Sie sind auf Seite 1von 288

:

1'-^*,.
^
'
.^

*> i '<

# vi LA.» ^
4
0k :

-,:::> / / vi^ i^
A,
'
.
^jT-

Vx
>

Digitized by the Internet Archive


in 2011 with funding from
University of Toronto

http://www.archive.org/details/analectahymnicam14drev
ANALECTA HYMNICA
MEDII AEYI.

XIV a.

HYMNARIUS SEYERINIANÜS.

Das Hj miiar der Abtei S. Severiu


m

Neapel.

Herausgegeben
von

Guido Maria Dreves,


S. J.

-«<§»>—

Leipzig.

0. R. R e i s 1 a n d.

1893,
HYMNARIUS tSEVERIiNIANüS.

Das Hymnar der Abtei S. Severin


in

Neapel.

Nach den Codices

Vaticanus 7172 und Parislnus 1092.

Herausgegeben

von

Guido Maria Dreyes,


S. J.

Leipzig.

0. K. R e i s 1 a n d.

1893.
JUN - 8 1958

/ "7 94
EINLEITUNG

An altern Hymnaren, welche eine grofse Anzahl, sei es


gänzlich unbekannter, sei es seltener Lieder enthalten, ist kein
grofser Überflufs. Kaum ein anderes dürfte sich finden, das
unter dieser Rücksicht dem Hymnar der Abtei von Sankt Severin
in Neapel sich vergleichen könnte, welches uns in einer doppelten
Aufzeichnung vorliegt, dem Cod. Vaticanus 7172 und der Hand-
schrift 1092 der Nationalbibliothek zu Paris.
Von der vatikanischen Handschrift des Hymnars ist des
öfteren Rede gewesen; die Pariser dagegen wenig beachtet worden.
Auf jene hat zuerst Ozanam hingewiesen in seinen Documents
in^dits pour servir ä Fhistoire litteraire de Tltalie (Paris, Lecoffre
1850), woselbst er eine eingehende Beschreibung der Handschrift
(S. 105 ff.) und ein Verzeichnis aller in derselben enthaltenen
Hymnen (S. 221 ff.) gab, ja Anzahl abdruckte
deren eine
(S. 232 ff.) ^). Die Heimat der Handschrift versetzte Ozanam
richtig nach Unteritalien. „J'y reconnais un livre de choeur,
copie pour quelque monast^re de l'Italie märidionale; car d'une
part on y traite avec une pr6dilection toute filiale les offices
de Saint Benoit, de Sainte Scholastique et de Saint Maur; et
d'un autre c6t6, pendant que les saints du Nord y sont ä peu-
pr^s oublies, j'y trouve tous les grands noms de l'öglise Italienne
et jusqu'aux patrons obscurs de quelques villes de TOmbrie, du
Latium et Ein aufmerksames Studium der Hand-
de l'Abruzze."
schrift ergiebt noch weitere Anhaltspunkte; es läfst erkennen,
dafs das Hymnar einem Kloster der casinensischen Kongregation,
und zwar einem neapolitanischen angehört
haben mufs. Die
neapolitanischen Heiligen präponderieren zu sehr und der Ver-
gleich mit andern neapolitanischen Hymnarien bietet zu viele

^) Aus Ozanam wieder abgedruckt bei Migne PP. LTj. 151. p. 813 sqq.
— 6 —
Aualogieeu, um einen Zweifel zuzulassen. Gerade der Einwurf,
den man liegen diese Herkunft zuerst zu erheben geneigt ist:
es kommen auch Patrone anderer Gegenden vor, kommen Hym-
nen vor, welche ebenso sehr von Neapel wegweisen, als die
Hymnen auf Severinus u. a. darauf hindeuten, vor allem der
Hymnus auf die Translation der Reliquien des hl. Markus nach
Reichenau; gerade dieser Einwurf, sage ich, ist der beste Be-
weis für Neapel. Denn aufser in Reichenau dürfte eben dieser
Markus-Hymnus nur vorkommen. Warum, wie er
in Neapel
dorthin verschlagen worden, das vermag ich nicht zu sagen; es
genügt zu konstatieren, dal's er in anderen jüngeren neapolita-
nischen Hymnarien sich findet.
Ich hatte gleich nach Bekanntwerden mit der Pariser Hand-
schrift des Hynmars dasselbe der Abtei St. Severin in Neapel
zugewiesen. Um so mehr erfreute es mich, dieselbe Ansicht
völlig unabhängig von der meinigen im Bulletino di Archeologia
Christiana (1890 Nr. 1, p. 26 sq.) ausgesprochen zu finden,
woselbst Guiraud in einer kurzen Besprechung des Codex Vati-
canus denselben bezeichnet als „di S. Severino di Napoli detto
in Castro Lucullano presso Posilipo". Letztere Bezeichnung
scheint mir zu beanstanden. Die spätere Abtei von St. Severin
und Sosius befand sich allerdings ursprünglich in dem s. g. Ca-
strum Luculi anum, das an der Stelle des heutigen Castello dell'Ovo
lag; nachdem indes der drohenden Saracenenaefahr wegen das
Castrum Lucullanum zerstört und die dort befindliche Abtei in
die Stadt verlegt ward, ist nur mehr von einer Abbatia SS.
Severini et Sosii die Rede.
Weniger nahe als bei Bestimmung der Herkunft seiner Hand-
schrift kam Ozanam der Wahrheit bei Abschätzung ihres Alters.
Er versetzt dieselbe ins neunte Jahrhundert: „Le caractere de
r^criture fixe la date et ne permet pas de la porter
au dessous du siecle: il est impossible de remonter
IX.
au dessus, puisque deux hymnes pour la fete de Saint Michel
sont empruntes de Rhabanus Maurus qui mourut en 856, et
que Phymne de Saint Marc mentionne la translation des reliques
de ce Saint 6vangeliste au monastere de Reichenau sur les bords
du lac de Constance en 830 ^). Nous avons donc ici un monu-

1) Vgl. üher diese Translatio Wattenbach, Deutschlands Geschichtsquellen.


5. Aufl. I. S. 267 u. f.
— 7 —
ment liturgique des temps carlovingieris." Auch in den Müuu-
menta Germaniae wird die Handschrift mehrfach als saec. IX.

bezeichnet, so in den Poetae Latini Aevi Carolini I, p. 35 und


126, wie aus letzterer Stelle hervorzugehen scheint, wohl auf
Ozanaras Autorität hin.

Neuerdings hat eine Kontroverse, das Alter der römischen


Alexius-Legende betreffend , die Frage nach dem Alter unserer
Handschrift, nochmals in Anregung und Herrn L. Duchesne zu
der Ansicht gebracht, die Handschrift sei nicht älter als das elfte
Jahrhundert: „En röalitö, äufsert er sich, il n'est que du onzieme
siecle, tout comme un autre manuscrit Italien du meme recueil
le Parisinus 1092. L'äcriture de ces deux manuscrits est du
meme type et du meme temps que du Vaticanus 3764 dont
celle
j'ai donn6 un fac-simile dans le tome I du Liber pontificalis
pl. VI; or le Vaticanus 3764 a 6te copiö sous Gr^goire VII
(1074 — 1085). II n'y a donc aucun compte ä tenir ä cet
hymnaire de beaucoup post^rieur ä la lögende de Saint Alexis" ^).

Auch de Rossi hat sich in einer Fufsnote zu dem vorer-


wähnten Aufsatze Guirauds über das Alter der Handschrift ausge-
sprochen: „Dalla sola paleografia perö non si puö decidere con
certezza che il codice sia del secolo XI nö che sia anteriore a
queir etä: ciö dico depo averlo attentamente esaminato."
Bei soviel Streit der Meinungen schien es mir nicht ohne
Interesse zu sein, eine phototypische Schriftprobe der Handschrift
beizugeben, um paläographisch geschulten Lesern ein selb-
ständiges Urteil zu ermöglichen.
Zieht man neben den paläographischen Merkmalen, die auf die
Grenze des 10. und 11. Jahrhunderts zu weisen scheinen, auch
den Inhalt des Hymnars in Betracht, so wird man zur Über-
zeugung kommen, dals man mit der Handschrift jedenfalls nicht
zu tief ins elfte Jahrhundert herabrücken darf. Denn dieselbe
enthält nur ältere Hymnen, kein einziges moderneres Lied,
in dem man zu völliger Reinheit entwickeltem Reime, kein
einziges,in dem man durchgeführtem zweisilbigen Reime be-
gegnete. Ende des elften Jahrhunderts war aber der Reim in
seiner Entwickelung doch weiter als wir ihn hier finden. Die
Lieder der Sammlung sind sämtlich entweder sehr alte oder

') Melanges d'Archeologie et d'histoire 1890. p. 240. not. 1.

ßQ
— 8 —
barbarische (neuntes und zehntes Jahrhundert); weder von der
Renaissance jener, die in Monte Casiuo im elften Jahrhundert
so schöne Blüten trieb, noch von der Entwickelung dieser zur
geläuterten Rhythmik des Accentes finden sich Spuren. Ebenso
wäre es wenn sich
aulfallend, in einer monastischen Hymnen-
sammlung aus dem Ende des elften kein einziges der Petrus
Damiani zugeschriebenen Lieder, keiner seiner Kreuz-, seiner
Marien-, seiner Benediktus-Hymnen fände ^), die sonst um diese
Zeit selten fehlen.All das läfst mich glauben, dafs die Samm-
lung wenig vor oder wenig nach dem Jahre 1000 entstanden sei.
Eigentümlich ist das Verhältnis der vatikanischen und der
Pariser Handschrift. Gröfse, -) Schrift, Inhalt beider sind völlig
dieselben, letzterer so sehr, dafs selbst die Fehler und Lücken,
deren ein gerütteltes Mafs ist, fast durchgängig in beiden Hand-
schriften sich decken, so dafs man genötigt ist, eine Abhängig-
keit dieser untereinander, oder von einer gemeinsamen Quelle an-
zunehmen. Nur wenige Hymnen stehen in beiden Sammlungen an
verschiedenen Stellen, nur sehr wenige finden sich in der einen und
fehlen in der andern. Dafs auch die Pariser Handschrift früher in
Rom sich befand, beweist ein auf papiernen Vorsatzblättern ge-
schriebener Index, dem die Bemerkung folgt: Acheve ä Rome 1713;
und zwar mufs im Besitze des gelehrten Giovanni
sieh dieselbe
Ciampini ^) befunden haben, da der Cod. Vaticanus mehrfach bei
Hymnen, die in der Pariser Handschrift fehlen, am Rande die
Bemerkung trägt: deest in Cod. Ciamp. Der Cod. Vaticanus ist
am Anfange defekt und weist einen Mangel von acht Blättern auf.
Er beginnt fol. 1 a mit den Worten dum cantica, quae excubantes
psallimus, die dem Hymnus Tu trinitatis unitas entnommen sind.
Der erste vollständige Hymnus Aeterna coeli gloria steht im

*) In einem Hymnar von Sankt Sophien zu Benevent (Cod. Xeapolit. \'I


E 43), das wirklich dem elften Jahrhundert angehört, steht sogar das Lied
genitrix aeteini mit dem ausdrücklichen Beifügen: „Rismus Petri
Damiani."
2j Cod. Vatican. mifst cm. 21,6 X 13,5; Parisinus 23,8 X 14,8.

^) Geboren zu Rom 1633 , nach Beendigung seiner juristischen Studien


lange Sekretär der Cancellaria dei brevi di gratia. Beschäftigte sich viel

mit kirchengeschichtlichen Studien, veranlafste die Gründung der Academia


di storia ecclesiastica 1671, und veröffentlichte zahlreiche Werke. Er
starb 1693.
— 9 —
Parisinus auf fol. 9 b. Letzterer beginnt fol. la mit den Worten In :

nomine Domini incipit prologus Isidori. Liber hymnariorum. Es


folgt dann mit kleinen Abweichungen und gröfseren Auslassungen
das bekannte Caput VI aus dem ersten Buche de ecclesiasticis
officiis. Folgendes die Übersicht der in beiden Handschriften
enthaltenen Hymnen:

p V
Primo dierum omnium —V Ib. Debitas laudes . . . 5a.
p
17a.
Aeterne rerum conditor .
— 2a. Solemne tempus vertitur 6a. 18a.
Nocte surgentes . . . .
— 2b. Christus luxmundi 7b. 18b.
Jam lucis orto sidere . .
— 3a. Lux mundi vera . . 8a. 19b.
Nunc sancte nobis Spiritus — 3a. Festa jucunda . . . 9a. 20a.
Rector potens verax Deus — 3b. Sancti Thomae apostoli 10a. 20b.
Rerum Deus tenax vigor — 3b. Martyris en Gregorii . 10b. 21a.
Somno refectis artibus — 4a. Veni redemptor gentium IIb. 23b.
Splendor paternae gloriae — 4a. Surgentes ad te Domine 12a. 24a.
Immense coeli conditor — 5a. Audi redemptor gentium 12b. 24b.
Consors paternae gloriae — 5a. A solis ortus cardine . 13a. 25a.
Ales diei nuntius . .
— 5a. Christo redemptor omnium 13b. 25a.
Telluris ingens conditor — 5b. Agnoscat omne saeculura 14a. 25b.
Rerum creator optime — 5b. Christus est vita . . . 14b. 26a.
Nox et tenebrae et nubila — 6a. Hymnum cantemus Dommo 15a. 26b.
CoeliDeus sanctissime — 6a. Stephano prirao martyri 15b. 27a.
Nox atra rerum contegit — 6b. Consors levita maityris 16a. 27a.
Lux ecce surgit aurea — 61). Iste electus Johannes . 16b. 28b.
Lucis creator optime .
— 7a. Agite omnes .... 17a. 29a.
Deus creator omnium .
— 7b. Ecce Johannes . . .
18b. 30a.
Te lucis ante terminum — 7b. Solemnis dies advenit .
19b. 31a.
Christo qui lux es et dies — 8a. Jubilemus Carmen dulce 20a. 31b.
memento
Cultor Dei .
— 8b. Amore Christi nobilis .
20b. 31b.
Magnae Deus potentiae — 9a. Evangelista fulgidus . 32a.
Tu trinitatis unitas — 9a. Altissimi apostolum . 32b.
Aeterna coeli gloria .
la. 9b. Salvete flores martyrum 21b. 34a.
Plasmator hominis Deus Ib. 9b. Verbum patris principium 22a. 34b.
Summae Deus clementiae Ib. 10a. Infantum diem martyrum 21a. 35a.
Aurora jam spargit polum 2a. 10a. Furens Herodes impie 21b. 35b.
lux beata trinitas . . 2a. 10a. Silvestri almi praesulis 22b. 35b.
Sol astra terra aequora . 3b. 15a. Voce jucunda . . . 23a. 36a.
Verbum supernum pro- Christe rex regum . . 23b. 36a.
diens 2b. 15b. Auetor perennis gloriae 24b. 37a.
Vox clara ecce intonat . 2b. 16a. A patre unigenitus . . 26a. 38a.
Conditor alme siderum . 3a. 16b. Hostis Herodes impie . 26a. 38a.
Verbum salutis omnium . 3b. 16b. Illuxit orbi jam dies . 27a. 39a.
Christi caterva clamitat . 4b. 17a. Illuminans altissimus . 28a. 39b.
— 10

\-
P V p
Jesus refulsit omniiim . 2sb. 40a. Alleluja dulce cannen. . 52b. 61b.
Artifex poli siderum . 29a. -lOb. Mediae noctis tempus est 53a. 6:3b.

Fratres fibrarum carmine 30a. 41b. Aures ad nostras . . . 53b. 64a.


Adest celebritas . . . 31a. 42a. Jam lucis splendor nitilat 54a. 64b.
C'hriste sanctorum . . 31b. 42b. Insigne sanctum tempus est 54b. 65a.
Confessor Domini . . 32a.' 43a. Ex more docti mystico 55b. 65b.
Sacrae refulgent mystica 32b. 43b. Audi benigne conditor 56a. 66b.
Canticum laiulis . . . 3:3a. I 44a. Post matutinas laudes . 56a. 66b.
Gloriani Cliristo . . . 34a. 44b. Deus candorum limiinis 56a. 66b.
I

Martyr Dei egregie. . 35a.i 4.5b. Dei fide qua vivimus . 56b. 67a.
Sebastiani incliti . . a5b.| 45b. Meridie orandum est . 56b. 67a.
Agnetis festum martyris 36a. 45 bis a. Perfecto trino numero .
56b. 67a.
Agnes beatae virginis . 36b. 45 bis b. Sic ter quaternis trahitur 57a. 67b.
Quae mens recensere Deus qui clai'o lumine 57a. 67b.
audeat 37b. 46a. Jesu quadragenariae . 57b. 67b.
Adest miranda passio . •Soa. 46b. Ciarum decus jejunii .
57b. 68a.
Beatus vir Vincentius . 38b. 47a. En tempus acceptabile 58a. 68a.
Pangamus nunc astrifero 39a. 47b. Cum jejunasset Dominus o8b. 68b.
Nunc laudibussymphonicis 39b. 48a. Pange lingua gloriosi .
59a. 71b.
Gaude visceribus . . 40a. 48b. Crux fidelis inter omnes 59b. 71b.
<t)uod choms vatum 40b. 49a. Vexilla regis prodeunt 60a. 72b.
beatus ortus ille . . 41a. 49a. Certum tenentes ordinem 60b. 78a.
quam gloritica . . 41b. 49a. Qua Christus hora sitiit 60b. 73a.
Kefulsit almae . . . 41b. 49b. Temis ter horis numerus 61a. 73b.
Ave maris Stella. . . 43a. 50b. Jam Chi'iste sol justitiae 61a. 73b.
llluminavit hunc diem. 43b. ola. Rex Christe factor omnium 61b. 73b.
Tnumphuni sacrae virginis 44a. 51b. Quae lingua caniis elo
Martyris ecce dies Agathae 44b. 52b. quens 61b. 74a.
Hodie sacratissima . . 45a. 52b. Crux benedicta nitet . 62a. 75a.
Hunc soror sacra . . 46a. 53h. Magno salutis gaudio . 63b. 75b.
Beatus Christi famulus 46b. 54a. Celsae salutis gaudia . 64b. 76b.
Sancti Gregorii praesulis 54 a. Pio feramus pectore . 65a. 77a.
Ciaret sacrata jam dies 46b. 54b. Hymnum dicamus Domino 66a. 77b.
Mairnus miles mirabilis 47a. 55a. Cum ascendisset Dominus 66b. 78a.
Xorma sanctorum . . — '
55b. Tellus et aether jubilent . 67b. 78b.
( briste sanctorum . . 47b. I 56b. Piex aeterne Domine . . 68a. 82b.
Fratres alacri pectore'} 49b.' 58a. Aurora lucis rutilat . . 69a. 83b.
Magno canentes annua 49b.! -'^^ Jesu nostra redemptio 69b. 84a.
Omnes venite monachi 50a. i 5^b. Ilic est dies verus Dei . 70a. 84a.
Ueiis qui mundum . . 50b.j 59b. Te lucis auctor personent 70b. 84b.
Quem tena pontus aethem 51b.l 60a. Ad coenam agni providi . 71a 85a.
Alleluja piis 52a. 61a. Sol luna coelum sidera . 71a 85a.

') Der H}-mnus erscheint in mehrere Teile zerlegt für die sog. kleinen
Heren: ist indes nur einer.
— 11 —
V p V p
Refulsit omnis . . . 72a. 85b. Praeco praeclarus . . . 93b. 107a.
Laetare coeluiii desuper 73a. 86b. Decus sanctorum martyrum 95b. 107b.
Vita sanctoruni . . . 74a. 87a. Sanctorum laudes cele-
Orat salutem serv'ulo . 74b. 87b. brent 96b. 1081).
Cresta sanctorum martyruni 75a. 88a. Aurea luce .... 97a. 109b.
Festum beati iiiartyris 75b. 88b. Doctor egregie . . . 97b. 110a.
Jam nunc per omne sae- Apostolorum passio 98b, 110a.
culiim 76a. 89a. Felix per omnes . . 99a, 110b.
Clarescat terris . . . 77b. 89b. Praelata mundi culmina 98a. 11 Ib.
Verba cum vitae . . 78a. 90b. Utraque pars psallentium LOOa. 1111).
Christi athletae . . . 78b 90b. Christe rex Clemens . LOlb. 112b.
Signum crucis mirabile 79b. 91b. Exsultet orbis aml)itus LOla. 113a.
Eex angelorum praepotens 79b. 91b. Almi triumphum Quirici L02a. 114b.
Arbor salve sanctissima 80a. Cantemus omnes arbitri L02b 115a.
Tibi Christe splendorpatris 80b. 92a. Festa sacrati praesulis I04b. 115b.
Illuminavit hunc diem 81a. 92b. Apollinaris beate . . L05a. 115b.
Mysteriorum signifer . 81b. 93a. Sacri Christi pontificis L05b. 115b.
Coelestium te signifer . 82a. 93b. Angusta vitae tempora L06a. 116h.
Alme rex archangelorum 82b. 94a. nata lux de lumine. L06b. 117a.
Sancte Michael archangele 83a. 94a. sator rerum . . . L07a. 117b.
Unitas in trinitate . . 83b. 94b. Magni palmam certaminis L07b. 118a.
Centies mille .... 84a. 95a. Martyris Christi . . . L08b. 119a.
Alme confessor . . . 85a. 96b. Devota mente socii . . L08a. 119b.
Aeterno rex altissime . 85b. 97b. En martyris Ivaurentii L09b. 120a.
Optatus votis omnium 86a. 98a. Apostolorum supparem L09a. 120a.
Hymnum canamus gloriae 86b. 98b. Quis possit amplo . . lOb. 121b.
Festum nunc celebre . 87a. 98b. Fit porta Christi pervia IIa. 122a.
Funeris victor . . . 87b, 99a. Nunc tibi virgo virginum IIb. 122a.
Jam Christus ascendit Ad laudem sanctae Mariae lOa, 122b.
polum 99b. Mariam matrem Domini 12a 123a.
Veni Creator spiritus .
88b. 101a. Lux mundi beatissima .12b. 123a.
Beata nobis gaudia 89a, 101a. Hymnum canamus socii 12b. 123b.
Jam Christus astra ascen Agonitheta nobilis . . .13a. 123b.
derat 89b, 101b. Ad laudem Christi pro
Anni peractis mensibus 89b, 102a. cerum .13b. 124a.
Et hoc supernum munus est 90a, 102a. Gaudium mundi . ; .14a. 124b.
Apologetici martyrem . 90b, 102b. Summumpercurritcirculum .14b. 125a.
Hostem humani generis 91a, 103a. Adest dies praefulgida [03a. 126a.
Rex metuende . . . 91b, 103b. Alma Christi quando fides I04a. 126b.
Ad Viti beatissimi . . 92a 104a. Eufemiae celebremus . .15a.
Alma beati martyris . 92b, 104a. Conditor cosmi . . . 16a. 127a.
Grates tibi Jesu novas 93a, 104b. Solemne tempus vertitur 17b. 128a.
üt queant laxis . . . 94a. 105a. Pangendo coeli . . . .18a.
Almi prophetae . . . 95a. 106b. Aeteme Jesu .... 19a.
Assertor aequi . . . 95a. 107a. Adest Sacra festivitas . .19b.
— 12 —
V p
I V p
Christe qui virtus . . . 120a. 129a. Sancti Ambrosii praesulis 131b.|140b.
Alma cimctorum . . . jl20b.jl29b. Annue Christe .... — 141b.
Jesu salvator saeculi . . I
— Il31a. Exsultet coelum laudibus . 132a. 142b.
Martine confessor Dei 122a. 1311). Apostolorum mystica . . 133a. 142b.
Christe rex noster . . . 122b. 132a. Aeterna Christi munera . 134a. 143a.
Bellator aiiiiis inclitus 124b. 132b. Regis immeusi .... 133b. 143b.
In laude Martini Deus . 123b. 133a. Palma sanctoiiim . . . 132a. 143b.
Rex Christe Martini deciis 124a. 133a. Sanctoinira meritis . . .
— 1145a.
pater sancte .... 12oa. 1.34a. Rex gloriose martyi-um . 134b.'l45b.
veneranda 12ob. 1.34a. Aeterna Christi munera .
— 146a.
Ad Christi laudem vir- Deus tuorum militum . . 134b. 146b.
ginis 125b. 134a. Martyr Dei qui unicum — . 147a.
Martyiis Christi .... — laib. Adest jam dies .... — 147b.
Clementis festum . . . 126a. 135a. martyr aeterni patris . 135a. 148a.
Pio feramus pectore . . 127a. 135b. Chi'iste rex splendor glo-
Decus sacrati uominis . . 127b. 136b. riae 148b.
Post PetiTim primiim prin- Summe confessor . . . 135a. 149a.
cipem 128a. 136b. Iste confessor . . . . 136a. 149b.
Nobis ecce dies .... 128b. 137a. Jesu redemptor omnium . 136a. 150a.
Sancti Zenonis praesulis . 128b. — Jesu Corona celsior. . . 136b.
Sacratum hoc templum I
Sacra piorum martyrum . 137a. 150b.
Dei 129a. 138a. Virginis proles .... 137b. 151a.
Chi-iste cunctoram . . . 129b. 138b. Jesu Corona virginum . . 137a. 151b.
Christe coelomm . . . 129b., 139a. Digne te sancte Domine . 138a. 151b.
Urbs beata Hierusalem . 130a.l39b. Felix Vera virginitas . . 138b. 152a.
Refulgent clara .... 130b.ll39b.

Bei sothanem Bestände der Handschrift konnte ich mich


so wenig wie früher l)ei dem Hymnar von Moissac entschliefsen,
den Inhalt derselben zu zersplittern; vielmehr stand, sobald ich
Abschrift von der Pariser Handschrift genommen (Sommer 1889)
mein Entschlufs fest, dieselbe als ein Ganzes zu veröffentlichen.
Hiezu war zunächst die Kollation der vatikanischen Hand-
schrift unumgänglich, eine Arbeit, der ich mich erst im Frühjahr

1892 zu unterziehen imstande war. Allein schon vorher war


mir durch Vergleich der von Ozanam veröffentlichten Hymnen
klar geworden, dafs die Mehrzahl der zahllosen, den Codex
Parisinus entstellenden Lücken und Fehler auch seinem vati-
kanischen Milchbruder gemeinsam seien, kleine Hoffnung mufste
deshalb sein, die Hymnen von St. Severin wenn möglich in
anderen unabhängigen Handschriften wiederzufinden, welche
gestatten würden, die Fehler zu bessei*n und die Lücken zu
— 13 —
schlielsen.Wie man sehen wird, ist diese Hoffnung für einen greisen
Teil der Hymnen in Erfüllung gegangen. Ein anderer Teil indes
ist mir auch in Italien nirgends wieder zu Gesichte gekommen;

für diese Lieder bleibt einstweilen das Hymnar von St. Severin
die einzige Quelle. Einige derselben sind gut überliefert, andere
dagegen bis zu einem solchen Grade entstellt, dafs mir bei einem
wenn gleich kleinen Teile keine andere Wahl blieb, als den über-
lieferten unverständlichen Text so wie er lag und liegt abzu-
drucken, wie dies schon Ozanam gethan. Kicht blofs rücksichtlich
der Metrik gilt, w^as er a. a. 0. (S.109) äulsert: „Plusieurs hymnes
sont d'une teile barbarie que je ne reussis pas mieux ä les
scander par Faccent que par la quantite, et il faut bien recon-
naltre que toute trace des anciennes regles s'y perd." In manchen
dieser Hymnen finden sich alle die wamderlichen Eigenheiten
der Grammatik und Syntax wieder, die uns in den Prosen von
St. Martial begegneten und die ich in der Einleitung zum YII.
Hefte dieser Analekten angedeutet habe. Bei der unzuver-
lässigen Überlieferung des Textes werden diese Eigenheiten zu
einer wahren Plage, da sich nicht entscheiden läfst, w^o die
Fehler der Abschreiber aufhören und die „berechtigten Eigen-
tümlichkeiten" der lateinischen Dichter des saeculum obscurum
ihren Anfang nehmen.
Das Hymnar von St. Severin als ein Ganzes herausgeben,
konnte aber innerhalb des Rahmens dieser Analekta nicht mehr
den Abdruck schlechthin aller in demselben enthaltenen Hymnen
bedeuten. Es schlössen sich von selbst aus alle Lieder, die
schon im zweiten Bande dieser Sammlung sich befinden; ich
schliefse des weiteren aus die gewöhnlichen Hymnen de feria
und de die, wie sie dem Proprium vorherzugehen pflegen, ferner
die Hymnen des Ambrosius, Sedulius, Prudentius u. a. , w^elche
teils hinreichend ediert, teils nur Bruchstücke aus längeren
Hymnen sind, an denen höchstens die Strophenzahl, mit der sie

auftreten, ein Interesse für den Hymnologen hat. Eine Aus-


nahme habe ich z. B. für zwei Hymnen des Ennodius und
einige andere gemacht, wo ich wahrzunehmen glaubte, dafs mein
Text Mängel zu beheben imstande sei oder doch verdiene, nicht
unbeachtet zu bleiben. Endlich schliefse ich eine Zahl von
Liedern aus, die sehr häufig und aus bessern Quellen veröffent-
licht wurden, als ich sie zu bieten vermöchte, wiederhole da-
— 14 —
gejjen eine Reihe von solchen, welche nur aus einer, meist nicht
fehlerfreien Quelle izeschöpft sind, so namentlich einige, die
Morel aus Rheinauer Handschriften veröffentlicht hat. Die
nötigen Hinweise sind bei den einzelnen Hymnen gegeben.
Von einer Anzahl der nicht aufgenommenen Hymnen hätte
ich nicht ungern eine Reihe abweichender Lesarten notiert, lege
dieselben indes mit andern für eine spätere, passendere Gelegen-
heit zurück.
Schliefslich benutze ich diese Stelle, um unserem liebens-
würdigen Landsmanne, dem hoch würdigen Herrn J. Bollig, Prä-
fekten der vatikanischen Bibliothek, meine Erkenntlichkeit zu
bezeu^ren für die stete Bereitwilligkeit, mit der er monatelang
mit Rat und That meine Arbeiten gefördert.
Exaeten, den 8. November 1892.

G. M. Dreves.
HYMNARIUS SEVERINIANUS.
1. In Adventu DN.

1. Sol, astra, terra, aequora, 9. Clament prophetae et pro-


Montes, colles et sidera, phetent,
Laudate unigenitum, Emanuel jam prope est,
Qui erat ante saccula. Mutorum linguae jam sonent,
Claudi, in occursum pergite.
2. Quem Gabriel praedixerat,
Adventum Dei altissinii, 10. Agnus, ferae et bestiae
Prolem excelsi germinis Simul manducent paleas,
Dives et inops concrepct. Agnoscat bos et asinus
Jacentem in praesepio.
3. Olim promissum vatibus,
11. Signum regale emicans,
Partum puellae inclitum,
Agant magi obsequia,
Natum ante luciferum,
Regali nato nobili,
Dei potentis filium.
Reges, parate munera.
4. Venturum regem gloriae,
12. quam beatum nuntium,
Deum regnantem regibus,
Yirgo Maria audieus
Mundum salvare languidum
Credendo mater fit Dei
Hostem quoque perimere.
Et virgo virum nesciens.
5. Cujus tlironi et angeli
Omnes gentes et insulae,
13.
Tremebunt ante faciem, Magno triumpho plaudite,
Dei exsultant gloriam, Cursu cervorum currite
Terra coUaudat munera. Redemptor ecce jam venit.
6. Vix tantum coeli capiunt, 14. Discant caecorum nculi
Inlaesa virgo parturit, Clausum videre luminis.
Nascitur senex juvenis Noctis tenebras solvere,
Et antiquus et artifex. Lumen verum percipere,
7. Laetentur simul angeli, 15. Gens Galilaea et Graeca,
Omnes exsultent populi, Credant Persae et India,
Excelsus venit Immilis Dignando Deus homo fit.
Salvare, quod perierat. Et verbum cum patre manet.
8. Deus et homo oritar, 16. Laus, bonor, virtus, gloria
Sanctaque regnat trinitas, Deo patri et filio
Aequalis patri filius Una cum sancto spiritu
Terras descendit Dominus. In saeculorum saecula.
V fol. 8b; P fol. loa. —
Der HymuiiJ- findet sich ebenfalls in Cod.
Vatic, Reg. 388. saec. ^^lu. und um drei Strophen kürzer in dem Hymnar
von Moissac (vg-l. Analecta 11, 81), dessen Text auch sonst von dem vorstehenden
nicht unerheblich abweicht, weshalb derselbe hier wiederholt ist. Zwei Strophen
des Liedes finden sich nach Cassander bei Daniel I, 257 ; sie lassen erkennen,
dafs Cassanders Text von Str. 1 auf 10 liinüberspringt. —
2, 4 inobs V. —
5, 4 collaudant VP. —
6, 1 capient YP. —
8, 4 Terris P. —
11, 4 Regi P. —
Von der Doxologie nur die ersten zwei Worte V.
Dveves, Hyranarius Severiniauus. 2
— 18

2. De Adveiitu DN.

Vorbum salutis omnium 4. Olim quod clausus retulit


Patris ab ore prodiens, Liber septenis clausulis,
Viigo beata, suscipe De tribu Juda nuna leo
Casto Maria viscere. Victor exsistens prodidit.
Tc nunc illustrat coelitus, 5. Ob hoc surgamus ocius,
Umbra sacrati Spiritus, Grates feramus Domino,
Gestes ut Christum Dominum, Qui manet ante saecula
Patri aequalem filium. Semper cum patre filius.

Haec est sacrati janua 6. Laus, honor, virtus, gloriu


Tcmpli serata jugiter, Deo patri et filio

Soli tremendo principi Una cum sancto spiritu


Pandens beata limina. In saeculorum saecula.
V fol. 3b; P fol. 16b. —
Fenicr Ilyimi. ms. Casinensis sacc. 10. Cod.

:

Casinen. 506. A. —
Brev. ms. Casinense saec. 13. Cod. Casinen. 419. B.
Brev. ms. Casinense saec. 14. Cod. Casinen. 34. C. —
Psalt. ms. Beneventanum
saec. 12. Cod. Neapolit. VI F 2. ]). —
Psalt. ms. Coelestinorum de Genti-
lino saec. ^^;i5. Cod. Avenionen. s. n. E. —
2, 2 sacrata P. 2, 4 Patris —
aeterni filium CE. —
4, 1 Olimqiie clausus P. —
6, 2 patri cum tilio E.

3. In sancti Nicolai.

1. Debitas laudes Domino cauentes


Mente devota celebremus omnes
Hunc diem sacrum, Nicolaus in «luo
Aethera scandit.
2. Qui Dei legem meditando digne,
Pervigil coeli cupiendo regna
Hoste devicto nitidus rcfulsit
Sanctus in orbc.
3. Namque cum pastor bonitate dignus
Myrensis clarae peteretur urbis,
Coelitus tandem meruit vocari
ßector opimus.
4. Pracsul effectus populis benignus
Exstitit, dulcis, placidusquc Clemens,
Omnibus praestans pietatis usu
Commoda digna.

5. Gratia Christi salubri repletus


Daemonum cultus penitus repellit,
Per viam lucis tenebris repulsis
Currere monstrat.
6. Praedicat cunctis famulari Christo,
Allevat tristes famis ex pavore
Commoda praestans, triticum ministrans
Nil minuendo.
— 19 —
7. Fluctibus mersis fletibus vocatur,
Atlfuit praesens mitigansquc tiuctus,
Providus monstrans olei liquore
Te innere fiammas.
8. Terret Augustum pater almus instans,
Solvat ut frustra miseros revinctos,
Mortis atrocis monitis beatis
Yincula frangit.
9. Sicque devotus pietatis actor
Se pius gestans fanmlando Christo,
Aetheris regnum meruitque sacrum
Scandere clarus.
10. Plaudit insignis tua plebs, beate,
Graecia gaudet redimita festis,

Quod tuis sanctis meritis maligni


Crimina quassat.
11. Protege plebes tibi praecinentes
Hostis adversi quatiendo fraudes,
Quatenus mundi mereamur atri
Temnere fluctus.

12. Quaesumus, sancte nimium beate,


Posce pro nobis Dominum rogando,
Quo suam veram mereamur omnes
Cernere lucem.
13. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

V 5a; P fol. 17a.


fol. —
Ferner: Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod.
"N'^atican.Urbin. 585. A. —
Hyran. ms. S. Kenati Surrentini saec. 13. Cod.
Barberin. XI. 171. B. —
Brev. ms. Farfense saec. 13. Cod. ValHcellian. C 93.
C. —Brev. ms. Strnmense saec. 11. Cod. Mediceo-Laurent. Conv. sup. 524. D. —
1, 3 Hunc fehlt B. —
2, 1 lege P. —
4, 3 praestat VP. —
4, 4 Commoda vitae
B. — 6, 2 Alevit VP; alebat B. —
6, 3 tritici YB; ministris B. 6, 4 Nihil —
VP. —8, 1 Augustos VP; pater almus inquam VP. —
8, 4 Vineula tangit P,
tergit V, fregit B. —
9, 1 pietatis acta VP. —
10, 1 Plaudet VP. 10, 3 —
Quo tuis VP. —
11, 1 plebe tibi praecinente VP. —
11. 2 aversi VP; averf^^e
B. — 11, 3 mereamur atros B. —
13, 1 Gloria patri VP. —
Der Hymnus ist
aus V von Ozanam, nach diesem von Migne PPLL. 151, p. 814 mit vielfachen
Fehlern gedruckt.

4. In sancti Nicolai.

1. Solemne tempus vertitur, 2. Claro satus hie germine


Quo pontifex Nicolaus Ornavit stemma moribus,
Carnis deponens sarcinam Sanctis mandatis obsequens
.#
Liber transcendit aethera. Praesul sacratur coelitus.
2*
— 20 —
3. Auro patris iiifamiani. 8. Alma qui niteus Jaurea
Stuprum redemit virginum, Donis poUet charismatum,
Verbi doctrina profluens Suis praestans supplicibus.
Ritum destruxit daemonuni. Pura quod mente iiagitant.

4. Sumpti raensuram tritici 9. Oramus ergo cernui


Ministris supplet regiis, Omnes, pater sanctissimc.
Plebi frumentum divideiis Quo semper patrociniis
Dempsit fainis penuriam. Tuis fruamur affatim.
5. Oppressi nautae fluctibus 10. Nostris curva sub gressibus
Ejus virtutem postulant, Tyranni colla perfidi,
Procellae mox saevissimae Ke mundi nos illecebris
Turbo sedatur imraiiiens. Cogat servirc subdolis.
6. Praesens objurgat cousulem, 11. Occursus nuUus ultima
Augustum terret somnio, Perturbet nosti-a, quaesumus,
Statim resolvi praecipit Nee pars adversa spiritum
Ligatos frustra vinculis. Aeternis tradat iguibus.
7. Omnis devota Graecia 12. Sed Christo laudis gloriam,
Magnis plaudit tripudiis, Patri sanctoque flamini
Alumni qaae et praesulis Jugem canamus liberi
Decore splendet nobili. Per intinita saecula.

V fol. 6a: P fol. 18a. — Ferner: IJrev.ms. Striimeuse saec. 11. Cod.
Mediceo- Laurent. Conv. sup. 524. 1>. — Brev. ms. S. Clarae Neapolit. saec.
14. Cod. Casanaten. 13 III ö (407). add. saec. 14. C.
— 2
1, 3 caruem C. A'PC. —
2, 4 sacratus Spiritus C. —
stecrnia 2, 4, 1
Öumpta mensura C. — 2 Ministri C, replet P, regibus C. —
4. 4 Depressit 4.
famis TP, demisit famis C. — fructibus C. — 5, 2 Cujus C. —
1 4 eminens 5, 5,
C. — Praeses C. —
6, 1 4 Li^atis P. —
6, gratia C. — 2 plaudet VPC.
7, 1 7,
— 3 Alumni quod VC. — 2 pollens C. — 4 Pura qui P,
7, 8, C. —
8. tiagitet
10, 3 nos in latebris P. — 10, 4 senire idolis C. — Sit Cln-isto laudis 12, 1
gloria C. — 3 Jubem canamus. — Der Hymnus
12, nach V von Ozanam, ist
nach diesem von Migne 814 gedruckt mit mehreren Fehlern; so druckt
1. c. p.
Ozanam-Migne 3, 3 Yerbis doctrina, obschon A^ richtig verbi hat.

5. In sanctae Lnciae.

1. Christe, lux mundi, salus et redemptor


Et nobis forma redeuntis orbis,
Qui tuo totum proprio dicasti
Sanguine mundum.
2. Instrue nos te petere, quod optas,
Martyrum simus memores tuorum.
Luciae sacrae meritis juvemur,
Virginis almae.

3. Ut tuGS semper famulos gubernet


Et tibi dignos faciat ministros,
Integros mentis. operumque simul
Dirigat actus.
— 21 —
4. Quae patris gazas fugiens reliquit
Simul et clarae genitricis opes,
Cujus et foedum pariter utraque
Virgo cruorem.

5. Nara cum ad sacrum tumulum Agathae


Sisterent ambae simul ad precandum,
Et fidem mater simul et salutem
Sensit in horam.

6. Tunc piae mater monitu puellae


Copias rerum satis universas
Vendidit, cuncta tradidit dilectae
Praemia natae.
7. lila dum nuUis agitata rebus,
Ne viro saltem habitura proles,
Cuncta dispersit truibuens egenis
Virgo beata.
8. Mox cum audivit, stupuit tyrannus,
Praeceps ut turbo removere vultus
Coepit et jussit sibi praesentari
Protinus illam.

9. Et modo blandis gravibusque minis


Publice terret, refovetque spondet,
Sed nullo illam potuit tenere et
Flectere pulcbram,

10. Aestuat saevus nimio furore,


Jussit accendi famulis caminura,
Quae dum orasset humilis puella,
Flamma recessit.
11. Dumque infelix valide praefixam
Cerneret stantem penitus puellam,
Tunc büum jussit paria tralientum
Jüngere multa.
12. Quam cum hinc nuUus removere posset,
Lotium fundi capiti decoro
Jussit et torpens refugosa diu
Fronte remansit.
13. Tandem ad duros animum retorquens
Carnifex actus scelerumque nitor,
Praecepit cultrum graviter in ejus
Viscera mergi.
14. Quo licet facto diniit furentem
AUoquens plebem populumque totum,
Pace laetari ecclesiam recepta
Rege perempto.
~ 22 -
15. Sicque cum palma Dominum petivit
Aetheris celsas gradiens ad aulas,
Et patris summi penetrat ad regnum
Martyra caelebs.
16. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus saiictus simul et creator
Spiritus regnat.

V fol. Tb; P18b.fol. —


1, 3 Quo tuo votum VP. 2, 1 quae optes —
P. quod optes V. —
2 et carae V.
4, —
4, 3 ist verschrieben; VP lesen beide
utraque, welches in V aus uterque korrigfiert ist: utrac^ue virgo ist Agatha
und Lucia. Das ausgefallene Zeitwort, im iSinne von cnravit, dürfte an Stelle
Voll pariter gestanden haben. —
6, 1 pia mater V, munuit puellae P. — 8. 1
auditur P. -- 9, 1 Ut modo V. —
9, 4 pulchra P. 11, 2 puella P. —12^ 2 —
Lotio fundi capitc VP. —
13, 2 sceleruraque uitor VP. 14, 3 ecclesia V. —
— 15, 3 sununo VP. —
15, 4 ^lartyr ac celebs P. —
16, 1 Nur die drei ersten
Worte der Doxoloo:ie P.

G. In sanctae Lnciae.

1. Lux mundi vera. salus et aeterna.


Cbriste, redemptor virginumque decus,
Viiginis sacrae Luciae devotae
Festa coleutes tuere benignus.

2. Cui haec virgo cohaerendo digne


Vicit tenebras principecum suo
Calcavit per quod verticem chelydri,
Primae parentis suasoris. sancta.

3. Ditisquo tuis gazis haberetur,


Opes avitas tribuens egenis
Sponsum elusit, tui nanique voto
Cuncta despexit sapiens puella.
4. Hinc genitricem sanat in utroque
Maximum praebens fidei ardorem,
Fulta virtute, nimis quem dilexit,

Virginis nati atque creatoris.

5. Multos ac duros sustinens agones


Hujus amore immota persistit,
Martyr effecta pervenit ad ipsum,
Quem semper optavit virgo beata.
6. Gloriam magnam referamus patri,
Filio quoque, spiritui sancto,
Cujus est honor, decus et potestas
Per cuncta semper saeculorum saecla.

V fol. 8b: P fol. 19b. — 2, 4 sua sororis VP. — 5, 4 Lies: Semper


optavit virgo quem?
23 —
7. In saiicti Thomae.

1. Festa jucunda concio fidelium


Nunc in honorem celebret apostoli
Thomae beati, Domini discipuli,
Mente devota.
2. Qui rcdemptoris pcrscrutando vuhius
Carneum, sanat vulnus dubitantum,
Haereses calcat confitendo Deum.
Voce beata.
8. Posthinc accinctus promptus ad certamen
Felix catervas populorum magnas
Duxit ad fidem nempe sui regis
Atque magistri.
4. Missus ad Indos supera jussione
Atque daemonum ludicra destruxit,
Convertit fana dejecitque larvas
Christi virtute.

5. Nam architectus, dum forte lapsuri


Quaeritur hiris, cluit tunc manentis
Omne per aevum, rite rutilantis
Luce perenni.
G. Vita defuncto redditur germano
Regis Indorum, ut agnoscat sanctum,
Quod de tellure possit super coelos
Struere domum.
7. Tandem ablutus latice salutis
Simul cum fratre omnibusque suis
Mortem evasit, vitam adquisivit
Thoma docente.
8. Nee non et passim populus per illum
Credidit Christum, cunctum paene regnum
Indicum namque Dominum sequuntur
Glorificantes.

9. Sic ad extremum mira post peracta


Multa, beatus lancea percussus.
Ut pro se Christus, martyr est effectus,
Aethra petivit.

10. Precetur ipsum pro nostris delictis,


Cui resurgenti exclamavit dicens :

Dominus mens atque Deus maus,


Tcstis fidelis.
— 24 —
11. Praestet hoc nobis dcitas bcata
Patris ac nati paritenjue sancti
Spiritus, cujus reboatur omni
Gloria mundo.

V fol. Sb; P fol. 20a. —


Bei Morel p. 170 aus Cod. Rhenovien. 91 saec.
10 nicht ohne Abweichungen ]M. —
1, 1 concio fidelis M, fidelium VP. In der
ersten atrophe haben alle drei sapphischen Verse eine Silbe Überscliufs. —
2. 3 confitendo Dominum P. —
4, 1 sqq. Diese i>-anze Strophe vgl. man bei
Morel, dessen Wortstellung die richtigere zu sein scheint, obgleich auch sie
niclit einwandfrei ist. —
4, 1 superna missione P. —
5, 1 collapsuri VP,
lapsuri M. —
5,3 aevum revelatione P. 7, 1 ablutis A'P. — 7, 3 vitam —
acquievit P. —
8, 1 populos P. —
10, 2 resurgeute P. —
11, 2 S([q. fehlen P.

8. In sancti Thomae.

1. Sancti Thomae apostoli 5. Traditus est militibus


Laudes canamus debitas, Deum patrem glorificans,
Perquam pro Christi nomine Quod monumentis attritis
Carnis tormenta sustulit. Devicit adversarios.

2. Dirigitur in Indiam 6. Percussus telis quatuor,


Praedicans verbum Domini Suo decoratus sanguine,
Miles aulae aethereae, Fidem conservans integram
Firmans culmen orthodoxum. Aevi complevit terminum.

3. Taetro retrusus carcere 7. mira fides apostoli,


Alma luce ingreditur, Regis diri ex sobole
Portae signatae annulo Post casum ejecit daemonem,
Patefiunt apostolo. Deum credere compulit.
4. Regis conjux et filia 8. Venite, omnes populi,
Ejus adsistunt gloriae Ipsum rogemus subditi,
Suisque sacris monitis Ut illibatis precibus
Christum hortantur credere. Nostra delicta deleat.

9. Deo patri sit gloria.

V 10a; P fol. 20b.


fol. —
Ferner: Hymn. ms. S. Scholasticae Casinen.
saec. Cod. Casinen. .869. A.
15. —
Hymn, ms. Neapolitanus saec. 13. Cod.
Neapolit. VI G 29. B. —
Letzterer enthält nur die neun ersten Zeilen
des Liedes. —
2, 1 in India VPA. —
3, 1 Petra retrusus A. 3, 2 Arma —
luce A. —
3, 3 Post haec signatae A. —
3, 4 Patefient VP, pathefiant A.
— 5, '3 Quod elementis factus sum A. —
5, 4 Ab his binis nunc lanior

A. —
6, 2 Suo decoratos V, decorato P, suum decoratum sanguinem A.
6, 3 Fide fehlt A, ferventcr integra A. —
6,4 Aevi complexi A. 7, 2 ^

exobole V, diriget sobolem A. '? —
3 daemonium P, daemonum korri-
fiert in daemonium V, daemonem A.
>


8, 1 Antistes atque populi A.

3 Tui libatis A.
,

P. üljerschreibt das Lied mit: Alium hymnum, V.
in Laudibus.
— 25 —
9. In sancti Gregorii.

1. Martyris en Gregorii 8. Consultibus ast utitur


Festum sacratum colimus, Tyranni, viri pessimi,
Qui rite spretis infimis Quo genere supplieii
Adeptus est sublimia. Perdendus sit Gregorius.

2. Hie Spoletano micuit, 9. Dira percurrit verbera,


Christi splendorc rutilus, Rogis uruntur latera,
Ex genere terrigeno Nee frangitur eonstantia,
Concretus, sed nobilium. Nam additur agonia.

3. QuemFlaccuSjpellaxdaemonum 10. Exhinc opaei eareeris


Minister nefandissimus, Coneluditur ergastulo,
Aggreditur certamine In quo solamen eoelitus
Dolisque minis asperis. Aeeepit Dei famulus.
4. Sed hostis cuncta spicula 11. Raptus baehantum furiis,
Frustra feruntur callidi Jaetus pastum leonibus
Nee valent sanetum terrere Restrinxit rictus rabidos,
Christi vallatum tegmine. Ut Danieh) eontigit.

5. l'une artifex malitiae 12. Jam Aeherontis vernula


Per Flaecum suum militem Confusus tot prodigiis
Interrogat Gregorium, Capite pleeti praeeipit
Utrumne Christum deneget. Invietum Christi militem.
6. Ad haee martyr sanctissimus 13. Sie, quae semper optaverat.
Gregorius peralaeer Perosa linquens rurica
Ovans respondit clarius, Tandem mansura gaudia
Christum se Deum colere. Nactus est super aethera.

7. Torvus ut leo fervidus, 14. Unde jure tripudiat


Ut draeo quippe eallidus, Spoletana plebecula
In sanetum Dei martyrem In laude tanti martyris,
Frendebat judex pestifer. Quem meruit suseipere.

15. Gregori, martyr maxime,


Ora pro nobis sedule,
Ut tecum in perpetuum
Laetemur ante Dominum. •

V t'ol. 10b; P fol. 21a — 1, 1 1: En martyris? —


2, 4 sed nobilius
V. —4, 2 feruntur callida P. — 4, 3 1: Terrere nee sanetum valent? 11, 1 —
bacchantis P. —
13, 2 Per ossa V ;
perossa P. —
14, 3 In laudem Y.

10. In Nativitate DN.

Surgentes ad te, Domine, 2. Quem nobis dereliquerant


Atrae noetis silentio Jure haereditario,
Vigiliis, obsequiis Ministrantes exeubiis
Patrum sequentes ordinem. Tibi, sanete paraelite.
26

3. Pari cum patre clarus os, 6. Oves errantes proNidc,


Cum Christo sublilissiinus, Pastor bone, piissimo,
MuUisque modis Spiritus Ad aulam celsitudinis
Rex mysticus agnosceris. Tuis reporta humeris.

4. Fragiles carue conspico, 7. Tabefactus et saucius


Quos illo antiquissimus Absccdat princeps daemonum.
Suis docepit artibus, Perdat praeclam de faucibus
Tuis trabe virtutibus. Für importunus. rabidus.

o. Grex tuus tibi deditus 8. Exsultet Christus Dominus,


Nullo teneatnr crimine. Psallat Chorus augelicus,
(^)uem tuo, Cbristc, sanguinc Laudes sonans in oi-gano
Voluisti redimere. Ter sanctus dicat Domino.

9. Gloria tibi dicimus,


Pater, una cum filio,

Simul cum sancto spiritu,


In trina laude personet.

V fol. 12a: P. fol. 24a. —


Der seltene Hymnus, der ancli in der
Mozarabischen Liturgie vorkommt, ist von Mone aus der Trierer Handschrift
1404, fUe er dem 9. Jahrhundert zuweist, gedruckt I, 310. M. 1, 4 se(^uemur —
M, eine nicht gerechtfertigte Änderung Mones, oder Arevalos? da auch die
Trierer Hs. sequentes liest. —
2, 1 dereliquerunt VP. —
2, 3 Ministrantes
obsequiis M. —
3, 3 que fehlt M. '^, —
4 Et mysticus agnosceris M. —
4 1 Frao-iles carnes V, fragili carne M. —
5, 2 Nidlo teratur M, Änderung-

Mones, da auch Trier teneatur liest. —


7, 1 Insatiata rabies M. 8, 3 sonant —
^l, 8, 4 dicant M, Änderung Mones. —
Str. 9 fehlt M.

11. Iii Nativitatft DN.

1. Audi, redemptor gentium, Jam nos te sanctum credimus,


Natalis tui gloriara, Obstupescunt et angeli
Betblem egressus a Deo Kasto nascentem corpore
Mariae partus virginis. Pastoren! ex tribu Juda.

2. Christe, virtutum Domine, Lumen refundens perditis


Non ex virili semine, Jesse originem ducis,
Divinitatis unius 3Iundus contactu carneo,
Consorsque saneti spiritus, Esse quod voluisti, es.

3. Es potens omnium salus, Natalis tui gaudium,


In te credentes libera, Quod bomo natus ex Deo,
Fortis ubique in proelio Omnes fatemur filium,
Nos peccatores eripe. Regnum paternum permanens.
4. (jenitum Deum ex Deo Perennes laudes dicimus
Miramur in hoc corpore Patri Deo et tilio,

Hominem Deo similem, Qui e«t vocatus ex Aegypto


Mysterium mirabile. Per suos famulos Deus.
- 27 —
1). Renati sancto spiritu 10. Laus, honor, virtus, gloria
Lumen videmus muneris, Deo patri ac filio
Si te sequentes Dominum, Simul cum sancto spiritu
Salvi erimus jugiter. In sempiterna saecula.

V fol.12b; P fol. 24b. - Fernor: ITymni sec. regulnm s. Bencdlcti


saec. 10. Cod. Bruxellen. 15117. A. —
H^rnin. ms. Anglicanus sacc. 10. Cod.
Londinen. Harl. 2961. B. —
Hynm. ms. Anglo-Saxoniciis saec. ^^/ii. Cod.
Londinen. Vesp. D XII (daraus bei Stepbeuson p. 41). C. —
Psalt. ms. Mo-
nasticum saec. 12. in. Cod. Capit. Vaticani D 156. D. — Brev. ms. Montis
Ivoniarici amii 1600. Cod. Parisien. Nouv. acci- 1545. E. —
Bei Morel Nr. 10
nach einer Kbeinauer Hs. saoc. ^^/n. M. —
1, SBethleem VMB —
1,4 partum E; ]»nrtu M. —
o, 1 Dens potens E. —
3, 2 In te credentium Deus M. — 5, 1 Jani nos ut sancti B, ut sanctc M;
Jamjaui nos sanctum A. —
5, 3 nascente M. —
6, 2 origine A. 6, 3 Mun- —
dum M. — 7, 1 Natalis sui M. — 7,2 Homo natus ex Domino P; Homo
natus ex Deo es B —
8, 2 cum filio BM ac filio A.; 8, 3 Qui es
vocatus E qui evocatus A. — 8 4, Per tuos AC, per tuo E. —
9, 2 muneri
M. — ;

9, 3 Doraine C. —
Von der Doxologie geben CE nur die erste Zeile,
VPBM mir Gloria tibi Domine.

12. In sancti Stepliani.

1. Christus est vita veniens in orbem,


Mortis occasum patiens acerbac
Mortuis actu pietatis usu
Vivere donat.

2. Sustulit vulnus removendo mortem,


Mortis auctorem perimendo surgit,
Ad patris dextram repetendo regnat
Sede superiia.

3. Hunc sequens primus Stephanus minister,


Mortis illatae titulo decorus,
Quam dedit spirans Domini benignus
Spiritus illi.

4. Vadit exemplo Domini revinctus,


Testibus falsis adopertus innox,
Judicum portat scelerata sanctus
Dicta malorum.

5. Ore scelestos referit malignos


Et probat constans ratione falsos,
Semper indignos Domino polorum
Credere nolle.

6. Saxeo nimbo lapidatus instat,


Paulus est summus lapidantum, servans
Vestes, ut reddat liberos ad ictus
Caede cruentos.
— 28 -
7. Sustinet mortem, rabiem profanam,
Plenus est omni pietate cordis,
Hostibus quaerit veniam misertus
Pectore grato.

8. Imbuit primus homines beatos,


Corde directo, jecore fideli
In fide Christi jugulata telis
Ponerc membra.

9. Quaesumus flentes, benedicte prime


Martyr et ei vis sociate justis,
Coelitus clarae regionis haeres
Inclite pollens.

10. Promptus hinc nostrum facinus remitte,


Tolle languorem, tribue salutem,
Conteras hostem, releva jacentes
Morte subacta.
11. Gloriam psallat cborus et resultet,
Gloriam dicat, canat et revolvat,
Nomine trino, deitate soli
Sidera clament.
V fol. 14b; P 26a. —
fbl. Ferner:
Hymii. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. — Hymn. Sophiae ]5eneventanae saec. 11. Cod.
ins. S.
Neapolit. \l E 43. B. —
Aus Cod. Klienovien. 91. saec. 11. bei Morel p.
'308 M. Die vier letzten Strophen vgl. Analecta II, 37. 1, 2 occasu —
VPM. — 1,3 usus M. —
2, 1 Substulit YP. —
3, 1 Hinc sequens P. —
1), 2 Sortis illatae P; fortis athletae M. — 3, 3 Quem dedit M. 4, 2 insons —
M. — 4, 3 portaus M. —
5, 1 Ore coelesti M. —
5, 2 Et proba contestans
VP. — 6, 1 lapidatur M. —
6, 3 ictum M. —
Str. 9 und 10 umgestellt M. —
9, 2 cives P. —
9,3 Coelitus haeres regionis clarae VP. 10, 3 Confode —
hostem VP; releva moerore M. —
11, 1 Gloria psallat P. 11, 3 Nomini M. —

13. In sancti Stephani.

1. Stephano primo martyri 4. praeferenda gloria,


Cantemus canticum novum, beata victoria,
Quod dulce sit psallentibus, Hoc meruisse Stephanum,
Opem ferat credentibus. Ut sequeretur Dominum.
2. Hie primus almo sanguinc 5. nie levatis oculis
Christi secutus gloriam, Vidit patrem cum filio,

Viam salutis ceteris Monstrans, in coelis vivere,


Amore mortis praebuit. Quem plebs gaudebat perdere
3. Hie enim per apostolos 6. Judaei magis saeviunt
Probatur in laudem Dei, Saxaque prensa manibus
Vexilla mortis rapuit, Conjurant, ut occiderent
Ut praeferretur omnibus. Verendum Christi militem.
— 29

7. At coelum intuens
ille Deus, Creator omnium,
Tradit beatum spirituni, Indulge caecis hoc maluin
Pro persequentum criminc Et hoc nefas, quod^adspicis,
Precem secundam dirigit. Indulge meis precibus.
V fol. 15b; P fol. 27a. —
Ferner: Hyinn. mn. Capit. Veronen. 109.
saec. 11. A. — Hymn. Galli? saec. 11. Cod. Berolinen. VIII ^ 1. B.
ras. 8. —
1, 3 Quam dulce sit V; quam dulce est AB. 1,4 lerre A, feret B. — —
8, 1 Sic enim VP. —
3, 2 in legem Dei P; in laude A. -6, 2 pressa —
raanibus VP der schon öfter beobachtete Accusativus absolutus. 6 4 — ,


;

Vcnerandum A; Verum dum VP. Folgt noch: Gloria tibi Domine VPA
und Gloria tibi Domine VB. —
Vgl. Mone III, p. 504 sqq. Ich gebe von
den A^arianten nur die auf unsern Text bezüglichen. Der Hymnus ist mai-
ländischen Ursprungs und die mailändische Fassung die ursprüngliche.

14. In sancti Stephan!.

Consors levita martyrum 3. Mortem securus per partem


Primum electorum chorus Confessione inclitus,
Stetit Stephanus in fide Quorum sequens confessio
Minister altaris sacris. Causam prioris diluit.
Primus electus munere 4. Quem Saulus stetit exstitit,
Regi Deo effectus est üt eum interficeret,
Jure Victor nee impii Saxorum oppressum imbribus
Pie levavit nunc preces. Scutum tectum victoriis.
5. Eratque pulchrum in tempore
Spectaculum triuinphalis
Regemque suum militem
Coronam texit se docet.
V fol. 16a; P fol. 27b. —
Dies ist einer von jenen Texten, bei denen
in Ermanglung besserer Handschriften an eine Heilung der zahllosen Schäden
nicht zu denken ist. Ich beschränke mich den überlieferten Text, unver-
ständlich wie er ist, zum Abdrucke zu bringen. 1, 1 levita martyris P. —
4, 4 tectus victoriis V. —
5,1 Eratque in tempore pulchrum P. In den —
Handschriften folgt noch der Anfang der Doxologie: Deo patri in VP und
noch dazu Gloria tibi Domine in V. —
1,2 vermutlich Primus electorum
choris zu lesen. —
5, 3 sq. 1: Kegemque suum militem Corona texisse docet?

15. lu s. Johaunis Evangelistae.


1. Agite omnes diem sacratissimum,
Diem praeclarum, diem celeberrimum,
Diem Johannis, diem natalitium
Evangelistae, diem apostolicum,
In quo e mundo migravit ad Dominum.
2. Hie est, quem Christus ultra omnes socios
Magis dilexit, electus discipuius,
Coeli secreta patefccit largius
Ardua, nimis abdita mortalibus
Hujus praeclaris revelat obtutibus.
— 30 —
3. Hie supra pectus recumbebat Domini,
Perscrutans alta libri evangelici,
Aquilae more volans astra petiit,
Instantis cernens et futura saeculi,
Yidens et scribens sensum evangelii.
4. Hie inter plura. quae gessit, miraeula
Ligneas virgas eongessit in aureas,
Lapides duros in gemmas pulclierrimas
Cliristi virtute Christique potentia.
Cujus ad nutum patrabat prodigia.
5. Ac Drusianam jam in morte gelidam
Rcsuscitavit ad vitae continia,
Non quasi morte sed sopore gravidam,
Precibus fusis seu verbis imperat,
Firmo incessu reverti ad propria.
6. Stacteum post haee juvenem exanimem
Potenter vitae suscitat ad tramitem,
Attieo iste satis et Eugenio
Narrat horrenda, quae vidit, in saeculo,
Salutis illos statuens in gaudio.

7. Hausto veneno perstitit immobilis,


Danti veuenum dona vitae contulit,
Aristodemum, perfidum pontiticem,
Suae protexit indumento tunieae,
Jussit, ut ea mortuos resuseitet.

8. Tunc baptizavit ipsum Aristodemum,


Baptismo lävit consulem pontifieum
Omnesque horum parentes et populum,
Hi namque fractis simulacris omnibus
Construunt templum Jobannis vocabulu.
9. Huie salvator sanctis cum discipulis
Fulgeiiti vultu radiis apparuit :

Laborum fruetus percepturus speciem


Post diem quintum ad me. inquit. venies,
Lucis aeternae consequeris requiem.
10. Juxta altare debinc fodi foveam
Jussit quaternis angulis dispositam,
In quam descendit palmas sursum elevans
Precatus laudes fudit diutissimas,
Coelitus illum lux lustrat clarissima.
11. Postea vero inventa est fovea
Manna repleta virtute angelica,
Quod loeus ipse gignit usque bodie,
Ibique fiunt virtutes innumerae
Ad laudem Dei magnae et mirabiles.
— 31 —
12. Gloriam patri resonemus jugiter
p]t Christo Jesu, laudem usque pariter

Una cum saiicto spiritu perenniter;


Trinitas simplex inseparabiliter
Nunc est et erit semper indeficiens.

V tbl. 17a; P fol. 29a. — Aus


einer Rheinauer Hs. (91) saec. ^^/n. 1)C'i
Morel Nr. 260. M. — 1, 4 et mundomundo M,
V, a 2, 5 praeclari M. — —
3, 1 Sic supra, Fehler des Miniator, M. —
3, 5 evangelicum P. 4, 1 Sic —
inter, wie 3, IM. — 5, 1 A Drusiana gelida VP. 5, 3 gravida VP. — —
. . .

5, 4 seu ist hier zweisilbig, der italienischen Sprachweise entsprechend. —


5, 5 firmo insensu revertit VP. —
6, 5 illo statuens VP. 7, 2 Dandi VP. — —
7, 5 Jussitque ut M —8, 4 Hie namque P; Inanibus fractis M. 8, 5 —
vocabulum M. — 9, 3 percepturos VP. —
9, 4 diem inquit (juintum ad
me P. — 10, 1 fodere M; fovi P. —
10, 3 In qua- P; descendens M; palma

rursum P. — 10, 5 Coelitus illud lux lustra M. Str. 12 fehlt M. —
12, 1 Gloria VP. — 12, 4 Trina simplex P. —
12, 5 est fehlt P.

IG. In s. Johamiis Evaii^^elistae.

1. Ecce, Johamiis, Domini dilecti,


Festa praeclara rutilaut in orbe,
Cuncti tideles veneremur apte
Christum laudantes.
2. Quem hie secutus pectorc tiagranti
Spreto carnali genitoro natus
Arte simulque retium vel usu
Obliterato.

3. llaec non exosum lubrica cogentem


Ratus complexum conjugis ut hostem
Tempsit ac illi puriter adhaesit
Virgo perennis.
4. Unde prae cunctis numinis superni
Hauriens alta pectore sagaci
Mystica rite intonat beatus
Evangelista.
5. Exsul ob sui causam vim cogentem
Domitiani Caesaris profani,
Celsa secreta cernit in eodem
Divinitatis.

6. Apostolorum maximus indemnis


Ducitur inde gratia superna
Coetibus plebis populosae magna
Gaudia reddens.
7. Virus nam hausto pristini vigoris
Nil tulit triste, potioris immo ifif

Sisti deinceps visibus tuentum


Contuebatur.
- 32 —
8. Insuper leti legibus subactas
Animas reddit venerandus idem
Vestis contactu propriae veneno
Functis eodem.

9. Lucis minister acjuila sublimis


Liquide jubar conspicatur saecli
Ultra creata transvolando scandeiis
Munere Christi.

10. Vitae iluenta paradisi fönte


Hausit ac niundum praedicando rigat,
Arida quibus pectora virescant
Fructu perenni.

11. Tuba vehemens territat vecordes,


Cum verbum patris semper Christum esse
Mire profatur, Deum apud Deum
Et Deum verbum.

12. A quo procitus compos est effectus,


Coetui fratrum additus est sanctus
In aula poli, dudum ut optavit
Ipse Johannes.

13. Ubi cum Christo sine tine gaudet,


Pro quo contempsit gaudere cum mundo,
Cujus et testis verax ipse manet
In sempiternum.

14. Hinc ad te nostras preces atque vota


Vcrtimus, sancte suscipe Johannes,
Evangelista Domini benigne,
Noxas delendo.

15. Ut tuis quondam precibus adjuti


Hostibus quoque omnibus devictis
Vitae perennis mereamur esse
Simul haeredes.

16. Praestet hoc nobis deitas beata


Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat per omnem
Gloria muiidum.

V fol. ISb; P fol. 30a. — 1, Johannes Domini dilectus P.


1 1— 2
nitilans TP. —
1, 3 Cunctis A'. — 2 genito renatiis P; genitore nati X.
2,
,


3, 1 non et osum V; librica P. — 3, 3 pariter P. —
4, 1 Inde prae P.

5, 1 lies vi cogente
: ? — 5 , 3 Cesa secreta P. —
10 2 Hauxit V.
,

12, 3
dudum adoptavit P. — 14, 1 Nunc ad to V. 16, 1 Von der Doxologie nur

die drei ersten Worte VP.


— 33 —
17. In s. Joliannis Evaiigelistae.

1. Jubilemus Carmen dulce 3. Hie in aurum vertit virgas,


Ore pio, Christicolae, Saxa quoque valde dura
Christo regi salvatori Ope Christi fultus summa
Laudes dantes sine fine. Claras reddidit in gemmas.
2. Apostolum qui Johannem 4. Post absorptum mortis potum
Manere virginem fecit Artus rexit convalenter,
Atque soli prae ceteris Reddens vitam jam defunctis
Culmen dedit castitatis. Yiris, virus qui hauserant.

5. Te precamur, Deus trine,


Sempiternum almitate,
Dona nobis cum Johanne
Celsa regna possidere.

V fol. 20 a; P fol. 31b. —


1, 2 Ore pie VP. —
1, 3 salvatore VP. —
1, 4 Laudes laudantes sine fine VP. —
2, 3 solum V. 3, 1 Sic in aiiruin —
V vertit frondiiim virgas VP. —
4, 4 Viris qui auserant P Virus qui auserant

:


;

V. —
0, 1 Te depreeamur VP. 5, 2 Sempiternus almitate VP; lies uuitate?

18. In s. Johannis E^angelistae.

1. Evangelista fulgidus 6. Integritate corporis


Et clarus ore apostolus, Et puritate spiritus
Johannes astra dum petit, Dilectus est a Domino
Festum dicavit huuc diem. Plus ceteris apostolis.

2. Dilectus omni viscere 7. Vir justus, altus, praepotens,


Christi, nova dulcedine Exuberans miraculis,
Thoro superni principis Sancto repletus spiritu
Divina pressit pectora. Profunda pandit saeculi.
3. Illic bibens coelestia 8. Inter sacros apostolos
Supervolat et sidera, Qui plaudit in coelestibus
Dej revelat mystica Aeterna per palatia
Libri fidelis pagina. Cum rege regum in saecula.

4. Cui Mariam provide 9. Illic ejus precatio


Mandat Deus fixus cruci, Delicta nostra abluat
Ut in vicem solatii Jungatque pro certamine
Mater haberet filium. Coeli supernis civibus.
0. Surgente post ab inferis 10. Deo patri sit gloria,
Et stante Christo in littore Sit laus et unigenito,
Cunctis prius de fratribus Sancto simul paraclito
Amans amantem conspicit. In saeculorum saecula.
P fol. 32a; fehlt in V, —
Prosar. et Hymn. ins. Laudunensis saec. 12. Cod.
Laudunen. A. —
Hymn. ms. S. Scholasticae Casinen. saec. 15. Cod. Casinen. 869.
B. —
Morel Nr. 2-59 aus Cod. Rhenov. 91 saec. i^/ii. M. —
1, 2 Et clarus honore
apostolus M. —
1,4 hanc diem M. —
2, 3 Choro A. 2, 4 Conviva —
Dreves, Hymnarius Severinianus. 3
— 34 —
pressit A. — o, 1 Ille bibt-ns A. —
8, 4 Libiis M. —
4, 1 Quem Maria P. —
4, S Ut proviso solatium P; ut in viceiu solatiuin M. —
5, 1 Öuigeuteiu
M. — 5, 2 stautein M. —5, 4 amaute P. —
8, 3 Aeterna praeparata jam P. —
8. 4 regani in gloria AM. —
9, 1 Illic enim PM. —
.9, 2 nosü-a obliteret
AM. — 9. 'S post certamina A; per certaniina M. —
9, 4 Coelos P. Str. 10 —
fehlt M. — Die Melodie bietet A.

W). hl s. Joliannis Evangelistae.

1. Altissimi apostoluin, 10. Karitas sancti spiritus


Johannem, Dei famuluni, Armat ministrum viribus.
Digno laudenius carmine Exin vivente corpore
Tanto qui fulget nomine. Amplo ditavit munere.
2. Beatus iste. qui nieruit 11. Larga Dei potentia
Solus de sancto pectore Percepit beneficia,
Vitae fluentum lambere, Olim quae jam promiserat,
De quo mundum reticeret. Ipse donec adveniat.
3. Coeli ad alta praevolans 12. 3Iarina per discrimina
Arcana verba intonat, Pergit exsul ad insulam,
Esse jam in principio Illic divina gratia
Sem per verbum cum Domino. Cernit magna mysteria.
4. Deus et homo pariter 13. Notat futura omnia
Manens in uno corpore, Septem monens ecclesias,
Geminam per substautiam Ut candelabra aurea
Operatur mirabiliter. Coram Domino splendeant.
5. Excelsum evangelium 14. Orrendas esse tenebras
Pulchro lexit eloquio, Doctor benignus praedicat,
Asserens verbum Domini Ut pura conscientia
Carnem sumpsisse bominis. Veram lucem possideant.
6. Fugiant onmes baereses 15. Progreditur ad Asiam
Tanto flagrante lumine, Corda contirmans dubia,
Ut et perenni gloria Ut relinquentes idola
Fides regnet catholica. Deo viventi serviant.

7. (jaudet Epbesus civitas 16. Quaerit nefanda impius


Simul cum omni patria Contra proferre Cerintbus,
Ejus fulta praesidio, Quem per iidelem famulum
Qui est semper cum Domino. Destruxit Dei filius.
8. Hie est ille fortissimus, 17. Reseravit nam aetberis
Qui nullo metu territus Serena valde nimia,
Spernit ferventem bominem, Quae annuente Domino
Domitianum principem. Ostensa sunt per angelum.
9. Ira commotus tyrannus, 18. Salutis summae gaudio
• Fremens ut leo dentibus, Mundi replevit ambitum,
Praecepit verbi nuntium Expleto ministerio
Mergi ferventi dolio. Festinat ad coelestia.
35 —
19. Thcsauruni bancti corporis. 22. Yninis, venite, dulcibus
Quod erat templum Domini, Totis canamus nisibus,
Dum vellet requiescere, Ut nobis indulgentiam
Vivum sepulchro tradidit. Pastor bonus obtineat.

20. Vere post bui terminum 23. Zelemus verbum Domini,


A discipulis quaeritur. Qui nos de coelis monuit,
Et non invento corpore Ut sequentes justitiam
Manna redundat largiter. Laeto fruamur tempore.

21. Xristus virtute niaxima. 24. Gloria magna Domino,


Qui donat sanctis praemia, Patri, nato, paraclito,
Remunerat discipulum Sit trinitati unicae
Sublimis regni solio. Laus nunc et in perpetuum.

P fol. 32 b fehlt Y. —
Ferner Hymn. ms. S. Scholasticae Casinen. saec
: .


;

15. Cod. Casiuen. 869 A. 1 —


4 Tuo\ui fulget A. 2, 1 Durch Tilj^ung

.

von qui -wird der Überschufs von einer Silbe gehoben. 2, 3 fluenta P. —
2, 4 De qua P, wonach fluenta als Femininum gehraucht Aväre. 3,1 ad —
alta qui volans A. —
3,2 Arcanum verbum A. - 3, 3 in fehlt P. 4, 1 —
homo patitur P. —
4, 2 Gemina P geminae A substantia P.
; 4, 4 Operans
: —
A. — 5, 4 sumpsissem A. —
6. 1 Fugant P. 6, 3 Ut cum perenni A. — —
7, 1 Gaudet et Epheses P. —
8, 1 Hie est vir fortissimus A. 8, 2 inetu —
teritur P. —9, 2 Fervens ut P. —
10, 3 Ex ea viventi A exin intenti F. ;

11, 2 Praecepit PA. —
H, 4 adveniam, das Folgende fehlt A. 13, 1 Nota —
P. — 13, 4 splendeat P. —14, 3 conscientiam F. 15, 4 vivente P. 17. 2 — —
Lies Secreta valde ? —
21, 4 Lies Sublimem V 24, 1 niagni Donn'no P. — —
24, 3 trinitatis P.

20. In SS. Iniiocentium.

1. Verbum patris, principium, 5. Sanguis pius dum funditur


Proles beata, coelitus, Natorum ipsorum strage,
Narrare quem nemo valet, Edictum regis pervolans
Dimissus terris appares. Occidit infantum agmina.

2. Homo videris, deitas '6. Dicto patratur citius


Manens, apud patrem ut eras, Herodis saeva jussio,
Omnipotens inspiceris. Abstractos ab uberibus
Et jmmortalis cerneris. Allidi solo protinus.

3. Tu priscis vaticiniis 7. Vos etiam sequi semper


Te venturum spoponderas, Agni refert vestigia,
Ades medendi pietas, Quos protulit cruor sacer
Gunctorum cura vulnera. Primam praemittens bostiam.

4. Tibi jam prima munera 8. Gloria tibi, Domine,


Dependit Aetbiopia, Qui natus es de virgine,
Bethleem, Judaea patria Cum patre et almo spiritu
Salemque offert eximia. In sempiterna saecula.
3*
- 36 —
V P toi.
tbi. 22 a:
h. M —
Ferner: Hymn. ms. Capit. Veronen. 109. saec.
11. A. —Verbi patris A.
1, 1 —
2, 4 Et cerneris inimortalis VP. Str. 4r
-teht vor 3 VP. —
3. 1 In priscis P. 3, 3 Adesse VP. 4, 1 Sibi jam — —
VP. —
4, 3 Judaeam patriain VP. 4, 4 lies encennia oder xeniaV

— —
•j, 1 patr.itur ociiis P.

21. In SS. Iniiücentiiim.

1. Infantum dieni niartyrum, 5. Mox ille novas animas


Qui jam pro Christi nomine Renatos suo sanguine
Sanctum cniorem fuderunt, Perroseo baptismate
Summis canamus laudibus. Aeterno regi tradidit.
2. Cum rex Herodes impius 6. Principia tunc martyrum
Vellet puniie Dominum. Cruor effusus infantum.
Qui propier nostrum omnium Qui lacteis tunc vocibus
Mundi salutem venerat. Deum coeli testati sunt.

3. A magis se dum conspicit 7. Jesus per omnes quaeritur.


I Husum, coepit stridere. In omnibus occiditur.
Quod cogitatum facinus Ut ipse idem Dominus
Perficere nequiverat. Reddat corouam omnibus.
4. Tunc jubet omnes infantes 8. Felix est borum gloria
Crudeli extingui gladio. Et nimiuni felieior.
Dum putat inter plurimos Qui vix dum mundo nati sunt,
Coelestem regem perdere. Pro Christo coronati sunt.

9. Gloria tibi. Domine.


V tbl. 21 a P fol. 35 a. :

Femer Hymn. ms. Casinensis saec. 10. Cod.
:

Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Benevent, saec. 11. Cod. Xeapolit.
VI E 34. B. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vaticau. Urbin. 585. C. —
1, 2 Qui nam pro Christi V. qui nam Christi P. 2. 2 puniri AC. — —
Str. 3 lautet in \P:
Illusus ergo a magis
Coepit fremere ut leo
Corde perdito, quod cogitatum
E manibu.< amiserat.

4, 1 Hie jubet P: omnem infantiam AC. —


4, 2 Crudeli extorqui (sie)
inartyrio VP, — Str. 5 fehlt ABC. —
5, 3 Per roseum baptismate VP. —
Str. 6 fehlt AC. — 6, 1 Principia tunc bonorum VP. 6. 2 infantium B; —
die ganze Zeile : Infantum fuere infantia VP. 7 —
1 Jesus pro cunctis ,

VP. —
8, 3 Qui necdum VPB.

22. In SS. Innoceiitiam.

1. Furens Herodes impie. Quidquid Deus decreverat.


Nocere non permitteris, Est prorsus immutabile,
Scelus, quod exoptaveras, Paras coronam parvulis,
Tu tuo habes nomini. Dum vis necare parvulum.
37 —
S. Dei stupenda gratia Dignentur ipsi parvuli
Praestat honorem martyrum Fovere nos communiter
Necdum sui capacibus, Precesque nostras infimas
Mortemque vita terminat. Suis juvent sublimibus.

5. Gloria tibi, Domine.

V fol. 21 l) •, P fol. 35 b. —
Bei Hageims, Caimina medii aevi, Beriiae
1877, p. 109 aus der Berner Handschrift A 90, 19 saec. 10. A. - 1, 1 Für
Herodes VP. — 1,4 Tims habet cognominis A. —
2, 1 Quicquod Dens
decreverit A. — Str. 3 und 4 felilen VP. —
5, 1 Praesta pater A.

23. In sancti Silvestri.

1. Silvestri, almi praesulis 5. Quem ut linivit chrismate


UrbisRomae egregii, A morbo elephantiae
Triumphum ore consono Est emundatus illico

Decantet Christi populus. Virtute sancti spiritus.

2. Quem immanis indolibus, 6. Dehinc contra incommodos


Truculentus pro Domino Judaeorum philosophos
Praefectus tunc Tarquinius De coelesti mysterio
Lacessivit carceribus. Bellans vicit intrepidus.

3. Sed persistens immobilis 7. Nam draconis pestiferi


Vicit athleta nobilis, Saevitiam compescuit
Post cujus nequam cxituni Et populos innumeros
Hie pontifex eligitur. Adauxit coeli domino.

4. Cujus castis affatibus 8. Nosque a culpae nexibus


Constantinus tunc Augustus Eruat suis precibus,
Hortatur Cliristo credere, Qui pro tonantis gloria
Renatus est baptismate. Ejus canimus munia.

9. Deo patri sit gloria.

V fol. 22 b; P fol. 35 b; aus ersterem bei Ozanani 1, c. und Mignc


PP. LL. 151, p. 814. —
Ferner: Hymn. ms. Capit. A'eronen. 109. saec. 11.
A. — Hymn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. B. —
15rev. ms. Venetum saec. 14. Cod. Marcian. L I 81. C. — Brev. ms. Romano-
Franciscan. saec. 15. Cod. Neapolit. VI F 21. D. Hymn, ms. Campensis —
nnni 1462 Cod. Darmstadieu. 521. E. —
Brev. ms. Vallis Umbrosae saec.
15. Cod. Mediceo-Laurentian. Conv. sup. 457. F. —
1 , 2 egregiae P. —
1,4 Decantent VP decantat ACF. 2,1 Quem —
in annis indolibus VPAEF; quae in annis etc. C. 2,2 Torculentus C.
;

— —
-^), 1 persistit C. —
3, 3 exitus A. 4, 3 Hortatus AF. —
5, 2 elephantico —
C. — 5, 3 Est mundatus EF. —
6,1 Dein A; Te hinc C; Deinde F. —
6, 4 Bella vicit C: intrepidos E. —
7, 1 draconem pestiferum C. 7, 4 —
Adauxit korrigiert in advexit V; Traxitque coeli C. 8, 1 Nos quoque a —
<ulpae VPC; culpis nexibus, Ozanam-Migne. 8, 2 Eruat sanctus precibus —
P; Emat suis precibus C: Eruit suis, Ozanam-Migne. 8, 3 In ejus festo —
canimus F. —
8,4 Ejus canamus muniat, darüber korrigiert: annua VP:
Canamus ejus annua C; Ejus canimus hymniaE: Hymnum ejus libentins F.
— 3S —
24. In sancti Sihestri.

1. Voce jucunda resonemus omnes,


Laudibus sacris Studium ferentes,
Urbis Romanae modulando patrem
Laude, Silvestrum.
2. Hie pius pastor gregis atque tutor.
Lux fuit caecis baculusque claudis
Ac Signa fecit paradisiaca
Plurima terris.

3. Qui viam cunctis rectissimam monstrat,


Percusso regi reddit saiiitatem.
Unde cernentes meruere cordis
Sumere lumen.
4. Summa virtutum viguit per ipsum,
Ciaritas cunctum radiando mundum,
Ac sicca corda rigavit tideli
Christi lavacro.

5. Animas multas conjunxit aiigelorum


Esse coetumque Dominique templam
Ac decemchordo reboare uablo
Xocte dieque.
6. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi. Christe. genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

fnl. 23 a: P tbl. 36 a: aus V Ozanam


V 1. c. und Mipie I. c. M. —
3. 1monstravit VPM. —
3. 2 ivddidit P. -4, — 3 tidele VM, lidelem P. —
0. 1 korrupt: angelorum M^M, 1: junxit? — ö. 2 Esse coetumque VP,
Ecclesiae coetumque M. —
o. 3 Ac decem cordo ^'P. —
ö, 4 Moctem diem-
que A''PM. — 6, 1 Gloria patri Deo P, patri als Korrektur oder Glosse
über Deo V. —6. 4 re<rnet M.

'^0. In saneti Sihestri.

1. Christe, rex regum. dominator magne.


Patris immensi soboles perennis.
Su]>plicum vota pariterque odas
Suscipe Clemens.
2. Tu probra mundi noxiaque tergens,
Insuper miro radians splendore,
Tribue Clemens bonitatis dona
Coeli praeclara.

3. E quibus summis veneramur almum.


Urbs magna nobis decus hoc concessit,
Gens Komanorum patris mundi tota
Cuncta per orbem.
39

4. Qui postquam sanctis est perfusus undis,


Sacris imbutus literisque doctus,
Spiritu fervens Domino juvante
Cumula semper.
5. Hie recte parcus pater sanctus iiKiuam, :

Stulte hac nocte animam efflabis,


Quare non cessas poena cruciare
Christi cultores?

6. Statimque pastor sanctitate dignus,


Romani tandem populi electus,
Tyranni saeva latitans secessit
Suo cum clero.
/ Horrens Augustus tam immane scelus
Laetas remisit cum matresque natis,
Omnibus donans sua pietate
Commoda vitae.

8. Gratia Christi vere inspiratus


Petrus cum Paulo monuit piscina
Aquarum unda medendique sibi
Salus requirat.

9. Praesul vocatus populi, benignus,


i^lacitus, Clemens exstititque regis,
lllico sancti monstravit liquoris
Christi virtute.

10. Praedicat Christo famulare plebem,


Allevans, moerens, dudum exhortando.
Commoda praestans, jugiter fidelis
Semper orando.
11. Sicque devotus veritatis facta
Crebrius donans famulando poli
Vitae et regnum meruit beatum
Scandere clarus.
12. Gaudet insignis sua plebs sacrata
Romana, plaudit renovata undis,
Quos tuis sanctis meritis antiquis
Fraude devastat.
13. Faveto omnes tibi servientes
Hostis maligni quatiendo fraudes,
Quatenus cuncti mereamur veram
Cernere lucem.
11. Poscimus, alme, nimium beate,
Pro nobis ora Dominum rogando,
üt mundi mala valeamus omnes
Pellere procul.
— 40 —
15. Sit tibi laus, trinitas iramensa,
In qua exsultat nunc coeli caterva.
Nobis ut (Ion es gratiamque veram
Semper in aevum.
A' 28 b: P fol. 36a: aus V bei Ozanam 1. c. und Mi^ne 1. c. p. 815
tbl.

M. — g^ubema altor (lies gubemator) niagne ^^


1. 1 1, 2 pereuni V. — —
2, 2 spk-ndorem P. —
2. 4 Praeclara coeli VPM. 4, 1 profusus M. 4, 2 — —
Sanctis M. —
4, 4 so VPM. —
5, 1 Ic recte P: Te recte M: lies inquit? —
6, 2 h'omanus VP. —
6, 8 TTrannus VP. 7, 1 Exhorrens A'PM. 7, 8 — —
Omuibus dona P: donis AM. '— 9. 4 A'irtute Christi A'PM. 10, 3 fideles —
VPM. — 12, 2 plaudet VPM. — 12, 3 sq. korrupt. — 13, 3 cunctis VP. —
1-^. 1 laus wie so oft dreisilhig-. — 1.5. 2 In quo VP,

2(1. In Ootava Doiniiii.

1. Au^tor perennis gloriae. 5. Septem dierum cursibus


Qui septiformis gratiae Nunc tempus omne ducitur,
Das spiritum credentibus, Octavus ille ultimus
Adsiste mitis omnibus. Dies erit judicii.

2. Expelle morbos corporum. 6. In quo. redemptor quaesumus,


Mentis remove scandalum. Ne nos in ira arguas.
Exscinde vires criminum. Sed a sinistra libera.
Fuaa dolores cordium. Ad dexteram nos colloca.
3. Ut cum preces susceperis 7 Fundere preces tempus est.
Clemens tuarum plebium. Dioi cursus admonet,
Reddamus omnes gloriam Canere laudis canticum
Trino Deo per saecula. Tibi, redemptor omnium.

4. Octavus horae circulus 8 Serenas mente^ effice,

Jam vergit omnes instruens. Opus honestum perfice.


Diem futuri examinis Preces orantum accipe.
DeÜere cum suspiriis. Vitam perennem tribue.

9. Gloria tibi, Domine.


V fol. 241); P fol. 37 a. —
1, 3 Daus VP 8. 2 utranini A'P. — 3, 4
Trino Domino VF. — 4. 3 De diem VP.

27. In Ej>ij)hania 1)N.

1. Inluxit orbi jam dies 3. Ropfatus est ad nuptias.


Corusca tot miraculis. Aqua replevit bydrias,
In quo decursu temporis Sermone sai concite
Signis Dens se prodidit. Mutavit unda originom.

2. Mitis. benignus arbiter 4. Stupeut fluenta gignere.


Haec cuncta fecit provide. Natura quae non contulit,
Humana mens ne falleret Pallor ruborem parturit.
Sed se colendum crederet. Et vina currunt flumine.
- 41 —
5. Johanne baptista sacro 7. Dicente patre. quod meus
Implente munus debitum, Dilectus hie est filius,

Jordane mersus hac die Sumensque sanctus spiritus


Aquas lavando diluit. Formam columbae coelitus.
6. Non ipse mundari volens 8. Hoc mystico sub nomine
De ventre natus virginis, Micat salus ecclesiae,
Peccata sed mortalium Persona trina commanet
Suo fugare lavacro. Unus Deus per omnia.
9. Tu esto nostrum gaudium,
Qui es futurum praemium,
Sit nostra in te gloria
Per cuncta semper saecula.

V fol. 27a: P fol. 39a. —


Vgl. Moue I, 77 M. —
1, 2 coruscans VP. —
1, 3 decursus F. — 3, 3 Sermones P. —
4, 2 contigit YP. —
4, 4 Vincina cur-
runt flumina VP. — 5,1 sacrum VP. —
5, 2 Implevit ^'P. 6, 2 De ventre —
matris virginis VP. —7, 4 Formam advenit coelitus VP. 9, 1 Nur diese—
Zeile V. — 9, 4 cuncta landet saecula P.

28. In SS. Jiiliani et IJasilissae.

1. Artifex poli siderumque fictor,


Arvi patrator pontique locator,
Christe, rex regum, astrifer immense,
Cuncta qui regis.
2. Nomine trino qui ubique pollens,
Te tremit rerum machina cunctarum,
Aether et humus mariaque cuncta.
Sol atque luna.

3. Accipe hymnum. petimus, et Carmen,


Tui quae fundunt famuli per annum,
Martyris almi festa recensentes
Nunc Juliani.

4. Cuncta qui sprevit peritura cosmi,


Calcavitmortem signa per stupenda,
Exstitit tuus signifer invictus,
Hostes prosternens.

5. Antiochenae civitatis ortus,


Unicus tantum genitori natus.
Micuit saeclo, tyrannis ut jubar
Luce coruscans.
6. Rhetoricorum studiis refulget,
Cunctos praccellens musicos et scribas,
Physicos namque dialecticosque
Christi sophia.
— 42 —
7. Poteris nmii Basilissae junctus,
Conjugi sacrae, spiritu non carne,
Manciis altrici unica ut ipse
Germine claro.

8. Mille devicit ^Nlartiaui artes.


Praesidis diri. chelydri cruenti.
^laxiniiani tempore Angusti,
Rabidi regis.

9. Millium raille animas ad Christum


Traxit athleta hostibus devictis,
Machinis cunctis superatis rite
Fidei scuto.
10. Instar et conjux sociavit multos
Civibus sanctis virgines. quas traxit
Ore luporam recii«iante? nuptum
C'hri-ti amore.
11. Xamque post omnes obieus sacrata.
Merito sequens gregem. quem ducavit,
Veraque sistens pastrix non metella
Corpore casto.
12. Poena post ampla laureato sponso
Mx unquam cujus valet fari plei'tro,
Adstniit parem falerata sanctis
Inquiens ita:

13. care. veni. alti regis jussu,


Hodie palma consummato cursu
Xobiscum fiiii magno cum triumpho
Vita perenni.
1-4. Lau- sempiterna trino sit et uni.
Tanta qui reddet suis servis dona.
Suo qui ponant pro amore vitam
Sanguine rubro,
V fol.29a: P fol. 40b. — 1.2
2. 1 Zu ergänzen e?.
Arvae V. — —
3. '2 quas fundunt VP. —
1 Anti«.chena civitas ist a.U Städtenamo be-
•">.

handelt. -5. —2 Unicum natum VP. . . .



7, 1 Poteris VP. Genitivbildung
von p'itisV —
7. 2 Conjugis VP. sacra P, «piritus VP. 7, 3 altriee unicam P; —
vgl. Ö. 2 — 1 Maitiane P.
''r'.

8. 2 cruenti? VP. — 9. 2 atliletas V: hortibus
detlictis P. —
10, 3 recu.'jante nuptu VP. —
11, -4 Corpore ca.«to: über casto:
sacro VF. —
12, 1 sq. Constr. Laureato post sponso, cujus poena ampla vix
:

unquam valet fari plectro? 13, 3 frue VP. — 14. 1 trino fehlt P: uno ^^*. —
— 14, 3 Vita VP.

2t». In .SS. Jiiliaiii et Basilissae.

1. Fratres. tibrarum caniiine 2. Pudore fretus viscerum,


Christi pangamus martyrem Carnale arcens vitium.
Nunc Julianum caelibem, Cuncta dedignans rurica.
Aevum tenentem tenuem. Adeptus est sublimia.
48 —
3. Praevaluit ingenio 8. Belloruni saeva comprimit,
Falsa decreta principuni. Fossus perdurans ungulis,
Multos suo auxilio Piscis acut! vertice
Choro nectens uranico. Permansit magis stabilis.

4. Quis amplo \alet famine 9. Spirarum et sacrilegos


Verum laudare martyrein, Mille cultores daemonum
Omnes qui minas sopiens In hora flexo poplite
Et laqueos pertransiensV Illius Christi robore.

5. Confractos nempe glutinans 10. Macronis ense desinens


Proculqup pellens ulcera. Tripudiantem verticem,
Pliautasticos refocillans Vernaiitem tlore roseo,
Et debiles consolidans. Semperque vivens Domino.
6. Orbatis fundens luinina, 11. Tantorum signis praepotens,
Patescunt sibi opaca, purpurate belliger,
Averno trahens aiiimas, Tuis adesto famulis
Resuscitans cadavera. Nunc festa celebrantibus.

7. Phalangas multas putridas 12. Trinoque uni Domino


Demergen? idolatricas, Sit semper jubilatio,
Frigescens ignes validos Suos ut jungat famulos
Nee sensit frustes frigidos. Angelico consortio.
V fol. 30a; P fol. 41b. —
1, 4 tenente VP: oder lies: Aevo tenente
tenui? — 4, 3 Omnesque VP, dann müfste sopientem etc. folgen; bei qui

. . .

sopiens wieder est zu ergänzen. —


5, 3 Pliantastico VP. —
7, 3 ignis VP.
7, 4 lies: fustes rigidos ? —
8, 2 Fossis VP. —
8, 3 acutis verticem VP. —
9, 2 Milles VP. —
9, 3 sq. Das Folgende ist offenbar verdorbener Text mit
ausgefallenem Zeitwort. —
10, 1 Mucrones VP. —
10. 2 Tripudiante P —
10, 3 flores roseo \'P.

i>(). Iii saiicti 3Iauri moiiaclii.

1. Adest celebritas nobis, carissimi.


Mauri eximii, quae sacris refulget
Ejus dignis meritis
Atque ornat miraculis,
2. Cujus nobilitas ex senatoribus,
Cujus miris claruit actibus,
Cujus vitam patris
Sequcndo egit miraculis.

3. Hie est amabilis patris Benedicti


Bonus discipulus. cujus imperio
Cito Placidum
De unda rapuit.
4. Postquam discipulos suos perdocuit
Vitam caelibem agere,
Christi praemisit in regno,
Eos post secutus est.
— 44 —
h. Dona, quae petimus, confessor levita,
Maure, felicibus vivere actibus,
Ut cum saiictis pariter
Esse mereamur.
6. Praesta summe pater patris et unice,
Amborumque simul Spiritus, annue,
Qui regnas Deus omni
Unus tempore saeculi.
y fol. 81a: P fol. 42 a. —
Mit Ausnahme der Doxolog-ie einer der
-verrottetsten Texte, dem ohne
weitere Handschriften nicht zu helfen. Alle
Fehler und Lücken sind VP gemeinsam, nur 3, 2 cujus impio P: da ist nichts
anders thunlich, als einstweilen den verwilderten Text der Quellen liegen zu
lassen wie er liegt. —
1. 4 Lies: Ac ornata miraculisV 2, 2 Lies: Cuju^ —
vita miris?

31. Iii saiicti Maiiri.

1. Christc sanctorum decus angelorum


In polo sedes terramque gubernas
Famulis cede tidelique tuo
Plaudere Maure.

2. Odor paternus tradit duodenis


Latice litans puerum abstraxit
Sospiti clodo incolume levat
Meas nabagro.
3. Casus vianti reparato cursim
Viduae prolem solvit a moerore
Equinis lapsus scapula confractus
Famulus reddit.

4. Ores celestos qui probra censentur


Antiquum vasos piaolique multans
Lumina fcrri precibusque instat
Animas reddit.
h. Metas contemplans spiramine sancto
Imminens saevis doloris perlatus
Aris applicans in prece reddens
Spiritum Deo.

•6. Saeva tyranni facinus alludens


Subsequens poena cernitur obtutus
Inspectus calce ferula percrcbo
Iclibus Caput.

7. Preces obnixas levitaque tibi


Pangimus praesta nobis per delicta
A'eniam dones nostrisque piaclis
Mundes al» omni.
— 45 -
8. Doxa sublimi referaraus patri
Paiigamus laudes filioque simul
Spiritu sancto tribus hoiior unus
Cuncta per saecla.

V 31 b; P fol. 42b.
fol. —
Auch bei diesem Hymnus gebe ich den Text
von VP schlechterdings wie er liegt, ohne jeden Versach einer Herstellung,
die mit diesen beiden Quellen nicht zu erreichen ist. Ich verzeichne nur
deren gegenseitige Unterschiede: 1, 3 Famule P; cede soll soviel sein als
concede. —
2, 3 Sospitico deincolume P. —
2, 4 So VP; lies: Means ab
agro ? —
4, 1 Prescelestos P, falsche Initiale. —
4, 2 vasor P. —
5, 2 prolatu*
P: —7, 1 qui tibi P. -
8, 1 Voxa V, fehlerhafte Initiale.

82. In saiicti Mauri.

1. Confessor Doraini, Maure, paterni


Sumrais pro meritis nominis haeres,
CoUibratus ades regis amicis
Cunctis praecipuis omnitenentis.
2. Clemens vise locum, quo puer olim
Obversatus eras dogmate sacro,
Oblatus Domino dote parentum,
Nutritore cluens jam duodennis.
3. Parens imperio curris in undis,
Erepto socio laude bearis,
Primum discipulum sie imitaris,
Qui primus liquidas presserat undas.
4. Claudus te quaerula voce perurgens,
Exhinc nempe tua fert prece gressum^
Virtutum studiis tantus haberis,
Quo magnis patribus par videaris.
5. Te dux eximius ac pater almus
Gallis archiatrum dat animarum,
Hinc jam collacrimant oscula fratrum
Abscessumque tuum flendo susurrant.
6. Annos cum tibi dat aurea libra,

Ad lucis patriam lux tua spirat,


Qua solis radiis cuncta videntis
Perfusus placidis large coruscas.
7. Te nunc suppliciter quaesumus una^
Ut nobis veniam rite preceris.^
Evicto stadio quo mereamur
Tecum perpetua sede locari.
8. Praestet altithroni summa potestas,
Quae coeli solio regnat in alto,
Solo velle suo condita servans,
Fixus imperitans cuncta gubernans.
— 46 —
^' toi.P toi. 4-\:\.
o2a: —
Ferner: Hyiuu. ins. Casineiisis saec 10, Cod.
Ca.sineii. Ö06.A. Brt'\ —
ms. Casinensc saee. 11. Cod. Vatican. Urbiu. 585.
.

B. —
Hyinii. ms. S. ISoidiiae Heueveut. saee. 11. Cod. Neapolit. VI E 43. C. —
Brev. ms. S. Sopliiae Boiieveiit. s.iec. 11. Cod. A'atican. 4928. D. Hymn. ms. 8. —
Renati Surrentini saee. 1:1 Cod. Barberin. XI 171. E, 1, 8 Collibratis —
P. —
1. 4 nnniitenentis fehlt N'P. —
8tr. 2 lautet nur in K:

Clemens perjtetuo vise Casiuum,


C^ui splendet celebris corpore patris,
In ([uo saera data constat,
tibi lex
Quam seripsit monachis dextra magistri.

leli halte Fassung: für die ursprüng'liche. Eine Notwendigkeit sie zu


die.se
ändern ein. als Munnnolus luid Aigulplnis (ca. 606) den Leib des
trat
heiligen IJenedikt nach Fleury-sur- Loire überführten, der mons Casinus
also nicht mehr durch seine (Gegenwart glänzte. Ist dem so, so erhalten wir
einen wertvollen Anhaltspunkt bezüglich des Alters dieses klassischen Liedes-
— 2, 2 Observatus P. —
2, 4 duodenus P. 3, 1 Parens irapio P cursis — ;

VP. — 4,2 Exin Maure sua E. —


eximius te pater E.
5, 1 — 6, Innos
1
jam til)i dans. mit falscher Initiale VP. 6, 8 Quam P. — — 6, 4 coruscat
P. — i>, 1 altithruno FE. —
8, 4 cuncta regendo \'P.

38. lii saiicti Mauri.

1. Sacrae refulgent iiiystica ('). Sic et lavantem tluctibus


Festivitatis gaudia, Pucruiu retraxit crinibus
Qua conditur coelestibus Currens per undam fiuminis
Maurus, pater sanctissinius. Jussu piü boiii patris.

2. Hie doctus a cunabulis 7. Cujus recedens spiritus


Renuntiaie terreis Cum tenderet coelestibus,
Sectatus est coelestia Hie mente vidit lumine
Vitam coercens regula. Ejus vitam splendeseere.

3. Virtute se jam carneos 8. Moiistravit inde pluribus


Motus refraenans coelicos Bellum parare moribus
Actus reportat inuuere Et temporum diserimiiie
Tuo, rex invictissime. Normali vita vivere.
4. Naui Jam laborans improba 9. Huiic ergo taiitum mentibus
Fessos obedientia Puris preeemus saepius,
Artus quieti reddere Ut ejus interventibus
Parabat et quiescere, Levemur in coelestibus.
5. Cum clodus en et auribus 10. Hoc indivisa trinitas.
Pucr videtur perditus, Hoc alma praestet unitas,
(ui mox divini muneris Quae saecla texens saeculi
Plenam salulem contulit. Gubernat indomabilis.

\'
P fol. 43 b.
fol. :i2b; ~
Str. 1. 4, 7, 8 vgl. Analecta hymnica XII,
p. 191. A. —
3 conditus P, korrigiert in conditur V.
1, 2, 4 Vita coercens —
regulam VP. —
4, 1 laboras \F. 4, 3 Arctus V. —
4, 4 Parabat requies- —
cere A. —
6, 1 Sic et levantem V. 7, :) linnini ^'P. —
8,2 fehlt VP, —
ergänzt nach A. —
9, 3 ejus intuentibus VP.
— 47 -
34. In saiicti Severiiii.

1. Canticum laudis Domino canentcs


Hunc diem l'estum celebremus omnes,
Quo Severinus penetravit almus
Celsa poloruiii.

2. Quis stilo dives modulaiisque plectro


Cuncta signoruiii replicare possit,
Quac potens Christus studiis opimis
Contulit ejus.

3. Inclitus vates niniiumque felix,


Saepius cui Deus intimabat
Tunc ad oppressi populi saluteni
Multa futura.

4. Voce praesaga iaiiueos latronum


Atque praedonum machinas rctexens
Valde tutabat inonitis supernis
Oppida fessa.

5. Luke solamen iniseris ininistrans


Horridam pestem famis aniputavit,
Barbara plures feritate victos
Solvit ab hoste.

6. Magne confessor, bumilis inagister,


Tu quidem normam iiionacbis dedisti,
Calle demonstrans sobrio sequaces
Scandere coelum.

7. In tuis sacris manibus refulsit


Coelitus lumen, refluensque crevit
Ad tuos haustus olei liquamen
Fontis ad instar.

8. Condolens cunctos inopes fovebat.


Languidos sanans relevabat aegros
Omnes, ac tendens salubrem medelam
Sumpsit ab illo.
9. Tuque Silvinum loculo jacentem
Fratribus coram precibus peractis
'
Morte devicta redire fecisti ad
Gaudia vitac.
10, Cereus flamma tidei cremante
Arguit sanctus pater infideles
Moxque flammescunt deitatis igne
Aigida corda.
— 48 —
11. Hujus ail fuuus venieus sacratum
Mutus accepit modulos loquelae,
Caecus exsultat, procul ambulantes
Ceruere notos.

12. Neapolis. gaude, redimita festis,


Plaude coelestem retinens patronum,
Quem tibi summus decus et juvamen
Praestitit auctor.

13. Hujus Clemens meritis Creator


Gloriam nol>is veniamque confer,
Quo tui cultus super astra semper
Luce fruamur.
14. Gloriam patri resonemus omnes,
Gloriam Christo supplices canamus,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

y33 a:
fol. P fol. 44 a. — Aus A' bei Ozanam und weiter bei Migne
c. 816 M.
p. — 2, 1 Qui VF. —10, 1 Cereos VPM. —
10, 3 Nosque
I.

llammescimt VF. — 11, 1 sacratus F. — —


12, 1 gaudet redimita festa VF.
12, 3 decet et F. — 14. 1 Von der Doxologie nur eine Zeile VF: ergänzt
nach Morel No. 339.

35. In sancti Severini.

1. Gloriam Christo Domino canentes


Hunc diem sacrum piacide colamus,
(^)uo Severini pretiosa membra
Sumpsimus almi.

2. Hoc die sacro Dominus redemptor,


Vita sanctorum, via, salus, virtus,
Contulit nobis decus et salutem
Corpore sancto.

3. Quando infidelis truculentus atrox


Rex Africanus veniens volebat
Italos cunctos gladio cruento
Tradere morti.

4. Sed Deus clemens pietatis auctor


Conterens illum gladio superno
Eruit clare sibi servientes
Signa patrando.

5. Jamque stellarum radii volantes


Aethere toto nimio replerunt.
^lore pugnantum celeres videntur
Currere contra.
— 49 —
6. Unde gaudendo, populi tideles,
Plaudite Christo Dominum colentes,
Colla qui vestra placidus redemit
Mortis ab ore.

7. Parthenopensis populus, potenter


Plaude, patronum retinendo magnum,
Qui malis pulsis tibi saepe multa
Commoda praestat.

8. Haec domus Christo Domino sacrata


Spien det insignis redoletque valde
De piis magni meritis patroni
Jam Severini.
9. Hie Salus aegris datur et medela,
Lumen orbatis, medicina claudis,
Sanitas fessis, fugiunt venena
Daemonis atri.

10. Hie pio Christi famuli precatu


Criminum nexus pereunt atroces
Atque coelestis reparantur alma
Munera vitae.

11. Dei magnis meritis amice,


Posce coelestem, Severine, regem,
Quo sui regni mereamur omnes
Scandere sedem.

12. Gloriam patri resonemus omnes,


Gloriam Christo supplices canamus,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

V fol. P
fol. 44 b.
34 a; 2, —
1 Hodie P. — 2, 3 decus consolamen P.
— 3, VP.
1 infideles —
6, 1 populus VP. — 6, 3 Colla quod V. —
9, 3
fessi VP. —
10, 4 Munera Christi, korrigiert vitae P. —
12, 1 Doxologie
nur begonnen VP.

36. In sancti Sebastiaiii.

1. Martyr Dei egregie, Linguae torpentis vinculum


Intende melos gloriae, Absolve fandi dans donum,
Sebastiane belliger, Ut quondam mutae feminae,
Immensi regis signifer. Christi ditatus munere.

2. Devotes tibi famulos, Per sagittarum jacula


Peccati sorde languidos, Rogamus, patris vernula,
Sana, virtutum artifex Per rivos tui sanguinis,
Yerbique sator multiplex. Iram remove judicis.
Dreves, Hymnarius Severinianus.
— 50 -
5. Ut tecum laudes perpetim 6. Laus sit parenti Domino,
Christo canamus affatim, Laudes canamus unico,
Tuis eniti precibus Laudes amborum flamini
A poenis infernalibus Per tempora laudabili.

V fol. 35 a; P fol. 4o b. —
Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. S. Sopliiae Benevent, saec. 11. Cod.
Neapolit. VI E 43. B. —
Brev. ms. S. Sophiae Benevent, saec. 11. Cod. Vatican.
4928. C. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican. Urbin. 585. D. —
Hymn. ms. Neapolit. saec. 13. Cod. Neapolit. VI G 29. E. Hymn. ms. S. —
Scliolasticae Casinen. saec. 15. Cod. Casinen. 869. F. Hymn. ms. S. —
Kenati Surrentini saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. G. 3, 1 torbentis P. — —
3, 4 ditatur P.

37. In sancti Sebastiaiii.

1. Sebastian! incliti 6. Quorum Tranquillinus pater


Dicatus almo sanguine Ut Christo corde credidit,
Dies refulsit annuus, Dolor fugit ex artubus
Triumplium ejus personet. Ejus medullis insidus.

2. Diocletiani tempore 7. Hie imbuit Chromatium


Saecli retectus chlamyde Proli tonantis credere
Latebat intus vir sacer, P^ecitque hunc christicolam
Christum ferens in pectore. Salute membris reddita.

3. Tunc caecus in custodia 8. Quos nominatus pestifer


Error tenebat martyres, Telorum ictu lacerans
Quos sauciare lubricus Caedensque viros mactavit,
Gestiebat anguis callidus. Junxit polorum incolis.

4. Interritus constantia 9. Hinc deprecamur, inclite


Enipit diceus athleta: Sebastiane signifer,
Non vos amor retorqueat Ut apud altum judicem
Parentum Christi a lide. Placatus tu nos adjuves.

5. Mox clarus sacra semina 10. Oratione sedula


Horum refudit mentibus, Tua nos illuc eleva,
Firmavit vires in fide, Quo te nunc cuncti credimus
Exstinxit aevi fomitem. Esse cum Christo Domino.

11. Gloria patri Domino,


Doxa Sit unigenito
Una cum sancto spiritu
In sempitema saecula.

V fol. 35 b; P fol. 45 b. —
Ferner: Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13.
Cod. Neapolit. VI G 29. A. —
ms. S. Sebastiani saec. 15. Cod. Ne-
Offic.
apolit. VI F 8. B. —
3, 1 custodiam A. 3, 4 callide VA.— 5, 1 Mox clarus- —
que sena A; mox claritatis semina B. —
5, 2 Eorum refudit A. 6, 3 ac- —
tubus P. —6, 4 insidus VPAP; lies vielleicht doch insitus oder insidens?

Str. 7 u. flf. fehlen B. —
8, 1 nominatos A. —
Str. 9 und 10 fehlen A. —
11. 1 Deo patri, nur dies A: Laus sit parenti Domino, mir dies B.
— 51 -
38. In saiictae Agiietis.

1. Agnetis festum martyris, 4. Haec strinxit luxus juvenum


Deo dicatae virginis, Dei monstrando nuntium,
Colamus omnes socii In domibus scortantium
Carmen caiiendo seduli. Praeclarum cernunt angelum.

2. Quam auro texta cyclade 5. Psallamus ergo strenui


Christus vestitus podere Laudes ferendo virgini,
Sponsam ornavit fulgidam Ut nobis coeli principem
Donando vestem mysticam. Efficiat placabilem.

3. Haec minas sprevit principis, 6. Precamur, virgo fulgida,


Poenas derisit corporis, Nobis faveto sedula,
Haec moecbum ducis filium Qui tibi melos gloriae
Yitae donavit mortuum. Pangamus omni tempore.
7. Laus patri invisibili,
liaus ejus almo flamini,
Laus sit et unigenito
'

Orbis terrarum Domino.


V fol. 36 a; P fol. 45 bis a. —
Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Benevent, saec. IL Cod.
Neapolit. \T[ E 43. B. —
Brev. ms. S. Sophiae Benevent, saec. i*/i2. Cod.
Vatican. 4928. C. —
Hymn, ms. Neapolitanus saec. 13. Cod. Neapolit. VI
G 29. D. —
Diurn. ms. Cisterciense saec. 13. Cod. Oxonien. Miscell. Liturg.
13 1. F. —
Hymn. ms. Florentinus saec. 13. Cod. Mediceo - Laurent. Aedil.
186. E. —
Brev. ms. Yiennense saec. 14. Cod. Parisien. 1285. G. Brev. —
ms. Praedicatorum saec. 14. Cod. Londinen. Add. 17007. H. Brev. ms. —
Vallis Umbrosae saec. 15. in. Cod. Londinen. Burn. 333. J. Brev. ms. —
Yallis Umbrosae saec. 15. Cod. Mediceo -Laurent. Conv. sup. 457. K. —
Brev. ms. Benedictinum anni 1476. Cod. Oxonien. Miscell. Liturg. 137. L. —
Cfr. Morel No. 342.

1, 1 festa L. —
1, 3 omnes servuli G. 1, 4 sedulo P. —
2, 2 pon- —
dere J. —
4 veste mystica G.
2, 3, 2 Poena VP. — 3, 3 Haec martja* —
GL; ducis G; dulcis L. —
5, 1 Psallamus omnes strenui G. 5, 2 Lau- —
dis .virginis VP.
. —
5, 4 Efficiant VP. 6, 4 Canamus omni L.— —
7, 2 Laudes canamus unico J. —
7, 3 Laus sit unigenito VP; Lausque sit
EH; Laus nunc sit G; Laudes amborum flamini J. 7, 4 Per tempora —
laudabili J.

89. In sanctae Agnetis.

1. Quae mens recensere audeat, 3. Agnes puella nomine,


Quae lingua posset eloqui, Vultu decora nobili
Castum lupanar virginis Genusque pulchra, denique
Probique poenam in fornice. Decus fuit periculum.
2. Saevo tyranni tempore 4. Nam persecutor imparem
Silere praecepta est fides, Tantae puellae spiritum
Puella sermonem Dei Mortem pudens prominitans
Ferebat, aequalis caro. Aut fornicare, aut immola.
4*
— 52 —
5. Nee immolabo diis, ait, 7. Ut quisque adit fornicem^
Nee fornicabor corpore, Casto reverti corpore,
Pudor tidem tuebitur, Uiius furens libidine
Fides pudorem, utrunique Deus. In vestibulo concidit.

6. En optio digna idolis, 8. Quaesita causam prodidit,


Ubi probum vas supplicum est, Adesse virgini angelum,
Yirgo in lupanar ducitur Rogata vitae reddidit
Sanctumque tit per virginem. Gravi peremptum funere.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 37 b : P fol. 46 —
2 aeloqiii V, aliqui P.
a. 1,4 foniicem
1, —
VP. — 3, 1 A^e VP. —
3 2 Viiltum decora nobile VP.
puelle 4, 2 —
Tauto puellae VP. —
4, 3 lies: Morti putans? 6, 4 Sanctum fit lupanar —
per virginem VP. —
7, 1 adiit VP. 7, 3 libidinem VP. —
8, 4 peremptus —
VP. — Der Hymnus erinnert, wie nicht leicht ein anderer, an die poetische
Diktion des Ambrosius, womit indes nicht gesagt sein soll, dafs irgend ein
Anhalt vorliegt, an seine Urheberschaft zu denken. Das Gegenteil. Einige
.Stellen bleiben dunkel und sind vielleicht verderbt.

40. In saneti Vinceiitii.

1. Adest miranda passio 5. Exbinc reponunt moUibus


Levitae, saneti martyris, Christi fidelem militem,
Cui Clara virtute fragrans Carnis relicto pondere
Corona vincenti datur. Ad astra migrat spiritus.

2. Beatus ille spiritus, 6. Feris vesanus imperat


Quem post triumphum proelii, Jactum cadaver mandere,
Post vincla diri earceris Custode Corvo corporis
Coelestis aula suscipit. Fames lupina pellitur.

3. Cuncti mirantur perpetim 7. Gravis tyrannum excitat


Post tot cruorem martyreni, Furor jubetque martyrem
Quem testularum fragmina Insuto gravi herunculo
Mucrone acuto vulnerant. Ponti profundo mergere.

4. Dolore nullo frangitur, 8. Honore summo redditur


Nullaque pocna vincitur, Christo jubente litori,

Flammas ferens per ungulas Revectus undis lenibus


Robusta permansit fides. Praevenit omnes remiges.

9. Exhinc ad coemiterium
Manu fi-riur psallentium,
In saneto domicilio
Christi reponunt militem.
V fol. 38 a; P fol. 46 b. — Femer: Psalt. ms. S. Ambrosii Mediolanen.
saec. ^*/i5. Cod. Ambrosian. H 159. inf. A. —
In A geht Str. 1 die folgende
vorher :

Vincenti, saneti martvris,


Pugnam, triumphum gloriae
Votis refert solemnibus
Anni recurrens orbita.
- 53 —
1, 3 sq. Cui clar.a virtutibus Datur Corona Candida. A. 1, 3 flagrans —
yPA. — 4 suscepit VPA.
2, —
3, 1 Omnes mirantur VPA; dennoch habe
ich Cuncti gesetzt, da der Hymnus augenscheinlich ein ABCdarius ist oder
doch war. —
3, 1 mirentur A. —
3, 2 Post tot cruorera VP, ersterer macht
dazu die Glosse „i. e. tautum"; Post hunc cruorem A. 3, 3 Quem testula- —
rum ag-mine VP; Quem teste lare fragmine A. —
Str. 6 u. ff. stehen als
eigener Hymnus ad Landes A. —
6, 1 Vesanus foris imperat A; Vesanus
imperat feris VP; dennoch stelle ich um, wie im Text, da der ABCdarische
Charakter noch durchgeht. —
6, 3 corpore VP. 6, 4 Famis A. —
7, 2 —
Christi martyrem VP. —
7? 3 Insuto parvo erunculo A. 8, 2 Jubente —
Christo A. —
8, 4 remigans VP. —
9, 2 Manus fertur VPA. In A folgen —
noch weitere drei Strophen:

No1)ilitatur Hispania Quos una fides socios (1. sociat?),


Ut pridem Roma aurea, Honor patris et gloria
Laurentii illa inclita, Et levitarum numeri,
Ista Vincentii sanguine. Quae sunt signata angeli.

Omnes venite pariter,


Christum laudemus Dominum,
Per quem vicit Vincentius
Et sanctus papa Valerius.

Vgl. übrigens Migne 86, 1066 sqq. , woselbst dieser Hymnus mit Teilen
Ton Peristeph. V
verschmolzen ist.

41. In sancti Vincentii.

1. Beatus vir Vincentius, 5. Maximiani tempore


Vocatus nomen meritis, Per diversas provincias
Qui fide Christi potitus Exorta sunt martyria,
Draconem calcat zabuluni. Jugulatur ecclesia.

2. In Spania provincia 6. Ad ultimum Vincentius


Habitans in Valentia, Sanctus deprehensus athleta,
Vitam tenens innoxiam, Passus poenas innumeras
Fidus de Christi gloria. Devenit ad sententiam.

3. Qui plura mirabilia 7. Obtruncatur ex machaera,


Fecit fide Christicola. Corpus sancitur in terra,
Pauperibus vel cgenis Et Sacra ejus anima
Ministrans utensilia. Devenit ad coelestia.

4. Quem reperit per tempora 8. Inter sanctorum congrega


Persequentium pessima Et angelorum agmina
Pro Christi religione Illic martyr collocatus
Nee non fide catholica. Per iniinita saecula.

V 38 b P fol. 47 a.
fol. —
2, 3 Vita tenens innoxia VP. 3, 2 fidem —
VP. — ;

3 Christi legione VP.


4, —
4, 4 Nee in fide VP. - 5, 4 Jugula-
bantur VP. —
6,2 lies deprensus? —
6, 3 poenis P. 6, 4 sententia VP. —
— 7, 2 sanccitur P. —
8, 1 congrega VP.
— 54

42. Iii Coiiversione s. Pauli.

1. Pangamus nunc astrifero 7. Funestiscum epigrammis


Omnes ore melliliuo, Damascum lustraus satagit^
Rite cui cunctae fabricae Arceusque divos famulos
Diversa promant carnüna. Leo sugillat rabidus.

2. Polorum quem moventia 8. Tantorum caedem Dominus


Lympharum atque omnia Non ferens patet omnibus,
Arvaeque voce tinnula Callem sepivit stygicum,
Jugi vernant laetitia. Correxit ita impiiim.

3. Te poscimus, piissime, 9. Lanista, quid me lanias,


Pollutae faucis disjice Bis repetens sie graviler,
Nostri reatum, valeat Invictum pulses stimulum,
üt Sauli fari carmina. Non eris ultra stolidus.

4. Olim propheta praesagus 10. Yibratus alto lumine,


Praesignans almo spiritu, Solo ruens seminecem,
Concretus sui Ultimi Frustra patescunt oculi.
Rapacis fore liberi. Rigescunt mox parasites.

5. Germine vero Tarsicus 11, Erecto tantum vertice :

Signatus invocatio, Quid, inquit, jabes, astrifer?


Gamalieli traditus Nunc urbem. surge. propera
Sophia doctus latius. Ibique te consolida.

6. Hie rudi tirocinio 12. Orbato statim Dominus


Minarum spirans stimulo Direxit adjutorium,
Vasisque diris satrapum Sic Ananiae fatus est,
Nomen falsans deificum. Ut vas electum quaereret.

13. Deo patrl sit gloria.

V fol. 39 a: P fol. 47 b. —
2, 1 Lies Polorum cui? 6, 1 rüde V, —
rudet P. — 7, 1 Funestus V. —
8, 1 caede VP. —
9, 1 lauies VP. 9. 4 —
stolidum VP. — 10, 4 lies paralysi?

48. In Conversioiie s. Pauli.

1. Nunc laudibus symphonicis 4. Pirata modo cecidit,


Resultet sexus fragilis, Qui demum pastor exstitit,
Conversione annua Recuperatus coelitus
Depromat Saulo carmina. Fenestra coeli factus est.

2. Prostratus nempe hodie^ 5. Telluris cuncta climata


Erectus miro ordine, Laude Deo hymnitica
Propheta ut praedixerat, Decantent et sublimia,
Christi mutatus dextera. Quae Paulo rite celebrant.
3. SuiTexit en apostolus, 6. Firmatur doctor gentium.
Qui erat ante stolidus, Qui lapidavit Stephanum,
Resuscitatur gratia Judexque saecli factus est,
Divina, quae prostraverat. Qui est elisus graviter.
— 55 -
7. Luceriia mundo micuit, 8. Adsistat ut superius,
Ceu splendor fulsit tyrannis, Nostri precemur subditi,
Apostolorum ultimus Opemque ferat omnibus
Certavit majus omnibus. Nunc festa celebrautibus.
9. Sit trinitati gloria,
Quae verbo fecit omnia,
Laus, decus et imperium
Eegnanti in perpetuum.

V fol. 39 b; P fol. 48
a. —
1, 2 sexu fragili. VP. —
1, 4 Saulo korri-
giert in Sauli P. — 3,2 stolidnm Y. —
3, 3 Kesuspiratur VP. 5, 1 —
Telluri VP. — 5, 2 Landes Deo hymnifica VP. —
5, 3 Decantes VP. —
5, 4 Qui Paulo VP; lies Paulum? — 7, 4 majus VP; lies magis? — 8, 2
subdita P. — 9, 1 trinitatis VP. — 9, 2 Qui verbo VP.

44. In Praesentatione B3IV.

1. Refulsit almae dies lucis candidus


Partum puellae virginis per aureum,
Quando supernis filius de sedibus
A patre missus homo nasci voluit,
Permansit idem proles alti numinis.
2. Legis sacratae sanctis caeremoniis
Subjectus omnis calamo Mosaico
Dignatur esse, qui regit perfulgidos
In arce patris ordines angelicos,
Coelum, qui terram fundavit ac maria.
3. Postquam puellae dies quadragesimus
Est adimpletus juxta legem Domini,
Maria virgo Jesum sanctum puerum
Ulnis sacratis templi tunc in atriis
Tulit, tremendi genitoris unicum.
4. Mater beata carnis sub velamine
Deum ferebat humeris castissimis,
Dulcia strictis basia sub labiis
Deoque vero homini impresserat,
Ore jubente quo sunt cuncta condita.
5. Duos parentes tulerunt candidulos
Pullos columbae lacteolis plumulis,
Dedere templo par pro eo turturum,
Veluti legis promulgebat sanctio,
Quales perustas consecrarent hostias.
6. Dei sacerdos bumilis, mitissimus.
Erat in urbe, justus senex optimus,
Felix beatus Simeon coelifluo
Sacroque plenus adfuit spiramine
Sacra sub aula verbi Dei conscius.
— 56 —
7. Hie namque tludum rosponsum acceperat
Sacro docente spiritu, quod vinculo
Mortis resolvi non posset de corpore,
Ni:ii videret Christum viveiis Domini,

Quem misit alto genitor de solio.


8. Suscepit namque puemm in manibus
Agens superuo genitori gratias.
Uluis retentans benedixit Dominum,
Amore plenus cordis cum dulcedine,
Addens et alto sermone subintulit:
9. Dimitte tuum, Domine, nunc obsecro,
In pace servum, quia meis mcrui
Tuum videre salutare visibus,
Quod praeparasti pietate unica
Ante tuonim populorum faciem,
10. Fulgensque lumen gentium in oculis,
Gloriam plebis Israelis germinis ;

Positus liic ruinam scandali


est in
Et in salutem Jacob stirpis aureae,
Donec secreta revelentur cordium.
11. Ipsius. inquit. tuam. sancta genitrix,
Transibit ictus gladii per animam ;

Servabat casto mystica sub pectore


Maria verba conferens alacriter,
Dictis supernis credula fideliter.

12. Doxa sit patri per immensa saecula


Et Jesu Christo, patris unigenito,
Decus, potestas, virtus super aethera,
Sancto per omne saeculum paraclito
Laus infinita, honor et imperium.
V 41 b: P fol. 49 b.
fol. —
Bei Dümmler, Poetae Latini aevi Caroliiü
I, p. D.
138. —
1, 2 post aureum D. —
2, 1 Regis sacrato P. 2, 2 Siib- —
jectus omnia YT; omni D. —
5, 3 Dedero A'P. 5, 5 per istas YP. —
7, 2 —
Sancto D. —
7, 3 possit D. —
8, 5 sennones VP. 9, 3 Videre tuum D. — —
10, 2 plebi D, gegen Luc. 2, 82. —
11, 2 per nimiam VP.

45. In Praeseiitatioiio BMV.

1. Illuminavit hunc diem 3. Splendida dextra cereis


Ciaritas veri luminis, Et caritate fulgidi
Quo apparuerat
lucis Hymnum canant in organis
Cunctis in orbe populis. Yocibusque mellifluis.
2. Optima forma carminis 4. Simeonis egregium
Percurrat laudem cantici, Personent ore canticum,
Veri regis adventui Quod prosit audientibus,
Oecurrant reges obviam. Augeat lumen mentibus.
57

5. Israelis ex prosapia 10. Tunc offeruntur munera


Ortus stirpe dignissima Per parentes jam mystica,
Coramorans Hierosolyma, Par turturum volantium
Urbe Deo sanctissima. Columbarumque parium.
6. Erat justus et innocens, 11. Insuper beatissimus
Sedulus Deo serviens, Simeon promit canticum
Spiritus sancti gratiam Afflatu sancti spiritus
Timoratus acceperat. Yirtuteque coelestium :

7. Acceperat a spiritu 12. Nunc me jam, Deus, famuluni


Responsum fidelissimo, Absolve ab ergastulo
A morte fore liberum, Carnis et ire praecipe
Donec videret Dominum. In pacis contubernium

8. Cumque Christum inducerent 13. Secundum verbi gratiam,


Parentes, ut perficerent Sicut ante promiseras,
Secundum legis monita, Cernentem cum laetitia
üt Moyses statuerat: Te tua in praesentia.

9. Iste a sancto spiritu 14. Per lumen mentis gentium


Venit in templum moiiitus Revelasti mirificum,
Sacrisque ulnis Dominum Israel plebi gratia
Bajulat Dei filium. Sit per aeterna saecula.

15. Deo patri perpetua


Maneat laudis unitas,
Filioque sit claritas
Per Spiritus potentiam.

V fol. 43 b; P fol. 51 a. — 2, 4 regis YP. —


5, 1 Isrelis P, ein Zeichen,
dafs das Wort dreisilbig zu nehmen. — 5, 3 Hierusolyraam V, Hierosoly-
iiiam P. —
5, 4 Urbem . . . sanctissimam YP. —
6, 3 gratia YP. H» 4 —
virtutemque YP. — 12, 3 praecipis YP. — 13, 1 gratia P. — 13, 2 pro-
miserat YP.

46. In sanctae Agathae.

1. Triumphum sacrae virginis, 4. Venam requirit generis,


Sanctae Agathae, psallimus, Conditionis stemmata,
Generosa prosapia Probatur casta, nobilis
Claris ortae natalibus. Praerogativa sanguinis.

2. Dum consularis letifer 5. Infestus ad supplicia


Quintianus Sicaniae Saevos motus exaggerat,
Dicatae famam audiens Colaphis caedit faciem
Agathae Dei famulae, Mutare mentem gestiens.

3. Ignescit ira saeviens, 6. Libens tormenta suscipit,


Grassatur furor praesulis, Responsis hostem superat,
Artari fecit virginem, Ferus patrat piaculum
Sisti tribunal praecipit. Nefandi causa criminis.
58

7. Extortam per supplicia 10. Post mortem sanctae martyris


Mamillam excidi jubet, Dapes cunctaqua praedia
Infausto verbo inrogat Avarus adire quaerit ;

Confusionis opprobria : Dum trausvadaret remeo,

8. Crudelis. dire. impie, 11. Invadunt duo pariter


Hoc alumento altus es, Fremeutes equi impium,
Damnasti mammam virginis, Calce morsuque lacerant,
Quam, improbe. tu suxeras. Merserunt unda fluminis.
9. Arma tyrannus gravia, 12. Yotis ergo solemuibus
Testas acutas. suggerit, Sacrata festa annua
Foratum ut aculeis Colamus mente subdita
Corpus vexetur stimulis. Canentes ejus merita.

13. Deo patri sit gloria.

V fol. 44 a: P fol. 51 1i. — Ferner Cod. (.aiiit. Veronen. 90. saec. 9.


A. — Hynm. ms. Xeapolitanus saec. Cod. Xeapolit. VI G 29. B. — 3 13. 1,
Quae generosa AB. — 3 Dicata AB. — 2, 4 Deo A. — 2 furor irapius 2, 3,
A. — 4 praecepit A: praecepit tribimal W. —
3, Penam P, falsche 4, 1
Initiale: requirens A. — 4, 2 Conditione stimate A, conditionis stegmate
ß, conditionis aestimat VP. — 3 Profata casta A. — 2 ravcUS exage-
4, 5,
rans B: JSeomiitus aggerat A. — et 3 caedens faciem B: caedi fociens o,
VP. — suscepit AB. —
G, 1 2 RcvSpondit hoste A. — 6, 3 parat VP. — 6,
7, 1Et torta A. — 2 Mamilhi A: Papillam
7, excidi B. — 3 verba jul«et 7,
A; in fato verba B. — 8, durc A. — 2 alimentum altnm est A; alitus
1 8,
es B. — 3 Ampiitasti. —
8, 4 Quam in crepudiis suxeras AB. —
8. 9, 1
tyranni N'PA. — 2 agutas A:
9, AB. — 3 Furatum ut aguleis sultjicit 9,
A. — 4 vexatur VP vexatum A. —
9, 2 Dabis A victaque praedia 10, :

3 quaeris A. —
;

VP. — 10, 4 transvaderet VP: transvacaret semitum


10,
A. — 11
Str. VPB. —fehlt 2 Frementis A. — 3 morsumque A. ~
11, 11, 12, 1
Vota ergo solemnia VP, — 2 annue AB. — 3 Canamus B: — sub-
12, 12,
diti B. — 4 Ejus laudantes merita.
12,

47. In s. Scholasticae.

1. Hodie sacratissima 4. Descendit ergo solito


Virgo Christi Scholastica Die quadam diluculo,
Membella linquens terrea Quo caritatis xenia
Coelorum scandit ardua. Sorori ferret annua.

2. nuam spiritus paraclitus 5. Post dulcia colloquia


Tantis ditavit opibus. Xec non et vitae pascua
Ut ejus cor mundissimum Refectionis mensula
Templum foret gratissimum. Sobria fert convivia.

3. Cujus frater dulcissimus, 6. Virgo fratrem et devotius


Cunctis poUet virtutibus, Summis implorat precibus,
Illam decrevit propere Quo seeum pernox maneat
Semel in anno visere. Panemque coeli praebeat.
59 —
7. Ad haec frater egregius : 11. At pater permagnificus
Absit hoc, inquit, longius, Ad cellam redit ocius,
Ut extra cellam maneam Ubi cernit post triduum
Curamque fratrum negligam. Sanctae sororis obitum.

8. Sed Caritas in virgine 12. Perfusus ergo gaudio


Majore fervens caumate, Visum narrat continuo,
Caput acclinat manibus, Hanc in columbae specie
Christum rogat enixius. Coelorum alta petere.

9. Tunc subito tonitrua 13. Hinc statim jussit fratribus,


Plenaque metu fulgura Quo niaturarent ocius
Erumpunt atque pluvias Sacrum corpus adducere
Mundo spargunt horrificas. Ejusque tumba condere.

10. Sic frater mansit invitus 14. Jam nos, o virgo nobilis,
Totamque noctem laudibus Tuis commenda meritis,
Expenderat coelestibus, Ut post emensum Stadium
Soror triumphat precibus. Regni sumamus bravium.

15. Laus illi et victoria,


Qui te elegit gratia,
Assumpsit et cum gloria
Per infinita saecula.

V fol. 45 a-, P fol. 53 b. —


Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Benevent, saec. 11. Cod.
Neapolitan. VI E 43. B. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican.
Urbin. 585. C, —
Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13. Cod. Neapolitan, VI
G 29. D. —
Hvmn. ms. S. Eenati Surrentini saec. 13. Cod. Barbarin.
XI 171. E.
1, 3 Mens bella P. —
2, 2 ditatis Y; ditatus P. 3, 1 dulcissimum —
VP. —4, 3 quod caritati E. —
4, 4 ferret animae E. 5, 4 Sobrie E; —
fert civia VP. —
7, 3 maneat P. —
7, 4 neg-ligat P. 8, 1 in virginem —
VP. — 8, 2 Majores YP. —
8, 3 acclinans E. 9, 1 Tum E. —
11, 1 —
pater semper magnificus E. —
11, 3 Ibi cernit E. Str. 13 und 14 sind —
in VP in eine verschmolzen:

Hinc corpus jussit adducere


Ejusque tumbae condere,
Jam nos, o virgo nobilis,
Tuum sumamus bravium.
Auf diesen Hymnus folgt in YP der Hymnus Hunc soror sacra, der in-
des nur ein Bruchstück von Nr. 53 ist.

48. In Cathedra s. Petri.

Beatus Christi famulus, 2. Qui ponti juxta litora


Sanctus Petrus apostolus Christi occurrit gratiae,
Insignis atque precibus Mox debriato spiritu
Christi amore ignitus. Corde reliquit saeculum.
— 60 —
3. Cui conjuiixit socium 5. Petre, pastor ovium,
Chiistus valde cgrcgium. Exaudi preces supplicum
Paulum vere praecipuuni, Raptosque nos a tartaro
Yirtutis maguae thesauruui. Reddas polorum Domino.
4. In sede quoque optima 6. Ut tecum in perpetuum
Sedit post Antiochiam. Nos collaudemus Dominum,
Romam, urbem ditissiniam, Qui siio sacro sanguine
Scandit pro Christi gratia. Genus humanum redemit.
7. Cuncti dicamus gloriam
Deo fideli pectore,
Sit nato ac paraclito
Et honor in perpetuum.

A'
tV.l. 46b; P fol. 54a. —
2, 1 litore P. 2, 2 gratiam P. — Nach —
Str. 4 Deo patri V mit fehlendem Rest. 7,1 gloria. —Die vier ersten —
Strophen dieses Hymnus stehen mit bedeutenden Abweichungen aus Cod.
Rhenov. 91 bei Morel No. 242, aus dem Ilymnar von Moissac in Heft II
dieser Sammlung ]). 88. Dort schliefst das Lied mit Str. 4 wie V, hier folgen
drei ganz andere Strophen als die der Handschrift P. Str. 1 4 sind — —
einem langen Liede auf sämtliche Apostel entlehnt, welches sich in Cod.
Bruxellen. 8860- G7 sacc. 10 in. findet.

49. In sancti (iregorii.

1. Sancti Gregorii praesulis 5. Magnus existens medicus


Hymnum Christo referimus, Infirma sanans corpora,
Qui contempsit saeculum, Devote salvans animas
Mercatus Christi praemium. Possessas a diabolo.

2. Qui in adolescentia 6. Tanta repletus gratia


Praecepta Dei tenuit Obviam Christo abiit
Stipemque hirgam jugiter Et nobis semper maxima
Erogavit pauperibus. Ostendit mirabilia.

3. Instat doctrina orthodoxa 7. Rogemus ergo, populi,


Digna praemia
sortitus Pontificem Gregorium,
Pastorque verus populo Ut ejus interventibus
Summus sacerdos rutihit. Laetemur in coelestibus.

4. Crebris quoque jejuniis 8. Deo patri sit gloria,


Carnis repulit vitia, Sit laus et unigenito,
Saepe docendo populum Sancto simul paraclito
Destruxit mundi idola. In saeculorum saecula.

P fol. 54 a.— Der Hymnus fehlt in V. —


1, 1 Gregori Hs; die Schrei-
bung zeigt an, wie zu lesen (vgl. Analecta III, p. 12, n. 1). 1, 3 fehlt eine —
Silbe am Versmafse. — A'on der Doxologie nur der Anfang; das weitere er-
gänzt aus dem Hj'mnus Evangelista fulgidus, No. 18.
— 61 —
50. In saiicti Gregorii.

1. Ciaret sacrata jam dies. 6. Gessit et curam pastoris,


Quo urbis Römae pontifex Ut gentibus ferret opem,
Polum solutus ex carne Anglos convertit ad fidem
Gregorius petierat. Addens plebem ecclesiae.
2. Tunc magis altum moribus 7. Nam ejus inter caetera
Doctrinaque egregium Virtutum etdocumenta,
A pubertatis tempore Quod gessit post obitum
Almum gerebat spiritum. Suum Romae ad spelaeum
3. magnum clecus ecclesiae, 8. Quidam caecus, a parvulo
sacerdotum gloria, Suo privatus lumine,
Dum gregi praestat pabulum, Antrum excubat avidius,
Tecta paudit mysteria. Lumen requirit perditum.

4. Fulgent verbis et sensibus 9. Sed virtus alma protinus


Ejus dogmata omnia, Favet poscenti anxie,
Sancti ut credant spiritus Suis reddit obtutibus
Doiium fuisse maximum. Lucis munera ocius.

5. Praebent salutis copiam 10. Cujus sane ut precibus


Säle praecepta condita Juvemur omnes poscamus,
Et munus magnum populis Ut coeli aulam propere
Rigans corda mysteriis. Valeamus penetrare.
11. Deo patri sit gloria.

V fül. 46b; P fol. 54b. —


Ferner: Hymn. ms. Neapolitamis saec. 13.
Cod. Neapolitan. VI G 29. A. —
Bei Morel No. 430 aus Cod. Renovien. 91,
M. —
1, 2 pontifex Eomae M. —
1, 3 e carne AM. —
2, 1 Nunc M; almum
moribus A. —
2,2 Doctrinamque egregius VP. 3, — 10
magnum lesen
sämtliche Handschriften, obschon das O überzählig ist und aus 3, 2 herein-
gekommen scheint. —
3, 3 gregis A. —
4, 1 Fulget A. —
4, 3 Sanctum ut
credant siiiritum A; Sancti ut credat M. —
5, 3 mag-num munus AM; populum
M. —
6, 1 Pastoris cessit et curam M. —
Str. 7. ff. fehlen A. 7, 1 Jam —
ejus M. —8, 2 privato VP. —
8,4 requiret VP; requirunt M. 9, 1 —
Securus alma P; alma proditus M. —
9, 2 Fave VP; fovet M. 10, 2 —
Jubemur VPM.

51. In sancti Gregorii.

1. Magnus miies mirabilis, 3. Legis praecepta Domini


Multis eöulgens meritis, Laetus implevit opere,
Gregorius cum Domino Largus libens, lucifluus
Gaudet perenni praemio. Laudabatur in meritis,

2, Carnis terens incendia 4. Qui ante consueverat


Corde credidit Domino, Rostra vestire ac gemmas.
Contempsit cuncta caduca Post vili tectus stragulo
Caritatis officio. Ministrabat pauperibus.
— 62 —
5. Fecit namque convertere 7. Post mortem sui corporis
Agellem, Anglonim principcm, Caeco reddidit oculos,
Ejusque cunctum populum Cujus a pueritia
Ad Christum regem omnium. Lumen amissum fuerat.

6. Rexit namque ecclesiara 8. Ipsius nos auxilium


In pace apostolica Deprecemur perpetuum,
Cathedra sedens Romana Ut meramur dicere
Gregorius terrigena. Fine sine cum gaudio:

9. Gloria patri ingenito.


Gloria unigenito
Una cum sancto spiritu
In sempiterna saecula.

V fol. 47 a: P fol. 55 a. 1, 4 praemia VP. — 6, 1 ecclesia V. — 6, 3


Komanam VP.

o'l. lu saiicti Gregorii.

1. Norma sanctorum, decus et Corona,


Servulis nobis tribue Gregorii,
Praesulis saucti, placide trophaeum
Pangere festum.

2. Daemonem fecit penitus silere,


Ejus omnino stolidum ministrum
Traxit ad Christum studuitque lymphis
Tingere sacris.

3. Transtulit montem procul atque sanctam


Ad Dei cultum populo fideli,

Mons ubi dudum fuerat, paravit


Coelitus aulam.

4. Grande saxum removens stupendum


sie
Edidit Signum subitoque stagnum
Efficit siccum faciens quietos
Fodere fratres.

5. Exitus clausit fluvii nocentes-


Virga, quam fixit sacer et sacerdos,
Nee satos stravit hominum labores
Aequoris unda.

6. Mira majestas, opifex potestas,


Aridum lignum memorata virga
Xempe radicem generans refulsit
Nobilis arbor.
— 63 —
7. Vir Dei, postquam tenebris retentos
Duxit ad lucem monuitque plebem,
Astra conscendeiis rctinet superni
Gaudia regni.

8. Hujus, Clemens, meritis opimis,


Christe. da nobis veniamy precamur,
Ut frui tandem mereamur omnes
Arce polorum.
9. Sit laus regi, decus et honestas,
Qui supra coelum residens Creator
Cuncta, quae fecit, jugiter gubernat,
Trinus et unus.

P fol. Sob; fehlt in V. —


Wie der Inhalt zeigt, ist aber das Lied nicht
auf Gregorius Theologus, sondern auf den Thaumaturg-en dieses Namens ge-
dichtet.— 1, 2 Gregori, nach der Aussprache. —
7, 3 retinent. —
9, 1 laus
ist zweisilbig zu nehmen wie des öftern, oder statt dessen salus zu setzen.

53. In sancti Benedicti.

1. Christe, sanctorum decus atque virtus,


Vita et forma, via, lux et auctor,
Supplicum vota pariterque hymnum
Suscipe Clemens.

2. Qui tuum dudum Benedictum ad te


Attrahens mire segregasti mundo,
Ut probra mundi reprobare discens
Te sequeretur.

3. Cujus devotum animum pueri


Gratia praestas fidei valere.
Qua Valens mira precibus peregit
Mente fideli.
4. Dein extendens pedem in remotis
Ardua scandit cruciare malens
Corporis artus juvenilis ardens
Casto amore.

5. Imbuit post hinc homines beatos,


Regulis artis animos retundi
Et jugo semper domini polorum
Subdere colla.

6. E quibus Maurus sedulus minister


Gurgite ductum Placidum puerum
Obsequens patri latice levatum
Aequore traxit.
— 64 —
7. lu quibus ipse via vitae clarens
Artibus sanctis docet admonendo,
Sic Dei jussis libere parendo
jNIente subesse.
8. Pauperum cuncta pietate gliscens
Usibus praebeus fidei calore
Instruit corda ambigua sequentum
Fidere semper.
9. Quod probans factis tidei vigore
Fratribus junctis, precibus refusis
Yas redundare oleo fluente
Illico pandit.

10. Usibus justis pietate instans,


Christe, fidendo fidei calore,
Te precans certus animam reduxit
Corpore functi.

11. Hunc soror sacra nimium sequendo


Tardius visum retinere malens,
Imbre obtento valide flueiite
Artius vinxit.
12. Triduum postque residens beatus
Ceruit ejusdem animam sororis
Celsa secreta petere volucris
Pernicitate.

13. Inde gaudendo fratribus vocatis


Corpus afferri tumulo humandum
Praecipit dudum sibi praeparato,
Mox secuturus.

14. Praescius posthinc finis adfuturi


Promptus insistit tumulum parare,
Gratia sumpta animum remisit
Aethre locandum.
15. Cujus ad coelum via clara fulgens
Angelo teste Benedicti esse,
Auribus fratrum resonare visa est
Voce sonora.
16. Hujus, Christe, meritis, precamur,
Arceas iram, tribuas favorem,
Gratiam praestes veniamque nobis
Mitis ad oranes.
17. Praebe, oramus, Dens, magne rector,
Ut fides nostra vitiis resistat
Atque virtutum studiis ministret
Pectore puro.
— 65 -
18. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi,Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et Creator
Spiritus regnat.

V fol. 47b und 46a; P


56b und 53b. Hymn. ms. Casinensis saec.
fol. —
10. Cod. Casinen. 506. A. —
Brev. ms. Montis Amiati saec. '^/ii. Cod. Casa-
naten. B II 1 (1907) B. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican. Urbin.
585. C. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec, 11. Cod. Vatican. 4928.
D. —
Psalt. ms. Beneventanum saec. 12. Cod. Neapolitan. VI F 2 E. —
Hymn. ms. Casinensis saec, 15, Cod. Casinen. 869 F. Brev. ms. S. Trinitatis —
Pictavien. saec. 15. Cod. Semin. Pictavien. s. n. G. Cod. Ilamburgen. 1568 —
saec. 15. H. —
Hymn. ms. Monasticus saec. 12. in. Cod. Capit. Vaticani
D 156. J.
Alle diese Quellen enthalten den ganzen Hymnus in seiner ursprünglichen,
unverkürzten Form in welcher er in keiner der neueren hymnologischen
,

Sammlungen sich findet, obschon VP, wie vorersichtlich, ihn teilen und die
zweite Hälfte zum Feste der hl. Scholastica bieten. Die kürzere Fassung,
die zwischen 9, 8, 6 und 5 Strophen schwankt, ist häufig gedruckt (Kürze
halber verweise ich auf Chevalier), u. a. im zweiten Bande dieser Sammlung
S. 40. Diese kürzere Fassung findet sich in zahlreichen Handschriften und
älteren Drucken; so Brev. ms. Hispanicum saec. ^^/12. Cod. Londinen. Add.
30848. —
Nocturnale Bobbiense saec, ^^/12. Cod. Taurinen. E II 10. Brev. —
Martinsbergense imp. 1506, hier zum Feste des hl. Maurus,
H begleitet den Hymnus
mit folgender Rubrik: „In festivitate sancti
Mauri tamen, quod ubicunque circa unum versum (d.
et S, Scholasticae, ita
h. Strophe) steterit m
vel s secundum hoc cantetur de uno. Ille versus, ubi
steterit m, cantatur de sancto Mauro, et ubi steterit s, de sancta Scholastica,"
Der Buchstabe m findet sich bei den Strophen 1, 2. 5. 16. 17. 18; Der Buchstabe
s bei den Strophen 1. 2. 4. 7. 8. 9. 10. 16. 17. 18.

2, 3 —
Ut prava mundi DH, — 3, devotum animam
Str. 3 fehlt H. 1
V. — 3, 2 praestans VG. Deinde tendens H. —

3, 3 mire VC. — 4, 1
4,2 scandens H. — 2 arctis Y. — 3 Imbre obtentum VP; imbre ostendo
5, 11,
G imbris optentu D. — 4 Pernicitatem VP. — 12, Unde DH. — 2 13, 1 13,
humando VP. —
;

3 praeparatum G. —
13, Hujus H. — 3 praestans
15, 1 16,
H. — alme rector H.
17, 1

54. In sancti Benedict!.

1. Omnes venite monachi per orbem,


Christum laudantes, almum creatorem,
Qui nobis dedit vitae sacrae normam
Hunc Benedictum.
2. Hoc, pater sancte Benedicte, tuis
Annue cunctis filiis per orbem,
üt penetrare mereantur tecum
Coelica regna.

3. Ut tuae vitae,Benedicte, laudes


Nunc tui digne famuli canamus, J'
Cordis impuri maculam tuopte
Solve precatu.
D r e V e s Hymnarius
, Severinianus .
— 66 —
4. Tu monacbomm pater et magister
Caelibem vitam sacer edidisti
Atque doctrinae documenta signis
Ipse probasti.

5. nimis felix pater alme seraper,


Angelis vita, spiritu propbetis,
Patribus signis, Domini ministris
Par documentis.

6. Est satis sanctis aliis venire


Et suos Cbristo animas lucrari,
Tu, pater alme, gregem tenens tantum
Appetis astra.

7. Castra per orbem cantibus resultant.


Et tuis scriptis animae lucrantur,
Inter bas et nos simul adnotari,
V
Sancte, precamur.

8. Hoc pater praestet, hoc idem parentis


ünicus natus sibi comperennis.
Hoc sacer flatus, Deus unus omni
Tempore saecli.

V fol. 50a; P fol. 58 b. — Str. 3 u. ff. vgl. Analecta H, 103 sq. Str.
7, 1 sq. ist daselb.st verändert, offenbar wegen des passivisch gebrauchten
lucrari.

55. Tempore Quadragesiiuali.

1. Insigne sanctum tempus acceptabile,


Adsunt salutis dies venerabiles,
Plenis olivo sponso cum lampadibus
Curramus omnes obviam palmifero
Mundi superbo superato principe.

2. Gaste pieque vivamus ac sobrie


Solitremendo servientes Domino,
De corde puro totisque praecordiis
Laudes feramus Trinitati unicae,
Quae nos redemit pretioso sanguine.

3. A paradisi laetabundis gaudiis


Nos traxit olim ciborum cupiditas,
Portas polonim dulcedo gluttifera
Clauserat alta dispensante gratia,
Quae nos reduxit ad coelorum limina.
- 67 —
4. Nos laeta caro traxit de paradiso,
Misit in hujus saeculi exsilium,
In lacrimarum valle delitescinius,
Diris ligati peccatorum vinculis;
Afflicta modo reducat ad sidera.

5. Jejuniorum sunt sacrata tempora,


In quibus hostis bellum movet invidus,
Ne sanctitatis cumulentur merita,
Tentationum infigit aculeos,
Quos sola sedat singularis bonitas.
6. Parcitas vincit vitiorum agmina
Divinitatis suffragante gratia,
Resistit irae, abdicat libidinem,
Dat triumphale praemium,
castitati
Cingit Corona virginalem verticem.

7. Moyses, eleclus Domini tirunculus,


Montis sub antro quadraginta dierum
Jejuniorum consecravit ferias,
Ut possit almo legem scriptam digito
Sancta sub aura leniter suscipere.

8. Propheta sanctus, Hellas abstinuit


Continuatis totidemque diebus,
Jonas dicavit triduani temporis
Ninivitarum celebre jejunium,
Detersit omne criminis piaculum.

9. Föns pietatis, infinita bonitas,


Suscepta carne quadraginta diebus
Jesus redemptor ore nullo pertulit
Potum cibumque, sacravit jejunium
A spiritali fame nos eripiens.
10. Gloria tibi sit, pater ingenite,
Sit nato tibi virtus et Imperium,
Saneto simulque polestas spiritui,
Sit trinitati salus individuae,
Manens et regnans per immensa saecula.

V fol. 54b; P fol. 65a. —


Ferner: Cod. Bruxellen. 8860-67 saec. 10.
in A; hienach bei Dümmler, Rhythmorura ecclesiasticorum aevi Carolini
specimen (Halis 1881) p. 20 sq. D. Der Vergleich der beiden Texte wird
lehren, dafs Dümmlers sämtliche Konjektural- Ergänzungen sich als irrig
erweisen.
1, 5 Mundi trophaeo superato principe A. 2, — 1 Casto pieque A. —
2, 2 serviamus A. —
2, 3 totis cum praecordiis A. — 2, 4 Trinitatis unicae
VP; Dei saj^ientiae A; letzteres ist dogmatisch geläufiger, w^eshalb es mir
als eine Verbesserung des ersteren erscheint. Man begreift leicht die Ver-
änderung jener Lesart in diese; das Umgekehrte wäre schwer verständlich.
— 68 -
3, 5 Qui nos reduxit A. —
4, 3 valle directi sumiis VP. 4, 4 Diris diligati —
A. — 4, 5 revehit ad sidera A. —
5, 2 movit VPA. 5, 4 infligit A. — —
6, 1 Jejunia vincit A; Jejimium vincit D; vitiorum milia A. 6, 2 Divina —
caro AD, sinnlos. —
6, 4 castitatis A. 6, 5 Cinxit VP.i^ — 7, 2 Petrae sub —
antro A. —
7, 4 almam legem scriptam digitos VP; D: ^post a deest verbum,
deo addidi;" die Zuthat ist übei-flüssiir, denn im Brüsseler Codex fehlt nichts;
er liest: Ut possit almo legem serij)tam digito. —
7, 5 Sancta sul) aure V: sub
ture A D verbessert sancta sub nube, Avas irrig ist. 8, 1 Helias sustinuit —
— —
;

AD. 8, 3 Jonas diacum triduam A, D vermutet statt diacum: spatium.


9, 3 ore nuUus pertulit AD. —
9, 4 Potu ciboque VP. 9, 5 fame fehlt A — ;

D ergänzt morte, was verzeihlich, aber eben doch nicht das rechte ist. Die
Doxoiogie lautet in A:
Gloria Deo sit patri pereuniter,
Sit semper honor alti nati [sie] nominis,
Virtus, potestas sanctoque spiritui,
Sit trinitati decus et imperium
Per infinita saeculorum saecula.

56. Tempore Quadragesimali.

1. Post niatutinas laudes, 3. Psallamus mente Domino


Quas trinitati psallimus, Psallamus simul spiritu.
Psallamus, rursus admonet Ne vaga mens in turpibus
Verus pater familias. Inertes tegat animos.

2. Simus semper solliciti, 4. Sed seplies in liac die


Ke praetereat opus Dei, Dicamus laudes Domino,
Sed oremus sedule Divinitati perpetim
Sicut docet apostolus. Debitam demus gloriam.

5. Gloria sit Deo patri,


Gloria unigenito,
Una cum sancto spiritu
In sempiterna saecula.

V fol. o6a: P fol. 66f. — Ferner: Hymn. ms. Capit. Veronen. 109 saec.
11. A. —
Vgl. Daniel I, 33. —
2, 2 lies pereat? Ad Primam A, — ist die
richtige Bezeichnung des Liedes, wie aus 1, 1 hervorgeht.

57. Tempore Quadragesimali.

1. Deus candorum luminis,


Quaesumus. sancte spiritus,
Adesto te precantibus,
Qui es benignus et pius.

2. Tu solis ortum dirigis


Et nobis donas gaudium,
Tu respice nos, Domine,
Qui es defensor omnium.
— 69 —
3. Te ergo, Cliriste, quaesumus,
Ut nostra eures vulnera,
Qui es cum patre filius
Manens ac sancto spiritu.
V fol. 56a; P fol. 66b. — 2, 2 nobis dona VP. — Ad Primam.

58. Tempore Quadragesimali.

t. En tempus acceptabile, 5. Omnis voluptas sit procul,


Salutis en adsunt dies, Teratur ardenter caro,
Quibus queat propensius Qua viva fiat hostia,
Luens piare crimina. Nee desit alma largitas.

2. Signabat hos olim sacer 6. Jejuniorum muniis


Inculta ruris permeans Languor levatur intimus,
Moyses, reatum subdidit, Torpor fugatur Spiritus,
Cum flendo lavit, agminis. Abstrusa cernuntur palam.

3. Nee dispar hujus exstitit, 7. Sint templa noxarum licet,

Quem vexit ardens quadriga, Quae corda foedant, ulcera,


Rerumque nil minus sator Per hoc medelam vehitur
Telluris indutus stola. Plus pater amplissimam.

4. Quapropter omnes supplices 8. Jesu, misertus anxia


Mentes simulque eorporis Audi precantum pectora,
Humo reflexo poplite Disrumpe culparum globos,
Rigemus ora fletibus. Confer serenus gratiam.

9, Praesta, pater, per filium,


Praesta per almum spiritum,
Cum his per aevum triplici
ünus Deus cognomine.
V fol. 58 a; P fol. 68 a.—
2 que ad VP. 1,4 piari VP.
1, 2, 2 — —
permeat P. — 2, 4 acminis V. —
3 minus sacer P. 3, 4 inditus es stola
3, —
VP. — 4, 4 Eogemus ora P. —
6, 2 lavatur VP. 6, 3 fugatos P. 7, 3 — —
vehitur VP, jedenfalls irrtümlich. 7, 4 amplissimas VP.— 8, 1 misertus —
sanctia VP. —
9, 2 sqq. fehlen V.

59. Tempore Quadragesimali.


Ad Completorium.

1. Cum jejunasset Dominus Bethleem, optima civitas,


Vel quadraginta diebus, übi Christus natus apparuerat,
Postea esuriit, Ut ipse venit, quem docet,
Satan ei adfuit. Quem adoravit plurima.

2. Recede, draco impie. Dieite, filii Nazareth,


Et vade in exsilio, Ubi salvator natus est,
Ubi non cadet pluvia Ut populum redimeret,
Nee gratia coelestia. Diabolum confringeret.
— 70 —
Jobannes dicet Domino 7. Dum transeunt in Syriis
Jordane viso flumine Et justi morant Domino,
Percussit petrani Dominus Tua luce magnalia
Fluxerunt aquae maribus. Totum mundum illuminant.
Lignum cmcis patibulum, 8. llluraina nos, Domine,
In quo pependit Dominus, Ad te clamamus bodie,
Tertia die surrexit Nos de terra petimus,
Pro nobis peccatoribus. Tu de coelo exaudi nos.
9. Dco patri sit gloria.

V fol. oSb: P fol, 68 b. —


Bei der schlechten Überlieferung des Liedes
und der völligen Übereinstimmung beider Quellen, belasse ich den Text wie
er vorliegt, mit nur folgenden Ausnahmen: 1, 2 diebus et noctibus VP. —
4, 1 tili VP. —
5, 1 Johannem VP. 5, 2 Jordanem VP. — 5, 3 petra —
^'P. — 6, 2 Dominum VP. —
7, 2 Et justus morant P: juti morant V.

60. Tempore Quadragesimali.

1. Quae lingua carnis eloquens 5. Vivit perenne in polis


Summi tonantis pignoris Nostrum quod hausit liic Dens,
Alti potest digne * * ]\Iysterium mirabile
Landes profari debitas? Hoc obstupescunt et augeli.

2. Excelsus ipse arbiter 6. Haec vera sophia est Dci,


Ut nostra passus crimina Patris parili lumine
Vestire formam servuli. Cum spiritu paraclito
Qui Visus ut homo est. Per saecla regnans omnia.

3. Perpcssus indigne pius 7. Laetemur omnes in Jesu


Flagris reus ut caeditur, Ejus redempti sanguine,
Poenas subiit arboris, Hymnis canentes mysticis,
Saxi copertus tegmine. Vivamus ut perenniter.
4. Victor trucem absorbens necem 8. Deo patri sit gloria,
Momordit ima tartari. Sit laus et uuigenito.
Caput draconis conterens Sancto simul paraclito
Yexit suos in aethera. In saeculorum saecula.

V fol. 60 b: P fol. 74a. —


caruis loquens VP.
1, 1 1, 2 fehlen zwei —
Silben. — 2, 1 —
4 fehlt eine Silbe am Vers: lies homo
Et celsus V. 2,
fuit? — 3, 1 Lies indigna? —
3, 3 Poena subiit arbori VP. 5, 2 Nostrum —
qui auxit P, quod ausit V. —
Die Aufschrift bezeichnet das schlecht über-
lieferte Lied als „Hymnum no\'um"; von der Doxologie nur die ersten Worte,
das Weitere ersränzt wie bei No. 18.

61. Dominica Palmarum.


In Laudibus.

1. Celsae salutis gaudia 2. Venit Dens humillimus


Mundus tidelis jubilet. PuUo jugalis residens,
Jesus, redemptor omnium. Adire Hierosolymam
Mortis peremit principem. Dignatus orbis conditor
- 71

3. Palmae et olivae surculos 7. Quis Imperator bclligcr


Coetus viando deferens: Ausus patrare talia,
Hosanna David filio, Ni summa virtus coelitus
Claris frequentat vocibus. Templo profanes pelleret?

4. Videlicet cognoverat, 8. Huic ergo surnmo principi


Quod mitis agnus necteret Curramus omnes obviam,
Trucem leonem vinculis Melüs canentes gloriae
Pacemque mundo redderet. Palmas geramus sobrias.

5. Ingressus aulam nobilem 9. Cursusque nostros lubricos


Flagris rejecit perfidos, Denis beatis subleva,
Orationis aedibus Grates ut omni tempore
Merces vetabat fieri. Tibi feramus debitas.

6. Quis non stupescat audiens 10. Laus sempiternae gloriae


Tantum Dei miraculum? Sit trinitati unicae,
Plus istud est mirabile Patri, nato, paraclito,
Quam suscitasset mortuos. In saeculorum saecula.

V fol. 64b; P fol. 77a. — Ferner: Brev. ms. S. Eutychii apud Nursiam
saec. 12. Cod. Vallicellan B 13. A. ~
Hymn. ms. S. Eenati Surrentini saec.
13. Cod. Barberin. XI 171. B. — Bei Morel No. 37 aus Cod. Rhenovien. 82
saec. 10. M.
1,Celsa M; gaudio B.
1 — 1, 2 rubilet P. — 2, 4 Dignatur M, wohl
Korrektur des Herausgebers. — 3, 1 Palmas et olivae V; Palmas, olivae BM.
— 5, 2 Flagi'isque VP. — 6, 1 obstupescat VP. — 8, 3 canamus B. — 9, 1
Cursosque VP.

62. Tempore Passionis.

1. Pio feramus pectore 5. Exinde namque principes


Grates superno nomini, Nefandae gentis cogitant,
Qui crucis in patibulo Tenere illum qualiter
Pendens redemit saeculum. Aut morti possint tradere.

2. Pastor benignus perditam 6. Coepit denique Dominus


Ovem sanare venerat, Docere sie discipulos:
Quam dente lupus invido Filium, ecce, hominis
Mactavit olim perfidus. Multa oportet perpeti.

3. Hunc plebs superba respuens 7. Tunc unus ex duodecim,


Legis tenensque litteram Summus quoque discipulus,
Deum nolebat credere Audivit hoc et pactus est,
Venisse nos redimere. Illum ut eis traderet.

4. Cum multa signa mystice 8. Post haec domum discubuit


Die gerebat Sabbati, Jesus Simonis, mulier
Jesus se Dei filium Nardi pistici optimi
Dicebat esse unicum. Pedes peruuxit Domini.
— 72

9. Prima die de azymis 11. Hymnum libatum exiit


Dixit Jesus discipulis : Oliveti in verticem,
IIüC pasclia desiderio Orare patrem coeperat
Desideravi sumere. Talem sermonem postulans:

10. Ego agnus innocens


ut 12. Hunc, pater alme, calicem
Yado, vae illi homini, Transfer, si potest fieri,

Melius illi fuerat, Et si non potest, pater mi,


Si non fuisset genitus. Tua voluntas maneat.

13. Gloria patri Domino,


Gloria Jesu tradito,
Gloria sit paraclito
Et nunc et in perpetuum.

V fol. 65a; P fol. 77a. — 3, 2 tenesque VP. 11, 1 Vgl. Analecta


hymnica VII, p. 14, sub 8.

63. Tempore Passionis.

1. Cum ascendisset Dominus 6. Exclamans Adam cum lacrimis;


Super crucis patibulum, Subveni nobis, Domine,
Obscurat lumen sidera, Eripe nos de vinculis,
Tenebrae replent saeculum. Quis tenemur in tenebris.

2. Judaei per arundinem 7. Jussu protinus Domini


Dantes poculum
ei Soluta sunt jam vincula,
Acetum et fei mixtum Et catenae cadentium
Propinantes Domino. Confractae sunt ut glacies.

3. Emisit namque spiritum, 8. Ad catenarum sonitus


Mors mortem vicit omnium, Totus contremuit infernus
Sepultus est in tumulo Et suo viso Domino
Adam requirens optimus. Tremens ejus judicio.

4. Descendit ad inferos, 9. Liberavit Dominus


Confregit portas aereas Adam cum suis omnibus,
Et omne claustrum ferreum, Reduxit eos de inferis
Ingressus est in tenebras. Paradisum restituens.

5. Refulsit lux in tenebris 10. Rediens ad tumulum,


Sicut sole meridie, Ejus revolvens lapidem,
Vidit Adam in vinculis Suum suscitans, corpore
Cum Omnibus suis sociis. Christus resurgens integer.

11. Ascendit Christus Dominus


Super coelorum sidera,
Patris ascendens dexteram.
Cum quo rcgnat in saecula.
- 73 -
V fol. 66b; P 78a.
fol. —
1, 1 Dum ascendisset V. —
1, 3 Vielleicht
zu lesen obscurant,obgleich auch der überlieferte Text einen guten Sinn
bietet. — 2, 1 arundine V. —
2, 3 mixtuum VP. —
2,4 Dominum P. —
4, 3 omne claustra ferrea VP. —
4, 4 tenebris VP. —
6, 4 Quos tenemus
in VP. — 7, 1 Jusso protinus Domino VP. —
10, 3 sq. ist wohl verderbt,
obschon es eine gezwungene Interpretation auch so zuläfst, weshalb nichts
geändert ist; nur 10, 4 Christus statt Christum VP.

64. In Resurrectioiie DN.

1. Refulget omnis luce mundus aurea,


Perfusus aether inrorat dulcediiiem,
Astra, jucunda coeli luminaria,
Cingit per omne decus radiantia,
Distillat aer balsamorum guttulas.

2. Occasus, ortus, aquilo, septentrio,


Tellusque pontus, oceani limites,
Lati polorum jubilate cardines,
Fontes aquarum, flumina labentia,
Gaudete, campi, montium cacumina.

8. Surrexit, ecce,Dominus ab inferis,


Devicta morte cum triumpho rediit,
Victor iniquum spoliavit tartarum,
Claustra gehennae fregit et chyrographum
Mortis cruore diluit rosifluo.

4. Sol, Schema mundi, decus coeli rutilum,


Delusit omne saeculum meridie,
Texit globorum lampades nigredine,
Coelum tabescit, taetra nocte territum,
Languit orbis obsitus caligine.

5. Expavit arvum, tremuere maria,


Velum rescissum templi mox per medium,
Fissae deinde patuerunt siiices,
Multa piorum surrexerunt corpora
De monumentis, dudum qui dormierant.
6. Ut vidit anguis immolatum vespere
Corporis almi sanctum sacrificium,
Quod mane coelum replevit odoribus,
Dolore multo saucius increpuit
Percussus agni mansueti vulnere.

7. Vidit in ara sacram crucis hostiam,


Sanguinis undam, laticem de latere
Sancto fluentem, saeculi qui crimina
Diluit,alti paradisi gaudia

Data latroni, frustra collo sibilat.


— 74 -
8. Felix refulsit tristia post sabbati
Dies sereno perlustrata lumine,
Quae sola cunctis antecellit diebus,
In qua redeniptor surrexit a mortuis
Muudi superbo superato principe.
9. Venit Maria Magdalene sabbato,
Maria venit altera diluculo,
Ad raonumentum portantes aromata,
Ut venientes corpus sacratissimum
Christi linirent redolenti chrismate.

10. Concussa tellus ab imo resiliit,


Terrore pulsa riguerunt marmora,
Invasit horror mulieres pavidas,
Ab ore namque monumenti lapidem
Dum sanctus ovans angelus revolveret.
11. Flentes at illae loquebantur mutuo:
Quis a sepulchri clauso nobis ostio
Magnum removet lapidem, quo Zmyrnea
Tingatur unda corpus, aromaticis
Litum respiret pretiosis roribus'-*
12. Angelus, ecce, Domini praefulgidus
Sedens in albis revoluto lapide
Illas refovit talibus alloquiis :

Quid vos in antris viventem cum mortuis


Quaeritis? ipse surrexit, ut dixerat.
13. £n ecce locus, ubi fuit positus
Dominus, ite dicite discipulis:
Surrexit autem, Galilaeam petiit,
Destruxit eum, qui mortis Imperium
Habebat, ante sicut ipse dixerat.
14. Ibant alacri pectore feliciter,
Occurrit illis Jesus, mundi gloria,
Mitis suavis ac desiderabilis,
Totus benignus, dulce desiderium,
Salus perennis aetemorum civium.
15. Spes nanKpe mundi salutaris unica,
Föns, vita, virtus, sempiterna veritas,
Pietas ardens, omnis consolatio,
Yultu sereno solis super radio
Dicit: Avete, sanctis mulieribus.

16. Mors inimica se perisse doleat,


Mortua vita mortis regnum diripit,
Mors ultra illi jam non dominabitur,
Ovem reduxit ad ovile perditam,
In cruce totum renovavit saeculura.
— 75 —
17. Sit tibi Deo patii laus et gloria,
Sit crucifixo virtus et imperium
Sanctoque simul potestas spiritui,
Sit trinitati salus individuae
Per cuncta semper saeculorum saecula.
V fol. 72a; P fol. 85b. — P'erner: Cod. Capit. A'eronen. 90 saec. 9. A. —
Psalt. ms. S. Vincentii Cenomannen. saec. 15. Cod. Cenomannen. 134 B. —
Der Hymnus ist mehrmals ediert, so unvollständig von Mone I, 186 sqq. M,
von Dümanler, Poetae Latini Aevi Carolini
zuletzt I p. 137. sq. unter Paulini
Aquileiensis carmina dubia D.
1, 1 Refiilsit VP; refulgit MD. Str. 1 und 2 fehlen B. — 1, 2 Perfusus
aer inrorant — 1,3 jucundis coelum luminariis AMD. — 2, Ortus,
YP. 1
occasus AM, septendrion A. — 2, 5 Plaudete manu montium AM. — 3, 1
Surrexit enim M. — Strophe 4 VP. — 4, Sed scema mundi A; Si
fehlt 1

(1 : luminare Schema mundi candidum B. — 4, 2 Diluxit omne D. —


sol)
4, 3 lampadis AB. — 4, 4 A. — 4, 5 Languit omnis mundus sub
territas
caligine BD. - Expavit arva A, vermutlich die ursprüngliche Lesart. —

5, 1

5, 2 Velum scissum A, scissum B, rescissum M, recisum D. —


est 4 corpora est 5,
surrexerant M. — 5, 5 monumentis suis quae VP, dudum qnae B. — 6, 1
Ut agnum immolatum VP. —
vidit 3 Qui manet coelum A. — 4 Dolore
6, 6,
multos A. — 6, 5 Perfusus agnus mansuetus VP, Perculsus M. — Str. 6, 7,
8 fehlen B. — 7, in ara sacra VP; arara sacram A. — 7, 2 unda A;
1
lancea de latere VP; de A. — 7, 3 fluente saeculique VP. — 7, 4
latices
Abluit MD. — 5 fracta colla 7, A fractus colla MD. — sibilat 8, 1 tristitias
post sabbata MD. — 8, 2
;

post sabbati VP; post sabbato A,


tristia tristia
Dies serena A. — 8, 3 cunctis antefertur A. — 2 Altera simul Maria 9,
diluculo M. — 9, 3 Ut valde mane portantes VPBMD; die Lesart von A
empfiehlt sich wegen Marc. — 5 redolente VPB. — 16, 1. 10 und 11
9, Str.
fehlen VPB. — 2 Terre pulsari aguerunt A. — 10, 3 pavidus. — H,
10, 1
Flente at A. — 11, 2 sepulchro MD. — 11, 3 Magno removet lapide A,
magno removit lapide MD; bezieht sich auf Marc. XVI, 3. 11, 4 Tinguatur —
dae A. —
11, 5 respiret pretiosioribus A. 12, 3 refovet B; talibus illas —
refovet alloquiis M. —
12, 4 Quem vos in antris VP; Quid mulieres viventem
V. —
12, 5 ipsum B. 13, 2 Citius ite VP. — 13, 3 Gallilaeam abiit B — —
13, 5 ante sicuti praedixerat B; Habebat ibi vos eum videbitis A. Str. 14 —
u. 15 fehlen VPMD. —
14, 3 suavis pius amor saeculi B. 15, 2 sempiterna —
deitas B. — 15, In der Handschrift A folgen noch
5 Habete sanctis A. —
weitere Strophen, die hier fortbleiben, damit sich der Text nicht allzuweit
von VP verirre. —
16, 2 vitam A. 16, 3 ultra jam non illi VP. —16, 4 —
ovilem A. —
17, 2 decus ac imperium B. 17, 3 Sancto simulque VP. — —
17, 4 virtus individua A.

65. In Resurrectione DN.

1. Laetare, coelum desuper, 3. Crux namque sacratissima


Et plaude, tellus ac mare, Ligni prioris vulnera
Christus resurgens post crucem In patris nostri semine
Vitam dedit mortalibus. Sanavit hostem saucians.

2. Jam tempus acceptum redit, 4. Mors illa, mortis passio,


Dies salutis cernitur, Est criminis remissio,
Quo mundus agni sanguine Illaesa virtus permanet,
Refulsit a nigredine. Victus dedit victoriam.
- 76

5. Miretur omne saeculum 9. Immitis ille tartarus


Crucis triuniplium mysticae, Ad se trahentis omnia
Haec Signa congrueutia Praesentiam non sustinens
Velut trophacum pracsto sunt. 'Animas sanctas reddidit.
6. Sol nauique, raagiium luminar 10. Nostrae fuit gustus spei
Horas dierum permeans, Hie, ut fideles crederent,
Yiso novo mysterio Se posse post resurgere
Decepit orbem territus. Vitam beatam sumere.
7. Yelans Caput caligine 11. Nunc ergo pascha candidum
Exstinxit omnem lampadem, Causa bonorum talium
Errare noctem passus est Colamus omnes strenue
Meridiano tempore. Tantis renatis fratribus.
8. Finduntur et fortes petrae, 12. Quaesumus, auctor omnium,
Hiantur antra plurima, In hoc paschali gaudio
Defuncta surgunt corpora, Ab omni mortis impetu
Yita redduntur mortui. Tuum defende populum.
13. Gloria tibi, Domine.
V fol. 73a; P fol. 86b. — 3, 3 In prece nostro semine VP. 5, — 1
omnem saeculum VP. — 5, 3 Haec est signaXP. —
9, 1 ille tartarum V. —
10, 4 beatam surgere P.

66. In sancti Georgii.

1. Gesta sanctorum martyrum 5. Ira accensus tyrannus


Meminisse jucundum est Poenam invexit martyri
Et in eorum laudibus Flagella saeva, carceres,
Deo canere gloriam. Seras sive sartagincs.
2. Christi miles Georgius 6. Quos non contremuit
ille

Ortus est Cappadociae, Confortatus in Domino,


Qui vana mundi respuens Sed magis tunc in populo
Mercatus est coelestia. Fructus divinos intulit.

3. Pecuniam, quam tulerat 7. Reginam Alexandriam


Propter honorem fragilem, Vocavit ad martyrium,
Fide repletus Domini Contempsit mundi thesauros,
Stipem dedit pauperibus, Dei coronam meruit.
4. Tunc compulsus a principe, 8. Bis ternis annis et uno
Saxis Vota persolvcre, Mundi triumphat principem,
Quae ille per fidem Christi Cervice caesa gladio
Profundum mersit abyssi. Migravit ad coelestia.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 75 a; P 88 a.
fol. —
Ferner Manuale ms. Aml)rosianum saec. 10.
Cod. Ambrosian. A.
s. n. —
Hymn. ms. S. Jaeobi in Pontida saec. 11. Cod.
Vatican. 82. B. —
Man. ms. Vallis Travaglia saec. 11. Cod. Capit. Mediolanen.
s. n. C. — Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13. Cod. Neapolitan. A^I G 29. D. —
Hymn. ms. Ambrosianus saec. 14. Cod. Berolinen. Harn. 544. E. Vgl. —
Daniel 1, 9«; Mone HI, 315.
— 77 —
1, Festa sanctoium VP.
1 —
1, 2 Meminere A^PD. 2, 1 Miles Christi—
VPD. —
2, 2 Ortus ex Cappadocia VPD. 2, 3 respuit E. —
3, 3 Fidem —
VP; fiiit repletiis E. —
4, 1 a judice VPD. —
4, 2 Saxis ut vota solveret
VPD. — 4, 3 pro fide VP, —
5, 1 Ira accinctns VP; iram accinctus D.

5, 3 Flagellat euni carcere D; Flagcllis diro carcere VP. 5, 3 Ac ferrea —
sartagine VP; Erea quoque sartaj^ine D. —
5, 4 Rota acutis gladiis VP,
Rotae acutis D. —
6, 1 Quae ille VP. —
6, 4 Divinum fructum inserit
VPD. —
7, 1 Regina Alexandriae VP. 7, 2 Vocavit VP. — 7,3 thesnurum —
VPD, —
8, 1 Bis ternos annos D. —
8, 3 Cervice cessat D.

67. In s. Marci Evangelistae.

1. Festum beati martyris 5. Cujus sacratis artubus


Odis colamus consonis, Salutis auctor omnium
Quem misit orbi provida Christus moderno tempore
Regis superna gratia. Compsit solura Germaniae.

2. Hunc in quaternis vultibus 6. Laetare, felix Augia,


Propheta quondam praescius Honore tanto praedita,
Vidit leonis iiiclitam Tuum fovens carum solo,
Mysteriarcbi formulam. Habes patronum quem polo.

3. Missus superno munere 7. Te, Marce, voto supplici


Terras in Alexandriae, Culpis rogamus perditi,
Doctis refulsit incolis Tuis benigne servulis
Evangelista nobilis. Laxa malum peccaminis.

4. Spargendo plebi lucida 8. Sit trinitati gloria


Verbo salutis spermata Et laus honoris maxima,
Pro regis alti nomine Quae dat coronam martyri,
Fit laureatus sanguine. Nunc et per omne saeculum.
V fol. 76 a; P fol. 88b. —Ferner Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13.
Cod. Neapolitan. VI G 29. N. — 4 Mysterii archis VP Mysteriiarchi N.
2, —
3, 2 Terra in VP. — 7, 1 vota P. —
8, 3 martyrihus VPN.
;

68. In s. Marci Evangelistae.

1. Jam nunc per omne lux refulget saeculum.


Lux illa, patris quae lucet de solio,
Quae fons, origo, splendor lucis aureae
Habensque semper lumen indeficiens
Coelum serenat, arcens mundi tenebras.

2. Hujus sacrato lucis de vibramine


Suscepit almura radium sub pectore
Marcus beatus, doctor evangelicus,
Factus lucerna more tanti luminis,
Ardens fugavit saeculi caliginem.
- 78 —
3. Septem columnis una de candidulis,
Aureis Septem unum de candelabris,
Cingit qui totum mundum claro sidere,
Ecclesiarum nititur sub culmine,
Sustentat altae fundamenta fabricae.
4. Quantum quod olim viderat Hiezechiel,
Propbeta sanetus, animal lectissimum,
Vidit Jobannes ceu Cliristi recubitor
Leonis boc et typice sub specie
Clamore multo per deserta frendere.
5. Sic a beato Petro missus adiit
Aquilejensem dudum famosissiraam
Urbem, sacrati verbi pullulantia
Disseminavit sata, quo centuplices
Fruclus ad alta vexit felix horrea.
6. Cbristi dicavit mox ibi ecclesiam,
Nam fundamentum fortissimum
fidei
Fixerat unum petram
super limpidam,
Quam flumen undans nee ventorum fulmina
Quassare posset, torrentes nee pluviae.
7. Deinde rursus cum Corona rediens
Athleta Christi compta pulchris liliis
Mixtumque palmis, lauro atque rosulis
Portabat gaudens diadema vertice,
Ingressus urbem Romam Christo comite.
8. His ita gestis pergit Alexandriam
Sancto repletus spiritu, laetissimos
Fines per omnes jugiter Memphiticos
Patris tremendi praedicabat unicum
Venisse mundi pro salute filium.
9. Turba crudelis Christi circa militem
Tumens parabat tormentorum spicula,
Vinxit catenis, transfixit aculeis,
Dilaniando flagris sacra viscera,
Carceris umbras misit ad phantasticas.
10. Primus superni nominis notitiam
Dedit in urbem Marcus Alexandriam,
Christi dicavit mox ibi basilicam,
Quam expiavit pretioso sanguine,
Vallavit almae fidei munimine.
11. Gloria patri, decus et imperiura,
Sit, nate, semper tibi super sidera
Honor, potestas sanctoque spiritui,
Sit trinitati virtus individuae
Per infinita saeculorum saecula.
— 79 —
V fol. 76 a; P fol. 89 a. —
Ans ersterer bei Dümmler Poetae Latini aevi
Carolinil, 140, unter Paulini Aquilejensis carmina dubia. D. —
1, 3 splendorem
VP. —3, 3 Cingitque D. —
4 1 Hiesechiel P. —
4, 3 seu D. —
5, 4
sato quo VP; satoque D. —
,

7, 1 remeans D. —
9, 4 sancta viscera D. —
11, 1 Gloriam VP. — 11, 4 trinitatis VP.

69. In s. Jnvenalis Episcopi.

1. Clarescat terris Juvenalis gloria,


Coclorura sanctis qui exsultat coetibus,
Sacratis cujus membris Narni civitas
Tuta refulget.

2. Protulit istum Africa divinitus,


Virum prudentem, moribus mitissimum,
Scripturae sacrae cultorem egregium,
Mente decorum.
3. Divina tantum novit Providentia,
Fertilem esse illum sine fructibus,
Romam coegit properare coelitus
Remige Christo.

4. Ecce matrona pulchra Philadelphia


Tunc Juvenalem suscepit hospitio,
Anxia semper fratrum Christi gloria,
Nomen adimplens.

5. Haec ut cognovit hospitis clementiam,


Submissa prece Romano pontifici
Eum sacrari postulat episcopum
Narni ferendum.

6. Ubi deorum nefandorum idola


Celebrant cives, Jovis et Mercurii,
Martis, Saturni et Minervae, Veneris,
Lumine capti.

7. Ingressus cumque Christi patet famulus


Urbi errore jam deceptae, deviae
Ciarum ostendit veritatis pervium
Iter Olympi.

8. Stravit culturam idolorum sordidam


Fractis lapillis Christi jussu solido,
Abrahae multos excitavit filios
Ore venusto.
9. Te, Juvenalis, te submissis precibus
Omnes oramus, ut pro nobis Dominum
Christum exores, qui nos omnes liberet
Morte secunda.
— so-
lo. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et Creator
Spiritus regnat.

V fol. 77b; P fol. 89b. — 3, 1 prudentiam P. — 2 Orbis errore TP:


7,
devio VP. — 8, 2 jusso P. — 10, 1 Gloria P. — Dieser und die beiden
folgenden Hymnen nach Ozanam bei Migue 1. c. 819 sqq.

70. In sancti Juvenalis.

1. Verba cum vitae civibus diffunderet,


Sacerdos quidam daemonum sacrilegus
Victimae gustum hortatur ut sumeret
Ore vel ipso.

2. Quod Juvenalis, praesul Christi maximus,


Constanti vultu et mente purissima
Renuit nefas ut Cbristi discipulus
Valde beatus.

3. Iratus inde judex ipse concite


Cultrum. quod carnes dabat sacrificiis,
Dentibus sanctis audet interserere
Arte nefanda.

1. Divino pollens Juvenalis spiritu,


Impiam nollens degustare victimam,
Corpori Cbristi pura servans labia
Sorde malonim.

5. Furore judex accensus multiplici,


Praesulis ore evulsit cum gladium,
Impetu ipso sibi necat gutture
Yulnere mortis.

6. Civium magna pars viso miraculo


Unda poposcit Cbristi tunc baptismatis
Lavari sancti ac sequi episcopi
Jussa beati.

7. Istis receptisovili dominico


Martyris aram Valentini adiens,
Sacras ut ibi immolaret hostias
Omnipotenti.

8. Calicem cujus crystallino sanguine


Plenum ducentis porrigebat populis,
Sacra creverunt decenter libamina
Coelitus aucta.
- 81 -
9. Te, Juvenalis, te submissis precibus
Omnes oramus, ut pro nobis Dominum
Christum exores, qui nos omnes liberet
Morte secunda.
10. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

V foL 78 a; P. fol. 90 b 1, — VP.


3 gustii —
1,4 Oret vel P; Höret
vel V. — 2, 1 Qui Juvenalis P. 4, —Diviui prolem P; Diviiio proleiit
1
V; Spiritus V. — 4, 2 Impia VP. —
4, 3 Corporis VP. —
7, 1 Ostis reeeptis P;
ovilis dominicis VP. — 7, 4 Omiiipotentis VP. —
8, 1 christallinum sanguinem
VP. — Der Hymnus erweist sich inhaltlich als eine Fortsetzung, ein Teil (divisio)
des vorigen, obschon er in der Handschrift Alius (sei. hymnus) überschrieben.

71. In sancti Juvenalis.

1. Christi athletae ut essent certamina,


Obsidione tenebatur civitas
Tempore multo nee valebat eripi
Feste recepta.

2. Precibus Christo magnis tunc cum lacrimis


Praesulis miris Juvenalis maximi
Glutivit terra inimicos civium
Ore patenter.
3. Victor ut auxit superborum hostium
Civium turbam, a parvo et maximo
Christi secuta praesulem mirabilem
Signa ferentem.

4. Sic unus hostis interemptus gladio


Proprio ruit, ut multi baptismate
Surgere possent, sie consumptis omnibus
Omnia surgunt.

5. Nee suo tantum subvenire studuit


Ovili pastor sed nautis in pelago
Naufragis vento et procellis maximis,
Morte propinquis.
6. Signis excelsis Juvenalis claruit
Cunctipotentis fuisse discipulus,
Gladio suo qui Saulem superat
David ad morem.
7. Sanguine Christi exaucto in calice
Ipsum auctorem famulatur omnium,
Turbas qui pavit plurimas in eremo
Pane pusillo.
Dreves, Hyinnarius Severiniiiinis. 6
— 82 —
8. Faucibus amplis terra liostes sorbuit,
Dathan ut olim, Abiron ut legimus,
Domino semper fuisse obnoxios
More superbo.
9. Turbine venti procellosi nubibus
Nautasque prece Juvenalis liberat,
Magistrum sequens, qui clientes errit
Feste marina.

10. Te, Juvenalis, te submissis precibus


Omnes oramus, ut pro nobis Dominum
Christum exores, qui nos omnes liberet
Morte secunda,
11. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

V fol. 90b. — 2,
78b; P Christi
fol. — 2, 2 mirus P. — 2, 3
1 P.
terram A'P. — 3, 2 turba VP. — 5,1 VP. — 6,4 David amorem siüs
VP. — calicem VP. —
7, 1 2 famuhitor — 3 Turba VP. — 4
7, ^'P. 7, 8,
superbos V. — 9, procellos in nubibus VP. —
1 2 Nauta qui prece VP, 9,
Juvenalem P.

72. In Iiiventioiie s. Cracis.

1. Arbor salve sanctissima, 4. Nostriquc passi principis


Beata crux, cum gloria Ob nos rubentem faciem ;

Celso sacrata sanguine, Per te ipse nos liberet,


Dicata Christi ubere. Qui per lignum cecidimus.

2. Electa cunctis credulis 5. Rectis fide tu murus es,

Fuisti olim formula, Signum datum timentibus.


Gignis nunc mundo gratias, Tu thau signatum frontibus
Homines coelos sublevans. Yictrixque signum saeculi.

3. In te pendentem credimus 6. Nos te precamur, fulgida


Flagellatumque colimus, Arbor crucis sanctissima.
liUgemus lata lateris, Ut iram tanti vindicis
Manuum, pedum vulnera. Removeas ac mitiges.
7. Deo patri sit gloria.

V fol. 80a; fehlt P. —


Hjmn. ms. Neapolitanus saec. 13. Cod.
Ferner:
Neapolitan. VI G 29. A, —
Brev. ms. Romano -Franciscan. saoc. 1-5. Cod.
Angebe. C V 12. B. —
1, 4 Christi verbere B. 2, 2 olim formido B; Olim —
fuisti A. —2, 3 Gignis nee B. —
2, 4 ad coelos sublevas B. 3, 2 —
Famulatumque colimus B. —
3, 3 Lugemus piagas lateris A. 3, 4 Manuum- —
que pedum B. —
4. 4 per lignum credimus P>. 5, 1 tu munus es B: Leti —
fidei tumuhim A. .5, —
2 Sed si^um docti montibus A. 5, 3 thau signum —
frontibus B: Tuta ut signatum V. —
5, 4 A'ictrumque \', victrisque A. —
6, 2 sanctissime V. —
6, 3 tanti judicis B. —
7, 1 Sit patri laus ingenito B.
— 83 —
73. In Dedicatione s. Michaelis.

1. Illuminavit hunc diem 5. Hie Vota redduntur pia,


Rerum creator omnium Quae sacer ipse suscipit
maxima,
Festivitate Christi minister Michael
Quae nunc jucunda ducitur. Ejüsque fert obtutibus.

2. Templum dicavit coelitus 6. Summi toriantis nuntius,


Ejus perennis gloria Dignum gerens officium,
Honore in arcbangeli Orationes omnium
Hoc Michaelis annuo. Offert Deo fidelium.

3. Volvente cursu rediens 7. Archangeloram piimus est,


Celebritatis inclitum Princeps Dei exercitus,
Altare quo templum simul Plebem regit catholicam
Hoc dedicatum splenduit. Per cuncta mundi climata.

4. Haec aula coeli janua, 8. Vicit draconem perfidum,


Hie panis almus vescitur, Jecit polo superbiam,
Hie sanguis agni sumitur, Ventuius est in saeculo
Hie abluuntur crimina. Ponere finem Antichristo.

9. Deo patri sit gloria,


Sit semper unigenito
Sanctoque sit spiritui
Per saeculorum saecula.

V 81a; P fol. 92b.


fol. —
Ferner: Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae
saec. Cod. Yatican. 4928. A.
11. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod.
Vatican. Urbin. 585. B. —
Hymn. ms. Beneventaims saec. 11. Cod. Neapolitan.
VI E 43. C. —
Brev. ms. Hispanicum saec. ^^/12. Cod. Londinen. Add. 30848.
D. — Brev. ms. Casinense saec. 14. Cod. Casinen. 34. E. Psalt. ms. —
Coelestin. in Gentilino saec. ^'^/1.5. Cod. Avenionen. s. n. F. Brev. ms. —
Coelestin. saec. ^^/1.5. Cod. Mszarin. 359 (763) G. —
Brev. ras. Coelestin. saec.
15. Cod. Parisien. 1277. H.
2, 4 annua D. —
3, 1 Solvente cursu F. —
6, 1 tonantis unicus H. —
8, 3 in saecula P. —
9, 2 sqq. nur in D; die übrigen Handscbnften nur
9, 1. — Vgl. Morel S. 71.

74. In Dedicatione s. 3IichaeUs.

1. Mysterioium singnifer 3. Castissimorum omnium


Coelestium, archangele, Doctorum ac pontificum
Te supplicantes quaesumus, Pro nobis preces profluas
Ut nos placatus visites. Devotus offer Domino.

2. Ipse cum sanctis angelis, 4. Hostem repellat ut saevura


Cum justiSj cum apostolis Opemque pacis dirigat,
Inlustra locum jugiter. Et nostra simul pectora
Quo nunc orantes degimus. Fides perfecta muniat.
— 84 —
5. Ascendant nostrae protinus 7. Errores omnes auf erat
Ad thronum voces gloriae, Yagosque sensus eorrigat
Mentesque nostras erigat, Et dirigat vestigia
Qui sede splendet fulgida. Xostra pacis per semitam.

6. Hie virtQS ejus maneat, 8. Lucis in aree fulgida


Hie firnia flagret earitas. Haec saera seribat carmiiia,
Hie ad salutis comraoda Kostraque siniul nomina
Suis occurrat faniulis. In libro vitae conserat.

V tbl. 81b: P fol. 93a. —


Ferner: Antiph. Ambrosianum saec. 10. Cod.
Arnbros. s. iL A. —
Antiph. ms. Ambrosiamim saec. 10. Cod. Ambros. T 103
snp. B. —
Hymn. ms. S. Jacobi in Poutida saec. 11. Cod. Vaticaii. 82. C. —
Man. ms. Vallis Trava^lia saec. 11. Cod. Capit. Mediolan. s. n. D. Man. ms. —
Ambrosianum anni 1193. Cod. Ambros. J 27 siip. E 4, 4 perfecta maneat, C. —

75. In Dedicatione s. Michaelis.

1. Coelestium te signifer 7. Sic nostra scribi nomina


Mysteriorum poseimus, Concedat in coelestibus,
iSIicbael arcbangele, Ut nulla nos contagia
Placatus ut nos visites. A lucis aula separent.

2. Et cum beatis angelis 8. Hie Vera flagret earitas,


Cunctisque coeli civibus Hie sancta sit concordia,
Custodias a noxiis Ut cum salutis eommodo
Tranquilla praebens tempora. Nos cuneta captent prospera.
3. Dignare nobis sedule 9. Hie sanctitas et veritas
Christi precari gratiam, Omnisque virtus fulgeat.
Ipsi quoque conspicuo Hie deleantur crimina
Offerre voces supplicum. Et daemonum temptamina.
4. Infundat almus spiritus 10. Hie Michael fortissimus
Ut dona nostris mentibus Et dans m edel am Raphael
Dans calle nobis culmina Nos cum choris coelestibus.
Reeto polorum seandere. Ad protegendum praesto sint.
5. Pellens et hostis scandala 11. Rex angelorum, quaesumus,
Nos pace junctos muniat Haec vota laudum suseipe
Et nostra semper pectora Et cum triumpho gloriae
Arniet fide rectissima. Nos angelis intersere.
6. Erroris actus auferat, 12. Sit trinitati unicae
Sensus vages et eorrigat, Virtus, potestas, gloria,
Mentesque nostras erigat, Quam cunet) laudant angeli
Quo vita perpes permanet. Per saeculoiiim saecula.

V fol. 82a: P fol. 93b. — 1,4 Placatus tu nos P. —


2, 3 a noxias
\P. — 3, 2 precare VP. — 5, 2 pace vinctos V. —
6, 4 permaneat P. —
7, 1 scribi omnia P. — 8, 1 Hie vero P. —
8, 3 commoda VP. 12, 1 —
trinitatis VP.
— 85 —
76. In Dedicatione s. 3Iichaelis.

1. Alme rex archangelorum, 3. Intus, extra, hie ubique


bellicosum principem casto corde et corpore
Cum caterva Michaelem Lucis Michael minister
deprecamur, coelitus mundet nos et muniat.
2. Expugnans ut pellat hostem 4. Regno reddat nos superno,
fraudulentum callide, sanctorum consortio,
Grassantem nos ad nocendum Tanta sancti Michaelis
hujus mundi principem. juvetque precatio.
5. Christe, te in tuis sanctis
collaudamus angelis,
Qui cum patre ac spiritu
regnas in perpetuum.
V fol. 82b; P fol. 94a. —
4, 2 sanctorumque VP. — 4,4 jubetque
VP. — 5, 4 regnans V, regnansque P.

77. In Dedicatione s. Michaelis.

1. Sancte Michael archangele, 4. Hostis antiquus vigilat,


Suppliciter te petimus, Ut per fraudem decipiat,
Ut nos indignos adjuves Sed tua sancta oratio
Tuis orationibus. Ejus excludat aditura.

2. Tibi flectimus genua 5. Perfidus ille doleat


Propter nostra nunc scelera, Et tu laetus congaudeas
Tu semper pio animo Depulso adversario,
Digneris nos suscipere. Qui Yult nocere famulos.

3. Agnoscimus nostra crimina, 6. Deo patri sit gloria,


Inde petimus veniam, Sit laus et unigenito,
Rogamus, ut nos adjuves Sancto simul paraclito
Jacentes in periculo. In saeculorum saecula.
V fol. 83 a; P fol. 94 a. —
Brev. ms. Novocomense anni 1420 Cod.
Univ. Bonoiiien. Mezzof. 839. A. —
1, 2 Te supplices deposcimus A. 2, 2 —
Nunc propter nostra A. —
2, 4 recipere A. —
3, 2 Ideo petimus YP. Str. —
4 und 5 stellen VP um: die Stellung in A entspricht indes besser der Ge-
dankenfolge. —
4, 2 Ut nos per fi-audem YP. —
4, 4 excludat abditum YP. —
5, 2 Tu semper laetus gaudeas A; laetus congaudeat YP. 5, 3 Depulsos —
adversarios YP; expulso adversario A. —
5, 4 Nos tuos salva famulos A;
nocere famulos YP, was ich belasse nach Anal. hymu. YII, p. 13, sub 5. —
Die Doxologie ergänzt nach No. 18.

78. In Dedicatione s. Michaelis.

1. Unitas in trinitate, 2. In trinitate spes mea


te deprecor, Domine, non in homine,
fixa,
Ut me semper trahas totum Sed archangelum deprecor
tibi Votum vovere. ]\Iichaelem nomine,
— 86 —
3. üt sit obvius ac missus 9. Sanctus Michael me defeudat
mihi Deo donante semper suis precibus
Ilora ex'tus de vita Anima egre diente
ista atque corpore. cum sanctorum milibus.

4. Ne me ducat in amarum 10. Sanctus Gabriel, Raphael


minister inergiae. atque omnes angeli,
Ipse princeps tenebrarum Intercedant pro me semper
atque pes superbiae, simul et archangeli.

5. Adjutorium succurrat 11. Aeterni possunt praestare


Michael archangelus regis regna aurea,
Ad me hora, qua gaudebunt Ut possideam cum Christo
justi atque angeli. paradisi gaudia.

6. Adjuvet me sanctus Michael 12. Antichristi interfector,


diebus ac noctibus, ]\Iichael, miles maximus,
Ut me ponat in bonorum Ut faciat mecum lucem
sanctorum consortibus. suum prope proximum.
7. Illum rogo. ne dimittat 13. Via, veritas et vita,
mihi truces species principalis puritas,
Inimici, sed deducat, Parce mihi, ne oblita
ubi regni requies. tiinitatis unitas.

8. Sanctus Michael intercedat 14. Gloria sit semper Deo


adjutor probabilis patri atque filio

Pro me. quia sum peccator Una cum sancto spiritu


actu atque fragil is. in uno conciUo.

V 83 b P fol. 94 b.
fol. ;

Vgl. Mone I, 450, der das Lied aus Cod. Augien.
221 M
abdruckt mit der Bemerkung: „vorletztes Blatt aus dem 8. Jahr-
himdert, von fränkischer Hand, aber von einem irischen Dichter." Dafs der
H^Tiinus mit den altirischen manche Ähnlichkeit liat, ist unverkennbar: aber
mit solcher Bestimmtheit läfst sich doch der irische Ursprung schwer behaupten.
Das Lied ist offenbar zunächst fiir die Privatandaeht geschrieben. Bei Auf-
nahme in das Hjmnar sind in P sämtliche Einzahlformen des Pronomens
und Verbums in den Plural versetzt, wodurch das A'ersmafs verdorben ist;
dasselbe ist in V der Fall, welches indes stets über dem Plural die Einzahl,
über nos, me, nobis mihi schreil)t u. s. f. Nach jeder Strophe kehrt als
Rundreim die Anrufang wieder Michael, archangele Dei omnipoteutis.
:

1, 2 ssq. fehlen M; deprecamur VP. —


1, 3 nos VP; trahans Y. 2, 1 —
nostra VP. —
2, 3 deprecamur VP. —
3, 1 admissum AT. --3, 2 nobis
VP Deo doctore M, vielleicht zu lesen datore? 4, 1 nos VP. — 5, 1 —
;

In adjutorium nobis (mihi) succurrat VP. —


5, 3 Ad nos VP. 6, 1 Adjuvet —
nos \F: der Name Michael ist hier, 8, 1 sowie 9, 1 und 12, 2 offenbar
zweisilbig gemessen, 2, 4 und 5, 2 dagegen dreisilbig. 6, 3 ut nos VP. — —
7, 1 rogamus ne diraittas VP. —
7, 2 nobis trucem specie VP. 8, 3 Pro —
nobis P, pro nos V: sumus peccatores VP. —
8, 4 actu fehlt M. 9, 1 —
nos VP. —
9,3 animas egredientes VP. —
10, 1 Sanctus Gabriel, sanctus
Raphael VPM: hier ist entweder auch Gabriel und Raphael zweisilbig zu
nehmen, oder was wahrscheinlicher, das zweite sanctus zu tilgen. 10, 3 pro nobis —
VP. —
11, 1 Aetema VP: aeterne M. —
11, 2 regis regni curia M. 11, 3 —
possideamus VP. —
Str. 12 und 13 fehlen M. —
12, 1 Antichristus V. —
Lies: suam prope proximus? —
13, 3 nobis VP. —
14, 4 cousilio M.
— S7 —
79. In Dedicatioiie s. Michaelis.

1. Centies mille legionum angeli


Concentu plaudunt et canora jubilant,
Christe Jesu, alplia et co omnipotens,
Sepultus olim et viveiis in saecula,
Testis fidelis et verum principium.

2. Qui mundi liujus dejecisti principem,


Redimens orbem tuo alino sanguine,
Sanctus et verus, genitus ingenito,
Reserans clausa et aperta obstruens,
Faciens Deo regnum sacerdotio.

3. Tu verus agnus, solus sine macula,


Solus egressus ab arce dominica,
Qui dextra patris collocatus solio,
Sirailis Jaspis et Sardino lapidi,
Iris per gyrum et Smaragdus circuit.

4. Tu, Dei pignus hominisque filius,


Septies librum signatum signaculis
Solvere illum dignior repertus es,
Agnus occisus, septem pollens cornibus,
Septeno fulgens et lumine flammeo.

5. De throno produnt fulgura tonitrua,


Septem ardentes ante thronum lampades,
Septem ubique missi Dei spiritus,
Septemque stellae micant agni dextera,
Septem cui adstant candelabra aurea.

6. Sedentes circum quater seni primates,


Amicti cuncti niveis cycladibus
Et laureati diademis aureis,
Aureas vehunt fialas aromatis,
Aureis psallunt modulis et citharis.

7. Est ante thronum nitens mare vitreum,


Bis binae formae item animalium,
Homo per genus, leo voce perstrepens,
Juvencus ore promens sacerdotium,
Petens ad astra more volans aquilae.

8. Quatuor formis senae alae singulis,


Ante et retro cuncta plena oculis,
Vigilant semper et dormire nesciunt,
Vicissim sanctus ter clamantes jugiter
Uli, qui erat et est et venturus est.
— 88 —
9. Gloria patri, laus sapientiae,
Agno sedenti super thronum gloriae,
Cum patre regnat et cum sancto spiritu,
Connexa simul una sancta deitas
Per intinita saeculorum saecula.

V fol. 84 a mit Neiimen: P fol. 9oa. —


1, 2 plaudent VP. 2, 3 genitus —
ab ingenito VP. —
2, 5 rejrni V. —
3, 3 dextram V. —
3, 4 Simul Jaspis
P; lapide P, lapidum V. —
3, 5 Smaragdiim circuis YP. 4, 5 luminis YP.— —
5, 1 produnt W. man möclite prodeuiit mit Syiiicese vermuten. 6, 5 psallent —
V, psallant P. — 7, 2 bini fores idem P. —
7, 4 promet V. 8, 1 senis alis —
VP. — 8, 5 nie VP. —
9, 1 patris V; laus, entweder zweisilbig, oder
Salus zu lesen, oder sit zu ergänzen. Vgl. Apoc. IV, 1 sqq.

80. In sancti Flaviaiii.

1. Alme confessor, summi regis pracsul,


Audique voces famuli tuorum
Te flagitantes.

2. Fide praeclarus, caiididus in vita,


Praedicator verus, quam spirans illi dedit
Spiritus sanctus.

3. bone pastor, Flaviane sacer,


Protege plebem tibi quae commissa,
Athleta Dei.
4. Hostesque tuos undique confligunt,
Nos sine viri, vernulasque tuos
Adjuva, pater.
5. Haereticorum tu sprevisti dogma
Et confutasti uticeque praebet,
pater sancte.
6. Gaudium intra dominique tui
Commissas tibi oves repraesenta,
Fidelis serve.

7. Pro Christo passus vilia fuisti,

Ibi in carne vitamque finisti

Coelos receptus.
8. Aprutiense decoravit tellus,
Noluit Dens proprio frustrare
Nobis patrono.
9. Qui quondam erat, manet urbis praesul,
Nobis coruscant miracula sepulchris
Deo juvante.
10. Sit Salus illi, decus atque virtus,
Qui super coeli residcnsque tlirono
Trinus et unus.
- 89 —
V fol. 85 a; P fol. 96b. —
Aus ersterem nach Ozanam bei Migne 1. c.
p. 819. M. — 1, 2 vocis VP; im übrigen mufs das rätselhafte famuli tuorum
belassen werden. —
1,3 Keflagitantes P. 2, 1 Fides V. —
2, 2 Sowie —
der Vers überliefert ist, hat jede Vershälfte eine Silbe zu viel und ist über-
dies unverständlich. Tilgt man das tautologische spirans und stellt die Vers-
hälften um, erhält man einen richtigen Vers und einen acceptal)eln Sinn :
Quam illi dedit praedicator verus.
3, 2 plebe V; tibique commissa VP. 3, 3 Athletas Dei VP. — 4, 1 —
Hostemqui P hostemque V. —
4, 2 viri, Ablativ Singular von vis ? 4, 2 —

;

vernulosque P, vernuloque V. —
5, 1 dogmas VP. 5, 2 uticeque unver-
ständlich; uticeque probat M. irrig, da V praebet bietet. 6, 1 Gaudium —
intrat dominique tuis VP. —
7, 1 passus filium fiiisti VP. 7, 2 Ibi dem —
Sinne nach wohl gleich hie zu nehmen. —
7, 3 Coelos statt in coelos;
receptos VP.— 8,1 decoravi VP; das Neutrum tellus dürfte nicht zu um-
schiffen sein. — 2 propria VP; für frustrare nobis verweise ich auf Analecta
8,
VII, p. 12 sub 3 und 13 sub — 2 curuscat VP; der Vers hat eine
p. 5. 9,
Silbe zuviel. — 10, 1 Sit laus
illiVP;' ich setze salus, weil die Doxologie
offenbar dem Hymnus Iste confessor entlehnt ist. Der Umstand wirft Licht
auf die Entstehung dieser sapphischen Strophe mit nur zwei sapphischen
Zeilen. Ward das Lied auf den Hymnus Iste confessor und zwar auf die
Melodie Analecta hymnica II p. 108, sub VI, gedichtet, so erklärt sich, da
die erste Melodiephrase zweimal wörtlich sich wiederholt, dafs man diese
Repetition aufgebend auf diese verstümmelte sapphische Strophe verfiel.

81. in Ascensione DN.

1. Funeris victor triduo resurgens


Sustulit sanctos Erebo retentos,
Coelicas illis tribuens benignus
Scandere sedes.
2. Ut homo verus liquido patescat,
Mandit et potat, tibi namque vulnus
Mentis ut curet, reserata Thomae
Stigmata pandit.
3. Ut Deus scandit nitidus triumphis,
Regna stellati penetrans Olympi,
Omnibus nobis solidam reliquit
Spemque fidemque.
4. Clarus ad dextram residens paternam
Regnat aequalis patri atque compar
Spiritus sancti, sibi servientes
Protegit omnes.

5. Quid tibi dignum fecimus, redemptor,


Cor quidem nostrum lubricat profanum,
Supplices tantum labiis litamus
Pectoris hymnum.
6. Tu tamen gratus placidusque sumens
Noxias mentis remove figuras,
Nesciam mortis tribuendo vitam
Consule nobis.
— 90 —
7. üna majestas, parilis potestas,
Vita communis, sociale sceptrura,
Deus excelsus, Deus absque cursu
Temporis exstas.
8. Laus, honor, virtus tibi sit perennis,
Qui bonus solus bonitate vera,
Deus, excelsa bonitate regnas
Trinus et unus.
V fol. 87b; P fol. 99a. — 2, 4 pandat YP. - 6, 3 Nescias P. 7. 1

parili YP. — 7, 4 exstat YP.

82. In Festo Pentecostes.

Anni peractis mensibus 3. Sic namque filius Dei


Tanta recurnint gaudia Apostolis spoponderat,
Yotisque dudum credulis Celsum petisset cum polum,
Optatus advenit dies. Missurum sanctum spiritum.
In quo Spiritus Domini 4. Quod est probatum testibus,
Terras replevit gaudiis, Apostolorum vocibus,
Coelestis adventus sui Cum sint diversis oribus.
Mundo decurrunt lumina. Variis locuti gentibus.
5. Tanto redempto munere
Patris et nati spiritus,
Juges agamus gratias
Deo perenni saeculo.

V fol. 89b; P fol. 102a. Ferner Hymn. ms. Anglo-Saxonicus saec. '^/ii.
Cod. Londinen. Yespas. D XU
A l)ei Stephenson, Latin Hvmns of the Anglo-
:

Saxon Cliurch p. 9o. —


1, 3 credulos YP. —
2, 3 Coelestia adventus A.

4, 1 Quod ex probatum YP. —
5, 1 Tanti YP. —
5, 2 spiritum YP.

83. In Festo Pentecostes.

1. Et hoc supernum munus est 5. Thrax, Gallus, Indus unus est,


Quod lingua Unguis militat, Quod blanda ludit Graecia,
Quis non touantis praemia Quod saevit atrox Barbarus.
Per dona ojusdem proferatV Stridor Canopi murmurat,
2. Facit, loquendo qui sapit, 6. Quod lingua latrat Parthica,
Dignum loqualur ut Deo, Pectus replevit hospitum,
Infundit ecce spiritus Mundi ad salutem curritur
Et ora rursus instruit. Nolente mundo tot viis.

3. Intrat veterno pectora 7. Quae sacra nunc remissio


Eviscerata nubilo, Paschalis instar gratiae,
In hoc apostolis die Dum mysticam septemplici
Dum verba verbum dividit. Ornat coronam munere.
4. Sermone mundi praepotens 8. Augmenta plenitudinis
Et corda mundi concutit, Opus ministrat divitis,
Summis feratur laudibus, Nunc mente et voce psallitur,
Univit ora gentium Ut nostra debet mens Deo.
- 91 ~
V fol. 90a; P fol. 102a. —
Der Hymnus ist von Ennodius Ticinensis,
unter dessen Werken er steht, Migne PP. LL. 63, p. 328. M; Corp. Scriptt.
Eccl. VI, 544. H; Mon. Germ. Auctt. Ant. VII, 251. G. 1, 2 Unguis —
lingua M militans P. —
1, 4 praeferat HG. —
2, 1 Facit loquentem quem capit
VP. _
;

2, 2 Digne P. —
3, 1 veterna VP. —
3, 2 Et viscerata P. —
4, 2
contulit HG. —
4, 3 Summi M. —
4, 4 Homo habet ora gentium. MHG.

Tunc Gallus. P. — 2 barbarum HG. — 4 Canopis P; murmuris HG. — 2 6,
Quod sacra MH; Quid! sacra G. — 2 instat H. —
5, 5.
replevit hispidum VP. — 7, 1 7,
7, 4 muneris P. — 2 Opes ministrant
8, MHG. — 4 Hoc nostra vox et
diviti 8,
mens Deo MHG.

84. In sancti Erasmi.

1. Apologetici martyrem faminis 5. Erasmus clarus qua divinis


Erasmum venerandum promp- poUens excubiis hie lictus hu-
tione alacri Christicolarum pha- manis angelica nam gaudet sibi
lanx felix attollere gaudeat. solatia forequippe ministrata.

2. Bella quam pluriraa congerens 6. Felicia dona rite tenens quod


Stygicus et anguis edax quem sprevisti vana summe martyr
contra ruunt fribula est sine atque gloriose supernis compos
vi protrita quoque per loxa refulgens perenni plaudis in
cuncta libant. aula.

3. Caelebs isque fugosa terens 7. Graudia nempe manent


tua
amphibola dantur quis eona nunquam finienda per aevum
quaerit at potitus et his praeraia felix agonista multum ac prae-
bibrans retinet atque clara data. dicande sacer meritis da tene-
amus ea.
4. Diocletiani jussa probra refutans 8. Grloria magna sit Deo patri ac
infausti caesaris praesul namque filio spirituique perinde sacro
beatuseremum inde petenslatuit perpes potestas per omnia saecula
semotus a turba. saeculorum. Amen.

V fol. 90b; P
102b. —
1,3 proptioue V.
fol. 2, 2 stygicos P. — —
2, 4 sine vim V —
Celebsisque V celebs hisque P.
3, 1 3, 2 Amfibilla,
;

ursprünglich amfibula P, anfibula V. —
5, 3 angelicam VP. 5, 5 Fora quippe
V; foraque perpe ministrata P.
Dies ist insofern von allen Hymnen des Hymnars der am traurigsten
überlieferte, als es mir nicht einmal gelungen ist, das Metrum zu eruieren,
in dem er geschrieben. Dies ist um so auffallender, als die beiden folgenden
Hymnen, welche das Alphabet unseres Abcdarius zu Ende führen, recht anständig
überliefert sindund eine, wenn nicht fehlerfreie, so doch erträgliche Rhythmik
der Betonung erkennen lassen. Auch kann die Verwüstung, welche die Federn
der Kopisten angerichtet haben, eine so gewaltige nicht sein, da es sonst
unerklärlich wäre, wie die Silbenzahl in sämtlichen Strophen die gleiche
bleiben konnte. Sämtliche Strophen haben nämlich 42 Silben, nur Str. 2
und 3 haben 41, Str. 7 43. Es kommt hinzu, dafs die Doxologie einem
anderen bekannten Hymnus, es ist das Lied: Martyris ecce dies Agathae,
eine ganze Zeile wörtlich entlehnt:
Spirituique proinde sacro,
ein Metrum, das indes nicht durchführbar erscheint. Ich habe mich begnügt,
den korrupten Text abzudrucken, es findigeren Geistern überlassend, das ver-
schüttete Metrum auszugraben.
- 92 —
85. In sancti Erasmi.

1. Hostem humani generis, 5. Martyr Christi sanctissime


Erasme beatissime, Supernorumque socie,
Mire bellans deviceras, Perosa teranens rurica
Superna tecum gratia. Migrasti ad sublimia.

2. Tntima quia spreveras 6. Nee valuere vincere


Carnis ac desideria Tormenta cuncta carnea,
Calcando ad perpetua Nee trux serpens et lividus
Sic pervenisti gaudia. Tai ademit gaudia.

3. Katervis hine aethereis 7. exoptanda gloria,


Admixtus jam tripudias Erasmi victoria,
Feliciter cum Domino felix certe gratia
Saecla per et innumera. Et martyris constantia.
4. Laetaris pro quo jugiter 8. Poena quem nuUa superat,
Athleta devotissime, Flagra neque conterritant,
Adeptus, quae cupieras, Impetret suis precibus
Falsa spenieudo numina. Nobis aeterna gaudia.

9. Quod ipse Christus annuat,


Cum patre et sancto spiritu
Qui dominatur omnia
Per saeeulorum saeeula.
V fol. 91a; P
103a. —
2, 1 Infirma P.
fol. —
2, 3 ac perpetua P. —
3, 4 saecla paret P; pe ret V. —
4, 3 quod cupieras V. 5, 3 perhosam —
V. — 6, 3 libidus VP. —
7,3 felix cete VP. 8, 1 Poena quam VP.— —
Der Hymnus fährt im Alphabet fort, wo der vorige aufhört.

86. In sancti Erasmi.

1. Rex metuende, omnium ereator,


Festa sacrata martyris Erasmi
Rite colentes tuere benignus
Sede de sacra.
2. Salus aeterna, spes et lux beata,
Vita eunctorum, splendor angelorum,
Martyris bujus, da, ut mereamur
Praemia digna.

8. Te, praesul sanete, Erasme benigne,


Poseimus adsis postulans tonantem,
Nobis ut ipse tribuat misertus
Regna superna.
4, Ut tuis quondam meritis adjuti
Coetibus almis sociemur atque
Odas aeterno concinamus regi
Voce beata.
— 93 —
5. Xriste, redemtor omniumque sator^
Pius et Clemens moderator orbis,
Conferas nobis precibus Erasmi
Gaudia summa.
6. Ymnus ut noster semper sit acceptus
Ipsi,quo nostri faveat misertus
Hie et ubique rite tribuendo
Praemia magna.
7. Zelus amarus furor quoque omnis,
Pestis et lues animaeque languor
Procul a nobis sistere cogantur
Saecla per cuncta.
8. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboatur omni
Gloria mundo.

V fol. 91b; P fol. 103b. — 3, 2 Poscimus adsiste P. — 5, 3 Conferat


VP. — 6, 3 rue tribuendo P.

87. In sancti Viti.

1. Ad Viti beatissimi 6. Ubi extemplo coelicus


Gloriam, Christi martyris, Chorus venit angelicus,
Aequum fratrum fidelium Quem pestifer adspiciens
Decantet coetus labium. Ylas privatur lumine.
2. Spiritus sancti gratia 7. Qui dum dolore nimio
Repletus in infantia Se vocitaret miserum,
Ad instar coepit procerum Medelam puer Domini
Salutem dare populo. Misertus patri intulit.

3. Quem suus Ylas genitor 8. Hinc tentus est ab impio


Blandis mulcens affatibus Diocletiano misero,
Cogit Vitum sanctissimum Sauciatus extorquitur,
Dei negare filium. Feris vorandus traditur.
4. Sed armis tectus fidei 9. Sed athleta pulcherrimus
Promissa sprevit tyranni Sustinens imperterritus
Tenellus in martyrio Per tormentorum genera
Devotus puer nimium. Reddidit Deo animam.
5. Funestus tunc deicolam 10. Nunc Christi patientiam
Pater verum exagitans Precemur cum Crescentia
Puellarum adspectibus, Atque Modesto martyre,
Ejus ut flectat animum. Vivamus ut perenniter.
11. Deo patri sit gloria.

V fol. 92a; P fol. 104a. —


Ferner: Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13.
Cod. Neapolitan. VI G 29. A. —
1, 2 Christum V. 1, 3 Equo A. —
3, 1 —
suum Ylas genitor P; suum Ylas pater V. —
3, 3 Conat A, virum sanctissi-
mum P. —
Vor Str. 4 divisio A. —
5, 1 deicola V. —
6, 1 Ibi P; coelitus
A. —6, 4 Ylas patus lumine V. —
8, 1 Hie tentus A. 10, 1 Hunc A; —
patientia VP.
— 94 —
\. In sancti Vitu

1. Alma beati martyris 5. Hoc audiens almificus


Viti canamus trophaea, Vitus patri addiderat:
Hymuis veiiite dulcibus Si pompis abrenuntias,
Celebrare solemnia. Magna videbis lumina.
2. Dona divini spiritus 6. Duilssimus in labüs
Septenis hausit fontibus, Fatetur Abrenuntio
:
;

Cbristi repletus gratia Puer agnoscens omnia


Contempsit mundi culipina. Dat patri indulgentiam.
3. Caecus amisso lumine 7. Imperatoris filium
Ylas videndo agmina Nequam vexabat spiritus,
Cum Vito in cubiculo, Sed Viti verbo territus
Repleto sancto spiritu, Illum reliquit protinus.
4. Provolutus vestigiis 8. Cuncta cucurrit fortiter,
Infantis rogat merita, Vincla, flagella, carcerem,
Ut ei, quod amiserat, Beatus Vitus inclitam
Lumen donaret pristinum. Coelo reddidit animam.
9. Deo patri sit glorla.

V 92 b; P fol. 104 a.
fol. —
6, 2 Fatentur VP. Ein sehr viel längerer —
Hymnus gleichen Anfangs, dem der vorstehende entlehnt scheint, findet sich
in anderen Quellen und ist zum Teil bei Morel p. 326 sq. abgedruckt. Ich
lasse denselben hier nachfolgen.

b. In sancti Viti.

1. Alma beati martyris 6. Repente clamat carnifex


Viti canamus trophaea, Motus profanis ausibus,
Hymnis venite dulcibus Percussus atro vulnere
Celebrare solemnia, Fatetur manum perdere.
2. Gaudete, cuncti creduli, 7. Pronus precatur veniam,
Discusso corde crimine, Infantis optat gratiam,
Nunc festa Viti gaudia Dans Vitus indulgentiam
Laetis canamus mentibus. Salutem reddit pristinam.
3. Dona divini spiritus 8. Caecus amisso lumine
Septenis hausit fontibus, Clara cum vidit agmina,
Christi repletus gratia Puero in cubiculo
Contempsit mundi crimina. Fulgentem sauctum spiritum,
4. Affertur ante tribunal 9. Provolutus vestigio
Valeriani Caesaris, Infantis rogat merita,
Fatur constanti pectore üt ei, quod amiserat,
Simulacra contemnere. Lumen donaret pristinum.
5. Tyrannus jussit crudelis, 10. Hoc audiens almificus
Vesano fervens spiritu, Vitus patri addiderat:
Membra sacrati corporis Si pompis abrenuntias,
Crudis torquere cestibus. Magna videbis lumina.
— 95 —
11. Duiissimus in labiis 16. Dumque mucrone figitur
Fatetur: Abrenuntio; Membrorum fractis motibus,
Puer agnoscens omnia Pro Christo fundens sanguinem
Dat patri indulgentiam. Coelum remisit spiritum.

12. Crudelem cogit impius 17. Modestus cum Crescentia


Suo minari genito, Infantis pro militia
Illum eduxit angelus Socius fuit vinculis
Excelsi cum paraclito. Sancto plenus spiramine.

13. Imperatoris filium 18. Post crucis altae insignia,


Nequam vexabat spiritus, Ferrl, ferarum vulnera
Sed Vit! verbo territus Cum Christo, quem dilexerat,
Illum reliquit protinus. Triumphas nunc in gloria.

14. Fornacis aestus fervidos 19. Nunc, Chilste, te deposcimus,


Calcavit ardens spiritu, Ejus nos rege precibus,
Sed nee vel filum tegminis Ipsius ut oracula
Flammarum gurges attigit. Hostis depellant jacula.

15. Ictum mucronis algidi 20. Laus patri sit altissimo


Et OS leonis horridi, Virtus ejusque filio
Rimosa rogi fulmina Spirituique gloria
Vitus vicit feliciter. Per infinita saecula.

Hymn. ms. S. Scholasticae Casinen. saec. 15. Cod. Casinen. 869. A. —


Hymn. ms. Capit. Veronen. 109 saec. 11, B. — Str. 1 bis 7 einschliefslich
bei Morel 1. c. aus Cod. Rhenovien. 97 saec. 11. M.

1, 3 Hymnis canamiis dulcibus M, wo canamus ersichtlich aus 1, 2


heruntergerutscht ist. —1, 4 celebrantes M. —
2, 1 cunctis A. 2, 2 —
cordis A. — 2, 3 festis A. —
3, 1 divina A. —
3, 2 auxit fontium A. —
4, 1 Aufertiir A, ofiertur M. —
4, 3 Fantur A. —
4, 4 Se simulacra tem-
nere M. —
5, 1 Tyrannus crudelis jusserat A. —
5, 2 Vexano B. 5, 4 —
torquere quaesibus A. — 6, 2 Metus profanis auxibus A. —
6, 3 Perculsus
M. —6, 4 mamis A. —
7, 3 Dat Vitus M. —
Nach Str. 7 folgen in B Str.
19 und 20 und schliefst damit der erste Hymnus. Str. 8—12 fehlen, und
mit Str. 13 beginnt ein neuer ad Nocturnum überschriebener Hymnus. Str.
8— 12 stehen also nur in A, in dessen Text die notwendigrjten Korrekturen
aus der vorigen Nummer übernommen sind. —
8, 1 amissus A. 9, 1 vesti- —
gia A eine Lesart, die an sich nicht abzuweisen.
,

9, 2 Infantis precat
monita A. —
9, 3 quod promiserat A. —
10, 3 und 11, 1 sq. fehlen A,
— —
welches 10, 1 3 und 11, 1 2 in eine fünfzeilige Strophe ohne Sinn zu-
sammenzieht. —
11, 4 Dans A. —
12, 2 Suis minare gemitum A. 12, 3 —
duxit A. —13, 1 filius A. —
13, 3 Vitus verbum A. —
14, 1 aestus fert
Vitus A. — 14, 2 ardens spiritus A. —
14, 3 Sed ne vel ligni tegimus
A. — 15, 3 Rimos rupit flamina A. —
15, 4 Vitus vicit fidei A. 16, 1 —
Demum catasta fugitur A. —
16, 2 fractis nutibus A. —
Str. 17 fehlt B. —
17, 4 Sanctum plenus A. —18, 1 alta A. —
18, 3 Triumphatus in gloria
A. — 18, 4 Locatur Christi gremio A. —
Str. 19 fehlt A. —
19, 3 oraculo
B.— Statt Str. 20 hat A folgende Doxologie:
Deo patri cum filio
Simulque sancto spiritu
Honor, potestas, gloria
Aeterna et in saecula.
— 96 —
89. In iNativitate s. Joliaiinis ß.

1. Praeco praeclarus sacer et propheta,


Regis aeterni paranymphus almus
Voxque clamantis, Domino potenter
Dirige callem.
2. Qui redemptorem digito notasti,
Rite tollentem scelus omne mundi,
Intimans, agnum pietate cunctum
Solvere mundum.
3. Tuque sensisti reboare patrem,
Spiritura supra volitare sanctum.
Dum creatorem meruisti in undis
Tingere Christum.
4. Teque splendentem fieri lucernam
Angelo teste decus et Eliae
Credimus natum, prece hodierna
Quem colit orbis.

5. Ecce poscentem pie cerue plebem


Facque rogantes bene nos parentem
Sorte clementi munerave lucis
Sumere vota.
6. Angelus cum tu vocitaris alti,
Jure formantem rogita tonantem,
Quatenus sanctis sociemur astris
Arce polorum.
7. Hocque tu praesta, genitor superne,
Nate supremi, dator ac redemptor,
Spiritus rector tribuat, precamur,
Omne per aevum.

V fol. P
93 b; 107 — Ferner Hymn. ms. Capit. Veronen. 109.
fol. a.
saec. 11. A. — Hymn. ms. Hermetisvillanus anni 1553. Cod. Griesen. 23. B. —
B hat nur Str. und 1 6 und 7 und stimmt mit Daniel
2, 267, nur dafs I,

letzterer von der Doxolog-ie blofs den Anfang hat. — 2 regnantem A. — 5,


5, 3 munerare A. —
90. In SS. Johannis et Pauli.

1. Decus sanctorum martyrumque norma,


Cui Sophia jugiter redundat
Sidera poli ceu arena ponti,
Rex alme Deus.
2. Suscipe Clemens odas, simul hymnum
Poplite flexo famuli jucundum,
Tibi quas fundunt spatium per anni
Festa rotantes.
- 97 -
3. Almi Johannis inclitique Pauli;
Cuncta spernentes peritura mundi,
Tuo ponentes pro amore vitara
Fide robusta.
4. Aula nutriti Constantini magni,
Caesaris clari Christique cultoris,
Toto cum corde tibi famulantes
Cursu felici.
5. Yicerunt mille Juliani artes,
Colubri diri, callidi, cruenti,
Framea tua latius protecti,
Galea simul.
6. Saevi verterunt Gallicani mentem,
Christi virtute bellum revincentes
Regem adversum liberis cum suis
Nexos dedentes.
7. Atque post amplas Thraciarum turbas
Scytharum atque subjugaruut Christo,
Vana linquentes idolaque cuncta,
Lympha perioti.

8. Ipsius namque virgines sacratas


Proles divinis monitis traxerunt
Ore luporum nuptum recusantes
Casto amore.
9. Sanguine rubri desinunt in hora
Opaca noctis respuentes Jovem,
Verl resistunt fidei cultores
Robore divo.

10. Hostium minas omnium revincunt,


Glutinant aegros daemonesque sectant
Rigidos funus res^jirantes aura
Flamin e alto.

11. Petimus modo, alti regis valvas


Coeli secreta penetrantes alma,
Munite malis parvam nunc phalanga
Semper ubique.
12. Nostra qui cupit recensere festa,
Nimis ovanter recolente diem,
Qua una vota geminata fide
Morte subistis.

13. Martyrum flores virginumque pares,


Saucte Johannes, Paule nimis clare,
Omnes fovete, petimus, calcantes
Limina vestra.
Dreves, llyrauarius Severiiiianus.
— 98 -
14. Gloriara summo referamus patri,
Filio simul flaminique almo,
Laus, decus atque commune trophaeum
In sempiternum.

y fol. 96a; P fol. 107b. —


2 redundant VP. 1, 3, 1 Johanni P. — —
4, 4 Cursu fideli VP, darüber
V. 5, 2 eruentis VP.
felici — 6, 1 mentes —
VP. —6, 2 virtutem V. —
7, 3 Vanas linqiientes idolasque VP. 8, 3 —
nuptu VP. —
9, 1 rubra VP: ora P. —
9, 2 Opacem noctis VP; der Ac-
cent würde gewinnen durch die Umstellung: Noctis opaca. 9, 3 Verique —
VP. —10, 2 lies secant? —
11, 3 parva P: phalangas VP. 12, 1 —
Xostram V; festam V. —
12, 2 ovantes VP. 14, 1 Gloria VP. —

91. In SS. Johannis et Pauli.

1. Sanctorum laudes celebret 6. Ultro praeberunt capita


Nunc sexus omnis pariter Mucronis ad supplicia
Triumphum atque martyrum Temnentes jussa Caesaris
Per anni promat circulum. Juliani sacrilegi.

2. Astra jucundent fulgida, 7. Chelydri cum versutia


Cuncta resultent rurica, Egisti quod, apostata.
Gereutes vitae spiritum Coenandi hora clancule
Paulum collaudent inclitum. Christi secasti martyres.

3. Aequo peracto ordine 8. Nee Signum* super faciem


Jobannem rite jubilent. Arvae liquisti rabide,
Perosa qui labentia Ut Christianis tolleres
Spreverunt ut quisquilia. Suffragatores milites.

4. Alma concreti moenia, 9. Quorum post necem Stygici


Orbis totius domina, Facta uotarunt picei.
Divo refecti flamine Prodigiaque nomina
Cosmi vibrarunt limites. Resospitantes corpora.

5. Aliti aula regia, 10. Polorum ergo lumina,


Sophiae docti famina, rosas odoriferas,
Minas vicerunt aspera Vestris nos almis precibus
Sequentes Christum Dominum. Sanctorum jungat coetibus.

11. Hoc praestet summa trinitas,


Simplex concedat unitas,
Cui lionor et imperium
Permanet in perpetuum.

V fol. 96b; P fol. 108b. —


1, 4 promat carminum P. 2, 1 jucundet —
VP. — 2, 2 resultet VP. —
3, 4 Terrerunt ut quisquilia VP. 4, 3 refarti —
V. — 5. 3 ].: asperas? —
7, 1 cum fehlt V. 9, 2 pycei P. — 10, 3 nos —
fehlt P. — 10, 4 Dem Satze fehlt sein Subjekt, als welches Gott zu ergänzen
scheint.
— 99 —
92. In SS. Petri et Pauli.
Ad Vesperas.

1. Praelata muiidi culmina, 5. Conclavi cujus fulgida


Celsa fide micantia, Poli patescit janua
Ecclesiae fundamina Ac militum post proelia
De fönte vitae proflua. Ducit superna ad praemia.
2. Petrus, cui laus ex fido est, 6. Paulus tubae praeconio
Paulus, cui laus in doginate, Christi tonat mysteria,
Coeli replevit circulum, Omnes traliens ad baptismum
Canamus ore consono. Doctor fidelis gentium.
3. Primus potentis gloriae 7. Qui adhuc superstes corpore
Fixit freto vestigia Secreta coeli oircuit
Et vasta per volumina Et aure raptus audivit,
Planta eucurrit pendula. Quod fari non praevaluit.

4. Qui mortuorum funera 8. Sic iste fixus per crucem,


Verbo salubri suscitat, Recisus ille verticem,
Et dum via perambulat, Uterque per victoriam
Sanabat umbra corpora. Coeli sedent cum principe.

9. Sit, Christe, rex piissime,


Tibi patrique gloria
Cum spiritu paraclito
In sempiterna saecula.

V fol. 98a; P fol. Uli). —


Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 11. Cod.
Casinen. 420. A. — 1, —
2 fides VP. 2, 1 Petriim A. —2, 2 Paulum A.

.3, potenti A.
1 .3, — 2 fretus VP. — 4, 4 Sanavit A. —
5, 1 Conclavi vinclis
fulgida VP. 6, 2 — mysterium VP. — 7, 1 adhuc superest V. —
8, 2 iste A.

93. In SS. Petri et Pauli.

1. Utraque pars psallentium Sic Paulus per naufragium


Aptatae vocis precibus Lintre advectus tellure
Pangat lingua eximios Virtute fretus Domini
Petrum Paulumque apostolos. Rogo projecit viperam.

2. Cum meritis praecipuus Cum jam exuta corpore


Petrus praecellat omnibus, Dorcas cubabat grabato,
Repagula aetherea Petrus orando Dominum
Ejus traduntur manibus. Jussit puellam surgerc.

3. Nee impar quippe moribus Paulus namque exanimem


Saulus mutato nomine Patroclum cernens juvenem,
Est vas electum Domini, Sibi allato corpore
Doctor effectus gentium. Jubet repente surgere.
4. Petrus namque celerius Artatus saevis vinculis
Iter carpens lymphaticum Petrus projectus carcere
Dextra levatus Domini Ingrediente angelo
Calcavit freta pelagi. Pergit soluto compede.
100 —
9. Rui*sus uam Paulus et Silas, 13. Nam Petrus fixus stipite
In carceris custodia Poli in regno traditur,
Dum Christum laudant vocibus, Magus disrupto corpore
A viiiculis soluti sunt. luferni tines penetrat.

10. Contracto namque quaerulo 14. Paulus tmncato capite


Auri negat sufiVagium, Ad aethra scandit protinus,
Sed jam in Christi nomine Kero disruptus febribus
Salutem praebet homini. Perenni poena luitur.

11. Sic pythonissae daemonem 15. Quibus relato tempore


Paulus ab ore pepulit, Post anni metas circuli
Ne tiTix prolixis artibus Vota solventes supplices
Magis falleret homiues. Christum oremus jugiter.
12. ^ßranda fides protinus 16. Cum judex in examine
Aptavit quos wtutibus, Mundum punire venerit,
Athletae in certamine Horum per tanta merita
Mundi triumphant priucipes. Kobis succurrat omnibus.
17. Gloria tibi, Domine,
Gloria, unigenite,
Cum spiritu paraclito
Et nunc et in perpetuum.
V fol. 100a: P fol. 112a. —
1, 3 Paugit VP. 4, 2 lymphaticus P. — —
5, 2 Lintre adductus P. —
9, 1 Eursum P: Prulum et Silam P. 11, 1 —
daemone YP. —
12, 3 A lege in cei-tamine P, Allege V. 14, 3 disruptis P. —
94. In SS. Petri et Pauli.

1. Christe, rex Clemens pietatis auctor,


Perditi saecli reparator alme,
Confer, oramus, luculenta Petri
Pangere festa.

2. Qui tuis dictis nimis obsequendo,


Corde te Christum Dominum colendo
Claviger regni meruit polorum
Esse beatus.
3. Petre tu Clemens, pius ac benignus,
Aequoris fluctus super ambulasti
Gressibus firmis Domini benigna
Voce vocatus.
4. Yoce tu Christi super universos
Princeps es factus placidusque pastor,
Januam coeli reserare justis
'

Clave salutis.

5. Nam tuo jussu precibusque sacris


Claudus exsultat, Tabita resurgens
Atque
Mortis,
— 101 —
6. Tu Dei summi Dominum fatendo
Filium Christum Petrus es vocatus
A petra Christo, nitidam super quam
Ponere aulam.
7. Ad tuam vocem pariter fideles
Milia Christo tria crediderunt,
Ad viam lucis pariterque vitam
Rite sequuntur.

8. Simonis fraudem pariterque dogma


Dogmate Christi jugulans necasti
Atque cum Paulo socio volantem
Praecipitasti.

9. Principis saevi truculenta dicta


Jure calcando cruce sublevatus
Vertice verso Domini subisti
Regna beatus.

10. nimis magna Petre tuque Paule,


Poscite Deum Dominum, precamur,
Ut sui regni capiamus omnes
Gaudia vitae.

11. Gloriam Patri resonemus omnes.


Et tibi, Christe, genite superne.
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

V 101b; P foL 112 b.


fol. —
1, 1 Christe rex saecli P. 4, 1 Christe —
VP. — 2 et factus VP.
4, —
4, 3 Janua YP. 6, 1 Domino VP. — 7, 1 —
infideles YP. —8, 1 fraude P; dogma fehlt Y. —
8, 2 Te Christi jugiim
pie non negasti P. —
9, 1 Principis servi P.

95. In sancti Pauli.

1. Exsultet orbis ambitus 4. Fundendo juge sanguinem


Pauli triumpho nobili, Serto rosarum fulgido
Jussu Neronis pessimi Ornatus his similiter
Ferro caput cui tollitur. Dei potitur praemio.
2. Sed non dolens vir inclitus, 5. Apostolus est gentium,
Poenas luens indebitas, Electionis vasculum,
Gavisus inde plectitur, Yocatus ut novissimus,
Summum caput qui possidet. Primus refulgens actibus.
3. Olim lupus nigredine, 6. Tulit labores fortiter
Horror fuerat pessimus, Christum per orbempraedicans,
Nunc candens agni vellere, -
Palmam dies hie attulit,
Vincens nives et lilia. Coeli subit cum verticem.

1 Z.^-'-^'^'

V'H;\^.^^ >
— 102 -
7. Gaudete, gentes. granditer, 8. Oremus illum cernui
Si plena sunt, et gaudia Nobis patronum ficri.
Doctorem tantuni praedicant, Cujus rogatus praevalet
Vos aula coeli suscipit. Onus levare criminum.
9. Omnis honor et gloria
Tibi patricum filio.
Sancto simul cum spiritu
In saeculorum saecula.
V fol. 101a; P fol. 113a. —
Femer: Hymn, ms. Neapolitanus saec. 13.
Cod. Xeapolitan. ^'I G 29. A. 1, 2 nohilis A. — 2, 4 Summus A. — —
3, 4 Vincens nive sedilia VP, revincens nive sedilia A. 4, 1 jugi ^'PA: —
sanguine A. —
4, 2 Fertur rosaruin fulgidum VPA. 4, 4 Dei potitum —
VPA, promemus V, promimus P, praeraium A. 5, 1 Apostolis ex gen-—
tium VPA. —
2 vasoulo VPA. 6, 1 labore P.— 7, 4 Nos aula VA. — —
.5,

8, 3 rogatu VPA. —
8, 4 lavare P. —
9, 2 Sit tibi VPA; pater cum VA.

96. In sancti Quirici.

1. Almi triumphum Quirici 7. Ubi impetus denique


Nee non pangimus
Julittae Ignis furentis deficit,
Festa sacrata annua In ima atri carceris
Horum beatis meritis. Illos retrudi praecipit.

2. Claro quidem de genere 8. Post haec Christi infantulus


Ortique de Iconio In loco, ubi clausus est,

Caerimonias uberrimas Quater convertit populos


Custodiunt mirificas. Centenos procul dubio.

3. Ira exarsit praesidis 9. Conjunxit unus exitus


In illo nempe tempore, Parili quoque merito,
Cunctis et jubet idolis Mucrone tunc occisi sunt.
Immolare sacrilegis. Nunc vibrant in coelestibus.

4. Sed fortis Christi famulus 10. Gentes, gaudete pariter,


Jussa nefanda respuit Nobis sint plena gaudia,
Robusto quoque pectore Martyres jam tripudiant
Dicta funesta judicis. Coelica inter agmina.

5. Jussit tyrannus ictibus 11. Illos oremus cernui,


Hos verberari graviter, Nos refoveant jugiter,
Cuncto nudari tegmine, Quorum rogatus praevalet
Prunis cremari corpora. Onus relevare noxiae.
G. His sanctis in incendium 12. Omnis honor et gloria
Ad concremandum traditis, Tibi aeterno Domino,
Rore et sancti spiritus Nunc referamus seduli
Caro frigescit illico. In saeculorum saecula.
V 102 a: P fol. 114 b.
fol. —
1, 2 Xec non et VP. — 3, 3 Cunctis ut
jubet P ;ut juberet V. —
5, 3 Cunctis mundari tegmine VP. — 9, 2 Pari
P. — 11. 4 zu noxia vgl. Analecta VlI, 11 sub 1.
— 103 —
97. In sancti Alexii.

1. Canlemus omnes arbitro, 6. Quo nam latere non Valens


Summi parentis unico Descendit ratem flumine,
Nato, perenni carmine Sed coelitus spiramine
Coelestis hymnum gloriae. Ad patriam vir redditur.
2. Justum suum qui moribus 7. Lustri quoque et bis octies
Ornavit ac virtutibus, Annorum agens circulos
Alexium fortissimum, Patri domo incognitus
Athletam almum, inclitum. Servorum atra sustinet.

3. Qui cuncta mundi prospera, 8. Sed cum diem sciret sibi


Matris, patris consortia, Adesse, in qua spiritum
Casta quoque connubia, Deo daret, scripsit brevem,
Substantiarum copiam, Qua plebibus post notuit.
4. Vernaculorum plurima 9. Precemur hinc omnes simul
Dimisit ac palatia, Deum per hunc, ut deleat
Longe secando aequora Nostra cunctorum horrida
Exsul petivit Syriam. Delicta vel piacula.

5. Semel quoque et bis octies 10. Honor, salus et gloria


Currente sole circulum Semper patri et filio

Vitam peregit pauperem Cum spiritu paraclito


Jejuüiis et frigore. Nunc et per omne saeculum.
V fol. 102 b; P fol. 115 b. 1, 1— arbitri VP. 1, 2 unici VP.— —
3, 8 Casto quoque connubio VP. —
4, 4 Syria VP. —
5, 2 sola VP. 5, 3 —
Vita VP. — 6, 2 flumine fehlt V. —
6, 4 patriam sui redditur P. 7, 1 —
Lustro V. — 7, 2 circulo VP. —
7, 3 incognito P. —
8, 1 cum die P, crevit
sibi VP. — 8, 2 Adesset P Spiritus VP. —
8, 4 Quam P. —
9, 4 vel paucula

;

VP. 10, 1 Honor, laus VP.

98. In sancti Apollinaris.

1. Festa sacrati praesulis, 5. Nee tecta diu gratia


Apollinaris martyris, Signorum fama latuit,
Anni recursa orbita Fertur ad aures tyranni,
Celebrare jucundum est. Saturnini tunc judicis.
2. A Petro missus principe 6. Saeva cujus rapacitas
Ravennam urbem adiit, Grassatur circa martyrem,
Virtus quidem praenuntians Telis perfossum gravibus
Ante ingressum patuit. Seminecem expositum.
3. Nam Irenaei filio 7. Extemplo Bonifatius,
Dudum orbato lumine Cives Classis, obmutuit,
Nubem squamosam detegens Indita verba labiis
Clara refulsit visio. Loquendi usum meruit.
4. Thecla, matrona nobilis, 8. Inter eadem famina
Conjux tribuni militis, Perrexit ad Aemiliam,
Per annos curva plurimos, Signis ditatus optimis
Gressus reeepit pristinos. Salutem aegris reddidit.
— 104 —
9. Ruti domo patricii 10. Precamur ergo subditi
Filia morbo languida, jMerita tanti praesulis,
Morte praeventa subita, Ut nos a culpae vinculo
Festem exclusit luridam. Eruat suis precibus.

11. Deo patri sit gloria.

Y fol. 104b; P toi. Hob. —


Ferner: Brev. ms. Benedictinum saec. 11.
Cod. Vallicellan. B 79. A. —
Hymn. ras. Beneventanus saec. 11. Cod. Xeapolit.
^^ E 43. B. —
Hymn, ms. Casinensis. saec. 11. ex. Cod. Casinen. 559. C. —
Brev. ms. Florentinum saec. 13. Cod. Mediceo-Laurentian. Aedil. 131. add.
saec. 14. D. —
Hymn. ms. S. Scholasticae Casinensis saec. 15. Cod. Casinen.
869. E. —
Aus Y abgedruckt von Ozanam und Migne, 1. c. 822. M.
1, 1 sacrata DM. —
2, 1 misso P. 2, 2 Ravenna P. — 2, 3 Yirtus -
quamque A. 3, 1 —tilium PÄD. —
3, 2 orbatum PÄD. 3, 3 Nubes —
squamosa A squabosam D.
;

3,4 refulsit caecitas PÄD. 4, 4 resump- —
sit AD. - 5, 1 Haec PÄD: Tliecla Y: Theclae PAM: gratiam YP; gratiae
A. —6, 2 Crassata YPA juxta martyrem A.
; 6, 4 Saevi necemque D.— —
7, 1 Extimplo YA; exemplo Bonifacii P. 7, 3 Inclita PD. — 7, 4 Lo- —
quendi usu animae D. — 9, 1 domum Y: domi A. 9, 3 Mortem prae- —
venit P, subdita A. —
10, 1 sqq. nur in B. —
11, 1 Praesta pater piis-
sime B.

99. In sancti Apollinaris.

1. Apollinaris beate, 4. Fraude hostis veternosi


audi supplicum voces, paradisi gaudiis
Natam Christi sicut Rufi Exsules, praestante Christo
suscitasti Domini qui fuimus Domino
Per virtutem, nos reforma Interventu tuo reducti,
Tua prece sedula. persistamus securi.

2. Quibus primum Jesu nomen 5. Flagris graviter es caesus


Intulisti praeclue plebe infidelium
Accolis tunc Ravenatum, Fractus saeva, hinc precamur,
deposce, charismatum nostrorum ut vulnerum
Donis semper ut persistant Cicatrices prece eures,
divina per munera. insulcate maxime.
3. Metalli nam diri simul 6. Equulei nam suspensor
passus es supplicium daemone corripitur
Exsiliique, nosmet cunctos Saevissimo, tu fuisti
solve tuos famulos cum passus a perfidis,
Precibus fusis ad Christum Nos laqueo tu peccati,
vinculis peccaminum. dissolve suffragiis.

7. Gloriam canamus patri


filioque parili,
Spiritui sancto simul
medullis praecordium
Indefesse nunc et semper
immensa per saecula.
— 105 —
V fol. 105 a; P
115b.
fol. —
Brev. ms. Benedictinum saec. 11. Cod. Valli-
cellan. B 79. A. —
3 Nata A.1, 1, 6 sedulam A. — 2, 1 Quique primum —
A. — 3, 1 dira P. —
3, 3 exiliqiie V g-emäfs der Aussprache. 4, 6 persis- —
tamus sed jugi A. —
5, 1 graviter esce fusa VP; exutus A. 5, 3 saeva es —
precaraur A. —
5, 5 preces VP. —
5, 6 praesul ipse maxime VP. 6, 1 Eqimleo —
nam suspensiis A Tunc equulei suspensor VP. 6, 3 sq. tu fuisti qui—

;

eras a perfidis A; tu cum patereris V, cum pateris a peiiidis P. 6, 5 sq.


Nos laqueo tu suspensus A Nos itaque ocius peccati dissolve suftVagiis VP.
;

7, 1 Gloria VP. —
7, 5 Indefessa VP; semper fehlt VP.

100. In sancti ApoUinaris.

1. Sacri, Christe, pontificis, 4. Caecatum Tauri filium


ApoUinaris martyris Tuo curavit nomine,
Festum sacratum colimus, Nostras tu mentes pollere
Ut solvas nos criminibus. Fac lumine scientiae.

2. Os saxo hujus caesum est, 5. Caesus hinc a tortoribus


Ne tuas laudes promeret, Usque necis confiniura,
Corda nostra tu saxea Precatu ejus animae
Ejus prece moUifica. Purgentur nostra crimina.

3. Calibri pressus pondere, 6. Sic tua fretus gratia


Obscuro clausus carcere, Pervenit ad coelestia
Ipsius tu suffragiis Cum quo, impar sit meritum

Solve vincla peccaminis. Licet, largire praemium.

7. Praestet hoc trina deitas


Simplexque una trinitas,
Cujus honor et gloria
Manet per cuncta saecula.

V fol. 105b; P fol. 116 a. —


Hymn. ms. Capit. Veronen. 109 saec. 11.
A. — Brev. ms. Benedi ctinum saec. 11. Cod. Vallicellan. B 79. B. 1, 1 —
Christi PA. —
1, 4 solvat B. —
2, 2 Ne tuis laudes VP; tibi laudes A. —
3, 1 Calibis V, Talibus P, Calibi A. —
4, 1 Nomine Tauri filium B. 4, 2 —
Tue curavit caecatum B. —
6, 1 Hie tua B. 7, 1 Instet hoc B. —
7, 4 —
cuncta tempora A.

101. In SS. Nazarii et Celsi.

1. Angusta vitae tempora 3. Nerone felix principe


Parvis coacta terminis Diversa perpessus mala
Mors sancta donat crescere, Lustravit orbem non gravi
Aeterna ünis pra eparat. Pavore cordis algidus.

2. De fruge casuum venit, 4. Sed ut profanis inderet,


Quod surgat humanum genus, Quo calle conscendant polos,
Stirpe bonaNazarium Verus magister actibus
De morte lumen addidit. Exempla, non verbis dedit.
— 106

5. Nam ductor ille fortis est, 7. Glebis refundit optimis,


Qui bella viribus docet, Mediolanum mox petit,
Quem dicta militem tralient, In qua triumpho nobili
Si dux gerendis abstinetV Carnis ruinam repulit.
6. Ventosa linguae hortatio. 8. Qui sede non digno jacens
Quae forma praestat. non habet, Vatem tremendus mox monet,
Sed postquam magna semina Ut Clara rursus munera
Scribente terni sarculo. Mundo perfusus ad d erst.
9. Deo patri sit gloria.
V 106a: P
fol. 116b. — Der Hynmiis
fol. von Ennodius: Migne 63, 331. ist
M: Mon. Germ. Auctt. ant. VII. 254. G: Corp. Scriptt. VI, 5o0. H. — eccl.
1, 3 dona VP. — 4 fines M. —
1. 3 In stirpe Nazarius bona MGH. —
2, 8, 1
infelix \P. — 4 algide P. —
3, ut indire profanus P protanus indire V. —
4, 1 :

4, 2 Quod calle conscendat poluni VP. — 3 dictam V tradunt V, trahunt MH,


5,
trahant G. —
:

lingua VP. —
6, 1 2 Qua V, quod M, praestet VP. —
6, 4 6,
Scribentem VP; terram GH. — Glevis V, optimus YT. —
7, 2 Medio-
1 7,
lanium G; petiit VP. — 8, 3 refusus MGH.

102. In sancti Xvsti.

1. ^Fagni palmam certaminis 5. Dein ad Xystum properans


Invicta fides contulit. Yincla, catenas, carcerem
Pro Christo diraicantibus Minatur, interniciem
De coelo datur calculus. Gladiali sententia.
2. Sic fortis Xystus athleta 6. Tunc pius ille pontifex
Petri sequens martyrium Accersiens Laurentium,
Ornavit mox ecclesiam Levitae fidelissimo
Confessionis titulo. Commendavit ecclesiam.
3. Ortus Athenis et altus 7. üterque consecuti sunt
Philosophorum studiis Agonis sui bravium,
Mutavit artem artium Ensis atque craticulae
Praeceptor apostolicus. Coronam dedit passio.

4. Nam carnifex tyraunidis 8. Jungamur ergo, socii,


Tremens ut leo rabiens Hymuum gerentes Domino,
Advectans secum martyres Ut horum interventibus
Abdon et Sennen perimit. Nostra purgentur crimina.
V 107b; P 118a. — Ferner: Hymn ms. S. Jacobi in Pontida saec. 11.
Cod. Vatican. 82. A Manuale ms, Vallis Travairlia saec. 11. Cod. Capit.
Mediolanen. n. B. — Man. ms. Ecclesiae Cisnusculi saec. 12. Cod. Am-
brosian. I oo. — Hymn. ms. Georgii in Palatio
sup. C. Cod.
S. saec. 13.
Ambrosian. E — Man. ms. Mediolanense anni 1188. Cod. Am-
71 b inf. D.
brosian. A 189 E. — Hvmn. ms. Mediolanensis
inf. Cod. Berolinen. saec. 14.
Kam. 544. F. — Vgl. Mone lU, 564. M. —
2, 2 sequens martyria VP. — 3 und fehlen VP. —
2, 3sq. 3, 1 sq. 3,
artem artubus VP. — tyrannicus F. — 2 rabidus F; rugiens M. —
1
4 Et vult senem perimere VP. —
4, 4,
4, 3 Adversus sanetos martyres VP. — 4,
5, 3 Minatur pemiciem VP. — Nach
et 6 in VP: Str.
Beati Sixti levita
Christi minister factus est,
Per caecos atque debiles
Totum thesaurum distrahens.
— 107 —
7, 1 Utrique F. — 7, 3 Extenso in craticula VP; et craticulae A et craticula

;

F. — 8, 1Pangamus ergo VP. 8, 2 canentes VP. 8, -3 Ut horum —


sanctis precibus VP. — 8, 4 Nos purget a criminibus VP.

103. In sancti Laurentii.

1. Devota mente, socii, 5. Sed fortis Christi signifer


Preces fundamus martyri, Talia perfert alacer
Quo nobis coeli dominum Interritusque funestum
Poscat favere placidum. Verbis lacessit Decium:

2. Laurent!, martyr inclite, 6. Quid furis, hostis impie,


Sacrato comptus sanguine, Christumne putas vincere,
Profanum spernens judicem, Qui suo pio militi
Xystum secutus praesulem, Tyrannum subdit saeculi?

3. Cavernas atri carceris 7. Per poenas tui corporis


Milleque poenas corporis Perque squalorem carceris
Ac minas trucis aucupis Rogamus, martyr inclite,
Temnis, athleta nobilis. Nobis misellis annue.

4. Carpuntur sacra viscera, 8. Laus Sit parenti Domino,


Saeva persultant verbera, Laudes canamus unico,
Suspcnditur craticula, Laus Sit amborum flamini
Subduntur et incendia. Per saecula laudabili.

V fol. 108a; P fol. 119b. —


Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. Farfensis saec. ^^/ii. Cod. Roman. 175,
Farfen. 4. B. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Neapolit.
VI E 43 C. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Neapolitan.
VI G 31. D. —
Hymn. ms. Casinensis saec. 11. Cod. Casinen. 420. E. —
Hymn. ms. Capit. Veronen. 109. saec. 11. F. —
Brev. ms. Casinense saec.
11. Cod. Vatican. Urbin. 585. G. —
Hymn. ms. Monasticus saec. 12, in.
Cod. Capit. Vatican. D 156. H. —
Hymn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13.
Cod. Barberin. XI 171. J. —
Vgl. Morel 1. c. 262.
3, 2 Nullaeque poenas VP. — 6, 1 farit F. — 6, 2 Christum reputas
vincere B. —
6, 3 pio fehlt B.

104. In Assumptione BMV.

1. Qui possit amplo famine praepotens


Digne fateri praemia virginis,
Per quam veternae sub laqueo necis
Orbi retento reddita vita est?

2. Haec virga Jesse, virgo puerpera.


Hortus superno germine consitus,
Signatus alto munere fous sacer
Mundum beavit viscere caelibi.
— 108 —
3. Hausto maligni primus ut occidit
Virus chelydri terrigenum parens,
Hinc lapsa pestis per genus irrepens
Cunctum profundo vulnere perculit.

4. Renim misertus sed sator inscia


Cernens piacli viscera virginis
His ferre mortis crimine languido
Mandat salutis gaudia saeculo.
5. Missus ab astris Gabriel innubae
Aetenia portat nuntia virgini,
Yerbo tumescit latior aethere
Alvus replentem saecula continens.

6. Intacta mater virgoque fit parens,


Orbis Creator ortus in orbe est,
Hostis pavendi sceptra remota sunt,
Toto refulsit lux nova saeculo.

7. Sic virginalis vincula permanent,


Prodit pudoris dum thalamo potens,
Mausere clausae artius ut fores
Intrante Deo quas sera vinxerat.

8. Hoc signat aedis janua non patens,


Quam celsa vatis visio prodidit,
Soli tremendo pervia principi,
Mansura nempe clausa perenniter.

9. Sit trinitati gloria unicae,


Virtus, potestas, summa potentia,
Regnum retentans quae Deus unus est
Per cuncta semper saecula saeculi.

Y fol. UOb; P fol. 121b. —


Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. Casinensis saec. 11. Cod. Casinen. 420.
B. — Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Neapolit. VI G
31. C. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Xeapolit. VI E 43.
D. — Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Vatican. 4928. E.

Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican. Urbin. 5Jo. F. Hymn. ms. —
Monasticus saec. 12. in. Cod. Capit. Vatican. D 156. G. Hymn. ms. S. —
Renati -Mirrentini saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. H. Das Lied findet sich
bei Morel p. 111. nach Brev. ms. Farfense saec. 13. Cod. Vallicellan. C 93.
M und unter Pauli Diaconi Carmina dubia bei DümmlerjPoetae Latini
aevi Carolini p. 84. sq. J.
3 vetemo M. —
2, 1 Hac virga M; virga puerpera VP. 2, 2 con-—
1,
scitns M. —
2, 3 Signatus fehlt M. —
2, 4 viscera VPM. 3, 1 Astu M.— —
3, 2 Virus fehlt M. —
3, 4 venere percutit M. —
4, 3 inferre M. 5, 1 —
Emissus astris JiEI\ —
5, 2 virginis VPM. —
5, 4 Alvus repente VPM;
replente B. —
7, 2 Prodis F. —
7, 4 Intrante demum BEF;. seras junxerat
VP. — 8, 1 hedis VP: Edis M. 8 —
4 clausa prehenditur M.
, 9, 3 qui —
Deus M. —
9, 4 saeculi fehlt M.
— 109 —
105. In Assumptioue BMV.

1. Nunc tibi, virgo virginum, 4. Lacta, regina, parvuluin,


Laudes ferimus carminum Aeterni regis filium,
Teque coeli dominam Lacta sacrato ubere,
Resultat haec plebecula. Qui te concessit vivere.

2. Tu porta domus fulgida, 5. Tu Clara stirpe regia


Egressionis inscia, Jureque mundi domina,
Tu virga fructu florida Desideratuin omnibus
Yirgoque iiato gravida. Tu protulisti gentibus.

3. Te nostra sonant carinina, 6. Stella maris fulgida,


Te angelorum agmina, Absolve plebis crimina,
Infernus tibi ululat, Fletus quoque supplicum
Fretumque maris intonat. Imrauta dando gaudiuni.

7. Laus patri invisibili,


Laus ejus almo tiamini,
Lausque sit unigenito
Orbis terrarum Domino.

Y fol. 111b; P fol. 122 a. —


Ferner Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod.
Neapolitan. VI G 31. B. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Neapolitan. VI E 43. C. —
Hymn. ms. Anglo-Saxonicus saec. ^^lii. Cod.
Londinen. Vesp. D XII. D. —
Hjmn. ms. Casinensis saec. 11. Cod. Casinen.
420. E. — Brev. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Vatican. 4928.
F. — Brev. ms. Casinense. saec. 11. Cod. Vatican. Urbin. 585. G. Hymn. —
ms. Monasticus saec. 12. in Cod. Capit. Vaticani D 156. H. Brev. ms. —
Farfense saec. 13. Cod. Vallicellan. C. 93. J. —
Vgl. Stephenson 1. c. p. 152.
2, 3 Et viiga VDF; fructus P. —
2, 4 Virgaque D; nato gaudia P. —
3, 4 Fretuque P; fretumque matris D. —
6, 3 supplicantum D. 6,4 —
Minuta dando P; immutando da D; immunda dando G. 7, 3 que —
fehlt D.

106. In Assumptione BMV.

1. Ad laudem sanctae Mariae, 4. Cum esset ancilla humilis,


Aeternae sacrae virginis, Facta est mater Domini,
Hymnum novum cum gloria quam beata virgo est,
Laeti canamus Domino. Quae tantam meruit gratiam.
2. Quae pro salute saeculi 5. Tunc portabat in utero,
Et libertate populi Qui matrem non corruperat,
Jam mundi ab initio Lactabat mater filium,
Electa est a Domino. Quem agnoscebat Dominum.
3. Non est in mundo similis 6. De patre sine semine.
Inventa sanctae virginis, De matre sine conjuge
Quia per ipsam Dominus Deum de Deo genitum,
Descendens liberavit nos. Patri aequalem filium.
- 110 —
7. Credaiit Judaei increduli, 8. Venite, omnes populi,
Credant, qui nolunt ciedere, Rogemus matrem Domini,
Nos triuitatem credimus, Ut ipsa nobis impetret
Venturum muiuli judicem. Pacem et indulgentiam.

9. Gloria tibi, Domine.

V fol. 110a: P
1221). —
Ferner Hymn. ms. Casinensis saec. 10. Cod.
fol.
i'asiiien. Ö06 A. —
Hynni. ms. Farfensis saec. '"/ii. (.'od. Roman. 175 Fai'fen.
4. B. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Neapolitau. VI
G 31. C. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Neapolitan.
VI E. 43. D. —
Hymn. ms. Casinensis saec. 11. Cod. Casinen. 420. E. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican. Urbin. 585. F. Brev. ms. —
5. Trinitatis Pictavien. saec. 15. Cod. Semin. Pictavien. s. n. G. cfr. Morel —
1. c. 112.
2, 3 Mundi et ab initio G. —
2 sanctae Mariae virginis V.
3, 4, 1 —
esset ancilla Dei G. —
portabat V.
5, 1 5, 2 Quem mater non
Himc —
corruperat G. —
5, 3 Lactabat fehlt G; matrem G. Str. 5 und 6 umgestellt —
V. —
6, 1 sine conjuge G. 6, 2 sine semine G. —

107. Iii Assnmptione BMV.

1. Maria, mater Domini, 6. admiranda trinitas


Aeterni patris tilii, Et veneranda unitas,
Fer opem nobis omnibus Quae semper es laudabilis
Ad te confugientibus. Et tamen ineffabilis.

2. Deum de Deo genitum 7. virgo beatissima


Tu genuisti lilium, Per cuncta semper saocula,
Qui non habet initium. Electa Üei genitrix
Ex te sumpsit exordium. Et facta es per ordinem.

3. Nam partum admirabilem 8. Per Gabriel archangelum


Semperque collaudabileni De coelo venit nuntius,
Olim prophetae consonant. Angelus quidem de coelo
Et facta sunt oracula. Pronuntians de filio.

4. Ave, Maria inclita. 9. Deus et homo nascitur,


Tu plena omni gratia. Unus est Christus Dominus,
(Joncipies per spiritum, Jesus, redemptor omnium
Tu genuisti filium. Salvator atque gentium.

5. Qui totum mundum condidit. 10. Qui nos de suo sanguine


In te formatus exstitit, Redempti sumus. omnibus
Quem totus mundus non capit, nie pro nobis mortuus,
In tuo ventre jacuit. Et nos per ipsum vivimus.

11. Gloria tibi, Domine.


Gloria, unigenite,
Una cum sancto spiritu
In sempiterna saecula.
— 111 —
V fol. 112a; P fol. 123a. —
Ferner: Brev. ms. S. Laurentii in Verano^?)
saec. 11. Cod. Vatican. 7018. A. —
In kürzerer Form bei Stephenson 1. c.
109. S.
2 filium P.
1, —
2, 1 genitus VP. 3, 1 Hunc partum S —
admirabile
A. — 2 Te semper coUaudabilem VP; semperque collaiidabile A.
3, 3, 3
;


consonent P; consonet V; consono S. —
3, 4 Affati sunt oraculo S. Str. —
4 fehlt A. —
4, 2 plena Dei gratia Y. —
5, 1 Qui totiis mimdus VP. —
5, 2 formatum A. —
5, 3 Qui totus mundus VP; Qui totura mundum A.

Str. 6 fehlt S. —
6, 3 Quem semper est A. —
7, 4 facta est V: statt die-
ser Strophe steht in A die folgende:
Maria de Judaea nata
A Domino est vocata,
Quando fuerat vocata,
A Joseph fuit desponsata.
8, archangelus VP; Gabrielem A,
1 8, 2 nuntium S. — — 8, 3 Angelis A^PA
qui de coelo VP; Electum Dei filium S. 8, 4 Dei — filio VP;
;

Eflfatus est
per ordinem S. —
Str. 9 lautet in VP:

Benedicta erit
Et benedicta erit
Et benedicta erit
omnes mulieres.
Inter
In S verläuft das Lied von hier an völlig abweichend. Str. 9 fehlt ;

statt ihrer folgen Str. 4 und 7, die oben fehlten und abweichend also lauten :

Ave, Maria inclxta, O virgo beatissima


Tu plena Dei gratia, Per cuncta semper saecula
Concipies per spiritum Et tu miranda nimium
Et generabis filium. Et nunc et in perpetuum.
Hierauf folgt St. 5. — Str. 10 lautet in S :

Hunc nobis nasci profuit,


Amore (1: a morte?) nos eripuit,
Pro nobis ipse mortuus
Et nos per ipsum vivimus.
Das läfst fast eine Veränderung der unverstandenen Verse 2 A-er muten,
10, 1 u.
in denen VP und A wörtlich übereinstimmen. — 10, 3 est mortuus A;
mortuum VP.

108. In saucti Cyriaci.

l. Hymnum canamus, socii, 4. Nunc, Cyriace, inclite


Devüta mente seduli Nos adjuva precamine
Festumque pii martyris Junctus cateivae martyrum
Odis canamus consonis. Pro nobis ora Dominum.

2. Qui spreto mundi principe 5. Ut tuis fulti precibus


Christi munere
ditatus Vitemus omne facinus,
Per sanguinis commercia Mundi temnamus noxia,
Aeterna tulit praemia. Coeli sequamur gaudia.

3. Hunc laureati proceres 6. Ne veniente Domino


Rite sequuntur alacres, Dieruni in novissimo
Quos ille ductor praevius In tartara cum reprobis
Ad aethra duxit coelitus. Voce damnemur judicis.
— 112 —
7. Laus trinitati debita,
Honor, potestas, gloria
Perenniter sit omnia
In saeculorum saecula.

V fol. 112 b: P fol. 123 b. — Feruer: Brev.Beneventan.


ras. S. Sopliiae
saec. 11. Cod. Vatican. 4928. A. — Brev. ms. Mediceo-
Strumense saec. 11. Cod.
Laurent. Conv. sup. 524, als de sancto Fidele B. —
Aus Cod. Rhenovien. 91.
saec. 11, bei Morel 1. c. 220. M. —
1, 3 Festum Fidelis martyris B. 1, 4 —
colamus ABM, —
2, 2 ditatur A; dicatus. M, 3, 1 Nunc laureati YPM,—
laureatum A die ganze Strophe fehlt B. 4 1 Tunc Cyriace — Martyr M

; , ;

Fidelis inclite B. 4, 3 sq. Tuisque sanctis precibus Deum fac nobis placidum
B. —5, 1 fulti meritis B. —
5, 2 Purgemur cunctis vitiis B. 5, 3 vitemus —
noxia B, —
5, 4 sequamus P. —
Str, 6 fehlt B, statt dessen:
Fidelis invictissime
Et palaestrita eximie,
Tua prece sanctissima
Nostra mundentur scelera,
7, 4 Per saeculorum B; statt dieser Doxologie hat A nur den Anfang: Laus
sit parenti Domino.

109. In sancti Cvriaci.

1. Agoiiitheta nobilis 4, Tu laureatus sanguine


Cultorque summi numinis, Coeli fulges in culmine,
Adsiste votis supplicum Conjunctus clioro raartyrum,
Te laudibus colentium. Sanctissime christicolum.

2. Columna templi lactea, 5. Tu vires hostis impii.


Coelestis aulae vernula, Fretus virtute Domini,
Levita clarus meritis Poenasque carnis superans
Prece faveto miseris. Polum petis tripudians.

3. Te, Cyriace, canimus 6. Nunc adunatus angelis


Festumque diem coliraus Tuis faveto famulis,
Et Vota pie solvimus Quo tecum coeli fulgida
Melosque laeti pangimus. Laeti sumamus praemia,

7. Laus sit parenti Domino,


Landes canamus unico,
Landes amborum flamini
In saecula laudabili.

V 113 a: P fol. 123b.


fol. —
Ferner: Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae
saec. Cod. Vatican. 4928. A,
11/12. —
Brev. ms, Strumense saec, 11. Cod.
Mediceo -Laurentian. Conv. sup, 524, als de sancto Fidele. B. Aus Cod. —
Rhenovien. 91 saec. 11. bei Morel 1, c, 220. M, 2, 1 Columna coeli B, — —
2, 2 sq. Aeterni regni vernula Comesque claris meritis B. 3, 1 Te o —
Fidelis B. —
4, 2 Olympi fulges culmine B: fulgens in culmine V; refulges
in culmine P. —
5, 1 Tu jure AT: impie YP; die ganze Strophe fehlt B:
in A lautet sie:
Fultus virtute coelica
Hostis tempsisti pessima
Poenamque carnis supe^T^ns
Coelum petit [sie] tripudians.
— 113

6, 1 Et nunc cum sanctis angelis A. — 7, 3 Laus sit amborum M. 7, Isqq.


lauten in B :

Honor, virtus et jubilum,


Sit decus summum Domino,
Qui trinitate socia
Gubemat cuncta saecula.

110. In sancti ßartholomaei.

1. Ad laudem Christi procerum 6. Con versus rex ad Dominum


Cun Ctorum fratrum concio Statim et omnis populus,
Suavi modulamine Ablutus est Polymius
Depromat actus pariter. Sacro fönte cum omnibus.

2. Postquam ad patris dexteram 7. Hinc castigatur ictibus


Sua Christus potentia Ab Astrige nequissimo,
Ascendit et discipulos Nudatur cutis tegmine
Sancto replevit spiritu, Vivensque Deum conlitens.

3. Bartholomaeus inclitus 8. Sic in trophaeo fidei


Praedicans Dei ülium Caelebs athleta permanens,
Ingressus est in Indiam, Abscisso ense vertice
Faciens mirabilia. Coelos triumphans petiit.

4. Cujus vultus insignia 9. Cujus caterva precibus


Virtutes et prodigia Sacris fulta fidelium
Hostis Behir nequissimus Devicto hoste callido
Suis narrat complicibus. Coeli fruatur gaudio.

5. Apostolus tunc filiam 10. Deo patri sit gloria,


Cernens regis lunaticam, Sit laus et unigenito,
Saluti verbo reddidit Sancto simul paraclito
Et idola comminuit. In saeculorum saecula.

V fol. 113b; P fol. 124 a. — Ferner: Brev. ms. Laurentii in Verano


S. (?)
saec. Cod. Vatican. 7018. A.
11. — Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec.
11. Cod. Neapolitan. VT E 43. B. — Brev. ms. Sophiae Beneventanae
S.
saec, 11. Cod. Vatican. 4928. C. — Hymn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13.
Cod. Barberin. XI 171. D.
4, 1 vultu V. —
4, 3 Beyr AC; Heirt P. 7, — 1 castigatus VP. —
7, 2 Abstrige nequissimo V; Astrige sub saevissimo AC. — 9, 4 fruitur VP. —
10, 1 Doxologie ergänzt nach No. 18.

111. In sancti ßartholomaei.

1. Gaudium mundi, Christe, lux sancto rum,


Coeli qui regna contulisti tuis,
Vota tuorum famulorum Clemens
Suscipe semper.
Dreves, Hymnarius Severinianus.
— 114 —
2 Bart holoma ei precibus placatus
Veiiiam nobis tribue culparum,
Hujus et vitae commoda dignauter
Nobis concede.

3. Hunc diem sacium cede


tuis ita
Digne famellis celebrare semper,
Quo post hanc vitam mereamur coeli
Scandere regna.

4. Athleta Dei, tuum qui devote


Celebrant festum, miseratus fove
Scelerum atque potestate magna
Vincla dissolve.

5. Judicis iram miseratus placa,


Festem et morbos languoresque pelle,
Fidei, spei, caritatis nobis
Dona largire.

6. Gaudet jam terra tuo decorata


Lumine, coelum simul et resultat,
Gaudium nobis tribue jam, sancte
Bartholomaee.

7. Gloriam patri resonemus omnes


Et tibi, Christe, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et creator
Spiritus regnat.

y 114a; P fol. 124b.


fol. —
Ferner: ßrev. ms. S. Laurentii in Verano (?)
saec. 11.Cod. Vatican. 7018. A. —
Hymn. ms. Ö. Sophiae Beneventan. saec. 11.
Cod. Neapolit. VI E 43. ß. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11.
Cod. Vatican. Urbin. 4928. C. —
3,1 Hanc diem sacra VP; tu ita con-
cede P; tuis ita concede V; tuis ita dona A. 6, 2 resultet VP.—

112. In Decollatione s. Johannis B.

1. Summum percurrit circulum 4. Sublimis affert angelus


Dies in anno maximus, Nomen Johannis inclitum,
Cursu peracto temporum Pater sacerdos illico,
Jam nocte legis nascitur. Quod scripsit, ac locutus est.

2. Adest propheta altissimi 5. Locustae victus et favi


Finem daturus vatibus, Ac sola fontis pocula
Ostendit terrae verius Alent beatum martyrem,
Omnipotentis filium. Sancto repletum spiritu.

8. Genus sacratum sanguinis, 6. Sublata gens mortalium


Quem sera mater unicum Vetusta punit crimina,
Cunctis creat mirantibus, Suis lavacris insuper
Vix hoc parenti credulum. Salvator ipse tingitur.
— 115 —
7. Tacere nescit regibus 8. Caput recisum in carcere
Damnans tyrauni nuptias, Disco perfertur regio,
Carcerem liber ingreditur Sic clarae mortis gloria
Poena neque comprimitur. Yivit per omne saeculum.

V fol. 114b; P. — Ferner: Hymn. ms. Neapolitanus saec. 13,


fol. 125a.
Cod. Neapolitan. VI G 29. A.

1, percurrit oraculum VP, —


1 2 maximo P. — 3 Cursus peractoP;
1, 1,
Currus superato V. — 4 note legis P. —
1, altissimus P. — 2 Fidem 2, 1 2,
VPA, daturam VP. — 4 Dei potenti A. —
2, 4 parentis credulo A. — 4 3, 4,
ac fehlt A. — Locusta A. —
5, 1 3 AlentVPA; 5,alunt? — Tacere lies 7, 1
nes conregibus A. — 2 tyrannis A. —
7, 3 Vox justi semper libera A. —
7,
7, '4 Nee poena virum comprimit A. — 8, 4 Vivit perhenne saeculum A.

118. In s. Euphemiae.

1. Euphemiae celebris recolamus virginis almae


Orgia Sacra simul, Eufemiae celebris.

2. Haec thalamum reprimens lubricum tenensque lenones,


Nactabatur ovans ast hinc haec thalamum.

3. Laeta ferens reboat superis permixta choreas,


Ima quod osa tulit, sponsa leta ferens.

4. Cujus in amplexu veteris repiantur piacla


Matris, et alma manet cujus in amplexu.

5. Tartarei laniando gravi quam forte ministri


Nee poterant poena vincere tartarei.

6. Dira flagella subit, laetans persistit ad omne,


Pro supero sponso dira flagella subit.

7. Cui sociata super celsi gratulantur Olympi,


Saecla per ampla fore cui sociata super.

8. Gaudia magna tenes, Euphemia, virgo corusca,


En quia probra teris, gaudia magna tenes.

9. Coetus in arce poli sociam te diligit almus,


Ac honorare cupit coetus in arce poli.

10. Laeta tuis meritis frueris jam munere vitae,


Compta per omne decus, laeta tuis meritis.

11. Christus enim Dominus sponsae tibi praemia reddit


Ornatusque decus, Christus enim Dominus.

12. Unde manent per saecla tui nam gaudia longa.


Virgo beata, satis felix, unde manent.
*
^
— 116 —
13. Nunc, venemnda, tibi praesto sit nostra camoena,
Apta simul laude nunc, veneranda, tibi.
14. Et meritis quondani relevati pondere sab te
Peccaminis multi laetemur et meritis.

15. Virgo beata Dei, pro te venerantibus ora,


Quatenus bis parcat, virgo beata Dei.

16. Gloria magna Deo toto reboemus in orbe,


Trino atque uno gloria magna Deo.

V fol. 115 a; fehlt in P. — 2, 1 teresque. — 3, 2 lecta fereus. — 4, 2


amplexum. — 6, 1 omueui. — 6, Qui sociata.
2 supera. —
10, 1 frueris
7, 1 —
tarn. — 11, 1 Spiritus enim Dominus. —
12, 2 unde manent per saecla, des
Guten zuviel. —
13, 1 praesta. —
14, 1 pondere subde. 14, 2 et meritis quon- —
dam. — 15, 1 beata Domini. —
15, 2 beata Domini.

114. In sancti Mauritii.

1. Adest dies praefulgida 8. Mauritius cum Candido,


Coruscans tot prodigiis, Victor cum Exsuperio
Qua sacer sanguis funditur Intelligentes talia
Mauritii cum sociis. Arma jactarunt bellica.

2. Mauritius ac Candidus, 9. Cum suis statim omnibus


Victor et Exsuperius Capite flexo venerant
Militantes imperio Boantes in altissimis :

Clam serviebant Domino. Rex noster Jesus Christus est.

3. Maximianus idolis 10. Incidi cunctis capita


Servitor nefandissimus Maximianus jusserat,
Persequebatur milites Qui Christum regem clarius
Regis invicti fortiter. Se colere professi sunt.

4. Sic aderat Mauritius 11. Atque ipsonim corpora


Intrepidus et Candidus, Lympha mergi praeceperat,
Mentes gestautes validas Ne Christiani tollerent,
Verba dabant qui talia : Martyres sibi facerent.

5. Imperator, milites tui 12. Ut sensit statim Rhodanus,


Sumus sed Christi servuli, Se mixtum sacro sanguine,
Quid cogis Jesum linquere, Retro subtraxit undulas,
Quos emit suo sanguine? Terrae reddit cadavera.

6. A te nunc temporalia 13. Gaude, felix Burguiidia,


Accipimus stipendia. Magno honore praedita,
Ab ipso regnum principe, Quae meruisti capere
Vitam sine periculo. Tantorum sacrum sanguinem.
7. Maximianus audiens 14. signifer, Mauritie,
Haec furore repletus est, Altitotantis maxime,
Jugulari praeceperat, Tc deprecamur supplices,
Qui Christum non negaverant. Placatus ut nos adjuves.
— 117 —
15. Ora tuis cum sociis 16. Laus sit parenti Domino,

Jesum tremendum judicem, Laus ejus almo filio,


Dimittat ut peccamina Laus sit amborum flamini
Superna donans gaudia. Per tempora laudabili.

V fol. 103 a; P
fol. 126 a. —
5, 2 sed fehlt P; servuli Christi V. 5, 4 —
emisit P. — haec audiens P.
7, 1 7, 2 Hoc furore P. — 9, 2 Capite —
plexo VP. —
10, 1 Indici V. 11, 3 tollere P.— 12, 1 Et sensit P. — —
13, 4 sacro sanguine P. —
16, 1 Laus sit nati Domino VP.

115. In SS. Cosmae et Damiani.

1. Conditor cosmi omniumque salus,


Decus sanctorum, martyrum Corona,
Bona qui praestas trinus unus, bonus
Rex saeculorum.
2. Opifex verus, lance in utraque
Trutinans juste, ponderans aequale,
Dividens cunctis, satians utraque,
Spiritus almus.

8. Solve, precamur, loris, quas meremur,


Precibus fulti sancti tui, Dens,
Inter quos isti uterini fratres,
Enge, beati

4. Milites Christi, feroces victores,


Ex una parens Egeaque poli,
Traditi arte medicina docti
Mox et beatis.

5. Alitis, inquit, sicuti canales,


Ut Christi normam gratis semper date,
Ut accepistis, rainime negate,
Ut isti fratres.
6. Sontis in ira Lysia commotus
Tribunus jussit praesentari sanctos,
Cosmas exorsus verberari justus
Et Damianus.
7. Dicite, clari adelphi germani,
Ortus concretus nobili cruore,
Poplite supplex genua devote
Reddite Jovi.

8. Alacri vultu, agiles in voce


Inquiunt ambo: tibi sit nunc notura,
Thura, quae quaeris, deo nunquam damus,
Sed soli Jesu.
— 118 —
9. Machinam simul qui verbo forraavit
Mundique rura, aequora rotavit,
Quadrupes coetus volatile formavit,
Regnat in astris.

10. Illico praesul furia refertus


Jussit in antris mancipari sanctos,
Marinos amnis absorbere fluctus,
Miro reversi.

11. Angelus inter remigans alarum


Labium vehit aequoris festinus,
lUic ministros reperit illaesos,
Divo patrante.

12. Nutu herili qui vehit in oras,


Martyres suos duxit in agone,
Mucro peremptos proprio cruore
Serta decore.

13. Vitam vitarum consequentes novam,


In qua cum Christo perfruuntur bona,
Quem expiati maneamus una
Ipso petente.

14. Ponite nobis clipeum salutis,


Unde hostilis ictibusque tuti
Sic maneanus, illuc veniamus,
Ad quae venistis.

15. Praesta, beata trinitas superna,


In unitate regisque gubernas
Saecula cuncta, nova ac veterna,
Futura regna.

V fol. 116 a: P fol. 127 a. —


1, 1 cosmis V. — 1 , 2 Coronas YP. —
2, 1 Opifex vero lances Y. —
2, 2 aequales Y. — 3, 1 quam YV. — 3, 2
fultis Y. — 3, 4 beatis YT. —
4, 2 Ex una YP, una? eneamque 1: est
pol im Y, etneamque poli P; vgl. Acta SS. Sept. YII, 444. 5, 1 Alitis Y; —
aliti P: inquid YP; carnales YP. 5,4 istis Y. — 6, 3 justos YP. — —
8, 1 agilis Y. —
8, 2 nota YP. —
8, 3 Thura quam quaeris YP. 9, 1 —
Machina YP. —
9, 3 Quadruples coetus Y; der Yers leidet an einer Silbe
Cberschufs —
9, 4 in axis YP. —
10, 1 refartus YP. 10, 3 Marinus. — —
11, 1 Angelis YP; lies remiges? —
11, 3 Illuc Y. — 11, 4 Divo pa-
trantem YP. —
12, 1 Nutu herilis YP; vehit in ore
YP. — 12, 3 Murcro
perempto YP. —
13, 1 Yita vitarum consequentes nova YP. 13, 2 Über —
frui mit dem vierten Fall cfr. Analecta YII, 13 sub 5. —
13, 3 Quem scheint
von una abhängen zu sollen. —
13, 4 Ipsi petenti YP. 14, 1 Punite YP —

clipeo YP. —
14, 2 hostilis hie ubique tuti Y. —
14, 4 Ad quem P.
;

15, 2 n^uberna. —
Es ist wohl überflüssig beizufügen, dafs die Abfassung
des Hymnus kaum weniger Ijarbarisch ist als seine Überlieferung. So wie er
vorliegt, ist es unmöglich abzumessen, welche Eigentümlichkeiten wir dem
Yerfasser, welche dem Kopisten zu danken haben.
— 119 —
116. In SS. Cosmae et Damiani.

1. Solemne tempus vertitur, 8. Nam virtus inter plurimas


Quod martyr devotissimus Cameli laesi sospitant,
Carnis deponunt sarcina, Quem laesum habentdaemonum,
Ovans transcendunt aethera. Ad laudes veuit Domini.
2. Cosmas privignus oritur, 9. Quem post sanctorum obitum
Damianas pedissequus, In ore virorum loquitur,
Alvo uno nobilior Quem fit portentas depulsa,
Pareiitis artus creditur. Uno humantur cespite.

3. Mox ebonisque artibus 10. Hü signo dati jaculae


Brutis, viris levamine Dictati sunt a vulnere,
Resospitant labentium Rubra secatur rompbea,
Munuscula potentium, Christi necantur martyres.

4. Et indigenti munera 11. Flavit per aetbra spiritum


Locupletari abdicant, Titan receptos coelitus,
Obstinatur a muliercula In qua cum Deo gaudeunt,
Cogit nummis excipians. Dum mundus iste volvitur.

5. Ex quo mors peragitur 12. Tbimoismum diruitur,


Lysiae nefandissimus, Credendus est novissimus,
Aura flaute per aurium Hie laureati possident
Syolus reddit praesidem. Meritis tot munere.

6. Turbo proconsul insiit, 18. Nos quoque dignis petimus


Thurificare compulit, Vestris sentire precibus,
Quae renuente illico Ut ad superna patria
Retruditur ergastulo. Una nobiscum maneant.

7. Rogi uruntur. martyres 14. Praesta, pater, per filium,


Seminecem per latere Praesta per almum spiritum,
Et undique vallantibus Qui trinus in vocabulis,
Rogus perunxit plurimos. Unus Deus cognomine.

V fol. 117 b; P 128 a. — Dieser Text ist wenn möglich noch schlimmer
in Stand als der vorhergehende. Da eine Emendierung nicht durchführbar,
begnüge ich mich mit diplomatischer Wiedergabe des Überlieferten und notiere
nur die Abweichungen zwischen und P. V
2, 3 Alvus V. —
4, 3 Abstinatur —
a mulier Y. —
4, 4 Cogit nimis V. —
11, 2 Tutam receptos V. — 11, 3
Deo gaudent V. —
12, 1 Thimoysmum V. 12, 3 possidunt P. —

117. In SS. Placidi et Sigiberti.

1. Pangendo reboemus odas,


coeli
Almum promamus Domini trophaeum,
Praeducem sanctum celebremus bymno
Cordis ab imo.
~ 120 —
2. Milites sancti, meiitis micantes,
Placidus martyr milesque Sigbertus
Socii Corona pariter migrando
Sidera snpra.

3. Avete, fausti domini superni,


Morte devicta superorum arma
Hostis antiqui trucis atque cosmi
Carnis agone.

4. Nunc, coronati fidei fervore,


Yos decus, virtus sequiturque stemma,
Esse coelesti meruistis agni
Sanguine loti,

5. Qui pius mundi Dens ac redemptor,


Martyr et miles, radians herili
Rore robusto, roseo salutis
Schemate servi.

6. Quem timens atrox Erebi vorago,


Daemonum princeps metuit rebellis.
Zabulus taeter, sceleris repertor,
Mortis origo.

7. Hymniger psallit chorus hicque vobis


Concinens nablo sonitus honorat,
Cantibus sanctis trophimis videmus,
Pangimus melos.

8. Inde vos saecli pretium sequentes,


Quaesumus, nobis meritis favete,
Hostis ut vestris nequeat nocere
Civibus istis.

9. Vos crucis Christi socios rogate,


Qui deitatis comitantur aulam,
Inter coelorum mereamur urbem
Septa subire.

10. Doxa sit palri genitoque Jesu,


Pneumati sancto simul et potestas,
Sit tibi trino deitate soli
Compar in aevum.

V fol. 118a; fehlt P. —


1,1 roboeamus. —
1,3 hymnum. —
1, 4
Cordis cobimo. — 2, 2 Sigibertus. —
4, 1 fidei favore. —
4, 2 Nox decus,
Verwechslung von n und u? —
4, 2 stegma. —
6, 1 eremi vorago. —
7, 2
honoro. — 7, 3 lies tropicis? videmus unverständlich. —
8, 3 Nos hos ut
vestris neque ad nocere oder sollte Xos hos aus vocfog entstanden sein ?
:

9, 4 Sceptra subire.
— 121 —
118. In SS. Placiili et Sigiberti.

1. Aeterne, .Jesu, domiuator alme,


Plasmatis trini conditor —
Placidi testis reboamus festum,
Suscipe laudes.

2. Cum pia fide sanctae trinitatis


Esset succensus Christi agonista,
Visibus totis Domino servivit
Omnibus horis.

3. Invidus hostis dracoque nocivus,


Dei lucernam invidens splendere,
Callide nimis studuit fuscare
Faucibus atris.

4. Cujus instinctu rabidus tyrannus,


Perfurens victor, Domini cultores
Atque fideles straverat ubique
Ense cruento.
5. Quibus adjungens Placidum fidelem,
Martyrem Christi, spoliatum ejus
Omnibus bonis —
subtractis
Decapitavit.

6. venerande martyr et beate,


Placide, Deo supplica pro nobis,
Quod tibi cor de puro serviamus
Tempore vitae.
7. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat per omnem
Gloria mundum.
V fol. 119a; fehlt P. — 1, 2 trinis; ergänze: conditor et rector? 2, 1—
fides. — 4, 2 lies: lictor? — 5, 3 erg. pariter? —
6, 1 veneranda. —
7, 2 sqq.
ergänzt.

119. In sancti Justi Martyris.

1. Adest Sacra festivitas, 3. Praenestinis in finibus


In qua tulit discrimina Martyr refulsit inclitus,
Justus namque coelicola A flore pueritiae
Propter superna praemia. Justus nomine et opere.

2. Fervebat ultrix sanctio 4. Magnatius tunc impius


Nequissimorum principum, Famam salutis audiens
Mutis sacellis sordidas Taetro retrusit carcere
Cogunt cremare victimas. Nervis attritum martyrem.
— 122 —
5. Sistens athlcta fortiter, 7. Nam lineo sub stamine
Minas tyraniii respuens, Massa revinctus plumbea
Almis canebat vocibus Restrinxit almos humeros,
Grates perenni judici. Mersit profunda fluminis.
6. Mutans dedit sententiam 8. Cujus sacrum corpusculum
Demens dehinc Magnatius, Aequor reddidit litori,
Ridens jussit sub pondere Sebastianus presbyter
Colla sacrata premere. —— sepulchro tradidit.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 119b; fehlt P. —


2, 4 Cogent. — 3, 1 Praegestinis. — 8, 4 Er-
gänze: illud, corpus, sanctum oder Ähnliches.

120. In Festo Omnium Sanctorum.


1. Christe, qui virtus sator et vocaris,
Cujus ornatur pietate, quidquid
Vel statu claret vel honore poUet,
Suscipe laudes.
2. Ecce solemnis diei voluptas,
Plena sanctorum meritis tuorum,
Corde devotam sociando turbam
Personet hymnos.
3. Haec dies Christi genitricis almae
Laude sacratur, pariter precamur,
Ejus obtentu veniam petenti
Da, pie, plebi.
4. Haec dies festum colit angelorum,
Ut tuam semper faciem videntes
Semper in nostro vigilent favore
Te miserante.
5. Et choros ducit sub apostolorum
Turba praeclaro nitidos honore,
Per preces quorum meat et loquelas
Tuta per hostes.
6. Martyres festis veneramur aptis,
Vota confessor capit omnis ista,
Virgines sanctas monachosque claros
Laude sonamus.
7. Omnis hoc dignam patriarcha partem
Doctor et vates habet et sacerdos,
Gaudio quorum numerum superna
Scriptio servat.

8. Omnium sane pariter tuorum


Festa sanctorum colimus, precantes,
Hos, tibi qui jam meruere jungi,
Nostra tueri.
— 123 -
9. Ut quibus vitae Stadium magistris
Curritur, horum precibus beatis
Fulgido coeli gremio locemur
Perpete vita.
10. Gloriam sanctae pia trinitati
Turba persultet, canat et revolvat,
Quae manens regnat Deus unus omni
Tempore saecli.
V 120a.; P 129a.
fol. —
Ferner: Brev. ms. S. Sophiae Beneventan.
saec. 11. Cod. Vatican. 4928 A. —
Hymn. ms. Casinensis saec. 10. Cod.
Casinen. 506. B. —
Hymu. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Nea-
politan. VI E 43. C. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod.
Neapolitan. VI G 31. E. —
Aus Cod. ßhenovien. 111. saec. 10. bei Daniel
IV. p. 137 sq. D. —
Aus einem in Stuttgart vorhandenen Brevier saec. 11.
bei Mone III. p. 12. sq. M. —
1, 2 ornatus 2,VP. —
voluntas VP. 1 3, 2 laudes VP. — 3, 4 piae —
irrtümlich D. — chorus VP.
4, 1 —
5, 2 turba praeclara A. 5, 3 loque-


^

la VDM. —
6, 4 Laude sonantes A. 7, 1 digna D. — 7, 3 numero D. —
9, 1 E quibus V et quibus D ministris D. —
9, 3 gremio laetemur A.

10, 1 Gloria VP; pie VP
;

piae D.
;

10, 3 regnans V.
;

121. In Festo Omnium Sanctoruni.

1. Alma cunctorum celebremus omnes


Festa sauctorum, modo qui micantes
Aetheris regno sine fine gaudent
Gaudio magno.
2. Prolis aeterni genitrix, Maria,
Unicum mundi decus et honestas,
Splendet insignis solio nitenti,
Inclita virgo.

3. Flammeo vultu cborus angelorum


Multiplex fulget, tibi conditori
Saepius dulces modulatur hymnos
Voce perenni.
4. Cum suis Petrus sociisque Paulus,
Regis immensi proceres, triumpliant
Atque festivas chlamydes amicti
Stemmate vernant.
5. Hie patriarchas, fidei columnas,
Providos vates, Domini lucernas,
Laureo comp^os übet eminentes
Cernere patres.
6. Martyrum coetus ibi gloriantes
Ornat omnino diadema fulgens,
Quisque confessor retinet coronam .;#

Victor opimam.
— 124 —
7. Yirginum florent nitidae catervae,
Serta gerentes resonant clioreas,
Nempe justorum meritis beata
Agmina pollent.

8. Qui redemptori pariter ferentes


Debitas grates sine labe cuncti
Mente jucanda variis frequentant
Yocibus odas.
9. Deus Clemens, pietatis auctor,
Rite culpanim maculis abluti
His in aeterna sociemur arce
Omne per aevmu.
10. Gloriam patri resonemus omnes
Et tibi, Christe, genite supeme,
Cum quibus sanctus simul et Creator
Spiritus regnat.

V fol. 120b: P fol. 129b. —


Ferner: Brev. ms. S. Laurentii in Verano (?)
saec. 11. Cod. Vatican. 7018. A. —
Hvmn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13.
Cod. Barberin. XI 171 B. —
1, 2 qui modo B. —
1, 3 Aetheri B. 2, 2 —
decus et potestas AB. —
3; 2 fulgent P. —
3, 3 Se pius B; dulce A; modu-
lantur P. —5, 3 Laureis B. —
6, 1 sibi gloriantes B. 6, 3 retinens—
VP. — 7, 1 flores VP. —
7, 2 Serta gestautes B. —
7, 3 beatos VP, beatis
A. — 7, 4 Agrainis A: pollet B. —
8, 1 Cui redemptori A. 8, 2 sine —
lave B. — 8, 4 Carminis odas B. —
9, 1 Tu Deus elemens A. 10, 1 —
Gloria patri B. — 10, 2 Ejus et nato jubilemus apte B.

122. De sancto Martino.


1. Christe, rex noster, via, lux salusque,
Qui piis diguam tribuis coronam,
Da tuum vatem famulis sonora
Pangere laude.
2. Tu scelus mundi tenebrasque pellens,
Insuper largo cumulans decore,
Largiens Clemens pietatis usu
Lumina clara.

3. E quibus magnis radiis micantem


Rite Martinum veneramur almum,
Urbs dedit nobis decus hoc perenne
Pannoniorum.
4. Qui sacris necdum renovatus undis
Jamque laudari Domini meretur
Voce, dum partem clamydis rigenti
Fraebet egeno.
5. Cujus effari modulante plectro
Facta vix unquam luculenta possunt
Cuncta, quae magno superi patravit
Munere regis.
— 125 -
6. Barbaram paci rabiem subegit,
Vinctos exemit laqueis latronum,
Plectitur flagris fidei relator
Dulcis amaris.

7. Casibus, verbis, studio sagaci


Traxit ad Christum tenebris retentos,
Ter potens functis gelidae resolvit
Vincula mortis.

8. Omnium tristes removens querelas,


Omnium fessos recreabat artus,
Omnis et sensit veniens medelam
Sexus et aetas.

9. Saepe devictus coluber vetustus


Jus suum liquit pavitansque cessit,
Quaslibet fallax agitaret artes
Mille nocendi.

10. virum sanctum nimis et beatum,


Aetheris cui nimio nitore
Visibus carnis licuit micantes
Cernere cives.

11. Duxit ad vitam patriam sequaces


Praesulum norma speculumque fulgens,
Astra conscendens fruitur perenni
Lumine patris.

12. Solve nunc amplis meritis, precaraur,


Criminum nexu, bone dux, revinctos,
Quo tibi lucis sociemur arce
Semper in aevum.

13. Gloriam patri resonemus omnes


Et tibi, Cbriste, genite superne,
Cum quibus sanctus simul et Creator
Spiritus regnat.

V fol. P fol. 132a.


122b; —
Femer: Cod. Braxelleii. 8860—67 saec.
10. in. A. —
Brev. ms. S. Martini Turonen. saec. 14. Cod. Turonen. 149.
B. — Brev. ms. S. Martini saec. 15. Cod. Turonen. 150. C. Brev, ms. —
SS. Cosmae et Damiani prope Turones saec. 15. Cod. Turonen. 152. D. —
Bei Mone III, 433 aus Cod. Treviren. 1418, den er ins 8. Jahrh. versetzt. M.
— 1, 1 Christus A —
1, 3 sonoram V. —
1, 4 laudem V. 2, 2 cumulas —
C; decorem VPBC. —
3, 1 Ex quibus C; veneremur VP. 3, 4 Pannonia-—
rum BC. — 4, 2 Dominum A. — 4, 3 dum patrem A; parte V. 5, 3 —
magno sacri penetravit B. —
5, 4 regum B. —
6, 2 Vinctus VPA; latronem
VP. — 6, 4 Dulcis amator A. —7, 1 Cassibus A; verbi V. 7, 2 tene- —
bras A. — 8, 1 tristis V. —
8, 3 ut sensit V; et cessit M. 9, 1 coluber —
versutus A. —
9, 3 agitare Y. —10, 2 cujus M. —
10, 3 micantem A. —
Str. 11 und 12 fehlen M. —
12, 2 nexus V.
— 126 —
123. De sanctissima Trinitate.

1. veneranda trinitas laudanda,


Valde benigna gloriaque digna,
Nostras exaudi preces, quibus tibi
Canimus hymnum.
2. Te invocamus atque adoramus
Teque laudamus, trinitas beata,
Tu nobis dona scelerum cunctoiüni
Remission em.
3. Ut valeamus mentibus devotis
Agere dignas tibi quoque laudes
Die ac nocte, horis et raomentis
Semper dicentes :

4. Gloria ingens sine fine manens


Sit trinitati, summae deitati,
Cuncta per saecla, voce simul una
Cuncti dicamus: [Amen].
V fol. 125b; P fol. —
Ferner: Cod. Oxonien. Miscell. Litiirg. 277.
134a.
saec. 11. A. — Orat. ms. Tegrinsense saec. 12.Clm. Monacen. 2000. B. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11. Cod. Neapolit. VI E 43. C. —
Hymn. ms. S. Renati Siirrentini saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. D. —
Brev. ms. S Dominici in Silos saec. 15. Cod. Parisien. Nouv. acq. 2190.
E. — Hymn. ms. Hermetisvillanus anni 1553. Cod. Griesen. 23. F. —
Aus Cod. Rhenovien. 82 saec. 11. bei Morel p. 3. M. 1, 3 tibi preces—
quib IS M. —
2, 1 te adoramus F. —
2, 2 Atque laudamus F. 3, 1 Si vale- —
RTQUs. —3, 2 dignas trinitati laudes F. —
3, 3 horis ac momentis EF.

124. In sanctae Caeciliae.

1. Ad Christi laudera virginis 5. Post haec virgo ab impio


Et martyris Caeciliae Praefecto comprehenditur,
Suavi modulamine Sed stetit imperterrita
Hymnum canamus pariter. Prolem tonantis praedicans.
2. Quae ineptas divitias, 6. Cujus sacris alloquiis
Contempsit ut quisquilia Quater centeni populi
Et famine aequissimo Renati sunt baptismate
Ostendit Dei iilium. Ab Urbano antistite.

3. A nuptiali thalamo 7. Hinc flammis balnealibus


Sponsi convcrlit animum, Ad concremandum traditur,
Ut intactis corporibus Sed rore sancti spiritus
Christo servirent Domino. Hostilis rogus vincitur,

4. Qui post beatum lavacrum 8. Ubi lanista pestifer


A funesto Almachio Tertio sanctam feriit,

Sauciatus occiditur, Mucronis ictu occiditur


Adiit astra spiritus. Sic aulam poli petiit.
— 127 —
9. Nos ergo tuis, quaesumus, 10. Deo patri sit gloiia,
Tuere, virgo, precibus, Sit laus et unigenito
Ut consequamur veniam Sancto simul paraclito
Tua colentes merita. In saeculorum saecula.

V fol. 125b; P fol. 134 a. —


Ferner: Hymn. ms. Casinensis saec. 10.
Cod. Casinen. 506 A. — Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod.
Neapolit. VI E 43. B. — Hymn. ms. Beneventan. saec. 11. Cod.
Neapolit.
VI G 31. C. —
Brev. ms. Casinense saec. 11. Cod. Vatican. Urbin 585.
D. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Vatican. 4928. E. —
Brev. ms. Casinense saec. 13. Cod. Casinen. 419. F. Hymn. ms. S. Renati —
Surrentini saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. G. Aus Cod. Rhenovien. 91. —
saec. 11. bei Morel p. 214. M. —
1, 1 Ad laudem Christi virginis M. —
2, 2 velut quisquilia VP; velut
stercora D. —
2, 3 Et feminae aequissimum M. 2, 4 filio P. 3, 1 Ad — —
nuptiali P; In nuptiali DM. 3, 2 animo P. — 3, 4 servarent M. —
4, 3 —
Sociato P; sauciato V; sauciata M. 6, 1 Hujus M. — 8, 1 Ibi lanista —
V. —
8, 2 Sanctam percussit tertio DE. —
10, 1 Doxologie ergänzt.

125. In Dedicatione s. Salvatoris.

1. Jesu, salvator saeculi, 4. Ut ore tibi consono


Verbum patris altissimi, Et corde devotissimo
Placare votis supplicum Possimus omni tempore
Te laudibus colentium. Laudes referre debitas.
2. Qui sustinens opprobria, 5. Te cum patre piissimo
Fei, Sputa, vincla, verbera Sancto simulque spiritu
Mortemque nobis perpetim Inferna, terra, maria
Yitae parasti gloriam. Tremant, adorent, concinant.
3. Largire nobis prospera 6. Laus sit tonanti Domino,
Hujus diei solemnia Doxa sit tibi filio

. Gratesque da persolvere Una cum sancto spiritu


Magnae tuae clementiae, In sempiterna saecula.
P fol. 131a; fehlt V. — 4, 1 Et ore. — 5, 4 adorant.

126. In sancti Clementis.

1. Martyris Christi veneranda festa


Laudibus dignis celebremus omnes,
Qui sacris ejus meritis juvemur
Tempus in omne.
2. Hie Petri Clemens, placidi magistri,
Dicta sectando pius et benignus
Illius sedem meruit sacratam
Scandere trinus.

8. Gratiam Christi Domini docendo


Plurimos sanetus pater infideles
Ad viam lucis patriamque vitae
Duxit opimus.
— 128 —
4. Exsul eflfectus, celebrande martyr,

Largius dulces latices ligatis


Indice Christo tribuens levasti
Corpora fessa.

5. Nam Dei legem nimium tenendo


Atque calcando rabiem tyranni
Fluctibus mersus polici subisti
Celsa beatas.
6. Cujus ad corpus lacrimosa mater
Dum suam caram sobolem reliquit.
Laeta post anuum veniens recepit
Optime sanam.
7. Dei martyr, venerande Clemens,
Poscimus, Christum Dominum precare,
Quo malis pulsis capiamus omnes
Gaudia vitae.

8. Gloriam patri resonemus omnes


Ejus et nato jubilemus apte,
Cum quibus regnat simul et creator
Spiritus almus.

P
fol. 134b: fehlt V. — Ferner: Hymn. ms. Xeapolitaiius saec. 13.
Cod. Neapolit. VI G 29. A. — 1, 1 Martyi-is magni A. —
1, 3 Quos sacris
A; meritis vivemns P. —
2, 3 sacrata P. —
3, 2 Plurime P. 3, 4 optmi —
P. — 4, 4 Corpore festa PA. — 5, 1 Jam Dei P. —
5, 3 poplice subisti F.

127. In sancti Clementis.

1. Clementis festum celebratur hodie,


Venite, plebes, et mirate principem,
Adseclam Petri, Domini apostoli,
Romanae sedis tertium antistitem,
Quem sibi Christus consecravit martyrem.
2. Hie habitando in urbe Romulea
Adnuntiando Jesum Christum Dominum
Inlumiuavit Theodoram et Sisinnium,
Dum Visum Petrum in sopore prospicit,
Sicque demente baptizatus credidit.
3. Hie praedicaudo Christi evangeliuin
Et convocando catervas iidelium
Trajani jussu duetus ad exsilium
Trans Pontum mare in praeiiiptum eremum,
Ibi peregit insigne miraculum.
4. Aquarum venas ex abysso eduxerat
Et satiavit sitientes incolas,
Qui per metalla excudebant marmora
Et aestuabant sitientes valida
Pro Christi nomen portantes supplicia.
— 129 —
5. Ob hoc crescente aemula iuvidia
Profundo maris mergitur cum ancora,
Ibi humatur sepulchrali camera,
Hinc adreceptus, adstat nunc ecclesia,
Ubi üdeles confluunt per saecula.
6. Qui cursu anni tectus aqua valida
Alto in mari subtus undas latitat,
Cujus recurrens annua festivitas
ßecedens mare ad tria miliaria
Per Septem dies vias praebet fulgidas.
7. Tui sequaces approbati saeculum
Discamus omnes moribus contemnere,
Iram domare, fluxa carnis spernere,
Nulla tenacis blandimenta corporis,
Usu polorum perfruamur gaudiis.
8. Ipsum rogemus verbum patris unicum
Et obsecremus almum sanctum spiritum,
Ut mundi procul auferat jactantiam,
Virtutum nobis donet abundantiam,
Per quod aeterne evadamus tartara.
9. Gloria Deo per immensa saecula,
Sit tibi, decus et Imperium,
nate,
Honor, potestas sanctoque spiritui,
Sit trinitati salus individuae
Per in finita saeculorum saecula.

V 126 a; P fol. 135 a.


tbl. —
Aus ersterem bei Ozanam und Migne 1. c.
822; Migue PP. LL. 86 p. 1256 sq. M.
vgl. —
1, 2 et miramini compotes
M. —
1, 5 Christus sibi M. —
2, 2 Jesum fehlt M. —
2, 3 Theodora V;
Theodore M. —
2, 4 soporem M. —
2, 5 Sic a demente M. —
3, 2 fehlt
VP. —
8, 3 duci VP, ducitur M. —
4, 1 ecluxit M. —
4, 2 sitientes iufulas
VP. —
4, 4 Exaestuavit VP; tabe et siti valida M. —
4, 5 Christi nomine
M, aber gegen das sonst eingehaltene Versmafs, weshalb es als Korrektur
von pro nomen erscheint. —
Vor Strophe 5 schiebt M drei weitere Strophen
ein. —
5, 2 mari M. —
5, 3 Ibi limatur VP. —
5, 4 In quae receptus ex-
stat nunc M. —
5, 5 fidelis congruunt VP. —
6, 1 cursus VP. —
6, 2 mari
mergi undas lagitat V; mergi unda flagitat P. —
6, 4 ad tria milia V, ad
tria permilia P; feretria miliaria M. —
6, 5 viam praebet fulgidas VP. —
Str. 7 fehlt dessen stehen daselbst^S Strophen, die VP fremd sind.
M; statt —
7, 1 approbatis V. —
7, 4 brandimento V. 8, 3 jactantia VP. — 8, 4 —
abundantia VP. —
8. 5 Perquo P, per quem aeternam habeamus gloriam"
M. —9, 1 sqq. Andere Doxologie M. —
9, 4 individua VP.

128. In sanctae Felicitatis.

1. Pio feramus pectore 2. Claro namque de germine


Grates Deo perenniter, Matrona stetit nobilis,
Qui perfidum per unicum Septem simul cum filiis
Hostem peremit filium. Christum fatetur vocibus.
Dreves, Hj^miiarius Severiniauus. 9
— 130 —
8. Exarsit ira protinus 6. Forti resistunt pectore
Audita fama feminae, Fratres superbo principi,
Grassatur erga martyres Aris fatentur sordidis
Antonini saevitia. Nunquam cremare victimas.
4. Stetit virago fortiter, 7. Iratus ultor fustibus
Decreta spernit Publii, Dilaniare martyres
Natos adhortans proprios Praecepit atque sie sancta
Servire regi altithrono. Ferro secari viscera.

6. Jussu tyranni juvenes 8. Felix sacra Felicitas


Pulchri deinde duriter Horrenda per supplicia
Per raulta torti verbera, Septem simul cum liberis
Diis ut litent munera. Coelo remisit spiritum.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 127 a; P fol. 135 b. — 3, 3 Crassatus YP. - 4, 1 virgo VP. —


6, 1 juveuis W.

129. In sancti Andreae.

1. Nobis ecce dies ordine congruo


Venit nunc celebris, clarus, amabilis.
Quo Victor super alta
Scandit prospere sidera.

2. Andreas, Domini sanctus apostolus


Germanusque Petri, priucipis incliti,
Princeps ipse virilis
Consors martyrio fuit.

3. Piscator fuerat Petrus et Andreas,


Post ambo rapiunt orbis et agmina,
Vastant aequora mundi
Adque regna trahunt poli.
4. Cum Christum comites gressibus et pares
Exaequant, pariter dogmata colligunt,
Ejus mortem sequuntur
Et vestigia per crucem.
V fol. 128 b: P fol. a.137 —
3, 2 rapuit P. —
3, 4 Et regna atque
trahunt populi VP. — 4, comitera A'P.
1 —
Vier Strophen eines längeren
Hymnus, den man vergleiche bei Dümmler 1. c. II. 251.

130. In sancti Zenonis.

Sancti Zenonis praesulis 2. Qui in adolescentia


Hymnum Christo referimus, Dei praecepta tenuit
Qui contempsit saeculum, Stipera largamque jugiter
Mercatur Christi praemium. Erogavit pauperibus.
131

3. Piscandi arte usus est, 6. Magnus exsisteus medicus


Dogma sequens apostoli Infirma sanans Corpora,
Misit manum in gurgitem, Devotas sanans animas
Piscatur Dei gratiam, Possessas a diabolo.
4. Instar Petri apostoli, 7. Tanta repletus gratia
Cum ordines sortitus est, Obviam Christo abiit
Pastor in Christi populo Et nobis semper maxima
Summus sacerdos rutilat, Ostendit mirabilia.
5. Crebris quoque jejuniis 8. Rogemus ergo, populi,
Carnis repulit vitia, Confessorem altissimi,
Saepe docendo populos Ut ipse nobis impetret
Destruxit mundi idola. Pacem et indulgentiam.
9. Gloria tibi. Domine,
Gloria, unigenite,
Una cum sancto spiritu
In sempiterna saecula.
V fol. 128b: fehlt P. —
Ferner: Cod. Capit. Veronen. 113. saec. 16.
Copie aus älteren Quellen, die indes nicht aufgeführt sind. A. 1, 4 Mer- —
cavit VA, emendiert nach 3, 4. —
2, 3 Stipendia larga jugiter A. 3, 2 —
Dogma sequens orthodoxa A. —
3, 4 Piscavit A. 4, 2 ordine V; Digna —
sortitur merita A. —
4, 3 Pastorque Veronensium A. 4, 4 rutilans V. — —
6, 4 mundi fehlt V. —
6, 3 Devota V: Saepe liberans animas A. 6, 4 —
Obsessas A. —
7, 2 Obiit in Christi requiem A. 9, 1 sqq. fehlen A. —
131. In Dedicatione Ecclesiae.

1. Sacratum hoc templum Dei, 5. Omnis, qui hie ingreditur,


Altaris renovatio, Sanctificatus exeat,
Nos recurrentes annuas Semper orando Dominum
Laudes Deo referimus. Puriticatus maneat.

2. Altare magnum hoc Dei 6. Caerimoniarum hostias


Sacratum est in hac die. Ad hoc altare jugiter
Cujus honore sedulo Nos offerentes pariter
Omnes curvamus genua. Devotis semper mentibus.
8. Precantes autem Dominum, 7. Sanctificet nos Dominus
Qui solus invisibilis, In hoc templo sancto suo,
Ut nos semper in hoc loco In quo et nos solemniter
Sanctificari jubeat. Sacrum munus offcrimus.

4. Vota solventes hie Deo 8. Deum, fratres carissimi,


Sanctisque ejus omnibus, Et Christum ejus filium
Quorum sacrae reliquiae Simul cum sancto spiritu
Templum ornarunt hoc Dei. Hymnis laudemus jugiter.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 129a; P fol. 138 a. —


Ferner: Hymn. ms. Farfensis saec. ^^hi.
Cod. Roman. 175. A.
Farfen. 4. —
Hymn. ms. Casinensis saec. 11. Cod.
Casinen. 240. B. —Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Nea-
politan. VI E 43. C. llymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod.
9*
— 132 —
Neapolitou. VI G 31. D. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Vatican. 4928. E —
Hymn. ms. Monasticus saec. 12. in. Cod. Capit.
Vatican. D 156. F. —
Hymn. ms. S. Jacobi in Pontida saec. 11. Cod. A'n-
tican. 82; aus letzterem in Thomasius Hynmar und weiter bei Daniel I, 106
sq. G.
Str. 1 CDE.
fehlt 1. —
8 annue PA. —
2, 1 magnuni hoc tibi AB;
hoc ma^um Dei PCDE. —
2, 3 Cujus honore sedulo CDE sedule PA. —

;

3, 1 Precantes quoque CDE. —


4, 2 que fehlt G. 4, 4 omatur P, ornaret
G. — 5. 4 Sanctiticatus maneat P. —
Str. 6 fehlt CDE. 6, 2 Ad hoc —
sacrum altare VA sanctum altare nunc P.
: —
6, 4 Dcvotus V. 7, 2 suo —
fehlt G.

132. In Dedicatione Ecclesiae.

1. Refulgent clara liujus templi culmina,


Perfusa luce septiformis spiritus,
Christi rubescunt purpurata sangiüne,
Perlita rore pretiosi balsami.
Odore flagrant mixtis aromatibus.

2. Siut istam supra domuni. Domine, tui


Aperti semper. deprecamur, oculi
Auresque tuae sint intentae jugiter
Diem per omnem noctis et in tempore,
Tuoque semper ore benedicere.

3. Sit angelorum hie alta frequentia,


Descendat omnis hie coelestis gratia,
Diffusa sancto largiente spiritu,
Vultu sereno sancta semper trinitas
Pio favore dignetur inspicere.

4. Nubes sacraque. quae pendens incnbuit


Deo jubente supra tabernaculi
Tectum. beatus quod ^Moyses in eremo
Fixit, precamur, hujus alma moenia
Afflatus sancto perfundat spiramine.

5. Famosa, dudum quae replevit atria


Templi dicati. nebula perlucida,
Orante puro Salomone pectore,
Haue missa. Christe, coeli de cacumine
Domum fecundet sempiterno munere.

6. Quicunque tuum sanctum nomen supplici


Plenoque corde precatusque fuerit,
Hujus in aedis sacro domicilio
Te largiente sit über a crimine,
pAclude pestem. morbos omnes dilue.
— 133 —
7. Tuo sacrato hie depasti corpore
Tuoque sancto satiati sanguiiie,
Ab hoste tuo defensi munimine
Laeti fidel es sortiantur servuli
Vitae perennis sine fine gaudia.

8. Rerum creator, Jesu, patris unice,


Mundum cruore salvasti purpureo,
Peccata tollis solus qui pestifera,
Dignare tuos munere gratuito
Ad astra coeli mittere ruricolas.

9. Sit seraper alta Deo patri gloria,


Omnis potestas sit dilecto filio

Sanctoque seraper gloria paraclito,


Honor et virtus, laus, decus, iraperiura
Et nunc et ultra sit per cuncta saecula.
V 130b; P
fol. 139b. fol. —
1, 1 Eefiil^et Y. 1, 3 rubescunt ful — •

gora V; purpurato P. —
1, 4 Praeleta V, praelata P. 2, 1 ista VP. 2, 2— —
Apertis VP: oculis P. —
3, 1 Sint VP. —
4, 1 sacrasque P; quae fehlt VF; pen-
dentes P. —
4, 2 Deo inuente VP. —
4, 3 Tecum beati V. 4, 4 alme —
moenie P, moeniea V. —
5, 4 Hac missa V, Ac missa P. 6, 3 sancto —
domicilio V. —
7, 2 Tuoque sacro P. —
7, -5 perenni V; gaudiis VP.

133. In sancti Ainbrosii.

1. Sancti Ambrosii praesulis 5. Crebris quoque jejuniis


Hymnura Deo referiraus, Carnis repulit vitia,
Qui conteranendo saeculum Saepe docendo populum
Instanter jussit fratribus, Destruxit raundi idola.

2. Quod raaturarent ocius, 6. Magnus exsistens medicus


Sacris coramendat raeritis, Infirraa sanans corpora,
Ut post eraensum stadiura Devotas salvans animas
Regni sit Christi praeraium. Possessas a diabolo.

3. Qui in adolescentia 7. Tanta repletus gratia


Dei praecepta tenuit Obviara Christo abiit
Stiperaque largara jugiter Et nobis semper maxima
Erogavit pauperibus. Ostendit mirabilia.

4. Instat doctrina orthodoxa 8. Rogeraus ergo, populi,


Digna sortitus praemia, Confessorem altissimi,
Pastor verus in populo Ut ipse nobis irapetret
Suramus sacerdos rutilat. Pacem et indulgentiara.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 131b; P fol. 140b. — 1, 4 Instantim V, instanti P. — 2, 2


Sacrum bis commendat V. 2, 4 — Regiaifit P, Regni vasit V. — 5, 3
docendum VP. —
7, 3 maximam P. — Man vergleiche übrigens die Hymnen
Nr. 49 und 130.
134 —
l.)4. In nuius Apostoli.

1. Apostoloruin niystica 7. Sic sant secundum gratiam


Digna quoque praecoiiia Quae fuit eis tradita,
Qnis possit alto famine Sorte potiti debita
Praeclarüs ore promere? Per cuncta mundi climata :

2. Istos propheta praescius 8. Petrus beatus inclitam


Prospexit olim spiritu. Post se trabit Italiam.
Iter supernum capere, Secum Andreas Achaiam.
Miratus est, ut diceret : Thomas adoptat Indiam.
3. Isti quidem. qui volitant 9. Jacobus Jerosolymam,
Ut nubes ad subliniia. Jobannes trabit Asiam,
Polam sie intrant fulgidi Matthaeus Macedoniam,
Ut columbae ad propria. Philippus affert Galliam.
4. Imbrem sereimm ex aethere 10. Bartholomeus Lycaoniam.
Rorando plebi jugiter Plebem Simon Memphititam.
Sancto repleti spiritu Ducit Mattbaeus Judiam
Mentes rigant tideliuni. Jacobus omnem Spaniam.
5. Flagrat per onme saeculuni 11. Loti suo post sanguine
Apostoloram concio. Palmas tenentes dextera
Mundi per omnes cardines Spreto superbo principe
Sonus eorum prodiit. Scandunt ad astra lucida.
6. Rictum draconis horridi 12. Ante tremendi judicis
Offa retrusum ferrea, Thronum tenent et Incidas
Squamosa frastra viscera Guttisque tinctas lacteis
Rubra secarunt roniphea. Ponunt Coronas proprias.
13. Deo patri sit gloria.

V tbl. I>i3a: P fol. 142b. —


Ferner: Hymn. ms. Farfensis saec. ^^ n.

Cod. Roman. 175. Fart'en. 4. A. Hymn. ms. S. Sophias Beneventan. saec. 11.
Cod. Neapolitan. VI G 31. B. —
2, 2 Prospero olim A. 2, 3 Eegnum —
supernum A. —
3. 3 sq.: Qui sunt ut ad proprias Fulvae columbae fixeraas
P: vgl. Is. 60, 8. —
4, 1 Imbre serenn ^-p. ö, 1 Flagrant VTA. _
6, 2 —
Ossa V, retrusos VP. —
6. 3 frustra ist mit squamosa, nicht mit dem Verb um in
Verbindung zu bringen ihr Schwert zerschneidet die umsonst mit Schuppen
:

gepanzerten Glieder des Drachen. 7, 1 Hi sunt A. —8, 3 Sanctus An- —


dreas VP. —
10, 1 lies vielleicht Lyciam statt Lycaoniam? 10, 4 Hispa- —
niam VA. —
Hier schaltet A folgende Strophe ein, die ihrer Stellung wegen
und wegen der Zwölfzahl der Strophen als Zuthat erscheint:
Paulus namque magnificus
Totum mundum prosequitur.
Et ante
ille Dominum
Administrat fideliter.
11. 1 postre sanguine P. — 12. 1 iudici P. — 12, ••;
trinctis VP.

1:^5. In nnias Apostoli.

Regis immensi militis triumphis


Consona voce concinamus omnes.
Ipsi qui dedit et tropheum palmae
Simul laudantes.
— 135 —
2. Hie ante Deum velut magna nubes
Ocius partes pervolavit mundi
Verbisque pluit, coruscavit signis
PraerJicans Christum.

3. Hie ad fenestram stetit ut columba,


Fuit et prudens, simplex atque rectus,
Providens bona omnibns et Christo
Semper adhaerens.
4. Sortem accepit inter duodenos,
Vidit et Christum oculis beatis,
Posuit suam animam pro ejus
Plebe redempta.

5. Propter quod, Christe, supplices rogamus,


Vincula nostra pie ut absolvas,
Praebeas fructus poenitendi dignos
Crimina laxans.

6. Flebiles artus miseratus tegas,


Stolam, quam culpa annulumque dempsit,
Reddas et sortem inter sanctos tuos
Nobis concedas.

7. Praesta, redemptor patri coaeternus,


Cuncta qui regis flamine cum sancto
Atque gubernas saeculum per omne
In trinitate.
V fol. 138b; P — Femer; Hymn. ms. Sophiae Beneventanae
fol. 143b. S.
saec. 11. Cod. Neapolitan. G 31. A. — Hymn. ms.
VI Renati Surrentini S.
saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. B. — 3 Ipsum qui VB;1, V; palmas et fehlt
B. — 1, 4 Simul jucuiidantes B. — 2 fehlen V, weil Blätter aus-
Str. u. flf.

gerissen. — 4 Plebe pro derapta B. — 2 Induens stolam annulumque


4, 6,
dempsit P.

130. In niiins Apostoli.

1. Palma sanctorum, decus angelorum,


Patris aeterni soboles perennis,
Da tuos nobis famulis alumnos
Pangere Clemens.
2. Qui tuis verbis jugiter ferventes
Orbis auctorem, patrem atque vitae
Gentibus cunctis meruere quondam
Pandere missi.

3. dulces almos proceres heriles,


Arces et sacras, solidas columnas,
Principes pacis pariterque vera
Lumina mundi. ,>^.
— 136 -
4. Qui viam lucis tenebris fugatis
Intimant nobis simul atque monstrant.
Mortis ignaros operando fructus
Scandere coelum.

5. Victor ut pergens super astra Christus


Misit hos mundum peragrare totum.
Fönte divino penitus novellam
Condere gentem.

6. Signa tunc illi faciunt stupenda,


Cernis ad vitam remeare functos,
Daemones pelli solitoque gressu
Currere claudos.

7. Omnis hinc aetas geminusque sexus


Idolis pulsis vitiisque spretis
Saeculum cunctis profitendo verum
Credere gaudent.

8. Tos triumphantes varios agones


Saeculi victo valido pavore
Mire sanxistis fidei vigorem
Sanguine faso.

9. Inde vobiscum bene candidatus


Martyrum coetus, jugibus coronis
Semper ornatus, retinet polorum
Cubnine palmas.

10. Mente devota petimus, redemptpr,


Ut tua tandem pietate sanctis
Esse consortes mereamur omnes
Semper in aevum.

11. Gloriam patri resonemus omnes


Ejus et nato jubilemus apte,
Cum quibus regnat simul et creator
Spiritus almus.

V fol. 132a: P fol. 143b. —


1,2 perenni P. —
2, 2 patri P. — 2, 4
Pandere jussi P. — 3, 1Dulcis almus V, dulces almus P. —
3, 2 sacrae VP.—
6, 3 pellis VP. — 8, 2 victos VP. —
9, 1 candidatös VP.

137. In unias Martyris.

1. Adest jam dies, socianda festa,


Sanctorum decus, resonanda laude.
Inter quos unus emicat beatus
Yoce vel actu.
— 137 —
2. Blandia cuncta respuendo vicit,
Laetus adversa plectitur benignus,
Favens praeceptis deitatis ore
Dictis vel factis.

3. Certis quibusque detegens maligni


Fraudibus hostis retiarum telis,
In fide Christi undique resedit
Monita sancti.
4. Docuit justis monita tenere,
Promissa celsi falli nunquam posse,
Inter procellas stabili tenore
Fide servari.

5. In quibus idem clarus nunc habetur,


Qui dicta sanctis monuit exemplis
Suis ad astra volitando ire,
Petere sursum.

6. Carceris poena diu nmceratus


Sprevit nunc dona peritura mundi,
Adhaesit soli victori nunc Christo
Amore pio.

7. Quaesumus, rerura miseratus omen,


Victor insignis, meritis faveto,
Martyris tui precibus placatus
Iram suspende.
8. Nunc memor nostri, meritis opime
Martyr et civis pie, qua teneris
Urbe vel aula, loco, quo quiescis,
Semper precare.
9. Gloriam Christo patulo canamus
Ore praestanti sibi servienti,
Tanta qui poUet deitate simplex,
Trinus et unus.

P
fol. 147; fehlt V. —
1, 1 die. —
1,2 laudes. —
2, 3 praeeepti.
3, 1malignus. —
4, 1 monitam. —
4, 2 possit. —
4, 3 procella. 4, —
lies: fidem servare? —
5, 4 Petere cursum. —
6, 2 mundo. —
8, 3 quiescit.
Die vier ersten Strophen abcdarisch!

138. In unlns Martyris.

1. martyr aeterni patris, 2. Christi crucem tu bajulas


Invicte miles filii, Christoque confixus cruci,
Athleta fortis spiritus, Jueunda spemens saeculi,
Nobis fave poscentibus. Gaudes modo in regno Dei.
138

3. Nunc ergo nobis, quaesumus, Praesta, pater piissime,


Praesens adesto cominus, Patrique compar unice
Omne impetrando commodum Cum spiritu paraclito
Et post perenne gaudium. Nunc et per omne saeculum.

V fol. 135a; P fol. 148a. —


Hymn. ms. Sang^allensis (?). saec. 12. Cod.
Berolinen. VHP 1. A. — 2, 1 bajulans A. —
2, 4 in fehlt PA. 4, 1 sqq. —
Doxologie ergänzt. Deo patri VP, Praesta pater YA.

139. In nnius Confessoris.

1. Christe, rex, splendor gloriae, 5. Orti de faece pulveris,


Laudes referimus tibi, Pro bonis suis meritis
Qui protluo miraculo Similes facti angelis
Sanctorum ornas atrium. Fruuntur claris gaudiis.

2. Qui in pace ecclesiae 6. Ad quorum ossa mortua


Florentes more lilii Per magnam Christi gloriam
Praedicaverunt populum, Nova crescunt miracula,
Ut replerent paradisum. Dantur plebi suffragia.

3. Sumentes arma bellica 7. Dum datur salus languidis,


Contra hostis nequitiam, Redditur vita mortuis,
Scutum fidei, gladium Lumen refunditur caecis,
Spiritus pugnant fortiter. Capiunt gressus debiles.

4. In quorum ore Deus est, 8. Te nunc oramus, Domine,


In quorum corde Christus est, Eorum nos munimine
In quorum mente pietas, Ab omni malo protege
Justitia et veritas. Et vitam nobis tribue.
9. Deo patri sit gloria.

P fol. 148 b; fehlt V. —


Ferner: Hymn. ms. Anglo - Saxonicus saec. ^"^/ii.
Cod. Londinen. Yespas. D XII. A. —
Hymn. ms. Sangallensisf?) saec. 12. Cod.
Berolinen. VIH^ 1. B. —
1, 1 rex fehlt A. 1, 4 ornans P. —
3, 3 Gesta- —
bant scutum fidei B. —
3, 4 Öpiritum P; Gladium Spiritus sancti B. 4, 3 —
quorum corde B. —
6, 4 Dantes P.

140. In plurimoruBi Martyruni.

1. Sacra piorum martyrum Tortor adurit impius


Festa nunc instat annua. Membra beata ignibus,
Qua mundi spreto principe Fuso cruore viscerum
Regna beata possident. Palmam sumpserunt gloriae.
2. Coelesti juti gratia 4. Horum sanctorum precibus
Spreverunt mundi gaudia, Fulti precemur Dominum,
Poenis afflicti gravibus Ut nobis donet veniam
Praeberunt coUa eladiis. Nee non polorum gaudia.
5. Deo patri sit gloria.
- 139 —
V fol. 137 a; P fol. 150 b. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11.
Cod. Neapolit. VI G 31. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Neapolit. VE E 43. B. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Vatican. 4928. C. —
Hymn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13. Cod.
Barberin. XI. 171. D. —
1, 1 Sacrum piorum AC. 1, 2 Festnm —
annuum . . .

ABC. — 1,3 Quo AC; quam V. —


2, 1 jimcti gratia VP. 2, 3 afflictis —
VP. — 2, 4 Dedere colla AC. —
3, 4 Palma VP. 4, 2 Juncti prece-—
mur VP.

141. In unius Virginis.

1. Digne te, sancte Domine, 5. Ex quibus almae virginis


Hymnis laudemus subditis, Illius beatissimae
Qui virginale tu decus Cunctis hie tuis famulis
Renovare dignatus es, Sacratus illuxit dies.

2. Redintegrans per gratiam 6. Haec paene a cunabulis


In alvo sanctae virginis Christi secuta est fidem.
Mariae, matris Domini, Pro ipso et supplicia
Quod in Eva perierat. Sustulit imperterrita.

3. Cujus sequentes pariter 7. Teque rogantes petimus


Iter beatae virgines Jesu, salvator inclite,
Ad tuum usque thalamum Ut piis ejus meritis
Trophaeum gestant proelii. Nostra delicta deleas.

4. Accensis cum lampadibus 8. Deo patri sit gloria


Oleum ferunt manibus, Ejusque soll iilio
Christo occurrunt obviam Cum spiritu paraclito
Cum beata victoria. Nunc et per omne saeculum.

V fol. 137b; P fol. 151b. —


1,3 virginalem flos decus P. 2, 1 —
Redintegra V, Sed integra P. —
3, 2 virginis VP. —
5, 3 Cunctis his V.

6, 1 Et paene V. —
6, 2 Christo V. —
8, 2 sqq. ergänzt.

142. In nnius Virginis.

1. Felix vera virginitas, 3. Beata es, virginitas.


Luce fulgens angelica, Qua mater vernat Domini,
Quae martyrum consortio Cunctis supernis dignior
Fruitur vita omnium. Et feminis lucidior.

2. Ad laudem ergo virginum 4. Maria, virgo provida,


Psallamus Dei iilio, Te conservando domina
Qui mente carnis integra Prolem coelestem meruit
Sublevat ad coelestia. Gestare casto utero.
— 140 —
5. Johannes, praeco inclitus, 7. De Saulo Pauluni fecerat
Prophetis major omnibus, Cordis carnisque integritas,
Ob virginali merito Sic vas electum permanet
Ostendit agnum digito. Persecutor ecclesiae.
6. Dilecto et discipulo 8. In tali potens numero
Ex pectore dominico Te invocantes, petimus,
Fluenta salutaria Conscribe, una deitas,
Propinavit virginitas. Quae cuncta regis saecula.

V fol. 138 b: P fol. 152 a.— 2, 3 integre V. - 3, 2 Quam mater P. —


5, 3 Der Ablativ bei ob wird durch den Reim geschützt. —
8, 4 Qui cuncta VP.
Inhalts-Ubersicht

I. Real -Index.
Adventus Nr. 1. 2. Justus Nr. 119.
Agatha Nr. 46. Juvenalis Nr. 69. 70. 71.
Agnes Nr. 38. 39. Laurentius Nr. 103.
Alexius Nr. 97. Lucia Nr. 5. 6.
Ambrosiiis Nr. 133. .Marcus Nr. 67. 68.
Andreas Nr. 129. Martinus Nr. 122.
Apollinaris Nr. 98. 99. 100. Martyr Nr. 137. 138.
Apostoli Nr. 134. 135. 136. ,
Martyres Nr. 140.
Ascensio Nr. 81. Mauritius Nr. 114.
Assumptio Nr. 104. 105. 106. 107. Maurus Nr. 30. 31. 32. 33.
Bartholomaeus Nr. 110. 111. Michael Nr. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79.
Basilissae Nr. 28. 29. Nativitas DN Nr. 10. 11.
Benedietus Nr. 53. 54. Nazarius Nr. 101.
Caecilia Nr. 124. Nicolaus Nr. 3. 4.
Cathedra Petri Nr. 48. Octava Nativitatis Nr. 26.
Celsiis Nr. 101. Omnes Sancti Nr. 120. 121.
Circumcisio Nr. 26. Passio DN. Nr. 62. 63.
Clemens Nr. 126. 127. Paulus Nr. 42. 43. 95.
Confessor Nr. 139. Paulus et Johannes Nr. 90. 91.
Conversio Pauli Nr, 42. 43. Pentecoste Nr. 82. 83.
Cosmas Nr. 115. 116. Petrus et Paulus Nr. 92. 93. 94.
Crucis Inventio 72. Placidus et Sigebertus Nr. 117. 118.
Cyriacus Nr. 108. 109. Praesentatio BM. Nr. 44. 45.
Decollatio s. Johannis Nr. 112. (Juadragesima Nr. 55. 56. 57. 58. 59. 60.
Dedieatio Nr. 125. 131. 132. Quiricus Nr. 96.
Dominiea Palmarum Nr. 61. Resurreotio DN. Nr. 64. 65.
Epiphania Nr. 27. Scholastica Nr. 47.
Erasmus Nr. 83. 84. 85. Sebastianus Nr. 36. 37.
Euphemia Nr. 113. Severinus Nr. 34. 35.
Felicitas Nr. 128. Sigebertus Nr. 117. 118.
Flavianus Nr. 80. Silvester Nr. 23. 24. 25.
Ueorgius Nr. 66. Sixtus Nr. 102.
Gregorius Martyr Nr. 9. Stephanus Nr. 12. 13. 14.
Gregorius Papa Nr. 49. 50. 51. 52. Thomas Nr. 7. 8.
Innocentes ^'r. 20. 21. 22. Trinitas Nr. 123.
Inventio Crucis Nr. 72. Vincentius Nr. 40. 41.
Johannes Bapt. Nr. 88. 112. Virgo Nr. 141. 142.
Johannes Evang. Nr. 15. 16. 17. 18. 19. Vitus Nr. 86. 87. 88.
Johannes et Paulus Nr. 90. 91. Xystus Nr. 102. '
J:
Julianus Nr. 28. 29. Zeno Nr. 130.
— 142 —
II. Verbal - Iudex.
Nr. Nr.
Ad Christi laudem virginis . . 124 Conditor cosmi 115
Adest celebritas nobis .... 30 Confessor Domini 32
Adest dies praefulgida . . . .114 Consors levita martyrum .... 14
Adest jam dies 137 Cum ascendisset Dominus ... 63
Adest miranda passio 40 Cum jejunasset Dominus .... 59
Adest Sacra festivitas 119 Debitas laudes 3
Ad laudem Christi procerum . 110 Decus sanctorum 90
Ad laudem sauctae Mariae . . 106 Deus cjindorum luminis .... 57
Ad Yiti beatissimi 87 Devota mente socii 103
Aeterne Jesu domiuator ... 118 Digne te sancte Domine .... 141
Agite omnes diem 15 Ecce Johanuis Domini 16
Agnetis festum martyris ... 38 En tempus acceptabile 58
Agonitheta nobilis 109 Et lioc supernum munus est . . 83
Alma beati raartvris 88 Euphemia celebris 113
Alma beati martyris 88b. Evangelista fulgidus 18
Alma cunctorum 121 Exsultet orbis ambitus 95
Alme confessor 80 Felix Vera virginitas 142
Alme rex archangelorum ... 76 Festa jucunda 7
Alnii triumphum Quirici ... 96 Festa sacrati praesulis 98
Altissimi apostolum 19 Festum beati martyris 67
Angusta vitae tempora .... 101 Fratres fibrarum carmine .... 29
Anni peractis mensibus. ... 82 Funeris victor 81
Apologetici mart}*rem 84 Furens Herodes impie 22
Apollinaris beati 99 Gaudium mundi 111
Apostolorum mystica 134 Gesta sanctorum martj'rum ... 66
Arbor salve sanctissima ... 72 Gloriam Christo 35
Artifex poli 28 Hodie sacratissima 47
Auetor perennis gloriae. ... 26 Hostem humani generis .... 85
Audi redemptor gentium ... 11 Hymnum canamus socii .... 108
Beatus Christi famulus .... 48 Jam nunc per omne 68
Beatus vir Vincentius .... 41 Jesu salvator saeculi 125
Cantemus omnes arbitro ... 97 Illuminavit huuc diem 45
Canticum laudis 34 Illumiuavit hunc diem 73
Celsae salutis gaudia 61 jam dies.
Illuxit orbi . . . 27
Centies mille legiouum .... 79 Infantum diem martyrum. . 21
Christe lux mundi 5 Insigne sanctum tempus . . 55
Christe qui virtus 120 Jubilemus Carmen dulce . . 17
Christe rex clemens 94 Laetare coelum desuper . . 65
Christe rex noster 122 Lux mundi vera . 6
Christe rex regum 25 Hagni palmam certaminis . 102
Christe rex spleudor 139 Magnus miles mirabilis . . 51
Christe sanctorum 31 Maria mater Domini. . . . 107
Christe sanctorum 53 Martyr Dei egregie . . . . 36
Christi athletae 71 Martv'ris Christi , . 126
Christus est vita 12 Martyris en Georgii 9
Clarescat terris 69 Mysteriorum signifer 74
Ciaret sacrata jam dies. ... 50 Xobis ecce dies 129
Clementis festum 127
I
Norma sanctorum 52
Coelestium te signifer .... 75 j
Nunc laudibus symphonicis. . . 43
— 143 —
Nr. Nr.
Nunc tibi virgo virginum . . . 105 Sacri Christi pontificis . . 100
O martyr aeterni patris .... 138 Sancte Michael archangele 77
Omnes venite monaclii 54 Sancti Ambrosii praesulis 133
O veneranda trinitas 123 Sancti Gregorii praesulis . 49
Palma sanctorum 136 Sancti Thomae apostoli . 8
Pangamus nunc astrifero .... 42 Sancti Zenonis praesulis . 130
Pangendo codi reboemus. ... 117 Sanctorum laudes celebret 91
Pio feramus pectore 62 Sebastiane inclite .... 37
Pio feramus pectore 128 Silvestri almi praesulis 23
Post matutinas laudes 56 Sol astra terra aequora . 1
Praeco praeclarus 89 Solemne tempus vertitur . 4
Praelata mundi culmina .... 92 Solemne tempus vertitur . 116
ijuae lingua carnis eloquens . . 60 Stephano primo martyri . 13
Quae mens recensere audeat . . 39 Summum percurrit circulum 112
Quis posset amplo famine . . . 104 Surgentes ad te Domine . 10
Refulgent clara 132 Triumphum sacrae virginis 46
Refulget omnis 64 Unitas in trinitate . . . 78
Kefulsit almae 44 Utraque pars psallentium 93
Regis immensi 135 Verba cum vitae .... 70
Rex metuende 86 Verbum patris principium 20
Sacrae refulgent mystica .... 33 Verbum salutis omnium . 2
Sacra piorum martyrum .... 140 Voce jucunda 24
Sacratum hoc templum Dei. . . 131
— 129 —
5. Ob hoc crescente aemula invidia
Profundo maris mergitur cum ancora,
Ibi humatur sepulchrali camera,
Hinc adreceptus, adstat nunc ecclesia,
Ubi fideles confluunt per saecula.
6. Qui cursu anni tectus aqua valida
Alto in mari subtus undas latitat,
Cujus recurrens anuua festivitas
Recedens mare ad tria miliaria
Per Septem dies vias praebet fulgidas.
7. Tui sequaces approbati saeculum
Discamus omnes moribus contemnere,
Iram domare, fiuxa carnis spernere,
Nulla tenacis blandimenta corporis,
üsu polorum perfruamur gaudiis.
8. Ipsum rogemus verbum patris unicum
Et obsecremus almum sanctum spiritum,
Ut mundi procul auferat jactantiam,
Virtutum nobis donet abundantiam,
Per quod aeterno evadamus tartara.
9. Gloria Deo per immensa saecula,
Sit tibi, nate, decus et Imperium,
Honor, potestas sanctoque spiritui,
Sit trinitati salus individuae
Per in finita saeculorum saecula.

V Ibl. 126 a; P fol. 135 a. — Aus ersterem bei Ozanam und Migne 1. c.
822; vgl. Migne PP. LL. 86 1256 M. — p. 2 miramini compotes
sq. 1, et
M. — 1, 5 Christus sibi M. — 2 Jesum M. —
2, 3 Theodora V; fehlt 2,
Theodore M. — 4 soporem M. —
2, 5 Sic a demente M. —
2, 2 8, fehlt
VP. — 8,3 duci VP, ducitur M. — eduxit M. — 4, 2 1 infulas 4, sitieiites
VP. — 4 Exaestuavit VP; tabe et
4, valida M. — 5 Christi nomine
siti 4,
M, aber gegen das sonst eingehaltene Versmafs, weshalb es Korrektur als
von pro nomen erscheint. — Vor Strophe 5 schiebt M drei weitere Strophen
ein.— 2 mari M. — 3 Ibi limatur VP. — 4 In quae receptus ex-
5, 5, 5,
statnunc M. — 5 5, congruunt VP. —
fidelis cursus VP. — 2 mari 6, 1 6,
mergi undas lagitat V; mergi unda P. — 4 ad
flagitatmilia V, ad 6, tria
tria permilia P; feretria miliaiia M. — 5 viam praebet fulgidas VP. —
6,
Str.7 M
fehlt dessen stehen daselbst^S Strophen, die VP fremd
statt — sind.
4 brandimento V. — 3 jactantia VP. —
;

7, 1approbatis V. — 7, 4 8, 8,
abundantia VP. — 5 Perquo P, per quem aeternam habeamus gloriam
8.
M. — 9, sqq. Andere Doxologie M. —
1 4 individua VP. 9,

128. In saiictae Felicitatis.

Pio feramus pectore 2. Claro namque de germine


Grates Deo perenniter, Matrona stetit nobilis,
Qui perfidum per unicum Septem simul cum filiis
Hostem peremit filium. Cliristum fatetur vocibus.
Dreyes, Hymnarius Severiniauus. 9
— 130

8. Exarsit ira protinus 6. Forti resistunt pectore


Audita fama feminae, Fratres superbo principi,
Grassatur erga martyres Aris fatentur sordidis
Antonini saevitia. Nunquam cremare victimas.

4. Stetit virago fortiter, 7. Iratus ultor fustibus


Decreta speriiit Publii, Dilaniare martyres
Natos adhortans proprios Praecepit atque sie sancta
Servire regi altitbrono. Ferro secari viscera.

5. Jussu tyranni juvenes 8. Felix Sacra Felicitas


Pulchri deinde duriter Horreiida per supplicia
Per multa torti verbera, Septem simul cam liberis
Diis ut litent munera. Coelo remisit spiritum.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 127 a: P fol. 135 b. — 3, 3 Crassatus VP. - 4, 1 vir^o VP.


5, 1 juvenis VT.

129. In sancti Aiidreae.

1. Nobis ecce dies ordine congruo


Yeuit nunc celebris, clarus, amabilis,
Quo Victor super alta
Scandit prospere sidera.

2. Andreas, Domini sanctus apostolus


Germanusque Petri. principis incliti,
Princeps ipse virilis
Consors martyrio fuit.

3. Piscator fuerat Petrus et Andreas,


Post ambo rapiunt orbis et agmina,
Vastant aequora mundi
Adque regna trahunt poli.

4. Cum Christum comites gressibus et pares


Exaequant, pariter dogmata coUigunt,
Ejus mortem sequuntur
Et vestigia per crucem.
V fol. 128 b: P fol. 137 a. —3, 2 rapuit P. —
3, 4 Et regna atque
trahunt populi VP. — 4, 1 comitera VP. —
Vier Strophen eines längereu
Hymnus, den man vergleiche bei Düuimler 1. c. II. 251.

130. In sancti Zeuonis.

Sancti Zenonis praesulis 2. Qui in adolescentia


Hymnum Christo referimus, Dei praecepta tenuit
Qui contempsit saeculum, Stipem largamque jugiter
Mercatur Christi praemium. Erogavit pauperibus.

I
— 131 —
3. Piscandi arte usus est, 6. Magnus exsisteus medicus
Dogma sequens apostoli Infirma sanans corpora,
Misit manum in gurgitem, Devotas sanans animas
Piscatur Dei gratiam. Possessas a diabolo.
4. Instar Petri apostoli, 7. Tanta repletus gratia
Cum ordines sortitus est, Obviam Christo abiit
Pastor in Christi populo Et nobis semper maxima
Summus sacerdos rutilat. Ostendit mirabilia.
5. Crebris quoque jejuniis 8. Rogemus ergo, populi,
Carnis repulit vitia, Confessorem altissimi,
Saepe docendo populos Ut ipse nobis impetret
Destruxit mundi idola. Pacem et indulgentiam.
9. Gloria tibi. Domine,
Gloria, unigenite,
Una cum sancto spiritu
In sempiterna saecula.
V fol. 128b; fehlt P. —
Ferner: Cod. Capit. Veronen. 113. saec. 16.
Copie aus älteren Quellen, die indes nicht aufgeführt sind. A. 1, 4 Mer- —
cavit VA, eniendiert nach 3, 4. —
2, 3 Stipendia larga jugiter A. 3, 2 —
Dogma sequens orthodoxa A. —
3, 4 Piscavit A. 4, 2 ordine V; Digna —
sortitur merita A. —
4, 3 Pastorque Veronensium A. 4, 4 rutilans V. — —
5, 4 mundi fehlt V. —
6, 3 Devota V: Saepe liberans animas A. 6, 4 —
Obsessas A. —
7, 2 Obiit in Christi requiem A. 9, 1 sqq. fehlen A. —
131. In Dedicatione Ecclesiae.

1. Sacratum hoc templum Dei, 5. Omnis, qui hie ingreditur,


Altaris renovatio, Sanctificatus exeat,
Nos recurrentes annuas Semper orando Dominum
Landes Deo referimus. Purificatus maneat.

2. Altare magnum hoc Dei 6. Caerimoniarum hostias


Sacratum est in hac die, Ad hoc altare jugiter
Cujus honore sedulo Nos offerentes pariter
Omnes curvamus genua. Devotis semper mentibus.
8. Precantes autem Dominum, 7. Sanctificet nos Dominus
Qui solus invisibilis, In hoc templo sancto suo,
Ut nos semper in hoc loco In quo et nos solemniter
Sanctificari jubeat. Sacrum munus offerimus.

4. Vota solventes hie Deo 8. Deum, fratres carissimi,


Sanctisque ejus omnibus, Et Christum ejus filium
Quorum sacrae reliquiae Simul cum sancto spiritu
Templum ornarunt hoc Dei. Hymnis laudemus jugiter.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 129a; P fol. 138 a. — Ferner: Hymn. ms. Farfensis saec. ^^/ii.
Cod. Roman. 175. Farfen. 4. A. — Hymn. ms. Casinensis Cod. saec. 11.
Casinen. 240. B. — Hymn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod. Nea-
politan. VI E 43. C. — llvmn. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11. Cod.

— 132 —
Neapolitau. VI G 31. D. —
Brev. ms. S. Sophiae Beueventanae saec. 11.
Cod. Vatican. 4928. E —
Hymn. ms. Monasticiis saec. 12. in. Cod. Capit.
Vatican. D 156. F. —
Hymn. ms. S. Jacobi in Pontida saec. 11. Cod. Va-
tican. b2: aus letzterem in Thomasius Hymnar und weiter bei Daniel I, 106
sq. G.
Str. 1 fehlt CDE. —
3 annue PA.
1, —
2, 1 ma^num hoc tibi AK;
hoc magiium Dei PCDE. —
3 Cujus honore sedulo CDE
2, sedule PA. —
— —
;

3, 1 Precantes quoque CDE. 4, 2 que fehlt G. 4, 4 ornatur P, ornaret


G. — 5, 4 Sanctificatus maneat P. —
Str. 6 fehlt CDE. 6, 2 Ad hoc —
sacrum altare VA; sanctum altare nunc P. —
6, 4 Devotus V. 7, 2 suo —
fehlt G.

132. In Dedicatioiie Ecclesiae.

1. Refulgent clara hujus templi culmina,


Perfusa luce septiformis spiritus,
Christi rubescunt purpurata sanguine,
Perlita rore pretiosi balsami,
Odore flagrant mixtis aromatibus.

2. Siiit istam supra domum, Domine, tui


Aperti semper, deprecamur, oculi
Auresque tuae sint intentae jugiter
Diem per omnem noctis et in tempore,
Tuoque semper ore benedicere.

3. Sit angelorum hie alta frequentia,


Descendat omnis hie coelestis gratia,
Diffusa sancto largiente spiritu,
Vultu sereno sancta semper trinitas
Pio favore dignetur inspicere.

4. Nubes sacraque, quae pendens ineubuit


Deo jubente supra tabernaculi
Tectum, beatus quod Moyses in eremo
Fixit, precamur, hujus alma moenia
Afflatus sancto perfundat spiramine.

5. Famosa, dudum quae replevit atria


Templi dicati, nebula perlucida,
Orante puro Salomone pectore,
Haue missa, Christe, coeli de cacumine
Domum fecundet sempiterno munere.

6. Quicunque tuum sanctum nomen supplici


Plenoque corde precatusque fuerit,
Hujus in aedis sacro domicilio
Te largiente sit über a crimine,
Exclude pestem, morbos omnes dilue.
— 133 —
7. Tuo sacrato hie depasti corpore
Tuoque saiicto satiati sanguine,
Ab hoste tuo defensi munimine
Laeti fideles sortiantur servuli
Vitae perennis sine fine gaudia.

8. Rerum creator, Jesu, patris unice,


Mundum cruore salvasti purpureo,
Peccata tollis solus qui pestifera,
Dignare tuos munere gratuito
Ad astra coeli mittere ruricolas.

9. Sit semper alta Deo patri gloria,


Omnis potestas sit dilecto filio
Sanctoque semper gloria paraclito,
Honor et virtus, laus, decus, imperium
Et nunc et ultra sit per cuncta saecula.
V fol. 130b; P 139b. fol. —
1, 1 Refulget V. 1, 3 rubescunt ful-—
gora V; purpurato P. —
4 Praeleta V, praelata P.
1, 2, 1 ista VP. —
2, 2 —
Apertis VP; oculis P. —
3, 1 Sint VP. —
4, 1 sacrasque P; quae fehlt VP; pen-
dentes P. —
4, 2 Deo inuente VP. —
4, 3 Tecum beati V. '
4, 4 alme —
moenie P, moeniea V. —
5, 4 Hac missa V, Ac missa P. 6, 3 sancto —
domicilio V. —
7, 2 Tuoque sacro P. —
7, 5 perenni V; gaudiis VP.

133. In sancti Ambrosii.

1. Sancti Ambrosii praesulis 5. Crebris quoque jejuniis


Hymnum Deo referimus, Carnis repulit vitia,
Qui contemnendo saeculum Saepe docendo populum
Instanter jussit fratribus, Destruxit mundi idola.

2. Quod maturarent ocius, 6. Magnus exsistens medicus


Sacris commendat meritis, Infirma sanans corpora,
Ut post emensum Stadium Devotas salvans animas
Regni sit Christi praemium. Possessas a diabolo.

3. Qui in adolescentia 7. Tanta repletus gratia


Dei praecepta tenuit Obviam ühristo abiit
Stipemque largam jugiter Et nobis semper maxima
Erogavit pauperibus, Ostendit mirabilia.

4. Instat doctrina orthodoxa 8. Rogemus ergo, populi,


Digna sortitus praemia, Confessorem altissimi,
Pastor verus in populo Ut ipse nobis impetret
Summus sacerdos rutilat. Pacem et indulgentiam.
9. Deo patri sit gloria.

V fol. 131b; P fol. 140b. — 1, 4 Instantim V, instanti P. — 2, 2


Sacrum his commendat V. —
2, 4 Regni fit P, Regni vasit V. 5, 3 —
docendum VP. —
7, 3 maximam P. —
Man vergleiche übrigens die Hymnen
Nr. 49 und 130.
— 134 —
n iiniüs Apostoli.

1. Apostoloruni mystica 7. Sic sunt, secuudum gratiam


Digna quoque praeconia Quae fuit eis tradita,
Qnis possit alte famine Sorte potiti debita
Praeclarus ore promere? Per cuncta mundi climata;
2. Istos proplieta praescius 8. Petrus beatus inclitam
Prospexit olim spiritu. Post se trahit Italiam.
Iter sopernam capere, Secuni Andreas Achaiam.
Mimtus est, ut diceret : Thomas adoptat Indiam.
3. Istiquidem. qiii volitant 9. Jacobus Jerosolymam,
Ut nubes ad sublimia. Jobannes trahit Asiam,
Polam sie intrant fulgidi Matthaeus Macedoniam,
Ut colnmbae ad propria. Philippus affert Galliam.
4. Imbrem sereimm ex aethere 10. Bartholomeus Lvcaoniam.
Rorando pkbi jngiter Plebem Simon Memphiticam,
Sancto repleti spiritu Ducit Matthaeus Judiam
Mentes rigant tidelium. Jacobus omnem Spaniam.
5. Flagrat per omne saeculuni' 11. Loti SUD post sanguine
ApostoloiTim concio. Palmas tenentes dextera
Mundi per omnes cardines Spreto superbo principe
Sonus eorum prodiit. Scandunt ad astra lucida.
6. Rictam draconis horridi 12. Ante tremendi judicis
Offa retrusum ferrea, Thronum tenent et lucidas
Sqnamosa fnistra viscera Guttisque tinctas lacteis
Rubra secarunt roniphea. Ponunt Coronas proprias.
13. Deo patri sit gloria.

V fol. 183a: P fol. 142b. —


Femer: Hynm. ms. Farfensis saec. ^^ ii.
Cod. Roman. 175. Fart'en. 4. A. —
Hymii. ms. S. Sophiae Beneventan. saec. 11.
Cod. Xeapolitan. VI G 81. B. —
2. 2 Prospero olim A. 2, 3 Regnum —
supemum A. —3, 3 sq.: Qui sunt ut ad proprias Fulvae columbae fixemas
P: vgl. Is. 60, 8. —
4. 1 Imbre sereno W.
5, 1 Flagrant ATA. — 6, 2 —
<38sa V, retrusos VP. —
6, 3 frustra ist mit squamosa, nicht mit dem Terbum in
Verbindung zu bringen Ihr Schwert zerschneidet die umsonst mit Schuppen
:

(repanzerten Glieder des Drachen. —


7. 1 Hi sunt A. 8, 3 Sanctus An- —
dreas VF. — 10, 1 lies vielleicht Lyciam statt Lvcaoniam? — 10. 4 Plispa-
niam YA. —
Hier schaltet A folgende Strophe ein, die ihrer Stellung wegen
und w^en der Zwölfeahl der Strophen als Zuthat erscheint:
Paulus namque magnificus
Totum mundum prosequitur,
Et ille ante Dominum
Administrat fideliter.
11. 1 postre .sanguine P. — 12. 1 judici P. — 12, 8 ti-iuctis VP.

1.^5. In iiiiias Apostoli.

1. Regis immensi militis triumphis


Consona voce concinamus omnes,
Ipsi qui dedit et tropheum palmae
Simul laudantes.
— 135 —
2. Hie ante Deum velut magna nubes
Ocius partes pervolavit mundi
Verbisque pluit, coruscavit signis
Praedicans Christum.

3. Hie ad fenestram stetit ut columba,


Fuit et prudens, simplex atque rectus,
Providens bona omnibns et Christo
Semper adhaerens.
4. Sortem accepit inter duodenos,
Vidit et Christum oculis beatis,
Posuit suam animam pro ejus
Plebe redempta.

5. Propter quod, Christe, supplices rogamus,


Vincula nostra pie ut absolvas,
Praebeas fructus poenitendi dignos
Crimina laxans.

6. Flebiles artus miseratus tegas,


Stolam, quam culpa annulumque dempsit,
Reddas et sortem inter sanctos tuos
Nobis concedas.

7. Praesta, redemptor patri coaeternus,


Cuncta qui regis flamine cum sancto
Atque gubernas saeculum per omne
In trinitate.
V fol. 133b; P fol. 143b. — Ferner: Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae
saec. 11. Cod. Neapolitan. VI G 31. A. —
Hymn. ms. S. Eenati Surrentini
saec. 13. Cod. Barberin. XI 171. B. —
1, 3 Ipsum qui Vß; et fehlt V; palmas
B. — 1, 4 Simul jucundantes B. —
Str. 2 u. ff. fehlen V, weil Blätter aus-
gerissen. — 4, 4 Plebe pro dempta B. —
6, 2 Induens stolam annulumque
dempsit P.

130. In niiius Apostoli.

1. Palma sanctorum, decus angelorum,


Patris aeterni soboles perennis,
Da tuos nobis famulis alumnos
Pangere clemens.
2. Qui tuis verbis jugiter ferventes
Orbis auctorem, patrem atque vitae
Gentibus cunctis meruere quondam
Pandere missi.

3. dulces almos proceres heriles,


Arces et sacras, solidas columnas,
Principes pacis pariterque vera
Lumina mundi.
— 136 -
4. Qui viam lucis tenebris fugatis
Intimaiit nobis simul atque monstrant.
Mortis ignaros operando fructus
Scandere coelum.

5. Victor ut pergens super astra Christus


Misit hos mundum peragrare totum.
Fönte divino penitus novellam
Condere gentem.

6. Signa tunc illi faciunt stupenda,


Cernis ad vitam remeare functos,
Daemones pelli solitoque gressu
Currere claudos.

7. Omnis hinc aetas geminusque sexus


Idolis pulsis vitiisque spretis
Saeculum cunctis profitendo verum
Credere gaudent.

8. Tos triumphantes varios agones


Saeculi victo valido pavore
Mire sanxistis fidei vigorem
Sanguine fuso.

9. Inde vobiscum bene candidatus


Martyrum coetus, jugibus coronis
Semper ornatus, retinet polorum
Culmine palnias.

10. Mente devota petimus, redemptor,


Ut tua tandem pietate sanctis
Esse consortes mereamur omnes
Semper in aevum.

11. Gloriam patri resonemus omnes


Ejus et nato jubilemus apte,
Cum quibus reguat simul et Creator
Spiritus almus.

V fol. 132a: P fol. 143b. —


1,2 peremii P. —
2, 2 patri P. —2, 4

Pandere jussi P, 3, 1Dulcis almus V, dulces almus P. —
3, 2 sacrae \P. —
6, 3 pellis VP.— 8, 2 victos VP. —
9, 1 candidatös VP.

137. In unius Martyris.

Adest jam dies, socianda festa,


Sanctorum decus, resonanda laude.
Inter quos unus emicat beatus
Voce vel actu.
— 137 —
2. Blandia cuncta respuendo vicit,
Laetus ad versa plectitur benignus,
Favens praeceptis deitatis ore
Dictis vel factis.

3. Certis quibusque detegens maligni


Fraudibus hostis retiarum telis,
In fide Christi undique resedit
Monita sancti.
4. Docuit justis monita tenere,
Promissa celsi falli nunquam posse,
Inter procellas stabili tenore
Fide servari.

5. In quibus idem clarus nunc habetur,


Qui dicta sanctis monuit exemplis
Suis ad astra volitando ire,
Petere sursum.

6. Carceris poena diu maceratus


Sprevit nunc dona peritura mundi,
Adhaesit soli victori nunc Christo
Amore pio.

7. Quaesumus, rerum miseratus omen,


Victor insignis, meritis faveto,
Martyris tui precibus placatus
Iram suspende.
8. Nunc memor nostri, meritis opime
Martyr et civis pie, qua teneris
Urbe vel aula, loco, quo quiescis,
Semper precare.
9. Gloriam Christo patulo canamus
Ore praestanti sibi servienti,
Tanta qui pollet deitate simplex,
Trinus et unus.

P
fol. 147 fehlt V.
; 1 —
1 die. 1,2 laudes. —
2, 3 praecepti. — —
— —
,

3, 1malignus. —
4, 1 monitam. 4, 2 possit. —4, 3 procella. 4, 4
lies: fidem servare? —
5, 4 Petere cursum. 6, 2 mundo. —
8, 3 quiescit. — —
Die vier ersten Strophen abcdarisch!

138. In unius Martyris.

martyr aeterni patris, 2. Christi crucem tu bajulas


Invicte miles filii, Christoque confixus cruci,
Athleta fortis spiritus, Jucunda spernens saeculi,
Nobis fave poscentibus. Gaudes modo in regno Dei.
— 138

3. Nunc ergo nobis, quaesumus, Praesta, pater piissime,


Praesens adesto cominus, Patrique compar unice
Omne impetrando commodum Cum spiritu paraclito
Et post perenne gaudium. Nunc et per omne saeculum.

V fol. 135a; P fol. 148a. —


Hynm. ms, Sangallensis (?). saec. 12. Cod.
Berolinen. VIII= 1. A. —
2, 1 bajiilans A. 2, 4 in fehlt PA. — 4, 1 sqq. —
Doxologie ergänzt. Deo patri VP, Praesta pater VA.

139. In nnius Confessoris.

1. Christe, rex, splendor gloriae, 5. Orti de faece pulveris.


Laudes referimus tibi, Pro bonis suis meritis
Qui profluo miraculo Similes facti angelis
Sanctorum ornas atrium. Fruuntur claris gaudiis.

2. Qui in pace ecclesiae 6. Ad quorum ossa mortua


Florentes more lilii Per magnam Christi gloriam
Praedicaverunt populum, Nova crescunt miracula,
üt replerent paradisum. Dantur plebi sufifragia.

3. Sumentes arma bellica 7. Dum datur salus languidis,


Contra hostis nequitiam, Redditur vita mortuis,
Scutum fidei, gladium Lumen refunditur caecis,
Spiritus pugnant fortiter. Capiunt gressus debiles.

4. In quorum ore Deus est, 8. Te nunc oramus, Domine,


In quorum corde Christus est, Eorum nos munimine
In quorum mente pietas, Ab omni malo protege
Justitia et veritas. Et vitam nobis tribue.

9. Deo patri sit gloria.

P 148b; fehlt V.
fol. —
Ferner: Hymn. ms. Anglo - Saxonicus saec. ^^/ii.
Cod. Londinen. Vespas. D XII. A. —
Hymn. ms. Sangallensisf?) saec. 12. Cod.
Berolinen. \ail- 1. B. —
1, 1 rex fehlt A. 1, 4 ornans P. — 3, 3 Gesta- —
bant scutum fidei B. —
o, 4 Spiritum P; Gladium spiritus saneti B. 4, 3 —
quorum corde B. —
6, 4 Dantes P.

140. In plurinioruni Martyruni.

1. Sacra piorum martyrum Tortor adurit impius


Festa nunc instat annua, Membra beata ignibus,
Qua mundi spreto principe Fuso cruore viscerum
Regna beata possident. Palmam sumpserunt gloriae.
2. Coelesti juti gratia Horum sanctorum precibus
Spreverunt mundi gaudia, Fulti precemur Dominum,
Poenis afflicti gravibus Ut nobis donet veniam
Praeberunt colla gladiis. Nee non polorum gaudia.
5. Deo patri sit gloria.
- 139 -
V fol. 137 a; P fol. 150 b. —
Hymn, ms, S. Sophiae Beneventan. saec. 11.
Cod. Neapolit. VI G 31. A. —
Hymn. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Neapolit. VI E 43. B. —
Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. 11.
Cod. Vatican. 4928. C. —
Hymn. ms. S. Renati Surrentini saec. 13. Cod.
Barberin. XI. 171. D. —
1, 1 Sacrum piorum AC. 1, 2 Festum —
annuum . . .

ABC. — 1,3 Quo AC; quam V. —


2, 1 jmicti gratia VP. 2, 3 afflictis —
VP. — 2, 4 Dedere colla AC. 3, 4 Palma VP.— 4, 2 Juncti prece- —
mur VP.

141. In unius Virginis.

1. Digne te, sancte Domine, 5. Ex quibus almae virginis


Hymnis laudemus subditis, Illius beatissimae
Qui virginale tu decus Cunctis hie tuis famulis
Renovare dignatus es, Saoratus illuxit dies.

2. Redintegrans per gratiam 6. Haec paene a cunabulis


In alvo sanctae virginis Christi secuta est fidem,
Mariae, matris Domini, Pro ipso et supplicia
Quod in Eva perierat. Sustulit imperterrita.

3. Cujus sequentes pariter 7. Teque rogantes petimus


Iter beatae virgines Jesu, salvator inclite,
Ad tuum usque thalamum Ut piis ejus meritis
Trophaeum gestant proelii. Nostra delicta deleas.

4. Accensis cum lampadibus 8. Deo patri sit gloria


Oleum ferunt manibus, Ejusque soli filio

Christo occurrunt obviam Cum spiritu paraclito


Cum beata victoria. Nunc et per omne saeculum.

V fol. 137b; P fol. 151b. —


1, 3 virginalem flos decus P. 2, 1 —
Redintegra V, Sed integra P. —
3, 2 virginis VP. 5, 3 Cunctis his V. — —
6, 1 Et paene V. —
6, 2 Christo V.
- —
8, 2 sqq. ergänzt.

142. In nniüs Virginis.

1. Felix Vera virginitas, 3. Beata es, virginitas,


Luce fulgens angelica, Qua mater vernat Domini,
Quae martyrum consortio Cunctis supernis dignior
Fruitur vita omnium. Et feminis lucidior.

2. Ad lau dem ergo virginum 4. Maria, virgo provida,


Psallamus Dei filio, Te conservando domina
Qui mente carnis integra Prolem coelestem meruit
Sublevat ad coelestia. Gestare casto utero.
— 140 —
5. Johannes, praeco inclitus. 7. De Saulo Paulum fecerat
Prophetis major omnibus. Cordis carnisque integritas,
Ob virginali merito Sic vas electum permanet
Ostendit agnum digito. Persecutor ecclesiae.
6. Dilecto et discipulo 8. In tali potens numero
Ex pectore dominico Te invocantes, petimus,
Fluenta salutaria Conscribe, una deitas,
Propinavit virginitas. Quae cuncta regis saecula.

V fol. 138b: P fol. 152 a. — 2, 3 integre V. - 3, 2 Quam mater P. —


6, 3 Der Ablativ bei ob wird durch den Eeim geschützt. —
8, 4 Qui cuncta "ST*.
Inhalts-Ubersicht.

I. Real - Index.

Adventus Nr. 1. 2. Justus Nr. 119.


Agatha Nr. 46. Juvenalis Nr. 69. 70. 71.
Agnes Nr. 38. 39. Laurentius Nr. 103.
Alexius Nr. 97. Lucia Nr. 5. 6.

Ambrosius Nr. 133. Marcus Nr. 67. 68.


Andreas Nr. 129. Martinus Nr. 122.
Apollinaris Nr. 98. 99. 100. Martyr Nr. 137. 138.
Apostoli Nr. 134. 135. 136. Martyres Nr. 140.
Ascensio Nr. 81. Mauritius Nr. 114.
Assumptio Nr. 104. 105. 106. 107. Maurus Nr. 30. 31. 32. 33.
Bartliolomaeus Nr. 110. 111. Michael Nr! 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79.
Basilissae Nr. 28. 29. Nativitas DN Nr. 10. 11.
Benedietus Nr. 53. 54. Nazarius Nr. 101.
Caecilia Nr. 124. Nicolaus Nr. 3. 4.
Cathedra Petri Nr. 48. Octava Nativitatis Nr. 26.
Celsus Nr. 101. Omnes Sancti Nr. 120. 121.
Circumcisio Nr. 26. Passio DN. Nr. 62. 63.
Clemens Nr. 126. 127. Paulus Nr. 42. 43. 95.
Confessor Nr. 139. Paulus et Johannes Nr. 90. 91.
Conversio Pauli Nr. 42. 43. Pentecoste Nr. 82. 83.
Cosmas Nr. 115. 116. Petrus et Paulus Nr. 92. 93. 94.
Crucis Inventio 72. Placidus et Sigebertus Nr. 117. 118.
Cyriacus Nr. 108. 109. Praesentatio BM. Nr. 44. 45.
Decollatio s. Johannis Nr. 112. Quadragesima Nr. 55. 56. 57. 58. 59. 60.
Dedicatio Nr. 125. 131. 132. Quiricus Nr. 96.
Dominica Palmarum Nr. 61. Resurrectio DN. Nr. 64. 65.
Epiphania Nr. 27. Scholastica Nr. 47.
Erasmus Nr. 83. 84. 85. Sebastianus Nr. 36. 37.
Euphemia Nr. 113. Severinus Nr. 34. 35.
Felicitas Nr. 128. Sigebertus Nr. 117. 118.
Flavianus Nr. 80. Silvester Nr. 23. 24. 25.
(xeorgius Nr. 66. Sixtus Nr. 102.
Gregorius Martyr Nr. 9. Stephanus Nr. 12. 13. 14.
Gregorius Papa Nr. 49. 50. 51. 52. Thomas Nr. 7. 8.
Innocentes Nr. 20. 21. 22. Trinitas Nr. 123.
Inventio Crucis Nr. 72. Tincentius Nr. 40. 41.
Johannes Bapt. Nr. 88. 112. Virgo Nr. 141. 142.
Johannes Evang. Nr. 15. 16. 17. 18. 19. Vitus Nr. 86. 87. 88.
Johannes et Paulus Nr. 90. 91. Xystus Nr. 102.
Julianus Nr. 28. 29. Zeno Nr. 130.
— 142 —
II. Verbal -Index.
Nr. Nr.

Ad Christi laudem virginis . . 124 Conditor eosmi 115


Adest celebritas nobis .... 30 Confessor Domini 32
Adest dies praefulgida . . . .114 Consors levita martyrum . . 14
Adest jam dies 137 Cum ascendisset Dominus . 63
Adest miranda passio 40 Cum jejunasset Dominus . . 59
Adest Sacra festivitas 119 Debitas laudes . 3
Ad laudem Christi procerum . 110 Decus sanctorum . 90
Ad laudem sanctae Marias . . 106 Deus candorum luminis . . 57
Ad Viti beatissimi 87 Devota mente socii . . . . 103
Aeterne Jesu domiuator . . • 118 Digne te sancte Domine . . 141
Agite omnes diem 15 Ecce Johanuis Domini . . . 16
Agnetis festum martyris ... 38 En tempus acceptabile 58
Agonitheta nobilis 109 Et hoc supernum munus est . . 83
Alma beati martvris 88 Euphemia celebris 113
Alma beati martyris 88b. Evanfrelista fulgidus 18
Alma cunctorum 121 Exsultet orbis ambitus 95
Alme confessor 80 Felix Vera virginitas 142
Alrae rex archangelorum ... 76 Festa jucunda 7
Almi triumphum Quirici ... 96 Festa sacrati praesulis 98
Altissimi apostolum 19 Festum beati martyris 67
Angusta vitae tempora .... 101 Fratres fibrarum carmine .... 29
Anni peractis mensibus. ... 82 Funeris victor 81
Apologetici martyrem 84 Furens Herodes impie 22
ApoUinaris beati 99 Gaudium mundi 111
Apostolorum mystica 134 Gesta sanctorum martyrum ... 66
Arbor salve sanctissima ... 72 Gloriam Christo 35
Artifex poli 28 Hodie sacratissima 47
Auetor perennis gloriae. ... 26 Hostem humani generis .... 85
Audi redemptor gentium ... 11 Hvmnum canamus socii .... 108
Beatus Christi famulus .... 48 Jam nunc per omne 68
Beatus vir Vincentius .... 41 Jesu salvator saeculi 125
Cantemus omnes arbitro ... 97 Illuminavit hunc diem 45
Canticum laudis 34 lUuminavit hunc diem 73
Celsae salutis gaudia 61 Illuxit orbi jam dies 27
Centies mille legionum .... 79 Infantum diem martyrum. . . . 21
Christe lux muudi 5 Insigne sanctum tempus . . . . 55
Christe qui virtus 120 Jubilemus carmen dulce . . . . 17
Christe rex Clemens 94 Lattare coclum desuper . . . . 65
Christe rex noster 122 Lux mundi vera . . 6
Christe rex regum 25 Wagni palmam certaminis . . . 102
Christe rex spleudor 139 Magnus miles mirabilis . . . . 51
Christe sanctorum 31 Maria mater Domini . . 107
Christe sanctorum 53 Martj'r Dei egregie . . 36
Christi athletae 71 Martyris Christi . . 126
Christus est vita 12 Martyris en Georgii 9
Clarescat terris 69 Mysterionim signifer 74
Ciaret sacrata jam dies. ... 50 Xobis ecce dies 129
Clementis festum 127 '
Norma sanctorum 52
Coelestium te signifer .... 75 I
Nunc laudibus s.vmphonicis. . . 43
— 143 —
Nr. Nr.
Nunc tibi virgo virginum . . . 105 Sacri Christi pontificis . . 100
martyr aeterni patris .... 138 Sancte Michael archangele 77
Omnes venite monachi 54 Sancti Ambrosii praesulis 133
O veneranda trinitas 123 Sancti Gregorii praesulis . 49
Palma sanctorum 136 Sancti Tliomae apostoli . 8
Pangamus nunc astrifero .... 42 Sancti Zenonis praesulis . 130
Paugendo coeli reboeraus. ... 117 Sanctorum laudes celebret 91
Pio feramus pectore 62 Sebastiane inclite .... 37
Pio feramus pectore 128 Silvestri almi praesulis 23
Post matutinas laudes 56 Sol astra terra aequora . 1
Praeco praeclarus 89 Solemne tempus vertitur . 4
Praelata mundi culmina .... 92 Solemne tempus vertitur . 116
Quae lingua carnis eloquens . . 60 Stephano primo martyri . 13
Quae mens recensere audeat . . 39 Summum percurrit circulum 112
Quis posset amplo famine . . . 104 Surgentes ad te Domine . 10
Refulgent clara 132 Triumphum sacrae virginis 46
Refulget omnis 64 Unitas in trinitate . . . 78
Refulsit almae 44 Utraque pars psallentium 93
Regis immensi 135 Verba cum vitae .... 70
Rex metuende 86 Verbum patris principium 20
Sacrae refulgent mystica .... 33 Verbum salutis omnium . 2
Sacra piorum martyrum .... 140 Voce jucunda 24
Sacratum hoc templum Dei. . . 131

-cxgc—
ANALECTA HYMNICA
MEDII AEYI.

XIV b.

0RRICU8 SCACABAROTIÜS.

Origo Scaccabarozzfs
Liber Officiorum.

Herausgegeben
von

Guido Maria Dreves,


S. J.

-—«<^>—

Leipzig.

0. Pv. R e 1 s 1 a n d.

1893.
0RIIICU8 8CACABAI10TIU8.

Origo Scaccabarozzi's
Erzpriesters von Mailand^

Liber Officiorum.

Nach einer Handschrift

der Kapltels-Bibliothek von Mailand

herausgegeben

von

Guido Maria Dreyes,


S. J.

—»^0

Leipzig".

0. K. R e i s 1 a n d.

1893.
EINLEITUNG.

Je seltener es dem Hymnologen gelingen will, aus der


Unsumme liturgischer Dichtungen des Mittelalters einen bedeuten-
den Bestand an einen bestimmten Namen zu knüpfen, um so
freudiger überraschte es den Herausgeber, auf der Bibliothek des
hohen Metropolitankapitels zu Mailand einer Handschrift zu be-
gegnen, deren reicher Inhalt als das Produkt eines einzigen
Hymnographen bezeugt war. Dieser Dichter ist Orricus Sea-
cabarotius.
Über die Lebensschicksale des Mannes ist nicht gerade viel
bekannt, trotz der einflufsreichen Stelle, die er in einer so
mächtigen und bedeutenden Kirche, wie die Mailändische es ist,

ausfüllte. Sein Name wird bald Orricus, bald Olricus oder


Honricus , Nebenformen von Henricus geschrieben
alles der ;

Familienname Scaccabarozzi der seit alters in Mailand guten


,

Klang hatte und noch heute nicht erloschen ist, lautet latinisiert
einmal Scacabarotius, dann Scaccabarozzus, dann wieder de Scha-
chabarociis ^). Irrtümlich ist Orricus von einigen dem Domini-
kanerorden zugeschoben worden, was sich vielleicht aus dem
Umstände erklären dürfte, dafs er Zeitgenosse, Freund und Ver-
ehrer des hl. Petrus Martyr war, den wir auch in seinen Hymnen
verherrlicht finden. Seine Titel und Würden giebt uns die
Handschrift seiner Carmina des öfteren an. Ihr zufolge war er
Archipresbyter der Mailändischen Kirche und Propst der Apostel-
kirche, auch Basilika des hl. Nazarius „in Brolio" genannt, was
so viel als Gartenland (von dem Italienischen brolo) heifst.

Blatt 142 v° derselben Handschrift wird diesen Prädikaten noch


hinzugefügt „et capellanus ecclesiae sanctae Mariae Pedonis."
Diese Würden vereinigten sich auf ihn im Jahre 1286. Blatt

Der Dichter selbst schreibt konstant Orricus Scacabarotius.


— 150 —
134 b wird er des weiteren als päpstlicher Hauskaplan und 151a
als „Canonicus Nicomarcarus" bezeichnet, eine Qualifikation, die
mir, aller Anstrengung unerachtet, unverständlich geblieben ist.
rhilippus Argelatus belehrt uns des weiteren^), dafs er zufolge
einer Urkunde vom Dezember des Jahres 1289 Kapitularvikar
des Bistums war, was auf das Ansehen schliefsen läfst, in welchem
Scaccabarozzi in seiner Heimatdiöcese stand.Einen noch be-
redteren Ausdruck findet dasselbe, wenn wir bei genanntem Autor
lesen:Memoratur etiam a Gotifredo de Bussero in libro memora-
bilium urbis et dioecesis Mediolanensis num. 192 ms. in haee
verba : „Ille qui dignus esset fieri papa, scilicet Domnus Orricus
Scaccabarozzius , archipresbyter Mediolani." Origo starb im
Jahre 1293 und ward in der Kirche der Franziskaner, mit denen
er in besonderer Freundschaft gestanden, beigesetzt. Seine Grab-
schrift lautete:

In isto sepulchro jacet R. P. D. Henricus Scaccabarozzus,


Archipresbyter majoris ecclesiae Mediolani, qui fuit magnus de-
votus ordinis Minorum et istius conventus benefactor; nam anno
Domini MCCLXXXVII scholas nobis construxit et multa alia tam
spiritualia quam temporalia ut pius pater concessit.
Einer anderen, offenbar von Scaccabarozzius selbst verfafste
Grabschrift in Versen, erwähnt Muratori im 4ten Bande der
Antiquitates Italiae, dissert. 57. p. 936. Er will, so scheint es,
dieselbe in eben der Handschrift gelesen haben, welche die Officien
Scaccabarozzis enthielt, wonach, wenn nicht ein Irrtum vorwaltet,
damals noch eine andere Handschrift derselben vorhanden gewesen
wäre Muratori teilt von der Grabschrift die folgenden Verse mit
: :

Orricus dictus cogiiomine Scacabarozus,


Mediolanensis tunc archipresbyter urbis,
Area de petra jaceo qui clausus in ista,
Sanctorum studui cum cantu scribere laudes;
Nomina sunt quorum Xazarius atque Sophia
:

Et Marcellinus, Petrus, Maurilius, Anna etc.


Auch eines Bildes unseres Hymnographen erwähnt Muratori
a. a. 0. mit den Worten: „Cernitur quoque idem Orricus ibi
pictus. Vestis Candida usque ad pedes diffluit. Supra illam
rubea cappa cum capuccio et sine manicis a tergo cadit usque

^) Philippi Ai'gelati Bononiensis, Bibliotheca scriptorum Mediolanensium


Tom. II Mediolani 1745 p. 1298 sq.
— 151 —
in terrain: in anteriori vero parte inter brachia decidens usque
ad femora prolabitur. Corona clericalis non minor iis, quas rigi-
diores ascetae nunc deferunt. Cardinalem S. R. E. diceres.
Et revera cardinales etiani appellabantur olim Canonici Medio-
lanensis ecclesiae."

Wie aus dem nachfolgenden Inhalte der Handschrift zu er-


sehen, sind die meisten der von Scaccabarozzi verfafsten Hymnen
für bestimmte Kirchen geschrieben ; über sie hinaus haben sich
nur wenige derselben verbreitet. Muratori (a. a. 0.) berichtet,
im Jahre 1605 sei die in Rede stehende Handschrift von den
Korrektoren des Ambrosianischen Mels- und Chorbuchs benutzt
worden. Schon in der Ausgabe des Ambrosianischen Breviers
von 1490 begegnen wir zum erstenmale Spuren unseres Dichters.
So findet sich fol. CCLXVIII v. sq. das Officium de s. Galdino
mit der Schlufsnote: „Supradictum officium beati Galdini reperi
in certis codicibus satis antiquis editum per quondam Henricum
de Schachabarociis, ecclesiae Mediolanensis archipresbyterum, et
propter dignitatem sancti praeposui. Si quis noluerit hoc dicere,
dicat officium commune unius confessoris." Ferner findet sich
ebenda der Hymnus Andegavensis praesulis.
Die Handschrift des „Liber Officiorum" trägt jetzt die Be-
zeichnung Nr. 18, früher trug sie die Signatur d 313 L 18. Sie
zählt 163 (162) Pergamentblätter, 28,5. cm hoch bei einer Breite
von 18,5. Sie ist schön geschrieben und mit den bekannten
blau-und-roten frühgotischen Initialen des 13. Jahrhunderts ge-
ziert, durchgehends mit Koten auf geritzten Linien versehen, von
denen die f-Linie rot, die c-Linie gelb bezeichnet ist. Hinter den
einzelnen Officien befindet sich bis zum zweiten Teile der Hand-
schrift ein offenbar autographes Explicit des Verfassers, von dem
auch die vielfältigen Verbesserungsversuche herrühren, die teils

am Rande, teils im Texte angebracht sind.

Wie der Text, so ist auch der Cantus das Werk Scaccaba-
rozzis, wie an zahlreichen Stellen ausdrücklich bezeugt wird. Nur
in bezug auf die Melodieen der eigentlichen Hymnen ist dies
zweifelhaft. Diejenigen Hymnen, w^elche überhaupt eine Me-
lodie bei sich haben, gehen auf nur zwei (beziehungsweise vier)
verschiedene Weisen, welche wir im Verlauf Kürze halber mit
Melodie 1 und 2 bezeichnen werden. Die erste Melodie findet
— 152 —
sich unvollstäiidi.G: zum Hyniuus de S. Galdino, vollständig erst
fol. 16b; sie lautet:

^ _—^
— ^ -^ = — J=^^—^ Il

Sanc - to - nim na - ta ti - a Ma - ter co - lat

iüü :Ä:

ee - clc - ?i - a. Caii - tet ho - rum prae - co - iii - a

m :|^:
i
Fe - sti - va cum lae - ti - ti - a.

Diese Melodie kommt vor zu sieben Hymnen; dieselbe be-


den späteren x\mbrosianischen Cliorbüchern zu dem
findet sich in
Hymnus Trinitatis altissimae, so dafs wir entweder annehmen
müfsten, Scaccabarozzi habe nur den übrigen Text der Officien,
nicht aber die Hymnen in Musik gesetzt, sondern sich für diese
bereits bekannter Melodieen bedient, oder aber seine Hymnen-
melodieen seien von andern benutzt worden, oder endlich auch
der Hymnus Tiinitatis altissimae sei ein Produkt seiner Muse.
Die zweite Melodie findet sich unvollständig schon fol. 43 b,
vollständig zum Hymnus der hl. Sophia fol. 61a. Sie lautet:

rq^i
$EE-^^^&?z^ X:
:^=1'-

Gau - do IS af fe cti - bus,

—t^ — ^.-
e
So - no - ris call - ta vo ci - bu?, Ju-cuii-da plau

-^— ^- _ !*—
~l .-
|
*<
— r**^

<U' ma - ui - bus, Am - bro - si na ci vi tas.

Dieser Melodie folgen gleichfalls sieben Hymnen. Auch sie

findet sichim Mailändischen Hymnar, u. z. zu dem Texte Aposto-


lomm supparem. Es ensteht also von neuem die soeben aufge-
worfene Frage, nur dafs hier jene dritte Älöglichkeit, Abfassung
— 153 —
auch dieses Textes durch Scaccabarozzi wegfällt. Ja hier liefen
die Umstände unserem Autor die Urheberschaft der
so, dafs wir
Melodie einfachhin absprechen müssen ein Entscheid welcher , ,

auch für Melodie 1 ein analoges Urteil wahrscheinlich werden


läfst. Der Text Apostolorum supparem ist nämlich ein von
Ambrosius stammender. Die Annahme, dafs ein so viele Jahr-
hunderte in der Mailändischen Kirche gesungener Hymnus am
Ende des 13. Jahrhunderts auf eine neu erfundene Weise hinüber-
geschrieben wäre, widerspricht so sehr aller sonstigen Gepflogen-
heit, dafs der Gedanke daran, so lange er nicht positiv erwiesen
ist, a limine abzuweisen. Nun ist es mir freilich nicht möglich,
die Melodie aus einer unbedingt älteren Handschrift nachzuweisen;
ich finde dieselbe indes in böhmischen Cistercienserhandschriften
aus dem Anfange des vierzehnten Jahrhunderts. Der Cistercienser-
orden hatte aber sein Hymnar dem mailändischen lange vor
Scaccabarozzi entlehnt; von den Melodieen des letzteren jedoch,
die sich selbst innerhalb des Mailänder Sprengeis so geringer
und so später Verbreitung erfreuten, ist es schlechterdings nicht
annehmbar, dafs sie sich so rasch selbst bis nach Böhmen sollten
verbreitet haben ^).

Aufser diesen beiden Hymnen -Melodieen enthält der liber


officiorum noch zwei andere, zu den beiden Hymnen auf Petrus
und Marcellinus, die aber beide nur je einmal vorkommen und
denen ich in andern Hymnarien nicht begegnet bin. Dieselben
lauten :

Erster Hymnus.

Mar - cel - li - iii at - que Pe - tri San - cto - riim na-

Ma - ter fe - sti - vo gau - di - o.

1) Auch der Umstand, dafs die Melodieen zu den Hymnen so oft fehlen,
so oft nur angefangen und nicht ausgeschrieben sind, deutet darauf, dafs sie
nicht Neuschöpfungen des Verfassers, sondern Entlehnungen sind und als

bekannt vorausgesetzt werden.


4'
— i:)4 —
Zweiter Hvinnus.

Mar-cel - li - uns at - que Pe - trus, Dig - nos fe - sti

m me - mo - ri - a, Cum lau - di - bus ma - ^ni - fi - eis

m
Ma - gni - fi - cet ec - cle - si - a.

Dies vorausgeschickt, lasse ich die genaue Inhaltsangabe der


Handschrift folgen, wobei bezüglich der Paginierung nur zu be-
merken, dafs hinter Blatt 25 ein solches mit der Zahl 25 bis folgt :

Fol. 1 a. beginnt mit einer Rubrik, die, halb weggeschnitten,


halb ausradiert, noch die Worte erkennen läfst: ..ecclesiae Me-
diolanensis et praepositi s. Xazarii." Officium s. Galdini, Hymnus:
Felix felici; Mel. 1.

Fol. 6 b. Messe des hl. Galdinus.


Fol. 7 b. Officium des hl. Barnabas.
Fol. 8a. Hymnus: Mediolani civitas; ohne Mel.
Fol. 13 a. Messe des hl. Barnabas.
Fol. 14b. Hymnen: Festivas age gratias, Johannes dilectis-
simi, Concelebret solemniter, Festivitatem martyris, alle vier
ohne Melodie.
Fol. loa. Hymnen: Apostoli et martyris. In Petri novi
maityris; beide ohne ^lelodie. Dann folgen:

Antiphona ad Magnificat.
Laudibus magnificis
Magiiificent catholici
Merita magnitica
Doctoris evangelici.
Sancti Petri. virginis,
Per omnia magnifici,
Cum palma raartyrii
Consortis coetus coelici.
— 155 —
liespoiisorium.
De martyrum rosario
Rosa nova decerpitur,
Cum virginali lilio
Quae regi reguin mittitur;
V. Petrus, flos totus redolens
Per virtutum fragrantiam,
Passus pro fide meruit
Coronae regni gloriam.

Fol. 15b. Hymnus: In Margaritae virginis; ohne Melodie.


Fol. 16a. Officium der hl. Nabor und Felix; über dem-
selben die eigenhändige Notiz des Verfassers:
Laudes sanctorum canit archos presbyterorum,
Nabor Maurorum Felix, sunt nomina quorum.
Am Schlüsse : Explicit officium de sanctis Nabore et Feiice, com-
pilatum more Romano.
Fol. 16b. Hymnus: Sanctorum natalitia; Mel. 1.
Fol. 20 b. Messe der hl. Nabor und Felix.
Fol. 22b. Hymnus: In Naboris et Felicis, ohne Melodie;
darüber die Notiz: Ab eodem Orrico archipresbytero.
Fol. 23a. Officium der hl. Anna; Hymnus: Fidelis plebs
ecclesiae, ohne Melodie.
Fol. 24b. Hymnus: Mariae matris Domini, ohne Melodie.
Fol. 27 b. Messe der hl. Anna.
Fol. 29 b. Officium der hl. Perpetua.
Fol. 30a. Hymnus: Festivitas Perpetuae, ohne Melodie.
Fol. 34 a. Messe der hl. Perpetua.
Fol. 35 b. Officium der Verkündigung Maria.
Fol. 36a. Hymnus: Cum laudibus magnificis, Mel. 1.
Fol. 41 b. Messe desselben Festes.
Fol. 43 a. Officium Nativitatis BMV.
Fol. 43b. Hymnus: Nativitatis virginis, Mel. 2.
Fol. 44b. Hymnus: Omnes fideles jubilent, Mel. 2.

Fol. 48 a. Messe desselben Festes.


Fol. 50 a. Antiphon zur zv^eiten Vesper des Festes Maria
Himmelfahrt.
Fol. 50b. Ursprünglich leer, dann mit Nachträgen ausge-
füllt.Hymnus: Novus descendens nuntius, ohne Mel. Hymnus:
Festum matris et filii zum erstenmal. Antiphon de ss. Nabore
et Feiice:
— 156 —
Exsultantes nunc in Christo
Yelut Hernion, sicut Thabor,
Gloriosi subvenite
Nobis Felix atque Nabor,
Quos coronant triumphales
Poenae truces, gravis labor.

Fol. 51a. Officium sancti Maurilii; Hymnus: Andegavensis


civitas, Mel. 1.

Fol. 56 a. Messe desselben Heiligen.


Fol. 58 a. lucipit missa pro terra sancta, compilata ab eodem
arehipresbytero ; nur Kollekten und Präfation.
Fol. 58b. Antiphon:
In maris mundi positos periculosis fluctibus,
Nazari pater, adjuva nos tuis sanctis precibus,
Qui salutis remedium donasti naufragantibus,
Duc nos ad portura gloriae, fac nos frui coelestibus.
Fol. 59 a. Praefatio de s. Francisco ; Officium sanctae Sophiae.
Fol. 59b. Hymnus: Pvoma tibi similia, Mel. 2.
Fol. 61a. Hymnus: Gaude piis affectibus, Mel. 2.

Fol. 65 a. Messe der hl. Sophia.


Fol. 66 b. Officium sanctae Ursulae.
Fol. 67a. Hymnus: Coetus colit fidelium, Mel. 2.

Fol. 72 a. Messe derselben Heiligen.


Fol. 73 b. Officium für das Fest Allerheiligen.
Fol. 74a. Hymnus: Columba Christi unica, ohne Mel.
Fol. 80 a. Messe desselben Festes.
Fol. 82a. Officium des hl. Eustacliius ; Hymnus: Eustachii
praeconia, Mel. 1.

Fol. 88 a. Messe desselben Heiligen.


Fol. 90 a. Officium des hl. Clemens.
Fol. 90b. Hymnus: Cantet Clementis martyris, ohne Mel.
Fol. 94 b. Messe des hl. Clemens.
Fol. 95 b. Officium der hl. Lucia.
Fol. 96a. Hymnus: Luciae festum celebret, ohne Mel.
Fol. 101a. ]\Iesse zum Fest derselben Heiligen.
Fol. 102 b. Ursprünglich leer. Oben eigenhändige Rubrik des
Verfassers: Explicit über officiorum, quem compilavit Dominus
Orricus Scacabarotius, sanctae Mediolanensis ecclesiae archipres-
byter et jiraepositus basilicae Apostolorum seu ecclesiae sancti
Nazarii in Brolio Mediolani. Den Eest der Seite füllen eigen-
— 157 —
händige Nachträge beziehungsweise Kladden, unter denen die
Sequenz Omnes fideles das einzige längere und selbständige Stück
ist. Hier schlofs also die ursprüngliche Sammlung ; alles folgende
ist später hinzugebunden. Von nun an beginnt jedes neue Offi-
cium einen eigenen Quatern, dessen frei bleibenden Eest Nach-
träge füllen.
Fol. 103 a. Officium omnium Apostolorum.
Fol. 107 b.
Messe zu demselben Officium.
Fol. 109a. Hymnus: Apostolorum omnium, ohne Mel. Es
folgen Nachträge, Orationen und Präfationem, darunter fol. 110 a
das Lauda Sion, wie es scheint, das einzige fremde Stück. Fol.
110 b ist leer.

Fol. lila. Officium sanctae Margaritae; Hymnus: In Mar-


garitae virginis, "Mel. 2.

Fol. 115 b. Messe derselben Heiligen.


Fol. 117 b. Antiphon de sancto Quirico:
Ad Vesperum Antiphona in Choro.
Tuis beatis precibus
Fac nos, beate Quirice,
Fide, verbis, operibus
Sic vivere catholice,
Quod mereamur gloriam
Societatis coelicae,
Quam nobis donet conditor
Coeli et terrae fabricae.

Fol. 118a. Hymnus: Festum matris et filii zum zweitenmal;


Mel. 1 ; darauf Responsorium de sancto Quirico und ein anderes
de SS. Petro et Paulo:
R. Juxta verbiim propheticum
Cantemus Deo canticum
Laudantes sanctum Quiricum,
Testern Christi magnificum,
Fide firmura non lubricum.
V. Ut Jesum patris unicum
Reddat nobis beneficum,
Rogemus omnes Quiricum,
Puerulum mirificum.
Fol. 118b. Hymnus: Sancti festum Christophori, Zuschrift,
ohne Mel.
Fol. 119a. Officium des hl. Silvester; darüber m. p. „In-
cipit officium s. Silvestri [compilatum a] Domino Orrico Scaca-
— 158 —
barotio, Mediolanensi archipresbytero; Hymnus: Festiva lux
euiicuit, Mel. 1.

Fol. 123 b. Die zugehörige Messe.


Fol. 124b. Antiphon de ss. Nabore et Feiice: Exsultantes
nunc in Christo, vgl. weiter oben.
Fol. 125 und 126 enthalten m. p. Kladden zum Officium
omnium Apostolorum.
Fol. 126 b. Sequenz zum Fest Allerheiligen zum zweitenmal.
Fol. 127 a. Officium ss. Marcellini et Petri.
Fol. 127b. Hymnus: Marcellinum atque Petrum, ohne Mel.
Fol. 128a. Hymnus: Marcellini atque Petri, ohne Mel.
Fol. 131b. Das zugehörige Messformular.
Fol. 134 a. Melodieen zu den beiden Hymnen mit unter-
legter erster Strophe.
Fol. 134b. Venerabili Patri et Domino Comiti, Dei gratia
titulo SS Älarcellini et Petri presbytero Cardinali, suus Orricus
Scacabarotius Mediolanensis ecclesiae Domini
archipresbyter ,

papae capellanus, se ipsum cum reverentia devotiva. Ut cognomen


paternum rei consequens et scribenti competere spiritualiter vi-

deretur, non solum birotam scripturae duorum testamentorum,


scilicet veteris ac novi, quae per rotas, quarum unam in altera,

videlicet novum in veteri per praefiaurationem, vetus in novo


per expositionem, vidit propheta Ezechiel figurantem, sed etiam
quorundam sanctorum patrum libros et legend am sanctorum
Marcellini et Petri martyrum, quorum sacerdotalis cardinis titulo
radiatis, quodammodo spoliavi, ex ipsis velut spolia decerpens
auctoritates earum sententias congiiias materiae, de qua
seu
fueram tractaturus, nee non de ipsa legenda plurima assumens,
notis digna, quae ad commendationem ipsorum instravit (!), prae-
sentis opusculi libellum, non de propriis viribus sed de ipsorum
sanctorum meritis et precibus confisus, ad omnipotentis Dei et
ipsorum martyrum laudem, gloriam et honorem et ad nostrae
mentis spiritale solatium tam in dictamine quam in cautu studui
compilare. Quem vobis per latorem praesentium repraesento,
vestram reverendam paternitatem reverenter exorans, quatenus
exiguum munus, quod amicus, pauper tam in vita quam in
scientia, vobis mandat, accipientes placide ac benigne, quidquid
in eo rüde inveneritis et incultum , lima vestrae prudentiae
venustetis, quaecunque negligenter omissa, e copioso thesauro
— 159 —
vestrae sapientiae suppleatis; quaecunqiie superflua, falce vestri
moderaminis resecetis. Me vestrum omnibus et per omnia
in
devotum semper vobis et vestiis orationibus recommendo, prae-
sertim eo tempore, quo uni^eniti filii Dei passioiiem et mortem
recolitis missarum solemnia celebrantes. In quibus ego, quam vis
indignus sacerdos, recommendo vos saepissime Deo patri. Con-
cedat vobis Dominus longissimam vitam in terra morientium,
vitam sine fine mansuram in terra viventium, in qua sit vestra
portio, largiturus. Datum Mediolani.
Fol. 135a. Officium sanctae Eugeniae mit der Rubrik:
„Incipit officium sanctae Eugeniae, compilatum a Domino Orrico
Scacabarotio, archipresbytero Mediolanensi , tam in dictamine
quam in cantu;" Hymnus: Festum beatae Mel.virginis, 2.

Fol. 140 a. Messe zum vorstehenden Officium.


Fol. 142b. in rot, aber durchgestrichen: „Millesimo ducen-
tesimo octuagesimo sesto. Ultimo die mensis Junii, die dominico.
Ego Orricus Scacabarotius, sanctae Mediolanensis ecclesiae archi-
presbyter et praepositus ecclesiae sancti Nazarii in Brolio et
capellanus ecclesiae sanctae Mariae Pedonis dono pro remedio
animae meae ipsi ecclesiae sanctae Mariae Pedonis ad honorem
sanctae virginis Eugeniae, cujus festum in ipsa ecclesia celebratur,
praesentem librum, in quo sunt passio [sie?] ipsius beatae Eugeniae
et officium festivitatis ipsius. Quod ego compilavi tam in dicta-
mine quam in cantu. Ora pro me, sancta Eugenia."
Fol. 142b. Hymnus: Concelebra solemniter, ohne Mel.
Fol. 143 a. Officium sancti Johannis Mediolanensis, mit der
Überschrift: Incipit officium in festo sancti Johannis, archiepis-
copi Mediolanensis, compilatum a Domino Orrico Scacabarotio,
archipresbytero Mediolanensi, tam in dictamine quam in cantu.
Fol. 143a. Hymnus: Sancti Johannis praesulis, Mel. 1.

Fol. 148 b. Messe zum vorhergehenden Officium.


Fol. 150 b. leer bis auf einige eigenhändige Noten.
Fol. 151a. Dieser letzte Quatern ist bei gleicher Breite
kürzer als die vorhergehenden; Länge 25 cm. Officium der hl.

Ursula: „Incipit officium beatae Ursulae et sanctarum undecim


milium virginum, compilatum a Domino Orrico Scacabarotio,
sanctae ecclesiae Mediolanensis archipresbytero et praeposito
ecclesiae sancti Nazarii et canonico Nicomarcaro, tam
in dictamine quam in cantu." Es ist dies dasselbe Officium,
— 160 —
das sieb schon fol. 66 b sqq. tiudet, nur mit dem Unterschiede,
dafs es hier dem römischen, dort dem mailändischen Ritus an-
gepafst ist.

Fol. 159b. Hymnus: Coetus colit fidelium, ohne Melodie.


Messe zu dem vorstehenden Officium.
Bezüglich der Wiedergabe der Texte ist nur noch hinzuzu-
fügen, dafs in der Handschrift die Hymnen im Corpus der Chor-
officien stehen, und die Messen sich ohne jeden Absatz unmittelbar
den Officien anreilien. Gröfserer Klarheit halber habe ich Hynmen,
Officien und IMessen gesondert; belasse aber innerhalb dieser
Abteilungen die Reihenfolge des Manuskriptes.
Ich kann nicht schliefsen ohne an dieser Stelle dem Hoch-
,

würdigen Herrn Kanonikus und Primicerius, IMonsignore Angelo


Edler von Meraviglia MontegaiTa, Generalvikar der Diöcese
meinen herzlichen Dank zu bezeigen für die überaus
^lailand,
liebens würdiiie Weise, in welcher er mir die Benutzung
des kostbaren ^fanuskriptes in seiner eigenen Wohnung er-

möglichte und erleichterte. Wenn es mir vergönnt war, diese


hymnologisch so wichtige Handschrift, von deren Existenz ich
keinerlei Kunde hatte , aufzufinden und der Kenntnis weiterer
Kreise zu übermitteln, so gebührt der Dank ausschliefslich seinem
gefälligen Entgegenkommen, das ich um so mehr zu schätzen
weifs, je weniger mir entgehen konnte, welche Last von Amts-
geschäften ihn mehr denn je in Anspruch nahmen.

Exaeten, den 26. September 1892.

Guido 3Iaria Dreves.


I.

HYMN I.

Dreves, Orricus Scacabarotius. 11 -f^'


1. De saiicto (laldino.

1. Felix felici praesulc, 5. Hie corpus suum macerat


Ainbrosii ecclesia, Vacans orationibus,
Confessoris egregii Jejuniis, vigiliis
Galdini die praeconia. Et genuflexionibus.
2. Alrai tui pontificis 6. Galdinus fuit pontifex
Festivum natalitium Benignus, mitis, humilis,
Concelebra solemniter, Hie et virtutum artifex,
Urbs Mediolaueusium. Pius, prudens, affabilis.

3. Cujus sancta sunt opera, 7. Hie honestatis speeulum,


Excellens sanctimonia, Justitia mirabilis,
Fides, spes atque Caritas In tribulationibus
Cum ingenti constantia. Gaudens, fortis et stabilis.

4. Praedicator egregius 8. In multa patientia


Hie verbi semen seminat, Hie et misericordia
Ut fornax vasa figuli Migrat ad coeli gaudia,
Quem Dominus examinat. Beatus nunc per omnia.
9. Gloria tibi, Domine.

2. De sancto Barnaba.

1. Mediolani civitas, 5. Per Barnabam apostolum


Age festiva gaudia, Clemens ad fidem dueitur,
Pastoris tui Barnabae Civis Romanus nobilis,
Pange mira praeconia. Qui papa martyr moritur.
2. Qui tibi sanctae fidei 6. Hie macerat assiduis
Primus pandit eloquia Corpus suum vigiliis,
Honorisque metropolis Crebris orationibus.
Tibi confert insignia. Frequentibus jejuniis.

3. Hie appetens eoelestia, 7. Apostolus hie Barnabas


Contemptor visibilium Matthaei evangelium
Ad pedes apostolicos Deponens super languidos
Agri deponit pretium. Languores sanat omnium.
4. Hie plenus saneto spiritu 8. Hie a Judaeis perfidis
Verbum in Antioehia Fune ligatus trahitur,
Christi eonstanter praedieat Qui traditus incendio
Et in Romana patria. Supernis bonis fruitur.
11* .*tv
— 164 —
Alius li.vmuus in festo saiicti
ßarnabae upostoli.

1. Festivafeage gratias, 5. Hie agrum veudens proprium


Christicolarum concio. Apostolis dat pretium,
lu Barnabae apostoli Ut commune subsidium
Festivo natalitio. Cun Ctorum sit fidelium.
2. Hunc fide, vita sequere 6. Hie sublimatus Barnabas
Laudabili vestigio, Ad culmen apostolicum.
Quem Deus apostolico Verbi doctrinae pabulo
Aggregavit coUegio. Gregem pavit dominicum.
3. Iste terrena despicit, 7. Coruseat hie apostolus
Caduca sibi subjicit, Miraculis insignibus,
Cum Deus ipse sufticit, Infirmos multos liberans
Sibi nil unquam deficit. A variis hmguoribus.

4. Hie infimis renuntiat. 8. Joseph levites Barnabas,


Hie se supernis sociat, Vir bonus plenus gratia.
Se propriis exspoliat. Per igneum incendium
üt Christum lucrifaciat. Transit ad coeli gaudia.

4, Hvmnus in festo s. Johaiinis

apostoli et evangelistae.

1. Johannis, dilectissimi 5. Commendat huic virgini


Cliristi, magna praeconia Matrem in cruce virginem
In ejus festo resonet Christus, quem ipsa peperit,
Sancta mater ecclesia. Verum Deum et hominem.
2. Vocatus hie de nuptiis 6. Missus in Patmos insulam
Spernens carnis connubia Durum subit exsilium
Efticitur apostolus Atque ferventis olei
Christi sequens vestigia. Illaesus exit dolium.

3. Evangelista recitat 7. Piis vacans operibus,


Ipse Christi magnalia Miris fulgens virtutibus,
Et verbum Deum asserit, Sine mortis doloribus
Per quem facta sunt omnia. Locatur coeli sedibus.

4. Apocalista exstitit, 8. Rogemus ipsum seduli,


Tonitrui qui filius, üt per suum suffragium
Supra pectus recubuit Nos faciat participes
Jesu coena consocius. Supernorum concivium.
9. Sit patrisemper gloria,
Honor, potestas filio,
üna cum sancto spiritu
Qui regnant coeli solio.
— 165

5. Alins liviinins de eodem festo.

1. Concelebret solemniter 5. Gemmas fraetas eonsolidat


Cunctorum plebs fidelium Divinae dono gratiae,
Sanctissimi apostoli Drusianam resuseitat
Johannis natalitium. Vitae reddens primariae.

2. Hie est Mariae virgiiiis 6. In aurum virgas. lapides


Sororis sanctae filius, Mira Dei potentia
Qui secretorum exstitit Convertit mirabiliter
Dilectus Christi conscius. JohanneSj in quo gratia.

3. Qui Zebedaei Jacobi 7. Hausto veneni poeulo


Frater secutus Dominum, Jacturam nullam patitur,
Piscator fuit piscium Qui vita et miraculis
Piscator factus hominum. Fulgens eoelo reeipitur.

Johannes velut aquila 8. Christe, Johannis precibus


Volavit ad sublimia, Ornatos fide, moribus
Hie et arcana reserat Ad beata per omnia
Deitatis mysteria. Fae nos transire gaudia.
9. Patri, nato et flamini
Honor, virtus et gloria,
Potestas, laus, imperium
Per saecula sint omnia.

6. De sancta Thecla.

1. Festivitatem martyris Leaena pedes virginis


Primae mater ecclesia Lambit eum reverentia,
Coneelebret et personet Per quam Dei mirabilis
Theclae mira magnalia. Ostenditur potentia.

2. Hujus dotata capite 6. Habens manus cum pedibus


Mcdiolani eivitas, Ligatas tauris jungitur,
Theclae sit venerabilis Ut hanc feroces lacerent,
Tibi semper festivit^is. Per quos Thecla non laeditur,
3. Fidem Christi recipiens 7. Theclam rogemus supplices,
Carnis sponsum juvencula Ut per sua suffragia
Spernit, se Deo dedieat Nos pervenire faciat
Theela, Pauli diseipula. Ad beatorum gaudia.

4. Haec igni virgo traditur, 8. Haec virgo martyr praedicat,


Feris, ursis, leonibus, Isti triplex aureola
Quam non adustam protegit Datur a sponso merito,
Christus, non tactam morsibus Quae nunc gaudet coelicola.
9. Gloria tibi, Domine.
.

166 —
7. Hymnus saiicti Matthaei Apostoli
et evaiiijelistae.

1 Apostoli et niartyris 5. Resuscitat a mortuis


Solemni cum laetitia Matthaeus regis üliam,
Matthaei laudes resoiiet Oratione impetrans
Magnificas ecclesia. Sibi vitae remedium,

2. Hie teloneum deserens, 6. Aquis loti baptismatis


Statini secutus Dominum, Viso tanto miraculo
Apostolus efticitur Fidem Christi reeipiunt
Et praedicator hominum. Regina, rex cum populo.
3. De publicano subito 7. Defert beatus Barnabas
Factus Christi discipulus Matthaei evangelium,
Narrat ejus magnalia Quod ponens super languidos
Evangelista sedulus. Languores sanat omnium.
4. Matthaeus largus exhibet 8. A tergo fixo gladio
Magnum Christo conviviura, Ad aram stans occiditur
Largissime rcficiens Matthaeus, qui per omnia
Regem pastorem omnium. Gaudens supernis fruitur.

9. Gloria tibi. Domine.

S. Iii f'esto sancti Petri Martyris


Ordinis Praedicatorum.

1. In Petri novi martyris 6. Ejus post mortem confluunt


Novello natalitio Quam plurimi haeretici
Novellas odas personet Confestim ad ecclesiam
Christianorum concio. Facti veri catholici.
2. Ut rosa rubens floruit, 7. Praedicatorum dederat
Ut virginale lilium, Ordo dona insignia,
Pro fide qui sustinuit Confessores et virgines
Petrus virgo martyrium. Christo Violas, lilia.

3. Hie agonista fidei, 8. Nunc ordo Petrum martyrem


Doctor morum mirabilis, Rosam dat odoriferam,
Fidem defendit, praedicat Cum laurea victoriae
Pugnator invincibilis. In trautem aulam superam.
4. .lejunat hie et vigilat, 9. Laeteris, gens Ambrosii,
Instat orationibus, Quod intercessionibus
Confessiones recipit Petri, tui nunc incolae,
Miris fulgens virtutibus. Custodiris ab hostibus.
5. Hie alter Samson moriens, 10. Hunc roga piis precibus,
Choros ingressus coelicos, Devotis ac frequentibus,
Plures quam vivens subjicit Ut te locet coelestibus
Ae convertit haereticos. Aeternis mansionibus.
11. Gloria tibi. Domine.
167 —
9. De sancta Margaret».

1. In Maigaritae vir^inis 5. Horrendo clausa carcere


Festivas natalitio Cum facibus exuritur
Laudes cuncti catliolici Ardentibus, equuleo
Festivo cantent gaudio. Crudeliter affligitur.

2. Hujus beatae martyris 6. Haec margarita Candida


Fidel ium ecclesia, Ut virginale lilium,
Pro Christo quae sustinuit, Parvam se Üeo praebuit
Dira promat supplicia Facta consors humilium.
3. Hanc imitemur virginem 7. Virtuosa miraculis
In fidei constantia, Haec capitis sententiam
Magnificis operibus Subit pro Christi nomine
Et mira patientia. Migrans ad regni gloriam.
4. In qua non murmur resonat 8. Rogemus ipsam seduli,
Nee Ulla quaerimonia, Quod per suum suffragium
Saevis quam poenis lacerat Participes nos faciat
Olybrii saevitia. Supernorum concivium.
9. Grloria tibi, Domine.

10. De 8s. Nabore et Feiice.

1. Sanctorum natalitia Qui sunt afllicti ungulis,


Mater colat ecclesia. Equuleo, lampadibus
Cantet horum praeconia Et fustibus et carcere,
Festiva cum laetitia. Fame, caesi capitibus.
2. Urbs Mediolanensium, 6, Quibus dat fortitudinem
Ingens tibi sit gaudium, Deus in poenis omnibus,
Quae fidei tot testium Quas per üdem suppeditant
Es rubra per martyrium. Adjuti Christi viribus.
3. Ad regionem Ligurum 7 Certant pro Christo pugiles,
Nabor et Felix transeunt, Qui superari nequeunt,
Insignes Mauri milites Qui cum palma victoriae
Certamen forte subeunt. Ad coeli regnum transeunt.
4. Optantes coelis vivere, 8 Hos martyres frequentibus
Vitam pro Christo ponere Rogemus omnes precibus,
Malunt et ipsam perdere, Ut dent nobis auxilium
Simulacra quam colere. Apud Mariae filium.

9. Gloria tibi, Domine.

11. Item secandus Hymnus


in festo sanctornm Naboris et Felicis.

1. In Naboris et Felicis 2. Gloriosi certaminis


Festo festiva gaudia Horum pangat magnalia
Solemniter concelebret Et imitetur martyres
Cum laudibus ecclesia. In tidei constantia.
168 —
3. Qui contemnentes idoln 6. Carcer. fanies. equuleus.
Gentilitatis frivola. Ungula. calor igneus
Mauri relinquunt patriani Non tiectunt, non percussio
Intrantes post Liguriaiii. Sanctos nee decollatio.

4. Isti spretis divitiis, 7. Imperii sub chlamyde


Deliciis, honoribus Sancti latere nequeunt.
Passi pro Christo cupiunt Superni regis milites
Choris junsri coelestibus. Coeli regnum introeunt.

5. Propugnatores fidei 8. Suis beatis precibus


Victoriam suscipiunt. Apud patreni et tilium
In quos poenis satellites Nabor et Felix martyres
TA'ranni diris saeviunt. Praestent nobis auxiiium.

9. Gloria tibi, Domine.

12. De sancta Anna.


Ad Vesperas.

1. Fidelis plebs ecclesiae 5. Qui vestra temporalia


Beatae Christi aviae Dividitis trifarie,
Festivas laudes resonet. Donantes haec pauperibus,
Melos et odas intonet. Templo, partem familiae.

2. De civitate Bethlehem 6. Anna, felix venter tuus


Haec Jesu matrem generat Et ubera felicia,
Ex Nazareno Joachim, Quae paris, lactas virgineni,
Quos lex sancta confoederat. Omni repletam gratia.

3. Cleophae dat et Salomae 7. Ex te processit filia.

Duas Marias nomine, De qua Christus exoritur.


Quae pariunt apostolos. Per quem facta sunt omnia,
Sorores nostrae dominae. Per quem mundus redimitur.
4. Anna, mater misericors •
8. Rogantibus propitia
Matris misericordiae, Sis, salvatoris avia,
Tu cum marito subvenis Nos ducens via regia
Egentium miseriae. Ad supernorum praemia.
9. Gloria tibi, Domine.

13. De sancta Anna.


Ad Viffilias.

1. Mariae. matris Domiui, 2. Haec concipit ex Joachim


Matris Annae solemnia Sanctam reginam virginem,
Nos reverenter hodie Quae de David progenie
Concelebremus gaudia. Regis ducit originem.
— 169 —
3. Regis leguni genitricem. 6. Quibus omnis laetitia,

Christi,Dei et hominis, Quibus nulla tristitia,


Qui nos in suo sanguine Quibus nulla miseria,
Lavit a sorde criminis. Quibus honor et gloria.

4. Ex hujus Annae utero 7. Interpretata gratia,


Tres sunt Mariae nomine, Mitis Anna, clemens, pia,
Quae cum ipsa tripudiant dementem roga iiliam,
Nunc in coelorum culmine. Stella m maris eximiam.

5. Cum Christo, cum apostolis 8. Ut impetret a filio

Cumque suis pahnitibus Nobis in hoc exsilio


Sunt haec mater et filiae Divinae munus gratiae,
Atque cum sanctis omnibus. In coelis regnum gloriae.

14. De sancta Perpetua.

1. Festivitas Perpetuae, 5. Haec beatorum martyrum


Civis Romanae nobilis, Tumbis tradit exuvias,
Matris sancti Nazarii, Quibus Christus exhibuit
Sit nobis venerabilis. Triumphales victorias.

2. Insignis ista genere, 6. Felix venter Perpetuae,


Sed moribus insignior, Beata sunt et ubera,
Petri Iota baptismate Quae portant, lactant filium
Sancta iide sublimior. Regnantem super sidera.
3. Pietatis operibus 7. Cum quo gaudet Perpetua
Haec diligenter dedita Perpetuo nunc gaudio,
Ministrat indigentibus Facta consors in gloria
A Deo sibi credita. Ejus dilecto filio.

4. Ad fidem Christi conjugem 8. Tua nos prece muniens


Convertit haec et iilium, Ab hostium insidiis,
Unda baptismi nitidos Perpetua, perpetuis
Per Lini ministerium. Fac perfrui nos praemiis.
9. Gloria tibi, Domine.

15. In Assumptione BMV.

1. Cum laudibus magnificis 3. De regali progeuie


Sancta mater ecclesia David ducens originem
Matris assumptae virginis Haec regem regum genuit,
Concelebret solemnia. Deum verum et hominem.
2. Hujus festum magnificet 4. Salutat hanc archangelus
Agens festiva gaudia Salutis hoc alloquio :

Et melodias personet Ave, repleta gratia,


Ejus narrans praeconia. Tanto digna eulogio.
170

5. Virgo de patris gremio 8. Nato conregnat hodie


Verbuni patris exhauriens Assumpta regno gloriae
Sine virili semine Cunctis coeli cantantibus
Concepit virgo pariens. Concomitata coetibus.

6. In mundo locus dignior 9. Innixa super tiliuni

Non fuit ventre virginis. Ad gloriam provehitur.


In quo Deus recipitur Sede regali residens
Naturam sumens hominis. Regalibus perfniitur.

7. Nee locus excellentior 10. Dei mater et ülia.


In coelo sede regia. Nobis dona suffragium,
Quam Christus matri contulit Quo currentes in stadio
Magnifica cum gloria. Percipiamus bravium.

11. Gloria tibi. Domine.

lü. In Nativitate RMV.

Ad Vesperas.

1. Nativitatis virginis 6. üt sol electa prodiens,


Festum mater ecclesia Ut aurora progreditui',
Concelebret solemniter Ut Stella sine sordibus
Agens festiva gaudia. Haec tota pulchra nascitur

2. quam ingens laetitia 7. Futunis homo Dominus


De nata semper virgine. Ad redimendum populum
Quam concepit ex Joachim Purgat ab omni macula
Anna regali germine. Mariae tabemaculum.

3. Ex ipsa proles oritur.. 8. Egressa Stella de Jacob


Virgo, quae Christum generat, Emisit lucis radium,
Qui clausam mundo januam Intemerata pariens
Coelestis aulae reserat. Superni regis tilium.

4. Cujus beatus Uterus 9. Virga surgens ex Israel


Christum donavit pretium. Duces Moab, daemonia
Qui DOS a morte redimens Maria terret, percutit
Morti dat corpus proprium. Et fugat cum victoria.

5. Domum sibi virgineam 10. Kegina venerabilis


Construxit sapientia. Sis nobis exaudibilis.
Mundam quam mundus habitat. Tuis fac piis precibus.
Christus, summa munditia. Coeli nos frui sedibus.

11. Gloria tibi. Domine.


— 171 —
17. In Nativitate BMV.
Ad Vigilias.

1. Omnes tideles jubilent 5. Per hoc germen virgineum


Et laudibus invigilent. Vetusta mors destruitur,
Ortae Mariae gaudia Vita per hanc Christiferam
Concelebrent solemnia. Desiderata redditur.

2. Adsit de nata virgine 6. In hu jus, quam creaverat,


Cunctis ingens solemnita?, Quievit tabernaculo
Cujus est nobis utilis Deus in mundum veniens
Laudabilis nativitas. Pro redimendo populo.

3. Per quam humani generis 7. Hanc Dominus mundificat


Dissolvitur captivitas, Originali macula,
Ad patriam reducitur Dum clausa matris utero
Exsul Adae posteritas. Foret haec virgo parvula.

4. Cujus proles nos liberat 8. Tuis beatis precibus,


Diu captos ab inferis Mater misericordiae.
Et liberatos incolas Nos tuos servos miseros
Cum choris unit superis. De lacu duc miseriae.

9. Transire fac ad gaudia


Nos sempiternae gloriae,
In qua jugis laetitia,
NuUus locus tristitiae.

18. Hymnns in Annuntiatione sanctae 3Iariae.

1. Novus descendens nuntius 5. Haec dies venerabilis


A regis regum curia Festi digna memoria,
Novellae defert virgini Qua Deus creat hominem,
Mariae nova gaudia. Qui fabricavit omnia:

2. Hie fortitudo Domini 6. A fratre Cain invido


Fortem venturum nuntiat, Justus Abel occiditur,
Qui fortem cruce moriens Et immolandus Isaac
Hostem sibi subjiciat. Per Abraham subtrahitur.

3. Salutans inquit Gabriel: 7. Virgo concepit hodie,


Ave, repleta gratia, Baptistae caput caeditur,
Deus est tecum Dominus, Est Christus passus, mortuus,
Benedicta per omnia. Secum latro suscipitur.

4. Futurus homo Dominus 8. Frater Johannis Jacobus


Portam clausam ingreditur Cum gladio perimitur,
Aula clausa virginea Coelestis regni claviger
Verbum caro concipitur. A vinculis eripitur.
— 172 —
9. Regina, virgo virginum.
Mater Dei laudabilis,
Tuis devotis famulis
Sis semper exaudibilis.

19. De saiicto Qnirico.

1. Festum raatris et filii, 5. Hie Quiricus puerulus,


'

Julittae nee non Quirici. In Christi cultu sedulus,


Reverendorum martyruni. Instat orationibus,
Concelebrent catholici. Psalmodiis et precibus.

2. Horum pangat ecclesia 6. Flagellis diris caeditur,


Meritorum praeconia. Carceribus includitur.
Miracula insignia Martyrio consumitur,
Et gloriosa praemia. Aeterno regi fruitur.
3. In Quirico puerulo 7. Julittae felix uterus,
Magna fuit constantia, Beata sunt et ubera,
Divelli qui non potuit Quae portat, lactat filium.
A Christo per supplicia. Qui regnat super sidera.

4. Non minis bic, non opibus. 8. Cum quo gaudet perpetuo


Promissis non honoribus Martyr Julitta gaudio.
Inductus colit idola, Facta consors in gloria
Sed haec speniit Christicola. Suo dilecto filio.
9. Gloria tibi. Domine.

20. De sancto Manrilio.

1. Andegavensis praesulis, 5. Martini venerabilis


Cunctorum plebs fidelium Iste fuit discipulus.
Maurilii concelebret Per quem tide. operibus
Festivum natalitium. Christi docetur populus,

2. Et confessoris referat 6. Orationi deditus


Hujus mira magnalia. Frequentibus jejuniis
Quae gessit mirabiliter Se macerat Maurilius,
Mira Dei potentia. Assiduis vigiliis.

3. Honora hunc. magnitica 7. Iste leprosos liberat.


Urbs Mediolanensium. A cunctis leprae sordibus
Cujus concivis exstitit Et curat paraliticos,
Atque germen egregium. Lumen dat non videntibus.

4. Gaude quod per Maurilium. 8. Resuscitavit puerum,


Consortt-m nunc coelestium. Annis Septem in tumulo
Muliiplicas collegium Clausuni, praesul Maurilius
Supernorum concivium. Adstante sibi populo.
173

9. Exsultat nunc Maurilius 10. Praesta tuuni auxiliuni


Assumptus coeli sedibus, Nobis, Maurili, miseris,
Cunctis fruens divinitus Per quod possinms assequi
Deliciis. honoribus. Locum cum choris superis.

11. Gloria tibi, Domine.

21. De saiicta Sophia.

Ad Vesperas.

1. Roma, tibi similia 6. Delectamenta frivola,


Dona reddit insignia, Muudi, carnis et subdola,
Rosas, Violas, lilia Vana spernentes idola,
Mediolani patria. Certantes pro justitia.

2. Sanctum tibi Nazarium 7. Quae dum poenarum geneia,


Ut rosam per martyrium, Ignes, vermes et verbera
Violam dans Ambrosium, Dira calcant et vulnera,
Sororem velut lilium. Victrici gaudent gloria.

3. Confessoris humilitas 8. quam beata viscera


Hunc oruat, hanc virginitas, Sophiae nee non ubera.
Horum sancta germanitas, Quae portant, lactant munera,
Excellens quorum sanctitas. Cum quibus super sidera.
4. Tu Mediolanensium 9. Sancta mater colligitur
Cruore rubens civium, In sanctorum coUegio,
Öles viola, iiliis, In quo jucunda fruitur
Roma, candens eximiis. Confessionis bravio.

5. Suis tribus prudentibus 10. Det nobis Christus credere,


Infert mortem virginibus Sperare. sie diligere,
Tua saeva protervitas, Quae sursum sunt, et sapere,
Quae sunt Fides, Spes, Caritas. Quod coelos donet scandere.

22. De sancta Sophia.


Ad Vigilias.

1. Gaude piis affectibus, 3. In ipsa flos producitur


Sonoris canta vocibus, Virginitatis lilium,
Jucunda plaude manibus, Rubens rosa decerpitur
Ambrosiana civitas. Durum passa martyrium.

2. In te Sophia nascitur, 4. Tres ista parit tilias


Primaria statuitur, Carnis spernentes nuptias,
Virtutibus imbuitur Mundi quoque divitias
Hortus, in quo fecunditas. Amore spcnsi gloriae.
174 —
5. Passionis acerbitas, Quae post tormenta varia
Finalis ac virginitas Diversaque supplicia
lusunt eis ac bonitas Palmam portant victoriac
Perseverantis gratiae. Coeli consortes curiae.
t>. Pro tide Fides patitur In qua Sophia sumitur.
Et pro spe Spes affligitur, Quae laeta semper fruitur
Pro caritate Caritas. Coiit'essi Ollis gloria,
quam felix germauitas. Perennis vitae patria.
9. Rogemus istas precibus
Devotis ac frequentibus.
Ut apud Dei tiliuin

Praestent iiobis suffragium.

23. De saiicta l rsula.

1. Coetus colit tideliuui 0. Quae reversae Coloniani


Beatae festum ürsulae, Suscipiunt victoriam
Veneretur consocias Sui magni certaminis
Laude devota sedule. Effusione sanguinis.
2. AgnuDi. quocunque ierit, 6. Supernorum conciviuni
Concomitantur laudibus Multiplicat coUegium
Et hymnos dulces personant Virginalis militia
Istae sonoris vocibus. Coelesti fruens gloria.

3. Formosa Christi Ursula. Istasuna consociat


Regis nata Britanniae. Fides,unum martyrium
Regalen! sponsum suscipit. Et unus locus virgines
Regem coelestis patriae. Atque coronae praemium.
4. Mare devota Ursula Has virgines frequentibus
Ingressa cum trieribus Rogemus omnes precibus,
Sanctorum loca visitat Ut dent nobis auxilium
In Roma cum virginibus. Apud Mariae tilium.

24. Ile Omnibus Sanetis.

1. Columba Christi unica, 4. Sancti Christum vestigiis


Ecclesia catholica Secuti sunt non deviis
Promat melos et cantica, Tendentes ad coelestia
Agmina laudet coelica. Desiderata gaudia.
2. Chorum laudet angelicum .5. Qui nos exemplis instruunt.
Cum patriarchis omnibus, Sacris doctrinis imbuunt.
Prophetas et apostolos Respuentes divitias
Cum beatis martyribus. Honoris et delicias,
3. Virginale collegiuni 6. Se macerant jejuniis,
(Jum sanetis cont'essoribus, Atteiiuant vigiliis,

Mariam atque filium Instant pro se, pro aliis

Praeconii^ insignibus. Orationibus piis.


175 -
Subveniunt pauperibus 8. Fortes aftiicti martyres
Per pietatis opera, Igne, cruce, lapidibus
Qui sunt in domo Domini Sunt vinclis, rotis, ungulis,
Ut oliva fructifera. Farne, caesi capitibus.

9. Sanctos üde, sermonibus


Sequamur et operibus,
Ut cum ipsis in sedibus
Conregnemus coelestibus.

25. De saiicto Enstachio.

1. Eustachii praeconia 5. Sacrificare idolis


Mater pangat ecclesia, Nolens pius Eustachius,
Tota festiva jubilet In arena statuitur
Et laudibus invigilet. Dei martyr egregius,

2. Sanctum Deus, mirabilis 6. Saevo leoni traditus,


In sanctis suis omnibus, Illaesus hie dimittitur,
Eustachium mirificat Bove accenso aereo
Miraculis insignibus. Inclusus non exuritur.

3. Qui cum misericordiae 7. Ornandus hie aureola


Affiueret operibus, Propter dira martyria
Christi tiguram et crucem Cum conjuge ac filiis
Videt in cervi cornibus. Transit ad coeli gaudia.

4. Venationi deditus 8. Da, Christe. sancti martyris


Dum cervum studet capere, Adjutos piis prccibus
Venatorem Christus capit Aeterna frui gloria
Hunc volens salvum facere. Nos in supernis aedibus.

9. Grloria tibi, Domine.

26. De sancto demente.

1. Gantet Giemen tis martyris 4. Fidem docens catholicam


Virtutes et magnalia, Convertit hie Sisinium,
Hujus festum concelebret Per quem se Christo subjicil
Sancta mater ecclesia. Magnus coetus illustrium.

2. Ortus de stirpe nobili, 5 Clemens pro Christi nomine


Romanae civis patriae, Sustinuit exsilium,
Gulmen f actus philosophus Spernens profanis idolis
Sortitur sapientiae. Offerre sacriticium.

3. Per Barnabam apostolum 6. Pio Clemens suffragio


Fide Clemens instruitur. Agni ditat indicio
Et hie post Petrum tertius Relegatos exsilio
Summus praesul praeficitur. Aquarum beneficio.
176

7. Ligata coUo auchora 8, Suuiiuae De\xa clemeutiae,


Jactatur maris tluctibus. Perennis dator gloriae.
Qui laetus intrat patriam Sancti Clementis precibus
Bonis fruens coelestibus. Nos loca coeli sedibus.

9. Gloria tibi. Domine.

27. De saucta Liicia.

1. Löciae festum celebret 5. Lucia, sancti spiritus


Sancta mater ecclesia, (^uam ardor intiammaverat.
Promat odas et resonet Ignis accensi oleo,
Ejus mira praeconia. Pice calorem superat.

2. In Christi viridario 6. In Christo tanto pondere


Haec, virginale liliuni. Hanc Spiritus praeiixerat.
Rubens rosa, colligitur Quod bobus vel hominibus
Dirum passa martyrium. Moveri nunquam poterat.
3. Languens mater Eutitia 7. luiquo jussu gladio
Luciae tide. precibus. Ejus transfixo gutture
Agathae sana redditur Mortis subit supplicium
Sanctis orationibus. Non resonante murmure.

4. Donatis patrimonii 8. Quae corpore dominico


Rebus cunctis pauperibus Sumpto a sacerdotibus
Sc Domino dat hostiam Coelestem intrat curiam
Lucia cum martyribus. Bonis fruens perennibus.

28. De Oninihus Apostolis.

1. Apostolorum omnium 5. Enarrant Dei gloriam


Concel ehret memoriam Praedicantes magnalia,
Cunctorum plebs fidelium Coruscant et miraculis
Ad Jesu Christi gloriam. Mira Dei potentia.
2. Honoret apostolicum 6. Qui claudis gressum exhibent,
Coetum mater ecclesia Membra sanant languentia
Festivis cum honoribus, Et mortuos resuscitant,
Cum digna reverentia. Multa fugant daemonia.
3. Sal terrae sunt apostoli, 7. Qui sunt pro Christi nomine
Lux mundi atque principes, Tomienta passi varia,
Ad judicandum Israel Quos Christus multipliciter
Sunt constituti judices. Remunerat in patria.
4. Luce doctrinae tidei 8. Istos tide, sermonibus
Et sanctae vitae populum Sequamur et operibus.
Ducunt relictis tenebris Ut cum ipsis coelestibus
Ad Christi tabernaculum. Omnes regnemus sedibus.
9. Gloria tibi, Domine.
177 —
20. De sancto Christophoro.

1. Sancti festum Christophori 6. Hie ad virgae miraculum


Concelebret ecclesia Magnum convertit populum
Et hujus magni martyris Atque convertit milia
Magna pangat praeconia. Kelicta idolatria.

2. Gentilis dictus Reprobrus 7. Christophorus exuitur,


Gentilitatis idola Sagittatur et caeditur,
Hie testis Christi reprobat Decollatus suscipitur,
Factus verus Christicola. Ad gloriam pervehitur.
3. Hie volens coelis vivere, 8. De martyris Christophori
Vitam pro Christo ponere, Luto confecto sanguine
Maluit ipsam perdere Sanatur regis oculus,
Simulacra quam colere. Fuso pro Christi nomine.
4. Fert ore Christum nomine, 9. Rex restituti oculi
Hie humeris fert opere, Cognoscens beneticium
Fert mente Christum, corpore In Jesum Christum credidit,
Fert curans hune traducere. Aeterni patris tilium.
5. Per hunc in terris pertica 10. Patri, nato et flamini
Sicca fixa, quae floruit, Honor, virtus et gloria,
Fructus gratos divinitus Potestas, laus, imperium
Ut pahna vera praebuit. •Per saecula sint omnia.

30. De sancto Silvestro.

1. Festiva lux emicuit 6. Taurum jaeentem mortuum


Silvestri natalitii, Resuscitavit, omnibus
Qui fide, vita damit Cernentibus miraculum
In sede pontificii. Factis Christi fidelibus.
2. Operibus resplenduit 7. Draconis os mortifero
Piis in cursu stadii, Flatu laedentis populum
Miraculis hie floruit Clausit Dens perpetuo
Adeptus donum bravii. Per istum suum famulum.
3. Notatis in matricula 8. Hie sanetus post tot opera
Silvester hie egentibus Claustra relinquens infera,
Ministrans necessaria, Locatus super sidera
Largus Christi pauperibus. Gaudet in aula supera.
4. Castigat corpus proprium 9. Perpetuis divitiis
Frequentibus jejuniis Refertus et deliciis
Et hoc orando macerat Sublimatur honoribus
Assiduis vigiliis. Silvesternunc perennibus.
5. Constantinum mundilicat 10. Silvester, venerabilis
Et ad fidem catholicam Antistes, summis precibus
Ducit et vincit pontifex Tuis nos omnes facias
Perfidiam Judaicam. Bonis frui coelestibus.
11. Gloria tibi, Domine.
Droves, Orricus S-ncabarotiu--. 12
A
— 178 —
31. De SS. Marcellino et Tetro.

In Vesp. et Laud.

1. Marcellinum atque Petrum, 5. Aftlicti plagis, vinculis


Dignos festi memoria, Et carceris custodia,
Cum laudibus magnificis Fragmentis nudi vitreis
Magniticet ecclesia. Dira vincunt supplicia.
2. Gloriosi certaniinis 6. Plectuntur sancti capite
Horum pangat praeconia. Saevi jussu vicarii,
Cum vocibus dulcisonis Locum sortiti gloriae,
Horum cantet magualia. Quietis atque gaudii,

3. Et imitetur martyres 7. Supernorum concivium


In tidei constantia, Facti felices socii,
Sequatur in operibus Sunt coronati laurea
Horum sacra vestigia. Pro merito martyrii.
4. Quibus inexpugnabilis 8. Rogemus istos precibus
Fides fuit victoria, Devotis ac frequentibus,
Tyrannum prosternentibus Ut Christum Dei ülium
Cum triumphali gloria Reddant nobis propitium.
9. Sit patri semper gloria,
Honor, potestas tilio
Una cum sancto spir itu,

Qui regnant coeli solio.

32. De SS. 3Iarcellino et Petro.

Ad JMatutiüimi.

1. Marcelliui atque Petri 5. Dens, qui est mirabilis


Sanctorum natalitio In sanctis suis omnibus,
Congaudeat ecclesia Ostendit hos mirabiles
Mater festivo gaudio. Miraculis insignibus.

2. Quae fecundatur filiis, 6. Sponte sanctis divinitus


Istis Christi martyribus, Se carceres aperiunt.
Cum triumphalis gloriae Virtute data coelitus
Corona jam regnantibus. Qui daemones ejiciunt.

3. Fortes pro fide pugiles 7. Hos collaudemus martyres


Sancti mundum, diabolum, Dignos laudis honoribus,
Carnem, tormenta varia, Hos operum
tidei et
Vincunt tyrannum subdolum. Piis sequamur gressibus.
4. Quibus dat fortitudinem 8. Da, Christe, fili virginis,
Dens in poenis omnibus, Nobis sanctorum precibus,
Quas strenui suppeditant Regnemus ut feliciter
Adjuti Christi viribus. Cum supernorum coetibus.
— 179 —
9. Patri, nato et flamini
Honor, virtus et gloria,
Potestas, laus, imperium
Per saecula sint omnia.

38. De saiicta Eii^enia.

1. Festum beatae virginis 5. Abbas prudens Eugenia


Et martyris Eugeniae Vasa portat aquaria,
Solemniter concelebrent Ligna scindit ad omnia
Omnes fideles liodie. Coquinae necessaria.
2. Meritorum praeconiis, 6. Eugenia in Tiberim
Miraculis insignibus Saxo ligata mergitur,
Et gloriosis praemiis Quo confracto divinitus
Haec fulget coeli sedibus. Illaesa haec egreditur.

3. Ista Philipp! nobilis 7. De salvatoris manibus


Praefecti fuit iilia, Pane sumpto reficitur,
Dotata liberalium Christi natali gladio
Haec artium scientia. Sancta martyr perimitur,

4. Sub masculino habitu 8. Carnis deponens sarcinam


Ingressa monasterium, Kegna scandit coelestia,
Eugeniam attenuant Omni refecta gaudio
Vigiliae, jejunium. Aureolae cum gloria.

9. Gloria tibi, Domine.

34. De saucto Bernardo.

1. Concelebra solemniter 5. Scripturae salutiferae


Bernardi natalitium, Volumina composuit,
Hunc laudibus magnificis Multos sermone, opere
Houora, plebs tidelium. Hie summus doctor docuit.
2. Hie bona nardus pistica 6. Castigat corpus proprium
Sanctae vitae fragrantia, Frequentibus jejuniis
Amoris igne fervidus Et hoc orando macerat
Inüammat hie ecclesiam. Assiduis vigiliis.

3. Hie carnis fluxus subjicit 7. Piis poUens operibus,


Castitatis munditia, Miraculis patentibus,
Supplantat avaritiam Migrat ad regni gaudia
ßelinquens transitoria. Beatus nunc per omnia.

4. De hoste superbissimo 8. Da, Christe, tili virginis,


Hie habita victoria, Nobis Bernardi precibus,
Suppeditat superbiam Regnemus ut feliciter
Humilitatis gratia. Cum supernorum coetibus,
12*
— 180 —
9. Sit patri semper gloria,
Honor, potestas filio

Una cum sancto spiritu,


Qui regnant coeli solio.

35. De s. Johanne Mediolanensi.

1. Sancti Johannis praesulis 5. Iste totus misericors


Festivum natalitium Per pietatis opera,
Concelebret solemniter Fuit in domo Domini
Cunctorum plebs tidelium. Ut oliva fruetifera.

2. Odas suaves personet 6. Aetiva vita splenduit,


Agens festiva gaudia Contemplativa claruit.
Et reverenter concinat Mitis fuit et humilis,
Ejus mira praeconia. Caritate praestabilis.
3. Ortus ex Januensium 7. Sanctis pollens operibus,
Vico Camulli partibus Magnis fulgens miraculis,
Iste Johannes exstitit Hie felix gaudens residet
Patre, matre nobilibus. Supernis habitaculis.
4. Hie Mediolanensiura 8. Antistes venerabilis,
Johannes fuit pontifex, Johannes alme, preeibus
Hie honestatis speculum, Tuis nos omnes facias
Hie et virtutum artifex. Bonis frui eoelestibus.
9. Gloria tibi, Domine.
IL

OFFICIA.
1. In Viffiliis sancti Galdini.

Ad V esperas. A. Perpetuam consequitur


regni sedem in gloria
Lucemariiim.
Galdinus ut alter David
R. Est Mediolanensium sua misericordia.
Pastor sidus singulare,
Galdinus in ecclesia Ad Magnificat.
fulgens magnum luminare, A. Redemptorem magnificum
V. Verbo lucens et opere magnifieet ecclesia,
ministrat lucem populo, Cujus mira magnificat
Quem ipse pascit triplici sanctum magnificentia
pius Galdinus pabulo. Galdinum in coelestibus,
Magnificandum laudibus.
In Choro.
A. Gens Mediolanensium, Psallentium in Baptisterio.
festivo gaude gaudio,
Confessor sancte, subveni,
Quae tuam prolem aggregas Galdine, tuis famulis,
confessorum collegio,
Libera sanctis precibus
Galdinum, qui te adjuvat
a cunctis nos periculis,
multiplici suffragio.
Ora Christum, ut nos locet
aeternis habitaculis.
Cum Infantibus.

R. Galdinus totus affluit


pietatis operibus,
Ad Vigilias.
Qui vitae necessaria R. Accensus zelo fidei,

largus donat pauperibus, sancta praefulgens vita,


Puellis dotes exhibet Galdinus cancellarius,
munificus egentibus, dignus archilevita,
Fovet senes et viduas, Metropolis Ambrosii
patet pupillis omnibus. fuit archimandrita.
V. Felix, qui super pauperes V. Hie ad Sabinae titulum
toto corde intelligit, cardinalis provehitur,
Non babentes hospitium Quem sie Deus magnificat,
in sua domo colligit. coelorum choro jungitur.
A. Perituros praeveniens A. Galdini festum praesulis,
hie prae cunctis mortalibus Pro fide quondam exsulis,
Galdinus pius pontifex Celebremus solemnibus
curabat de pauperibus. Atque sonoris vocibus.
— 184 —
R. Alexaiulro, catholico V. Galdinus gratus omnibus
Papae, Gaklinus paruit, Laetum vultum exhibebat,
Qui rcspuens schismaticos Loquela dulcis pontifex
Iinperatorcm horruit Piam mentem ostendebat.
Kt propugnator iidei
Psallontium.
ünitatis pugil fuit.
Dum impugnat haereticos,
V. Beatus vir abominans
Hie choros intrat coelicos
Peccatorum consilium,
Cum beatis agminibus
Qui sprevit ut catholicus
Bonis fruens coelestibus.
Schismaticorum devium
Post Kyrie.
A. Ut aqua fons exuberat,
A. Sua prece nos Galdinus
Totus misericordia
Juvet, ne nos dens caninus
Fluit Galdinus, relevans
Haeretici dilaceret
Afflictos indulgentia.
Aut detractoris vulneret.
R. Aures praebet frequentibus
Deus Galdini precibus, Ad M a t u t i n u m.
Qui Mediolanensium Post hymnum.
Moestorum et dolentium
R. Alexander tertius
Destructae urbis moenia
Praefecit Galdinum,
Restaurat sua gratia.
Virum pro ecclesia
Y, Peccantes Deus percutit,
Humiliat justitia,
Du dum peregrinum,
Mediolanensibus
Humiliatos relevat
Providum pastorem,
Sua misericordia,
Cujus totus populus
Delinquentes vulnerat,
Currit in odorem.
Post sanat, quos percusserat.
V. Pastor fuit pervigil
A. Galdinus tot assidue In ovili cura,
Senex psalmos decantabat, Pro commissis ovibus
Quod in psallendo clericos Multa passus dura.
Psalmodia fatigabat.
Inter Lectiones.
Psallentium.
Responsoria.
Sic excellenter pontifex 1. Sancti Galdini Studium
Fuit Galdinus humilis, Lupos a grege ovium,
Quod propter hoc quam pluribus Saevos arcet haereticos,
Factus est contemptibilis. Ipsos damnans falsidicos.
In Salla Dei triplici Y. Impugnat hie vulp eculas
Refecit alimonia Yites delere sedulas
Galdinus praesul populum, In vinea, quae floruit,
Ortus Sallae prosapia. Haereticus quam destruit.
R. In diebus Deo suis 2. Per Galdinum sanctissimum
Magnus sacerdos placuit Mira Deus potentia
Galdinus, ante Dominum Pandit ad ejus tumulum
Qui repertus justus fuit. Miracula insignia;
— 185 -
Qui claudis gressum exhibet, Mane ad Psallentium.
Membra sanat languentia Antiphonae.
Atque caecos illuminans,
Multa fugat daemonia. 1. Non sibi sed pauperibus
Credebatur vivere,
V. Ostendit ejus meritis
His studens necessaria
Virtutes et magnalia
Galdinus impendere.
Multas, quae jani praecesserant
In primaeva ecclesia. 2. Concelebret ecclesia
Confessoris solemnia
Ad Benedictus.
Galdini cum laetitia,
A. Sit benedictus Dominus,
Qui fide, verbo claruit,
Qui Galdinum pontificem
Sanctitate resplenduit,
Dat Mediolanensibus
Miraculis emicuit.
Yirtutum et artificem.
3. Serve prudens et fidelis,
Ad Crucem.
Subvenire nobis velis
A. Crucifixi vestigia
Te cunctis reverentibus,
Per viam patientiae
Galdine, tuis precibus.
Sequamur, ut ad gaudia
Perveniamus gloriae, 4. Praesul mirae sanctitatis
Quam nunc Galdinus obtinet, Cum talentis duplicatis
Qui quondam dura sustinet, Est Galdinus cum beatis.
Pro unitate fidei Divinis instat laudibus,
5.
Exsul factus pugil Dei. Vacans orationibus,
In Cantemus. Psalmodiis, vigiliis

A. Gantet Deo populus Galdinus et jejuniis,

Mediolanensium, quam
6. felix est Galdinus,
Qui Galdino coniulit
Abrahae quem tenet sinus,
Suum pontificium.
Quo quicscit feliciter
In Benedicite. Atque delectabiliter.
A. Cuncta Dei opera 7. Cogitat assidue
Ipsi benedicite, De morte Galdinus,
In Galdini praesulis Spernens transitoria
Festo hymnum dicite. Velut peregrinus,
In Laudate. Putans contemptibile,
A. Patrem laudemus de caelis Quod non videt stabile.
Servi Galdini fidelis 8. In Galdino Dominus
Sui festum celebrantes Loqui videbatur,
Ac devote honorantes. Cum pastor ad populum
Psallentium in Baptisterio. Docens loquebatur.
quam fine laudabili, 9. Magnificemus Dominum
Facto sermone nobili Cum laudibus magnificis,
Commisso sibi populo, Galdinum qui magnificat
De corporis ergastulo Yirtutibus mirificis
Galdinus ad collegium Et locat mansionibus
Sanctorum transit omnium. Aeternae vitae coelicis.
— 186 —
10. Galdinum tidelissimura 13. In milleno centesimo
!Miraoulorum gratia Anno septuagesirao
Miriticavit Dominus Sexto Christi coelestium
^lirabili potentia. Galdinus scandit solium.
11. Obedire Federico
Galdinus constans noluit, Post Kyrie.
Qui respuens schismaticos
A. Sanctus Galdinus pontifex
Peregrinari maluit.
Per pietatis opera
12. Mediolani civitas,
Fuit in domo Domini
Adsit tibi jucunditas,
Ut oliva fructifera,
Gaudiis gaude festivis,
Qui locum habens gloriae
Nam Galdinus, tuus civis,
Nunc regnat super sidera.
Gaudet consors concivium
Felix factus coelestium.

2. In Viiriliis sancti Barnabae.

Ad V e s p e r a s. V. Ut nobis apud Dominum


Lucernarium. Advocatus sit supremus,
Cujus semper praesidium
R. Ad lucem verae fidei
Nos ubique invocemus.
Luce divinae gratiae
A. Adducit Paulum Barnabas
Ductus, beatus Barnabns
Factus est lux ecclesiae.
Ad urbem Antiochiae,

V. Insignis hie apostolus


Ut ibi ambo praedicent
Consortes Christi gratiae.
Afflatus sancto flamine
Beata luce fruitur A. Corpus pro Christi nomine
Cum beatorum agmine. Dat Barnabas incendio,
Qui nunc cum sanctis omnibus
In Choro.
Aeterno gaudet praemio.
A. Apostolorum coetui
In Magnificat.
Et martyrum consortio,
Confessorum conventui A. Magnificemus jugiter
Et virginum collegio Christum^nostrumredemptorem,
Devotas laudes concinat Qui Barnabam apostolum
^Mediolani regio, ]\Iundo praebuit doctorem.
Qui suos cives visitant
Psallentinm in I^aptisterio.
Et suo magisterio
Sanctis nos reverendi
Docent ipsos cum Bamaba,
precibus Barnabae,
Sancto doctore praevio.
INIundi redemptor, munde
Cum Infantibus. Sine Ulla labe,
R. Pastorem nostnim Barnabam Munda tuos famulos
Collaetantes honoremus, peccatorum tabe,
Mediolani concives, Commendatos etiam
Ac devote collaudemus, apud patrem habe.
187 -
Ad V i g 1 1 i a s. Psallentmm.
Per Barnabam magnanimum
R. Ortus in Cypro Barnabas Paulus audacter ducitur
Levitica prosapia, Ad pavidos apostolos,
Factus Christi discipulus, Quos hie olim persequitur.
Ejus sequens vestigia
R. Deus, semper mirabilis
Terrena cuncta despicit,
In sanctis suis omnibus,
Amplectitur coelestia.
Mirifieavit Barnabam
V. Discipulorum numero
Miraeulis in gentibus ;
Septuaginta jungitur
V. Ostendit signa Dominus
Duorum, post apostolus
Judaeis et gentilibus,
Qui merito efficitur.
Quibus ad fidem veniant,
Diseedant ab erroribus.
A. Directus a discipulis
Collectam indigentibus Psallentium.
Vir Barnabas misericors Apostole nos Barnaba,
Dispersit, dedit fratribus. Tuis orationibus
A cunetis purga vitiis
K. Mandate sancti spiritus
Informaque virtutibus.
Hie in opus segregatur
Verbi divini Barnabas, Post Kyrie.
Quod per ipsum praedicatur; Exora Christum, Barnaba,
V. Hie plenus sancto spiritu Ut nobis suam gratiam
Studiosus praedicator Hie praestet suis famulis
Verbum divinum seminat, Et in futuro gloriam.
Fructuosus seminator.
Ad Ma tut in um.
A. Hie Barnabas, paraelito
Plenus, multos consolatur, Post hymnum.
Quos pane pascit triplici, R. Primus in apostolica
Ut scriptura protestatur. Fide fundat ecclesiam
Mediolani Barnabas
R. Sanctum collauda Barnabam, Ad Jesu Christi gloriam,
Praegrandis Antiochia, Quam postea metropolim
Festivis hune praeconiis Constituit egregiam.
Cole, Romana patria, V. Super hujus fundamentum
Ambrosiana civitas, Martyres aedificant,
Honora hune, egregia; Confessores et virgines
V. Qui nobis salutifera Hanc etiam magnificant.
Dat fidei exordia,
Quibus ab idolatriae
Ad Lectiones.
Nos revocat stultitia.
Eesponsoria.
A. Hune sanctum suum Barnabam 1. Apostolus hic Barnabas
Miraculorum gratia Primus fuit ecclesiae
Christus Jesus mirificat, Mediolani pontifex
Qui coeli regnat patria. Claras urbis egregiae.
— 188 —
V. Quam ipse ab erroribus Psallentium.
Einundat idolatriae, propheta Barnaba,
Anatelonem praesulem Martyr et apostole,
Sibi praebens et Brixiae. Libera depressos
Nos sub peccati mole.
2. Per manus saiicti Barnabae Nos et ad coeli patriam
Discipuli egentibus
Precibus attolle,
Ministrant elemosynas
In qua mater virgo regnat
Amore Christi fratribus;
Cum regali prole.
V. Beati sunt, qui porrigunt
Largas manus pauperibus, Mane ad Psallentium.
Super eos intelligunt, Antiphonac.
Subveniunt inopibus.
1. Sancti Paulus et Barnabas
In Benedictus. Non ira, non discordia
Divisi sunt ab invicem,
A. In Omnibus operibus
Sed Dei Providentia,
Yirilis atque strenuus
Ut separati praedicent
Fuit honestis moribus
Christi sermonem pluribus,
Hie Barnabas praecipuus.
Fructificent et singuli

Ad Crucem. Diversis mundi partibus.

A. Signum crucis veneremur


2. A venerando Barnaba
Et eum ipsa gloriemur,
Dum templo maledicitur,
Quo fest um a gentilibus
Qua Jesus Christus, creator
Nefando cultu colitur,
INIundi nee non et salvator,
Ejus parte corruente
Offert se sacrificium
Ingens turba opprimitur.
Salutis nostrae pretium,
Cui Barnabas eximiam 3. Per Paulum atque Barnabam
I)at se per ignem hostiam.
Yerbum divinae gratiae
Sic crescit et multiplicat
In Cantemus. Diffusum Antiochiae,
Ut in ea nomin entur
A, Pwegi regum decantemus
Et in ipso exsultemus, Christianorum nomine
Barnabam nos honoremus, Conversi per discipulos
Honorando collaudemus. In magna multitudine.
4. Asserunt quidam Barnabam
In Benedicite. Natum ex Christi sanguine,
A. venerande Bamaba, Sanctae Mariae filium.
Patris aeterni filium Sororis nostrae dominae.
Koga, ut suis famulis 5. Festivas laudes Barnabae
Suum donet auxilium. Urbs canta Brixiensium,
Anatelonem tibi dat
In Laudate.
Doctorem hie eximium,
A. Laudemus Dei filium, Qui te ducit de tenebris
Qui Barnabam egregium Et gentium stultitia
Per multiplex supplicium Ad Christum, qui est vera lux
Duxit ad rejini solium. Et patris sapientia.
— 189

6. Joseph augmentum Barnabas 10. Perlustrat hie provineias


consolationis Verbum praedicando,
Christi
Atque prophetae filius Convertit iste plurimos
et conclusionis Ipsos simul baptizando.
Äuget sanctam ecclesiam 11. In multa patientia
doctrina sermonis, Hie Barnabas supplicia
Hie egentcs consolatur Dira suffert et varia
Clemens Dei donis, Pro Jesu Christi gloria.
Proplietat niultos claudens
12. A eunctis, sanete Barnaba,
in fide unionis.
Defende nos periculis,

Apparet Christus Barnabae, Funde preees ad Dominum


7.
Quem sie hortans alloquitur: Pro nobis tuis famulis.

Esto tu eonstans, Barnaba, 13. civitas egregia,


Aeternum tibi dabitur lUustris in Italia,
Supernae vitae praemium Pange laudes, tu Brixia,
Pro eo, quod reliqueris Die Barnabae praeconia,
Pro me genus et patriam Qui per divinam gratiam
Et animam tradideris. Tuam creat ecclesiiim
Cathedralem eximiam
8. Timonem sanat Barnabas, Ad Jesu Christi gloriam.
Gravatum magnis febribus,
Post Kyrie.
Quem sanus gaudens sequitur
A. regio Italica,
Ipse non tardis gressibus.
Collauda Dei filium,
9. Collata sibi Barnabas Qui tibi misit Barnabam
In proprium subsidium Solemnem suum nuntium
Distribuit miserieors Ad praedicandum omnibus
In usus indigentium. Salutis evangelium.

3. In Vigiliis sanctorum martyrum


Naboris et Felicis.

In 1. Vesperis. 4. Muniti scuto iidei

Antiphonae. Et lorica justitiae


Nabor et Felix pugiles
1. Nabor et Felix, genere
Fortes sunt Christi acie.
Maari, divino munere
Cultum spernunt idolorum^ 5. Quam Naboris et Felicis
Regem eolunt angelorum. Mors sanctorum pretiosa,
2. Fide fuerunt milites Qui tyrannos prosternentes
Christi athletae incliti, Palma gaudent gloriosa.
Justitiae operibus
Nabor et Felix dediti.
Ad Magnificat.

3. Non seducti blandimentis, A. Nabor et Felix martyres,


Non promissis, non tormentis Virtutibus magnifici,
Nabor et Felix idola Magniticate Dominum,
Colunt, scd spernunt frivola. Chori eoneives coeliei,
— 190 —
Qui sua vos maguitica V. Revereüdorum martyrum
Magniticavit gloria, Quam felix est coUegium.
^lagniticandos laudibus Quibus in Christum credere
Fostiva cum laetitia. A Deo Privilegium
Datur et vitam ponere
Ad ]SI a t ut i 11 u in.
Pro Christo per martyrium.
luvitatoriiiin. 3. Quem salvatorem hominum
Dto iiostro salutari Concepit virgo virginum,
Kxsultaiites jubilemus Laudemus omnes Dominum,
Atque beatos martyres Sanciorum decus agminum.
Keverenter honoremus. V. Stolas pro cujus nomine
Laverunt agni sanguine
In 1. Xocturno. Nabor atque Felix pii
Autiplionae. Cum triumpho martyrii.
1. Capti a Maximiano
Diro clauduutur carcere In 2. Xocturno.
Xabor et Felix, milites
Antiphonae.
Insignes, Mauri genere.
In tidei certamine
1. Fidem inexpugnabilem
2.
Superare non potuit
l)ivina fortitudine
Sancti vincunt supplicia
Tyraunorum saevitia,
Quae pugnando succubuit.
Cum triumphali gloria.
3. (^^uam Naboris et Felicis
2. Cum Victore Nabor, Felix
Consocii martyrio,
Est beata militia,
Fide concives, patria,
^)uam Dominus remuuerat
Sunt et coronae praemio.
In superuorum patria.
3. Immissi sancti martyres
Kespousoria. Kabor et Felix ignibus
1. Festum sanctonim martyrum Egressi sunt incolumes
Celebremus solemniter, Nullis adusti partibus.
Revereamur martyres
Omnes honorabiliter Kespousoria.

Naborem atque Felicem 1. Sapientes exstiterunt


Triumphantes feliciter. Kabor Felix, qui spreverunt
V. QuoiTim beatis meritis Cuucta transitoria
Suffragiis et inclitis Atque Christum dilexerunt,
Tauto magis adjuvamur, Pro quo mortem subierunt
Ho5 quo magis veneramur. Cum triumphali gloria.
2. Terram ISIauritaniae Y. Armis muniti fidei,

Natale solum desenint, Yeri Christi zelatores,


Ad partes Italiae Carnem, mundum, diabolum
Nabor, Felix se transferuut, Fortes vincunt bellatores.
(^|ui pro Christi nomine 2. Sunt decollati martyres
^Mortem laude suscipiunt Juxta tiumen Exeleram,
Et coelestes incolae Qui pro perenni gloria
Verani vitam inveniunt. Vitam hanc spernunt iniseram,
— 191

Desiderantes potius 2. In Naboris et Felicis


Pro Christo vitam perdere, Festivo natalitio
Quam immolare idolis Festivas laudes resonet
Et falso mundo vivere. Christianorum concio,
V. Yita vivunt sine morte Ipsos cum reverentia
Beatorum sumpta sorte, Honoret et cum gaudio.
Qui pro Christo jugulati V. Dei nimis honorandi
Sunt ab ipso coronati. Sunt amici et laudandi,
3. Religiosum Studium Quem in sanctis honoramus,
Sabinae transfert feminae Honorantes coUaudamus.
Mediolanuni corpora
Passa pro Christi nomine, In Laudibus.
Imposita vehiculo
Antiphonae.
Devoto donans populo.
V. ürbs Mediolanensium, 1. Sanctos Christus induit
Hanc Sabinam venerare, Mira fortitudine,

Quae thesauro ditissimo Praecinxit virtutibus


Procuravit te ditare. In omni certamine,
De quorum Nabor, Felix
Sunt beato agmine.
In 3. Nocturno.
2. Nabor, Felix, exsultate,
Antiphonae. Deo Jacob jubilate,

1. Fuerunt sancti martyres Qui vos passos honoravit


In Christi viridario Et depressos exaltavit.

Olentes rosae rubeae 3. Nabor, Felix ad Dominum


Rubricati martyrio. Sancti de luce vigilant,
2. Philippi viridarium Qui fidei et operum
Sanctorum est hospitium Splendore clari rutilant.
Cum Christo jam regnantium 4. Deum benedicite,
Et fratrum hie degentium. Coeli, terra, maria,
3. Exsultant nunc in gloria Hymnum sibi dicite,

Sancti cum sanctis omnibus, Qui creavit omnia,


Nabor et Felix martyres Pro quo Nabor et Felix
In supernis cubilibus. Passi sunt martyria.
5. Collaudemus solemuibus
Responsoria.
Deum in sanctis laudibus,
1. Mediolani civitas, Quem Nabor, Felix patria
Ad Sit tibi jucunditas, Dignum coUaudant gloria.
Quam sanctorum praesidium
In te requiescentium Ad Beuedictus.

Tuetur ab iusidiis A. gloriosi martyres,


Et hostium nequitiis. Nabor et Felix, fundite
Y. Nabor et Felix precibus Pias preces ad Dominum,
Piis tibi subveniunt, Pro nobis intercedite,
Quorum beata corpora Ut hie det nobis gratiam
Locum in te recii)iunt. Et in futuro "loriam.
— 192

5. Jacont sanctorum corpora


In 2. V esperis.
Pacis sepulta requie,

Antiphonae. Semper ipsorum nomina


Vivent vita memoriae.
1. Gaudeant fratres Minores,
Crucitixi zelatores, Ad Magnificat.

Hospites facti sanctorum A. Magniticemus Dominum


Martyrum et confessorum. Magniiicum per omnia.
Qui Naborem et Felicem
2. Sancti loqui non trepidant
Pia magniticentia
Coram regum saevitia,
Magnifice magniticat
Quos amor Christi fecerat
In supernorum patria ;

Audaces cum constantia.


Hos laudibus plebs omnium
3. De pretioso lapide Magniücct tidelium.
In martyrum capitibus
In CoiniiiL'inoratione.
Coronas ponit Dominus,
A. Hortus Pliilippi redolet
Qui coeli gaudent sedibus.
Rosis, violis, liliis,

4. Sancti regna contempserunt, [Martyribus, virginibus


Quae per tidem devicerunt, Et confessoribus piis,
Operati justitiam Quorum pars peregrinatur,
Sunt consecuti gloriam. Pars cum Christo gloriatur.

4. In Vigiliis beatae Annae.

Ad V e s p e r a s. Cum Infantibus.

Lucernarium. R. Beatae Christi aviae

R. Anna Mariam peperit.


Diem festum celebremus
Insigne decus virginum,
Omnes cum omni gaudio,

Ex qua lux lucis prodiit,


Annam sanctam honoremus
Solemni cum tripudio.
Christus, salvator liominum
V. Honoris privilegio
V. Qui mundum luce gratiae,
Sublimatur singulari,
Splendor paternae gloriae,
Avia Dei tilio
Coelestis rex militiae.
Dacit ad lumen patriae.
Anna facta sine pari,
Cujus subsunt imperio
In Choro. •Cuncta coelo, terra, mari.

A. Intemeratae virginis. A. Anna, divino munere


Sanctae tuae propaginis, Datur tibi concipere

Matris Dei et hominis, Christi matrem singularem,

Praelatae cunctis feminis, Quae non novit unquam marem.


Anna, precare filium, A. Gaude, Bethlehemitica
Ut se reddat propitium, Urbs, quam honoravit Anna,
Nobis donans auxilium. De tuo ipsa sanguine
Ipse redemptor omnium. Mater est nostrae dominae.
— 193

In Magnificat. Corde pio votum pium,


A. Gaude, coetus Christiane, Divino quod obsequio
In solemni festo Annae Illam prolem manciparet,
Melodias dulces cane, Deus sibi quam donaret.
Ora Christum, ut nos sanae V. Datur piis parentibus

Mentis coeli pascat pane. Sanctum votum voventibus


Praeoptata proles pia,
Psallentium in Baptisterio. Yirgo virginum Maria,
singularis avia
Quam divinis, ut voverunt,
Christi, tui conditoris,
Mancipare curaverunt.
Ex qua processit filia,
A. Anna, mater matris Dei,
Mater nostri redemptoris,
Te rogamus omnes rei,
Perduc nos via regia
Cujus nati Zebedaei
Ad adspectum salvatoris, Sunt nepotes et Alphaei.
Ubi omnis laetitia,
Nulla facies moeroris.
Psallentium.
R. Arbor Anna fructuosa,
Germen paris gloriosa, Non inter Juda principes
De te nata velut rosa Tu, Bethlehem, es minima,
Est Maria speciosa, Per Annam dux egreditur
V. Ex qua Christus est productus, De te, proles altissima,
Lignum vitae, dulcis fructus, Christus, qui regit populum
Quo ad coelum est reductus Cum supernis et intima.
Homo per Satan seductus.
R. Anna sancta, concepisti
A. Anna, paris stellam prolem, Piam matrem Jesu Christi,
Quae producit mundo solem, Per quam datur mundo tristi
Hanc obsequiis dedisti Salus atque redemptio.
Tu divinis, ut vovisti. V. Suum natum deprecare,
R. Duas sorores legimus üt dignetur nobis dare,
Annam atque Ismeriam, Quod possimus conregnare
Quarum dat mundo quaelibet In sanctorum collegio.
Valde prolem eximiam,
V. De prima nempe nascitur Psallentium.
Mater nostri salvatoris.
Ex altera progreditur Rex sempiternae gloriae,
Fili virginis Mariae,
Sancta parens praecursoris.
Tu precibus nos aviae.
A. Mater matris Dei, Anna,
Fac tuae cives patriae.
Te plebs laudet Christiana
Corde sed non voce vana,
Mentes nostras Clemens sana. Post Kyrie,

R. Haec per duplex decennium Angelus a Deo missus


Non habens Anna filium Annam flentem consolatur,
De legali conjugio, Dum de viro redeunte
Dat creatori omnium Prolem sibi dari fatur.
Dreves, Orricus Scacabarotius. 1.3
i

— 194

Ad 31 a t u t i 11 u 111. Ad Crucom.

Post hymnum. A. Sint in jugi memoria


Passionis supplicia.
R. Felix Anna, fecundaris Quae patris sapientia
In tribus propaginibus, Peccato non obnoxia
Quae tres Marias concipis In cruce suffert varia,
Amoenis plenas fructibus :
Per quae ad coeli gaudia
Prima fuit expers maris De inferni miseria
Deum praebens hominibus,
Ducit nos cum victoria
Y. Secunda Judam, Simonem Natus ex Annae filia.
Dat et Jacobum minorem,
Parit Johannen! tertia In Cautemus.
Haec et Jacobum majorem.
A. Anna sancta. jucundare,
Meruisti quae portare
Ad L e c t ne s. Mariam mundi reginam
Peccatoinim medicinam.
Kesponsoria.

1. Angelus ait Joachim: In Benedicite.


ParietAnna filiam.
A. Benedicat Anna Deum,
Quam tu Mariam nomine
Mater virginis Mariae,
Vocabis piam regiam,
Quae nunc gaudet cum filia
Spiritus sancti gratia
Coelestis consors gloriae.
Repletam ab infantia
Y. Genitus mirabiliter
In Laudate.
Natus misericorditer
Ex ista Christus omnium A. Omnes iideles populi
Erit salvator gentium. Divinis instent laudibus.
In festo Annae jubilus
2. Anna cum viro Joachim Sit in eorum cordibus.
Ad templum ducit virginem
Deo donantem munera, Psallentium.
Quae parit Deum hominem,
Anna, Deum semper laudes,
De regali progenie
Quae Mariae nunc congaudes
David trahens origiuem.
In supremo sita poli,
Y. Dimissa a parentibus
Omni laude digna coli,
Cum aliis virginibus,
Maris Stella sociata,
Ab angelis quotidie
Sanctis choris aggregata.
In templo visitabatur,
Haec omnis plena gratiae
Semper Deo fruebatur. Mane ad Psallentium.
In Benedictus. Antiphonae.

A. Profecit in virtutibus 1. Felix tua progenies,


Dimissa a parentibus De qua vera lux et dies,
Maria in templo Dei. Anna, Christus exoritur,
Qua salvantur omnes rei. Per quem nox taetra pellitur,
195 —
2. Mater matris Jesu Christi, A peccatorum sordibus
Tuo lacte quam nutristi, Informetque virtutibus.
Ab inferni iiiorte tristi
Tuos devotos libera, Post Kyrie.

Ne tormentorum onera Est donans vel donatio


Subeamus mortifera. Annae interpretatio,

•3. Ex nobili prosapia Sibi donatur nobilis

Descendit Annae filia, Virgo, cui nuUa similis,

Maria, virgo virginum, Haec Maria, Stella maris,

Spes atque decus hominum. Quam tu donans, Anna, paris.

4. Ad portam dictam auream


Anna marito obviat, In 2. Vesperis.
Juxta sermonem angeli
R. Ex Anna diu sterili,
Optata qui renuntiat.
Divino dono fertili,
5. Ex Nazareno Joachim Maria, virgo nobilis,
Florido lloriferam Processit ramis utilis,
Floris campi Jesu matrem, Cujus fructus magniticus
Virginem puerperam, Christus Jesus viviticus ;

Domum panis de Bethlehem, Qui suavis est odore,


Anna, das Christiferam. Fructus dulcis in sapore,
6. Anna Clemens, roga Christum, Speciosus in decore,
Ut expurget mundum istum Pretiosus in valore.

5. In Vigiliis sanctae Perpetuae,


matris saiicti Nazarii.

Ad Vesp eras. Et hanc devotis precibus


Imploremus humiliter,
Lucemarium.
Y. Ut ipsa roget Dominum
R. Laudemus omnes Dominum, Pro nobis efficaciter,
Cuuctorum lumen hominum, Quod ad aeternam gloriam
Christum, solem justitiae, Perducat nos feliciter.
Rogantes ipsum hodie, A. Fuit in domo Domini
V. Ut meritis Perpetuae Ut oliva fructifera
Illustret nos assidue Perpetua misericors.
Luce vitae perpetuae. Nunc gaudens super sidera.
Ivi Clioro. A. Suscitat Perpetua
Mamurtini filium
A. Mater Nazarii pia,
Esto nobis propitia,
Unicum a mortuis
Per pium suffragium.
Dans per tua suffragia
Nobis aeterna gaudia. In Mag-uificat.
A. Cum laudibus magnificis
Cum Infantibus.
Magniticet ecclesia
R. Sanctae festum Perpetuae Perpetuam magnificam,
Celebremus solemniter. Nunc in coelesti patria
Ejus laudes magniticas Cum qua gaudet Nazarius
Personemus suaviter Magniticus in gloria.
— 196 —
Psallentium in Baptisterio. R. Solemnis sit festivitas
Gaude. iiiater Perpetua, Et festiva solemnitas
De tilio Nazario, Nobis sanctae Perpetuae,
Cnm quo beata frueris Y. Ipsam hymnis et canticis
Aulae coelestis gaudio. Et laudibus magnificis
Honoremus assidue.
Ad V i g i 1 i a s.
Aliud Psallentium.
K. Fuit sancta Perpetua
Civis Romana nobilis,
Christum, mater Nazarii^
Africani Afri uxor, Pro nobis tuis famulis

Cultu viro dissimilis Exora, ut nos coUocet


;

Senat Mosaicam,
Iste Supernis habitaculis.
Haec legem evaiigelicam ; Post Kyrie.
V. Haec moribus insignior,
Tumulat Perpetua
Fide venerabilior,
Diligenti studio
Maritum atque filium
Propter Christum corpora
Regi coiijungit omnium.
Exstincta martyrio.
A. Exuberat Perpetua
Pietatis operibus,
Ministrans necessaria
Ad 31a t u tinum.
Largiflue pauperibus. Post hyranum.
R. Succurrere, Perpetua. R. Africane felix, gaude.
Digneris tuis precibus Christum dignum omni laude
Xobis devotis famulis, Lauda manibusque plaude,
Tuum festum colentibus ; Qui conjugem et filium
V. Implora nobis gratiam, ad collegium
jNIisisti
Per quam ingrcssis patriam Supernorum concivium.
Det nobis Christus gloriam. Y. Isti, nostrum refugium
A. quam felix progenies Apud patrem et filium.
De te nata. Perpetua. Praesteut nobis auxilium.
Xa/.arius in martyrum
Sorte gaudens luciflua. Ad L e c t i ün c s.

R. Suum convertit conjugem Eesponsoria.


Africanum Perpetua, 1. Perpetua,
INIisericors
nuem baptisnü aqua lavat Subveniens pauperibus.
Papa Linus mundiflua; Hos pascit, vestit. visitat
V. Haec tilium Xazarium
Et domibus
colligit in
Christi doctrina imbuit,
Y. Felix, quae super pauperes
Qui baptizatub a Lino Pio corde intelligit
^lartyrium sustinuit.
Et consolari miseros
Psallentium. Amore Christi eligit.

A morbo cancri liberat 2. Perpetua, Nazarii


Perpetua Serviliam, Consors est facta filii,

Insigne hoc miraculum In sanctorum collegio


Patrans ad Dei gloriam. Perenni fruens gaudio.
- 197 —
T. Gaudet cliorus coelestium, Mane ad Psallentium.
Qui cum matre Nazarium
Assumpsit sibi socium. Antiphonae.

In Benedictus. 1. Felix sanctae Perpetuae


Prolcs, sanctus Nazarius,
A. Beneclicatur Dominus,
Qui matrem cum Nazaiio Qui est coelesti gloria
Benedixit in patria Factus sibi consocius.
Hos donans alto pracmio.
2. Apparuit Perpetua
Ad Cruceni. In visione filio,

Quae jam coclum intraverat,


A. Jesu, nostra rederaptio, Dicens sancto Nazario :

Praesta, ut crucis passio


Transi ad partes Galliae,
Sit nostra gloriatio,
In quibus regis gloriae
Per quam mundum redemisti, Praedices evangelium,
Morte mortem destruxisti, Qui est Salus credentium.
Vita vitam reddidisti,
Cujus fidem celeriter 3. Nobis, sancta Perpetua,
Perpetua et firmiter Praesta tuum praesidium,
Recepit et salubriter. Ut currentes in stadio
Comprehendamus bravium.
In Cantemus.

A. Cantemus laudes Domino, 4. Per fidelem Perpetuam


Redemptori omnium, Infidelis vir salvatur

Cujus dono Perpetua Africanus, Judaismo


Peperit Nazarium. Qui relicto baptizatur.

In Benedicite. 5. Sanctus adhaesit spiritus


A. Benedicite Dominum, Beato Nazario,
Omnia ejus opera,
Super quem matris anima
Cum quo sancta Perpetua Gaudet magno gaudio.
Laetatur super sidera.
6. Sanctae festum Perpetuae
In Laudate. Concelebrantes aunue,
Christe, peccatis exue
A. In festo Perpetuae
Virtutibusque imbue,
Laudet plebs assidue
His bona cuncta tribue.
Devota tidelium
Salvatorem omnium.
Post Kyrie.
Psallentium in Baptistcrio.
Per Linum pontificem
Da meritis Perpetuae,
Sepulturae traditur
Matris sancti Nazarii,
Beata Perpetua,
Christe, nobis perpetuam
Cujus festum colitur.
Vitam coelestis gaudii.
— 198

(I. Jn Vii:iliis Assumptioiiis BMV.

Ad Vesperas. Psallentium in Baptisterio.


Luceniariuni.
Pia mater salvatoris,
K. Maria, virgo virginum,
Sociata coeli choris,
Aaron virga florida,
Nos commenda cunctis horis
Lumen produxit luminuni,
Pietati conditoris,
Stella prae cunctis lucida.
Ut nos salvet intus, foris
V. Haec, quam in terris filius
Gratia tui amoris.
Replevit luce gratiae,
Kepleta fuit hodie
In coelis luce gloriae. Ad V i g i 1 i a s.

In C'lioro.
R. Gaudet coetus coelestium,
A. quam festivum gaudiuni Quod mater regis omnium
Est supernorum civium Conscendit regni solium
De matre juxta tilium Assumpta juxta filium,
Sedente super regium Spes nostra et refugium.
A dextris nati solium. V. Genitrix Dei deorum
Cum Infantibus. Super choros angelorum
Exaltata est, cunctorum
R. Assumptionis virginis
Advocata peccatorum.
Festum venerabiliter
Fideles colant populi. A. Gratiosa mulier
Honorent et solemniter, Tunc invenit gloriam,
Cantent ejus praeconia Cum, vas plenum gratiae,
Et personent suaviter. Yirgo intrat patriam.
V. Haec virgo immaculata, R. Admirabantur angeli,
Mater Dei Deo grata, Dum cernerent ascendere
Est in coelis exaltata Matrem innixam iilio,
Et a Christo coronata. Deliciis afßuere
A. Ut oliva fructifera Ac ipsi reverentiam
Per pietatis viscera Christum tantam impendere.
Mater misericordiae Y. Mater Dei regalibus
Ascendit thronum gloriae. Choris tripudiantibus
A. In vestitu deaurato Est deducta coelestibus.
A dextris tuis, Domine, A. De valle miseriae
Stat regina variato, Ad regni palatium
Cincta virtutum agmine. Virgo mater ducitur
In Magnificat. Per dilectum tilium.

A. ]\Iatrem Christi magnificam R. Dilecte tili, dexterae


Praeconiis magnificis Meae manum tenuisti^
Magnificet ecclesia In voluntate virginem
Cum hymnis atque canticis, Tua matrem deduxisti^
Quae hodie praeficitur Cum gloria magnilica
Sanctis choris angelicis. Exaltatam suscepisti ;
- 199 —
V. In sede tuae gloriae V. Ipsam Christus amplectitur,
Genitricem exaltasti, Per quem throno imponitur,
Legem implens ^Mosaicam Cum laudibus recipitur,
Excellenter honorasti. Sanctis cunctis praeficitur.

Psallentium.

Exaltatur hodie Ad li e c t ne s.

hominis natura
Respoiisoria.
In Maria virgine,
matre Dei pura, 1. Surgens de throno Salomon
Ejus super angelos Matri occurrit obviam,
posita statura, Hanc Christus, rex paciticus,
Quae humana exstitit Honoris reverentiam
felix creatura. Matri reginae contulit
R. Quae est ista, quaerentibus Intranti suam curiam-,
Angelicis spiritibus, V. Matrem misericordiae,
Ascendentem cernentibus, Repletam dono gratiae,

Responsio sit omnibus :


Recepit Christus hodie
V. Haec mater Dei nobilis In gloria, rex gloriae.
Est, angelis mirabilis,
2. Virgo, sponsa, puerpera,
Hominibus amabilis,
Daemonibus terribilis. Quae sine pari altera,
Surge, veni et propera,
Psallentium. Conscendens super sidera
Oblata sume munera;
Virgo, Stella matutina,
Hospes facta coelestina,
Y. Ad coronam invitata
Infirmorum medicina, Es de Libano vocata,
Virgo, sponsa candidata,
Omnes sana nos, regina,
Yitiorum de sentina Super coelos sublimata.
Trabe nos ac de ruina.
In Benedictus.
Post Kyrie.
A. Benedicatur Dominus
A. Supportat matrem filius Natus ex Annae iilia,
Assumens super sidera, Quam benedixit hodie
Quem virgo beatissima Ipsam sumens in patria.
Portavit intra viscera.

Ad Crucem.
Ad Matutinum.
A. Jesu, nostra redemptio,
Post hymnum. Praesta, ut crucis passio
R. Angelorum domina, Sit nostra gloriatio,
Sine pari femina, Per quam mundum redemisti,
Coeli scandens culmina Morte mortem diluisti,
Sancta lustrat agmina Vitam vita reddidisti,
Et nobis juvamina, Genitricem sublimasti,
Pia dat precamina. Sublimatam honorasti.
— 200 —
In Cantemus. -i. Columbam, mite animal.
A. Cuncti tideles populi In arcam Noe intulit,
Cantent Deo gloriose, Cum regnum coelicum
intra
Qui gloriani perpetuam Mariam Dens extulit,
Matri dedit gratiosae. Quem Simplex et mitissima
In Benedicite. Yirgo columba protulit.

A. Beata coeli agmina, 5. Rependit vicem lilius

Deum benedicite iNIatri innixae tilio.

Ac de assumpta virgine Quem ipsa beatissima


Nato ejus psallite. Saepe portavit gremio.
In Laiulate. 6. In coelis Christus merito

A. Nos in assumptae virginis Donavit habitaculum


Matri. quae suum fuerat
Festo laudenius Dominum,
In terris tabernaculum.
Quam ad superna gaudia
Duxit redemptor hominum. 7. In sancto, quod creaverat.
Quievit tabernaculo
Psallentium in Baptisterio.
Christus, qui novem mensibus
Nos adjuva. Christifera, Matris fuit corpusculo.
Quae regnas super sidera,
8. Virgo, Dei genitrix,
Nostrorum sana vulnera
Super omnes gratiosa,
Peccatorum mortifera.
Hodie praeficitur
Da semper salutifera Super omnes gloriosa.
Peiiicere nos opera.
9. Annae recepta ülia
Mane ad Psallentium. Nunc in superna patria
Consociatur tilio
Antiphonae.
Perenni fruens gaudio.
1. Totus festivus obvius
Occurrit matri ülius. 10. Decoram habens faciem,
Rex. virgo, tuam speciem
Quam processionaliter
Concupiscens desiderat,
Septem clioris coelestibus
Qui pulchram te zelaverat.
In regnum ducit gloriae
Dulces odas canentibus. 11. In terris Dei genitrix

David et domus Israel - Super omnes humillima,


2.
Dueunt arcam cum gaudio, Super omnes efticitur
Coeli sanctos altissima.
Et matrem Dei angeli
Dueunt innixam tilio 12. Floris Christi florifera,
In superaam Jerusalem Quae sedes super sidera,
Sanctonim coetu praevio. De hac misera
valle nos
Transfer ad bona supera.
Circumdant flores rosei
Et lilia convaliium. Post Kyrie.
3. Caterva rubra martyrum. A. Anna, gaude felix mater,
Virginale collegium Cujus nepos tuus pater,
Matrem Dei et violae Christus homo noster frater^
Confessorum humilium Cujus mater egregia
Scandentem super sidera. Tua dilecta rilia

Reginam factam omnium. Migravit ad coelestia.


— 201 —
In 2. Vesperis. Ut dies verni redolens,
In Choro.
Rosaram septa tloribus;
V. Hanc lilia convallium
R, Ascendit sicut virgula Et cuncta floruni genera
Fumi ex aromatibus Regni scandentem solium
jNIater Dei proficiens
Circumdant odorifera.
Et crescens in virtutibus.

7. In Yigiliis Nativitatis BMV.

Ad Vesperas. In Magnificat.

Lucernarium. A. Magnificate Dominum,


R. Orta Stella resplenduit,
Omnes fideles populi,

Quae verum solem genuit, Ejus matrem magnificam


Christum, lumen de luraine,
Natam laudate seduli,

Deum natum de virgine; Ex qua rex est magnificus


Natus redemptor saeculi.
T. Matrem in terris filius
Luce lustravit gratiae, Psallentium in Baptisterio.
In coelis hanc illuminans
Adjuvare nos festina,
Spien dore suae gloriae.
Nata Stella matutina,
In Clioro. Vitiorum nos de spinis,
A. Interpretata gratia Yirgo, duc ac de ruinis,
Produxit Anna hodie Fac vitare nos infernum,
Omni repletam gratia, Regnum nobis da supemum.
Matrem regis clementiae,
Quae nobis gratum protulit Ad Vigilias.
Datorem omnis gratiae. Post hymnura.
Cum Infantibus. R. Anna gaude fructifera,
H. Festum de nata virgine De qua virgo Christifera
Plebs celebret catholica, Processit salutifera,
Cantet et hujus hodie De Nazareth haec fiorida
Praeconia magnifica; Producens florem nitida
V. Nuila lingua taceat Fert Christum fructum lucida;
Laudes Mariae virginis, V. Cujus sapor dulcissimus
Quam felix Anna peperit Et odor suavissimus
Davidicae propaginis. Yalor pretiosissimus
A. Regina venerabilis, Et decor venustissimus.
Exorta felix hodie, A. Ancilla parit dominam
Adstat a dextris filii Et matrem ejus filia,

Veste vestita gloriae. Dum ex Anna producitur


A. Sanctificavit Dominus Cunctorum mater regia.

Mariae tabernaculum, R. Nobis succurre miseris,


Quod postea ingreditur Nata proles deifera.
Ad redimendum populum. De vinculis mortiferis
— 202

Nos, pia virgo, libera, Post Kyrie.


Ne damnenuir cum inferis Singularis peccatorum
Propter patrata scelera.
Spes, regina supernonim,
V. Nos. spes buniani generis,
A languore nos cunctorum
Tüo nato confoedera, Sana, virgo, vitiomm.
Fac. ut fniamur superis
Nos ad regna duc polorum.
Per sanctitatis opera.

A. De Jesse virga pullulat,


Quae duces ^loab stimulat, Ad Matutinum.
Percutiens daemonia,
ToUens ejus imperia.
Post hvmnum.

R. Gaudeamus de puella, R. Cbriste, proles deiferi


Regis David parentela Xate Mariae uteri,
Xata ut sol, luna, Stella Clemens bumano generi
;

Haec est virgo Dei cella, Ope succurre celeri


Hostis nostri frangens tela, Xos sorde mundans veteri,

Concitantis saeva bella :


Captivos datos sceleri ;

Y. Per boc mare nos. Maria. Y. Ut per te facti liberi.


Regat, ducat mater pia Pio vacantes operi,
Pietatis suae velis, Yitemus poenas iuferi,

Xe mergamur in procellis. Coetus consortes superi.

A. Matrem fundat altissimus


Aetema sapieutia,
In qua Dens efticitur
Ad Lectioues.
Homo de stirpe regia. Responsoria.

Psallentium. 1. Yerbi patris mater pura,


De radice prodiit Ejus simul et factura.
Jesse virga florida. Felix Annae geuitura.
Yirgo florem proferens, Xos defende pia cura ;

Stella maris fulgida. Y. Xos spernentes transitura


Duc ad bona permansura
R. Domum fundavit Dominus
Reddens nobis poli jura.
Beatam sibi virginem,
Qua factus horno recipit 2. De Jesse virga tloruit,
Veram camis originem; Quae salvatorem genuit,
T. Domus lata caritate, Plana sine ramusculis,
Alta stat bumilitate, Peccati carens tribulis,
Munda per castimoniam, Fuit et virga tenuis
Haec tirma per constantiara. Haec per rerum inopiam,
Yirga semper flexibilis
Psallentium.
Haec per misericordiam ;

Ex justis ante Dominum. Y. Haec virga recta jugiter


Yirgo, nata parentibus, Est contemplans coelestia,
Tuum nobis propitium Haec Jesse virga aestuat
Xatum fac tuis precibus. Amoris per incendia.
203 —
In Benedictus. 2. Ex Annae matris utero
A. Sit Dominus ab oninibus Processit proles hodie,
Benedictus viventibus, Quae redemptorem peperit
Qui benedictionibus Christum solem justitiae.
Matrem replet coelestibus. 3. Exaltat Deus Joachim
Ad Crucem. Singulari dignitate,

A. Natae Mariae viscera


Avum sibi praeeligens
Redimitum sanctitate,
Portant hunc, lactant ubera,
Qui matrem Dei generat
Qui fecit terram, aethera,
Excellentem puritate.
Mare, coelum *et sidera,
Passus in cruce vulnera 4. Fecit magna Dominus
Pro nobis salutifera. Mariae natae virgini,
Dum repletam gratia
In Cantemus.
Puro ipsam homini
A. Cantemus laudes Domino, Praetulit in gloria
Cujus matrem gratiosam Et superno agmini.
Beatam dicunt populi quam felix, quam
5. utilis
Venerantes gloriosam.
Est Mariae nativitas,
In Benedieite. Qua tollitur miseria,
Datur nobis felicitas.
A. In festo natae virginis
Coelum, terra, maria, 6. Nativitatem virginis
Benedieite Domino, Colamus nostrae dominae,
Qui creavit omnia. Natae regum, prophetarum^
Patriarcharum sanguine.
In Landate. Nata prae cunctis hodie
7.
A. In tympanis et organis, Mater Dei gratiosa
Chordis bene sonantibus Super choros angelicos
Natam laudemus virginem Sublimatur gloriosa.
Omnes cum sanctis omnibus. Arbor nata fructifera
8.

Psallentium in Baptisterio.
Fructum profert Christifera,
Per quem de valle misera
Orta patre, matre claris,
Reducimur ad supera,
Dignitate singularis,
Tu, quae Deum virgo paris,
9. Ex patriarchae Abrahae
Orta virgo semine
Nos regina tuearis,
Concepit Dei filium
Ne nos undis mundi maris
Mystico spiramine.
Naufragemus in amaris.
Post Kyrie.
Mane ad Psallentium. Omnes concives superi.
Magno gaudete gaudio,
Antiphonae.
Quos Dominus magnificat
1. Adsit nobis laetitia Immenso beneficio,
Magna cum coeli curia Natam donans virgineam,
De nata matre regia, Reparatricem hominum
Quae reparat coelestium Et supernorum etiam
Statum atque terrestrium. Restauratriceni agminum.
— 204 —
8. In Vigiliis beati Manrilii Episcopi.

A d y e s p e r a s. Psallentium in l^aptisterio.

Liiceruarium. Maurili, nobis subveni


Tuis beatis precibus,
R. Ut lux fuit Maurilius
Defende tuos fanmlos
In tenebris sedcntibus,
Gentes caecas illuminaiis
A malis imminentibus,
Yitam nostram nos agere
Fide, verbis, operibus;
Fac in sanctis operibus.
Y. Hie quem in terris Dominus
Lustravit luce gratiae,
^unc est in coelis lucidus Ad Y i
g i 1 i a s.
Luce perennis gloriae.
R. A Martino Maurilius
lu Clioro. Ordinatus est levita,
A. In maris mundi positos Sacerdos atque pontifex.
Periculosis fluctibus, Cujus viri tota vita
]Maurili pater. adjuva Fuit ab aunis teneris
Xos tuis sanctis precibus, Sanctitate redimita ;

Qui salutis remedium Y. Corpus conculcans proprium


Donasti naufragantibus, Hie frequenter jejunabat,
Duc nos ad portum gloriae, Austerus hie vigiliis
Fac nos frui coelestibus. Hoc orando castigabat.
A. Mediolauensium
Cum lufautibus.
Pontifex eximius,
R. Solemni cum laetitia Lectorem Maurilium
Fidelium ecclesia Ordinat Ambrosius.
Congaudeat Maurilio
In ejus natalitio;
R. Maurili. serve Domini.
Clemens, prudens et tidelis
Y. Hujus sancti memoria
In hac valle miseriae
Sit cunctis venerabilis,
Subvenire nobis velis,
Ut hie in nostris precibus
ISe nos caruis, diaboli
Reddatur exaudibilis.
Yulneremur diris telis.
A. Praesul justus Maurilius
Y. Tu nostram navem dirige
Laboravit tinaliter.
Pietatis tuae velis,
Quem Christus nunc remunerat Ne nos mundi vertigine
In coelis aeternaliter.
Naufragemur et procellis.
A. Erit justus Maurilius
A. Frequentibus se macerat
In aeterna memoria,
Maurilius jejuniis,
Qui nunc cum sanctis omnibus
Crebris orationibus,
Perenni gaudet gloria.
Assiduis vigiliis.

In Magnificat.
R. Andegavensis eivitas,
A. Maurili, magnificis Magnis exsulta laudibus,
Magnitica praeconiis Tuis donatur pontifex
Christum, qui te magnificat Maurilius concivibus :

Cum gloriosis praemiis.


2or)

V. Qui te divinis instruens V. Annis jacentem puerum


Verbis, sanctis operibus Jam Septem clausuni tumula
Te ad salutem revocat, Resuscitat Maurilius
Miris fulgens virtutibus. Suae vocis oraculo.
A. Episcopus Maurilius
Miris pollens virtutibus
Ad Lectiones.
Yiros leprosos liberat
A cunctis leprae sordibus. Eesponsoria.

Psallentium. 1. Dum subiret naufragium


Kavis onusta mercibus
Donavit Deus gratiam
In aquarum vertigine
Magniiicam ]\Iaurilio,
Turbatis maris fiuctibus,
Per quam fugavit daemones
Signo crucis Maurilius
Suo multos imperio.
Succurrit naufragantibus,
R. Virum sanat Maurilius Cunctis suum suffragium
Laesum a morsu viperae Devote implorantibus ;

Impresso sibi primitus V. Hujus beati meritis


Sanctae crucis cbaractere; Et intercessionibus
Y. Ad Domini servitium Nautae ad litus applicant
Coepit iste recurrere. Salvis personis, mercibus.
Quem Deus per Maurilium
Sanum dignatur reddere.
2. Dum Martinus consecrat
In praesulum consocium,
Psallentium. In columbae specie
Sedet super Maurilium
Ex Mediolanensibus
Testans ejus merita
Maurilius parentibus
Mitis et sanctus spiritus^
Fuit ortus nobilibus.
Quibus et tunc adstitit
Angelicus exercitus.
Post Kyrie.
V. quam dignus Maurilius
A. Talenta sacra duplicans Honoris reverentia,
Servus Christi Maurilius, Quem tantum honorificat
Fidelis constituitur Deus cum coeli curia.
Supra multa industrius.
In Benedictus.

Ad M a t u t i n u m. A. Benedictus Dominus
Post hymnum. Benedixit Maurilium,
Quem recepit ho die
R. Resplenduit Maurilius
In agmine coelestium.
Miraculis insignibus,
Quam plures aegros liberans
Ad Crucem.
A variis languoribus ;

Hie curat paraliticos, A. Passionis memoria


Dat lumcn non videntibus, Christi sit nostris mentibus,
Sanat cum quartanario Quam in cruce sustinuit
Contractum membris omnibus; Pro nobis peccatoribus,
— 206 —
Quem sccutus Maurilius Ab anuis puerilibus,
Cum cruce poenitentiae Doctorem suum sequitur
Venit per vitam asperam Cum sanctitatis gressibus.
Ad locum omnis gloriae.
4. Placens Deo Maurilius
In Cantemus. Per sanctitatis opera
Inter discordes pontifex
A. Saiiavit manus aridas
Componit pacis foedera.
Sigiio crucis imposito
Et usui Maurilius 5. Maurilius se induit
Restituit has solito. Aspero cilicio,
Corpus suum subjiciens
In Benedicite. Spiritus imperio.

A. Benedicite Domino, 6. Artam vitam Maurilius


Cuncta ipsius opera, Monachorum deseruit,
Qui hodie Maurilium Qui artiorem ducere
Adduxit super sidera. Solus vivendo maluit.

In Laudate. 7. Aetatis nonagesimo


Suae anno Maurilius
A. Collaudemus Maurilium
Migrans de carnis carcere
Nos cum festivis laudibus,
Fit supernorum socius.
In cvmbalis et organis,
Choris bene sonantibus. 8. Pia prece Maurilii
Igne demisso coelitus
Psallentium in Baptisterio.
Idolorum consumitur
i\Iulieri, quae fuerat Locus culturae deditus.
Cum viro diu sterilis,
A Deo per Maurilium Post Kyrie.
Puer datur placibilis. A. Instar cameli genuum
Maurilii sunt genua
Dura facta cum cubitis
Mane ad Psallentium.
Flexione assidua.
Antiphonae.

1. Signo crucis ]\Iaurilius


Daemonium de femina In 2. Vesperis.
Pellit, ipsi restituens
In Choro.
Caecae optata lumina.
A. Latens praesul Maurilius
2. Divina fretus gratia
Sub hortulani specie,
Quatuor Maurilius
A nuntiis fidelibus
Resuscitavit mortuos,. •

Andegavensis patriae
Confessor egregius.
In pisce claves recipit
3. In divinis scientiis Repertas dono gratiae,
Doctus et liberalibus Sub quibus clausae fucrant
A Martine Maurilius Yenerandae reliquiae.
207 —

9. In Vigiliis
sanctaruiii Sophiae et liliarum ejus.
luartyruni et virginum.

Ad Vesperas. In Magnißcat.

Lucernarium. A. Clemens Sophia liberat


De sua familia
R. gloriosa femina, A servitutis onere
Dans tria sancta germina Circa decem milia.
Ut vera iiiundi lumina,
Quae sunt Fides, Spes, Caritas; Psallentium in Baptisterio.
Y. Praesta cunctis juMimina,
Ut fugiant discrimina, Fidei stabilitas,
Intrent sanctorum agmina, mira Spei firmitas,
Quibus summa felicitas. mors Caritas,
fortis ut
Quas non movent blandimenta,
Non promissa, non tormenta,
In Choro.
Yana colant ut figmenta.
A. Solemni gaude gaudio,
Ambrosiana regio,
Ad Yigilias.
Quae supernorum civium
Felix auges collegium R. Felix Sophia triplici
Ex tuis sanctis civibus Sancto fecunda germine.
Sophia et virginibus. Cum quo caduca respuens
Coelesti gaudes culmine.
Cum Infantibus. Ex tuo ventre prodeunt
Almae Fides, Spes, Caritas,
K. Sophiae natas honoremus
Praedicatrices, martyres,
Omnes cum omni gaudio, Decorat quas virginitas;
Insignem matrem collaudemus
V. Decor Carmeli et Saron
Insigni cum praeconio,
Et Libani nunc gloria
Ipsarum festum celebremus
Yenustant tuas filias
Solemni cum tripudio;
In regis regum curia.
V. Sunt tuae nimis honorandae
Amicae, Deus, ac laudandae, A. Docet Sophia filias

Quanim valde confortatus Aeternum sponsum sumere,


Exstat per te principatus. Spretis carnis deliciis
Mundanaque contemnere.
A. Quos gentium stultitia
Orat cum reverentia, R. Rerum suarum omnium
Pia Sophia pretium
Omnes deos daemouia
Turbae donat egentium
Testantur cum constantia.
Juxta Christi consilium;
A. Quinque leprosos Dominus Y. Felix, quae super pauperes
Sophiae sanat precibus, Toto corde intelligit,
Quinque caecos illuminat Duri quos claudunt carceres,
Suis orationibus. Ad redimendum colligit.
208 —
A. Servant matris consilium Alia Psallentia.
Sanctae prudentes virgines, 1. In ardenti craticula
Carnis, luuiuli contagium Fides pro fide ponitur,
Spernunt. mortis voragines. Qua quiescens ut in rore
Non ignis flammis uritur,
K. Coucomitantur angeli
Perfusum sanctae virginis
Sophiam cum virginibus,
Plumbo Caput non laeditur.
Quae Mediolaueusium
Paternis spretis iinibus 2. Beata spe quae figitur.
Ad iirbem Petri properant, Illaesa Spes egreditur
Quibus nil in itinere Vas resinae buUientis
]Molestum unquam accidit, Atque sulphuris ferventis.
Sed cuncta cedunt prospere; 3. In cupa clausa Caritas
Y. In viis suis omnibus Horrendis cum serpentibus
Has angeli custodiunt, Nullam jacturam patitur
Quorum fultae praesidio Sanetis adjuta precibus.
Adversa nulla sentiunt.
Post Kyrie.
A. Ut fulget sol, cum oritur,
Fulgebant sanctae virgines A. In decenti sepultura
Humanis in adspectibus,
Mater condit pia cura
Tres triumphales hostias
Quas dum cerncbant homines,
Oblatas Christo filias.
Earum spien dor oculos
Fuscabat ut caligines.
A d Matutinum.
Psallentium. Post liymnum.
In domo cujus praedicant R. quam stupenda Fidei
Servatae sub custodia, Sanctae diraque passio,
Christo jungunt Palladium Cujus mamillae tenerae
Ac de sua familia Horrenda fit praecisio;
Sancta mater et iiliae quam grande miraculum,
Circiter oeto milia. Ut unda lac egreditur
De loco sui pectoris,
Psallentium. De quo ipsa praeciditur ;

V. Sanctam Christus miriticat


Velut acutus gladius
Miraculorum gratia
Sophiae transit animam
Trium natarum passio,
]Mammam sibi redintegrans
Mirabili potentia.
Quam sustinent acerrimam.

R. Sororum trium quamlibet Ad Lectiones.


Triplex ornat aureola.
Responsoria.
Cum quibus, mater inclita,
Laetare nunc coelicola; 1. Haec est vera germanitas,
V. Dura vincunt martyria, Quam non mundana vanitas,
Dei docent eloquia, Non carnis vitiositas,
Agni servant vestigia Non poenarum crudelitas,
Cum virfänum munditia. Sed Christi traxit Caritas.
— 209 —
V. Ecce quam bonum In Benedicite.

Et quam jucundum A. Spes quaenonconfundit,


in spe,
Sorores in unum habitare!
Spem certam ponit gloriae,
quantum donum
Cujus corde se diffundit
His est datum, mundum
Amor divinae gratiae.
Spernere in coelis et regnare !

2. Ad ipsarum sepulturam
Apparent matri tiliae In Laudate.
Imploranti et dicenti:
A. Divinis instant laudibus
Juncta sim vobis hodie;
Sanctae mater et filiae
Ad quam vox grata loquitur
Orantes pro fidelibus
De alta sede gloriae:
Summae regem clementiae.
V. Sophia, benedictarum
A'eni mater iiliarum,
Sume consors beatarum,
Quod oculis non cernitur, Mane ad Psallentium.
Non auribus percipitur,
Non corde comprehenditur. Antiphonae.

In Benedictus. 1. Exsultemus cum Sophia


De Corona triumphali,
A. Optans ex fide vivere
Qua coronantur filiae
Fides, pro fide ponere,
Choro juncti virginali.
Vitam maluit perdere,
Simulacra quam colere. 6. Quam felix tu Saminia,
Quae colligis hospitio
Ad Crucem.
Sophiam cum virginibus,
A. Crucem Christi venerari Tanto dignas collegio,
Et in ipsa gloriari
Quas tibi commendaverat
Studeamus et laetari.
Christi vera dilectio.
Qua sunt Sophiae filiae

Confixae regi gloriae 9. Sanctae vincunt Adrianum,


Coeli consortes patriae. Mundi, carnis quoque vanum
Regnum vile ac insanum.
In Cantemus.

A. In Sophiae festo piae 12. Ad mandatum Caritatis

Gloriose decantemus In templo gentilitatis


Festivas laudes Domino, Collisione mutua
Quem laudantes honoremus. Fit pulvis omnis statua.

Nach der Antiphon zum Psalm Laudate wiederholt sich als Psallentium
in Baptisterio O Fidei stabilitas etc. Mane ad Psallentium stehen im ganzen
:

12 Antiphonen. Nach der ersten wiederholen sich: 2. Doeet Sophia etc.


3. Servant matres etc. 4. Clemens Sophia etc. 5. Quinque leprosos etc.;

nach der sechsten: 7. In domo cujus etc. 8. Quos gentium stultitia etc.;

nach der neunten: 10. Optans et fide etc. 11. Beata spe quae figitur.
Dreves, Orricus Scacabarotius, 14
— 210

10. In Vigiliis sanctarnm iiiHlecim


milium virgiiium.

Ad Vesper um. P.sallentium in Ha})ti.sterio.

Luceniariiim. Sponsae regis angelorum,


Yerae vitis propagines,
K. Dax et magistra virginum,
In odorem unguentorum
Ursula virgo, Dominum
Sponsi concurrunt virgines,
Exora, patrem luminum,
Mundaemundumservant thorum,
V. Ut omni mundi crimine
Carnis vitant voragines.
Fruamur vero lumine
Cum beatorum agmine.
Ad V i g i 1 i a s.

In Choro.
R. Ursula et consociae
A. Magna gaude Germania,
Virginalis muuditiae
Felix felici agmine,
Desponsantur immortali
Laetare tu, Colonia,
Sponso, non in mundo tali,
Quae virginum tot sanguine
Qui est sponsus speciosus,
Contempta idolatria
Prudens, dives, gloriosus.
Fuso j^ro Christi nomine
V. Regum rex hie generosus,
Omaris et militia
Per quem homo criminosus
Coeli locata culmine.
A peccatis expiatur
Cum Infantibus. Et ad regnum revocatur.
R. Ducunt constantes virgines,
A. In horto sunt ecclesiae
Ursula et consociae,
Per castitatem lilia.
Ad cultum Christi plurimos Et rosae per martyrium
Exemplis patientiae,
Sunt undecim haec milia.
Omni virtutum gratia
Pollentescum justitia ;
R. Inaudita res miranda,
\. Beatae, quae non ambulant Mira res cunctis narranda,
In pravorum consilio. Papa, multi episcopi
Et quae morari respuunt Mulierem juvenculam
In peccatorum devio. Perpessi sunt martyrium
Sanctam sequentes Ursulam ;
A. Inflammatae caritate
V. Qua duce omnes praevia
Zelant sponsum, sunt paratae
Intrant regna coelestia
Pro ipso mortem sumere
Aeterna cum laetitia.
Magis quam mundo vivere.
A. In his floribus rosarum,
A. Istae sponsae sunt regales Liliorum, violarum
Mensae Christi consodales, Sponsus pascit praedilectus
Quae cum choro virginali Et ex milibus electus.
Sponso cantant immortali.
R. Sponsi fervens in amore
In Mag-nificat, Trahitur ejus odore
A. Magnifica militia Virginalis constantia
Coetus undecim milium Liliorum cum candore
Magna facta ecclesia Hunc martyrii cruore
Regem collaudet omnium. Haec sequitur per omnia;
211

V. His singulis martyribus Y. Undecim haec milium


Atque sacris virginibus Chorum convertit virginum,
Binae dantur aureolae, Per durum supplicium
Quae sunt cum sanctis omnibus Istas ducens ad Dominum.
Factae coelestes incolae.

A- Fuerunt istae virgines Ad Lectiones,


Fortes Christi pugnatrices,
Kesponsoria.
Quas per virtutem fidei
Reddidit ipse victrices. 1. Regna carnis, diaboli,
Mundi falsi et subdoli
Psallentium.
Per fidem Christi famulae
Christum adolescentulae Yincunt pugnantes sedule
Praedilexerunt sedulae, Consortes sanctae Ursulae •,

Pro quo mortem subierunt Y. Armis munitae fidei


Et terrena contempserunt, Pugnant in sexu fragili,
Currentes ad supplicia Hostes sibi subjiciunt
Ut ad sponsi convivia. Yictoria mirabili.

R Mira morum honestate,


2. Honoribus, divitiis,
Castitatis claritate,
Spretis carnis deliciis
Fama et sapientia
Perfruuntur perennibus
Refulget regis filia;
Bonis cum sanctis omnibus;
Y. Rex concupivit Ursulam
Y. Laetetur ecclesia,
Pro ejus pulchritudine,
Quam virginum jucundam
Quae corporis et animae
Reddunt natalitia
Erat in sancta virgine. fecundam.
Ostendunt et

Alia Psallenda.

Veneretur ecclesia In Benedictus.

Societatem virginum, A. Sit benedictus Dominus,


Quae cantans agnum sequitur, Qui cum sanctis virginibus
Qui est redemptor hominum. Suam ductricem Ursulam
Post Kyrie.
Donat frui coelestibus.

A. Yirgo devota Ursula


Ad Crucem.
Eide Christi praeambula
Yirginalem militiam A. Yirginalis militia,

Ducit ad regis curiam. Crucifixi vestigia


Secuta per martyrium,
Ad M a t u t i n u m. Per viam patientiae
Migrat ad coeli solium,
Post hymnum. Locum omnis laetitiae.
R. Stirpe natam regia
Yirginem juvenculam In Cantemus.

Christus, Dei filius, A. Cantemus Deo gloriam


Sponsat sibi Ursulam, Nos redemptori omnium,
In sponsi obsequiis Qui beatis virginibus
Yigilem et sedulam ;
Coeleste donat bravium.
14*
212 —
In Beuedicite. 3. Ut angelus praedixerat
A. Benedicant Domino Reversae sunt Coloriam,
Ejus mira opera, Omnes adeptae virgines
Pro quo passae virgines Martyrii victoriam.
Sunt gaudentes aspera. 4. Quam pulchra tabernacula
Inhabitas nunc, Ursula
In Laudate.
Cum beatis virginibus
A. Laudemus nonien Domini Semper agnum sequentibus.
Vocibus sonoris,
5. Stat regis nata Ursula
Revereamur Ursulam
Onmes cunctis horis.
A dextris tuis, Domine,
Te Deum sponsum eligens
Psallentium. Spreto mortali homine.

A. Barbarorum saevitiae 6. Coguita pulchritudine


Ferro coUa subjiciunt Ac ejus magnitudine
Deo dicatae virgines, Princeps Hunnorum Ursulam
Mortem laetae suscipiunt, Sibi petit in uxorem,
Quae peremptae pro Domino Quae cum eum respueret
Veram vitam inveniunt. Christi praeferens amorem,
Per principem transfigitur
Mane ad Psallentium. Sagitta et sie moritur.

Antiphouae. 7. Sit sanctarum multitudo


Semper nobis fortitudo,
1. Ad festum sanctae Ursulae
Per quam carnem, diabolura,
Concurrant omnes populi.
Mundum vincentes subdolum
Venerentur et virgines
Mereamur ad praemia
Magni, majores, parvuli,
Pervenire coelestia.
Ut nobis sint propitiae,
Rogemus omnes seduli.
Post Kyrie.
2. Quae cum sponso nunc gaudetis,
Oleo vasis repletis, A. Ora pro nobis, Ursula,
Orate, ut dum janua Ut vitemus pericula
Patet, sponsus largitlua Et coeli liabitacula
Nos gratia recipiat Intremus sine morula.
Et nuptiis reficiat.

Das Officium, das hier forma Ambrosiana geboten, wiederholt sich, wie
schon in der Einleitung bemerkt, am Schlüsse der Handschrift forma Ro-
man. Hinzu kommt nur das Invitatorium
Jubilemus Domino,
undecim qui milia
Beatarum virginum
duxit ad coelestia.
Im übrigen findet nur eine Umstellung der Antiphonen und Responsorien
statt, z. B. In 1. Yesperis Antiphonae: 1. Sponsae regis angelorum. 2. In-
flammatae caritate. 3. Sponsae istae sunt regales. 4. Magnifica militia. 5. In
horto sunt ecclesiae. Ad Magnificat: Magna gaude Germania etc. In der
folgenden Messe fehlen: Post Evangelium und Confractio, Transitorium wird
zur Communio.
- 213 —
11. lii Vigiliis Omninm Sanctorum.

Ad Vesperum. In Magnificat.

A. Magnificis cum laudibus


Lucernarium.
Magnificum per omnia
R. Christe, lumen de lumine, Festum sanctorum onmium
Qui natus es de virgine, Magnificet ecclesia,
Da videre sine fine Ut, quae non valet singulis
Nobis lumen in lumine ;
Honorem fest! reddere,
V. Vera lux credentium, Hunc una die conferat
Illuminatrix cordium, Saltem cunctis in genere.
Da nobis lucis radium.
Psallentium in Baptisterio.

Sub una die celebri


In Choro.
Celebremus memoriam
A. Sancti omnes et singuli, Dignam sanctorum omnium
Magno gaudete gaudio, Multiplicantes plurium
Vobis datum est perfrui Intercessorum copiam.
Vitae perennis praemio,
Quos opibus, deliciis,
Perpetuis honoribus
Ad Vigilias.
Magnificavit Dominus. R. Constantes sancti martyres
Vos replens bonis omnibus. Contempserunt supplicia,
Quae passi sunt pro nomine
Christi dira et varia,
Cum Infantibus.
Afflicti serris, ungulis,
R. Festum sanctorum omnium Equuleo, lapidibus,
Celebremus solemniter, Igne, fame et carcere,
Revereamur singulos Sagittis et leonibus,
Sanctos honorabiliter, Plumbo, resina, sulfure,
Qui nunc gaudent in gloria Plagis, cruce, serpentibus;
Triumphantes feliciter; Y. Verberantur acerrime
V. Quorum beatis meritis Avulsis cute, dentibus,
Suffragiis et inclitis Mersi aquis, fracti rotis
Tanto magis adjuvamur, Plectuntur et capitibus.
Hos quo magis veneramur,
A. Sancti regna contempserunt,
A. In sancta sit ecclesia
Quae per fidem devicerunt,
Operati justitiam
De matre plena gratia
Digna commemoratio Et consecuti gloriam.
Et sanctorum laudatio. R. Ornatis cum lampadibus
Non oleo carentibus
A. Omnes sancti merito intrant sponsae ad nuptias
Sunt adepti gloriam, Dapes habentes regias,
Habentur in laudibus Quibus delectabiliter
Nunc apud ecclesiam. Fruuntur et feliciter.
— 214

V. quam felix collegium, 2. Qui in coena Domini


bcatum convivium. Ad mensam sedetis,
Quo angeloruin ordines Suo ut nos foveat
Sunt justi atque homines. Pane, hunc rogetis,
Locum nobis exhibens
A. Sunt reverenda agmina
Aeternae quietis.
Beatoruni angelorum,
^|ui vi tarn nostram muuiunt 3. Donum beati spiritus
Ab incursu iiialignorum Yos, prophetae, recepistis,
Et nos ad Christi transferunt Per quem de Deo homine
Reguum plenuni gaudioruni. Christo vera praedixistis.

R. Sancti Christi apostoli,


R. Data talenta duplicant
Sancti pastores ovium
Lux mundi, sal et principes,
Judicare duodecim
Intrantes sui domini
Tribus electi judices,
Servi fideles gaudium ;

Y. Christianorum populo
Y. Qui non in terra fodiunt
Celeriter succurrite,
Occultantes pecuniam,
Sed hanc ipsi multiplicant
Pro nobis, vestris famulis,

Prudentes per industriani.


Preces ad Deum fundite.

A. Pinidentes intrant virgines Psallentium.


Ad nuptias largifluas,
Omnes vocibus sonoris
(^uibus Coronas exhibet
Sanctis servis redemptoris
Sponsus Christus perpetuas.
Odas laudis et honoris
R. Festum sanctorum omniura Concinamus cunctis horis.
Colat venerabilium
Cunctorum plebs fidelium Post Kyrie.
;

Y. Hos roget, ut frequentibus A. Sancti spretis deliciis,


Omnes nos piis precibus Honoribus, divitiis
In coeli locent sedibus. Delectantur exaltati
Nunc in coelis honorati.

Psallentiura.

Sanctorum festum omnium Ad ]\I a t u t i n u m.


Solemnizat ecclesia,
Ut se in ipso expient Post hymnum.

De sua negligentia. R. Est in coelesti patria


Qui festi minus celebrant Magna sanctorum gloria,
Devote singularia. Ubi nulla miseria,
Qui perfecte sunt beati,
Alia Psallentia. Excellenter honorati,
Cunctis bonis sunt ditati;
1. Omnes orate Dominum, V. A quorum Dens oculis
Reverendi patriarchae, Abstersit omnem lacrimam,
Ut exutos miseriis Eis dolorem auferens,
Nos coelorum locet arce. Luctum, mortem teterrimam.
215 —
Ad Lectiones. In Cantemus.

A. Redemptori glorioso
Kesponsoria.
Gloriose decantemus,
1. Pulchris amoenum floribus Sanctorum festum omnium
Est Christi viridarium, Celebrantes honoremus.
Quo rubicundi martyres
Ut rosae per martyrium In Benedicite.
Sunt et prudentes virgines A. Cuncta Dei opera,
Candentes velut lilium, Ipsi benedicite,
Confessores ut violae In sanctorum omnium
In agmine humilium; Festo hymnum dicite.
V. In bis floribus rosarum,
IJliorum, violarum In Laudate.
Sponsus pascit praedilectus
A. In sanctis ejus Dominum
Et ex milibus electus.
Laudantes rogent populi,
2. Deus, qui est mirabilis Ut eis locum conferat
In sanctis suis omnibus, Coelestis habitaculi.

Ipsos sanctos mirificat


Psallentiura in Baptisterio.
Miraculis insignibus :

Linguam mutis, gressumclaudis, Una sanctorum omnium


Visum dant non videntibus, Celebratur solemnitas,
Sanant languores varios Ut honoretur quilibet
Et imperant daemonibus; Sanctus, cujus festivitas
V. Fixis calcant vestigiis Non fit, sed eam praeterit

Super profunda maria, Nostra impossibilitas.


Immissi flammis ignium
Xon sentiunt incendia,
Vitae priori mortuos Mane ad Psallentium.
Divina reddunt gratia.
Antiphonae.

In Benedictus. 1. In manu sui domini


Nunc sunt sanctorum animae,
A. Sit benedictus Dominus, Quos non tormenta varia
Christus, redemptor omnium, Tangent mortis acerrimae.
Qui benedictionibus
Sanctum replet collegium. 2. Nostris peccatis omnibus,
Dens, pie pater, parce,
Ad Crucem. Quem dilexerunt principes
Patrum, sancti patriarchae.
A. Jesu, nostra medicina,
Qui de mortis nos ruina 3. Sponsae regis angelum,
Morte crucis liberasti Verae vitis propagines.
Et ad vitam revocasti, In odorem unguentorum
Sanctorum praesta precibus Concurrunt sponsi virgines,
Tuum nobis praesidium, Mundae mundum servant tho-
Ne nos in mundi pelago rum,
Incurramus naufragium. Vitant carnis voragines.
— 216 —
4. Sancti loqui noii trepidant 9. Omnes rogemus omnium
Coram regis praesentia, Sanctorum multitudinem,
Quos amor Christi fecerat Ut nobis in molestiis
Audacos cum constantia. Implorent fortitudinem.
10. Sit apud nos memoria
5. Jacent sanctorum corpora
Sanctorum venerabilis,
Pacis sepulta requie,
Ut nobis sanctus quilibet
Ipsonim seiuper nomina
Reddatur exaudibilis.
Viveat vita memoriae.
11. Apostolorum merita
6. Sanctos saos Dominus Nos defendant in hac vita
Induit fortitudine Ab hostium insidiis,
Et praecinxit virtutibus Dent coeli frui gaudiis.
Hos in omni certaminc. 12. Te rubricatus martyrum,
Christe, laudat exercitus,
7. Ad Christum, fontem luminis,
Qui variis suppliciis
Sancti de luce vigilant.
Pro te fuit expositus.
Qüi tidei et operum
Splendore clari rutihint. Post Kyrie.

8. Cnncti tideles populi A. In sanctorum memoria


Deo nostro jubilate, Honor Christo et gloria,
Servite in laetitia. Sit hymnus sanctis omnibus
Omnes sanctos honorate. Cum ipso exsultantibus.

12. In Vi^iliis beati Eustachii et socioriim ejus.

Ad Vesper um. Cum Infantibus.

R. Claras martyr Eustachius,


Lucemarlum.
Virtutum poUens gratia.
E. Christus illuminatio. Ad
Christum duxit plurimos
Salus atque protectio In multa patientia,
Apparuit Eustachio; Cujus sequamur seduli
V. Hunc caecum idolatria Beata nos vestigia.
Christus illustrat gratia. Y. Beatus. qui non abiit
Sanctorum lux et gloria. In pravorum consilio,
Neque morari voluit
In Choro. In peccatoram devio.

A. Eustachi, regis gloriae A. In Camino martyrii


Miles, martyr egregie. Probat Christus Eustachium,
Qui summae patientiae Ut fornax vasa figuli
Ac tidei constantiae Per igneum incendium.
Praebes exemplum omnibus. A. Qui i)rius luce fidei
Fac nos purgatos sordibus Eustachium illuminat,
Bonis frui coelestibus Post igne patientiae
Tuis orationibus. Hunc Dominus examinat.
— 217 —
Ad Magnilicat. Christianus egregius,

A. Magnificet Eustachium Egentium miseriam


Fidelis plebs ecclesiae, Relevavit attentius ;

Justum sequatur martyrem V. Hie redemptori placuit


Per semitam justitiae. Propter misericordiam,
Gentilitatem horruit
Psallentium in Baptisterio. Per fidei notitiam,
Eustachi Clemens, subveni Cum uxore ac filiis
Tuis devotis famulis, Ascendit coeli patriam.
Exora Dei tilium,
Psallentium.
Ut a cunctis periculis
Nos liberatos collocet Pius martyr Eustachius,
Supernis liabitaculis. Quem Adrianus impius
Poenis afflixit acrius.
Ad Vigilias. Nunc gloria, quae reficit,
R. Eustachius misericors Gaudet, quae nunquam deficit
Subveniens egentibus Sed sanctis semper sufficit.

Hos pascit, vestit, visitat, R. Reverendi Eustachii


Quos coUigit in domibus ; Uxor et duo filii
V. Quem Dominus misericors Ejus facti consocii
Ab idolorum sordibus Sunt per palmam martyrii;
Yocat ad cultum fidei V. Stolas pro Christi nomine
Munificum pauperibus. Laverunt agni sanguine.
A. In conspectu nos sanctorum Cum quo nunc sunt in gloria
Regi summo angelorum Propter dira supplicia.
Psallamus nunc Eustachio
Psallentium.
In ejus natalitio.
R. Est alter Job Eustachius Praeclarum patientiae
In tribulationibus, Cunctis Christi fidelibus
Quas patienter patitur^ Eustachius est speculum
NuUis concussus fluctibus Afflictis et moerentibus.

Sed semper constans perma-


Post Kyrie.
nens
Sanctis adjutus precibus Per pietatis opera
;

"V. Nudatus hie divitiis. Christo Placidus placuit,


Honoribus, deliciis Qui pro ipso martyrium
Et conjuge ac filiis, Durum pati non timuit.
Christo semper eximias
Devotus refert gratias. Ad M a t u t i n u m.

A. Est in conspectu Domini Post hyranum.


Pretiosa mors sanctorum R. In martyris Eustachii
Eustachii es conjugis Festivo natalitio
Et suorum üliorum. Festivas laudes resonet
R. Olim gentilis Placidus Christianorum concio,
Vocatus, post Eustachius, Ipsum cum reverentia
De impio idolatra Honoret et cum gaudio;
— 218

V. Dei nimis honorandi In lantfinus.


Sunt amici et laudaiuli,
A. Deo cantemu? hodie
Quem in sanctis honoramus,
Magnae laudes laetitiae,
Honorantes collaudamus.
Qui de pravo Adriano,
Imperatore vesano,
Ad Lectiones. Eustachio victoriam
Kesponsoria. Donat simul et gloriam.
1. Eustachio et sociis
Honorem exhibentibus In Benedicite.
Multiplices dat gratias
Christus ipsorum precibus,
A. Omnis Deum creatura
Benedicat mente pura,
Quibus dat abundantiam
Pro quo sanctus Eustachius
Bonorum temporalium,
Est passus ut Laurentius.
Defendit a penculis
Et hos salvator omnium :

V. Peccatorum a Domino In Laudate.

Donatur istis venia, A. Deum semper honoremus


Ipsos ipse misericors Et in sanctis coUaudemus^
Locat in coeli patria. Yeneremur Eustachium.
2. Quibus portasti sobolem. Qui coeli tenet solium.
Felicia sunt viscera.
Quibus hictasti lilios, Psallentium in Baptisterio.
quam beata ubera.
Uxor sancti Eustacbii, Eustachi, cum tripudio

Qui gaudent super sidera; Pereuni gaude gaudio,


V. quam beati conjuges,
Qui agminum coelestium
^lultijDlicas consortium
quam beati ülii,
Ventre. tide. martyno Ex tiliis martyribus
Tuis tecum resmantibus.
Et gloria consocii.

Id Eenedictiis.
Sit benedictus Dominus, Mane ad Psallentium.
Eustachium qui visitat
Antiphonae.
Et mortuum idolatram
Per ndem hunc resuscitat. 1. Ad festum sancti martyris

Ad Crucem. Concurrant omnes populi,


Yenerentur Eustachium
A. Adoremus Christi crucem
Magni, majores, parvuli.
Oranes cum reverentia,
Ut nobis sit propitius.
Cujus amara passio
Rogemus ipsum seduli.
In nostra memoria.
sit

In qua salvator horainum 2. Devorandus Eustachius


Pro nobis factus hostia, Saevo leoni traditur,
Nos de inferni carcere Qui per virtutem tidei
Duxit ad coeli gaudia. Mitis ut agnus redditur.
In quo sanctus Eustachius A cujus hie saevitia
Est cum ejus familia. NuUam jacturam patitur.
— 219 —
3. Sprevit sanctus Eustachius 9. gloriosi tilii

Gentilitatis idola Venerandi Eustachii,


Adorans Dei filium Ventre, fide, martyrio
Factus verus Christicola. Fratres, coronae praemio:
Theopiste, Agapite,
4. Virtute patientiae
Ut alter Job emicuit,
Preces ad Deum fundite,

Multiplices Eustachius
Ut post vae vitae beatum
Aerumnas qui sustinuit.
Regnum nobis det obtatum.

10. martyr, pater martyrum,


5. Regna vicit Eustachius
Qui tormentum passi dirum
Mundi, carnis, diaboli
Te sequuntur non delirum
Et OS leonis per fidem
Sed constantem fide virum,
Clausit contemptor idoli,
Ut virginis sit filius
Qui per palmam martyrii
Nobis semper propitius,
Laetus regnat regno poli.
Exora hunc attentius,
6. Quae praevenit Eustachium,
Eustachi, et frequentius.
Hunc gratia subsequilur
Atque in ipso proficit 11. Armis munitus fidei
Et gloria periicitur. Christi miles Eustachius

Duobus privant
Tyrannum saevum superat
7. filiis
Propugnator industrius.
Leo, lupus Eustachium,
Quos Christus sibi reddidit
Moerenti donans gaudium. Post Kyrie.

8. Per igneum incendium A. Eustachii et conjugis


Ut alterum Laurentium quam beata copula,
Probat Christus Eustachium, Ex qua proles exoritur,
In quo non est iniquitas, Christi fidelis famula,
Sed est inventa puritas Quae pro ipso mortem subit
Et ingens ardens Caritas. Ut innocens ovicula.

13. In Vigiliis sancti Clementis,


inartyris et papae.

A d Vesperum. In Choro.
A. Festum Clementis martyris
Lucernarium. Devote colant populi,
Exorent hunc mediocres,
R. Clementem luce fidei Magni, majores, parvuli,
Christus Jesus illuminat, Ut redemptorem hominum
Quem velut vasa figuli Pro nobis roget Dominum.
Sic Dominus examinat;
V. Clemens in Dei populo Cum Infantibus.

Ut lux vera radiavit, R. Fons vitae, agnus praevius


Quem verbis et operibus Fontem, qui est ut fluvius
Ipse sanctus illustravit. Damnatis necessarius,
220 —
Pede pandit exsilio R. Clemens doctrina claiiiit,
Precum sancti suffragio Sancta vita resplenduit,
Clementis et indicio; Philosophia floruit.

V. Sustinentes exsilia, Miraculis emicuit ;

Moestos aquae penuria. Y. Sanctus Clemens pontifex


Laetiticavit copia Et virtutum artifex
Aquaruni Dei gratia. Caeco Visum restituit.
A. demente gaude martyre. Audito surdum praebuit.
Matidiana. tilio A. Qui damnatis exsilio
Sancto, summo pontitice. Clemens fontem praebuerat,
Regni fmente solio. Leonicinis etiam
Fontem reclusum reserat.
A. Faustiane felix. gaude.
Canta Deo laudcs, plaude, R. Sanavit Clemens languidos
Qui dementem genuisti. Suae salutis avidos,
Martyrem beatum Christi. Afflictos prae tristitia
Remisit cum laetitia,
In Magnificat. Cunctis prodesse studuit,
A. Christum Jesum magniti cum Nulli nocere voluit;
Magniücet ecclesia. V. Uli cura de proximo
Qui dementem magnifica Corde fuit et animo,
Magniticavit patria. Qui creatori placuit,
Pro quo mortem sustinuit.
Psalleutium in Baptisterio.
Psallentiura.
Pia Clemens dementia
Pater nobis remedia A. Sic excellenter moribus
Implora necessaria, Sanctus Clemens praepolle-
Quibus exuti noxiis bat,
Coelestibus deliciis Quod Judaeis et gentibus
Fruamur atque gaudiis. Christianis complacebat.

Aliud Psallentium.
Ad Vigilias.
A. Omnes laudemus Dominum
R. Assidua indagine
Studens Clemens inquirebat,
Cum laudibus magnificis,
Qui dementem mirificat
Utrum humana anima
Virtutibus miriticis.
Immortalis remanebat,
Quo invento quam plurimum
Exsultando congaudebat; Post Kyrie.

V. Christi tidem apostolus A. Martyr Clemens gloriosus


Petrus dementem docuit, Amat. sperat vere credens,
Qui immortalem animam Opus bonum operatur.
Esse sibi aperuit. A malitiis recedens
A. Ex nobili prosapia Studet cunctis hie prodesse
Ortus Romana patria Praesul pius, nulluni laedens,
Clemens passus martyrium Qui gaudet in coelestibus
Coeleste scandit solium. Beatorum sede sedens.
- 221 —
Ad M a t u t i n u m. In Cantemus.

Post hymnum. A. Jesus Christus Dominus


Sanctos suos exaltavit,
R. Christe, regnum rex Domine,
Qui dementem pontificem
Clemens, pro tuo nomine
Gloriose lionoravit.
Maris mersus voragine,
Cum sancto gaudet agmine In Benedicite.
Locatus coeli culmine.
Y. Quam beatus, qui residet A. Fideles, benedicite,
In supernoram curia, Hymnum Deo dicite,
Cunctis fruens deliciis, Qui per viam martyrii
Divitiis et gloria. Duxit ad locum gaudii
dementem sanctum praesulem.
I n t e r Lect i on e s. Pro fide Christi exsulem.

Responsoria. In Laudate.

1. Clemens pro Christi nomine A. Laude dignum et gloria


Perit morte pretiosa, Sanctum landet ecclesia
Qui gaudet nunc aureola dementem, qui virtutibus
Coronatus gloriosa*, Corruscat in coelestibus.
V. Submerso maris fluctibus
Sepultura praeparatur, Psallentium in Baptisterio.
Quae populis orantibus
Clementer sancte subveni
Sicco mari demonstratur.
Clemens devoto populo,
2. Omnes vocibus sonoris
Defende tuis precibus
Isti servo conditoris
Ab omni nos periculo
Melos laudis et honoris
Et collocari facias
Concinamus cunctis horis;
Coelesti habitaculo.
V. Celebremus solemniter,
Cuncti fideles populi,
Clementis natalitium, Mane ad Psallentium.
Sancti Petri discipuli.
Antiphonae.
In Benedictus.
1. Per Barnabam apostolum
A. Sit benedictus Dominus, Clemens ad fidem ducitur,
Cujus benedictio Civis Romanus nobilis,

Sanctum dementem martyrem Qui papa martyr moritur.


Donat alto praemio. 2. Deo, in quo nuUae fraudes,
Personemus dignas laudes
Ad Crucera.
In Clementis sui festo,
A. Crucifixura collaudemus, Ut Sit nobis semper praesta

Collaudantes honoremus, Nos defendens a funesto.


Cujus Clemens vestigium 3. Sequens Petri vestigia
Secutus per martyrium, Discipulus egregius,
Venit ad coeli gaudia Hie Clemens summus pontifex
Omni plenus laetitia. Fuit post Petrum tertius.
— 222

4. Sanat Petrus apostolus Natum paris, in membrana


INIatris Clementis hospitam, Vitae scriptum, pastum manna.
Languore paralytico Dei consecrat ancillam
8.
Membris jacentem perditam. Sanctus Clemens Domitillam,
5. Venit per juge Studium Sanctam, prudentem virginem,
Ad culmen sapientiae Horrentem sponsum liominem,
Clemens factus philosophus Quae Deum sponsum eligit,
Divinae dono gratiae. Quem prae cunctis haec diligit.
6. In tuo festivo die
Clemens regem clementiae Post Kyrie.

Roga, ut nobis gratiam A. Quem mortuum crediderat


Ipse donet et gloriam. Mater in maris fluctibus
7. felix Matidiana, Katum Clementis recipit
Quae spernentem cuucta vana Vivum orationibus.

14. In Yi^iliis beatae Luciae,


vir^inis et martyris.

Ad Vesperum. V. Prudens virgo juvencula


Ad Christum sponsum properat,
Lucemarium.
Ne recludatur janua,
R. Yirgo Lucia, gratiae Si introire differat.
Luce lucens et gloriae,
A. In amore fervens Dei
Ora Christum attentius
Zelat zelatrix fidei,
Pro nobis et frequentius,
Pro Christo vitam ponere
V. Ut peccati caligine
Magis quam mundo vivere.
Pulsa fniamur lumine
Christo sole justitiae A. Virgo haec immaculata,
Coeli rege militiae. Deo placens, Deo grata,
Est in coelis coronata,
In Choro.
Summo regi sociata.
A. Clemens virgo, martyr pia,
Caecis lumen da, Lucia,
In Magnificat-
Te cunctis reverentibus
Tuis beatis precibus, A. Magnificet ecclesia
Infirmos sana oculos Sponsum Luciae virginis,
Pietatis collirio, Qui pro salute hominum
Christi defende famulos Katuram sumens hominis
A peccati contagio. De inferni voragine
Suo nos duxit sanguine.
Cum Infantibus.

R. Celebremus solemniter Psallentium in Baptisterio.


Omnes vocibus sonoris
Festum Luciae virginis, Syracusana civitas,

Sociatae sanctis choris, Felix felici germine.


Quae nunc cum sponso residet, Redde grates altissimo
Non ut stultae, quae sunt foris ;
Qui de amaritudine
223 —
Mundi Luciam separat A. Ora, Lucia lucida,
Et locat coeli culmine, Christum, ut mente nitida
Ubi optata fruitur Vitantes cuncta sordida
Sui sponsi dulcedine. Nos aula locet fulgida.

Psallentium.
Ad V i g i 1 i a s.
Virgo adolescentula
Christum dilexit sedula.
E. Laetare, urbs Catania,
Agatha tuo germine,
Quam nunc fovet amplexibus
Ipse supernis sedibus.
Et, Syracusu, Lucia
Gaude tua propagine, Aliud.
Quae sunt pro Christo martyres
Lucia virgo sequitur
In virginali agmine.
Cum cantico laetitiae
V, inartyrum et virginum
Agnum, quocunque ierit,
Quam beata collegia. Habens palmam victoriae.
In quibus rosae rubeae
Et Candida sunt lilia. R A Christo non poterat
Poenis separari,
A. Ut columba sine feile Lucia, quem noverat
Fuit mens hujus puellae, Sponsum sine pari
Quae dat Christo suum velle Et quem praedilexerat
Data sibi sua pelle. Zelo singulari.
R. Mater Luciae virginis, V. Praedilectam praedilectus
Languens pro fluxu sanguinis, Et ex milibus electus
Fide sanatur üliae Luciam sponsam eligit,

Yirtute regis gloriae Quem prae cunctis haec diligit.

Et sibi suffragantibus Psallentium.


Agathae sanctae precibus.
Spreto thoro maritali,
V. Sanctas Christus mirificat
Contempta sorde carnali
Insignibus miraculis,
Virgo ad sponsum properat,
Quas collocat feliciter
Aeternis habitaculis.
Quem immortalem noverat.

Post Kyrie.
A. Non cum stultis virginibus
Mansit haec clausa janua, Decoram habens faciem,
Sed patriam ingreditur Virgo, rex tuam speciem
Cum Corona perpetua. Concupiscens desiderat,
Qui pulcher te zelaverat.
R. Est de quinque virginibus
Lucia haec prudentibus,
Quae nuptiis perpetuis
Ad Matutinum.
Gaudens, non vasis vacuis, Post hymnum.
Cum sponso nunc reficitur R. Lucia et Eutitia
Christo, qui nunquam moritur; Fie mater et filia
Y. Non in mundo sponsus talis Cuncta, quae habent propria,
Reperitur, iste qualis, Donant Christi pauperibus,
Pulcher, prudens et regalis, Condentes horum manibus
Dives, cunctis liberalis. Thesaurum in coelestibus;
224 —
y. Beatae sunt, quae aföuunt In Cantenius.
Pietatis visceribus
A. Cantet laudes tidelium
Et largas elimosynas
Plebs redemptori omnium,
Ministrant indigentibus.
Qui dat Luciae soliuni
Coeleste per martyrium.

Ad Lectiones. In Benedicite.

Kesponsoria. A. In hujus festo virginis


Deum benedicite
1. Virgo ferens nmrtvriam Et, ejus mira opera,
Est inter spinas lilium, Laudem sibi dicite.
Quod, cum ab eis pungitur,
Major oflor emittitur; In Laudate.
Sic poenis puncta pluribus
A. Landet Christum ecclesia
Virgo refundit omnibus
In ejus potentatibus,
Odorem patientiae
Qui Luciam associat
Cum
candore munditiae;
In regno cum virginibus.
V. Haec rosa per martyrium,
Per castitatem lilium,
Psallentium in Baptisterio.
Fragrat in ecclesia
Virtutum fragrantia. virgo Syracusana,
Mentes nostras clemens sana,
2. Tam gravi tixa pondere
Da, spernamus ut mundana
Divino fuit opere,
Et vitemus cuncta vana
Quae se in Christo fixerat, Deponentes veterana,
Quod moveri non poterat Fac in vitae nos membrana
Humana fortitudine
Scriptos frui dulci manna.
Neque boum conaraine ;

Y. Haec Lucia, generosa


Mente, carne speciosa, Mane ad Psallentium.
Est in coelis exaltata
Antiphonae.
Et a Christo coronata.
1. Haec variis virtutibus
In Benedictus. Amicta velut vestibus
Virginalem servans thorum
A. Sit benedictus Dominus, Placuit regi coelorum.
In poenis qui fortificat
2. Fideles Deo jubilent
Luciam suam martyrem
Et laudibus invigilent,
Et in coelo magniticat.
Qui Luciam pugnat ricem
Fortem sexu fragili
Ad Crucera.
Atque reddidit victricem
A. Virgo pro Christi nomine Triumpho mirabili.
Pugnat, cujus juvamine 3. Christus Luciam virginem
Consequitur victoriam, Induit fortitudinem,
Ad crucifixi gloriam Indutam nunc regalibus
Coelestem intrans patriara. Aula coelesti vestibus.
— 225

4. Virtutibus quae rutilat 9. In hujus gula virginis


Virgo de luce vigilat, Gladius infigitur,
Cujus festum veneremur Haec sumpto Christi corpore
Et in ipso collaetemur. Mox coelum ingreditur.
5. Constans et firma, patiens
10. In martyrum consortio
In persecutionibus
Et virginum collegio
Virgo Lucia exstitit,
Coronatur aureola
Sanctis adjuta precibus.
Lucia spernens idola.
6. Licet tyrannus saeviat
Et in poenis deficiat, 11. Inclita urbs Catania
Virgo semper immobilis Per Agatham honoratur,
Perseverat et stabilis. Syracusana civitas
Per Luciam sublimatur.
7. Haec non minis reducitur,
Non tormentis concutitur,
Post Kyrie.
Quae in dilecto figitur.

8. Hujus corpus prosternitur, A. Est intus cum prudentibus


Mens ad Deum erigitur, Cum accensis lampadibus
Martyr coelum ingreditur, Lucia, non cum fatuis
Supernis laeta fruitur. Foras cum vasis vacuis.

15. In Vigilia Ominnm Apostolorum.

Ad Vesperum. Cum Infantibus.

Lucernarium. A. Gloriosos apostolos


Honoremus solemniter,
R. Apostolorum omnium
In festiva memoria
Horum laudes magnificas
Personemus suaviter
lUumina nos, Domine,
Qui lux es
Et hos devotis precibus
lustrans omnia ;
Imploremus humiliter,
V. Per te remotis tenebris
V. Ut ipsi rogent Dominum
Cunctis de nostris cordibus
Pro nobis efücaciter,
Lucis aeternae gaudiis
Fruamur fac perennibus.
Quod ad aeternam gloriam
Perducat nos feliciter.

In Choro.
A. Ad festum apostolicum
A. Omnes Christi apostoli, Concurrant omnes populi,
Magno gaudete gaudio, Veneremur apostolos
Vobis datum est perfrui Magni, majores, parvuli.
Vitae perennis praemio,
Quos opibus, deliciis, A. Apostolorum meritis
Perpetuis honoribus Suffragiis et inclitis
MagnificavitD