucundo.
5. Pro posse nostro eis obsequcndo
Laudemus patrem pariterque natum
Munus amborum simile eorum
Indifferendo.

6. Gloria patri genitaeque proli


Et compar utriusque semper
tibi,

Spiritus alme, Deus unus omni


Tempore saecli.
Brev. ms. Claromontense anni 1335. Cod. Claromonten. A 4 c. A.
Brev. ms. Claromoiitense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. B. Brev. ms. —
Claromontense saec. 15. Cod. Parisien. 1274. C. —
Brev. ms. Claromontense
saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BB1. IV 14. D. —
Brev. ms. Claro-
montense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. E.
1, 1 lucis sanctorum D. —
1, 3 populis fideli C. —
1,4 Gaudia lucis
1). — 3, 3 Pariter actum C; mereamur almum D. —
5, 1 eos obsequendo
DE. — 5, 3 simile et eorum D; simul et eorum D. —
5, 4 In differendo C,
in deferendo E. — Str. 6 scheint späterer Zusatz zu sein, da schon Str. 5
eine Doxologie enthält.

486. De ss. Vitale et Agrieola.

Ad Laudes.

1. Corona martyrum,
Christe, 4. In quorum ampla gaudia
Honor decus et meritum, Vitalis et Agricola
Supplieum vota suscipe Palmas gestaut victoriae
Rex, victor invictissime. Coronas portant gloriae.
2. Qui testibus victoriam 5. Istorum, Christe, precibus
Tuis praestas et gratiam, Esto nobis propitius,
Ut veleant devincere Ut cum ipsis perpetuam
Tuo septi munimine Promereamur gloriam.
3. Persecutorum rabiem 6. Praestet pater et filius

Et tenebrarum principem, Hoc et amborum Spiritus,


Quo superato fortiter Praestet Verax et Veritas,
Tecuni regnant feliciter. Praestet amborum Caritas.

Brev. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Sangenoverian. BB1. IV 14. A. —


Brev. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 70. B. Brev. ms. —
Claromontense anni 1454. Cod. Claromonten. 73. C. Brev. ms. Claro-—
montense saec. 15. Cod. Parisien. 1274 D. —
Brev. ms. Claromontense saec. 15.
Cod. Claromonten. 61. E.
1, 1 Jesu Corona DE. —
2. 1 Qui celestibus B. —
2, 4 Tuo cepti A. —
3, 3 Quem superatum ABC, vielleicht die ursprüngliche Lesart, die verbessert
ward, als der Accus, absol. des 10. Jahrhunderts nicht mehr geläufig war:
auch 4, 1 verrät ein ziemliches Alter des Liedes. —
5, 3 perpetua AC. —
5, 4 promereamur praemia AC; veniamB. —
6, 2 et fehlt B.

17*
— 260 —
487. De sancto Vitono.
Ad Vesperas.