Sie sind auf Seite 1von 314

» - r\t('

,>^

,-^t>

>^^

:^i?^^^^^ 1
ANALECTA HYMNICA
MEDII AEVI.

XXIII.

HYMNI INEDITI.

Liturgische Hymnen
des

Mittelalters

herausgegeben

von

Guido Maria Dreves,


S. J

Leipzig.

0. K. R e i s 1 a n d.

1896.
HYMNI INEDITI.

Liturgische Hymnen
des

Mittelalters
aus

Handschriften und Wiegendrucken.

Sechste Folg'e

herausgegeben

von

Guido Maria Dreres,


S. J.

Leipzig'.

0. R. R e i s 1 a n d.

1896.
ST. MfCHAEL'a -A
J er
COLLcQE / ö
^/ßRARY

JUN - 8 1938

10 8 3
VORWOET.

Mit Bande der Analecta gelangt die Serie der


diesem
eigentlichen liturgischen Hymnen im engeren Verstände dieses
Wortes zum Abschlüsse. i^^icht als ob nun alle Hymnen die
-
,

heute noch erreichbar wären, in dieser Sammlung Platz gefunden.


Ist es doch schon eine Unmöglichkeit, auch nur von allen noch
existierenden handschriftlichen und gedruckten Brevieren Kennt-
nis, geschweige Einsicht zu erlangen. Wohl aber glaube ich,

rücksichtlich dieser Gattung nunmehr jenes Ziel erreicht zu halien,


das ich II, 5 u. f. und XI, 5 u. f. umschrieben habe.
Abzusehen von einzelnen, da und dort zerstreuten Hymnen,
von denen ich Kenntnis habe, möchte ich an dieser Stelle hin-
weisen auf eine Anzahl älterer, augenscheinlich von eine m Ver-
fasser herrührender Lieder, die E. Dümmler seiner Schrift „An-
selm der Peripatetiker", Halle 1872 S. 102 ff., einverleibt hat,
und von deren Reproduktion hier um so mehr Umgang zu nehmen
war, als Inhalt und Umfang dieses Bandes bereits das gewöhn-
liche Mals überschreiten. Dlinunler ist nicht abgeneigt, Schreiber
und Dichter dieser Rhythmen in dem am Rande des Psalterium
Warmundi sich nennenden Uuido zu suchen (a. a. 0. S. 87).
In der Note zu Ko. 3 dieser Sammlung habe ich bemerkt,
dafs der Hymnus Aeternae lucis claritas mit einiger Wahrschein-
lichkeit dem Johannes Pechamus (John Peccham), Erzbischof von
Canterbury (f 1292), zuzuschreiben ist. Zweifellos ist er Verfasser
des Reimofficiums auf das Fest Trinitatis, welches V, 19 ff. mit-
geteilt ist und durch Tiefe des theologischen Wissens wie durch
Abrundung der poetischen Form vor ähnlichen Dichtungen
hervorragt. Cod. Vatican. 4752, ein Franziskanerbrevier des
15. Jahrhunderts, bezeugt fol. 504 seine Autorschaft mit den
— 6 —
Worten: „Incipit officium beatissimae Trinitatis, compositum et
ordinatum a reveremlo domino et patre nostro Johanne de
Picciano, ordinis fratrum minoium, bonae memoriae, archi-
episcopo Cantuaiiense (!) et nobili magistro in sacra theologia."
Ebenso Cod. Casanaten. B VI 20 (254) , ein Franziskaner-
brevier saec. 13/14, in dem dies Officium nachgetragen ist mit
der Bemerkung: „Incipit officium beatissimae Trinitatis, editum
a domino fratre Johanne de Picciano, de ordine fratrum
minorum, archiepiscopo Cantuariensi ac sacrae theologiae magistro."
Ebenso Cod. B 54 der Kapitelsbibliothek von Padua, ein
Franziskanerbrevier saec. 13/14: „Incipit officium beatissimae
trinitatis, editum a fratre N. de Pecano, ordinis fratrum mi-
norum."
Die Angabe findet sich noch in dem Breviariiim Romanum,
Parisiis 1509 und 1519: „Quod quidem officium cum ipsis lectio-

nibus composuit reverendus magister, dominus Johannes de


Peck a m , Anglicus ;
quod et Romana ecclesia propter excellen-
tiam cantandum omnibus tradidit." Demgemäfs ist Peccham be-
stimmt auch Verfasser der Hymnen : In majestatis solio (Daniel I,

276), lux beata trinitas (Daniel 1. c.) und Festi laudes hodierni
(Anal. IV, 14).

Wien, den 20. Nov. 1895.

Guido Maria Dreves.


I.

DE DEO, DE BEATA,
DE COMMUNI.

V.2 5
1. De SS. Trinitate.

(Sabbato ad Vesperas).

1. Te, trina Deus unitas 5. Ex nil qui esse omnia


Et una semper trinitas, Effigiasti, condita
Laus nostra rite cernua Regis, gubernas fortiter
Sacro canore celebrat. Disponis ac suaviter.
2. Bis sena cui senum duo 6. Precamur ergo servuli,
Ac Seraphim micantia Quos tu creasti, cernui,
Püloruni super ardua Ut hostis a saevissimi
Ter jure sauctus proclamant. Placatus ore liberes.
3. Vocabulis divisus es, 7. Te Deuni ut perpetuo
Essentia sed unus es, Laudemus, almis, quaesumus,
Pater, logos, paraclitus, Nos angelorum coetibus
Trinus et unus Dominus. Associa propitius.
4. Hoc pater est, quod filius, 8. Honor, potestns, gloria
Hoc, quod et almus spiritus, Sit tibi, sancta trinitas,
Usia quos non dividit, Aequalis una deitas,
Persona trina permanet. Per saeculorum saecula.

Hymn. ms. Casinensis saec. 10. Cod. Casinen. 506. A. Brev, ms. S. —
Sophiae Beueveiitanae saec. 11. Cod. Vatican. 4928. B. Brev. ms. S. —
Kenati Surrentini saec. ^^/i4. Cod. Barberin. XI 171. C. —
Brev. ms. Casinense
saec. 14. Cod. Casinen, 34. D. —
Brev. Coeiestinorum imp. Neapoli 1488.
E. — 2, 1 Vissena B. —
3, 4 et unus fehlt C. —
4, 3 Usus a quos non B,
Usia que C, Usiamque D. —
5, 1 Ex nil in esse C. —
5, 3 gubernans D. —
G, 1 ergo cernui C. —
6, 2 creasti servuli C. —
6, 3 Ut hostia sanctissima
C. — 6, 4 rhicatus omnes C. —
7, 2 ahnis precibus C, almis vocibus D.

2. De SS. Trinitate.

Ad Vesperas.

1. Deum trinum,
In personis 3. Nulluni valet Ingenium
Uimm verum in usia, Humanuni compreiiendere
Universorum Dominum Hoc iminensum mysterium,
Conlitomur tide pia. Sed sola tides credere.
2. Non disjungit unitatem 4. In hac summa majestatc
Personarum proprietas, Nulla exstat diversitas.
Non confundit trinitatem Nee Ulla imparitate
Simplicitatis unitas. Discropat vera unitas.
— 10 —
5. Honor laudis angelicae,
Gloriii et laus aeterna
Sit trinitati unicae
Per saecula sempiterna.

Diurn. ins. Ftildense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 87. A. Antiph. ms. —
Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maf^untin. 138. B. J^rev. ms. Vcteris —
Mona steril saec. 16. Cod. Maguntin. 96. C.

3. De SS. Triiiitate.

In 2. Vesperis.

1. Aeternae lucis claritas Per solam vim originis


Nos tribus ornans viribus Naturae fit communio,
Monstrat, quod causans veritas Nativitas imaginis,
Trina sit hypostasibus. Spiraminis processio.
2. Triuni una dum cernimus Quam felix trium Caritas
Signatos nos imagine, Uno se fruens gaudio,
Unam trium advertimus Quia non est jucunditas
Lucem in trino luniine. Perfecta solitario.
8. Patris se mens intelligens Laudum clara praeconia
Ortum dat unigenito Sint trinitati simplici,
Natamque prolem diligens Ipsique nos per omnia
Processum dat paraclito. Subdamus corde supplici.

Brev.ms. Romano -Franciscan. saec. 15. Cod. Vatican. 4760 (parte


2a). — 3 Monstratque.
1? —
6, 4 corde simplici. Der Hymnus befindet —
sich in der zweiten Vesper des von John Peccham verfafsten Reimofficiums
auf die hl. Dreifaltigkeit, ist somit wahrscheinlich von ihm, eine Annahme,
der wenigstens Stil und Verskunst nicht entgegenstehen.

4. De SS. Trinitate.

Ad Laudes.

1. gloiiosa trinitas, 3. Praesta nobis et perfice


Lux perlustrans universa, Nostrae salutis gratiam
Vera et una deitas, Ac in nos pie respice
Cuncta mitigans adversa. Vehens ad tuam gloriam.
2. Yirtus interminabilis, 4. In hac ergo collaetemur
Extra omnem creaturam Fide sanctae trinitatis,
Et infra omnem agilis In qua simul confitemur
NuUam patiens pressuram. Unitatem deitatis.
5. Honor laudis angelicae.

Diurn. ms. Fuldense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 87. A. Antiph. ms. —
Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maguntin. 138. 13. Brev. ms. Veteris —
Monasterii saec. 15. Cod. Maguntin. 96. C. —
Als Divisio von Nr. 2 be-
zeichnet.
— 11 —
5. De SS. Trinitate.

Ad Laudes.

1. In jubilo laudabili 3. In condensis statuite


Et laude venerabili Diem solemnem et dicite
Glorificemus filium, Laudes concentus hilaris
Patrem et sanctuin spirituni, Usque ad cornu altaris.
2. Omnes in insigni die 4. Sit infirmis salvatio,
Solemnitatis annuae Captivis liberatio,
Kxpurgatis ciiininibus Peccatorum remissio
Conformemur in mentibus. Et Salus sine noxio.
5. Trinitas individua,
Unitas perpetua
Dent aeterna gaudia,
Ubi pax est et gloria.

Diur«. ms. Maguntinum anni 1490. Cod. Gothan. Merab. (II) 26. A. —
Brev. ms. Magimtirium saec. 15. in. Cod. Francofurten. J3arth. 150. B. Brev. —
ms. S. Bartholomaei Francofurten. saec. 15. Cod. Francofurten. Barth. 160.
C. — 2, 2 anime C. —
4, 3 peccantium B. —
5, 2 fehlt eine Silbe ABC;
lies Et unitas? —
5, 3 fehlt eine Silbe ABC; lies donent? Dent externa C.

0. De SS. Trinitate.

1. Deus, pater piissime, 4. Da simplicem prudentiam


Petenda nobis suggere Et caritatem fervidani.
Et digna postulantibus Qua certius signaculum
Ne differas diutius. Non est tibi placentium.

2. Da cor profunde poenitens 5. Te pollicentem credimus,


Cum lacrimarum flumine, Quod haec prius quaerentibus
Quo diluantur omnia Addantur, nitro cetera,
Verenda conscientiae. Quaecunque restant, commoda.
3. Auge fidei gratiam 6. Honor sit atque gloria
Statuque firma perpeti, In sempiterna saecula
Ut non vacillet impetu Tibi patri cum filio

Nee Antichristi pessimi. Et spiritu paraclito.

„Officium BMV. cum multis laud ibus ac novis orationibus impressum per
Benedictum Dulcibellum Carpensem in Castro Lauro Curtis majoris Anno
1503. Idibus Martii."

7. De SS. Trinitate.

Lux saeculorum, 2. Te invocamus,


Lux angelorum, Te adoramus,
Vita sanctorum, Te glorilicaraus
Spes beatorum, Toque laudamus,
Pater immense, Pelle languorem,
Fili praecelse, Praebe mcdelani,
Spiritus ahne. Confer salutem.
12

3. Gloria patri,
Gloria nato,
Flamini sacro,
Tribus personis
Gloria compar
Nunc et in aevum.
Orat. ms. saec. ^^/is. Cod. Bruxellen. 10 812 — —
6, In Strophe 3 scheint
eine Verszeile zu fehlen.

8. De laude Del.

R° Benedictus Dominus,
Christus, Dei ülius.

1. Ante saecula et tempora 9. Jonam missum in fluctibus,


Et coelorum sidera Alvo Ceti conditum,
Patris ore prodiit, Salto piscis inmani
Dens qui est ex Deo. Quis ad lit s protulit?

2. Benedictus Abraham 10 Karcer Joseph clauserat,


Cum offerret filium, A falso testimonio
Paricida quis piam Mystica per somnia
Justam dedit hostiam? Quis potenter eruit?

3. Canticum canentibus 11 Lugentes fratrem pie


In Camino flamm eo Martha atque Maria
Tribus una vox erat, Ad sepulchrum, mortuum
Et ille quartus quis fuit? Quis suscitavit Lazarum?

4. Daniel immitibus 12. Moses in monte arido


Traditur leonibus, Precabatur Dominum,
Nc voraretur morsibus, No periret populus;
Clausit ora quis feris? Legem ei quis dedit?
5. Et Susannae castitas 13. Noe justo Dominus
Condemnata testibus, Arcam jussit fieri,
Quis, ut verum diceret, Arcae per diluvium
Instigavit puerum? Gubernator quis fuit?

6. Fluctus inter fluentibus 14. Orbata mater unicum


Rectum iter viantibus Deflenteque filium,
Mersis subsequentibus Imperante Domino
Per Moysen quis dndit? Quis jubet resurgere?
7. Goliam in acie 15. Paralyticum jacentem
Praeparantem proelium Tot annorum debilem
Per manus sancti David Exspectante populo
Saxo in fronte quis ferit? Ambulare quis fecit?

8. Heliam in eremo 16. Quinque milia vir um


Longo vitae tempore Exceptis mulieribus
Corvis deferentibus Quis de quinque panibus
Sacro pane quis pavitV Pavit et duobus piscibus?
— 13 —
17. Rcgique Ezccliiac 20. Uox in Rama audita est
Jmminentc transitum Lamcntante parvulis,
Super vitac terminum Lactantium quoque infantum
Quis addit annos quindecim? Quis coronavit postmodumV
18. Samaritana mulier 21. Xristus per paradisum
Dum staret ad put cum Deambulans meridie,
Et relicta hydria, Adam praeceptum transgredi,
Aquam ei quis petit? Quis jubet terram colercV

19. Tiberiadi in mari 22. Ymnum canebant angeli


Piscantibus apostolis Resurgente Domino,
Pleno rete piscium, Ascendente in caelis,
Tractor ille quis fuitV Ad dextram patris quis sedet ?
23. Zelotis Deus pater
Post quadraginta diebus
Misit ad apostolos
Paraclitum spiritum.
Cod. Bruxellen. 8860—67. saec. 10. in. 10, 4 potenter effic-it. — 16, 3
De qninquc panibus. — 16, 4 Quis pavit et. — 17,In der
4 annis. — 21, 1
Hs steht ph; davor hat der Kul:»ri('ator S gesetzt, was Spiritus giebt; das
Alphabet fordert aber X, was Christus ergiebt Da aber X wie S gesprochen
ward, läfst sich allenfalls auch X] h noch als Spiritus auflösen. 22, 3 —
Ascendente.

9. In Yigilia Natalis Doniini.

Ad Landes.

1. Egredere, Emanuel, 8. Sicque lege deposita


Quem nuntiavit Gabriel, Tua simus sub gratia,
Uti sponsus de thalamo Qui aperis diu clausuni
Virginis matris utero Bonis intrandi aditum.
2. Spiritus sancti opere 4. Laus sit patri et filio,

Sine virili semine, Spiritui paraclito,


Ad tuum natalitium Unitati sit gloria
Delens Evae üagitium. Per infinita saecula.

Brev. ms. S. Sophiae Heneventanae saec. ^Vi2. Cod. ^'atican. 4928 A. —


Brev. ms. S. Sophiae Benevcntanae saec. ^^/12. Cod. Neapolitan. VI E 43.
B. —Cod. Wratislavien. I F 236 saec. 15. C. —
AB bezeichnen den Hym-
nus als S. Leonis papae, womit Leo IX. gemeint ist. Einen um drei Stroj)hen
längeren Text bietet Milchsack, Ilymni et Sequentiae I, 6, ohne Angal)e der
Quelle. Von seinen Strophen erweckt die vorletzte Zweifel an ihrer Authen-
ticität.

10. In Nativitate DN.

„Tropho in Nocte ad sanctam Mariam".

1. A solis ortu cardine quadrato


Codi per gyrum, sidera, rotate,
Redemptor quia venit cum salute
Hodie natus.
— 14 —
2. ßonus praedixit Esaias vates:
Ecce, iii Vulva virgo generabit,
Nomen ejusdem quod interpretatur
Nobiscum Deus.
3. Coelo dimissus Gabriel salutem
In Gallilaeam virgini detulit,
Gaudio mundi nuntiare venit
Terris venturum.

4. Dudum jam virgo desponsata erat


Proco famoso annulo pudoris,
Joseph, qui nunquam copula jugali
Corpore gessit.

5. Ec casto degens corpore puella,


Quam sie ingressus angelus compellat
Ave, Maria, gratia plena,
Dominus tecum.
6. Festinus post liaec angelus adjunxit:
Beata eris inter mulieres
Et benedictus fructus ventris tui,

Quae credidisti.
7. Gaudens in verbo sed turbata virgo,
Cogitans, cur sit ita salutata,
Quomodo possunt fieri, quae dicis,
Angele Dei?
8. Hinc adsecutus Gabriel affatus:
Inclitam prolem utero gestabis,
Numinis altus filius vocatur
In sempiternum.
9. Inquiens virgo angelum perquirens:
Quomodo possunt fieri, quae dicis,
Unde hoc sciam? virum non cognovi,
Angele Dei.
10. Karus repente nuntius respondit:
Spiritus sanctus super te descendet
Idcirco, sanctum quod erit, vocatur
Filius Dei.

11. Libens tunc virgo angelo consensit:


Ecce, ancilla Domini sum ego,
Contingat mihi juxta verbum tuum,
Sicut dixisti.

12. Mox Caesar dedit Augustus decretum


Mundus ut totus tomum scriberetur,
Fecit Cirinus scriptionem primus,
Syriae rector.
— IS-
IS. Nam ibaiit omnes, ut profiterentur
Quisquis de sua nempc civitate,
Joseph praegnante cum Maria pergeiis
Bethlehem ad urbem.

14. Opus mirandum atque salutare,


Latior alvus cardine aethrali
Deum, quem coeli capere non valent,
Clausum portavit.

15. Postquam sunt dies virginis impletae,


Partus puellae hominem Deumque
Edidit, parvo jacuit praesepi
Pannis velatus.

16. Quem cum pareret, hac in regione


Yigiles noctu gregem cnstodirent,
lUos extemplo cinxit lux de coelo
Fulgida nimis.

17. Kursus eosdem tremor apprehendit,


Angelus dixit: ponite timorem,
Gaudium vobis nuntio perenne
Terris venisse.

18. Saecula vire fecit qui cum patre,


Natus est Christus de matre,
liodie
Bethlehem in urbe in praesepi jacet,
Hoc vobis Signum.

19. Tunc copiosa angelo adsistens


Desuper missa legio coelestis,
Deo in altis gloriam canentes
Voce sonora.

20. Vociferabant strenue dicentes:


Gloria patri Deo in excelsis
Et hominibus bonae voluntatis
Pax super terram.

21. Xristo jam nato milia sanctorum


Coelum adibant statim angelorum,
Pastores cursim Bethlehem venerunt
Corde gaviso.

22. Ymnum solvamus patri filioque,


Semper qui regnat par cum genitore
Servique formam sumere dignatus
Causa salutis.
— 16 —
23. Zcro Creator solio de sacro
Petiit ima nos nd liberandurn,
Quos hostis dudum rapuit iniquus
Ore cruento.
Grad.
ms. in Verano saec. ^^/ii.
S. Laiirentii Cod. Roman. Angelicns
I) III A.18. — Ein Teildieses AlJCdarius ist in den Hynmaren von Moissac
und S. 8everin als Hymnus in annuntintione HMV. verwendet; vgl. Anal. JI,
80 (B). —
4, 2 Pro quo t'amoso lesen AB, was Anal. II, 1. c. zu Unrecht in
„perquam famoso" geändert worden. 5, 1 Ec aec— haec. =
7, 8 possit = —
A, geändert nach B. —
7, 4 Ang-elus A. 8, 3 Nominis altum AB. — 9, 2 —
potest A. —
9, 4 Angelus A. —
11, 1 angelo conscendit A. 11, 4 8i —
condixisti A. —
13, 2 de sua nempe civitatem A; lies ad suam nempe ? —
14, 4 clausu. —
16, 1 Quod cum pares A. 16, 3 exemplo A. 20, 1 — —
Vociferebant strenuo A. —
21, 2 Coelum adhibent A. 22, 1 salvamus A. — —
23, 1 Zererum creator A; zero sero. =
11. In Circumcisione DN.

1. Cultro secanda saxeo 3. Hoc nomen est potentiae


Tenella Christus membra dat, Novaeque Signum gloriae
Non venit, ut toUat sui Et per quod unum coelitus
Legem pareiitis filius. Datur Salus mortalibus.
2. Parendo legis vincula 4. Tu, Christe, non effabilis
Nobis, lesu, mitigas Imago coelestis patris,
Datoque monstras nomine Da, nil colatur, ni tuum
Tuae favorem gratiae. In omne nomen saeculum.

Hymni, collectae item evangelia etc. imp. Coloniae 1585.

12. In Epiphania Domini.

1 Festiva mundo gaudia 4. Quem tunc Eoi principes,


Reducta solis orbita Reges Arabum nobiles,
In trinitatis nomine Donis honorant mysticis
Laeti colamus carmine. Tanti datorem luminis,
2. Felix dies haec annua, 5. Legalis observantiae
Quae tanta fert solemnia, Aqua tumescunt hydriae,
Cum tale facto r omnium Ut vina fundant dulcia,
Praebet sui vestigium. Haec Signa, Christe, sunt tua.

3. Hie nempe natus virgine 6. Vox ergo patris intonat,


Nostro Dens cum corpore Baptisma proles consecrat,
Novi per ortum sideris Formam columbae spiritus
Se prodidit mox saeculis. Sumit sacer paraclitus.
7. Sit trinitati gloria,
Honor, potestas inclita,
Uni Deo per omnia
In saeculorum saecula.
Cod. Sangallen. 898. saec. '*^/ii. Der — Hymnus ist von Berno von
Reichen au, unter dessen Werken er steht. — 6, 2 prolis Hs.
— 17 —
1.3. In Epivhaiiia I)N.

Ad Nocturniirn.

1. Nato Mariae tilio 6. Per stellam magi ambulant,


Apparet Stella populo, Dum Bethlehem pervenerant,
Quae dicit Christum Dominum Intrantes domum pueri
Regnare in perpetuum. Adorant regem saeculi.

2. Quam magi dum adsi)iciunt 7. Mystica portant munera


Natumque regem sapiunt, Mox Christo placabilia,
Jerosolymam properant l'hure signantes Dominum
Et tunc Herodi nuntiant. Et sacerdotem maximum.
3. Turbatus erat perfidus 8. Dant aurum regi saeculi,
Herodes impiissimus, Mortali myrrham homini,
Timens, ne regnum perderet, Salutant i)arvum filium,
Quod puer natus tolleret. Deum ac regem omnium.
4. Confestim dicit regibus 9. Admonet eos visio,
Ab orientis partibus: Ut redeant cum gaudio,
Ite, puerum
videte Per viam vero aliam
Et nuntiate postmodum. Revers! sunt ad patriam.
5. Ut ego, quando venero 10. Gloria tibi, Domine,
Dictumque regem videro, Qui apparuisti hodie,
Adorem tunc infantulum, Cum patre et sancto spiritu
Quem dicit Stella genitum. In sempiterna saecula.

Uiev. ms. Franciscarl. saoc. 13. Cod. Seilen. F VIII. 1. A. — Psalt. ins-.

Mutinen.sc saec. 14. Cod. (Japit. Mutiucn. (). II N. 5. ß.

14. In Transdffnratione DN.

1. Verbum patiis altissimi Da nobis, licet parvulis,


(ligas et invictissime, Rcdemptis tamen servulis,
Non unius substantiac, Non qualicunque pretio,
ünum cum patre gloriae, Sed sanguinis commercio,
2. Apostolorum principi Quando per igncm veneris
Cum tiliis tonitrui Ad judicandum saeculum,
In majestate fulgida Ne nos cum hoedis statuas,
Visus sub nube lucida. Sed agnis jungi facias.

3. Quem currus tulit igneus, 7. Ut cum supernis civibus


l'it legitVr oximius, Tuis vacantes laudibus
Dum conferentes numcrant, Devotionc sedula
Quod complecturus fuerat, Canamus in perpetuum :

4. Vocis tuba terribilis 8. Sit Deo laus ingenito


Do nube tonans sonuit : Simulque unigenito
llic est dilectus lilius, Cum spiritu paraclito
In quo mihi complacuit. Per intinita saecula.

Cod. Ambrosian. Jl 1() iiif. add. saec. ^^,ii. (ciuii nouniis).


Drovos, Hymui Inediti. II.
18 —
15. In Traiisliguratioiie I)N.

1. Suninii tonantis tilius 3. Moiitis ascendens verticem


Non despexit propitius Dignatus est ostendere,
Fragile genus hoiniimm, Nostrae carnis substantia
Quod dcceperat diabolus. Quanta polieret gratia.

2. Advenit tectus corpore 4. Jubet pater sanctissimus,


De Sacra sunipto virgine, Ut audiamus filium,
Opus istud niirabile Dignetur dare gratiani,
Stulti spreverunt homines. Qui pia dedit moiiita.
5. Sit tibi, Christe, gloria,
Qui facis mirabilia
Magna et inscrutabilia
Per cuncta semper saecula.

Cod. Ambrosian. H 46 inf. add. saec. ^*^/ii. (cum neumis).

16. In Transliguratione DN.

Ad Nocturnum.
1. sator rerum, reparator aevi,
Christe, rex regum, metuende censor,
Ad preces nostras pariterque laudes
Adspice gratus.
2. Noctis, en, cursu tibi vota laudum
Pangimus, praesta, tibi sint ut apta,
Nosque concentu refove perenni,
Luminis auctor.
3. Inter Eliam Moysenque vates
Ut jubar solis facie refulgens,
Candida veste nivis instar albae
Tu micuisti.
4. Tu Dei patris patre teste proles,
Tuque sanctorum decus angelorum.
Tu mundi salus, via, virtus, proles
Crederis esse.
5. Gloria, virtus tibi sit, creator,
Qui cuncta solus retinens gubernas,
Regni in throno sine fine regnans.
Trinus et unus.

Diurn. ms. Emmeramense saec. 14. Cod. Palat. Vindobonen. 1968. A. —


Brev. ms. saec. 12. Cod. Palat. Vindobonen. 1826. add. saec. 13. B. Brev. —
ms. Admontense 746 a. anni 1439. C. —
Brev. ms. Aquilegiense saec. 15.
Cod. Semin. Brixien. s. n. D. —
Brev. ms. Marchianense saec. 14. Cod.
Duacen. 143. E. —
Brev. Cabilonense imp. Lugduni? 15** F. 1, 4 gratis —
A. — 2, 1 Noctis incursu A. —
2, 3 perennis A. 4, 2 Cum sis sanctorum —
A. — 0. 3 in throno fehlt A. —
Dies Lied ist ein Auszug aus dem Anal. II,
— 19 —
57 mitgeteilten, wobei «inio^e Veränderung-en namentlich in 8tr. o angebracht
sind. Diese Str. liest der kurze Hymnus immer wie vorstehend, der lang«;
stets wie Anal. II 1. c. ^'gl. Werner, Die ältesten Ilymnensammlungen von
Jvheinau No. XXIII. —
Der längere Hynmus rindet sich u. a. noch in folgenden
Quellen: Brev. ms. S. Sophiae Beneventanae saec. ^Vi2. Cod. Vatican. 4928.
Hymn. ms. saec. 10. Cod. Casiuen. 506. Hymn. ms. S. Severini Neapolit.
saec. ^*^/ii. Cod. Vatican. 7172. Hymn. ms. S. Severini saec. ^^lii. Cod.
I'arisin 1092. Psalt. ms. saec. 12. Cod. Neapolitan. VI F 2. Brev. ms. H.
fSavini in Levitania saec. 14. Cod. Tolosan. 70. Brev. ms. Diense saec. 15.
Cod. Gratianopolitan. 134. Brev. Forojuliense imp. Tauriuis 1495.

17. In Transliguratione DN.

1. Salvatoris eximii 3. In majestate claruit,


De festis sui filii, In trinitate apparuit,
Qui trinitatem colimus, Cum inter duos Dominus
Fideliter quam novimus. Vates in monte visus est.

2. Pater vocavit coelitus 4. Tres aderant discipuli.


Suum dilectum filium, Jam testes tidelissimi,
Quem obumbravit coelitus Trinitatis deificae
Sancti splendor divinitus. Visionis magnificae.

5. Summo patri ingenito,


Transfigurato filio

Cum spiritu paraclito


Gloria sit per saecula.

Brev. ms. JS. Laurentii Ulciensis saec. 15. Cod. Taurinen. Palat. 11.

18. In TransligurationesDN.

Ad Nocturnum.
1. riaec fcstiva solemnitas 4. consortes eximii,
Nobis recurrit annua, Qui bujus tam egregii
Qua prolcs Dei unica Ciarum decus prodigii
Paterna fulsit gratia. Suis viderunt oculis.
2. Perspicuo nam lumine 5. Tu patris nate unice.
Candido tectum podere Cunctos clementer refove,
Christum in aura hac die Qui tuae festum gloriae
Clari viderunt heroes. Devote colunt liodie.
3. quam digna celebritas, 6. Laus patri invisibili,
In qua polorum dignitas Laus ejus sacro tlamiiii
Telluris imjus intima Lausque sit unigenito,
Irradiavit nebula. Orbis terrarum Domino.

r>rev. ms Komano-Augustin. saec. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 544 A. —


Hrev. ms. Komanuiu saec. 15. Cod. Univ. Bononien. B. 1, 2 rocurrit —
aninia B. — 2, 2 Candido secum A. — 2, o in auro A.
20 -
IIK In Traiisli<;iiratioiic DN.

Ad Landes.

1. Spleiulor paternac gloriae, G. Tunc clare l)ei tilium


De lucc luccm profcrens, Paterno testimonio
Ostendit suis liodie, Sciunt et mirabilium
(^)uam felix sit est revcreiis. Adjecto sacriticio.

2. Kcfulsit sol in clipcos, 7. Regratiantur mortui


Mundo claros et aureos, De completo mysterio,
Et montes carne terreos, Quod praedixerunt cernui
Scd divina mente liammeos. De Christi beneficio.

3. Christus est sol justitiae 8. Stupent nimis apostoli


Transfiguratus coelitus, Ac procidunt conterriti
Mira detectus facie Et quasi facti dyscoli
Apostolis divinitus. Loquuntur ut insoliti.

4. Ili sunt et Christi clippei, 9. Hos revocat ad latriam


Defensores ecclesiae Consolator propitius
Ac primates idonei Et ingerit laetitiam,
Christianae militiae. Dum provocat sublimius.

5. Nondum Christum cognoverant 10. Honor, virtus et gloria


Esse Deum veraciter, Transfigurato Domino,
Quem humane tractaverant Qui nos in sua gratia
Con versautem humiliter. Conservet sine termino.

Brev. ms. Romano-Augustiii. saec. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 544. A. —


Brev. ms. Komaniim saec. 15. Cod. Univ. Bononien. 2676. B. 2, 1 —
clipeiis h. — 2,2 clavos B. —
'S, 1 est fehlt AB. 3, 4 Aj^ostolos B. — —
5, 1 Nam tum Christum A; cognoverat B. 6,1 clara B. —7, 1 ßege- —
uerantur A. — 8, 1 Stupentes A. —
9, 1 revocant B, ad atria A.

20. In Transfiguratioiie DN.

In 2. Vesperis.

1. Lumen verum de lumine, 4. Sedet unus ad dexteram


Christe, redemptor omnium, Et ad sinistram alius,
Fac nos in tuo nomine Dat partem quisque liberam,
Cives dignos coelestium. Tenet in votis plenius.

2. Immortali effigic 5. Quid facis tabernacula,


Pandisti sanctis gloriam, Simon, in mundo miseroV
quantus dulcor gratiae, Fac tuis habitacula
Quantus fervor ad patriam. In loco coeli prospero.

3. Ecce, quod relinquentibus 6. Haec nubes indicat


tibi

Cuncta dabis finaliter, Patris gerens imperium,


Ecce, quod laborantibus Quae Christum cunctis praedicat
Red des justis feliciter. Dilectum ejus filium.
21 -
7. Scito ergo, quod loqueris, 9. Per Johannem ad gratiam
Nee turbent mirabilia, Elcctuni vocat populum
Tu Caput gregis diceris, Et inducit per latriam
Et te decent magnalia. Ad supernorum pabulum.
8. Per te Deus illuminat 10. Sit laus, honor et gloria
Caecitatem errantium, Transfigurato filio,

Per Jacobum exterminat Per quem regnat laetitia,

Foeditatem peccantiuiü. Salus et benedictio.

Brev. ms. Romano-Augustin. saec. 15. Cod. Vaticau. Ottobon. 544. A. —


Brev. ms. Romanum saec. 15. Cod. Univ. Bononien. 2676. B. 1 2 —
Christus B. —
2,2 sanctus B. 2, 3 dulcio B. — 2, 4 ad gratiam A. — — ,

3, 1 quid B. —
3, 3 quid B. —
4, 1 .Sedet vivis B. 4, 2 aliis B. 4, 2 — —
Dat i);itrcm B. —
5, 3 tuis tabcrnacula A. 6, 3 Quem Christum A,— —
7, 1 ({uid B. —
8, 1 illuminet A. —
8,3 exterminet A. 10, 3 laetitiam —
li. — 10, 4 Laus et.

21. In Traiisliguratioiie DN.

Ad Landes.

1. Amor Jesu dulcissime, 3. Splendor paternae gloriae,


Quando cor nostrum visitas, Incomprehensa bonitas,
Pellis mente caliginem Amoris tui copiam
Et nos reples dulcedine. Da nobis per praesentiam.
2. Quam felix es, quem satias, 4. Gloria tibi. Domine,
Consors paternae dexterae, Qui apparuisti hodie,
Tu verae lumen patriae, Cum patre et sancto spiritu
Quod omnem sensum superat. In sempiterna saecula.

Brev. Carthusiense imp. 1587.

22. In Transliguratidiie D\.

1. Plaude, coeluni, terra, plaudc 3. Victor ille Pharaonis


in diei gaudio. in decore cernitur
Qua percnnis voce patris Et propheta, quo vocante
indicatur tilius ignis hostes devoiat,
Et refulget gloriosus Christe, tecum de ferenda
rex supremus gloriae. morie verba conferunt.
2. 'l'res apostolos magistcr 4. Ecce, vox de nube: natus
scgregatos cvocat iiic mcus dilectus est,
In cacumen montis alti Ille nie placabit orbi,
et coruscat gloria, hie placebat unicus,
Vcsto Jesus fulgot alba, llunc habonteni verba vitae
vultus instar solis est. cor ei auris audiat.
— 22 -
5. Ungis intus, Christe, Petrum, 6. Sempiteriia sit beatae
ecce, quam te diligit; trinitati gloria,
Unge dulci nos amore, Aequa patri filioque
mitte guttam patria, laus sit et paraclito,
Qua refectos post laborem Unius trinique nomen
fönte toto rcpleas. laudet universitas.
Hynni. ms. Sanclensis s, n. saec. 15. add. saec. 16. — Mel. Fange lingua.
23. In Quadragesima.

1. Omnis chorus ecclesiarum


Claro modulamine vocura
Dulcem sonat ocius hymnum,
Pangant simul astra polorum.
2. Instant, ecce, quater decem
Soles merito recolendi,
Quorum Dens exstitit auctor
Hominumque Dei mediator.
3. Hujus Moysi vel Eliae
Numeri placuere figurae,
Sub quo pie se macerando
Dominum coluere precando.

4. Hinc turmula Christ icolarum,


Imitans sacra vota priorum,
Nunc parcius utitur escis,
Ut possit inesse superuis.
5. Quin spernimus ergo quietem
Pigrique soporis amorem,
Ut clamat ab ore propheta,
Noctis meditamur in hora.
6. Nunc, Christe, rogamus ovantes,
Audi tibi vota ferentes,
Sic vox reboetur in alto,
Ut nos placeamus in actu.

7. Sit doxa Deo genitori,


Ejus genitae quoque proli
Ac spiritui simul almo,
Manet hie Dens unus in alto.
Cod. Sangallen. 898 saec. ^^/ii. Verfasser des Hymnus ist Berno von
Reich enau, unter dessen Werken er steht.

24. In Qiiadragesiuia.

1. Ecce, dierum numerus 2. Hoc tempus acceptabile,


Poscit quadragenarius Dies hi salutiferi,
Instare parsimoniae, Ornemus piis moribus
Decimas anni reddere. Jejunium, quod agimus.
^ 23 —
3. Nori victus abstinentia 5. Fraternum nostris cordibus
Sülum (lelectat judicein, Inflammet ignem spiiitus.
Si vinctus liber redditur, Vera legis impletio
Sic commotus placabitur. Est proximi dilectio.

4. Quod abstinenti superat, 6. Praestent pater ingenitus,


Egentis manus capiat, Natus de patre filius,
Largum datorem respicit Utrique compar Spiritus
Summus dator et diligit. Nostris obtentum precibus.

Cod. Sangallen. 433 saec. 'V12.

25. Dominicis in Uiiadragesima.

Ad Vesperas.

1. Christe, lux vera, bonitas et vita,


Gaudium mundi, i)ietas immensa,
Qui nos a morte roseo salvasti
Sanguine tuo.
2. Insere tuum^ petimus, amorem
Mentibus nostris, fidei refunde
Lumen aeternum, caritatis äuge
Dilectionem.
3. Tu nobis dona fontem lacrimarum,
Jejuniorum fortia ministra,
Vitia carnis milia retunde
Framea tua.

4. Procul a nobis perfidus absistat


Satan, a tuis viribus confractus,
Sanctus adsistat spiritus a tua
Sede dimissus.
5. Gloria Deo
sit aeterno patri,

Sit scmper, genitoris nate,


tibi
Cum quo aequalis spiritus per cuncia
Saecula rcgnat.

JJrov. ms. Cavense XIII in. Cod. Caven. 27.

20. De Passioiie DN.

Ad Vesperas.

1. Da, pater omnipotens, da, coeli maxime rector,


Ut prosit nati passio sancta tui.

2. Utile Christum pro nobis tanta tulisse


sit

Horrcndumque genus sustinuisse necis.


3. Cui gens sacrilega poenas infcrre nefandas
Insonti ausa fuit, verbera saeva dare.
— 24 -
4. Illc lioniinum stirpcm rapuit de faucibus Orci,
Pro nobis voluit vubiera diia pati.

5. Sublimi vetercs purgavit sanguine culpas,


Ut fragile humaimm scandat ad astra genus.
6. Spinea serta tulit salvator et hac ratione,
Ne genus humanuni tartara ad ima ruat.
7. Atque ideo patulis manibus divina potestas
In cruce pendebat; gloria summa Deo.
Brev. ms. Trebonense saec. 15. Cod. Prägen. VI F 20. A. Brev. —
Misneiise Lipsiae 1502. B.
inip. — üiurn. Misnense imp. Lipsiae 1511. C.

27. De Passione Domini.

Ad Completorium.

1. Sancta Dei genitrix, moesta comitata cohorte,


Ad nati venit tristia fata sui.

2. Ad quam natus ait: Mulier, tua cura Johannes


Hie erit atque decus praesidiumque tibi.

3. Caro discipulo dixit: solabere Mariae,


Deinde tuam, quae jam multa dolenda tulit.

4. Succubuit postquam vocem cognovit alumni,


Pectora contundens cum nimio gemitu.

5. quantos illic mater dilecta dolores


Passa est, hoc etenim dicere nemo potest.

G. Ncc poterit quisquam digna ennarare loquela,


Quam carus matri lilius ille fuit.

7. Illius ingentes dicamus carmine laudes,


Quae populis pandit prima salutis iter.

8. Ergo piae matri sit laus et gloria, cujus


Ipsa libens subiit viscera casta Deus.

Brev. ms. Trebonense saec. 15. Cod. Prägen. VI F 20. A. —Diurn.


Misnense imp. Lipsiae 1511. B. — 3, 1 solabete A, — 3, 2 Exinde tuam
B. — 6, 2 filius ipse C.

28. Tempore Passionis.

Ad Completorium.

1, Qui noctis in silenlio 2. Dum sub tenebris circuit


Te, Christo, morti devoves Quaerens leo, quem devoret,
Et immolandus traderis, Quos in dolore parturis,
Noctis quietem consecra. Nunquam relinque filios.
— 25 —
3. Armis crucis nos indue, 4. Te, summa Deus trinitas,
Hostis quibus repellitur, CoUaudct omnis spiritus,
Et, ne labet victoria, Quos per crucis mysterium
Adesto dux in proelio. Salvas, rege per saecula.

Hymn. ms. Sanctensis s. n. saec. 15. add. saec. 16.

20. De Passioiie Christi.

1. Audite omncs gentes 10. Kapite posuerunt


Et dicite prudentes Spineam coronam,
De passione Christi, Vestem diviserunt
Per quem redempti estis. Et alapa caederunt,
2. Benignus est et Clemens, 11. Lignis ex duabus
Qui se exinanivit, Crucem fixerunt clavis.
Dum formam servi accepit Quam Simon tunc portabat,
Et saeculum redemit. Qui Christum cruciavit.
3. Consilium jam factum 12. Mixtum fei et acetum
Testem adducunt falsum, Spongia miserunt,
Christum volunt damnare, Arundinem arripuerunt
Qui venerat salvare. Potando porrexerunt.
4. Ducitur salvator. 13. Noxius Pilatus
Ut impiis tradatur, In vocem excusatus
Quem Judas tradidit reus Aqua manum lavavit
Propter triginta argenteos. Et Christum cruciavit.

5. Emerunt salvatorem 14. Orat pro inimicis,


Per Judam traditorem, Quod faciunt, nesciunt,
Vendilus est per zelum Pro impiis oravit
Deus et homo verus. Et patrem invocavit.
6. Formator cunctae gentis 15. Percussus est in latus
Emptus ad invidentes Dominus salvator,
Pergit adimmolandum, Lympha, aqua manavit
Ut agnus ad tondendum. Et mundum restauravit.
7. Genus ut serpentis 16. Qui omuia creavit,
Judaeorum stirpes, Mortem non dubitavit,
Qui Christum negaverunt Transeat a me calix
Et mortem tradiderunt. Iste, si tieri potest.

8. Hoc videns Petrus tiebat, 17. Redemerunt vinctum


Quem Christus jam dicebat, Unum in diem festum,
Arrcptum suum gladium Barrabam dimiscrunt
Malcho aurem abscidit. Et Christum tenuerunt.
9. Judas, reus mercator 18. Suspensi sunt latrones
Et impius falsator, Cum Christo salvatore,
Osculum Signum dcdit, Dismas abluit tidcm,
Quaudo Christum tradidit. Gesmas fuit crudelis.
26 —
19. Ter negavit Petrus, 21.Xristus, vocatus unctus,
Christus ut non novetur, Rex regum super cunctos,
Ut hoc adimpleretur, Mortuus et sepultus
Quod illi fuit dictum. Et nos redemit cunctos.
20. Ut homines salvaret, 22. Yecit quem praedixit,
Se voluit tradere A mortuis surrexit,
Et sanguinem fudit, Ad inferos descendit,
Mundi peccata abluit. Quod condidit, redemit.

23. Zelus bonus et magnus,


Christus passus ut agnus
Surrexit de sepulchro,
Vivus ascendit sursum.

Cod. Bruxellen. 8860 — 67. saec. —


Rundreim nach jeder Strophe
10. in. :

Jam Christus resurrexit. —


2 Lies dicite?
1, 3, 2 Testes. — 3, 3 —
Christus velli damnare. —
4,1 salvatur. —
4, 3 Lies tradit? 4, 4 ar- —
genteus. — 5,1 Judas. —
6, 1 cunctis. —
6, 3 Perge ad. 7, 2 zu —
sprechen estirpes. —
6, 4 Zu ergänzen dem Sinne nach ad. Über das Fehlen
der Präpositionen vgl. Anal. VII, 14 Nr. 7. —
8, 4 Malchum aurem ab-
scondit. —10, 2 Spinea Corona; zu sprechen espineam. H, 2 clavus. — —
12, 1 Mixto. —
12, 2 Sprich espongia. —
12, 3 harundinem. 12, 4 Putando. — —
13, 3 lavabit. —
15, 1 lata. —
15, 4 mundo. —
18, 3 Lies: Disma [lijabuit
fidem, oder Dismam abluit fides. —
18, 4 Gestas. 19, 4 ille — 20, 1 salvare. —

30. Feria Quinta Majoris Hebdomadae.

Ad Mandatum.

1. Quo amor est et Caritas, 4. Verba Jesu hoc hortantur:


Ibi est Christi pietas, Ubi duo vel tres fantur
Cujus amor et passio De me, horum sum medio,
Facta nostra salvatio. Hos ducens sine taedio.
2. Jucundemur exsultantes, 5. Congregemur mente pura
Christum timendo amantes Profugata lite dura,
Et nos ex corde sincero Cessent maligna jurgia,
Diligamus semper vero. Sic Christi adest curia.

3. Qui non habet caritatem, 6. Caritas est summum bonum,


Christo aptat vanitatem, Trinitatis amplum donum,
Quam sectatur invidia, Per quam nova et antiqua
Mors, luctus et miseria. Involvuntur Christi plica.

7 Da nobis, rex Jesu Christe,


Ne nos damnet mundus iste,

Ad te ducem confugere
Et tecum semper vivere.

Direct. chori Hallense ms. anni 1532. Cod. Bambergen. Ed. VI 3.

Mit der Auischrift: „Mandatum novum". Vgl. Anal. XII, Nr. 27.
— 27 —
31. Sahbato Sancto.
Ad Fontem.
1. Audite vooem liymni 5. Kandidati jam estis,
Et vos, qui estis digni, Chrisma peruncti estis,
In hac beata nocte Hysopo emundati,
Descendite ad fontes. Ad fontes vivos renati.

2. Currite sicut cervi 6. Mundate corda vestra,


Ad fontes vivos verbi, Ut crescat fides vestra,
Bibite aquam vivam, In ipsa permanete,
Habetis plenam vitam. Seraper Deum timete.

3. Donatur nobis Signum 7. Ex Aegypto venerunt,


A salvatore dignum. Qui mare transierunt,
Qui pependit in ligno, Virtutes cognoverunt
Tradidit nos baptismo. Et laudes cantaverunt.
4. (jaudete baptizati, 8. (jloria tibi, Christe,
A Christo coronati, Qui regis nos benigne,
Albam liabetis vestem, Tu miserere nobis,
Chrisma peruncti estis. Qui passus es pro nobis.
Grad. ms. saec. 11. Cod. Capit. Mutinen. O 1 N 13. ^Nlit Mel. und —
folgender Notiz Hoc cxpleto incipit omneni rituni baptismi pabulum, quous-
:

que Stella in coelo apparuit. Visa Stella incipit tertia litania; ter pronuntiatur
terque respondetur. —
1,3 Bibete. —
3, 1 Donator. —
3, 2 Ad salva-
torem. —4,2 Ad Christo. —
5, 1 fehlt eine Silbe; jam ergänzt. 6» 4 —
Eine Silbe zu viel; lies nati? —
6, 2 vestras. —
6, 3 ipsum. 8, 2 regis —
hanc, über letzterem nos.

32. De Vulneribus DN.


Ad Vesperas.

1. Fange, lingua, gloriosa 4. Veneremur Christi mire


Vulnerum solemnia, Praeclaram potentiara,
Mentis cedant nubilosa, Qui veternam mortis dirae
Sercna sint omnia, Mutavit sententiam,
Ut laudentur amoenosa Pristinam filiis irae
Summi regis Stigmata. Reddens innocentiam.
2. Pessumdata luctuosa o. Redemptori laudum vota
Crucis ignominia, Reddant cosmi climata,
Vivae carnis triumphosa Stigmatum cruore Iota
Receptae laetitia Per tanta cliarismata,
Quina sibi speciosa Jubilando solemnizet
Servavit monilia. Nova psallens dragmata.
3. Corpus vere suscitatum 6. Laus aeterno genitori
Praebuit palpabile, Et coaevo tilio,
Non tigura simulatum Laus amborum unitori,
Phantasiae simile. Pneumati salvitico,
Rcsurrcctionis gratum Cujus gubcrnatur mundus
Munus dat crodibile. Dulci boniticio.
— 28 —
Brev, ms. Fredeslaricnse saec. 13. Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 139.
add. saec. 14. A. — Brev. ms. Fredc.slaricmse .saec. 14. Cod. Casselan. Ms.
theol. Fol. 146. add. saec. 14. 15. —
Antipli. ms. Fredeslaricnse saec. 14.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 129. C. —
Antiph. ms. Fredeslariense saec. 14.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 124. 1). —
Brev. ms. Carmelitarum saec. 15.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 38. E. 1 —
4 sint fehlt B.
, 2, 1 Pessum —
luctuosa dat E, Inctuosa data B. —
2, 5 Communia sibi E. 3, 3 stimu- —
latum E. —3, 6 dat terrihile B. —
4, 3 Qui aeternam C. 5, 2 Keddunt —
E. —5, 3 Stigma B. —
5, dograata B. —
6, 3 unctori BE.

33. De > ulneribus DN.

Ad Nocturnum.

1. Fit porta coeli pervia 2. Ab hostium formidine


Per pretiosa vulnera, Et noxium phantasmate
Quae filius altissimi Et a morte perpetua
Tulit pro vita saeculi. Nos tua salvet gratia.
3. lux beata trinitas
Et Simplex una deitas,
Aeterne rex altissime,
Nos jungas coeli curiae.

Brev. ms. Fredeslaricnse saec. 13. Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 146.
add. saec. 14. A. —
Brev. ms. Fredeslariense saec. 14. Cod. Casselan. Ms.
theol. Fol. 139. add. saec. 14. B. —
Antiph. ms. Fredeslariense saec. 14.
Cod. Casselan. Ms, theol. Fol. 129. C. —
Antiph. ms. Fredeslariense saec. 14.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 124. D. —
Brev. ms. Carmelitarum saec. 15.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 38. E.

34. De Vulneribus DN.


Ad Laudes.

1. Vexilla regis prodeunt, 3. salutaris hostia,


Fulgent praeclara vulnera, Pcrlustrans cordis intima,
Quae caro Christi pertulit, , Quae concitas in jubilum
Dum mortem crucis subiit. Praecordia fidelium.
2. Byssina stola principis 4. Triumphalis, spectabilis
His purpurata flosculis, Et virtus admirabilis,.
Qua redimitus hostiam Christus pro peccatoribus
Patri libat pacificam. Tot tritus est vulneribus.

5. Adoremus salvifica
Superni regis Stigmata,
Praesentis festi gaudia
Recolendo per saecula.
Brev. ms. Fredeslariense saec. 13. Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 146.
add. saec. 14. A. —
Brev. m.s. Fredeslariense saec. 14. Cod. Casselan. Ms.
theol. Fol. 139. add. saec. 14. B. —
Antiph. ms. Fredeslariense saec. 14.
Cod. Casselan, Ms. theol. Fol. 129. C. —
Antiph. ms. Fredeslariense saec. 14.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 124. D. —
Brev. ms. Carmelitarum saec. 15.
Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 38. E. —
2, 3 redimitis BE. 3, 1 salutaris —
praecordia E. —
4, 1 O principalis spectabilis B. 4, 2 Ut virtus B. — —
5, 4 Kecolenda per gaudia E.
29 --

85. De Crace DN.


1. crux avc sanctissima, 6. crux solc splendidior,
Spcs iiostra nobilissima, Omni melle suavior,
Salus mundi verissima, Tu amore praeclarior
Omni laude dignissinui. Et balsamo fragrantior.

2. In tc Jesus dulcissimus 7. bona crux amabiiis.


Pepcndit nmantissimus, In cunctis delectabilis
Rcx noster invictissimus, Et portus vcnerabilis
Per quem salvari cupimus. Ac valde honorabilis.

3. Qui tc portare voluit 8. crux, decor et gaudiuiii,


Et stans in cruce doluit, Sapor et odor cordium,
Cujus amor apparuit, Piae mentis solatium,
Pro nobis dum occubuit. Et dulcc refrigerium.

4. crux plena dulcedinis 9. Amor crucis eximius


Et summae pulchritudinis, Nos inflammet interius,
Aspersione sanguinis Nihil sit nobis dulcius,
Mundificans cor hominis. Quam crucifixus Dominus.

5. Qui tc laudare nititur 1 0. Sit crucifixo gioria,


Et dulciter complectitur, Cui benedicant omnia,
Beatus, qui tc sequitur, Sibi virtus, imperia,
Donec vivit et moritur. Clara laudum praeconia.

Orat. ms. S. Servuli Veuetianim saec. 15. Cod. Marcian. L III 32.
(), 3 Tu amor es. — 8, 4 fehlt eiiu; Silbe; et ergänzt.

3G. De Corona DN.


Ad Nocturimm.

1. ('ongressae Sion tiliae, 5. Ncc vanc tarnen pungitur


Sertum videtc gloriue, Spina, qua dum contigitur,
Quod tradidit ecclesiae Aerumna culpae luitur,
Sponso mater pertidiae. Et gratia revertitur.
2. Omissa spina criminis 6. Amoris magni speculum
Spinam pensatc numiiiis, Redemptionis populum,
Conum pungenlem capitis Refectionis poculum
In forma diadematis. Spinae produxit jaculum.
3. Res mirae legis veteris 7. Devotis ergo faucibus
Latent in arca foederis, In Spinae foraminilms
Cujus labrum si vidcris, Moreris, homo, trucibus
Coronam hanc amplectcris. Lac sugens ex sanguinibus.
4. Ornat ur autem regio 8. Ex quoque poteris
(juibus
Forma teres mysterio, Haurire vinum, sceleris
Christus de jure i)atrio Punctuum memor vulneris.
Judae successit solio. Cum puncto dum comimngeris.
— 30 —
9. In altis patri gloria
Pro iilii victoria
Cum Spiritus concordia
Per infinita saecula.

Brcv. ms. Cisterciense saec. 15. Cod. Darmstadien. 1088.

37. De sancta Lancea.


Ad Tertiam.

1. Christus nos pascit corpore 3. Vulnus et cruor corporis,


Et inebriat sanguine, Medullarum concussio,
Qui pro nobis accipere Christus in ara placide
Mortem decrevit pridie. Pro nobis planxit hodie.
2. Beata spes mortalium 4. Verum pascha et transitus
Verumque nostrum gaudium, Pastor ovium [factus est],
Christus in cruce cithara Ovem reducens perditam,
David canit hymnidice. Quam diu sie quaesierat.

5, Gloria tibi, Domine,


Pro nobis passo pridie.
Cum patre et sancto spiritu
In sempiterna saecula.

Brev. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 415. —


1, 1 Christus servo nos
pascit corpore Hs. — 1,3 Qui pro nobis pridie. —
1,4 Mortem decrevit
accipere. — 2, 2 que ergänzt. —
5, 2 Qui pro nobis pateris pridie.

38. De Clavo DN.

1. Plaudc, turba Senensium, 5. hospitale dominae,


Dono coelesti praedita, Factum es felicissimum,
Bonorum sunt immensium Nostri Jesu reliquiae
Sacrata in te posita. Te reddunt valde in,clitum.

2. Sena, felix civitas, 6. Mercator venerabilis


Civitas dicta virginis, Hie, qui tibi talia
Tua stupenda dignitas Corde devoto attulit,

Implevit omnes gaudiis. Coronetur in gloria.

3. Quia, ecce, quo Franciam 7. In gloria et jubilo


Fecit esse mirabilem, Pleni Senenses concinant,
Clavus Christi in gloriam Et gratiarum actio
Tibi inaestimabilem. Et opera permaneant.
4. cum quam grandi studio 8. Renoventur in spiritu
Helena sancta circuit, Religiosi sedule,
Habere, quod cum gaudio Crucis Christi intuitu
Sena teuere meruit. Sint in devoto plangere.
— 31 —
9. Clavus corda cTudelium 11.0 mater beatissima,
Scindat et reddat avida Tuac sanctae reliquiae
Ad pium desiderium Implent corda laetitia,
Et ad plangenda vulnera Cunctae liquescunt animac.
10. Christi, in cujus nianibus 12. Et pro sanctis apostolis
Fixus fuit durissime, Simul et pro martyribus
Nee minus in visceribus Civitas est in cymbalis
Suae matris sanctissimae. Cum gaudiis sonantibus.

13. Gloria Deo Domino,


Patri natoque virginis
Cum spiritu paraclito
In aeternum a saeculis.
Cod. Barbarin. XI 95 saec. 15. — 3, 1 lies qui Franciam?

39. De Sepnlchro DN.


Ad Vesperas.

1. Victima paschalis, dulcore Deo specialis,


Qua nunquam Domino dulcior uUa fuit,

2. Est bene tunc frixa, dum carne fuit crucifixa,


Exanime corpus pertulit arca sua.
3. Virginis ut corpus pertransiit ille sepulchrum,
Passibile mater, hoc sine morte dedit.
4. lilaredemptorem pariendo contulit orbi,
Kegnantem coeli subdidit illa polo.
5. Utrobique tamen permansit et Ezechielis
Porta Dei clausa, gaudeat orbis ei.
6. Virgo gerit pugilem, victorem contulit arca,
Incorrupta prior, tumba foetore sine.
7. Gloriasit Domino, qui sacro claruit antro,

Flamine cum sancto laus, decus atque patri.


Brcv. ms. Wratislaviense saec. 15. Cod. C'ivit. AVratisl. M. 1155.
4, 2 Kegnantem coelihus Hs. — C, 2 Et corrupta prior Hs.

40. De Sepnlchro DN.


Ad Completorium.

1. Tumba sacrum novit illud nova claudere corpus,


Alterius virgo postque nee ante tulit.
2. Nobilis tumba, sanctissime Christe sepulte.
Tu benedic, salva, Christe sepulte, juva.
3. Virgo, Dcum placa, quae virgo Deum genuisti,
Tumba malum mina, daemonis abde minas.
4. mors, morte tua mortem bona niortiticasti,
Vita [tumba] tua vivida cuncta facis.
— 32 —
5, Consepeli tibi nos, rcx icguni, Gliriste scpultc,
Consurgaiiius uti laudibus arce poli.

6. Gloria sit Domino, qui sacro claruit antro,


Flamine cum sancto laus, decus atque patri.

Hiev. ms. AVratislariense saec. 15. Cod. Civit. Wratisl. M 1155.


Scliciiit ursprüng-lich wolil nur Divisio des vorhergchoiHlcii Hymnus.

41. In Litaiiiis .Majoriluis.

11° Christe, tuo liberati


miserere sanguine.

1. Aurcm tiectc pietatis 9. Scctis geiiibus misellae


extende dexteram
et Mulieres rugiunt,
Lacrimanti pro pcccatis Kaptis fetibus affectis
et gementi populo. Paganorum lusibus.

2. Animalia, jumenta, 10. Bella desunt nee in nobis,


Coeli volatilia, publice vigilia
Nos praeceduut naturale Nostri nobis adversantur
Observando ordinem. pacis adversarii.

3. Mala, nostris pro commissis ll.Memor esto manus tuae,


Quae meremur, Domine, quod sit homo luteus,
Jam suprema feriendo Testae fragilis ad instar,
Antccedunt tempora. fabricator pulveris.

4. Coclum, terram, mare duo 12. Verberati jam furoris


Atque luminaria virga tui morimur,
Consueta famulari, Quare conteris humanum
denegant obsequia. genus sicut paleasV

5. riura sunt, quam sepeliri 13. Mala nostra superpendis,


valeant^ cadavera. nos aequamur canibus,
Pro foetore mortuorum Misereri si desistis,
moriuntur alii. velut fumus eriinus.

6. (j)ui residui sunt, modg 14. Manus tua nisi parcat,


moriuntur subito nil erit, quod punies,
Fame panis pro peccatis Nibil erit meritorum,
atque pestilentia. quod sit dignum munere.

7. Olim unus famulorum 15. Licet tarde jam conversi


plebis tuae, Domine, totis ad te viribus,
Mille terruit, fugabat His verberibus afflicti
duodecim milia. postulamus veniam.

8. Versa vice paganorum 16. Si, pater, est castigatus,


unus decem milia. miserere filiis,

Pro dolor, et duo pene Te crudelem sustinere


superant ecclesiam. nequit caro misera.
— 33

17. Crucifixe, famulorum 18. Summae sanctae trinitati


da delictis veniam, sit honor et gloria,
Tibi Sit cum patrc sancto Ut laudetur nomen tuum,
spirituque gloria. dona indulgentiam.

Grad. ms. S. Laurentii in Verano saec. ^^/n. Cod. Angelicus B III 18. —
Nach jeder Strophe wiederholt sich der Kundreim. 8,8 Pro dolore duo —
pene. —
13, 2 non ae(iuamur. —
15, 3 His veribus. 16, 1 8ic pater. — —
18, 1 trinitatis.

42. In Ascensione DN.

1. Ascendit in coelos Deus, 4. Uli repleti gaudio


Altissimi proles Dci, Haec audientes conciti
Cujus levatus dextera In urbis altae moenia
Assumptus est in aethera. Se gratulanter conferunt.
2. Stabant. duo illic angeli 5. Hie semper in coenaculo
Albis amicti vestibus, Jejuniis ac laudibus
Qui voce Clara apostolos Vacando sanctum invocant
Affantur his sermonibus: Et praestolantur spiritum.
8. Viri, quid admiramini 6. Et nos tui nunc, servuli
Sursum tuentes sidera? Te deprecamur supplices,
liic Jesus olim sie redit, Ut nobis sancte jugiter
Ut Visus est nunc scandere. Assis favendo spiritus.

7. Deo patri sit gloria.

Brev. ms. San^allense saec. 11. Cod. Sangallen. 387. A. — Psalt. ms.
S. Laurentii SangalK n. saec. 15. Cod. Sangallen. 16. B. 5, — 1 Sic semper
B. — 6, 3 Ut nos sancte A.

43. De Sancto Spiritu.

Ad Vesperas.

1. Gratia tua, spiritus, 4. Sine te nihil possumus,


Praesens sit nobis omnibus, Nos ergo a te poscimus,
Quae corda nostra visitet Ut preces, quas nos fundimus,
Atque in eis habitet. Dignae sint tuis auribus.

2. Expulsis inde vitiis 5. Per te quies sit temporum,


Et Omnibus malitiis Vitae detur solatium,
Ac nostrac mentis tenebris Pacis redundet commodum,
Simul cum immunditiis. Sodetur omne scamhilum.
3. Amator tu paraclite, 6. Praesta hoc, pater optime,
Unctionem tuam mitte Christe, tu nate maxime,
Cordi nostro et animae Atque tu. spiritus alme,
Cum tuo claro lumine. Qui regnas omni tempore.

Orat. ms. saec. 15. Cod. Sano-aHeu. 482. — Aus einem Cursus de S.
Spiritu. — 6, 3 tu sancte spiritus alme Hs.
Drevüs, Hymui Inediti. II.
— 34 —
44. De Sancto Spiritu.

Ad Completorium.

1. Te nunc precainur, Spiritus, 2. Noctem obscuram remove,


Emitte nobis coelitus Omne delictum ablue,
Dona tua et munera Nobis medelam tribue
Ad nostra dura pectora. Jam et in omni tempore.
3. Praesta, pater piissime,
Praesta per almum spiritum,
Sine quo labor deficit
Et nihil dignum efficit.

Oral. ms. saec. 15. Cod. Sang^alleii. 482.

45. De Sancto Spiritu.

Ad Primara.

1. Jam nunc, paterna trinitas, 2. Visum fovendo contegas


Exaudi precesque nostras, Linguamque nostram [dirigas]
Ut in diurnis actibus Et actus nostros ordina
Kos serves. a nocentibus. Cordaque nostra subleva.
3. Illud concede, trinitas
Et indivisa unitas,
Domos regens pacificas
Aetates per interminas,
Grat. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 482.

46. De Sancto Spiritn.


Ad Tertiam.

1. lux, beata trinitas, 2. Sciamus te diligere


Et principalis unitas, Atque mundana spernere,
Dignare cor accendere Mores nostros corrigere,
Atque tibi attendere. Bona aeterna poscere.

3. Illud concede, trinitas.


Orat. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 482. — 2, 1 Ut sciamus te Hs.

47. De Sancto Spiritu.

Ad Sextara.

1. Rector trinns per omnia 2. Absterge omne noxium


Et unus in substantia, Fugaque omne pessimum,
Rege tua ovilia Confer salutem corporum
Daque eis utilia. Veramque pacem cordium.
3. Istud concede, trinitas.

Orat. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 482. — 1, 4 Daque ei Hs.


- 35 -
48. De Sancto Spiritu.

Ad Nonam.
1. trinitas laudabilis, 2. Illumina cor hominum,
Esto nobis placabilis, Absterge sordes mentium,
In Omnibus laudabilis Resolve culpae vinculum,
Scutumque in periculis. Everte moles criminum.
3. Istud concede, trinitas.

Orat. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 482. — 1, 3 wohl verschrieben. —


2, 1 Illumina corda Hs.

49. De Sancto Spiritu.

Ad Completorium.

1. Te deprecamur, trinitas, 2. Artus solutos recrea


Ante noctium tenebras, Mentesque fessas alleva,
Ut pie nobis remittas Noctem quietam nobis da
Omnia mala et culpas. Nobiscumque sit pax tua.
3. Istud concede, trinitas.

Orat. ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 482. — 1, 1 Te Deum precamur Hs.

50. In Pentecoste.

Ad Completorium.

1. Anni peractis mensibus 3. Sic namque filius Del


Tanta recurrunt gaudia, Apostolis spoponderat,
Votisque dudum credulis Celsos petisset cum polos,
Optatus advenit dies. Missurum sanctum spiritum.
2. In quo Spiritus Domini 4. Quod est probatum testibus
Terras replevit gaudiis, Apostolorum vocibus,
Coelestia adventus sui Cum sint diversis oribus
Mundo decurrunt lumina. Variis locuti gentibus.
5. Tante redempti munere
Patris ac nati spiritus
Juges agamus gratias
Deo perenni saeculo.
Brev, ms. Halberstadiense saec. 15. Cod. Wernigeroden. Za. 42. — 3 1,
credula Hs. —
3, 1 Te namque Hs. — 5,3 lugeus agamus Hs. — Vgl.
Stephenson 95.

51. In Festo Corporis Christi.

Ad Vesperas.

1. Ad coenam agni providi 2. Cujus corpus sauctissimum


Et stolis albis candidi In ara crucis torridum,
Post transitum maris rubri Cruore ejus roseo
Christo canamus principi. Gustando vivimus Deo.
a*
— 36 —
3. vere dignii hostia, 4. Quibus vitac substantiam
Per quam Christi vcsligia Hora sui memoriae
Sequentibus laetitia Carnem suam per propriam
Ilic et in poli curia. Subministrat quotidie.
5. Praesta. pater, per tilium,
i^raesta per almum spirituni,
Quibus hoc das edulium,
Prosperum serves exitum.
Brev. ms. Lanoheimen. saec. 14. Cod. Bamberoen. Ed VI 11. add. saec.
15. A. —
Brev. ms. Ebracense saec. 12. Cod. ITcrbipolen. Mp. th. f. 110.
add. saec. ^"*/i5. B. —
Noct. ms. Ebracense saec. 14. Cod. Herbipolen. Mp.
th. O. 9. add. saec. 15. C. —
Hymn. ms. Egmontensis saec. ^"'/le. Cod.
Hagen. X 1. D. —
Hymn. ms. Egmontensis saec. ''*/]5. Cod. Hagen. X 4.
E. — DEbeginnen mit Str. 3.

52. In Festo Corporis Christi.

Ad Nocturnum.
1. fidei mysteriura, 3. QuaesumuSj auctor omniuni,
Mundos, fortes nos efficc, Ut hoc vitae mysterio
Quo intremus in gaudium Ab omni mortis impetu
Trinitatis deificae. Tuum defendas populum.
2. Ut cum sanctis feliciter 4. Praesta, pater, per filium,
Conregnantes i)raeconia Praesta per almum spiritum,
Tibi laudum perenniter Quibus das hoc edulium.
Immolemus in gloria. Prosperum serves exitum.

ms. Langlieimense saec. 14.


Brev. Cod. Bambergen. E'l VI 11. add.
saec 15. A. —
Brev. ms. Ebracense saec. 12. Cod. Herbipolen. Mp. th. f.
110. add. saec. '"^/ir,. B. —
Brev. ms. Ebracense saec. 14. Cod. Herbipolen.
Mp. th. O. 9. add. saec. 15. C. —
Hymn. ms. Egmontensis saec. ^^/ig. Cod.
Hagen. X 1. D. —
Hymn. ms. Egmontensis saec. ^*/]5. Cod. Plagen. X 4.
E. —In ABC Divisio des vorherg-ehcnden Hymnus; in DE mit Str. 3 und
4 des vorhergehenden ein Hymnus ad Laudes. —
2, 2 Conregnantes per
omnia A. —
2, 3 laudum perenuia A.

53. In Festo Corporis Christi.

Ad Laudes.

1. Sacro tecta velaminc 8. Splendor supcini luminis


Pietatis mysleria Laudisquc sacriticium,
Mentes pascunt dulccdine, Cocnam tuam da numinis
Quas satiaut coelestia. Tui post carnis transitum.
2. Sit ergo cum coelestibus 4. Saturatus opprobriis
Kobis commune gaudium, Adhuc cruci configeris
Ulis, quod se praesentavit. Et irrisus ludibriis
Nobis, quod se non abstulit. Crudeli morte plecteris.
— 37 -
5. Tu enim, codi gloria, 6. Cujus cultu memoriae
Lux beata credentium, Dirae mortis supplicio
Kedemptionis iiosiia, Nos de lacu miseriae
Tuarum pastus ovium. Educ, qui clamas: sitio.

7. Praesta, pater, per filiuiii,

Praesta per alinum spiritum,


Quibus das lioc eduliurn,
Felicem dones exitum.

Noct. ms, Cistercieiise saec. 15. Cod. Loiidiueii. Harl. 2880. Das —
Brevier stammt auoenscheinlich aus einem niederländischen Cistercienserinnen-
stifte, wie die Eintragung: domicellae Elisabeth de Bemmel, bezeugt.

54. In Festo Corporis Christi.

Ad Landes.

vere potens victima, 3. Tradis in potum sanguincm


Holocaustorum optima Bene procurans homiiiem
Cunctaque sacrificia Ilic in praesenti gratia,
Perticiens legalia. Ut vivat post in gloria.

Non agnum ueque vitulum 4. Os taugis signi specie,


Nobis offers in pabulum, Cor tangis rei serie,
Immo subcinericiuin Pascis panis in nubilo.
Das panem, corpus proprium Pascas in rei jubilo
5. Honor et laus ingenito
Patri et unigenito
Cum spiritu paraclito
Pro sacramenio tradito

Brev. ms. Speciosae Vallis saec. 14. Cod. Stuttgartien. IIB. I Asc. 150.

55. In Festo De Corporis Christi.

Ad Coinplotoriuin.

1. Ad coenam paschalis agni, 8. veie (ligna hostia,


Qui in mcnsa regis magni Quae daemonia,
spolias
( ibatur a fidelibus, Captivis das remedia
Christo sit laus ab omnibus. Vitae praestando praemia.
2. Cujus corpus crucis ara 4. Gloria tibi, Domine,
Morte sui dum amara, Qui natus es de virgine,
Cruore ejus roseo ('um patre et sancto flaminc
Gustando viviums Deo. Nunc et semper sine tine.

l*salt. vt llymn. ms. Lauroatii Lau> anucn. s;ec. 13. Cod. Lausannon.
S.
V 1184. A. — Oftic ms. BMV.
saec. l-'). Coil. S. Nicohni Friburgcn. s. n.
B. — Brev. Lausanucnsr inip. 1'.09. C. - - Mcl: A solis orUis cariHne A.
— 38 —
56. In Festo Corporis Christi.

Ad Completorium.

1. In suis filiis mater ecclesia


Sinceris mentibus, dulci melodia
Devote recolat haec pia gaudia,
Ut digno laudetur divina sophia.
2. Cum nostrae facta sit salutis hostia,
Quamdiu mundus est, nostra flagitia
Non cessat tollere, operatoria
Est quoque virtutum et liarum gloria.
8. Amoris validi cogente copia
Se nobis reliquit, se dat cibaria
Mentis et corporis, sui memoriam,
Coelestis aditus introductoriam.

4. Pater et filius atque concordia


Aeternae gloriae donet convivia,
Ut sine terraino laudum praeconia
Solvamus jugiter in vera patria.

Brev. ms. Heilsbronnense saec. 15. Cod. Erlangen. 704. A. Brev. —


ms. Heilsbronnense saec. 15. Cod. Erlangen. 796. B. Brev. ms. Lang- —
heimense saec. 14. Cod. Bambergen. Ed VII 7. add. saec. 15. C. Brev. —
ms. Langbeimense saec. 14. Cod. Bambergen. Ed VI 10. add. saec. 15, D. —
Brev. ms. Langbeimense saec. 14. Cod. Bambergen. Ed VII 11. add. saec. 15. E. —
Brev. ras. Ebracense saec. 12. Cod. Herbipoleu. Mp. th. f. 110. add. saec.
^*/i5. F. — Brev. ms. Ebracense saec. 14. Cod. Herbipolen. Mp. th. O. 9.
add. saec. 15. G.

57. In Translatione s. Sanguinis.

1. lapis, Salus hominis, 4. Manus pedesque pateris


flos et fructus virginis, Clavari, tandem lateris
Prae nive candens oreris, Apertione profluit
Prae rosa rubens moreris. Sanguis, qui mundum abluit.

2. Candens ex innocentia 5. Hie cruor lavat crimina,


Rubes ex patientia, Kic coeli pandit limina,
Dum fundis propter hominem Hie cordis sitim terminat,
Septena vice sanguinem. Hie mens virtutes germinat.
3. Tu puer circumcideris, 6. De salvatoris fontibus,
Sudore rubro tingeris, Innocui cum sontibus,
Cruentat flagellatio Haurite, quo mundemini,
Te, demum coronatio. Vivatis, fecundemini.

7. Sit trinitati gloria


Pro sanguinis victoria,
Qui superatis bostibus
Nos coeli reddit postibus.

Brev. ms. Gengibacense saec. 13. Cod. Carolsruhan. Geo. 22. — 5, 1


Sic cruor Hs.
39 —
58. In sancti Salvatoris.

Ad Vesperas.

1. Berithi dum Christicola 4. In Christi contumeiiam


Urbis maneret incola, Uli facit injuriam
Uni colenti idola Et multam verecundiam
Suam locavit cellulam. Hunc accusans praesulibus.

2. In qua cum fit convivium, 5. Qui accusam recipiunt


Tunc unus discumbentium Concilium et faciunt
Videns miratur nimium Et accusatum cupiunt
Salvatoris imaginem. Propter iconam laedere.
3. Et commotus in furia 6. Sit salvatori gloria,
Dicit danti convivia: Cujus iconae Syria
Lege vivens Hebraica Multa fecit opprobria,
Adoras Christi statuam? Et nunc et in perpetuum.
Brev. rns. S. Gratae Pergamen. saec. 'Vic. Cod. Ainbrosiau. T 43 sup.
2, 3 mirantiir. — 3, 3 Hebraea. —
5, 1 Lies Qui ac causam?

59. In sancti Salvatoris.

Ad Landes.

1. Imago patris unice, 3. Ut quondam carne languidos


Tibi psallentes respice, Ligni cruore validos
Tuo rederaptos sanguine Fecisti, sie noscrimine
Ab omni purga criraine. Sancto munda spiramine.
2. In forma primo carnea 4. Tu nostrum gaudium,
esto
Idemque passus lignea, Qui es futurus praemium,
Mundo gaudia
salutis Sit nostra in te gloria
Mandans per crucis praemia. Per cuncta semper saecula.
IJrev. ms. S. Gratae Pergamen. saec. ^^/le. Cod. Ambrosian. T 43 sup. —
3, 4 Sancto mundi.

60. In sancti Salvatoris.

In 2 Vesperis.

1 . Salvator mundi, Domine, 3. Colaphis et opprobriis,


Patris nate de lumine, Flagris et poenis variis
Intende preces supplicum In ligno tunc pro miseris,
Et solve nexus criminum. Ut quondam carne, tunderis.
2. Qui primum propter hominem 4. Nunc, Christe, votis omnibus
Carnis fudisti sanguinem, Tibi grates referimus,
De ligni quoque schemate Tu solita dementia
Sacrato rubes aemate. Nostra dele fiagitia.

5. Sit, Christe, rex piissime,


Tibi patrique gloria
Una cum sancto spiritu
In sempitcrna saecula.
lirev. ms. S. Gratae Pergamen. saec. *^/ig. Cod. Ambrosiau. T 43 sup.
2, 4 aemate = aluctTS. —
3, 4 tonderis.
— 40 —
61. In Sancti Salvatoris.

Ad Vesp. et Laud.

1. Appariiit bcnignitas 4. Sacrae latus imaginis


Oninipotentis Domini, Ferro confossum scinditur,
Noctis illustrans semitas Aquae rivus et sanguinis
Et reddens caecos lumini. Foris ubertim mittitur.
2. Pati dignutur iterum 5. Sanat quoscunque languidos
Rex potens in certamine, Sanguis a ligno proditus,
Ut credat genus miserum In Christi laude fer vi dos
Verbum patris in homine. Reddit lux missa coelitus.
3. Sanctuin Christi persequitur 6. Stupens Judaea natio
Nomen Judaea rabies, Sanctum baptisma suscipit,
Diris flagris afficitur Rectorum generatio
Ejus dulcis effigies. Sic incrementum rapuit.
7. Laus tibi, Christe Domine,
Qui solvis nostra vincula,
Patri cum sancto flamine
In sempiterna saecula.
Brev. ms. S. Trinitatis in Alpibus anni 1455. Cod. Laurentian. Conv.
sup. 512. add. saec. 15. A. —
Breviarium Vallumbrosanum imp. s. 1. et a.
B. —
4, 2 confossus AB.

62. In Sancti Salvatoris.

Ad Nocturnum.

1. Regi superno psallite, 4. Imago Christi ca'feditur


Qui facit mirabilia, Septa Corona spinea,
Et admirantes cernite Ligno clavis affigitur
Salvatoris prodigia. Et perforatur lancea.
2. Dum Judaeorum pessima 5. res valde mirabilis
Beryti saevit concio, Magno tollenda nomine,
Christi quondam durissima Species insensibilis
RenovcUatur passio. Aqua fluit et sanguine.

3. Qui dudum crucifixerant 6. Hie cruor aegros liberat


Aeterni patris filium, A variis languoribus^
Ejus iconam lacerant Christum Judaeis reserat,
Et ponunt in opprobrium. Quos sacris jungit ovibus.

7. Te, summa Deus trinitas,


Collaudet omnis spiritus,
Quos per crucis mysterium
Salvas, rege per saecula.

Brev. ms. S. Trinitatis anni 1455. Cod. Laurentian. Conv.


in Alpibus
sup. 512. add. saec. 15. A. —
Brev. Vallumbrosanum imp. s. 1. et a. B. —
2, 2 Berintlii AB. — 3, 3 iconiam AB, laeserant B. 5, 2 tollendi AB.— —
6, 3 Judaei AB, reserant B.
— 41 —
63. In Apparitione cnjusdam miracali Corporis Christi.

Ad Vesperas.

1. Jesu, Creator orbis et redemptor,


Corporis sacri munera qui praestas,
Tribue nostris animis salutem
Sanguine tuo.
2. Tu nobis vitam praeparas felicem,
Panem et vinum dono tu concedis,
Regis quo nostros et gubernas actus
Plus et raitis.

3. Semper tu nostras illustrare terras


Mentesque summis confirmare signis
Curas et omnes salvos esse tuos,
Quos redemisti.
4. Non fuit nostris saeculis perlata
Fama tarn grandis operis praeclari,
Ut Deus ipse tribuit benignus
Famulis suis.

5. Ut luce sexta creditur venisse


Coelo rex ille, miseratus nostra
Crimina ferre, uterum complere
Virginis almae.

6. Sic nobis demum incarnatus venit


Iterum dare populum salute,
Ferant ut omnes tanto sacramento
Landes immensas.
7. Ergo tu, gaudia qui praestas
Christe,
Vitae praesentis et futurae promis,
Nobis adesto, supplices precamur,
Gratia tua.
8. Ut grates uno pariterque trino,
Totum qui regit et gubernat orbem,
Solvcre queat munere pro tanto
Chorus hie noster.
Brev. ms. Ö. Ambrosii Floreiit. cUiui 1518. Cod. Laurent. Conv. sup. 90.
A. — Offic. ms. S. Ambrosii saec. 15. Cod. Floreut. Magliabecc. Cl. XXXVI.
70. B. — 2, 4 mictis A.
• 1^, —
2 Mentesque suis summis contirmare si magis
A. — 7, 1 gaudia fehlt A. —
8, 8 queant A.

04. In Apparitione cnjusdam miraculi Corporis Christi.

Ad Noctuinuni.

1. Rcrum aeterne arbiter, 2. Ut insignis prodigii,


Noctis nostrae qui tenebras Quod tui colunt famuli.
lllustras tua gratia, Digne possimus agere
Largire nobis vcniam. Puro corde solemnia.
— 42 —
3. Excussa primum mentibus 5. In fide vera dubio
Peccatorum caliginc Vel peccatorum poiidere
Fideque recta ceriiere Depresso nuUo cernitur
Sic decet illam speciem. Figura tarn mirifica.
4. Non unius iniaginis, 6. alma spes credentium,
Sed multiplex objicitur Per sacramenti meritum
Pro vitae sanctae merito Nostra resolve crimina
Et virtutis praeconio. Sortis misertus pauperum.

7. Nos quoque tuae famulae,


Quae tanti sumus hodie
Miraculi participes,
Simus et regni gloriae.

Brev. ms. S. Ambrosii Florent. anni 1518. Cod. Laurentian. Conv. sup.
90. A. —Offic. ms. S. Ambrosii saec. 15. Cod. Florentin. Magliabecc.
XXXVI. 70. B. —
8, 3 Fide quem recta cerne A. —
4, 1 Nunquam hujus
imaginis B. — 4, 2 Vultus plebs obliviscitiir B. —
5, 1 In fide nee dubio
A. —5, 3 nulla B. —
6, 1 O fehlt A. —
7, 1 famulae: San Ambrogio war
ein Benediktinerinnen-Kloster.

65. In Apparitione cuiusdam miraculi Corporis Christi.

Ad Laudes.

1. Optata saeculis surgunt solemnia,


Quae iiova perferunt aniinis gaudia,
Cum haec mirifica nobis sunt praestita
De fönte sancto gloriae.

2. Namque recolitur darum prodigium,


In Christi corpore ostensum largiter,
Quod nos accepimus in fine saeculi
Miro patratum ordine.
3. Monstratur sanguinis figura sensibus,
Carnisque speciem vinum subinduit,
Sic ter convertitur terque dividitur
Trinam in partem veniens.
4. Quae demum trinitas una essentia
Monstrata claruit tanto miraculo,
Redit in pristina conserta cumulum
Novo mutandi genere.
5. Relata praesuli Dei magnalia,
Ornantur optime ampla prodigia,
Ter namque Dominus terret in somniis,
Quod nondum se remiserit.

6. Cunctorum protinus currit frequentia


Tantique muneris tendunt ad gratiam
Ejusque merito narrant insignia
In templo sancto Domini.
— 43 —
7. Te, sancta deitas unaque, poscimus,
Mentes ut abluas, crimina reseces^
Praestes et famulis aeterna praemia
Per cuncta semper saecula.
Brev. ms. S. Arabrosii Florentini anni 1518. Cod. Laurent. Conv, sup.
90. A. — Offic.ms. S. Ambrosii saec. 15. Cod. Florent. Magliabecc. XXXVI.
70. B. — 3, 1 Mutatur sanguinis A. —
4, 3 concerta B. 5, 3 terreat A, —
somnis AB.

66. In Dedicatione Ecclesiae.

Ad Vesperas.

1. Hoc honoris tui templum 6. Illic est apostolorum


cum decoris gloria sacer adest numerus,
Tibi, Christe, praeparatum Urbis celsae qui credenti
de supernis visita. . portas plebi reserat.
2. Te precamur, hie adesto, 7. Carmen Christo triumphale
conditor sanctissime chorus cantat martyrum,
Atque consecrator ipse, Quanto plura passus isthic,
hie adesto jugiter. illic tanto laetior.

3. Haec est tibi consecrata 8. Rectos corde cunctus unum


micans aula similis replet ibi gaudium,
Hierusalem, quae est nostrum Qui distincta pro distinctis
celsa mater omnium,. sumunt dona meritis.

4. Cujus multae mansiones 9. Exsultantes manifestam


insunt amplis moenibus, Dei cernunt faciem,
Namque suis quisque sedem Dant aequalem coaeternae
sumit factis congruam. trinitati gloriam.
5. Mater ibi tua, Jesu, 10. Gloriosa Deo patri
turmas ducens virginum dilectoque filio

Locum tenet intra laetae Laus et honor et potestas


muros urbis Optimum. sit cum sancto spiritu.

Psalt. ms. Turicense saec. ^^/is. Cod. Civit. Turicen. C 63. A. Psalt. —
ms. Augustanum saec. 15. Cod. Taurinen. E IV 27. B. Brev. Augustanum —
imp. 15**. C. —
BC haben nur die Str. 1, 2, 3, 4, 10; von 3, 3 an ist der
Hymnus entlehnt aus dem alten Abcdarius Anal. XII, 38. 2, 1 Te de- —
precamur BC; adesse B. —
4, 1 Hujus BC. —
4, 4 factis congruam fehlen
A. — 9, 2 faciem fehlt A. —
10, 4 atque sancto spiritu A.

67. In Dedicatione Ecclesiae.

1. Christe immense dominator sancte,


Conversa plebem, quam tu redemisti,
Sanguine sacro tuo pretioso
Ipse salvasti.
2. Conserva plebem tuam, Jesu Christe,
Et fac haeredes tecum perseverent
Semper adsistant pariterque omnes
Laudes referre.
— 44 —
3. Tibi, rcdernptür alme, bone pastor,
Gratias tibi agirnus immensas,
Tua nos semper dextera conserva
Per cuncta saecla.

Hymii. ms. Neapolitan. saec. ^^/i4. Cod. Neapolitaii. VI G 29.

08. In Commemoratione Animarum.


1. Jesu, fili Dei, rex et sacerdos
Hostiaque digna, parce redemptis,
Animas purgandas pie consolans.
2. Tuorum Spiritus cariic solutos
Non tradas opprirai labe pollutos,
Sed mundatos a te releva puros.

3. Ne sinas amplius hos cruciari,


Pro quibus anima tua sacrata
Cruce laboravit caput inclinans.
4. Expansis manibus flens et lacrimans
Voceque valida clamans rogasti
Patrem pro salvandis, solve captivos.
5. Da eis quietis loca beata
Cum sanctis omnibus regno coelesti,
Ad quod sunt creati et recreati.

6. Aeterna gloria cito recepti


Exsultent amodo te collaudantes,
Te glorificantes atque dicentes:

7. Laus tibi, trinitas, laus et potestas,


Te laudant pariter sancti gaudenter
Sine fine laeti tecum aniantes.
Hyran. ms. Campensis anni 1462. Cod. Darmstadien. 521. - .Nota
sicut: Martyr egregie."

00. Lessu« Poeniteiitis.

1. Deus, orbis reparator, 4. Nisi tu Clemens mearum


lux aeternae gloriae, lacrimarum rivulos
Mihi, quaeso, poenitenti Ope tuae pietatis
praebe pius veniam. digneris respicere.

2. Ut commissa delitescant, 5. Ut ablata vitiorum


facinoris cumulus, sorde puro pectore
Quorum gravi mole cogor Tibi regi sempiterno
anxiari spiritu. grates queam solvere.

3. En, ad rutila polorum 6. Ergo pius obstinat!


non bum dignus sidera duritiam corculi
Infelices pro delictis Et moUesce moeroreni
et

sublevare oculos. sere medicamine.


— 45 -
7. Qui cum patre sempiterno
regni tenes solium
In unitate perenni
atque sancto spiritu.
Cod. Capit. Veroncn. 90 saee. 9. —
2, 1 delitescat.
- 2, 4 anxiaris.

4, 2 lacriinarum volis. —
4, 8 Opern. —
5, 1 oblata. - 5, 4 gratesque
al)solvere. 6, 1 obstinate. —
6, 2 torculis. —
6, 3 moUeste et moerore.
7, 2 tene.

70. Versus de Poeiiitentia.

1. Anima nimis misera, 10. Kaminus ignis torridi,


liifelix, scelestissima, Vermes mortem impavidi,
Probra gessisti omnia, Nox, grando, gelu, glacies,
Tormenta lues pessima. Pruina te suscipiet.
2. Brevi pro luxu saeculi 1 1 Landes boni dabunt Deo,
Plorabis. in perpetuum Ardebis cum diabolo,
Frust raque ab imo pectoris Et cui culpa similis,
Altis gemes suspiriis. Poena plecteris simili.
3. Caloremque libidimis 12. Magnus erit clangor tubae,
Luxuriando reficis, Quo mortui vivent saeclo,
Stridentibus in mediis Stolam binam justi sument,
Flammis rugitus tribues. Dupla morte tu peries.
4. Dedisti gulae operam 13. Nulla erit bis susceptio
Saturatura ad crapulani. Salutis vel remedii,
Serpentibus flammivoniis Janua clausa thalami
Rodenda in visceribus. Completis sponsi nuptiis.
5. Elegeras in gloria 14. quam infelix anima.
Vana laetari modicum, Privata convivio,
Ad imum usque foetidi Quae ultra in memoriam
Humilianda baratliri. Non revertetur Domini.
G. Fornicata es post idola 1 5. Pete Deo clementiam,
Scctando avaritiam, Ex toto corde veniam.
Iinplenda plumbo, sulphure, Fructusque poenitentiae
Pice, nigro bituniine. Dignos age in corpore.
7. Gaudensque inalis proxinii, 16. Quam putas justus Dominus
Invidcns bonis socii, Digna donabit meritis.
Amare lutum niinium, Si pro verbo inutili
Dirum lues Judicium. Vindictam dat judiciiV
8. Haesisti omni vitio, 17. Recogita. miserrima.
Omni digna supplicio, Quae egisti in saecula
Quapropter sine venia Et plora ante Dominum,
Torqucberis per saecula. Ut det misericordiam.
9. In die, quando misera 18 Sola est namque gratia.
Hoc absolveris corpore, Lapsi qua solent surgere,
Cogita, quam terribiles Qua pul)licanus, meretrix,
Tibi occurrent daemones. Latro salvatur credulus.
— 46 -
19. Tua pone in facicm 20. Venturum regem conspice
Peccata, gesta noxie Paterna in majestate,
Et poenas tibi debitas, Ignem qui justi judicis
Sanctorum sedes lucidas. Vultum praeibit fulgidum.
Cod. Parisin. (ol. S. Martial.) 1154 saec. 10. Nach den ungeraden
Strophen R° Lugendum nimis, quia aetcrnis es torquenda cruciatibus; nach
den geraden Succurre, Christe, quia benignus es, et da misericordiam.
: 3, 4 —
tribuis. — 10, 3 Lies Nix? —
20, 4 praeibis.

71. Versus de ploratu poenitentiae.

1. Totius mundi machinae creator,


Qui polisumma resides in arce,
Aure clementi modo me misellum,
Deprecor, audi.

2. Non queo verbis tibi confiteri


Cuncta, quae coram mala te peregi,
Ablui postquam merui sacrati
Fontis in unda.

3. Fraude deceptus lubrici draconis


Non dedi faclis requiem nefandis,
Dum mihi virtus fuit et facultas
Id peragendi.

4. Fraus, furor, luxus, crapula, libido,


Livor et zelus, dolus et cupido
Me suo sicut studuere servo
Semper abuti.

5. Tu procul hostem remove malignum,


Tu dolos ejus laqueosque rumpe,
In quibus strictum studuit frequenter
Me religare.

6. Unde, cunctorum dominator alme,


Me potes, si vis, scio, liberare
Et tua rursum pietate sacra
Purificare.

7. Ut dies casum mihi cum suprema


Vexerit mortis, precor, invenire
Nil in me possit ditionis suae
Pestifer anguis.

8. Angelus sed tunc mihi sanctus adsit,


Omnibus qui me vitiis piatum
Te, Deus, statim requiem jubente
Ducat ad almam.
Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 1154 saec. 10.
— 47 —
72. De eodem Argamento.
1. Christe, rex regum, dominans in aevum,
Lumen aeternum patris atque verbum,
Qui regis cunctum pietate mundum,
Factor egentum,
2. Flebilem multum miserere servum,
Mente corruptum recreans alumnum,
Sis memor dudum tibi recreatum
Atque redemptum.
3. Fac mihi Signum, piebenignum.
rex,
Quin et indignum, rogo, redde dignum,
Ut canam laudum tibi, Christe, metrum
Nunc et in aevum.
4. Corrigas ipsam, precor, alme, vitam,
Frau de devictam vitiisque tritam,
Ut tibi dignam, Deus, obsequelam
Jam modo solvam.
5. Tende praecelsam, precor, sancte, dextram
Et fuga foedam variamque lepram,
Pelle jam noxam, nimium nocivam
üelue culpam.
6. Expia vemam reparando formam,
Exhibe gratam citius medelam,
Forte ne taetram ruar in gehennam
Daemone plenam.
7. Nempe tu pridem, Deus, hunc in orbem
Veneras, omnem recreare plebem,
Omnibus pacem populisque lucem
Fore perennem.
8. Tuque mortalem, Deus alme, carnem
Sumpseras idem, homo factus autem
Fuderas dulcem simul et salubrem
Sponte cruorem.
9. Huncque per mortem religando fortem
Liberas omnem, reparator, orbem,
Vasa coelestem revehens ad arcem
Rege nitentem.
10. Tanta tu, pastor pariterque doctor,
Perpes adjutor jugis atque tutor,
Feceras, ductor, sator et redemptor,
Lucis et auctor.
11. Sis mihi factor, milii sis et altor,
Esto protector jugiterque rector,
Esto defensor, necis o peremptor,
Semper et ultor.
- 48 —
12. Este salvator simul et ducator,
Sis gabornator vclut es creator,
Sis triumphator mihi sive victor
Et superator.
Cod. Parisin. (ol. Maitialcn.) 1154 saec. 10. —
Aufschrift: Versus cujus-
dani. — 4, 2 unius(jue tritain. —
11, 1 Lies Sis mihi fautor?

73. De eodem Argumento.


R° O Deus, miserere,
Miserere servi,
H-eu, quid evenit mihi !

1. Ex quo enim me jussisti 9. Sed quid plura dicam tibi,

Hunc in mundum nasci, pia lux saecliV


Prae cunctis ego amavi Mala quoque, quae permisi,
Caritate pasci. Cuncta miser feci.

2. Tu me, Domine, fecisti, 10. Ergo jam sucurre flenti,

Ut servirem tibi, Domine, clienti


Ego miser te dimisi Scelera tibi fatenti,
Et longe abivi. Yeniam petenti.

3. Tu me quoque redemisti 11. Affer opem indigenti


De jugo servili, Jam manu clementi,
Et ego te non agnovi Vulnera quae det egenti,
Nee ad te redivi. Medere languenti.

4. Mandata, quae praecepisti, 12. Subveni te invocanti


Prob dolor, reliqui, Et in te speranti,
Fateor voce lugubri, Dextram da, quem redemisti,
Nimium deliqui. Jam periclitanti.

5. Almam legem, quam dedisti, 13. Intcrea omnes sancti,


Denique neglexi Cohaeredes Christi,
Et illa, quae vetuisti, Exorate prece dulci
Avide dilexi. Pro me infelici.
6. Cuncta bona praeteiivi 14. Alma tu Maria, tui
Animo libenti Virgo mater Dei,
Ac multa mala peregi Interventu nunc salubri
Pectore ferventi. Memor esto mei.
7. Voluptates non dimisi, 15. 8ancte Michael, insigni
Sed bis me addixi Supplicato regi,
Et totius me peccati Deprecamur, atque cuncti
Vinculis devinxi. Angelorum chori.

8. Iram tuam provocavi 16. Claviger quoque praecelsi,


Crimine frequenti Sanctc Petre, regni,
Ideoque te offen di Socios adjungens tibi

Offensa ingenti. Preces funde patri.


- 49 —
17. MartjTumque gloriosi 19. Virgines o clarae, vestri
Beatorum globi, Per amorem sponsi
Flagitate pro miselli Memoramini nunc mei
Peccatis alumni. Delictis oppressi.

18. Patriarchae quin electi 20. Insuper vos, summi Dei


Et prophetae sancti, Confessores almi,
Suffragamini pententi Opern ferte peccatori
Precibus clienti. Oratu instanti.
Cod. Parisin. (ol.Martialen.) 1154. saec. 10. —
„Versus Godeschalchi
et oratio." — 4,2 dolo. —
6, 8 Atque multa. —
10, 1 jam succu leiiti. —
12, 8 quam. — 15, 2 Supplicator egi. —
15, 3 Deprecemur.

74. De Accnsatione Facinoris.

1. Audi me, Deus, de coelo 9. Ibi ignis est accensus,


respice me miserum sine fine terminus,
Pro tanta, quae egi infelix Inde miser contremisco
prava in hoc saeculo. cum amaro gemitu.
2. Bonus es tu, Christe, cunctis 10. Klaritas ibi clarescit
vivis atque mortuis bis,qui bene fecerunt,
Mortuus et in sepulchro Mihi semper praeparantur
mihi manum porrige. lubrico incendia.

3. Certus ego nequam ero 11. Lumen ibi non lucescit,


pro meo malo merito, nee sol diem inluminat,
Si per baptismi lavacrum Sanctis ibi lumen erit,

non fuerit remissio. mihi semper tenebrae.


4. Depravatus a peccato 12. Mala mea recognosco,
periensque sitiens, cujus fui famulus,
In labore juventutis Tota prava et iniqua,
decepit me zabulus. me cum illis devorant.
5. Ego omnia commisi 13. Non sunt ibi blandimenta
cum peccata impia, sicut hujus saeculi,
Putas, ero remissurus Sed judicia sunt recta,
de igne perpetuo? ubi non sunt praemia.

6. Felix, natus non fuissem, 14. Oninis homo est peccator,


nee talia agerem, nullus mihi similis,
Multa mala feci miser, Ego pater sum peccati
non sum dignus vivere. et Deo horribilis.

7. dementem exaudi, Christe, 15. Pauperem non erogavi


et succurre misero, neque Deum dilexi,
Dum in die magno illo Miser ego, quid faciam
judicaveris saeculum. in die judicii?

8. [HJomni hora in inferno 16. Quanta sunt ibi flagella


modulantur animae, et tormenta impia.
Putas, ero remissurus Ubi vermes depascuntur.
de fornace igneaV qui dicunt blasphemiam.
Dreves, Hymni Inedili. II. 4
— 50 -
17. Reges, rcgiia et tormenta 18. Sunt et dicuiit ibi vcra
uno numero,
sistant et recta judicia,
Ibi reddunt rationeni Ibi servus über adstat
de quod male fecerunt. ante Dei praesentiam.

Cod. Bruxellen. 8860—67. sacc. 10. in. —


1, 2 misero. —
2, 2 unus at-
que mortuis. —7,1 Geininatuin cxaiicli. —
7,4 Lies judicabis? 9, 2 —
Lies tennini? —10, 1 Ciaritas. —
10, 4 lubricus incendiis.

75. De eodem Argnmento.

R° Jesu, clementer tribulantes subveni.

1. Audi me, Deus, peccatorum nimium,


Satis aftiictum corpus vel spiritum,
Inique egi in conspectu Domini.
2. Bona sunt lucra in terrena patria,
Si quisque fruens cum divina gratia
Optime data de supernis militat.

3. Coelum resplendet de sanctorum merita,


Terra depremit insita malitia,
Ego misellus incurri per tenebras.
4. Deus aeterne, ad te clamo jugiter,
Lumen effunde et fervorem tribue,
Tamdiu vixi in meis miseriis.

5. Ecce, gravatus, per reatum saucius,


Computruerunt cicatrices nimium,
Insipientcr defiuxi in laqueo.

6. Facilis fui verbo et in opere,


Subm.inistravi ventrique ingluvie
Pocula miscens et Falerna plurimum.
7. Graudebam miser dignitate saeculi,
Oblitus eram in mandatis Domini,
Cursus incertum rugiebam nimium.
8. Heu, quid dicam, tristis cano carmina,
Singultus gaudet, vocem nescit scilicet,
Peccavi, Deus. miserere, pietas.
9. In bonis mihi reformare actibus,
Quousque tan dem vita fui reprobus,
Ut tibi psallam liberatus laudibus.
10. Kastum conserva corpus atque animam,
Iram repelle et furorem tempera,
Praesta, largitor, mihi patientiam.
11. Labia et munda, pelle procul maculas,
Sobrie vivam, Christi jussis paream,
In domo Dei ut lucerna ardeam.
- 51 —
12. Miserque homo vel qui tanta tempora
Vixi infelix in meis negotiis,
Auxi peccata, cumulavi criraina.

13. Nutritus demum vita regulariter,


In domo Dei conversavi dulciter,
Jugum snscepi, Christianus habitum.
14. Ortat me sermo fragilem dominicus,
Quacunque die peccator revertitur,
Visum divina gratia hunc recipit.
15. Pietas Christi, me peccantem suscipe
Et patienter negligentem sustine,
Vocat ad regnum, invitat ad praemium.
16. Quanta qualisque Dei patientia
In me misello contemptore merito
Vita post mortem et amara dulcius.

17. Regem adoro, protectorem veneror,


Reatum meum relaxante opere,
Rosaeque vernae merces in altissimo.

18. Solemnem diem libertatis teneo,


In quo ereptus de morte pestifero
In aula Christi quietus resideam.

19. Te decet, Dens, laus in altissimo


Patri coaevo, nobis unigenito,
Terram misisti de paterno solio.

20. Ueritas lucet de terra justitia,


Cui contradicit diaboli astutia,
Captivus miser in superna patria.

21. (jloria Deo, decus sapientiae,


Patri coaevo et coaeterno filio,
Immo cum patre sanctoque spiritu.


Cod. Bruxellen. 8860 67. saec. 10. in. —
5,2 cum putruerunt. 6, 2 —
ventreque gluvio. —8, 2 vocem nesciliat. —
9, 2 Quousque tarn Dei vitam. —
9, 3 liberatis. — 11, 2 jussit pariem. —
11, 3 ardeant. 14, 1 fragili. — —
14, 3 recepit; hunc ergänzt. —
17, 3 Rosique verni. 18, 3 resideat. — —
19, 3 patrono solio. —
Aufschrift: „Item unde supra".

76. Contra Iniinicos Oratio.

1. Respice de coelis, Dens, 2. Judas, ecce, resurrexit,


respice propitius, ecce, venit impius,
Da salutem, da virtutem Proditor magistri venit
in te confidentibus, perdere discipulos,
Ubi Dens est coruin? Ad te nostra fuga tantum
ne dicant in gcntibus. erit, Dei tilius.
52

3. Inimicus vcritatis, 8. Sustinentes innocentes,


inimicus patriae sustinentes modicum,
Corde dolos machinatur, Suo adhaerent pastori
accusator vulnere timore deposito,
Scorpionis more ferit Congaudentcs et laetantes
. et doloso gutturo. sunt modo cum Domino.

4. Cui nos servire ccrnit, 9. Quisquis tale prosecutus


parere fideliter, fuerit officium,
Cui haerere mandatis, Sit in domo maledictus,
corde toto quaerere, Sit in agro profugus,
Hunc dormire nunquam sinit In secessum intestina
Stimulus invidiae. mittat sicut Arrius.

5. Fratrum turba Dei dono 10. Foris pustulis marcescat,


quamque novit crescere, Crescat juxta uterum,
Hanc prosternere molitur, Ejus dies pauci tiant,
hanc vult interficcre, cadat in interitum,
Cunctis simul desolatis In profundo suo ruat
solus credit vivere. cum patre diabolo.

6. Accusator fratrum venit, 1 1 Hujus artus extendantur


ecce, stat post ostium, cum immenso pondere,
Nuntiat, qui pennas habet, Acutissimo et duro
liostis antiquissimus. feriatur cuspide,
Centrum esca fiat suum
prorumpente stercore.

7. Time, Judas, time Deum, 12. Respice de coelo, Deus,


time, draco perfide, respice propitius.
Animam a te malignus Tolle nobis inimicum,
in hac nocte auferet, tolle adversarium,
Faciem et linguam tuam Tua salva nos virtute
vermes cooperient. in potenti bracliio.

Cod. Capit. Veronen, 90. saec. 9. —


3, 3 doloso. 3, 5 scorpiones. —
5, 3 Hanc prostarc demolitur. —
6, 2 hostium. 6, 4 ostis. —
7, 6 cooperiret. —
9, 3 in domo Dei. —
10, 1 postulis. —
10, 5 In profundo suorum ad.
11, 1 arciis extendatur. -- 11, 5 Centura. 12, 5 Tua sal nos. —

77. De Signis Jadicii.

1. Ab aquilone venite, 2. Bellatores mei estis,

Omnes reges, in virtute, Ego rex vester coelestis,


Gladios et acuite, Quae vos mando, facietis,
Armaturam vos tollite, Contendere non potestis,
Reddam retributionem. Reddam retributionem.
— 53

3. Coenam volo praeparare, Ergo eam vobis tradam,


Omnes reges invitare, Munus vestras confortabo,
Babyloniam civitatein Destruite Hierusalem,
Cum suis exterminare, Pereat ejus memoria,
Reddam retributionem. Reddam retributionem.
4. Deinde nati sunt tauri 6. Faciamus hunc sermonem,
Magnis cornibus armati, Dicunt omnes ad invicem,
Destruxerunt Hierusalem, Nee in ira nos disperdat
Cum sua matre lactentem, Propter unam meretricem ;
Reddam retributionem. Reddam retributionem.

Cod. Capit. Veronen. 90. —


1, 3 Gladio et aguite.
saec. 9. 1, 4 —
o vos tollite. —
3, 1 Coena. —
3 Babillouia.
3, —
4, 4 matre laetantem. —
5, 1 cum. —
5, 2 vestrasque confortabant. —
6, 3 in ergänzt: ira non dis-
perdam; oder Ne in ira (ne iratus) vos disperdam?

78. De Extremo Judicio.

1. Adpropinquat finis saecli, 3. Congregabuntur omnes gentes


Declinantur tempora, Ante conspectum Domini,
Turbabuntur omnes gentes Sol et luna exstinguentur,
Ante conspectum Domini, Redient ad ministerium,
Santo trement in judicio Sancti fulgent in judicio
De majestate Domini. Ante conspectum Domini.
2. Benedictus Jesus Christus, 4. Dies illa erit magna
Qui fuit ante saecula, Quasi mille anni,
Mater virgo ipsum portavit Ubi venient hostes antiqui
Pondus nullum sentiens, Parata ad proelia,
Per aurem virginis introivit, Rugientes sicut leones
Exit per portas aureas, Ad devorandas animas,
Virginitatem non corrupit Quae per eorum blandimenta
Portantem Dei filiuni. Eorum egerunt opera.
Cod. Capit. Veronen. 88 (83) saec. 10. add. saec. 10. — 2, 8 Potestatein
Dei. — 3, 4 Lies: ad interitum?

79. De Extremo Judicio.

1. Quique de morte redempti .'). Cum aperta coeli arce


Et per crucem liberati, Fulgurans ab Oriente
Pretioso comparati Luce vultus Jesu Christi
Sanguiiie filii Dei, Apparebit nmndus omnis,
Sursum corda praeparate Obviam volabunt sancti
Et Jesum desiderate. Ante pium redemptorem.
Diem illum formidate, 4. Cum aperta codi astra
Quando nmndum judicare Usque ad torminos terrae
Cliristus, imperator coeli, Coeperit tuba canere
Vonorit fulgens virtute Sancti archangoli Dei,
Kt in magna claritatc Voce magna i'roclamare
Regnum sanctis praeparare. Et electos .congregare.
54 —
5. Tunc ad vocem regis magni 8. Qualis pavor tunc aderit,
Resurgent omnes defuncti, Quando rex iratus venerit,
Recepturus unusquisquc Et infernus apparebit,
Non solum de pravo facto, Qui impios absorbebit,
Sed de verbo otioso, Sulfur,flamma atque vermis
Prout gessit in corpore. Cruciabunt peccatores.
6. Cum ab igne rota mundi 9. Quid dicturi erunt pravi,
Tota coeperit ardere, Quando ipsi trement sancti
Saeva flamma concremare, Ante tantam majestatem
Coelum ut über plicare, Jesu Christi, filii Dei?
Sidera tota cadere, Et si justus vix evadet,
Finis saeculi venire. Impius ubi parebit?
7. Dies irae, dies illa, 10. Non est locus evadendi
Nebulae et caliginis, Nee inducias petendi,
Dies tubae et clangoris, Sed tempus discutiendi
Dies luctus et tremoris, Amara districtione,
Quando pondus tenebrarum Ubi mente accusante
Cadet super peccatores. Torquebuntur puniendi.
11. Jesu Christe, salus mundi,
Tunc succurre pie nobis,
Qui cum patre nunc te unum
Atque cum sancto spiritu
Adoramus verum Deum,
Salvatorem saeculorum.
Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 1154. saec. 10. 1, — 1 redempti estis.— 3, 2
Fulgorans. — 3, 3 Lucet vultus. —
7, 2 Dies nebulae. — 10, 3 Sed est tempus.

80. De Extremo Judicio.

1. Quique de morte redempti 4. Cum ab igne rota mundi


Et per crucem liberati, Tota coeperit ardere,
Pretioso comparati Simul flamma concremare,
Sanguine filii Dei, Coelum ut über plicare,
Sursum corda praeparate Sidera tota cadere,
Et Jesum desiderate. Einem saeculi venire.

2. Diem magnam formidate, 5. Dies irae, dies illa.


Quando mundum judicare Dies nebulae et turbinis,
Christus, Imperator caeli, Dies tubae et clangoris,
Venit fulgens in virtute Dies nebulosa valde,
Et in magna claritate Quando tenebrarum pondus
Regnum sanctis praeparare. Cadet super peccatores.
3. Cum aperta coeli astra 6. Quid acturi erunt pravi,
Fulgurans ab Oriente Quando ipsi tremunt sancti
Luce vultus Jesu Christi Ante tantam majestatem
Apparebit mundus omnis, Jesu Christi, filii Dei?
Olaviam volabunt sancti Et si justus vix evadit,
Suo pio redemptori. Impius ubi parebit?
55 —
Uli nimium timebunt, 9. Tunc sedcnte Jesu Christo
Qui gaudium obtinebunt In aeternitatis throno
Quique regnum possidebunt, Adstante choro sanctorum
Prae fulgorc vultus sui, Hominum et angelorum,
Quanto amplius iniqui, Omnium Apostolorum,
Peccatorum sorde pleni? Martyrum et confessorum,

Ibi angeli timebunt, 10. Tuncvidebuntomnes Christum,


Archangeli formidabunt, Pro hominibus crucifixum,
Throni atque principatus, Quid aderunt tunc dicturi,
Potestates et virtutes, Qui se nolunt emendare?
Cherubim atque Seraphim, Et videbunt piagas ferri
Simul dominationes. In corpore Jesu Christi.

11. Jam quod oculus non vidit,


Nee unquam auris audivit,
Nee in cor hominis ascendit,
Quanta Deus praeparavit,
Sanctis suis, quos dilexit
Et de hoc mundo elegit.
Cod. Bruxellen. 8860—67. saec. 10. in. —
1, 1 sunt redempti. 3, 2 —
Fulgorans. — 3, 3 Lucet vultus. —6, 3 tanta majestate. —
8, 2 Et archan-
geli.— 9, 3 Adstante cborum. —
10, 3 Quid aderunt. —
Dies Lied ist zum
Teile mit dem vorhergehenden ein und dasselbe. Die Abweichung der beiden
Texte ist aber eine so weitgehende, dass es rätlicher erschien, jeden für sich
zu "-eben.

81. De ßeatitndiiiibns.

1. Beatus homo, qui pauper est spiritu,


Quoniam illi regnum coeli dabitur,
Beatus homo.

2. Est maledictus, qui cibis est deditus


Atque intentus gulae voluptatibus,
Est maledictus.

3. Beatus homo, qui semper est humilis,


Quoniam terram habebit perpetuam,
Beatus homo.

4. Est maledictus, qui carnis libidinem


Exercet vivens frequenter in opere,
Est maledictus.

5. Beatus homo, qui luget in Domino,


Quia de coelis ipse consolabitur,
Beatus homo.

6. Est maledictus, habens avaritiam.


Et sub quo nianot infelix cupiditas,
Est maledictus.
— 56 —
7. Beatus homo, qui manet misericors,
Quoniam ejus Deus miserebitur,
Beatus homo.
8. Est maledictus, qui in ira permanet,
Quod profert ore, si vertit in opere,
Est maledictus.
9. Beatus homo, qui mundus est animo,
Poterit quia Deum ipse cernere,
Beatus homo.
10. Est maledictus, qui malam tristitiam
Gestat in corde prolixo sub tempore,
Est maledictus.
11. Beatus homo, qui semper est patiens,
Quoniam Dei filius vocabitur,
Beatus homo.
12. Est maledictus, qui in suis actibus
Laudari sese cupit ab hominibus.
Est maledictus.
13. Beatus homo sustinens injurias,
Tolerat mala qui propter justitiam,
Beatus homo.
14. Est maledictus, qui portat superbiam,
Pro qua de coelo ceciderunt angeli,
Est maledictus.
15. Beatus homo^ qui sperat in Domino
Et cujus semper Christus est fiducia,
Beatus homo.
16. Est maledictus, qui spem ponit in homine
Et qui in ejus confidit potentia,
Est maledictus.
17. Gloria patri semper est in filio,

Semper manet cum sancto


qui spiritu
Nunc et in aevum.
18. Gloria patri, ad beatitudinem
Qui nos perducat atque ab immunditiis
Nos semper purget.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 1154. saec. 10. A. Cod Capit. Veronen. —
90. saec. 9. B. —
1, 1 et spiritu B. —
2, 2 Intentus gulae suae suis volup-
tatibus B. —
3, 1 est fehlt B. —
4, 1 libidine B. 4, 2 exercens B. —
5, 1 —
luo^it B. —
5, 2 Quoniam ipsum rex coeli consolabitur B. Str. 7 14 — —
fehlen B ; statt dessen :

Beatus homo, qui sitit et esurit,


Quoniam cibo coeli saturabitur.
14 , 1 habensque superbiam B. — 14 , 2 Per quam. — Str. 15 ff. fehlen B ;

statt dessen:
Gloria patri, gloria sit filio.
Nunc et per cuncta saeculorum saecula.
— 57 —
82. Salutatio BMV.
1. Virgo, mater ecclesiae, 4. Virgo Clemens, virgo pia,
Aeterna porta gloriae, Virgo dulcis, o Maria,
Esto nobis refugium Exaudi preces omnium
Apud patrem et lilium. Ad te pie clamantium.

2. Gloriosa Dei mater, 5. Funde preces tuo nato,


Cujus natus est ac pater, Crucifixo, vulnerato
Ora pro nobis omnibus, Pro nobis et flagellato,
Qui memoriam agimus. Spinis puncto, feile potato.

3. Stella maris, lux refulgens, 6. Alma mater summi regis,


Stirps regalis, sancta parens, Lux et porta celsi caeli,
Roga patrem et ülium, Inclina te miserrimis
Ut det nobis paraclitum Gementibus cum lacrimis.
Brev. ms. Humiliatorum saec. 15. Cod. Ambrosian. I 197 inf. A. •
Brev,
ms. Humilia.torura saec. 15. Cod. Ambrosian. H 267 inf. Ji,

83. De Domiiia Nostra.


1. Te, sancta Dei genitrix, 2. Sicut in vellus pluvia
Quae porta coeli diceris, In te coelestis gratia
Collaudamus unaniraes Descendit, ut redimeret
Devotione fervidi. Adoptionis filios.

3. Honor, decus, Imperium,


Quae per Mariam virginem
Redemit omne saeculum,
Sit trinitati unicae.

Hymn. ms. Egmontensis saec. *^/i6. Cod. Hagen. X 142.

84. De beata Maria V.


1. Laude dico gloriosae 4. Virgo Christi Joseph nupta
Mariae praeconia, Divino consilio
Cujus nitet instar rosae Spirituque fecundata
Vita plena gratia, Summi Dei tilio,

Per quam nobis gratioso Sicut Gabriel testatur


Dat Dens salubria. Missus coeli solio.

2. Haec est virgo Christi mater, 5. Virgo parit Deum verum


Pia, prudens, humilis, llominemque pariter,
Per quam noster factus frater Expellens hostem severum
Est Jesus amabilis, A nobis benigniter,
Ut volebat Dcus pal er Ut cor nostrum tiat inerum
Miseris placabilis. Fide Christi jugiter.

3. Virgo David stirpe nata 6. Quam sit potens haec regina,


Absque culpae macula, Coeli, terrae domina,
Angelo praenuntiata Pangunt carmina divina
Exstat per oracula, Super coeli culmina,
Prophetis manifestata, Plangit hostis pro ruina
Pangenda per saecula. Dejcotus a femina.
— 58 —
7. Nam est reconciliatus 9. Ut in coelo jucundemur
A lapsu gravissimo, Cum San Ctorum coetibus
Sensit vitae Deo (latus Atque Deum reveremur
Theophilus piisimo, Cum sanctorum coetibus
Per Mariam liberatus Et in ipso gratulemur
Ab hoste nequissimo. Pleno bonis omnibus.

8. Nunc, virgo, mater Christi, 10. Gloria sit trinitati


Omni plena gratia, Laudis polo jugiter
Cui semper placuisti Simplaeque divinitati
Cum virtutum gloria, Virtus aeternaliter,
Transfer nos a morte tristi Qui Mariae caritati
Ad coeli palatia. Jungat nos perenniter.

Orat. ms. Domus Novae Lucis anni 1477. Cod. Ultrajectin. Scriptt.
Eccl. 375. —1,1 Gaude dico gloriosae; die Hs. ändert fast alle Initia so
um, dafs dieselben mit einem der Grufsworte Ave, salve, gaude, vale beginnen.
Auch liegt zweifellos eine stümperhafte Veränderung vor, ohne dafs sich be-
stimmt erkennen liefse, wie der unveränderte Text gelautet hat. Vielleicht
Attollamus gloriosae. Jedenfalls verdankt auch der Singular dico der Um-
änderung sein Dasein. —
5, 2 Hominemque parit Deum. 9, 4 verschrieben. —

85. In Conceptioiie BMV.

1. Maria, virgo regia, Tu nos avulso veteri


David stirpe progeuita, Complanta novo germini.
Non tam paterna nobilis Per te sit genus hominum
Quam dignitate sobolis. Regale sacerdotium.

3. Gloria tibi, Domine.

Psalt. ms. Monasticum saec. 12. Cod. Arch. S. Petri in Vaticano D 156.
Vgl. Anal. XI, 40.

86. In Coneeptione BMV.

Ad Vesp. et Noct.

1. Si res miranda canitur per orbem,


Numquid enormem percredimus eam.
Cum sit divina, conceptam Mariam
Concelebrare ?

2. Si non fuisset concepta, non esset


Nata beata, quae nostra peccata
Redemit orta, per Christum assumpta
Carne Humana.

3. Non est mirandum, valde sed laudandum,


Conceptum vere virginis Mariae
Concelebrare, cum Christus in tali

Stare deberet.
— 59 —
4. De coelo sursum angelus praemissus
A magno muntiavit Annae
patre
Conceptum quidem virginis Mariae,
Quod celebramus.

5. Hoc Isaias ait prophetando:


De coelo virgo veniet portando
Secum puerum, qui nobis in Deum
Dabitur quidem.

6. Ergo colendum, quia est supernum,


Festum solemne fuit nobis inde,
Vita redempta, erat quae perempta
Stulte per Evam.

7. Laudemus Deum, patrem summum verum,


Ejusque natum, spiritum sacratum,
Qui genitricem voluit victricem
In sempiternum.

Brev. ms. Romano-Franciscan. saec. 14. in. Cod. Capit. Patavini B 56.
add. saec. ^^/ib. A. — Brev. ms. S. Petri Perusini saec. 14. Cod. Laurentian.
Conv. sup. 461. B. —
1, 1 Vires miranda A. —
1, 3 divinam B. —
1, 4 Cele-
brare B. — 2, 1 non esset fehlen B. —
2, 2 Nata fehlt B. —
3, 2 virginis
fehlt B. — 3, 3 Celebrare debere cum B. —
4, 1 permissus AB. 4, 2 —
patri A. — 6, 1 quia fehlt B. —
6, 2 fuit in fide B. —
6, 4 Stulta A. —
7, 2 Que ejus natum spiritum sanctum B.

87. in Conceptione BMV.

Ad Landes.

1. coeli gemma genitrixque Dei,


Maria virgo, porta, scala coeli,
Janua lucis, Christum, quem perducis.
Pro nobis ora.

2. rosa raundi, lilium coelorum,


Solium regis, laus angelorum,
Natum divinum fac nobis amoenum,
Virgo decora.

3. myrrha fragrans, redolens amomum,


Nardus confortans, sanans cinnamomum,
Genitrix Christi, ut simus dilecti,
Fac sine mora.

4. praeconcepta mundi ante coepta,


Cella divina, Stella matutina,
Maria virgo, cum Christo benigno
Nos revigora.
— GO -
5. vas araoris, templum Jesu Christi,
Ortus, fons solis, Maria, fuisti,
Tu Jesu/n Ciiristuni ut nostrum delictum
Tollat, exora.

6. plenitudo gratiae pudoris,


Vitis fecunda, mater salvatoris,
Precibus tuis adsit Christus nobis
Mortis in liora.
7. Deus alme, Christe, rex aeterne,
Per tuam matrem semper nos defende,
Doncc praesenlis vitaeque sequentis
Adsint dulcora.
8. Laudemus Deum, patrem summum verum,
Ejusque natum, spiritum sacratum
Et genitricem Christi, ut felicem
Dent mortis hör am.
Brev. ms. Romano-Franciscan. saec. 14. in. Cod. Capit. Patavini B 56.
add. saec. ^*/i5. A. —
Brev. ms. S. Petri Perusini saec. 14. Cod. Lauren-
tiau. Conv. sup. 461. B. —
1, 3 Christum quem perducis felden B. 2, 1 —
E rosa mundi B. —
2, 2 laus zweisilbig. —
3, 1 cinamomum B. --4, 3
benigne B. — 5, 1 Quas amoris B. —
5, 3 nostrum dilectum B. 6, 2 —
Pacis fecunda B. —
6, 3 nobis fehlt A. —
Str. 7 fehlt A. 7, [3 Christi—
fehlt B.

88. In Coiiceptione BMV.


Ad Vesperas.

1. Rex gloriose virginum 4. Lactavit Anna genitrix


Et conservator omnium, Hoc lumen indeticiens,
Tu nobis da psallentibus Hoc sibi matrem luminis
Psallere puris mentibus. Christus patre praeeligens.

2. Laudando regis üliam, 5. Quaesumus, mater, filium


Matrem misericordiae, Tuum rogo diutius,
Quae nobis petit veniam Ut conferat auxilium
Supplicando quotidie. Nobis in hostem coelitus.

3. Haec regis virgo nascitur 6. Ut cum ipso tu veneris


David ex stirpe nobili, Orbem totum dijudicans,
Per quam salus jam redditur Tu nos juva cum ceteris
Mundo per Evam flebili. In parte dextra collocans.

7. Patri ejusque genito


Reddatur laus et gloria
Spirituique inclito
Per Mariae solemnia.
Brev. ms. Benedictin. Pisan. anni 1326. Cod. Laurentian. Strozzi 11. —
5, 2 Tu roga. — 5, 4 hoste. —
7, 3 fehlt eine Silbe; que ergänzt. „In —
festo Conceptionis sive Sanctificationis Beatae Mariae Virginis."
— Ol —
89. In Conceptione BMV.

Ad Primam.
1. x\urora stellae luciduc, 2. Tu genita per Dominum,
Maria plena gratiae, Cujus portasti filium,
Mater misericordiae, Qui veniens ad saeculum
Crimina tolle nunc Evae. Tulit Evae periculum.

3. Gloria tibi, Domine,


Qui permisisti hodie
Matrem tuam concipere,
Mariam plenam gratiae.
ßrev. ms. Romano-Franciscan. saec. 14. in. Cod. Capit. Patav. ß 56.
add. saec. '*/i5.

()(). In Conceptione BMV.

Ad Horas.

1. Mariae jam conceptio 2. Ave, rigala coelitus


Adsit nostra defensio Conceptaque divinitus,
Et daemonum obstaculum Qui te creavit provide,
Reorum solvens laqucum. Defendat nos a daemone.

3. Gloria tibi, Domine.

Brcv. ras. Romano-Franciscan. saec. 14. in. Cod. Capit. Patavini B 56.
add. saec. ^^/in.

91. In Conceptione BMV.

In 1. Vesperis.

1. Gaude, mater salvatoris, 5. Babylonis rex in praedam


Magni vcllus Gcdeonis, Non abduxit te captivam,
Rubus, igne qui non uris, Philistaei nee Goliae
Veri templum Solomonis Es transtixa pugione.
2. Sponsa Dei, Stella maris, 6. Sicut suum nitorem
sol
Porta coeli tu vocaris, Nunquam perdit ncc decorem
Mundi Salus, saevientis Primi patris nee tu labern
Caput caedens Holofernis. Ullam sentis nee foetorem
3. Mare sicco calle transis 7. Tu sol occasum nesciens
Cur ms mergens Pharaonis Lunaque semper rutilans,
Inquc Sion dominaris Tu sidus lumen pariens,
Pulsis in de Jebusaeis. Delicti nubes profugans.

4. Assueri rcgis sceptrum 8. Nullus in te contidentes


Caput tangens, virgo, tuum Unquam vidit infelices,
Mori fecit laqucatuni Vere tibi nam devotus,
Aman sanctis inimicum. Est nccesse, sit beatus.
— 62 —
9. Ad tc ergo nos clamantcs
In liac vallc lacrimarum
Ad nuptias aeternales
Fac venire triumphantes.
Mariale liernardini de Busti imp. Argentinae 1498. Enthält ein Offi-
cium de Conceptione BMV. das 1480 von Sixtus IV. approbiert wird und
,

wohl zweifellos von Busti verfafst ist. Er ist also auch als Dichter der zu-
gehörigen Hymnen zu betrachten.

92. De Conceptione BMV.

Ad Nocturnum.

1. benedicta femina, 3. NuUum redemit filius

Quam coeli laudant agmina, Ex omni gente dignius,


Te confitemur hodie Qui te servavit provide
Conceptam sine crimine. Mundam ab omni scelere.

2. Sicut solaris radius 4. Gloria tibi, Domine,


Corruptionis nescius Qui natus es de virgine
Intrasti matris viscera, Cum patre et sancto spiritu
gloriosa domina. In sempiterna saecula.
Mariale ßemhardini de Busti imp. Argentinae 1498.

93. De Conceptione BMV.

Ad Landes.

1. Exsultet coeli concio 3. Originalis macula


Mariae dulcl filio Cuncta respersit saecula,
Nosque laetemur hodie Sola post natum vitiis
Conceptione dominae. Nunquam contacta diceris.

2. Maria, mundi gloria, 4. Maria, mater gratiae,


Lucis aeternae filia, Exemplar innocentiae,
Te praeservavit filius Te deprecamur intime
Ab omni labe penitus. Nos a peccato protege.
5. Patri, nato, paraclito
Decus, honor et gloria
Atque Mariae virgini
Per infinita saecula.

Mariale Bernhardini de Busti imp. Argentinae 1498.

94. In Nativitate BMV.


1. Magnificemus Domini 2. Cujus orlus amabilis
Magnum nomen in virgine, Ad vitam pandit aditum,
Quae vitam reddit homini Cujus partus mirabilis
David procQdens sanguine. Mundum salvavit perditum.
- 63 -
3. Nunc vox omniuin
cxsult.ct 4. Tibi devotis filium,
Dicens : plena gratia, Maria repropitia,
deitatis scriniuni, Clemens, o pia, piura,
Jesu mater et filia. dulcis virgo Maria.

5. Jesu, tibi sit gloria.

Grat. ms. Carthusiae Erfordien. saee. 15. (Privatbesitz). — 2, 4 salvat. —


4, 8 fehlen zwei Silben; pium ergänzt.

95. In Nativitate BMV.

1. Ave, Maria, per quam prophetia


Legis completa, tu miseriae meta,
Tu maris Stella, porta cleraentiae,
Per quam procella cessat discordiae.
2. Ave, regina, culpae medicina,
Porta salutis, praesidium virtutis,
Aura favoris, aurora gratiae,
Pignus amoris, foedus concordiae.
3. Ave, flos florum, decus angelorum,
Rosa pudoris et lilium candoris,
Jubar astrorum, decor ecclesiae,
Robur castrorum, palma victoriae.
4. Chorus decoris virginei floris
Hymnum honoris et canticum amoris
Mente devota psallat quotidie
Procul araota peccati carie.
5. Clamant ancillae: pia, miserere,
Fluunt maxillae, miseriis medere,
Audi clamorem, ad fletum respice,
Aufer tremorem placato judice.
6. Virgo benigna, omni laude digna,
Votis adspira, nos judicis ab ira
Tuo defendas scuto clementiae,
Lapsis impendas favorem gratiae.
7. Monstra te matrem imperando nato,
Hortet ut patrem latere praesentato,
Sicut tu uatum placas per ubera,
Patrem et natus placet per vulnera.
8. Gloria patri, decus trinitati,
Honor sit matii, per quam sumus renati,
Lapsis succurrat praesens potentia,
Lapsis occurrat matris dementia.

Hymn. ms. Campensis anni 1462. Cod. Darmstadien. 521. 5, 1 omni —


fehlt. — 6 4 et ergänzt.
, —
Die zweite Zeile jeder Strophe hat eine Silbe
mehr als die anderen Verse
— 64 —
96. In Nativitate HMV.
Ad Landes.

1. Hortus conclusus mat er Christi, 3. Ibi nostrum fige gressum,


Circumseptus manu Dei, Nc perdamus vitae portum.
Nam vernans gigiiis lilium, Contemplantes tantum partum
Mündern regens Universum. Trabea carnis obsitum.
2. Hujus umbram quisquis adit, 4. Pro liberis flecte patrem,
Aestus carnis non timebit, Decet, inquam, decet matrem,
Ac redolet partus virginis, Quibus reddit paradisum,
Cujus fructu saginamur. Ne ferat in interitum.

5. Gloria tibi, Domine.

Diiirn. ms. Brisacense saec. 15. Cod. »iburgen. 56 A. Brev. Con- —


stantiense imp. s. 1. et a. B. — 1, 3 vergens B. —
2, 4 fructus AB.

97. In Illatione BMV.


Ad Vesperas.

1. Exsultando mater gaude 4. Haec, quaesumus, precamina,


Felix nunc ecclesia, Qui coram te adstamus,
Dies adest digna laude Nostra solvat peccamina,
Per annorum spatia, Ut coelum subeamus,
Pro serpentisredit fraude Malorum et examina
Virgo plena gratia. Ibidem evadamus.
2. Ab aeterno ordinata 5. Illo tecum in patria
Templum nunc ingreditur, Perenniter fruamur,
Quae prophetis praesignata Quem hie in via latria
In scripturis creditur Orando veneramur,
Ac mox Deo fecundata Ke ad inferni atria
Neque partu laeditur. Sinistre perducamur.
3. Vcni, dulcis virguncula, 6. Genitori genitoque
Hostia dignissima, Laus et jubilatio,-
Verbi divini gerula, Salus, honor, virtus quoque,
Yirgo sacratissima, Gratiarum actio,
Indigna nostra verbula Procedenti ab utroque
Audi, benignissima. Compar sit laudatio.

Brev. Verdense imp. s. 1. 1480. —


1, 4 Per amorem. — 3, 3 divini er-
gänzt. —5, 2 perfi'uamur. — 5, 6 praedicaiuur.

98. De Visitatione I5MV


1. Ave, Stella maris, 2 Scandis ad montana,
Parens expers paris, Ubi veterana
Quod in te sit orta Noverat expresse,
Lux in Sion porta. Quod sis virga Jesse.
— 65 -
3. Solve vincla reis, 5. Viam praesta puram
Profer lumen caecis, Ad pacem futuram,
Schisma saevum pelle, Ut te matre duce
Da, Sit unum velle. Vivamus in luce.

4. Monstra teque matrem 6. Laus sit patri Deo


Apud Deum patrem, Natoque ab eo.
Cujus novit natum Pneumati et piae
Clausus vates vatum. Virgini Mariae.

Hymn. ms. Campens is anni 1462. Cod. Darmstadien. 521. — 1, 4 Lux


sie 8ion porta. —
3, 4 Dat sie unum. — 5, 1 Vitam.

99. In Visitatione BMV.


Ad Vesperas.

1. Sacra solemnia recolit debite


Mater ecclesia virginis inclitae,
Gestantis Dominum, factorem hominum
Et redemptorem omnium.

2. Clausum virgineo plasmantem pectore


Miles femineo recumbens viscere
Sensit divinitus, nondum progenitus,
Ex unctione spiritus.

3. Gaudet obscquio senex puerperae,


Parvus alloquio matris Christiferae,
Maria visitat, cognata praedicat,
Virgo Deum magnificat.

4. Felices uteri ferunt hilariter,


Laetantur pueri praecelsi pariter,
Mundus insolito congaudet jubilo
Regi, matribus, famulo.

5. Regina famulae ministrat usibus


Humilis sedule tribus sie mensibus,
Virgo felicia post tot officia
Revertitur ad propria.

6. Patrisit gloria semper ingenito,

Regnum, victoria sit unigenito,


Decus paraclito, laus sine termino
Uni trinoque Domino.

Brev. Verdense imp. s. 1. 1480. — 1, 3 faetorem omnium. — 2, 2 re-


cumbens pectore. — 3, 1 Landet obsequio. — 6, 1 Matri sit gloria.
Drevüs, Uymui luediti. II. 5
- 66 —
100. In Yisitatione BMV.
Ad Vesperas.

1. Praecedentem iios in via 5. Tu praecedas, nos sequamur,


Christi matrem adeamus, Visitare servitricem,
Et ut Dobis dux sit pia, Cum qua Jesum fateamur,
Dulci laude concinamus. Quae te novit genitricem.

2. Pande viam, quae fuisti 6. Matrem veram patris tui


Reparare sola digna Te proclamat infecunda,
Mundum lapsum et dedisti Laeta proles ventris sui
Lapsis vitam, tu benigna. Alvo gaudet praejucunda.
3. Jesum Christum condonatum 7. Te precaraur, quae conducis
Per te nobis ut sciamus, Jesum, praestes, ut cernamus
Et dum scimus nobis datum, Lumen verum verae lucis,
Nobis pium videamus. Tecum semper procedamus.
4. Stellam maris te Mariam 8. Patri decus sit aeterno,
Solara novimus ductricem, Honor nato, quem sumpsisti,
Tuque fac, nos per hanc viam Flamini laus coaeterno,
Te sequamur viatricem. De quo Deum concepisti.
Brev. Gallicano-Sicuhim imp. Venetiis 1527.

101. In Visitatione BMV.


Ad Noctumum.
1. Diu mundo exspectatum 3. In te praemium sensisti,
Exhibuisti, domina, Quod promissum jam sciveras,
Signis tu praefiguratum Per quem Senium fovisti
Vera monstrans per lumina. Gremio sacro bajulans.
2. Digna mater creatoris 4. Venter almus hunc portavit,
Electam matrem legeras, Quem nequit orbis capere,
Sed quae foret sie honoris, Nosque virgo visitavit,
Vere, virgo, non noveras. Quo coepit mundus vivere.
5. Tu, quem alma genuisti,
Ostende nobis filium,
Et, de quo hunc concepisti,
Patrem et sanctum spiritum.

Brev. Gallicano-Siculum imp. Venetiis 1527. — 1, 3 fehlt eine Silbe;


que erj^änzt.— 2, 1 o mater. —
4, 4 Quo concepit.

102. In Visitatione BMV.


Ad Laudes.

1. Tu veniae vera mater 2. Excitasti praecursorem


Mundo fecisti veniam, Tu visitando sterilem
Tibi summus Deus pater Et infantem in amorem
Supremam dedit gloriam. Firmans senemque debilem.
- 67 —
3. Illum novit creatorem 4. Hie tersit mundi crimina,
Hie laetus alvo gesticns, Peceata delinquentium,
Quem dedisti redemptorem Nostra tulit facinora
Puella ventre deferens. Super se lumen gentium.
5. Laudemus hanc et filium,
Nos visitans praesidium,
GloriScemus unicum
Patrem et sanctum spiritum.
Brev. Gallicano-Siculum imp. Venetiis 1527.

103. De Pnriflcatione BMV.


1. Maria, virgo, virginum, 4. Cum Christum in ulnis portat,
Quae genuisti Dominum In pace dimitti orat,
Sine virili semine, Lumen gentium praedicat,
Verum lumen de lumine. Cantico cum Deum laudat.

2. Quem die quadragesimo 5. Senex puerum gerebat,


Repraesentasti in templo, Sed puer senem regebat,
Turturum pullis redimens Dum portantem cuncta gerit,
Et legem Moysis implens. Matris dolorem praedicit.
3. Tunc Simeon Christum novit, 6. Cum positus in ruinam
Dum Spiritus senem movit, Morietur hie filius,

Spiritu in templum venit Tuam ipsius animam


Et gaudens illum suscepit. Tunc pertransibit gladius.

7. Rogemus matrem populi


Per passionem filii,
Ut vitam nobis impetret
Et indulgentiam donet.
Orat. ms. Tliosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948. —
Das Lied ist
in der Hs. als Hymnus bezeichnet und trägt auch die Hymnenform.

104. In Purilicatione BMV.


1. Exsultet omne saeculum 3. Fit parvus hie infantulus
Lati per orbis circulum, Subjectus et parentibus,
Hynmum canat concentibus, Observat et legalia
Quis non stupet de talibus. Nostrae salutis gratia.
2. Cum pater formans omnia 4. Quem Simeon susceperat,
Formutus est ex femina Anna decantaverat,
Nullo virili semine, Aetas aut sexus concinat,
Sed casta natus virginc. Jam Christus advenerat.
5. Cui laus, potestas, gloria
Per saeculorum saecula,
Qui regnat unus numine
Cum patre et sancto pneumate.
Cod. Sangallen. 898. saoe. '^'n. Der Hymnus — ist uolil von Berno von
Reichen au, unter dessen Werken er steht.
-Os-
los. In Purificatione BMV.
Ad Laudcs.
1. Celsus de supcris venit ad infima
Praeco, terrigenis optima nuntia
Pandens a Domino, qui pereuntia
Salvans saecula liberal.
2. Ergo praeco Dei nuntia Joachim
Annaeque sterili continuans ait:
En, vestris precibus ac elemosynis
Excelsus Dens annuit.
3. Conceptam pariet Anna videlicet
Prolem, quam Domini gratia coelitus
Implens ex utero diliget amplius,
Uli nempe sacrabitur.

4. Ut virgo maneat perpeti munere,


Quam commune nihil tangere debeat,
Haec coeli Domino sancta dicabitur
Et Maria vocabitur.
5. Aeterni patris haec virgo puerpera
Natum concipiet atque viri sine
Contactu pariet, qui reparabit haec
A dira nece saecula.

6. Haec dixit Dominus, factaque credimus,


Nam virgo peperit virgoque permanet,
Cujus terrigenis est generatio
Condigne venerabilis.
7. Oramus, Domine, conditor optime,
Qui festum colimus virginis inclitum,
Fac nos concipere mente, quod approbas,
Fructus et pios gignere.
8. Nobis hoc genitor annue maxime.
Hoc tu, nate Dei et bone spiritus,
Praesta perpetuo, fulgida trinitas,
Regnans saecla per omnia.
Brev, ms. Metense saec. 14. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 108. — 2, 1
praeco diei. — 4, 1 Et virgo; perpetim. —
4, 2 Quem numen nihil. — 5, 2
viri vsemiiie.— 7, 3 nos fehlt. —
7, 4 et fehlt. —
8, 4 saecula.

106. De Coiiipassione BMV.


Ad Vesperas.
1. Plange^ mater pietatis, 2. Plange mecum, plebs fidelis,
Tuum cernens filium, Hicque illam socia,
Praeceptorem veritatis, Ut sis comes et in caelis,
Christum, tuum filium, In perenni gloria
Inauditae feritatis Pro amaro gustu fellis
Trahi ad supplicium. Mira sumens gaudia.
69

3. Plorent omnes cum Maria 4. Ut cum illa sentientes


Et effundant gemitus, Nati sua vulneia
Contristentur mente pia Atque prorsus innitcntes
Et relinquaiit penitus Super crucis foedera
Hac in die solatia Conscquamur post laetantes
Atque vacent fietibus. Diva Christi munera.
Offic. BMV. sec. usum Romanae curiae imp. in Castro Lauro Curtis ma-
Joris 1508.

107. De Compassione BMV.

Ad Matutinum.

1. Ligno crucis dum pendebat 5. Ego pavi hunc infantem


Natus Mariae virginis, Dulci lacte virgineo.
Plangens mater coUigebat Tu affligis morientem
Fluentis undas sanguinis. Amaro potu felleo.
2. Post de cruce quaerebatur 6. Caput ejus tarn decorum
Ad coelos mittens gemitus, Corona pungis spinea,
Quod in ea mactabatur Quod ornabam sertis florum
Ipsius unigenitus. Inter convallis lilia.

o. Fera nimis et crudelis, 7. Fleete ramos, arbor alta,


Quem induebam tunica, Et redde mihi filium,
Tu cruore ex flagellis Vel cum ipso simul macta
Pro veste tegis serica. Matrem dolentem nimium.
4. Ego illum amplexari 8. Maria, nos privatos
Saepe solebam brachiis, Patre misericordiae
Quem tu strictum perforari Ne facias et orbatos
Clavis fecisti ferreis. Te nostra matre gratiae.

9. Sed fac, ut tecum plangere


Hie semper simus fervidi,
Ut post possimus scandere
Ad coenam agni providi.
Offic. BMV. sec. usum Konianac curiae imp. in Castro I.auro Curtis ma-
joris 1503.

108. De Compassione BMV.

Ad Laude s.
Juxta crucem deplorabat 3. nie tuis reparavit
Maria, virgo virginum. Claudis gressum, caecis visum.
In qua nudus exspirabat Verbum mutis propinavit
Coelestis splendor luminum. Omnem curans et leprosum.
Judaee scelerate, 4. Ipse tibi suscitavit,
Hacc meo reddis filio, Quos plangebas jam defunctos,
Stulte nimis et ingrate. Aures surdis adaptavit,
Pro tauto beneficio ? Cunctos sanans et aegrotos.
— 70 —
5. nie pro te Pharaonem 8. Tu das illi pro regali
Cum Aegypto üagellavit, Sceptro cannam, pro Corona
Tua manus ejus carnem Dira nimis et crudeli
Flagellando laceravit. Caput ejus pungis spina.
6. In columna post ducatum 9. Hie te semper exaltavit,
Ad terram fecit optimam, Quem prae cunctis despexisti,
Ad columnani tu ligatum Super omnes te ditavit,
Ad poenam damnas pessimam. Quem ut furem suspendisti.
7. Ipse tibi per desertum 10. Ergo saltem jam occissum
Dulce manna ministravit, Deprecare meum natum,
Sed tuum fei et acetum Tarn inique crucifixum,
Os illius toxicavit. Tuum pareat ut reatum.
Offic. BMV. sec. usum Romanae curiae imp. in Castro Lauro Curtis
majoris 1503.

109. De Commendatione BMV


Ad Vesperas.
1. Lauda, mater ecclesia, 4. Ni sciret vitae medicum
Lauda Christi clementiam, Gentis ferre antitodum,
Qui suae digne virginis Ut a morbo multiplici
Matris pellit tristitiam. Poenis curetur medici,
2. Maria, mater Domini, 5. Deficeret moestitia,
Plena tanta moestitia Sed credidit fiducia,
Cernensque poenas filii Ab ipsa fauce tartari
In crucls vehementia. Redire ad vitae limina.
3. Dolent materna viscera, 6. Surgeutem cum victoria
Condolent pontus, aethera, Jesum credit ab inferis,
Cernentes regem gloriae Cum luctu miscens gaudia
In cruce contumeliae. Secreta noscens foederis.
7. Uni Deo sit gloria
Pro multiformi gratia,
Qui matris pia viscera
Confortat in tristitia.

Autiph. ms. Calcariense saec. 16. Cod. Arch, Calcarien. A. 14. —


2, 2 Repleta tanta. —
4, 4 curaretur. — 5, 1 Deficit ex moestitia. - 6, 2
credidit ab.
110. De Gaudiis BMV.
1. Exsultet coelum laudibus, 3. Omnia quoque sidera
Resultet terra gaudiis, Cum ejus matre gaudeant,
Nullus sit finis cantibus Quem terra, pontus, aethera
Pro Mariae tripudiis. Colunt, adorant, praedicant.

2. Laetentur cuncti homines 4. Et tu, benigne Domine,


Atque sanctorum agmina Qui es illius gaudium
Et concinant unanimes Fac nos cum ipsa virgine
Illi jucunda carmina. Duci ad regni solium.
Offic. BMV. sec. usum Romanae Curiae imp. in Castro Lauro Curtis
majoris 1503.
— 71 -
111. De Septem Gaudiis BMV.
Ad Vesperas.

1. Laudes perpetuae dignaque praemia


Inducunt animos gaudia promere,
Nam sanctus Gabriel nuntiat angelus:
Dulcis mater, ave, sit tibi gratia.

2. Et eognata senex Elisabeth tua


Concepit puerum semper amabilem,
Applaudens igitur mater in intimis
Montes difficiles scandere nititur.
3. In noctis medio nascitur insuper
Rector perpetuus virginis inclitae,
Incorrupta manent Candida viscera,
Congaudent parili angelici chori.

4. Ducebat rutilans sole micantior


Reges Stella pios visere parvulum,
Conceptu puerum virgineo satum^
Et praestant Domino munera plurima.
5. Certant dulcisonis astra, solum, mare
Hymnorum modulis psallere principi,
Dum surgit tumulo Christus et inferi
Dum frangit pariter tristia tartara.

6. Ascendit superos arbiter omnium,


Ad dextram residens ingeniti patris,
Spirat Christicolis lumine flammeo
Sanctum de patrio pectore spiritum.
7. Tandem virgineis mater honoribus
Coelestis solii sancta cacumina
Transcendit jubilans, magnaque gloria,
Ingens laus et honor sit tibi, trinitas.

Antiph. ms. Calcariense saec. IG. Cod. Arcli. Calcarieu. A. 14.

112. De Septem Gaudiis B3IV.


Alias Hymnus.

1. Virgo, dum scandis superos meatus,


Angeli laudis cytharam resolvunt,
Et super sanctos veneraris omnes,
Sancta Maria.

2. Sicut sol lucet gelida sorore


Clarior Phoebe, tua sie refulget
Ciaritas longum superis per aevum,
Sancta Maria.
- 72 —
3. Tu patris summi regis atque sceptra,
Illius celsum solium gubernans,
Jure te laudant igitur beati,
Sancta Maria.
4. Ergo supremo frueris triumpho,
Trinitas templum tibi dat secundum,
Omne, quod poscis, pater atque donat,
Sancta Maria.
5. Corde qui puro tua festa servant
Et tuos semper celebrant honores,
Regiam post haue capient coronam,
Sancta Maria.
6. Coelites cuncti tua gratiarum
Dona condigno resonant honore
Teque laudantes jubilant frequenter,
Sancta Maria.
7. Gloriam praestat chorus angelorum,
Quae per immensum veneraris aevum,
Sint Deo laudes igitur supremo,
Sancta Maria.
Antiph. ms. Calcariense saec. 16. Cod. Arch. Calcar. A. 14. — Mel. : Ut
queant laxis. —2, 1 Sicut illucet Hs. —
7, 1 praestant.

113. In Assumptione BMV.


1. Laudibus eximiis resonent nunc Organa vocis,
Orbis ubique tonet laudibus eximiis.
2. Festivitas celebris haec est super aethera sanctis,
Coetibus angelicis festivitas celebris.
3. Rex pius, ut decuit, matrem super astra locavit
Et dominam statuit rex pius, ut decuit.

4. Haec domuit Vitium pravorum germine cretum,


Cum genuit Dominum, haec domuit vitium.
5. Spina rosam genuit, gens aspera moUia fudit,
Quae raiseranda ruit, spina rosam genuit.
6. Stella Maria maris, genitrix pomposa tonantis,
Sis pia tu miseris, StellaMaria maris.
7. Corpore virgineo genuisti gaudia mundo,
Nunc super astra manens corpore virgineo.
8. Fac precibus placidum semper, beatissima, natum
Et famulis Dominum fac precibus placidum.
9. En, tua festa micant, plebs undique te prece pulsat,
Da sibi nil noceat; en, tua festa micant.
10. Nil, tibi quod deceat, mundus valet asmate ferre,
Mens hominum cogitat nil, tibi quod deceat.
— 73 -
11. Tu tarnen esto pia, meritis succurre, polosa,
Crirnina nos lacerant, tu tarnen esto pia.

12. Filius, ecce, tuus, quem non capit ordine mundus,


Quem colit orbis ovans, filius, ecce, tuus.

13. Dat tibi,quueque cupis. pietas clarissima prolis


Nilque negans Dominus dat tibi, quaeque cupis.

14. Die: miserere tuis semper, placidissima, nate,


Sanguine quos laveras, die, miserere tuis.

15. Gloria lausque patri, virtus genitae quoque proli,


Spiritui pariter gloria lausque patri.

Cod. Casinen. 109. sacc. 11. (mit Neumen).

114. In Assumptione BMV.

1. Virgo, Dei mater, Judaeae gloria gentis,


Virgo, Dei mater, populi miserere dolentis,
Virgo, Dei mater, prae cunctis sola beata,
Virgo, Dei mater, per te mors est superata.

2. Angelus adveniens, sancta Dei genitrix,


De coelis Gabriel, nobilis aula Dei,
Supplice voce tibi, sancta Dei genitrix,
Verba benigna tulit, nobilis aula Dei.

3. Sit Dominus tecum, sancta Dei genitrix,


Gratia tc replet, nobilis aula Dei,
Virginitatis lionor, coeli clarissima Stella,
Virginitatis lionor, salve, veneranda puella.
4. Virginitatis honor, coeli regina Maria,
Virginitatis honor, salva nos regis ab ira,
Tu Domini mater, virginitatis honor,
Sponsa Dei summi, Stella Maria maris.
5. Janua coelorum, virginitatis honor,
Porta beatorum, Stella Maria maris,
Gloria cunctorum, virginitatis honor,
Hunc defende chorum, Stella Maria maris.
6. Hac fuit orta die coeli regina Maria,
Quae Christum genuit, hac fuit orta die;
Sit bencdicta dies, in qua tu nata fuisti,
Dicite, pontiticcs, sit benedicta dies.

7. Sit benedicta dies, in qua sibi lac tribuisti,


Omnis homo dicat : sit benedicta dies.
Praetinita dies venit. regina Maria,
Qua coelos scandas, vade, beata nimis.
- 74 —
8. Occurrunt proceres coeli, regina Maria,
Omnia laeta vides, vade, beata nimis;
Angelicus coetus, coeli regina Maria,
Obvius, ecce, venit, vade, beata nimis,
9. Agmina coelorum, coeli regina Maria,
Undique laeta fluunt, vade, beata nimis.
Filius, ecce, tuus, coeli regina Maria,
Te laturus adest, vade, beata nimis.
10. Quae regina fuit carne deducta triumpho?
Nulla quidem, nuUa; gloria magna tibi;
Gloria magna tibi, summa jam sede locatae,
Et nunc et semper gloria magna tibi.

Cod.- Casinen. 194. saec. ^Vi2. add. saec. 11. (mit Neumen). ^9, 4 Te
lanurus adest.

115. In Assnmptione BMV.

Ad Processionem.

1 Sancta Maria quid est? si coeli climata scandis,


Esto benigna tuis. Sancta Maria quid est?
Unde fremit populus vel cur vexilla coruscant?
Quid sibi vult strepitus? unde fremit populus?
5 Quare volant faculae, lucent per strata coronae,
Lumine cum lunae quare volant faculae?
Astra nitent radiis, rutilant et tecta laternis,
Cuncta rubent flammis, astra nitent radiis.
Edita consulibus numerasti, Roma, triumphos,
10 Signa moves planctus, edita consulibus?
Quae tibi causa mali, felix o gloria mundi?
Cur manant oculi, quae tibi causa mali?
Plaude, parens patriae, rorantia lumina terge,
Spem retines veniae, plaude parens patriae. .

15 Martyrii pretio cecidit si prima propago,


Stas renovata modo martyrii pretio.
Limina primus adit silvis digressus arator.
Nunc tua piscator limina primus adit.
Pulvere multiplici crines foedaverat ille,
20 Hie te mundat aquis pulvere multiplici.
Paulus ovile tuum pascens educit aquatum,
Atque refert stabulis Paulus ovile tuum.

JRespondet Borna:

Quid memoras titulos aut cur insignia prisca


Objicis in vultum? quid memoras titulos?
25 Enitui facie toto memorabilis orbe,
Callida sed vulpes enitui facie.
— 75 —
In mediis opibus meretrix nocturna cucullos
Induo prostituens in mediis opibus.
Nee metuens Dominum projeci carmine vultum,
30 Offendens nimium nee metuens Dominum.
Semino nunc lacrimas ad serae gaudia messis
Et post delicias semino nunc lacrimas.
Gaudia sustinui, lucrum si prima recepi,
Lucriticante Deo gaudia sustinui.
35 Nee procul est opifex gemmam carbone refingens
Et gremium pandens, nee procul est opifex.
En, ubi vultus adest quaerens oracula matris,
Prae natis hominum, en, ubi uatus adest.
Vultus adest Domini, cui totus sternitur orbis,
40 Signo judicii vultus adest Domini.
Ergo fremunt populi nee cessant tundere pectus
Matres cum senibus, ergo fremunt populi.
Sistitur in solio Domini spectabile Signum
Theotocosque suo sistitur in solio.
45 Hinc thymiama dabuut, hinc balsama prima reponunt,
Thus myrrhamque ferunt, hinc thymiama dabunt.
Dat schola Graeca melos et plebs Romana susurros
Et variis modulis dat schola Graeca melos.
Kyrie centuplicant et pugnis pectora pulsant,
50 Christe faveto, tonant, Kyrie centuplicant.

Invitatio ad orationem:

Sollicitemus ob hoc Dominum prece, carmine, lingua


Et matrem Domini sollicitemus ob hoc.
Virgo Maria, tuos clementius adspice natos,
Exaudi famulos, virgo Maria, tuos.
55 Supplicibus lacrimis tibi grex cum spargitur urbis,
Alma Maria, fave supplicibus lacrimis.
Turba gemit populi modico discrimine leti.
Sancta Maria, tibi turba gemit populi.
Sancta Dei genitrix, Romanam respice plebem
60 Ottonemque fove, sancta Dei genitrix.
Tertius Otto tuae nixus solamine palmae
Praesto sit veniae tertius Otto tuae.
Hie tibi, si quid habet, devoto pectore praestat,
Spargere non dubitat hie tibi, si quid habet.
65 Gaudeat omnis homo, quia rcgnat tertius Otto,
lllius imperio gaudeat omnis homo.

Poiitificale Konianuni ms. saec. 10. Cod. Casiueu. 451 (240). —


Ein
Prozessionshyninus aus der Zeit Otto III. „lucipit cannen in Assimiptione
sanctae Mariae in nocte, quando tabiUa portatur." Dies wird erklärt durch
die folgende (auch in dieser lls. betindliche) Stelle des Ordo Komauus „In
:

ipsa vespera vigiliaruui praeparatur quoddain portatorium in saucto Laurentio


- 76 —
npiul Lateranos superpositaque tabula imagine Christi Domini nostri in-
signita amedio noctis concurrente populo exeunt cum letania ad sanctam Mariara
minorem uiundatis praeviam plateis et susponsis per domos lucernis ibique
in gradibus sanctae Mariae deposita ali(iuamdiu icona omnis chorus virorum
ac mulierum g-enibus Immiiiter ante eam flexis pugnis etiam pectora caedentes
iina voce per inimerum dicunt centies Kyrie eleison, centies Cbriste eleison,
item centies Kyrie eleison fusisque lacrimis et precibus per sanctum Adrianum
recta via vadunt ad Mariam majorem auditaque missarum celebritate ad
palatium revertuntur."

116. In Assumptione BMV.

1. Gaude, regina inclita, 3. Kegina mundi domina,


Nata de stirpe regia, Supra coelorum culmina
Campos mundi convallium Sublimi regnans gloria,
Omans virtutum gratia. Duc nos ad tua gaudia.
2. Ad te voces clamantium 4. Assumpta supra angelos
Exaudi, benignissima, Sis memor nostri, domina,
Super thronos regnantium Hostes fuga tartareos
Elevata clarissima. Et dele nostra crimina.
5. Gloria tibi, Domine,
Exaltans matrem hodie
Cum patre et spiramine
In sempiterno tempore.

Orat. ms. Domus Novae Lucis anni 1477. Cod. Ultrajectin. ßcriptt.
Eccl. 375. — 1, 1 Vale virgo da die FIs. die meisten Liedesanfänge
inclita;
verändert und bei dem überlieferten Texte eine Silbe fehlt, ist der Anfang
wie vorstellend gestaltet.

117. In Festo Mariae Nivis.

In 2. Vesperis.

1. Quem pia virgo genuit 4. Quem praeter morem solitum


Sacro perfusa spiritu, Mensis Augusti tempore
Regi perennis gloriae Pressis solis ardoribus
Hymnum canamus jugiter. Totum replevit nivibus.

2. Quem semper super sidera 5. In visione docuit


Laudat coelestis curia, Tanti causam mysterii,
Sanctae Mariae vjrgini Solemnis habitaculi
Grates reddendo debitas. Benigne pandens ordinem.

3. Haec virgo venerabilis, 6. Sic templum solemnissimum


Prole fecunda nobili, Fundat papa Liberius,
Locum elegit inclitura Opes dispensat largius
Suo sacrandum nomini. Johannesque patricius.
77

7. Nos tuos salva famulos,


Christe, natus de virgine,
Qui pia festa colimus
Matris tuae sanctissimae.
IJrev. Pataviense imp. Venetiis 1508. — Die beiden ersten Strophen
Daniel I, 259.

118. De beata Maria V.


1. Ave, gloriosa 4. Ave, radiosa
Stirpis Jesse rosa, Stella matutina,
Coelum stillat rorem, Nos, imperiosa,
Virgo paris florem. Serves a ruina.
2. Ave, pretiosa 5. Ave, vas decoris,
Flore vernans rosa, Rutilans aurora,
Jericho plantata Eja, still a roris,
Et Sion firmata. Siccum cor irrora.

3. Ave, mundi sidus, 6. Ave, vitae via,


Coeli paradisus, Nos solare, pia,
Virgo fons hortorum, Nato concilia,
Laus et spes reorum. Dulcis Maria.
7. Ave, gratiosa,
Veni sine mora,
cum flore rosa,
Asta mortis hora.
Orat. ms. Augustaniim saec. 15. Clm. Monacen. 3702.

119. De beata Maria V.


In Sabbato.

1. Maria, mater Domini, 3. Maria, virgo virginum,


Aeterni patris filii, Deposce nobis omnium
Fer opem nobis omnibus Remissionem criminum
Ad te confugicntibus. Tuum placando filium.
2. De Deo vero gcnitum 4. Gloria tibi, Domine,
Tu genuisti filium, Gloria unigenito
Qui non habet initium. Una cum sancto spiritu
Ex tc sumpsit cxordium. In sempiterna saecula.
Clin. Monacen. (ol. Emmeramen.) 14926. saec. 15. — Str. 1 und 2 vM.
Anal. IV, 47.

120. De beata Maria V.

In 8abbato.

1. Gaudc, origo gaudii, 2. Da nobis spei gaudia.


Mater aeterni filii, Da amoris suspiria,
Perqu am Christus, Hos montium, Da, ut nos amor vulneret
Flos est factus convallium. Et vulncrando suspiret.
78 —
3. Maria, mater gratiae, 4. Per tuum, virgo, filium,
Mater misericordiae, Per patrem et paraclitum
Tu nos ab hoste protege Adsis nobis ad obitum
Et hora mortis suscipe.

Clm. Monacen. (ol. Emmeramen.) 14926. saec. 15.

121. De Leata Maria V.


In Sabbate.

Maria, coeli regia, 3. Memento, salutis auctor,


Ad te clamantes adjuva, Nostri quod olim corporis
Audi preces miserorum Ex illibata virgine
Et deprecare Dominum. Nascendo formam sumpseris.
Qui a te nasci voluit 4. Maria, mater gratiae,
Et nos a morte eruit, Mater misericordiae,
Pro nobis ipse mortuus, Tu nos ab hoste protege
Et nos per ipsum vivimus. Et hora mortis suscipe.

5. Gloria tibi, Domine.


Clm. Monacen. (ol. Emmeramen.) 14926. saec. 15.

122. De beata Maria V.

In Sabbato.

1. Gaude, prima laetantium, 4. Da laetam patientiam,


Primitiae gaudentium, Da gratam verecundiam.
Quae edidisti omnibus Da Spiritus modestiam,
Desideratum gentibus. Da puram conscientiam.
2. Da mane sine vespera, 5. Bona mater, bone tili,

Da corda nobis libera, Laudi vestrae amabili


Da primae pacis prospera, Totus mundus obediat
Da unitatis foedera. Et cum amore serviat.
3. Da sanctitatis munera, 6, Maria, mater gratiae.
Da honestatis opera, Mater misericordiae.
Da fidei constantiam Tu nos ab hoste protege
Da veram sapientiam. Et hora mortis suscipe.

7. Gloria tibi, Domine.


Clm. Monacen. (ol. Emmeramen.) 14926. saec. 15.

123. De Omnibus Sanctis.

1. Deus, piorum gaudium, 2. Haec festa nobis prosperans


Spes, vita ac virtus, praemium, Dicata sanctis omnibus,
Laudes tibi canentibus Qui dante te coelestibus
Clemens adesto servulis. Jam perfruuntur sedibus.
79 -

3. Quo virgo fulget virginum, 6. Donantur illic praemia


Tui genitrix filii, Aeterna confessoribus,
Quo jugiter te splendid! Agnum sequentes virgines
Laudant, adorant angeli. Novo resultant cantico.

4. His junctus et consortio 7. Horum precatu protege


Praecursor et cognomine, Hie DOS gementes exsules
Cum patriarchis omnibus Et his beatae patriae
Vatumque gaudet coetibus. Adjunge tandem civibus.

5. Quae lingua, quae vox explicet 8. Quo te, pater, cum filio

Apostolorum gloriam, Una cum sancto spiritu


Aut candidati martyres Possimus omni tempore
Quibus coronis emicent? Laudare puro pectore.

Hymn. ms. Veronensis saec. 11. Cod. Capit. Veronen. 109. A. Hymn. —
ms. saec. ^^/u. Cod. Guelfenbyteran. H. 1217. B. —
Hymn. ms. Egmon-
tensis saec." ^^/i6. Cod. Haj^en. X 142. C. —
Brev. ms. Quedlinburgense
saec. 15. Cod. Quodlinburgen. 132 D. —
Mel.: O ^loriosa domina C. 1, 2 —
ac fehlt BC. — 1,4 Adesto clemens B. —
2, 1 prospera A. 4, 1 junctis —
C. — 4, 2 est cognomine B. —
5, 3 Aut quae candidati A. 6, 2 Aeterna —
fehlt B. — 7, 1 precatu sup tege B. 7,— 8 Ex his A. 8, 1 patrem —
BC. —
8, 2 Et spiritu paraclito BC. —
8, 3 Laeto canentes pectore BC. 8, 4 —
Laudemus omni tempore B.

124. De Omiiibus Sanctis.

1. Lumen cunctorum luminum, 6. Chori virtutum omnium,


niustrator fidelium, Coelestium spirituum,
Tibi quo possint reddere Coeli cives archangeli,
Laudes omni in tempore, Cherubim atque angeli,

2. Nobis perseverantiam 7. Lapsis nobis succurrite


Atquc dona constantiam, Multi peccati pondere
Ut, ore quod proferimus, Apud illum suppliciter,
Mente constet divinitus. Cui adstatis jugiter.

3. Licet gravcmur nimiuin 8. Patriarcharum concio


Pressi mole facinorum^ Ac prophetarum Icgio,
Preces tamen, quas fundimus, Vobis praescitum coelitus
Audi benigne, quaesumus. Modi, quis venit Dominus.

4. Mater Maria nobilis, 9. Nostrum firmum praesidium


Tui factoris sobolis, Estote ac refugium,
Virgo post partum integra, Vobis possimus gaudium
Haud secus atque antea, Habere quo perpetuum.
5. Tuum exora filium, iO. Gloriosi apostoli,
Quem nos colimus unicum, Evangelistac Domini,
Ne ulcisci sie libeat, Electi mundi principes,
Ut culpa nostra indioat. Prudentes Christi milites,
— 80 —
11. Deum nobis propitium 12. Caterva innocentium
Reddite ad Judicium, Atque sanctorum martyrum,
Cum nostra fit discussio Parvipendendo terrea
Ac culparum discretio. Adepti coeli gaudia.

Legend, ms. S. Gregorii in Urbe saec. 11. Cod. Vatican. 1274.

125. De Omnibus Sanctis.

1. Benigne pater, cordibus fidelium,


Mitte salutis aeternae auxilium,
Quo verum Deum semper possit colere
Ac trinitatem, sicut est, cognoscere.

2. Mater et omnibus nobilior,


virgo,
Fulgida prae cunctis splendidior,
Stella,
Tu reparatrix omnis orbis perditi,
Gratiam tui nobis posce filii.

3. Virtutes coeli, cives admirabiles,


Christi ministri, angelorum ordines,
Nos imbecilles illi fortes reddite,
Cui adstatis semper sanctus dicere.

4. Fide praeclari patriarchae primitus


Atque prophetae, cognovistis coelitus
Venturum regem, qui constet propitius
Nobis misellis sanctis vestris precibus.

5. Qui propter Deum ad cuncta supplicia


Artus dedistis passos multa verbera,
Agni qui stolas lavistis in sanguine,
Pro nobis Deo dulces preces fundite.

6. Praesules sancti, confessores lucidi


Ac eremitae, omnes sancti monachi,
Vestra praeclara nobis sit confessio,
Vobis si placet, aetcrna salvatio.

7. Judices saecli, vera mundi lumina,


Spiritus sanctus vos docuit omnia,
Claves qui coeli sui estis gratia,
Nostra jubete deleri peccamina.

8. Sanctarum genus gloriosum virginum


Ac viduarum simul continentium,
Quo quimus verum pleniter omnimode,
Nos imploramus, gaudium acquirere.
— 81 -
9. Perpetuale nancisci suffragium,
Sanctorum choros flagitamus nimium,
Nobis ab illo, qui condidit omnia,
Manens ubique regit cuncta saecula.

10. Omnes devote studeamus Domino


Odas pro tanto ferre beneficio,
Quod nos ad suam creavit imaginem
Atque ostendit nobis suum ordinem.

11. Eja, jucunde fratres benedicere


Ulisumamus atque laete psallere,
Ut mereamur suo sancto munere
Fore repleti omni quidem tempore.

12. Gloria patri, virtus invisibili


Ejusque nato ac sancto spiritui,
Sit coaequalis atque individua
Simul regnando per aeterna saecula.

Legend, ms. S. Gregorn in Urbe saec. 11. Cod. A^atican. 1274. 1,4
trinitati; zwei Silben fehlen, sicut ergänzt. — ?> 4 Jubele celeri. 9, 1
nanciscit.

126. De Omnibus Sanctis.

1. Trinitati altissimae, 6. Deposita tristitia


Matri Christi sanctissimae, Sumamus sacra gaudia,
Choris sanctorum flaminum Ut beatorum agmina
Et prophetarum oninium, Digne colamus merita.

2. Apostolis principibus, 7. Rogemus flexo poplitc


Piis Christi martyribus, Cives coelestis curiae,
Virginibus, doctoribus Ut laudis cum libamine
Almisque confessoribus, Regem exorent gloriae.

3. Solcmnitas laudabilis 8. Ut quidquid impotentia


Ac cunctis vonerabilis Peccanms, ignorantia
Sanctis devotis mentibus Vel per cordis duritiam,
Nunc celebretur omnibus. Indulgeat per gratiam.

4. Isti patris potentia 9. Ut sempiterno lumine


Natiquc sapientia, Vultu divinac gloriae
Paracliti dementia Coelestis sponsi nuptiis
Coclesti fulgent gloria. Fruamur atque gaudiis.

5. Ut lilia sie gerniinant, 10. Sit laus patri cum tilio

Fulgore rosae rutilant, Sancto simul paraclito,


Palmam ferunt victoriae Nobisque mittat tilius
Uogi coolestis patriae. Charisma sancti Spiritus.
Drevos, Hjniiii luediti. II. 6
— 82 —
Hymn. ms. Aml)rosinniis sacc. '^/15. Cod. Trivulzian. A 102. A. Brev. —
ms. Abiasclien.saec. ^*lir>. Cod. Ambrosian. X 22. sup. B. Psalt. ms.—
Ambrosianum saec. **/i5. Cod. Basil. And^rosian. s. n. C. —
Brev. ms. Am-
l)rosianum saec. 15. Cod. Ca})!!. Mediolanen. 7. D. —
3, 1 Solemnis lauda-
Itilis B.— 8, 2 A cunctis A. —
4, 2 Natisqiie B. —
4, 4 fulget B. 5, 1 —
Et lilia B. — 5, 2 roxae B. —
5, 3 floruit victoriae B. —
5, 4 supernae
patriae B. —8, 2 Peccavimus B. —
8, 3 pro cordis duritia B. 9, 1 Et —
sempiterno B. —9, 2 A'el thux divinae B. —
10, 1 sq. Gloria tibi A.

127, De Omnibus Sanctis.

1. salutaris virgo, Stella maris,


Generans prolem, aequitatis solem,
Lucis actorem, retinens pudorem,
Suscipe laudem.

2. Coeli regina, per quam medicina


Datur aegrotis, gratia devotis,
Gaudium maestis, mundo lux coelestis
Spesque salutis.

3. Aula regalis, virgo specialis,


Posce medelam nobis et tutelam,
Suscipe Vota precibusque cuncta
Pelle molesta.

4. Virtutum chori, summo qui rectori


Semper adstatis atque jubilatis,
Ovis remotae memores estote
Nosque juvate.

5. Felices estis, patriae coelestis


Cives, cunctorum nescii malorum,
Quae nos infestant miseramque praestant
Undique vitam.

6. Unde rogamus atque supplicamus,


Ut foveatis atque muniatis
Vestros conservos, quorum rex super vos
Cum patre regnat.

7. Patriarcharum atque prophetarum


Pollens senatus diluat reatus,
Sedens in thronis, renitens coronis,
Vestibus albis.

8. Ordo banctorum nos apostolorum


Regat docendo, doceat regen do,
Votis Intendant, supplices defendant,
Yincula solvant.
- 83 —
9. Pacis augmentum poscat innocentum
Grex candidatus, quos rex perturbatus
Jussit necari, metuens privari
Culmine regni,

10. Triumphatorcs mundique rectores


Fide vicerunt, gloriam spreverunt,
Nobis suoruni donent triumphorum
Gaudia secum.
11. Impetret votum chorus sacerdotum
Nee non cunctorum coetus confessorum,
Omnes qui gratum Deo famulatum
Exhibuerunt.
12. Grex virginalis oret, ut de malis
Saecli praesentis simul et sequentis
Eripiaraur et, quae postulamus,
Accipiamus,
13. Universorum cunei sanctorum
Coelo gaudentes nobis siiit clemcntcs,
Quibus adjuti mereamur uti
Luce perenni.
14. Omnes electi, compotes effecti
Vitae beatae, Dominum rogate,
Nobis ut laetam donet et quietam
Ducere vitam.
15. Praestet levamen nobis et juvamen,
Quo mundi fluctus gebennaeque luctus
Sic evadamus, ut, quae nunc speramus,
Obtineamus.
16. Lux sempiterna, pie nos guberna,
Pater ac nate parque deitate
Spiritus sancte, Deus unus ante
Saecula trinus.

Cod. Vatican. 311. add. saec. 15. — 3, 3 cucta Hs.; ursprünglich wohl
tota. — 3, 4 Perle molesta.

128. De Omnibus Sanctis.

Ad Processiouem.

R° Humili prece et sincera devotione


Ad te clamantes semper exaudi nos.

1. Summus omnipotons genitor, qui cuncta creasti,


et
Aeternus Christus, lilius atque Deus,
Nee non sanctiticans doniinator spiritus almus,
Unica majostas trinaque sola Dei.
6*
— 84 —
2. Ipsa Dei genitrix reparatrix et inclita mundi,
Quae Dominum casto corpore concipiens
Perpetua semper radias cum virginitate,
Indignos famulos, virgo Maria tuos.
3. Angelici proceres, coelorum exercitus omnis,
Aeterno semper lumine conspicuus,
Agmine ter trino radians per sidera regem
Laudibus aeternum concelebret Dominum.
4. Petrus cum Paulo, Thomas cum Bartholomaeo
Et Jacob sanctis nos relevent precibus,
Andreas, Mattlieus, Barnabas atque Johannes,
Matthias, Lucas, Marcus et altisonus.

5. Coetus apostolicus, duodeno sidere comptus,


Cunctos propitius protege nos famulos,
Et quos multiplices lacerant per crimina pestes,
Peccata absolve, fac bona cuncta sequi.
6. Nunc Stephanus, Linus, Clemens, Anacletus et almus,
Alexander Corneliusque pius,
Sixtus,
Hippolytus, Vitus, Laurentius atque Modestus
Chrysogonusque pius nos miserando juvent.
7. Senesi, martyr Domini, miles quoque fortis,
Tuque, Theoponti, regis amice pii,
Nos precibus vestris defendite, namque potestis,
Credimus experti munera tanta Dei.
8. decus immensum, nostri lex, gloria, census,
Pax, columen, requies, semita recta, duces,
Forte, Graeci, curam, patriam prece redditc tutam,
Ne pupus incautis vincula nectat eis.

9. Vos tempestates, vos noxia quaeque fugate,


Non aestus laedant, non pluviae noceant,
Morbos atque famem subitamque repellite mortem,,
Quidquid et huic vestro posset obesse loco.

10. vos martyrii decorati nomine Christi,


Conspicui veste purpurea proceres.
Qua hello invicti superastis daemonis iras,
Confortate manus, vincere morte minas.

ILO venerande pater, Silvester, pastor amande,


Mens calet obsequiis invigilare tuis,
Ecclesiam quondam per te quia novimus auctam
Et synagoga suum perdidit auxilium.
12. Cum Judaea suos tibi perfert stulta magistros,
Lege sua cecidit et veniam petiit.

A te sub nodis perstricta fauce draconis


Plebs moribunda suae dona salutis habet.
- 85 —
13. Nunc igitur nostri constrictis faucibus hostis
Eripe nos mortis casibus et laqueis
Et nos assiduas tibi dantes cordibus odas
Causa tui meriti sistas in arce poli.

14. Adriane, Dei miles fortissime summi,


Nobis nunc famulis auxiliare tuis,
Nil sie perspicuum poterit vox clara referre,
Ut decet in tali nunc patris obsequio.

15. Hie tibi perpetuis resonant concentibus aedes,


Ossibus et sacris semper habetur honor,
Cum laeti famuli celebrant hie festa benigni
Laudibus instantes nocte dieque tuis.

10. Dirige eorda pius et tempora dirige nostra


Atque dies laetos ducere da famulos,
üt semper valeant tibimet cantare quieti,
Te quoque coelesti cernere duce poli.

17. Urbanus, Damasus, Gregorius Ambrosiusque,


Hilarius, Zeno. Maximus atque Leo,
Martinus, Proculus, Caesarius Eusebiusque
Orent pro nostris criminibus variis.

18. Ordo confessorum sacratus praecipuorum


Auxilio tutos undique redde tuos
Atque tua nosmet prece dimittendo reatus
Nos fragiles mundi cladibus omnigenis.

19. Paulus et Antonius, Macarius Arseniusque,


Pachoraius, Beda, Attala, Paphnutius,
Bertulphus, Libertinus, Basilius atque
Hieronymus doctor nos miserando juvent.

20. Summe Dei cultor, monachorum rector et abbas,


Benedicte sacer atque benigne pater,
Istud coenobium coetumque tibi famulantum

Nostraque sanctificans cuncta tuere simul.

21. Maurus et Othmarus, Simeon, Gallusque Columba


Et Simplex Paulus Hilarionque simul,
Solentur precibus, vitare queanms ut hostis
Praestigium cauti versutiamque lupi.

22. dilecte Dei radians virtute corusca,


Sancte Ansclme pater, junge preces pariter,
Intercede pius veniam poscendo misellis
Aureque jam bhxnda carmina pereipiens.
- 86 —
23. Felicitas felix, Eulalia digna, Verena,
Petronillaque cum perpetc Perpetua,
Agnes atque Agathes, Christina) Euprepia, Thecla,
Eufemia, Regula, Eugenia atque bona.

24. Helena cum Paula, Scholastica cum Juliana,


Candida cum Fusca Febroniaque pia,
Margarita simul, Donatilla, Caecilia, Flora,
Dent veniam nostris saepe rogando probris.

25. Virginitate chorus resplendens, candidularum


Turba puellarum, integritate nitens,
Quae geminis gaudens pulchrum decorata coronis,
Laude pudicitiae martyriique simul.

26. Omnes nunc sancti, nostris succurrite lapsis


Et veniam cunctis juvando malis,
ferte
Nam quaecunque rogantes,
vestris precibus petitis
Annuit ipse pius nilque regat Dominus.

27. Pacem perpetuam rogitamus perfice, Christ e,


Et sanae vitae gaudia longa diu,
Temperiem coeli tribuens, ut copia frugum
Omnibus abundet ubere laetitia.

28. Agne Dei patris, mundi qui crimina tollis,

Optatae pacis munera dona tuis.


KvQie navToycQdrcoQ, locog ocoti'iQ öt re nauTog,
^ij ßaoiXtvg tj/ncoy, Xqigt , iXtrjOOv fif-iojv.

Trop. ms. Nonantulense saec. 11. Cod. Roman. 1343 Sessorian. 62. Die —
Litanei Humili prece ist von Hartmann von St. Gallen verfafst. Während
dieselbe sonst häufig verkürzt erscheint, ist sie hier bedeutend erweitert und
verändert, weshalb sie in vorliegender Bearbeitung hier aufgenommen. Vgl.
Migne PP. LL. 87, s. 32, 138, 1082 u. f. ~
2, 3 radians. 3, 1 omnes. —4, 2 —
relevet. —6, 4 juvet. —
13, 4 sistat. —
14, 3 poterit nos clare. 16, 4 Tuoque —
coelestis. —18, 1 sacratus confessorum. —
18, 3 tuos nosmet impetres. —
19, 4 juvet. —
20, 3 Istum coenobium. —
23, 1 serena. 26, 2 ferte vin-—
cendo. —27, 1 rogitamus perspicue. —
27, 2 Ut sanae. 27, 4 laetitiae. — —
28, 3 Kyrie pantocrator isoso disse te pante. —
28, 4 Sub basileos ymnum
Kyrie, eleisson ymas. —
Diese beiden Verse fehlen bei Migne 1. c., finden
sich aber in der Prager Hs. VI G 10 saec. 14. in, wo sie lauten:
Kyrie panton craton ysos sodisse te pantos
Sub basiles ymon Christe eleison ymas.

129. In Natali Apostolornm.

1. Ad te nostras, Domine, 2. Sancte pater, solitam


Preces omni tempore Tuam per clementiam,
Supplicantes fundimus, Nos et nostras pariter
Hymnos quando psallimus. Audi voces jugiter.
- 87

3. Adest dies celebris, 6. Hi sunt terrae principes,


Yalde venerabilis, Omnis mundi judices,
In quo nos officium Quorum voce fidel
Celebramus mysticum. Orbis iter obtinet.
4. Bis nam sena sidera 7. Pietatem Domini
Atque lunae cornua Deprecemur seduli,
Sol perlustrat propriis Ut per apostolicam
Annuatim radiis. Nos conservet gratiam.
5. Christi splendor fulgidus, 8. Tibi, Christe, gloria,
Chorus apostolicus, Honor, benedictio,
Cujus lucis gratia Gratiarum actio
Coruscat ecclesia. Per infinita saecula.
Hymn. ms. Fredelariensis saec. 11. Cod. Casselian Theol. IV 25.

130. De Apostolis.

1. Bella qui carnis nova protulistis,


Regis aeterni stabiles amici,
Quae damus vobis Domino ferenda,
Sumite vota.
2. Vos crucis Christi probra multa passi,
Munus acceptum moriendo facti,
Quidquid in nobis viget impudicum,
Mortificate.

3. Qui minas regum, rabiem ferarum,


Flagra vicistis fidei triumphis,
Nos in aeternum precibus juvate
Vincere mundum.
4. Hostis antiqui laqueis solutos
Atque culparuni maculis piatos,
Mortuos mundo, date nos beatos
Vivere Christo.
5. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus rcsonat per omnem
Gloria mundum.
Brev. ms. Palatin. Vindob. 1826 saec. 12. A. — Brev. ms. Superioris
Altae saec. 12. Clm. Moiiaceu. 9033. B. — „In festo Sancti Jacobi'* A. —
Doxologie nur begonnen AB.

131. In uniiis Apostoli.

1. En. adest festum gratiac, 2. Reliquit cuncta terrea,


ToUens malum moestitiae. Caduca et phantastica,
Quo vir hie apostolicus Asccndit super sidera
Praefectus et catholicus Ad gaudia coelestia.
— 88 —
3. Hie fuit cancellarius 5. Per te donetur venia
Et verus secretarius, Et gratiarum munera,
Quem Jesus lumen saeculi Per quam possimus vivere
Misit doctorem populi. Ad regulam justitiae.
4. Eja, dulcis apostole, 6. Sit tibi, alma trinitas,
Quem veneramur liodie, Laus, honor et sublimitas
Devote te colentibus Pro tali, tanto nuntio,
Adesto Clemens omnibus. Quem tu misisti saeculo.

Clm. Monacen. (ol. Tegurin.) 19363 saec. 15.

132. In unins Martvris.

1. Dies solemnis agitur, 4. Idcirco nuUus hodie


In qua hie martyr colitur, Diffidat te accedere,
Qui sustinens poenalia Cum plenus sis dulcedine
Scaiidit ad aeternalia. Et pietatis opere.

2. Quam fei ix es, qui vincere 5. Christi athleta inclite,


Poenas tortorum quiveras, Te venerantes respice,
Ut Christum lucrifaceres Ut tua per suffragia
Et in aeternum plauderes. Nostra solvantur crimina.

3. Jam nunc in coelo jubilas 6. Laus tibi, sancta trinitas,


Et signis novis rutilas, Quae martyrem glorificas,
Qui cunctis infirmantibus Nobis praestans subsidia
Confers medelae gratiam. Per ejus digna merita.

Chii. Monacen. (ol. Tegurin.) 19363 saec. 15. — 2, 2 lucrifacere.

133. In Pestis 3Iartyram.

Ad Landes.

1. Rex Christe, splendor gloriae, 4. In quoium ore Dens est,


Laudes referimus tibi, In quorum corde Christus est,
Qui profluo miraculo In quorum corde pietas,
Sauctorura ornas atrium. Justitia et veritas.

2. Qui in pace ecclesiae 5. Orti de faece pulveris


Florentes more lilii Pro bonis suis meritis
Praedicaverunt populum, Similes facti angelis
Ut replerent paradisum. Fruuntur claris gaudiis.

3. Sumentes arma bellica 6. Ad quorum ossa mortua


Contra hostis nequitiam Ad magnam Christi gloiiam
Gestabant scutum fidei, Nova crescunt miracula,
Gladium spiritus sancti. Dantur plebi suffragia.
89

7. Dum datur salus languidis, 8. Te nunc oramus, Domine,


Redditur vita mortuis, Eorum nos munimine
Lumen refunditur caecis, Ab omni malo protege,
Capiunt gressum debiles. Oblata vota tribue.
Deo patri sit gloria.

Brev, ms. Sangallense saec. 11. Cod. Sangallen. 387. A. — Brev. ms.
Sangallense saec. 11. Cod. Sangallen. 413. B.

184. In unius Confessoris Pontificis.

1. Gaude, fidelis concio, 4. Eja, intende precibus,


Et benedic altissimo Quas actu ad te fundimus,
In die hac laetitiae, Stantes, ne cadant, robora,
Quae confert dona gratiae. Lapsos, ut surgant, adjuva.
2. Nam praesul tam sanctissimus, 5. Erroris pelle nubilum
Cujus nunc festum colimus, Per lu(äs tuae radium,
Migravit ab hoc pelago, Fac Deum semper colere
Laetatur in empyreo. Et spem in ipsura ponere.
3. Hie fuit lux in populo, 6. Laus trinitati debita,
Exemplar toti saeculo^ Honor, potestas, gloria,
Fulsit doctrinae radiis, Quae sua ex dementia
Resplendet nunc prodigiis. Praestat salutis praemia.

Clm. Monacen. (ol. Tegurin.) 19363. saec. 15. — 2, 3 Migratur ab.

135. De Confessore Pontifice.

1. Christe, pastorum caput atque princeps,


Praesulis gaudens celebrare festum,
Debitas sacro pia turba psallit
Carmine laudes.
2. nie non vano tenuit tremendam
Spiritu sedem proprio nee ausu
Sed sacrum jussus Domino vocante
Sumpsit honorem.
3. Strenuum hello pugilem superni
Chrismatis pleno tuus unxit intus
Spiritus cornu posuitque sanctam
Pascere gentem.
4. Hie gregis pastor fuit atque forma,
Lux erat caeco, misero levamen,
Providus cunctis pater omnibusque
Omnia factus.

5. Christe, qui sancti meritis Corona


Reddis in coelis docili magistrum
Fac sequi vita similique tandem
Fine potiri.
- 90 —
6. Laus redemptori Domino perennis,
Aequa laus suinmum celebret parentem,
Spiritus sancti resonet per omiiem
Gloria mundum.
Hymn. ms. Sanctensis s. n. saec. 15. add. saec. 16.

136. De uno Confessore.

1. Confessor aeterni patris, 5. Tui precatus munere


Jnvicte miles filii, Nostros reatus dilue,
Atbleta fortis spiritus, Arcens mali contagium,
Nobis fave poscentibus. Vitae removens taedium.

2. Christi crucem tu bajulas 6. Soluta sunt jam vincula


Christoque confixus cruci, Tui sacrati corporis,
Jucunda sperneiis saeculi Nos solve vinclis saeculi
Gaudes modo in regno Dei. Amore filii Dei.

3. Tu nempe felix gaudia 7. Hujus, Christe, meritis


Ovans conscendis ardua, Nostris adesto precibus,
Coeligenarum epulis Quo tibi laudum debita"^
Fruiturus perennibus. Defei'amus obsequia.

4. Nunc ergo nobis, quaesumus, 8. Tibi patrique gloria


Praesens adesto cominus Cum sancto sit spiramine
Omne impetrando commodum In summa coeli curia
Et post perenne gaudium. Nunc et per cuncta saecula.
Orat. ms. Tegurin. anni 1470. Clra. Monac. 20021. —
De sancto Bene-
dicto. — Zu vergleichen ist Morel 289 und 296, die aber nur Str. 1, 2, 4
und eine andere Doxologie enthalten. Verfasser ist Ekkehard von St.
Gallen. Vgl. Migne 87, 48.

137. In unins Confessoris.

1. Coelum, terra et maria 4. Corpus mactavit jugiter


Cunctaque abyssalia Et vixit regulariter,
In bis et exsistentia Abstractus a terrestribus,
Deo decantent carmina. Suspensus in coelestibus.

2. Qui confessoris merita 5. En, supplices nos quaesumus


Et opera magnifica Et preces ad te mittimus,
Ostendit nunc in patulo Aufer rancoris odium
In hoc fluenti saeculo. Tolle vindictae impetum.

3. Hie sanctitate floruit, 6. Fatiscat omne vitium,


Orando multis profuit, Splendor nitescat mentium,
Et haec, quae Christus docuit, Et tandem lux perpetua
Vita pro posse tenuit. Nos satiet in saecula.

Clm. Monacen. (ol. Tegiirin.) 19363 saec. 15. — 3, 2 profluit.


91

138. De Confessoribns.
1. Laudemus Christi gratiam, 3. Quorum, Deus, suffragiis
Confessorum constantiain, Absolve nos a vinculis,
Quorum doctrina fulgida Peccaminum resticulis,
Splendet mater ecclesia. Quibus gravamur nimium.
2. Qui carnis continentiam 4. Praesta, pater piissime
Servantes propter Dominum Patrique compar unice
Fraglantes velut lilium Cum spiritu paraclito
Reddunt odorem Optimum. Nunc et per omne saeculum.
Brev. ms. Benedictin. saec. 12. Cod. Lucen. 1463. A. — Hymn. ms. S.
Scholasticae Casinen. saec. 15. Cod. Casinen. 869. B. — Brev. ms. ]'ene-
dict. Brixinen. saec. 13. Cod. Univ. Bononien. 2493. C. — Von der Doxo-
logie mir der Anfang B.

139. De plurlbus confessoribus.


1. Coelum digne tripudiat, 3. Horum ergo precatibus
Terra gaudiis intonat, Absolve nos reatibus,
Sanctorum pro solemniis Quorum concedis hodie
His orbis totus jubilat. Solemnia recolere.
2. Quos mundus hie dum tenuit, 4. Oramus vestris precibus
Vitam horum obstupuit, Culpis mundemur omnibus,
Quod praeter carnem vixerint Jungamur piis coetibus,
Nee non signis claruerint. Agni sequamur choreas.
5, Praesta, solus ingenite,
Praesta, Deus tu genite,
Praesta, sacer paraclite,
Rex per aeterna saecula.

Brev. ms. Sitanstettense LXXXV


saec. 15. A. —
Brev. ms. Nova .'ellense
anni 1501. Cod. Oeuipuntan. 405. B. —
1, 4 Is orbis B. 2, 2 vixeriint —
A. -— 2, 4 claruerunt A. —
3, 1 precibus A. —
In B als de ss. Ingenuino
et Albino ad Nocturnum.

140. In unius \ ir^inis.

1. virgo venerabilis, 4. Quam felix quae ingredi


es,
Decora et spectabilis, Quivisti registhalamum,
Tu gemma pudicitiae Portans accensam lampadem
Et speculum munditiae. Per vitae claritudinem.
2. Tu facta es eburnea 5. Sis nostri memor, domina,
Vincendo carnis lubrica, Dum pangis agno cantica,
Candens virtutum flosculis, Gravatos sorde libera
Laudanda es in populis. Delendo mortis crimina.
3. Fuisti virgo sapiens, 6. Praesta, beata trinitas,
In cunctis bene vigilans Ut virginalis castitas
Adoptaque centesinmm Exstinguat tlammam igncam
Fructum, immo milesinmm. Det mentemque virgineum.
Clm. Monaeen. (ol. Tcgurin.) 193()3. saec. 15.
- 92 -
141. De una Virgine.

1. Hymnuni beatae virgini 3. Quod nunc in alma virgiue


Dic^ turba, voce supplici, Palam valemus cernere,
Lauda Deum per omnia Sexum domans quae labilem
Ejus canens miracula. Vitam gerebat caelibem.

2. Iniirraa mundi eligit 4. Pomposa mundi gaudia


Et magna spernens projicit, Contempsit ut ludibria,
Infirmat idem fortia, Soli Deo se subdidit
Confortat autem vilia. Illique totam tradidit.

5. Deo patri sit gloria.

Hymn. ms. Sangallensis anni 1446. Cod. Sangallen. 16. — Mel : Votiva
orbi gaudia.

142. De nna Electa.

1. Jubilo cordis et voce canora


Matrem plebs sanctam fidelis honora,
Ipsius opem jugiter implora
Hac die sacra.

2. Qua vitae hujus finito labore,


Virtutum pollens vario decore,
Petiit coelum celebri honore
Carne soluta.

3. Haec mundum vicit dimicans cum mundo,


Hostem prostravit carnem macerando,
Pervigil orat Christum invocando
Mente devota.

4. Pauperum mater, orphanorum nutrix,


Pascit egenos pupillorum tutrix,
Sanat aegrotos moestorum solutrix,
Famine grata.

5. Sobria, prudens, pia, Clemens, mitis,


Casta, pudica, dulcis Sunamitis,
Impetra nobis, generosa vitis,

Regna beata.

6. Quod, pie Deus, praestare digneris


Precibus hujus sanctae mulieris,
Qui trinus unus universa regis
Per cuncta saecla.

Brev. ms. Glogaviense saec. ^Vis. Cod. Wratislavien. I Q 251.


- 93 —
143. De una Electa.
Ad Vesperas.

1. Gratuletur ecclesia, 4. Igne flagrabat fidei


Nam summi regis filia Amore succensa Dei,
Post hujus mundi tristia Signis effulgens variis
Scandit ad vitae gaudia. Coeli potitur praemiis.
2. Haec vera Christi famula 5. Haec de valle raiseriae
Inventa sine macula In patriam laetitiae
Deum amavit sedula, Ad regem omnis gloriae
Cum quo regnat per saecula. Laeta pervenit hodie.
3. Nobili stirpe genita, 6. Laus uni Deo et trino,
Sed virtutibus praedita, Qui nos beatae precibus
Mundi contempsit gloriam Peracto vitae termino
Adepta. Christi gratiam. Conjungat coeli civibus.
Brev. ms. Teplense anni 1353. Cod. Prägen. A'II F 23. A. Brev. ms. —
Melitensium in Pedepontis 8. anni 1398. B. —
Brev. Trebonense saec. 15.
Cod. Prägen. VI G 6. C. —
Brev. ms. Pragense saec. 15. Cod. Prägen. IV
F 4. D. —
Brev. ms. Albense saec. 15. Cod. Liechtensteinen. 1. 4. 13. E. —
Clichtoveus, Elucidatorium ecclesiasticum imp. Basileae 1517 F. 1, 3 vi- —
tae tristia E. —
1, 4 coeli gaudia AF. —
2, 1 Ludmilia Christi A; Tu N
Christi D; Haec Jesu Christi E. —
2, 4 Christo regnat E. 3, 2 Sed vir- —
tutibus est E. —
3, 4 Christi meretur gratiam A. 4, 2 Succensa amore —
fideli E. —6, 1 Deo et triplici E. —
6, 2 Qui nos N precibus A E. — —
Als de una vidua ADEF, de sancta Ludmilia C, de s. Maria Aegj'ptiaca B.

144. De una Electa.


Ad Nocturnum.
1. Haec summi regis famula 3. Carnis soluta nexibus
mundo celebris,
Eflfulsit Infertur coeli solio,
Quae ut sidus de nebula Quae nobis piis precibus
Et lux prodit de tenebris. Succurrat in exilio.

2. Gloriam mundi penitus 4. Laus uni Deo et trino,


Spernens virtute claruit, Qui nos Ludmillae precibus
lllustrata divinitus Peracto vitae termino
Deo servire studuit. Coeli conjungat civibus.
Brev. ms. Teplense anni 13-53. Cod. Prägen. VII F 23. A. Brev. ms. —
Trebonense saec. 15. Cod. Prägen. VI G 6. H. Brev. ms. Pragense IV —
F 4. saec. 15. C. — Brev. ms. Pedepontanum anni 1398. Cod. Meliten.
Prägen. 8. D. — 1, 2 mundo coelitus B. — De vidua. In laudibus A.

145. De una Electa.

1. Hie dies nobis gaudia 2. Quam felix es, o domina,


Praestet et beneficia, Quae cuncta mundialia
Quo sancta liaec ad aethera Sprevisti, summo studio
Scandit, ciuam actu colimus. Ut adhaereres Domino.
- 94 —
3. Cujus tc amor compulit 5. Suppeditando vitia
Villimagiuim tibi infcrcns, Spirasti ad coelesüa,
Ut et pro posse faceres, Supremum bonum venerans
Quae liic in terra docuit. Et pro peccatis rogitans.
4. Ell, gemina dilectio 6. Eja, o Christi famula,
Keplevit tua viscera, Nos supplices te petimus,
Quae recreasti pauperes Ut places regem gloriae,
Per pietatis opera. Offensum multo crimine.
7. Praesta, pater omnipotens,
Cum coaeterno filio

Et procedenti pneumai;e
Remissionem scelerum.
Chn. Monacen. (ol. Tegurin.) 19 363. saec. 15.

146. De sanctis Poeiiitentibus.

Ad Mat. et Laud.
1. Salus reorum, Christe, deifica,
Patens assylum tu poenitentium,
Irae paternae suavis placatio,
Tibi pangimus pectoris intimo.
2. Desperatorum, Jesu, spes unica,
Publicanorum dapsilis venia,
Tu meretricum Clemens munditia,
Lava benignus nostra piacula.
3. Profligatorum redux tu pretium,
Ovem captivam reduc ad patriam,
Errantes rege, correctos protege,
Corda emundans nostra tu posside.
4. Sit trinitati gloria unicae,
Virtus, potestas, summa potentia,
Regnum retentans quae Deus unus est,

Per cuncta semper saecula saeculi.


Hymn. ms. Sangallensis saec. 12. Cod. Sangallen. 18.

147. In plurimoriiiu Sanctorum.

1. Sanctorum omnium, quorum solemnia


Hac die celebrat mater ecclesia,
Horum suffragia et magna merita
Pro posse mihi postulo.
2. Vos omnes pariter laudo ac vcneror,
Vobis congratulans, qui post certamina
Pro Deo habita in valle misera
Adepti estis coelica.
3. quam magnifica vos cingit gloria
Coelestis patriae, quae nunquam desinit,
Sed semper incipit se ipsam renovans
In saeculorum saecula.
— 95 -
4. En, me temptamina mundi et daemonis
Carnisque propriae impugnant graviter,
Idcirco deprecor vestram clementiam,
Ut succurratis misero.

5. Ne fractus impetu tantorum liostium


Compellar cadere in malum aliquod,
Per quod offenderem summam essentiam,
Quam debeo diligere.
6. Praesta, piissime Deus omnipotens,
Sit impetrabile, quod sancti rogitant
Hac die celebri pro me et populo
Apud te fontem gratiae.
Clm. Monacen. (ol. Tegurin.) 19363. saec. 15.

148. In Festo Patronorum Hildeslieimeiisiuni.

1. Voces erigite, laudate Dominum,


Matrem diligite, quae vitam hominum
Utero detulit, saeculo protulit
Christum, qui pacem attulit.

2. Genitrix regia, tutrix ecclesiae


Hujus egregia, serena facie
Respice supplices, protege simplices,
Hostes repelle complices.
3. Christi discipuli, martyres, praesules,
Virgines Domini, coelorum ordines,
Tenetis atria beata patria
Deum colentes latria.
4. Vos singulariter electos Domini,
Precamur pariter patronos, nomini
Vestro qui psallimus, laudes attoUimus,
Fastigia recolimus.
5. Culpas abluite precibus sedulis,
Pacem tribuite Domino credulis
Justosque vivere gratiae munere,
Beato iine pergere.
6. Patrisit gloria semper ingenito,

Reguum, victoria sit unigenito,


Decus paraclito, laus sine termino
Uni trinoque Domino.
llymn. uis. Hildesheimensis saec. 14. Cod. Beverin. 695. A. Brov. —
111^.llildosheimense saec. 15. Cod. Beverin. 686 b. B. —
Brev. ms. Hildcs-
lieimense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 180. C. —
Brev. ms. Hildes-
heimense imp. s. 1. et a. D. —
Brev. Hildosheimense imp. Lipsiae 1516.
E. —
4, 4 8uffrao:ia recolimus A. —
5, 3 gratiae luunoro fehlen A. Ver- —
fasser des Hymnus ist Lippoldus von «teiubert^.
— 96 —
149. De Patronis Emmerameiisibas.
1. Pro diversorum nominum 4. Hi superant aromata,
Sanctis lauderaus Dominum, Decoris isti Schemata,
Quibus in hac ecclesia Miriticis hi floribus
Disposuit cubilia. Adspirant et odoribus.

2. Hie martyres sunt rosei, 5. Jam quantura Deo placeant,


Hie confessores cerei, Cum cineres hie jaceant,
Nee desunt virginalia Signis hoc jam creberrimis
Praesenti loco lilia. Patet et celeberrimis.
3. Hie Emmeramus aries, 6. Quos ergo Deo noscimus
Wolfgangus gregis paries, Tam gratos, herum poscimus
Hie pausat Dionysius Absolvi sanctis preeibus
Hostem vincens Parisius. A peccatorum faecibus.
7. Sit trinitati gloria,
Sit nato, sit paraclito
Istorum pro victoria,
Quorum salvemur merito.
Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14600 A.
Brev. ms. Brev. —
ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14824. B. Dium. ms. —
Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14664. C. Diurn. ms. Emmera- —
mense saec. 14. Cod. Palat. Vindob. 1968. D.

150. De Patronis Emmeramensibus.


Ad Nocturniim.

1. Continet multos sinus hujus aulae


Jam quibus astra caulae,
polo fultos,
Quos probat caelis positos medelis
Turba fidelis.

2. Hie cinis quorum tegitur sepulchro,


Spiritus herum Deus ipse pulchro
In sinu stringit, fovet atque cingit
Luceque pingit.

3. Ergo jam euncti, quibus ista vernant


Templa, conjuncti mala quaeque pellant,
Corrigant mores, superos deeores
Deut et honoreSe

Diurn. ms. Emmeramense saec. 14. Cod. Palat. Vindob. 1968. A.



Diurn. ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14664. B. Diurn. ms. —
Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14824 C. 3, 1 vernant fehlt. —
151. De Patronis Emmeramensibus.
Ad Laudes.

1. In patronorum meritis 2. Hi fidem veram praedicant,


Deo canamus inclitis, Virtute polo emicant,
Cum summi regis gloria Hi violenti rapiunt
Sit militum victoria. Coelum palmamque capiunt.
- 97 —
3. Istos impugnant daemones, 4. Adjutor hie pugnantium,
Hos caro, illos homines, Hie inerces triumphantium,
Sed sui ducis gladio Quos firmat hie in aeie,
Triumphant in hoc stadio. Hlic satiat facie.
5. Sit trinitati gloria,

Brev. ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14913. 3, 2 Hos —


Conus (corus) illos daemones Hs.; der Sinn fordert ein Wort in der Be-
deutung AVeit, das aber zweisilbigen männlichen Reim haben müfste, weshalb
homines nicht das JRechte sein kann.

152. In Festo Patronornm Salisbargensium.


Ad Vesp. et Noct.

1. Patroni nostri incliti 2. Gentem auferte perfidam


Confessoresque lucidi, Credentium de finibus,
Vestris orationibus Ut Christi laudes debitas
Nos ferte in coelestibus. Persolvamus alacriter.

3. Laus, honor, virtus, gloria


Deo patri eum filio,

Saneto simul paraelito


In sempiterna saecula.
Brev. Salisburgense imp. Venetiis 1482.

153. In Festo Patronorum Salisbiirgensium.


Ad Laudes.

1. Jesu, Corona omnium, 3. Horum, benignus, annue


Perpes Corona praesulum, Nobis sequi vestigia,
In hac die clementius Horum precatu servulis
Nostris faveto vocibus. Dimitte noxam criminis.

2. Nam rite mundi gaudia 4. Sit, Christe, rex piissime,


Hujus dum vana respuunt, Tibi patrique gloria
Cum angelis coelestibus Cum spiritu paraelito
Laeti fruuntur praemiis. Et nunc et in perpetuum.
Brev. Salisburj^-ensc im]). Venetiis 1482.

154. In Festo ss. Keliquiarum.

Ad Vesperas.

1. Sanctum sanctorum collaudemus Dominum,


Qui nos paterna respicit dementia
Et nobis larga salutis remedia
Per miriiicas providit reliquias.
2. Quas isti sacrae donavit ecclesiae
Atque stupendis praeditas miracnlis
decore induit,
Gloriticavit ac
Ut per has sua monstraret magnalia.
Dreves, Hymni Inediti. 11. .
7
— 98 —
3. Nam aegros sanant et caecos illuminant,
Leprani depellunt, auditum restituunt,
Linguam resolvunt et contractos erigunt,
Daemones fugant defunctosque suscitant.
4. venerandae earundem animae,
Hunc gregem nostrum et devotum populum,
Studentem vestris laudibus assiduis
Specialius adjuvate precibus.

5. In hujus mundi salo nos dirigite,


Adversitatum procellas compescite
Et post peracta tot laborum tempora
Ad portum verae salutis perducite.
6. Quod nobis summa atque individua
Trinitas praestet, cui est et permanet
Potestas acqua, laus et vera gloria
Per infinita saeculorum saecula.

Brev. ms. Epternacense saec. 14. Cod. Luciliburgen. 12. — 3, 1 mundi


fehlt.

155. In Pesto ss. Religuiaram.

Ad Nocturnum.

1. Deus, lumen de lumine, 3. Ergo illorum precibus


Föns et origo gratiae, Nostris parce reatibus,
Maximus es in minimis, In hac vita nos protege
In Omnibus mirabilis. Et post da thronum gloriae.
2. Vivunt ex tua gratia 4. Quo patri est cum filio

Sanctorum quaeque minima, Et spiritu paraclito


Eorundemque merita Laus et perennis gloria
Ossa ostendunt mortua. Per infinita saecula.

Brev. ms. Epternacense saec. 14. Cod. Luciliburgen. 12.

156. In Festo ss. Reliquiarum.

Ad Laudes.

1. Excelse coeli Domine, 3. vos piorum animae,


Audi preces familiae, Quas veneramur hodie,
Tuam canentis gloriam Pro nobis intercedite.
In sanctorum memoria. Vitam perennem poscite.
2. Ad quorum hie reliquias 4. Praestet pater per filium,
Tua refulget pietas. Per spiritum paraclitum,
Nam sanitas languentibus, Ut virtutum profectibus
Coelum patet pulsantibus. Vestris jungamur coetibus.

Brev. ras. Epternacense saec. 14. Cod. Luciliburgen. 12.


— 99 —
157. De Sanctis Reliqiiiis.

Ad Vesperas.

1. Fange, lingua, gloriosae 4. Quanta passi vos tormenta,


Splendorcm laetitiae, Quos insultus austcres,
Lux illuxit radiose Ob divina testamenta
Praesentis ecclesiae, Voluntate pauperes,
Qua coluntur pretiosae Detestati blandimenta
Sanctorum reliquiae. Dilexistis carceres.

2. Lunda laude gratuletur 5. Vos in polo jam sublimo


Exsultans praeconio, Gaudetis per saecula,
Dulci melo moduletur Vester odor fragrat primo
Clara cleri concio, Pins unguento, rosula,
Tota simul animetur Cinnamomo, nardo, thymo,
Populi devotio. Costo, cypro, fistula.

3. Vos ut aurum depuratum 6. Vos unguento nos virtutum


Fornacis incendio, Supplices perungite,
Quo plus fulget inflammatum Vos Leviatban versutum,
Fervens tribulatio, Ne laedat, repellite,
Cor dat magis elevatum Vos in hostes arma, scutum
Coeli desiderio. Potenter porrigite.
7. Trinum Deum unitate
Veneremur jugiter,
Unum Deum trinitate
Collaudemus pariter,
Cujus in aeternitate
Numen est perenniter.

Brev. Lundense imp. Parisiis 1517. — 2, 6 Poli devotio. — 5, 6 nardo,


cimo. — 7, 6 Tuimen est.

158. De Sanctis Reliqiiiis.

Ad Laudes.

1. Laudant astra matutina 3. Vos scintillae coruscantes


Conditorcm omnium, Igne veri luminis.
Quorum robur in ruina Cito cursu transmeantes
Manc dilabentium Stipulas arundinis,
Subiit chorum angelorum Christum passum contestantes
Coelus resurgentium. Unda vestri sanguinis.

2. Mane novum, mane laetum 4. lllustrandos claritate


Praecessit in capite, Vos decet agilitas,
Quod aeternum et quietum Mira cum subtilitate
Capietis inclite, Fit impassibilitas,
Christo freti, per hoc frctum Larga Dei pietatc
Nos sibi traducite. Corporis haec qualitas.
— 100 —
5. Corpus gaudens sanitate, 6. Vos concordes, vos potentes
Pollens pulchritudinc. Pares amicitia,
Libertate, voluptate, Vos honore praeminentes,
Valens fortitudine, Pleni sapientia,
Vigens immortalitate, Vos securi, vos gaudentes,
Festivum certamine. miranda gloria!

7. Summo patri sit potestas,


Nato laus, victoria,
Sancto pneumati majestas,
Coaequalis gloria,
Deus unus, vitam praestas
Et aeterna gaudia.
Brev. Lundense imp. Parisiis 1517. — 1, 5 Subiit quorum angelorum.

159. De Saudis Reliquiis.

Ad Nocturnum.

1. Hac in die jucundemur 4. Pie praesul, o Marine,


Spiritali gaudio, Tuis da precatibus,
Hoc in templo collaetemur Ut a cladis hinc marinae
San Ctorum coUegio, Transferamur fluctibus,
Quorum coelis perfruemur Portum pacis da divinae
Perenni consortio. Junctis coeli civibus.
2. Lignum crucis fert insignem 5. Qua quiescis, Euphrosyna,
Titulum victoriae, Virgo sacratissiraa,
Dulce lignum, ligans ignem Nobis aurem huc inclina,
Caritatis numine, Prece fac piissima,
Christianae dans insignem Ut mundemur a sentina
Triumphum militiae. Culparum putrissima.
3. Ubertate debriatis 6. Flori florum Christo flores,
Verae vitis germine Felix Florentia,
De torrente voluptatis Hunc, oramus, ut exores,
Haustum praebes, Domine, Ut sua dementia'
Certis de jucunditatis Nobis coeli pandat fores
Stolae dote geminae. Post haec vitae spatia.
7. Patri summo jubilamen,
Cujus est creatio,
Nato perpes moderamen,
Cujus reformatio,
Sacrum nos illustret flameu,
Criminum remissio.

Brev. Lundense imp. Parisiis 1517, — 3,5 jucunditate. — 4, 4 Juncti


coeli.
IL

DE SANCTIS.
160. De sancto Adalberto.

1. Exsultet coelum gaudiis, 4. Cujus precatu solvitur


Terra plaudat solemniis, Languor, et salus redditur,
In Adalberti praeconiis Justis beatus jungitur,
Plebs sonet ex praecordiis. Ut propheta promittitur.
2. Nos saecli hujus aemulos 5. Ut Christus cum advenerit,
Carnis. domando stimulos Horrorque mundum cinxerit,
Per sanctitatis titulos Jungamur, si non abnoerit,
Vertat in Dei famulos. Nos quoque sibi junxerit,
3. Sic coelum scandit libere 6. Patri dato eulogio
Nullius in itinere Ejusque soli filio,
Hostis complex, enomere Sancto simul paraclito
Ut nobis donet vivere. Jn regno hoc perpetuo.
Brev. Strigoniense saec. 14. ex. Cod. Palat. Vindobonen. 1829.
ms. —
1, 3 Eine Silbe zuviel; lies In Alberti? Da der ganze Hymnus nichts Spe-
zifisches vom hl. Adalbert enthält, ist der Name vielleicht hier statt eines
andern eingeschoben. —
2, 1 Vos saecli falsche Initiale des Kubrikators. —

;

3, 1 Lies Hie coelum? 3, 3 enomere soll wohl soviel sein und heifsen
als ivvö/Ltaig. —
4, 4 Ut et propheta. —
5, 3 hat eine Silbe zuviel; lies sin
abnuerit oder si adnuerit? —
6, 4 In fehlt. Der Reim legt die Vermutung
nalie, dafs entweder die ganze Doxologie nicht ursprünglich oder 6, 3 und 4
verdorben sind. —
Den Hymnus hat aus eben dieser Hs. Danko Vetus ,

Hymnarium Ecclesiasticum Hungeriae, S. 171 ediert, hat aber an einer


ganzen Reihe von Stellen falsch gelesen.

161. De sancto Adalberto.


Ad Vesperas.

1. Ave, Dei clare 4. Igne mali grana


Miles Adalberte, Penitus cremata
Respice canentes Per de redivivum
Tibi supplicantes. Protulcre fructum.
2. Nobis, fac, ut pius 5. Graviter crudeles
Miserator Christus Vicisti Eresones,
Indulgeat cuncta Preme cunctos hostes
Perperam commissa. Nobis adversantes.
3. Annuet in cunctis, 6. Ut corde securo
Quaecunque rogabis, Famulantes Christo
Cujus caritati Possimus gaudere
Totum te vovisti. Tecum sine tine.
104

7. Doxa patri summo,


Laus aequalis nato
Cum spiritu sancto
Nunc et in aeternum.

Hynin. ms. Eginontensis saec. ^^/i6. Cod. Hagen. X 142.

162. De sancto Adriano.


Ad Tertiani.

1. Martyr Christi Adriane, Athleta fundens sanguinem


Miles fortis et inclite, Pro Christo victor nobilem
Tuis edocti monitis Regnum scandisti polorum,
Vitemus iram judicis. Regnaturus in aeternum.
2. Gregem tuere proprium, Precamur omnes sedule,
Hostem repelle improbum, Nobis, beate, subveni,
Ut caritate fervidi Quo tibi melos gloriae
Vincamus artes invidi. Pangamus omni tempore.
5. Laus sit pareuti Domino,
Landes canamus unico,
Laus utriusque flamini
In saecula laudabili.

Orat. ms. saec. 14 in Cod. Guelfenbyteran. 1544 (H. 1420).

163. De sancto Adriano.


1. Sancte Martyr Adriane, 3. Laude digna tu probaris,
Miles Christi inclite, Nam a Deo veneraris
Tua prece commendare üsa jugi gaudio
Nos tu Deo satage, In coeli palatio.
üt pro sua dementia Pro curtae poenae praemio
Nostra laxet scelera. Potiris Sacra laurea.
2. Votis nostris annue, 4. Nos licet sumus indigni
tu cohors beata, Et in actis tam maligni
Huic in martyrio Ac ingrati servuli,
Aeque comparata, Vestris interventibus
Nostra quod intentio Placate Deum citius,

Fiat Deo grata. Ut nobis Sit propitius.

5. Te, summe Dens, petimus,


Faveto nostris precibus,
Remitte, quae commisimus,
Ea luendo mitius
Et post vitae curricula
Nos coelicis associa.
Antiph. ms. S. Mariae Trajecten. saec. 13. Cod. Ultrajectin. 406. add.
saec. 15. A. —
Antiph. ras. S. Mariae Trajecten. saec. 14. Cod. Ultrajectin.
407. add. saec. 15. B. —
2, 6 Domino grata AB. —
Mel. Urbs beata Hieru- :

salem.
— 105 —
164. De sancto Aegidio.

1. Gaude, fidelis concio, 5. Per hunc omnis infirmitas


Sancto plaudens Aegidio, Fugit, cessit sterilitas,
Ejus namque solemnia Recuperata copia
Sacra colit ecclesia. Gavisa fuit Gothia.
2. Confessor est eximius 6. Perfecta quia credidit,
Christi sanctus Aegidius, Vitam defuncto reddidit,
Quem oriundum Graecia Ipsius ad imperia
Dei lustravit gratia. Fugata sunt daemonia.
3. Laudabuntur per saecula 7. Sanctum quisquis Aegidium
Virtutes et miracula, Digne colit, propitium
Quae divina potentia Christum habet nee gratia
Patravit ab infantia. Caret petita venia.
4. Aetatis puer tenerae 8. Veneremur hanc pariter,
Viro languenti misere Oremus unanimiter,
Vestem dedit, remedia Ut ad aeterna gaudia
Per quam cepit salubria. Nos perducat prece pia.
9. Gloria tibi, trinitas,
Laus tibi, sancta unitas,
Ex cujus sapientia
Sunt et reguntur omnia.

Brev. Aquilejense imp. Venetiis 1481.

165. De sancto Aegidio.

Ad Vesperas.

1. Aeterno regi gloriae 4. Terra, quae fuit sterilis,


Hymnum canamus hodie, Ejus prece fit fertilis,
Aegidii miracula Aeger sanatur debilis,
Qui divulgat per saecula. Famam fugit vir humilis.
2. Istum profudit Graecia 5. Linquitur Veredemius,
Stirpe creatum regia, Intrat saltum profundius,
Docilem Dei gratia Cerva pastus Aegidius
Et praeclarum scientia. Est pro nutrice saucius.
3. Ejus tunica largitur 6. Construxit monasteria
Aegro, qui sanus redditur, Et fugavit daemonia,
Veredemio jungitur, Per hunc diversa talia
Eremus quibus colitur. Fecit Deus magnalia.
7 Sit laus patri cum filio

Paraclitoque hagio,
Sanctorum qui consortio
Fungi dedit Aegidio.

Hrev. S. Donatiaui Brugen. imp. Parisiis 1520. — 3, 4 Eremis.


— 106 —
166. De sancto Aegidio.

1. Insigni Dei athletae 5. Clamamus ad eum omnes:


Laudes nos canamus laeti, Sancte Aegidi confessor,
Celebri Aegidio Da nobis cor contritum,
Graecorum stirpe progenito. Os confessum servare jugiter.

2. Hie Athenis oriundus, 6. Nobis Christi gratiam posce,


Ibi fulsit miraculis Ut carnis ejus sacramentum
Adolescens, cita prece Valeamus accipere
Nunc succurre debilibus. Ad salutem animae.
3. Felix valde Gallia, 7. Demum, sancte Aegidi,
Quem generavit Graecia, Nos defendas in agone
Tu patronum defensoremque Per juvamen, ut Christum
Habes divino munere. Videamus in perpetuum.
4. Qui raota sedat maria, 8. Praesta, pater ingenite,
Captorum solvit vincula, Jesu,cum sancto flamine,
Nos ad portum salutis trahe, Ut precibus Aegidii
Peccatorum solve vincula. Jungamur in coelestibus.

Brev. ms. Capit. Dusseldorpin. saec. 15. Cod. Dusseldorpin. C 64. — Ich
habe am Texte keinerlei Verbesserungen vorgenommen, da der unheilbaren
Schäden doch zu viele bleiben.

167. De sancta Afra.

1. virtus Dei praepotens, 3. Hinc a ministris rapitur,


Tuos exaudi supplices Ignicremanda traditur,
In bis festivis gaudiis Sed manet imperterrita
Beatae Afrae martyris. Tamquara dolorum nescia.
2. Quae cum ad votum judicis 4. Tendens in altum lumina,
Servire nollet idolis, Dum Palmas premunt vincula,
Corpus, in quo peccaverat, Solo relictis artubus
Incendiis obtulerat. Coelum capessit spiritus.

5. Hinc trinitati debita


Laus, honor et victoria
Perenniter sit omnia
Per saeculorum saecula.

Brev. ms. Fuldense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 81. 3, 1 Hie a minis-
tris. — 5, 1 dedita.

168. De sancta Afra.

1. Christe, salus credentium, 2. Sancta nobis hoc obtine


Unica spes moerentium, Afra, quae scis optime,
Peccanti poenitentiam, Quis possit hunc invenire,
Da poenitenti veniam. Qui per se cupit perire.
— 107 —
3. Per te memento perisse, 4. Praesta, pater piissime
In ulnis Christi redisse, Patrique compar unice,
Quibus imponas precibus, Cum spiritu paraclito,
Nos te supplices petimus. Et nunc et in perpetuurn.

Brev. ms. Benedictinum saec. 15. Cod. Eremiten. 84.

1G9. De sancta Agatha.


Ad Nocturnum.
1. Age, lingua, gloriosae 2. Gaude, virgo, cum connexu
Comple festa martyris, Patris atque tilii

Prosa, cantu copiose Sponsi tui in amplexu


Fini laudem virginis, Pro palma martyrii,
Quam implevit gratiose Fragili contenta sexu,
Donum sancti üaminis. Sertum geris praemii.

3. Alma mater et patrona


Praesentis familiae,
Fulgens quoque cum corona
Virginalis gratiae,
Deprecare nobis

Antiph. ms.Cisterciense saec. 14. Cod. Bruxellen. 6426. — Das weitere fehlt.

170. De sancta Agnete.


In 1. Vesperis.

1. Ave, gloriosa, 4. Monstra te esse sponsam


Agnes virtuosa, Agni praeelectam,
Agni sponsa digna, Sumat per te precem,
Mitis et benigna. Donet nobis pacem.
2. Sumens agni dona, 5. Virgo, pugil fortis,
Spernens mundi bona, Sis in hora mortis
Caritate plena Nostra defensatrix
Tendit ad amoena. Atque gubernatrix.
3. Solve, virgo grata, 6. Vit am nobis sanctam
Vincla peccatorum Impetra aeternam,
Sumeque precata Ut intremus chorum
Tibi devotorum. Tecum angelorum.
7. Sit laus Deo patri,
Summo Christo decus,
Spiritui sancto
Honor trinus unus.
Psalt. ms. S. Katharinae in llooru saec. 15. ex. Cod. Hagen. V M.
A. — Hymn. ms. Neerlandicus saec. 15. ex. (/od. Cantabrigen. Nn IV 1
M. — 2, 4 Lies Tendis? — Str. 3 fehlt und ist dnrcli die entsprecliendo
Strophe des Ave maris Stella ersetzt A. —
7, 4 Trinus honor et unus A. —
Mel: Ave maris Stella AB; ad Completorium B.
108 —
171. De sancta Agnete.

In 2. Vesperis.

1. Agnetis, Christi virginis 4. Quo jubente angelicis


Et pretiosae martyris, Suscipitur in manibus
Memoriam solemniter Ac fertur in cubiculura
Agamus unanimiter. Virginibus pollicitum.
2. In annis puerilibus 5. Ibi gaudet in Candida
Spretis mundi blanditiis Agnum subsequendo stola
Filio matris virginis Atque canit in cithara
Castis adhaesit mentibus. De hostium victoria.

3. Quem, dum in terris viveret, 6. Cujus prece sanctissima


Sponsum habere voluit, Da veniam cum gratia,
Quam vere hunc diligeret, Christe, sanctorum gloria,
Sanguine fuso prodidit. In sempiterna saecula.
Psalt. ms. S. Katharinae in Hoorn saec. 15. ex. Cod. Hagen. V 31.

172. De sancta Agnete.

Ad Completorium.

1. Sion devotae filiae 4. Nudata erine tegitur


Castis exsultent plausibus, Et veste candidissima,
Agnetem, pulchram facie, Defunctus vitae redditur
Dignis extollant laudibus. Ejus prece sanctissima.
2. Agnes agnum martyrio 5. lUaesa stans in medio
Sequens et innocentia Flammarum laudat Dominum,
De rosa fert et lilio Tandem percussa gladio
Sertum in agni curia. Canit in choro virginum:
3. Ad locum turpitudinis 6. Quod concupivi, video,
Deducta pro ludibrio, Bonum bonorum omnium,
Dono coelestis luminis Quod speravi, jam teneo
Gaudet et coeli nuntio. Nee timeo divortium.
7. Patri, nato, paraclito
Decus, virtus et gloria,
Qui nos Agnetis merito
Salvet et sua gratia.

Psalt. ms. S. Katharinae in Hoorn saec. 15. ex. Cod. Hagen. V 31. A. —
Hymn. ms. Neerlandicus saec. 15. ex. Cod. Cantabrigen. Nn IV 11. B.

173. De sancta Agnete.

1. Inter choros jam virginum 2. Stirpe, moribus nobilis,


Agnes floret ut lilium Deum gerens praecordiis,
Ante regem Dominum, Dum a scholis graditur,
Virginis matris filium. Prole judicis amatur.
109

3. Uli dum nollet cedere, 5. Dehinc flammis circumdatur,


Patris adstans praesentiae, I Ilaesa ferro necatur,
Adlupanar trahitur En, Spiritus ejus
Induviis ac privatur. In requie collocatur.
4. Adest praefecti filius, 6. Christo, nostris criminibus
Quem praefocat diabolus, Ejus indulge precibus,
Dolet pater mortuo, Qui cum Deo patre
Sed gaudet resuscitato. Et sancto regnas pneumate.

Diurn. ms. Constantiense saec. 14. Cod. Turicen. Rhenov. CLV. A. —


Brcv. ms. Benedictinum saec. 15. Cod. Eremiten. 84. B. 2, 3 ab scholis —
AB. — 2, 4 amator A. —
3, 4 Induinis ac. B. —
5, 1 flammis cumcirdatur
B. — Dieses Lied steht nach B bei Morel No. 325; es verdient verglichen
/AI werden, um an einem Beispiele zu lernen, welche Änderungen er an den
Texten vornimmt, ohne es irgend zu bemerken. Die dritte Zeile jeder Stroplie
hat stets eine Silbe (5, 3 und 6, 3 sogar zwei Silben) weniger als die
andern Verse. Morel erkannte nicht, dafs dies beabsichtigt, und flickt daher
alle diese ve'rmeintlichen Lücken aus.

174. De sancta A^nete.

1. Te, Christo, iiostra cantica 4. sancta Agnes inclita,


Deprocantur dulcisona, Regis aeterni filia,

Ut sanctao Agnis moritis Precantibus assiduis


Misericors sis miseris. Salutem posce miseris.
2. Tu OS Corona virginum, 5. Te, virgo, spiritibus
Salus atque fidelium, Christus junxit coelestibus,
Remunerator omnium Pro nostris jam criminibus
Bonorum sempor actuum. Deum ora quantocius.
3. Tu sanctam Agnem proprio 6. Sit tibi, Christo, gloria,
Sponsasti tibi annulo Honor, magnificentia
Adstrinxistiquo osculo Cum patre et sancto spiritu
Meutern ejus castissimo. In sempiterna saecula.

Orat. ms. Thosanum saec. 15. Cod. Bruxellen. 4948. — 1, 3 Agnetis;


vgl. 3, 1.

175. De sancta Agiiete.

1. Inclita Agnes intravit areolam,


Rosas calcans lilia
CoUegit quam plurima,
2. Sertum ut Christo plecteretur Domino,
Virectis amygdala
Subjunxit et llorida.
3. Sponsus pro sortis tradidit monilia,
Ornamenta aurea,
Annulum cum Corona.
— 110 —
Jubila sancla, Roma, cum ecclcsia,
Agnes, tua filia

lam fulget in glorio.

Laus atque honor patri sit cum filio,

Qui choro virgineo


Praeest cum igne sancto.

Hymn. ms. Sanblasianus saec. 15. Cod. Araugien. W 8. 8^ — 2, 2


Virectos Hs.

176. De sancto Albaiio.

1. Exsultet omnis spiritus, 4. Exstirpare cum nititur


Albanus martyr inclitus Haereticorum dogmata,
Mundana sprevit gaudia, Pro fide tandem caeditur
Ut raperet coelestia. Et permanet immobilis.
2. Theonistus hunc docuit 5. Christi pia dementia
Mores et sapientiam, Vita, mors, signa varia
Qui sprevit ritus gentium Dant huic testimoniuni
Sectando Christum Dominum. De sanctitatis apice.

3. Sanctus in fide claruit, 6. Quaesumus, auctor omnium,


Peccati carens spermate In hoc mortali corpore
Deo servire studuit Per Albani suffragium
In sanctitatis culmine. Crescat nostra devotio.

Grad. ms. Mosaetrajectinum saec. 15. Cod. Hagen. J 7. add. saec. ^^/le.
Mel.: Exsultet coelum laudibus.

177. De s. Alberto Carmelita.

Ad Landes.

1. Hujus rite asperitas 3. Hie vinum semper renuit,


Per mundi fulget orbitas, Lympham potare voluit,
Nam nodoso cilicio Ut castitatis strophaeo
Carnem domabat clanculo. Se decoraret opido.
2. Per ferias legitimas, 4. Hujus nos, Christe, precibus
Carnis trivit illecebras Supernis junge civibus
Et super Stratum palmitum Ablatis facinoribus
Nudum stravit corpusculum. Et saeculi erroribus.

5. Praesta, pater ingenite


Et fili primogenite,
Cum sacrosancto flamine
Nunc et in omni tempore.

Brev. ms. Carmeli Bambergen. anni 1464. Cod. Bambergen. Ed VII 86.
A. — Brev. ms. Carmelitanum anni 1476. Cod. Bambergen. Ed VII 24. B. —
Den Hymnus der Vesper aus der Hs. A bei Mone IH, 181 u. f.
— 111

178. De s. Alberto Carmelita.

Ad Laudes.

1. Adest natalis cclebris, 4. Hunc hostis fallax stimulat,


Dies viri Seraphici, Dum contemplatur fervide,
Alberti, civis coelici, Quem Christi servus superat
Quo gaudet in coelestibus. Perseverando sedule.
2. Qui spretü iiiundi culmine 5. Messana gaudet civitas,
In annis puerilibus Quam Christus sancti meritis
Ad templum sanctum properans Eripuit ab hostibus
Servire Deo petiit. Cibum praebens famelicis.

3. In arta poeniteutia 6. Mons gratulare Drepani,


Carnem castigat acriter, De quo talem propaginem
Ne maculetur turpiter Deus, dcorum dominus,
Imago sibi credita. Produxit mundo floridam.
7. Sit trinitati gloria,
Patri simul et filio,

Sancto quoque paraclito


Per infinita saecula.

Brev. Carmelitarum imp. Venetiis 1579.

179. De sancto Alexio.

1. Ilomanum fulget speculum, 5. Fastum mundanum fugiens


Alexius, qui saeculum Marique praesto repetens
Liquit sequendo Dominum Optavit in Ciliciam
Altissimus humilium. Transfretare provinciam.
2. Regia sponsa caruit 6. Ventus velis contrarius,
Ob Jesum, qui et damit Tharsum spexisset carius,
Ingenuus verissime Aede patris suscipitur,
In hoc cadueo tempore. Ad alendum committitur.
3. Edissam intrat peregre, 7. Bis Septem annis deguit,
Dives et pauper propere, Sub stega tres adhibuit,
Pie vivendo Dominum Dans trinitati gloriam
Efflagitat Jesum Christum. Per suam victoriam.
4. Dehinc Mariae placuit, 8. Spiritum post obtulit,
De eo quae non tacuit, Quem Deus ante voluit
Pandendo per mystcrium Signiticare literis,
Ipsum forc sanctissimum. Quisnam fuisset, postoris.

9. Sit trinitati gloria


Fidelibusque gratia,
Ut Alexii suffragiis
Proteganmr ab iuferis.

Brev. Constantieuse imp. s. 1. et. a. — 6, 1 Ncutc volis.


112

180. De sancto Alexio.

1. Laetaro, gcns catholica, 3. Sidus novae militiae,


Exsulta,mens aiigelica, Triumphator victoriae,
Exortum germen gratiac Exemplar innocentiae,
Locasti coeli acie. Hostem calcans saevitiae.
2. lumen evangelice, Post hujus vitae terminum
Perfectionis coelicae Fac frui luce luminum,
Praemonstrans forraam regulae, Solutos nexu scoriae
Dona te sequi sedule. Ginge nos stola gloriae.

5. Sit trinitati gloria


In unitate solida,
Potestas et victoria
In sempiterna saecula.'

Offic. ms. Augustana saec. 15. Cod. Sangalleii. 386. — 3, 2 Triumphal


victoria. — 4, 3 necis scoriae.

181. De sancto Ambrosio.

Ad Nocturnum.

1. Vatem pium Liguriae, 5. Sedisque pulchris lucidae


Ambrosium paschalibus Sedere amictum splendido
Canamus omnes laudibus Sedere relevans pernubs
Laetis ovantes mentibus. Videtur a spectantibus.

2. Nequimus etsi pangere, 6. Phalanx nequam spirituum


Quibus per orbem fulgidis Altrinsecus bacchantium
Resplenduit virtutibus, Torvo scirpebat murmure,
Saltem loquamur transitum. Quod torqueretur, clamitans.

3. Hie propter Jesum sistere, 7. Grex et iidelis sedulo


Exardere gaudio, Benedictionis munere
Jamjam solutis artubus Sacrato semicinctia
Sacco cubans vidit sibi. Tactuque febre corporis.
4. Adsunt —— ex intimis 8. Gloria tibi, Domine,
Antistitem clamoribus, Qui surrexisti a mortuis,
Sumptoque Christi corpore Cum patre et sancto spiritu
Coelo refudit spiritum. In sempiterna saecula.

Brev. ms. Pedepontanum anni 1398. Cod. Meliten. Prägen. 8. Der —


Hymnus, dem ich sonst nicht begegnet bin, ist leider sclilecht überliefert. —
3, 2 unregelmäfsig, doch erklärbar vielleicht aber auch verschrieben. 3, 3 —
— —
;

salutis. 3, 4 sacrato cubans. 4, 1 Lücke; ergänze: Adsunt, vocant qui


ex intimis? —5, 1 sqq. völlig verdorben; zu restituieren vielleicht: Sedisque
fulcris lucidae Sedens amictu splendido, Sese revelaat parvulis etc. 6, 3 —
scirpebant. —7, 3 Lies Sanatur semicinctio. — Zum Verständnisse vergl.
:

Paulinus, Vita Ambrosii n. 47.


— 113 -
182. De sancto Ambrosio«

1. Agnoscat omne saeculum, 5. Omrics superni ordines


Spleiulentis vitae speculum Angelicique cardines
Coeli sumpsisse bravia, Congaudent do pontifice,
Aeterna Christi munera, Summae Deus clementia'e.
2. Mysterium ecclesiae 6. Sancte Dei pretiose,
Sermone quadrifarie Martyrum reliquiae
Enucleat qui pistico Translatae sunt a praesule,
Ex more docti mystico. Aeterne rex altissime.
3. Beata nobis gaudia 7. Jam lucis orto sidere
Ambrosius in patria Ambrosio mirifice
Scripsit per dieta mellica, Figent (!) signa prodigii
Exsultet aula coelica. Ciarum decus jejunii.
4. RexCbriste, factor om- 8. Vexilla regis prodeu nt,
iiium, Hie esum artes (!) subeunt
Implens favo examinum Ambrosius fidem roborat,
Os hujus in cunabulis Voxclara,ecce,intonat.
Somno refectis artubus.
9. Spien dor paternae gloriae,
Tuere nos cum flamine
Ob praesulem Ambrosium,
Jesu, redemptor omnium.

Offic. ms. Augustana saec. 15. Cod. Sangallen. 386.

183. De s. Andrea Episcopo.

Ad Vesp. et Noct.

1. Gaudeat magnae genitricis ordo,


Turba Carmeli veneranda magnis
Laudibus nunquam resonare cesset
Omne per aevum.
2. Ecce, confessor celebrandus omni
Saeculo nobis, genitricis almae
Vestibus sacris humeros amictus,
Ordinis auctor.
3. Ecce, Carmeli micat alma proles
Patriam multis titulis honestans
Et suis augens meritis lionorem
Religionis.

4. Hie fuit fortis, patiens et omni


Integer vita, pietate fervens,
Pauperum custos, miseris benignus.
Juris amator.
Drüves, Hymui Inediti. II.
— 114 —
5. Doctus antistes Domini monebat
Legibus sacris populum, uec unquam
Ulla pars vitae sibi praeteilbat
Inscia curae.

6. Sit patrisumino genitoque virtus,


Flamini sancto, Deus unus auctor,
Cuncta qui nutu regis et gubernas
Tempora vincens.

Brev. Carmelitarurr imp. Venetiis 1579.

184. De Andrea Episcopo.

Ad Laudes.

1. Christe, Caimeli decus atque noima,


Gaudium mentis, pietatis auctor,
Porta, qua coelos gradiraur superne,
Accipe vota.

2. Haec erant nobis celebranda semper,


Hie dies nobis memorandus atque
Festus, Andreae referens beati
Annua sacra.
3. nie mortales fugiens honores,
Saeculi spernens fragilis triumphos,
Matris intaetae juvenis pudicus
Claustra subivit.

4. Candido splendet scapulas amictu,


Et Caput gemmis diadema fulgens
Ornat, aeternos referens honores
Hoste sepulto.

5. Sit patri summo genitoque virtus,


Flamini sancto, Deas unus auctor,
Cuncta qui nutu regis et gubernas
Tempora vincens.

Brev. Carmelitarum ^mp. Venetiis 1579.

185. De sancta Anna.


Ad Vesperas.

1. Annae festum cum gaudio 2, Anna spreta, quod sterilis,


Praesens celebret concio, Tandem fit jure celebris,
Ut jungas mentes vocibus, Cujus tulit opprobium
Veni, Creator spiritus. Deus, creator omnium.
115

3. Fecundata natam piofert, 5. (yonceptus sine semine


Fcrt ad templum, Deo otfert, Tandem prodit de virgine,
Quam castitatis speculum Quem quaeris interficere^
Agnoscat omne saeculum. Hostis Herodes impie.
4. Sacris locis educatur, 6. Anna mater, placa Jesum
Miro modo impregnatur, Pro peccatis orbis caesum,
Cujus venter, concipiens Nos salva, rogent singuli,
Verbu Jii s u p e r n u m p r o - Jesu, salvator saeculi.
d i e n s.
7. Trino Deo et simplici
Canamus voce supplici,
Ubi manet divinitas,
Tu trinitatis unitas.
Brev. Othinense imp. Lubecae 1497. A. —
Brev. Sleswicense imp. Sles-
wici 1512 B. — Brev. Aarliusiense imp. Aarhusiae 1519. — 3, 3 Quem C
castitatis C. —4, 3 Cujus fit venter BC. —
7, 3 Tibi m^net B.

186. De sancta Anna.


Ad Matutinum.
1. Praesentis festi tempore 3. Aeterna Christi munera
Nos monet somnum rumpere, Jam gustans super aethera,
Lucis propinquae praescius, Precamur, solve vincula,
Ales diei nuntius. gloriosa domin a.
2. Colamus Annae transitum, 4. Duo nos tecum ad gaudia,
Laudemus ejus meritum, Ubi manes in patria,
Quam jam fecit laudabilem Pax nostra jugis et quies,
Urbs beataHierusalem. Christe, qui lux es et dies.
7j. Hinc trJnitati gloria
Sit semper et victoria,
Tu linis et principium,
Rex Christe, facto r omnium.
Brev. Othinense imp. Lubecae 1497. A. —
Brev. Sleswicense imp. Sles-
wici 1512. B. — Brev. Aarliusiense imp. Aarhusiae 1519. C. 3, 2 gustas —
B. —5, 1 Hie trin'tati B.

187. De sancta Anna.


Ad Landes.

1. Lux, ecce fulget celebris, 3. Te vexit super aethera,


Qua migravit de tenebris Ante qui suxit ubera,
Anna soluta corpore Qui te ad thronum sustulit.
Jam lucis orto sidere. Pracsepe poni pertulit.
2. Matri congaudet filia 4. Audi precantes servulos
Intcr cantus tiipudia, In tua laude sedulos,
Simul cum sanrtis omnibus Da nobis frui per saeoula
Exsultct coolnni laudibus. Aeterna c o e 1 i j; 1 o r i a.
8*
- 116 —
5. Laus patri sit cum filio,

baiicto simul paraclito,


Quem kiudemus cum cantico
Ex more docti mystico.
Brev. Sleswicense imp. Sleswici 1512. A. — Brev. Aarhusiense. imp.
Aarliusiae 1519. B. — 1,2 micat de B. 5, 3 — Quem laiulamus B.

188. De sancta Anna.

Ad Vesperas.

1. Salve, parens Anna, 4. dulcis Maria,


Illuxisti late, Matri meruisti,
Coeli ferens manna Quod possit in via
Vitae sanctitate. Sic sublimis sisti.

2. Electa fuisti, 5. Ave, maris Stella,


Quod sis mater Christi Trementes conforta
Matris, mundo tristi Sub mundi procella,
Vitam genuisti. Felix coeli porta.

3. Castitatis testis, 6. Dei mater alma,


Ligni vitae fructum Da triumphi dona.
Carne sancta vestis, In virtutum palma
Evae mutans luctum. Vincentes Corona.

7. Sit laus Deo patri.

Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519.

189. De sancta Anna.

Ad Completorium.

1. Praesentatur hodie 3. Roga, mater, filiam,


Anna regi gloriae Paradisi curiam
Cum hymnis et laudibus ;
Move tuis precibus ;

Haec Mariam peperit, Per te detur venia,


Per quam Christus aperit Fluat nobis gratia
Sinum poenitentiae. De Christi visceribus.

2. Datur in coelestibus 4. Fructus ventris virginis,


A sanctorum viribus Unda tui sanguinis
Annae salutatio, Culpas nostras dilue;
Laudat matris viscera, Audi matrem, filia,
Laudat matris ubera Inter rosas, lilia

Tota coeli concio. Nobis locum tribue.

Diurn. ms. Kirchheimense saec. 15. Cod. Madhingen. II 1. 8° 18.


- 117 -
190. De saiicta Anna.

Ad Vesperas.

1. Solemnitas fidelium 4. Aiinam honorant angeli,


Magnum revolvit gaudium, Superni quam palatii
Congaudeant coelicolae, Deducunt in sacraria
Piae laetentur animae. Pro natae reverentia.
2. Mariae mater inclita, 5. Annam certatim concinunt,
Quae condonata merita Dura coraplacere gestiunt
Declarat in vocabulo, Imperatrici coelicae,
Praesenti migrat saeculo. Parentis hujus filiae.

3. Obtentu mater filiae, 6. Anna, beati nominis


Mariae plenae gratiae, Parensque tantae virginis,
Nobis auctorem omnium Quod tuo sonas noraine,
Reddat Anna propitiura. Tibi devotis obtine.
7. Sit laus paterno lumini,
Sit filioque flamini,
Qui nos per Annae meritum
Coeli ducat ad aditum.

Brev. ms. Montis S. Mariae saec. 14. Cod. Guelfenbyteran. 170 (H. 1452).
A. — Brev. ms. Montis S. Mariae anni 1340. Cod. Guelfenbyterau. 546
(H. 506). B. —
Hymn. ms. saec. 14. Cod. Guelfenbyteran. H. 1374. C. —
Brev. ms. Cracoviense saec. 15. Cod. Ja^ellon. 1255. D. Cod. Monaste- —
rien. 239 (723) saec. 15. E. —
Diurn. ms. Dominican. saec. 14. in. Cod.
Araugien. M5 q. F. —
Brev. Othineuse imp. Liibecae 1497 G. Brev. —
Roschildense imp. Parisiis 1517. H. —
Brev. Goslariense imp. Halberstadii
1525. I. — Str. 3 fehlt ABCDEFI Str. 3—6 incl. fehlen F; Str. 5 u. 6 um-
— —
;

gestellt GH. Ad Landes GH. 1,3 Congaudent CF, coeli curiae F.


1, 4 laetantur C. —
2, 1 mater unica G. —
2, 2 condonata munera geger.
den Keim CDF. —
4, 3 Deducant H. —
5, 2 Dum me placere D. 6, 3 —
fehlt D. — 5, 3 Quos tuo sanas H; sonat C. —
7, 1 sqq. Deo patri sit
ABCDEI.

191. De sancta Anna.


Ad Laudos.

1. Ut celcbri laetitia 3. Hinc soleninizent hodie


Congaudeat ecclesia, Superni cives curiae,
Festuni honoret celebre. Pro tantae raatris gloria
Quod causam dat laetitiae. Resultet coeli macbina.
2. Lux adest vener.ibilis, 4. Nos ergo devotissima
In qua supernis gaudiis Jungamus Ins praeconia,
Mater Mariae virginis Sonent hyranorum cantica
Inducitur ab angelis. Meraeque vocis organa.
5. Parens reginae coelicum
Ora pro nobis Dominum,
Ut mundi post exsilium
Det sempiternum gaudium.
— 118 —
Brev. ms. Montis S. Mariae snec. 14. Co(\. Guelfenbyferan. 170 (H. 1452).
A. — Brev. ms. Montis S. Mariae atini 1840. Cod. Guclfenbyteran. 546
(H 506). B. - Hynm. ms. saec. 14. Cod. GueUeubvleran. He) tust. 1374. C. —
Cod. Monastei leii. 239 (723) saec. 15. D. —
2, 2 sii;.\ i.s gau.liis D. 3, 2 —
Suave cives coelice D. — 5, 4 Dat D.

192. De sancta Anna.


Ad Nocü^nm.
1. Chori plaudant alaciiter 3. Ex Joach'm, quem liabuit
Angeloium et liominum, Yitae virum eximiae,
Congratulando pariter Coeli reginam genuH,
Matri reginae virginum. Matrem solis justitiae.

2. Quae regam et pontificum 4. In sedibus regalibus


Proles et mater paupeium, Cum filia jam jubilat,
Omans hortum dominicum Quae prae beatis omnibus
Velut lignuTi fructifeiom. Ut sol prae stellis rutilat.
5. Sit honor regi gloriae,
Qui meritis et precibus
Hujus matiis et filiae
Nos jungat coeli civibus.

Brev. ms. Dominiean. anni 1407. Cod. Stutt^artien. 1 b 46 (4°). A. —


Psalt. ms. Carmeli Heilbrorneii. saec. 15. Cod. Stuttgartien. 1 b 95 (2°)
B. —Hymn. ms. Neerlaiidicus saec. 15. ex. Cod. Cantabrigen. Nn IV 11. C. —
1, 4 Reginae coeli virginum A. —
2, 1 Ave regum pontificum A. 2, 3 —
Ornant AC. —
3, 4 Atque matrem justitiae A. —
4, 4 prae cunctis ru-
tilat A.

193. De sancta Anna.


Ad Landes.

1. No\um sidus in superis 3. Alternis se conspectibus


Exortum fulget hodie, Cernentes mater filiä,

Translatum binc de tenebris Versis ad Jesum vultibus


Ad claritatem patriae. Stupent ineffabilia.

2. Ad gloriam de gratia 4. Quae tantis fulges meritis,


Transivit dicta gratia, Per te donetur gratia
Plena gaudens laetitia Nobis in cursu temporis,
Dilecti sub praesentia. Finito cursu gloria.
5. Jesu, Mariae filio,

Laus, honor sit et gloria.


Qui nos ab hoc exsilio
Ductos locet in patiia.

Diuin. ms. Dominiean. saec. 14. in. Cod. Araugien. M 5 q. add. sat^c
15. — 2,2 Transivit de ea gratia. — 3, 1 Alterius se. — 5, 1 sqq. Deo
patri sit gloria etc. Die spezielle Doxologie aus Milchsack I, 25, der das
Lied aus ungenannter Quelle mitteilt.
— 119

194. De sancta Anna.

Ad Laudes.

1. Salve, parens matris Christi, 3. Tu piidem infiuctuosa


Stellam quia protulisti, Cunctis eras odiosa
Unde sol emicuit; Tuis conti ibulibus,
Lux de luce prodit oiia Prole tandem fecundata
Clausa permanente porta, Es beata praedicata
Vates ut praecinuit. Olim te spernentibus.
2. Felix ista genitura, 4. Ergo natam deprecare,
Pro qua Deus mortis jura Nos ut suo commendare
Dissipare voluit, Nato velit precibus-,
Auctrix Anna tanti boni, Quod praestare tu dignare,
Cedis jnaledictioni, Bona cuncta qui creare
Vetus lex quam statuit. Scis et vales omnibus.

lirev. ms. saec. 15. Cod. Graecen. 1548. A. —Cod. Graecen. (ol.
Seeovien.) 756 anni 1345. li. - In J> ist das Lied als Interpolation des
Ite missa est verwertet.

195. De sancta Anna.

1. Ave, geritricis 4. Monstra te esse matrem,


Dei mater Anna, Sumat per te precem
Pro nomenclatura Prolis tuae uatus,
Coeli donis ploua. Agnus immolatus.
2. Sumens pias preces 5. Vere singularis
Devotoiam ore, Mater nominaris,
Funda nos in pace Nos culpis solutos
Pulsis morbis Adae. Prece fac robustos.
3. Solve vincla reis, 6. Vitam dein puram
Profer lumen caecis, Cuncti agamus una,
Mala nostra pelle, Ut videntes Jesum
Bona cuncta posce. Semper allaetcmur.
7. Sit laus Deo patri.

Cod. Wernifferoden. Za 68. saec. 15.

196. Do sancta Anna

1. Assurgentes gratulenlur 2 Suimno Deo jubilemus


Coeli cives curiae, l.audnm in praecunir»,
Collnudantes revorentur Sanctam Annam praedicemns,
Sanctam Annam hodie, Largam patrocinio,
Cujus festo collaetentur Confoveri esultemus
Omnes Sion tiliae. Piae matris suffragio.
— 120 -
3. Anna sancta oriunda 4. Ecce, lucent inconfusa
Magnis natalitiis, Trinitatis opera,
Nata mundo laetabunda Sancta Anna dum conclusa
Spiritus deliciis Trina parit copula,
Et virtutibus fecunda Terra, pontus, astra, mundus
Carnis ex primitiis. Qua gaudent per saecula.
5. Gloria et honor Deo
Usquequo altissimo,
Qui conregnat in trophaeo
Patri potentissimo,
Agnus morte, surgens leo
In spiritu fortissimo.
Brev. ms. Qiiedlinburgense saec. 15. Cod. Quedlinburgen. 132. A. —
Brev. ms. Quedlinburgense saec. 15. Cod. Quedlinburgen. 140. B. 2, — 3
Annam praecidemus AB. —
4, 4 paret AB.

197. De sancta Anna.


Ad Laudes.

1. Nocti succedit lucifer, 3. Anna, radix uberrima,


Quem mox aurora sequitur, Arbor tu salutifera,
Solis ortum praenuntians Virgas producens triplices,
Mundum lustrantis lumine. Septem onustas fructibus.
2. Christus sol est justitiae, 4. Matris Christi tu genitrix,
Aurora mater gratiae, Christi tu felix avia,
Quam lucens Anna praevenis Cum nato cumque filia

Legis propellens tenebras. Nos adjuva te tertia.

5 Gignenti laus et genito,


Sacro simul spiraculo,
Nostris, Deus, reatibus
Annae placare precibus.
Psalt. ms. Leodiense saec. 15. Cod. Mazarin. 385 (221). A. Diiirn. —
ms. Gandavense saec. 15. ex. Cod. Mazarin. 370 (770). add. saec. 16. B. —
Brev. Windesheimense imp. Schonhoviae 1499. C. 1 —
4 Mundum lus- »

trans lumine B. —
2, 1 est sol C. —
2, 3 Anna lucens C. 4, 2 Christi —
fehlt C.

198. De sancta Anna.


1. Ave, radix laetitiae. 3. Anna, fons mirae gratiae,
Mortis toUens opprobrium, Plenam propinans gratiam,
Cujus fructus ecclesiae Matrem misericordiae,
Verae dat vitae praemium. Nostram pellens miseriam.
2. Et celebri laetitia 4. Quam largam patrociniis
Congaudeat ecclesia, Sacra colit ecclesia,
Festum honore celebret, Ut ejus beneficiis
Quod causam dat laetitiae. Crescat ad coeli gaudia.
- 121 -
5. Trino Deo et simplici
Laudes canat ecclesia,
Qui virtute multiplici
Annae fulsit in gloria.

Brev. ms. Benedictinum saec. 15. Cod. Carolsruhan. Geo. 51.


lionore celebit. —
2, 4 Qui causam. — 5, 4 Annae fulcit gloriae.

199. De sancta Anna.

1. Ave, felix mater [Anna], 4. Ut sis mater orbis beata,


Quae cum Joachim es contempta Inter nuptas benedicta,
Atque a Rüben despecta, Nuntio prolem [benedictam]
Quia semen non relinqueres. Nascituram ex te, Mariam.
2. Plorans plorasti quam amare, 5. Gavisi sunt et confirmati
Supplices ad coelum fundens Angelico eloquio
Preces et ais: benedic me Joachim et Anna, clamantes:
Et fecundam fac, o Deus. Benedictus sitDeus verus.
3. Mox ut tristis sie oraveras, 6. Te ergo matrem collaudamus
Adstat coram angelus,
te Dignam, quae mundo ederes
Respexit, inquit, Dominus Prolem, quae virgo pareret
Precem tuam et te fecundat. Jesum, qui cruce nos salvavit.

7. Laus Jesu benedicte,


tibi,

Matri tuae decus summum,


Aviae Annae gloria
Celebrissit nunc et perpetim.

Antiph. ms. S. Cuniberti Colonien. s. n. saec. 16. — 1, 3 Ac a Rüben. —


1, 4 relinquereris.

200. De sancta Anna.

Ad Vesp. et Noct.

1. Coeli decor inclinatur, 4. Parvi fontis irriguum


Annae venter irrigatur, Jam redundatur in alt um,

Ejus caro dum paratur Dum mystica suavitas


Pro thalamo gratiae. Dedit matri tilium.

2. Basis virtutum jacitur, 5. Joachim conjux, plaude^


Anna mater dum salutatur, Avia tilii Mariae.
Gratiae stirps erigitur, In tue Christo nepote
Maria cum paritur. Te laudat orbis hodie.

3. Scala gloriae panditur, 6. Restis fidei carinae,


Templum Annae dum aperitur, Mitis mater Anna Mariae,
Virginis arca cernitur, Per tc trahamur invito
Salvator cum gignitur. Ad anchoram gratiae.
— 122 -
7. Annae proles benedicta,
In tuae matiis gloria,
Veni, nobis propitia
Coeli ut dones gaudia.

Brev. ms. Strigoniense saec. 14. ex. Cod. Palat. Vindobonen, 1812. —
Die zweite Zeile Strophen mit Ausnahm(! der ersten, vierten und siebenten
aller
hat eine Silbe mehr, die vierte Zeile aller Strophen mit Ausnahme der fünften
lind siebenten hat eine weniger. —
5, 1 fehlt eine Silbe; O ergänzt.

201. De sancta Anna.

Ad Laudes.

1. Auroralis lux gignitur, 3. Oliva viret colore,


Ros lunaris jam funditur, Yitis redolet odore,
Dum Maria egreditur Dum parit Anna Mariani,
Ex sanctae Annae utero. Vitae labentis medicinam.
2. Aurora parit radium, 4. Virga florens Aaronica,
Anna glgnit Dei filium Maria, Annae filia,
Ex Maiia, visceribus Te decet laus et gloria
Quam gestavit ser'libus. In tuae matris laetitia.

5. Eucharis mater, avia,


Tuis preeibus implora,
Ut expiatos Maria
Nos coUocet in gloria.

Rrev. ms. Strigonense saec. 14. ex. Cod. Palat. Vindobon. 1812. — 2, 3
Ex Mariae. — 2, 4 Quam gastavit in seribus. —
5, 1 mater Ainia, — 5, 3
Ut ex pii caris Maria.

202. De sancta Anna.

Ad Noctumum.

1. Anna, mater gratissima, 3. Anna, tu nobis gaudia


Deposcimus te coelibem, Confer atque solatia,
Coelestis aulae vernulis Da cum beata filia
Quo perfruamur organis. Tua virtutis gratiam.
2. Salve, beata trinitas 4. Maria, Annae filia,
Perenni manens gaudio, Auferto dira crimina,
Juva, creatrix unitas, üt in beato gaudio
Regendo nos per saeculum. Conregnemus cum filio.
5. Gloriii tibi, Dornine.

Officia ms. saec. 15. Cod. San^^allen. 41f5. —


1, 1 Anna te gratissima.

1, 2 Deposcimus coelibem. —
2, 4 Regens nos. —
3, 2 Confer et. 3,3 —
Tua cum beata. —
3, 4 Da virtutis. —
4, 2 Aufer. —
4, 4 ßegnemus cum
tuo filio.
— 123 —
203. De sancta Anna.

Ad Laudes.

1. quam festa felicia, 2. Ergo Deo sit gloria,


Quaiiique profusa gaudia, Sit gratiarum actio,
Ubi mater ex filia Qui nos Annae ex filia
Anna Christo fit avia. Viftitavit in filio.

Hrev. ms. Praedicatorum saec. ^*lir,. Cod. Olomucen. I VJH 4. 1,4 —


sit avia. —
2, 4 ex filio. —
Der Hymnus in 1. Vesp. desselben Offic. steht
Anal. IV Nr. 125. Vielleicht bilden beide Hymnen ursprfinglich nur einen,
dessen 3. Strophe O quam festa felicia.

204. De sancto Ansberte.

1. Ansebertus, Christi haeres, G. Fi de tirmus, ore fulgens


Fontanellae sinibus in legendi studio,
Ob amorem paradisi Ut Johannes Chrysostoma
factus est discipulus, olim in Byzanzio,
Christi jugum quam suavc Datum de supernis donum
suis dans cervicibus. capiendi Optimum.

2. Bonus pastor pavit oves 7. (jloriosus praesul factus


in pracsulis vicibus, Galliarum populis,
Jacob scalae miro modo Hospitum, peregrinorum,
ascendendo gradibus, largos dator omnium,
Veste vilis, cibi parcus, Elemosynae studendo
humilis prae omnibus. sinus implens pauperum.

3. Celsus pontifex electus 8. Hilaris erat in vultu


Rotomensi populo, jucundusque facie,
Speculator illis factus, Miserendo cunctis dabat
Galliarum finibus stipem hie egentibus
Gregem Christi custodivit Orphanorum pater pius
a luporum morsibus. acsi Job sanctissimus.
4. Dado sacer nuncupatus, 9. Jubar poli. illustratus
Audoenus nomine, sancto quoque spiritu,
A praefata urbe migrans Gregem Christi informando
cum perfecto opere, circuit parochias,
Cui dignus Ansebertus Dei verbum nuntiando
successit in dogmate. invitat ad praemia.

5. Erat enira Clemens doctor 10. Kapnx hagiographia


plenus bonis actibus, repletus per omnia,
Ansebertus, verus pastor, Vetera novaque pandens
mansuetus moiibus, de thesauro optimo,
Verbum vitae praedicando Vcluti ut scriba doctus
aftabilis omnibus. coelorum basileo.
- 124 —
ll.Largus dator, laetus semper, 17. Rapax illi damna hostis
luculenter tribuens missus est infligere,
Animarum corporumque Sed protector suo Christus
abundanti pabulo, auxit lucra militi,
Viduarum, orphanorum, Adquisita sibi plebe
verus pastor omiiium. citra Sambrae flumina.

12. Mensa ejus patens erat 18. Suum jamque prope finem
cunctis indigentibus, prophetavit fratribus,
Plures pauperes alebat Quod rediret Fontanellam
atque multos advenas, consummatis omnibus,
Elemosynas utendo Sicque carne resolutus
inter arnbas idumas. gaudet in coelestibus.
13. Notus inter illas gentes 19. Tantus ille odor fratrum
ut Elias Thesbites, repleverat naribus,
Ortum contra illum bellum Acsi omnes paradisi
acsi ejus temporis, interessent floribus,
Falsitate accusatus Quod nee lingua valet nostra
in conspectu principis. proferre in vocibus.
14. Ob invidiam expulsus 20. Vovit vivens, quod defunctus
a Francorum principe adimplevit opere,
Velut Clemens dudum Roma Suo sancto deportato,
a Trajano Caesare, quod praedixit, corpore,
Nullum adprobatus crimen Tpsiusque narrant gesta
exsul factus patriae. ostensa miracula.
15. Plures Clemens salvat gentes 21.Ymnidica angelorum
sacrosancto dogmate, agmina perfulgida
Et hie multos recto ducit Coelestium nunc conjuncta
ad aethera tramite, ejus sancta anima
Verbis et exemplo docens Christo sine fine fruens
^populo Sicambrico. sempiterna gaudia.
16. Quanti putas sub Clemente 22. Zona ejus circumcincti
salvi sunt in insula? caritatis vinculo,
Multique et sub Ansberto Zelo spiritali pleni
Belgica provincia, diligamus proximum,
Quos docendo ad aeterna Ut ipsum aeternae vitae
excitavit praemla. mereamur socium.
Cod. Portus Gratiae (ol. Fontanellen.) 332 (A 34) saec. 9. 8, 4 Egenti —
stipem. —9, 4 circuivit parochia. —
In Str. 21 scheinen die Worte ver-
stellt: Hymnidica agmina sancta angelorum perfulgida coele>stem nunc ejus
conjuncta anima cum Christo sine fine fruens sempitema gaudia Hs. Lies
Hymnidico . . . agmini?

205. De s. Antonio Eremita.

1. Plaudat Chorus coelestium, 2. Qui annis puerilibus


Resultet orbs terrestrium, Orbitatus parentibus
Dum refert solis orbita Elegit sequi Dominum,
Antonii solemnia. A quo accepit centuplum.
125 —
3. Extemplo vox insonuit, 5. Confer vitac rcmedia,
In qua Christus apparuit Aufer carnis incendia,
Dicens: per mundi gloriaiii Ut post ejus cxcidia
Te nominare faciam. Tecum simus in gloria.

4. venerande polifex, 6. Praesta, pater piissime,


Pius nee tardus opifex Jesu, cum sacro tiamine
Cunctis, qui corde credulo Ut Antonii precibus
Tc poscunt in periculo, Jungamur in coelestibus.

Psalt. ms. Sanblasiauum saec. 15. Cod. Araugien. W 8. 8^ -- 6, 4


Jungamur tuis in coelestibus.

206. De s. Antonio Eremita.

Ad Nocturnum.

1. Landes promat Antonio 4. Voces hostis exagerat


Fratrum coetus hie commorans, Verbis, minis, clamoribus,
Ejus immenso gaudio Saevit, caedit et verberat
Mores et actus memorans. Multiplicatis hostibus.

2. Pauper, purus et humilis, 5. Christus certamen conspicit


Cunctis abjectis opibus Et athletae constantiam,
Aetate teuer, fragilis Quae dum nee puncto deficit,
Procul cessit hominibus. Triumphat ad victoriam,
3. Hostis haec videns invidet, 6. Regi regum sit gloria,
Impugnat absque foedere. Qui nobis in Antonio
Dum hunc in brevi praevidet, Dat virtutis vestigia
Virtutum alta scandere. Omni sequenda studio.

Brev. Paulinorum imp. Venetiis 1540.

207. De s. Antonio Eremita.

Ad Landes.

1. Corda jungant adstantium 4. Abscondi sub silentio


Laus et honor Antonii, Corpus jubet, ut hiteat,
Sit vox Concors laudantium, Sed lucernam sub modio
Sint nunc amore socii. Christus traxit, ut luceat.
2. Antonius pacificus, 5. Lucet quoque miraculis,
Dulcis, mitis, tractabilis, Adest se supplicantibus.
Et amore magniticus Nos apud Christum scdulis
Et Omnibus amabilis. Juvet orationibus.
3. Exemplo plures docuit, 6. Regi regum sit gloria,
Fama pertraxit plurimos, Qui nobis in Antonio
Dum vivens signis claruit, Dat virtutis vestigia
Ad dies venit Ultimos. Omni sequenda studio.
Brev. Paulinorum imp. Venetiis 1540.
— 126 —
208. De sancta A))olIonia.

Ad Laudes.

1. Laetare, Sion inclita, 4. Vincens mundum, daemonia,


Domino solve cantica, Carnein, tormerita varia,
Aeterni patris iilio, Laeta pro Christo Domino
Regi regum altissimo. Se submisit hospitio.
2. Apoloniam nobilem 5. Signorum ex fiequentia
In poenis qui immobilem Ejus Christi dementia
Fecit, fide doctissimam, Et a quo sunt utilia
Carne, mente castissimam. Hominum plura milia.
3. Nobilitatis genere 6. Prece ejus et merito
Spreto quae coepit vivere Christus nos regno coelico
More castorum virginum Servos dignos efficiat,

Christum Jesum sequentium. Vota nostra peinciat.


7. Alma quod praestet trinitas
Et indivisa unitas,
Cujus raanet Imperium
Nunc et per omne saeculum.
Brev. ms. Pedepontanum anni 1398. Cod. Meliten. Prägen. 8. add. saec.
15. — 2, 4 In carne. —
5, 1 Lies: est frequentia?

209. De sancto Athelvvoldo.

Ad Vesperas.

1. Inclitus pastor populique rector,


Cujus insignem colimus triumphum,
Nunc Adelwoldus sine tine laetus
Regnat in astris.

2. Qui pater noster fuit et magister,


Exhibens sacrae documenta vitae
Et Deo semper satagens placere
Corde benigno.
3. diem sanctum, celebrem, coruscum,
Quem Dei nobis pietas sacravit,
Ut patri tanto mereamur almum
Promere cantum.
4. Nunc eum nisu rogitemus omnes,
Abluat nostrum pius ut reatum
Et sua sancta prece nos ad altum
Ducat Olympum.
5. Sit Deo decus et potestas,
soll
Laus honor et perennis,
in excelsis
Qui suis tot um moderans gubernat
Legibus orbem.
Cod. Alencouieu. (ol. S. Martini Sagien.) saec. ^Vi2.
— 127 -
210. De sancto Atliclwoldo.
Ad Laudcs.

1. Coeli Senator iuclite, 3. Pronis rogamus mentibus


Sanctae pater ecclesiae, Hie coram tuis artubus,
Adelwolde, supplices Nostris adesto preeibus
Tuos exaudi servulos. Serenus ac propitius.
2. Jam sidus iiiter sidcra 4. Ut tuis necessariis
Rcsplendcs super aetlicra, Protecti patrociniis
Nobis benignus inipetra Ad coelorum perpetua
Paracliti charismata. Perveniamus gaudia.
5. Praestet nobis ingenitus
Hoc atque unigenitus,
Sanetus amborum spiritus,
Trinus et unus Dominus.

Cod. Alenconien. (ol. S. Martini Öagieu.) saec. 'Vi 2. — 1,3 fehlt eine
Silbe; O ergänzt.

211. De sancto Aiictore.

Ad Nocti^jum.
1. Ave, pastorale 6. Qui ductu matronae
Decus confessorum, Quaerebas nostrates,
Auetor, speciale Cur tibi, patrone,
Fundamentum morum. Plebs concinit grates.
2. Qui auctorizaris 7. Ave nostri templi
Noniinis ex glosa, Salus gloriosa,
Nam Auetor vocaiis, Boni fios exempli
Tu auctorum rosa. Spesque copiosa.
3. Ave, serve Dei, 8. Qui reliquiarum.
Praesul Treverorum, Postquam decessisti,
Sidus nostrae spei, Munere tuarum
Gcmraa patronorum. Hie nos ditavisti.

4. Qui actu virtutis 9. Autor, fautor horuni


l)eo servivisti, Tu füre dignare,
Quod auctor salutis Laudcs capis quorum
Fore meruisti. Hymno vocis clarae.

5. Ave, civitatis 10. Sumniae trinitati


Hujus tutor fortis, Laus sit hymnis dignis
Signis admiratis Ex Auctoris grati
Nostris missis portis. Meritis et signis.

Psalt. et hymn. ms. S. Ae^idii Brnusvicen. saec. 15. Cod. iGotingni.


Theol. 219. (Im Kataloo- irrig als Kiddaüfshausener bezeichiu't.) 2, 1 Qiii —
ac auctorizaris. —
2, 3 Nam i*rgäiizt. li, —
2 Quaereb is nostras. 6, 4 —
Ples concinet. —
8, 3 Munere liic tiiariim. —
10, 3 gratis.
128 —
212. De s. AugustiiM» Lucerino.
Ad Vesperas.

1. Acternae regi gloriae 4. P^agrans odor de tuniulo


Devota laudum cantica Cum gestorum frequentia
Fideles solvant hodie Clamat pro Christi famulo
Pro Augustini gloria. Alti regis magnalia.

2. Praedicatorum ordinis 5. Nitamur totis viribus,


Praesulnamque almificus, Nectamus preces precibus,
Mundi jam fulgens terminis, Ut Augustini meritis
Civis effectus coelicus. Coeli fruamur praemiis.

3. Carnis über ergastulo 6. Praesta, pater ingenite,


Poli potitur gloria, Jesu,cum sancto flamine,
Pontificali cingulo, Ut Augnstini precibus
Stola dotatur regia Coeli jungamur civibus.
Ferrarius
S. De rebus Hungaricae provinciae ordinis praedicatorum,

,

Viennae 1637, p. 130 sq. Das Officium zu recitieren genehmigte Jo-


liannes XXII.

213. De s. Angustino Lucerino.


Ad Matutinum.
1. Christe, salvatoromnium, 3. Corpus afflixit fortiter
Rector, spes atque praemium In sudore multiplici,
Exaudi vota cordium Iter sectans humiliter
Pro sancto, gemma praesulum. Sui patris Dominici.
2. Praesul in fide claruit 4. Jesum Christum se induit,
Malorum carens nebula, Adorans, laudans extulit,
Christo servire studuit Mentem divinis imbuit,
Sub paupertatis regula. Cuncta caduca respuit.
5. Laus Sit parenti Domino,
Laudera canamus unico,
Laus sit amborum flamini
Per tempora laudabili.
S. Ferrarius 1. c. p. 132.

214. De s. Augustino Lucerino.


Ad Landes.
1. venerande pontifex, 3. Te nostra sonant carmina
Augustine dulcissime, Et angelorum agmina,
Audi rogantes servulos Infemus tibi ululat,
Quaerentes in periculo. Fretumque maris intonat.
2. Aufer necis dispendia, 4. sidus maris fulgidum,
Confer vitae stipendia, Absolve nexus criminum
Quo post carnis exsilia Et fletus quoque supplicum
Tecum simus in gloria. Immuta dando gaudium,
5. Laus sit parenti Domino.
ö. Ferrarius 1. c. p. 141.
ul^ j^_ i^ *T^ rj- \(^i>

— 145 —
7. Victor ad coelos gradeils triumphans,
Purpuras inter roseosque flores
Martyium gaudes jubilo perenr^',
Inclite Blasi.

8. Te novo Chilstus cumulans honore,


Ossibus sanctis generare praestat
Nobiles gemmas oculo vidente,
Inclite Blasi.

9. Gloriam patri genitoque su^nmo,


Flatui sancto pariter duoiom
Impetra nobis resonare semper,
Inclite Blasi.

Psalt ms. Lubicense saec. 15. Cod. Lubicen. s. n. — Mel: Ut queant


laxis.

241. De sancto Blasio.

1. Inclitus martyr Blasius, 4. Dum veliitur militibus,


Catervae Cbristi praevius, Hujus turba convertitur
Perhortans Christi populum, Sanctis morUionibus,
Formidet ne martyrium. Per hunc videns, quod agitur
2. Argei antrom tu quaerens, 5. Namque, reddatur ut puer,
Sanguinem orbis renuens, Huic occurrit mulier,
Agrestes te conveniunt Confestim hoc qui reddidit,
Sanitateque fugiunt. Quae Christum Deum credidit.
3. Nam fucis mens elata 6. Sic Christum tu nos parcere
Agricolai praesidis, Fac, nos ut, sanctissime,
Ut ducatur athleta, Coeli possimus libere
Larvatis jubet famulis. Regno potiii gloriae.

Brev. ms. Admontense 746 a. anni 1439. —


2, 1 Argens antrum. 2, 3 —
Agreste te cum vcniunt. —
2, 4 Sante teque fugiuut; lies vielleicht Sanita-
temque capiunt? —
3,1 mens illata; es fehlt eine Silbe; lies Namque? —
3, 3 ducatur ac leta; es fehlt ebenfalls eine Silbe; lies adducatur? 5, 3 —
hoc quod; lies osque? —
5,4 Quem Christus reddidit. 6, 2 fehlt eine —
Silbe; lies vir sanctissimeV

242. De sancto Blasio.

1. Viduae, Blasi, quia subvenisti,


Subveni nobis jugiter, precamur
Voce sonora humilique mentc
Oratione.
2. Scbastae praesul, Domino favente
Sanasti ossc puerum retento
Piscc comesto exorante matre
Gutture sui.
Dreves, Hyraiü Inediti. II. 10
— 146 —
3. Gradiens stagnum vcluti per soluiii
Hie insultaris sexaginta servis,
Sed lacus ipsos praecipitat omnes,
Te qui sequuntur.

4. Hoste prostrato praemium exspectas,


Preceni oranti, veheris ad istud,
Afferens lumen retulit Olympis
Exauditionem.

5. Angelas, ecce, gloriose tibi,


Inquiens; exi, suscipe paratam
A Deo coronam, spectant immensum
Lumen, ut omnes
Admirarentur.

6. Adhuc excussor fante Christo tibi


Secuit Caput corporis, columbae
Spiritus forma rapido volatu
Petiit astra.

7. Genitor verbi, genite, nos quoque,


Spiritus alme, famulo coelesti
Blasio choro deprecante nostri
Fine locemur.
ßrev. ms. Admontense anni 1439. Cod. Admonten. 746 a. — 1 1 qui
— —
,

subvenisti. —2, 1 Bebastiae praesul. 2, 2 — Sanas. 3, 3 ipsos percipit.


Str. 4 11. 5 sind hier umbestellt, weil dies der Sinn zu fordern schien. —
4, 1 Hostie prostrato praemium exspectat. — 4, 2 Lies veharis? — 4, 3
Olympitis. —
4, 4 Exauditam. —
5, 3 eine Silbe zu viel. — 5, 4 sq. Der
Adonius doppelt, ohne dafs es gelänge, einen als überflüssig zu beseitigen. —
6, 1 excusar. —
6, 2 corporis cujus. 6, 3 — Sternuis forma. — 7, 3 chori.

243. De sancto Bonaventura.

Ad Vesperas.

1. Virtutum praemia suggerit aurea


Et seeptum floride carpit imagine
Perlustrans aethera flos innocentiae,
Francisci proles inclita.

2. Rivum munditiae Haies eximiae


Adae contagiura nullum a femore
Ceuque comprendere et more coelibem
Grato testatus famine.
3. Grex alto pectore pollet divinitus,
Is ignem, mystica pandit et adita,
Cuique ingenii paris parit neminem,
Duos dum volvit spiritus.
— 147 —
4. En suxit dulcia pcdibus doginata
Jesu, dum oscula fixa multiplicat,
Cunctis praeeminens se aptat limpide
Seraphicis ardoribus.
5. Rex Christus luminis hunc claro provehi
Suavi tunc graditur, lux Thomas saeculi
Visere comparem fert gressum, cedite,
Sanctus sancto colloquitur.
6. summa trinitas, supplices poscimus,
Juvari precibus Bonaventuraeque,
Criminn luere, abs te non possumus,
Ni tua dimicet dextera.
Brev. ms. Franeiscanum anni 1492. Clm. Monacen. 23152. A. Brev. —
Romanum iinp. Venetiis 1506. B. — Romanum imp. Vonetiis 1512 C.
Jirev. —
Brev. Romanum imp. Venetiis 1531 D. —
1, 2 et fehlt C —
1, 4 Francisce
A. — 2, 2 a fehlt C. —
3, 1 pollet deditus C. —
3, 2 panditur C. 3, 3 —
eine Silbe zu viel in allen Quellen. —
5, 3 Viscere C. —
„In tono: Sacris
solemniis"*

244. De sancto ßunaventnra.


Ad Noctumum.
1. Arborem celsus construit 4. Jesus huic figitur dire,
Imbribus aether fecundis, Jesus pependit et sitit,
Semine jactoque puro Jesus ob lacrimas orat
Parturit almus, eii, ager. Patrem, exaudit latronem,
2. Omnibus teuer hanc humor 5. Vulnera liquit ob uoxas,
Frugibus stipat venustis, Ac parens solatur alma,
Singuli carpunt amoena Spiritum patri clamore
Neque fastidiunt gustu. Valido reddit, exspirat.
3. En ramos late tarn fortes 6. Arbore sub hac quiescens
Brachia tendens ingentem Fructus decerpsit suaves
Sustinet umbram, ne aestus Bonaventura, quos gustat
Urat contusos moerore. Patria, nos illuc ducat.

Brev. ms. Franeiscanum anni 1492. Clm. Monacen. 23152. A. Brev. —


Romanum imp. Venetiis 1506. B. —
Brev. Romanum imp. Venetiis 1512.
C. — Brev. Romanum. imp. Venetiis 1531. I). —
1,2 jactaque D. 1, 4 —
est agert. C. — 2, 1 Quibus teneri C. —
3, 3 Sustinent C. 5, 1 linciuit —
obnoxias D; lies ulit? —
6,2 descripsit ABCl). —
„In tono: In coelesti
collegio".

245. De saucto Bonaventura.


Ad Laudes.

1. Sol clare fulget radio 2. Alto innixus lumini


Latebras fugans gentium, Prospicit iconismata,
Quas catholicarum gladio Tartans trucis Humini
Connectit niiti mentium. ünitis fert charisniaia.
10*
— 148 —
3. Tusa Graecoium pcctora 5. Felix tu gaude, Lugdunum,
Sacro rcduxit flamine Tanti patris praescntia,
Quique sprevere littora, Qui tibi trinum et unum
Christi quos emit sanguine. Sua monstrat dementia.
4. Electus bona Ventura 6. Tua nos, pater luminum,
Miro gessit omine, Nate aeternae gloriae,
Funis laetetur cinctura Paracliteque numinum,
Plebs alto pressa nomine. Adjunge tuae gratiae.
Brev. Romanum imp. Venetiis 1513. — „Sub tono: Proles de coelo
prodiit." — 1, 4 Connexit, — 6, 1 Qua nos pater.

246. De sancto Boiiifatio.

1. Sinceros animos festa celebria


Ducunt in jubilum de nece martyruni,
Quos haec aula fovet pulchra sinu, coelum
Cingit luminis ambitu.

2. clari proceres, digna polo manus,


Devotis famulis vos date prosperos
Yobis propitiis non manet ultio,
Nee judex feriet reos.

3. Da, verbi genitor, da, patris unice,


Da, qui te reclamant, sancte paraclite,
Gaudia continua supplicibus tuis
Per suffragia martyrum.
Hymn. ms. Campensis anni 1462. Cod. Darmstadien. 521. 1, 3 —
pulchro. — 1,4Fehlen zwei Silben; cingit ergänzt. 2, 2 fehlen zwei —
Silben; date ergänzt; prosperas. —
Nach 1, 3 ist anzunehmen, dafs der
Hymnus aus Fulda stamme; dann legt sich der Gedanke an Khaban als
Verfasser nahe.
247. De sancto Bonifatio.
Ad Vesperas.

1. Bonifatius est ortus 2. Qui missus a Gregörio


De Anglorum germine, ad terras Germaniae,
Educatus ex magnorum Praedicans nomen Domini,
nobili progenie, ,
novo lucens lumine,
Praedicator veritatis His ostendens salutarem
et doctor ecclesiae. fructum poenitentiae.
3. Hujus festum celebremus
hymno, cantu, jubilo,
Ut cum ipso conregnemus
in aeterno gaudio,
Ubi honor, virtus Deo
exstat sine termino.

Diurn. ms. Maguntinum saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 196. A. —


Lrev. Maguntinum imp. s. I. et. a. (1474). B. Brev. Maguntinum irap. —
Bugduni 1507. C.
— 149 —
248. De saiicto ßoiiifatio.

Ad Nocturnum.

1. Hinc conversa Germania, Quem hodie laureatum


Francia et Hassia, pretioso sanguine,
Thuringia, Bavaria, Sociorum circumdatum
confirmandi gratia glorioso agmine,
Sanctus Frisones revisit, Mittunt coelo coronatum
quos conversos dimisit. cum palma victoriae.

Diurn. ms. Maguntinum saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 196. A.


Brev. Mag-untiuum imp. Lugduni 1507. B.

249. De saneto Bonifatio.

Ad Landes.

1. Adsis nobis in agone, 2. Praesta, pater ingenite,


venerande patrone, et tu, unigenite,
Tua benedictione, Simul, alme paraclite,
Bonifati o boue, consolator animae,
Ut tuae simus coronae Quibus par laus et gloria
consortes et gloriae. per aeterna saecula.
Diuin. ms. Maguntinum saec. 15. Cod. Capit Treviren. 196. A. —
Brev. Maguntinum imp. Lugduni 1507. B. 1 —
4 Bonifati bonet B.
j

Diese drei Hymnen auf Bonifatius scheinen ursprünglich nur einer zu sein,
da sich Strophe 1 des zweiten an Strophe 2 des ersten anschliefst. Eine
Schwierigkeit für die Zuzammen-iiehung in ein Lied bereitet nur Str. 3
des ersten Hymnus.

250. In Ordinatione s. Boiiifatii.

1. Hymnizet omnis natio 5. Evangelizans Dominum


Fidelis in tripudio, Per loca multa gentibus,
Congaudens Bonifacio Infudit ejus hominum
Cum laudum Dei studio. Doctrinas sacras mentibus.
2. Quem Anglia produxerat, 6. Sic verbum Dei seruit
Winfridum primo nomine, Augendo tidem latius,
Yirtute cuncta luxerat Quod inde juste meiuit
Qui te secutus. Domine. Vocari Bonifacius.
3. Ilic omni mundi labilis 7. Hinc suis cum consortibus
Contempto delectamine Mucronis ictu pungitur
Quaesivit toto stabilis Et coelicis cohortibus
Coelestia conamine. Perenniter adjungitur.
4. Fidelis servus reditum 8. pracsul venerabilis,
Qui Domini pensaverat, Deposce Dei ülium,
Talcntum sibi creditum Ut nobis sit placabilis
€iim lucro reportaverat. Hoc mundi post exsilium.
— 150 —
9. Sit Deo laus et gloria,
Qui mundos a reatibus
Nos post haec transitoria
Sanctoiom jungat statibus.

Antiph. ms. Hamelense saec. 15. Cod. Hannovemn. 1 101 a A.


Brev. ms. Hamelense saec. 15. Cod. Hannoveran. I 101 b B.

251. De sancta Brigida.


Ad Vesperas.

1. Ruinae coeli civium 4. Sancta ferunt suspiria,


Festinat restauratio, Languent amore patriae,
Dum vocat ad convivium Dat vires contra vitia
Jesus, nostraredemptio. Magnae Deus potentiae.
2. Cum gratiarum copia 5. Doctrinis sacris resonant
Datur in cibum Caritas, Et praedicant coelestia,
Qua justis Sacra studia Voces divinas iutonant,
Praestatbeata trinitas. Fantur Dei magnalia.
3. Orant, laborant jugiter, 6. Hujus Brigida fioruit
Ad summae pacis foedera Convivii virtutibus
Scandunt, praegustant dulciter, Christo conjungi meiuit
AeternaChristi munera. Exsultet coelum laudibus.
7. Tu esto nostrum gaudium
Per Brigidae suffragia,
Qui es futurus praemium
Per cuncta semper saecula.
Brev. ms. Paradisiacum saec. 15. Cod. Laurentian. Conv. sup. 549. A. —
Psalt. ms. S. Mariae ad Arborem saec. 15. Cod. Sancten. Keg. XVI. 2. B. —
Psalt. ms. Cranenburgense saec. 15. Cod. Berolinen. Fol. 231. C. Brev. —
ms. Lubicense saec. 15. Cod. Lubicen. s. n. D. — Str. 1 u. 2 lückenhaft D.

252. De sancta Brigida.


Ad Nocturnum.
1. Signum magnum apparuit, 4. Ipsam decor operuit
Amicta sole femina, Par solis pulchritudini,
Solem, quo sponsa damit, Per quam Christus aperuit
Coeli sequuntur agmina. Dogma salutis homini.

2. Nam Christum solem induit 5. Coelesti luce radiat


Per pietatis opera, Scribens Christi mysteria,
Mens cujus pura placuit Ut populus poeniteat,
Fide transcendens sidera. Est verbi Dei nuntia. f

3. Calore solis floiuit 6. Tu esto nostrum gaudium


In Spiritus dulcedine Per Brigidae suffragium,
Et radiis resplenduit Qui es futurus praemium
Virtutum stans in culmine. Per cuncta semper saecula.
Brev. ms. Paradisiacum saec. 15. Cod. Laurentian. Conv. sup. 549.
— 151 —
25B. De sancla Hrigida.
Ad Laudes.

1. celebre convivium, 8. lUic divina visio


In cujus refectoriis In majestatis gloria
Electi desiderium Sanctorum est refectio
Implent et sunt in soliis. Perfectaque laetitia.

2. Gaudent et laudant pariter 4. In hujus regni gaudio


Cum optimis spiritibus, Brigida nunc feliciter
Fulgent et stant solemniter Conjuncta Dei tilio
In regiis honoribus. Triumphat aeternaliter.

Brev. ms. Paradisiacum saec. 15. Cod. Laurentian. Conv. sup. 549.

254. De sancta Caecilia.

1. Jesu Christe, patris unigenite,


Natus ipse virginis,
Amator castitatis,

2. Te inspirante mentes tibi devotae


Annos, sexum superant,
Viriliter decertant.

3. Inter stupenda, quae facis, miracula


Magnum dat spectaculum
Triumphus feminarum.
4. Quae splendida castitatis lilia,
Ut sie magis luceant,
Fuso sanguine purpurant.
5. Inter quas sancta hodie Caecilia
Ut rosa in Jericho
Floret coram Domino.
6. Haec quidem suum sponsum Valerianum
Una cum Tiburtio
Fidei junxit gremio.
7. Laus gloria, honor et victoria
Patri sit et tilio
Spirituique sancto.

Diurn. ms. Constantii^use saec. 14. Cod. Turicen. Khenov. CLV. —


2, 2 sexu. — Mit Ausnahme von Str. 6 fast ganz dem Ursula-Hymnus gleichen
Anfanges (Anal. IV, 249) entlehnt.

255. De sancta Caecilia.

1. De ventre natum virginis, 2. In cruce demum moritur,


In carne latens hominis, Opern per hanc redimitur
A patre venit saliens Ab liostis homo fraudibus,
Verbum supernum pro- Exsultet coelum laudibus.
diens.
— 152 -
3. Quod sentiens Caecilia 6. Haec ardens tuis ignibus
Mox fidei monilia Non uritur ferventibus,
Sumpsit, gerens hinc habitum, Aquis, ei das zephyrum,
Deus, tuorum militum. Kex gloriosemartyrum.
4. Conjunxit horum ccetibus 7. In capite ter caeditur,
Sponsum suum cum pluribus, Per triduum non moritur,
In coelis quibus atria Pandit docens coelestia
Fit porta Christi pervia. Beata nobis gaudia.
5. Sic dicilur Caecilia, 8. Ob virginis victoriam
Coeli quia fert lilia, Supplex tibi dat gloriam
Casta sequens te Dominum, Nostra semper humilitas,
Jesu, Corona virginum. lux beata trinitas.
Hymn. ms. Wirceburgen. saec. 15. Cod. Franciscan. Wirceburg. I 83. —
6. 3 Aquis eirefirum Hs. —
7, 1 In capite rex.

256. De sancta Caecilia.

1. Deus perennis, rex inaestiniabilis,


Martyram decus et Corona virginum,
Non solum viils palmam dat martyrii,
Sed feminisque mors calcata subjacet.

2. Ex bis beata parthenos Caecilia


Amans pudorem, cordis innocentiam,
Jejuniorum parcitate sobria,
Hoste devicto se litavit Domino.
3. Sicque superna perfruens victoria
Fortiter sprevit gloiiam pro gloria,
Diligens Christum pectore praevalido,
Balneo gaudet se perfuspm calido.
4. Hinc nos eandem deprecamur martyrem,
Ut pio voto nos commendet Domino
Et nobis veniam ipsius obtineat
Virginitas, sit laus tibi, tilnitas.

Antiph. ms. Rasdorfense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 55. add. saec. 16.
A. — Antiph. ms. Rasdorfense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 71. add. saec. 16.
B. — A führt aber im Texte (XV.) den Anfang des Hymnus, der dann später
am Rande vollständig nachgetragen ist. —
1, 4 Sed fehlt A que fehlt AB. —
4, 3 veniam ist zu verschleifen, da sonst eine Silbe zu viel. 4, 4 fehlt
;


eine Silbe, es sei denn laus zweisilbig gerechnet.

257. De sancta Caecilia.

1. En, virginis Caeciliae 2. Quae Christi evangelium


Fulget vita clarissima, Abscondebat in pectore,
Quam sponsus pudicitiae Ut Jesum nitens lilium
Elegit ab infantia. Casto servaret corpore.
- 153 —
B. Hinc amor et devotio 5. Hoc cernens tunc episcopus
Fervebant cum colloquio, Urbanus, vir angelicus,
Hinc diebus ac noctibus Resolvitur in lacrirais
Sacris intendit fructibus. De fructu tantae virginis.

4. Nam duos fratres nobiles 6. Domine Jesu, suscipe


Eft'ecit Christi martyres, De manibus Caeciliae
Quos per ejus vestigium Fructus casti consilii
Hortatur ad martyrium. Sicut odorem balsami.
7. beata Caecilia,
Devota Christi famula,
Per tua sacra merita
Nos Deo reconcilia.

Orat. ms. Veteris Monastcrii (?) saec. 15. ex. Cod. Mag-imt. 11 209. —
Ist alsHymnus l)ezeichnet; Verfasser desselben ist von Kempen, Thomas
in dessen Werken er sich findet.

258. De sancta Caecilia.

1. Huc venite, populi, 4. Huic regnum hoc aperuit,


Undique, laeti Quod Eva mater perdidit,
Celebrantes almae De paradiso veniens,
Festa Caeciliae, Rosarum flores deferens,
Quae est margarita Ad sponsum eam invitans,
Yirginum praeclara. Qui coelos regit imperans.
2. Discite parthenae 5. Illum vos amate,
Exempla sanctissimae, Virgines devotae,
Quae saevum leonem Larapades ornando,
Agnum fecit mitem, Thalamum intrando,
Simul cum fratre Cum Christo, Dei filio,

Angelum videre. Qui celso sedet solio.

3. Imperium terrenum 6. Gloria patri


Contempsit quasi lutum, Sempiternaeque proli,
Ornamenta saeculi Sancto spiritui,
Comparavit stercori. Amborum nexui,
Principem eorum Cui laudem demus
Velut vilem fumum. Nos per omne tempus.
Antiph. ms. Cistcrcien. Neerland. saec. 14. Cod. Pianoren. Ml. — Von
den 36 Versen sind 18 sechssilbig, 8 achtsilbig, 7 siebensilbig, 3 fünfsilbig.

259. De sancto Cassiano.


1. Saepe Christi fidem quatiens tempestas saeva
Piemebat plebem Christianae gloriae.
2. Ut quondam afflixit sanctos plerosque poncnda
Sic Cassianum persecutio premit.

3. Extraliitur coetu e medio moderator alumni


Gregis, quod aris supplicare spreverat.
— 154 —
4. Poenaum quaercnti, quod genus artis
artifici
Vir nosset, alto tarn rebellis spiritu,
5. Respondet : agmen tenerum ac puerile gubernat,
Fictis notare verba signis imbuens.

6. Ducite, conclamat, captivum ducite et ultra


Donetur ipsis verberator parvulis.

7. Ut übet illudant, lacerent impune raanusque


Tingant magistri feriatas sanguine.
8. Ludum discipulis, volo, sese praebeat ipse
Doctor severus, quos nimis coercuit.
9. Gloria sit patri, nato et tibi, spiritus alme,
Qui Cassianum provehis martyrio.

Brev. Brixinense imp. Venetiis 1516. — 1, 2 plebem dicatam Christianae.

2G0. De sancto Christophoro.

Ad Vesperas.

1. Martyr invictus, Domino sacratus,


Angelis junctus, astris decoratus,
Martyr et virgo, duplici Corona
Inclite fulget.

2. Flamin e sacro martyr confortatus,


Omnes pro Christo subiit labores,
Gloriae regni Domino praestante
Factus est haeres.
3. Excelsum cujus meritum monstratur,
Sanitas aegris largius donatur;
Lubricae carnis reprimis furores,
Optime martyr.
4. Fragilis nostrae memor sis naturae,
Vitiis multis nimium oppressae^
Opem ferendo meritis commenda
Nos Deo nostro.

5. Christifer potens, adscriptum


efficit

Casta te vita coetibus sanctorum,


Tua qui prompti nobiscum libenter
Carmina pandunt.
6. Aeterno regi gloriam canamus
Vocibus laetis, veniam ab alto
Nobis ferenti martyris praeclari
Precibus almis.

Brev. Aarhusiense imp. Aarhusiae 1519.


- 155 -
261. De sancto Christoph oro.

Ad Noctuiüum.

1. Haec dies justo martyri dicata


Annua uobis gaudia praesentet,
Qua de terrenis martyr absolutus
Scanderet astra.
2. Trinitas summa martyrem pro justis
Meritis donat gemina Corona,
In cujus aula gloriae ferventes
Jubilat ipse.
3. Celebre festum tui peragentes,
Maxime martyr, effice mortales
Veteri sorde criminis relicta
Scandere polum.
4. Filio magno summi genitoris,
Flaraini sacro laudes bene dignas
Carmine votum promere conatur
Spiritus omnis.

ßrev. Aarhusiense imp. Aarhusiae 1519.

262. De sancto Christophoro.

1. Regem coelestis gloriae 4. Mundo totus emoritur,


Laudent flores ecclesiae, Christum vivendo sequitur,
Superna quorum patria Labomm fructus aggregat,
Nitoris fulget gratia. Ad coelos über evolat.
2. Hie inter praeditum
tiores 5. Nos ergo tanto martyii
Virtutibus Christophorum Corde et voce supplici
Suo Christus carissimo Laudes canamus debitas,
Inthronizat palatio. Deo ferentes gratias.

3. Qui fretus Dei munere 6. Sit Deo perpes gloiia,


Mundum coepit postponere, Cüi magna est potentia,
Militiae post cingulum Per quem victor egregius
Legis dilexit vinculum. Mundum vicit Christophorus.

Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 180. — 2, 4


Inthronizavit. —
Mel. Dcus tuorum nnlitum.
:

263. De sancto Christophoro.

In hoc festo laetabundo 2. Ore verba, corde vota


Ter beati Christophoii Promo mus absque macula.
Laudes hynmo cum jucundo Decantantes non ignota,
Mente dicamus memori. Quae patravit, miracula.
— 156 —
3. Hie suscepta fide Christi 6. Naturarum jus mutavit,
Con versus est ad Dominum, Dum, virga ramos arida
Traliens ab errore tristi Ut haberet, impctravit,
Multa milia hominum. Facta per eura florida.

4. Aquam plures per profundam 7. Enses, famem, poenas


vincla,
Ejus dum ferrent humeri, Proptcr Christum non timuit,
Christus mentem amans mun- Virgas, ignes et catenas,
dam Jmmo mortem sustinuit.
In foima venit pueri.

5. NuUum pondus majus illo 8. Sit laus tibi, Deus alme,


Prius expertus fuerat, Christophori pro gloria,
Mirabatur, quod pusillo Cujus nos conjungat palmae
Gravedo talis inerat. Praesens sui memoria.

Direct. ms. S. Stephan! Bambergen. saec. 17. Hs. d. Histor. Vereins


Nr. 2180. —2, 4 patravit nmbracula. —
7, 4 Hymno mortem. Dafs der —
Hymnus bedeutend älter ist, als die Quelle, vielleicht dem 13. Jahrb. augehört,
zeigt der Reim.

264. De sancta Clara.

Ad Vesperas.

1. Ecce, mundo tepescenti 4. Nee est mirum, quod insignis


Cum aerumnis et degenti Clara clarens est in signis,
quae dement!
Stella nitet, Ipsam nam divinus ignis
Confert adjuvamen menti. Illustravit donis dignis.

2. Haec est felix virgo Clara, 5. Hanc eollaudet puellarum


Quae virtutum florens ara Chorus nee non feminarum,
Nos ditavit prole clara Paradisum nam sanctaram
Omni justo digne cara. Introivit animarum.

3. Hujus castae matris natae, 6. Vernans norma paupertatis,


In eoelorum rege natae, Intereede pro peecatis
Huie sunt orbe sparsae latae Nostris, luee claritatis
Per te, Christe^ Dei nate. Ut fruaraur cum beatis.

7. Doxa patri increato,


Sit et honor ejus nato,
Laus spiritui beato,
Ut utamur fine grato.

Offic. ms. S. Mariae in Augia saec. 14. Cod. Lucernen. 13 (50). A. —


Brev. ms. S. Mariae in Augia saec. 15. Cod. Lucernen. 106 (35). B. Diurn. —
ms. Hermetisvillanum saec. 15. Cod. Griesen. 56. C. Hymn. ms. Herme- —
tisvillanus anni 1553. Cod. Griesen. 23. D. —
1, 2 Cum erumpis B. 2, 1 —
est virgo felix virgo B; Clara fehlt CD. —
2,2 flores ara BCD. 2, 4 —
digne clara ABCD. —
3, 1 castae mentis D. —
3, 3 orbi B, sorbe C. —
4, 2 fehlt CD; et insignis B. —
5, 1 Coetus nee C. 6, 3 lucis BCD. — —
7, 4 fine beato CD.
- 157 —
265. De sancta Coleta.

1. Christo, qui lux CS et dies, 7. Dicamus omnes cernui


Nubem lampe, justitiue Cum hac dantes suspirium :

Sermone nos irradies, Humano parce coetui,


En, gratulemur hodie. Jesu, lux veramentium.
2. Jam ter quaternis tra- 8. Magno salutis g audio
h i t u r Errantes trahens adiit,
Horis lux sexta Martio, Quibus Deus remedio
Qua Coletae complauditur Proles decoeloprodiit.
In coelesti collegio. 9.Vexilla regis prodeunt
3. Audi, benigne conditor, Franciscomanu latriae
Haec mundi fugit socias Nee Coletam praetereunt
Et tibi, rei cognitor, Vergente mundi vespere.
Generat virgo filias. 10. Jam, Christe, sol justi-
4. Ciarum decus jejunii tiae,
Servans per vitae spatia, Te sequens semper jubilat
Fert cum plausu tripudii Et inter flores gloriae
Crucis arma fulgentia. Ut lux aurorae rutilat.
5. Ex more docti mystico ll.Summi largitor praemii,
Ritus illi sunt studio, Ob hanc te fer propitium,
Quo sit solvenda cantico Ut post cursum exsilii
Laus regi plenagaudio. Concinat plebs fidelium.
6. Deus pater piissime, 12. Praesta, beatatrinitas,
miserere gentium, Unus Deus per saecula,
Flens clamat sie, potissime, In cujus laudes debitas
Dum medium silentium. Plaude, turbapaupercula.
Cod. 7912 der k. u. k.Fjimilien-Fideikommifs-Bibliothek Wien. saec. 15. add.
saec. ^^/i6. — Die ersten und letzten Zeilen aller Strophen Hymnenanfänge.

266. De beata Coleta.

Alias hymnus.

1. Gratiarum festum darum 4. Reparavit, reformavit,


Cunctis tiat notorium. Convcrtit plurcs protinus,
Quo Coletae fuit laetae Applaudebat, adsistebat
Deus in adjutorium. In c on V er t endo Domin u:?.
2. Hanc Franciscus pater priscus 5. Hortulana sie fit sana
Suo poposcit agmini, In Jesu plantans nomine,
Non negatur, impctratur, Quam pro more largo rore
Laudate nomen Domini. Bened i X i s t i , Dom i n c.

3. Egenarum dominarum 6. Verba mellis fert novellis,


Sacra lex haec exstiterat, Quas traxit rex aethereus,
Quam secutae fiunt tutae, Has confortans et exhortaiis.
Quem ad m o d u m d e s i - Quam 1) nu s Israel
dc ra t. Deus.
— 158 -
7. Quorum pergit, gravc vcrgit, 11. Post Mariani, vitac viam,
l.amenta geiit cominus, Mediatricem hominuiii,
Quod Sit truci datus ciuci Te requiro, dum suspiro
Deus, deorum dominus. Voce mea ad Dominum.
8. Ciarens signis laude dignis 12. Te rex regum, Stella gregum,
Multis tulit suffragium, Non abs re multum diligit,
Uli Votum favit totum Per te dona dat et bona,
Deusnosterrefugium. Bcatus,qui intelligit.
9.0 formosa florens rosa, 13. Vos, sorores, Christi fiores,
Coleta, sine termino, Sequi matrem addiscite,
Te sectantes fac regnantes, Mores pandit, astra scandit
Qui confiduntinDo- Ecce, nunc bene-
mino. dicite.

10. Margarita redimita, 14. Hanc Coletam tarn facetam


Meos exaudi modulos, Onmi dempta calumnia
Me praeserves et conserves, Honorate, collaudate,
Ad te levavi oculos. Coeli enarrant gloriam.

15. Et vos, patres, nosque fratres


In Coletae memoriam
Collaetemur, carminemur,
Coeli enarrant gloriam.

Cod. 7912 der k. u. k. Familien-Fideikonimifs-Bibliothek Wien saec. 15.


add. saec. ^^/le. —
Die letzten Zeilen aller Strophen Psalmenanfänge.

267. De sancto Conrado.

1. Iste confessor Domini Conradus,


Christi sacerdos et pontifex almus,
Hodie laetus meruit secreta
Scandere coeli.

2. In juventute sobriusque pius,


Pauperum Clemens pater et amator
Castitatis, quae vegetavit ejus
Corporis artus.

3. Flos paradisi, praesul Cuonrade,


Supplicum audi preces et languentum,
Quolibet morbo fuerint gravati,
Membraque eures.

4. Chorus te landet sacerdotum atque


Virginum lurma in honore tuo
Pangat, Conrad e, ut tuis juvemur
Meritis almis.
— 159 —
5. Sit Salus Uli, decus atque virtus,
Qui supra codi residens cacumen
Totius mundi machinam gubernat
Trinus et unus.

Officia ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 415. — Zum Vergleiche folgt der
Text der Quelle:
1. Confessor Domini Ciinradus sacerdos et pontifex almus laete hodie
meruit sccreta scandere codi.
2. In juventute fuit sobrius pius clemens pauperum pater castitatis ama-
tor ejus vegetavit ejus corporis artus.
3. Flos paradisi praesul Cünrade audi preces supplicum et languentum
membra eures a quolibet morbo.
4. Chorus te laudat sacerdotum et virginum turba in hoiiore tuo pangat
Katherina [sie] ut tuis juvemur meritis.
5. Sit Salus illi decus.

268. De SS. Cosma et Damiano.

1. Sanctorum festa celebremus onines,


Trinum et unum Dominum laudemus,
Patremque sanctum, filium ejus et
Spiritum sanctum.

2. Hymnum canamus, vocibus laudamus,


Corde et ore Deum contitemur,
Ut nos ubiquc fide stabilitos
Firmet in pace.

3. Hoc interpellant pro nobis in coelis


Sanctorum merita Cosmae Damiani,
et
Qui in isto loco nostri famulatu
Semper coluntur.

4. Quibus donasti gratiam curandi,


Languores hominum atque bestiarum,
Nos sanent semper corpore [mentcque]
Atque defendant.

5. Simul cum istis omnibusque sanctis


Orent pro nobis jugiter in coelis
Atque pro plebe Domino devota
Christianorum.

6. Hinc adoramus atque veneramur


Omnipotentem Dominum regnantcm,
Qui super coelos residet in arce
Trinus et unus.

Brev. ms. Coloniense saec. 14. in. Cod. Londinen. Add. 81918. - Mol.;
Iste confessor.
— 160 —
269. De sancto Ciiiiiberto.

1. Annua reverti 5. Eja, suavitatis


Festa gratulemur, Adsurgamus soiio
Patris Cuiiiberti Mirae sanctitatis
Laudes modulemur. Patii ac patrono.
2. Cujus gaudet natu 6. Salve, Cuniberte,
Galliae gens trina, Salus Agrippinae,
Cujus praesulatu Fac, ut simus per te
Fulsit Agrippina. Salvi sine fine.
3. Qui divinis rebus 7. Quorum te caterva
Jugiter intentus, Laudat, o patrone,
Suis in diebus Servos tuos serva
Justus est inventus. Sub protection e.
4. Conservator legum 8. Gloria supeino
Excelsi probatus, Patri sit ac nato
In conspectu regum Atque coaeterno
Est magnificatus. Flamini beato.

Brev. ms. Coloniense saec. 14. Cod. Dusseldorpin. C. 60. — Mel. nach
dem Versmafse zu schliefsen: Ave maris Stella.

270. De sancto Cyriaco.

1. Martyr egregie, sancte Cyriace,


Summi pontificis levita nobilis,
Vota plebis tuae suscipe Clemens.
2. Haec plebs laeta tui festa triumphi
Votis fidelibus colit et laudibus,
Mitis huic ergo semper adesto.
3. Qui exsuperasti fide potenti
Furias judicis poenasque mortis,
Nos precibus juva vincere mundum.
4. Junge tibi Largum atque Smaragdum
Et cum bis sociis judicem nobis
Propitium semper facito Christum.
5. Nobis continuam poscito pacem,
Peccati veniam coelique patriam,
Ibique laetanter vivere semper.
6. Trinitati decus, honor et virtus,
Inseparabili laus unitati,
Consors Imperium omne per aevum.

Antiph. ms. Calcariense saec. 16. Cod. Arch. Calearien. A 14. A. —


Brev. ms. S. Mariae apud Kessam anni 1601. Cod. Berolinen. Oct. 120.
P. — 8, 3 precibus adjuva AB,
- 129 -

215. De saiicta Barbara.

Ad Noctuiüum.

1. Hac in höra matutina 3. Manum spei, ne mergamur


Rorem spien doris infiue Et cum reis arguaraur
Et in morte nos, regina, Coram superno judice,
Vestc praeclara indue. Quo res produntur indice.
2. A palato qui stillavit, 4, Tibi decus, Jesu bone,
Primi reatum corrige, Laborantes qui coronae
Qui in patres redundavit- Coeli decoras bravio
Rosa regnorum, porrige Mundi currentes stadio.

Brev. ms. Ord. Theiitonici aiini 1461. Cod. Arch. Ord. Vindobonen.
185. A. —Brev. ms. Diesense saec. 15. Cod. Monacen. 5694. B. Brev. —
ms. Aquilegiense saec. 15. Cod. Semin. Brixien. s. n. C. Brev. ms. —
Claustroburgense 1199. saec. 14. D. —
Hymn. ms. cum commento saec. 15.
Cod. Wratislavien. IV Q 81. E. —
Brev. sec. notulam et ritum dominorum
Theutonicorum imp. 1500. F. —
1, 2 Rorem lucis influe E. 1, .3 Et fehlt —
E. — 1, 4 Tiiae in festis imbue E. —
2, 1 quod stillavit ABCDE. —
2, 3 Quod in ABCDE; in partes D. —
2, 4 Rosas C; corrige D. 3, 2 —
Tu supplex ora hodie D. —
3, 3 Ne cum reis arguamur D. 3, 4 Nam —
res ABCF; res prudenter AC; Coram superno judice D.

216. De sancta Barbara.

1. Festum nunc celebre virginis inclitae


Devotis mentibus et piis actibus
Convenit promere festivo tempore
Coelorum regi Domino.
2. Fenestram statuit, Deum qua coluit,
Captivae famulus virginis angelus
De coeli culmine advenit lumine
Reformans poenam gaudio.
3. Mamillas nobilis castique corporis
Abscidit impia gens absque venia
Nudamque reddidit, quam Deus condidit
Supernae stola gloriae.

4. Hinc pater filiam rapuit Barbaram,


Truncato capite quassatus fulmine
Pater jam periit, et virgo adiit
Felicem sinum Abrahae.

5. OramuSj Domine, conditor inclite,


Ut nos cum virginc simul et martyro
Barbara gloriam ducas ad coelicam
Peccati data venia.
Dreves, llynini Iiioditi. 11.
— 130 ~
6. Praosta hoc, genitor optime maxime,
Hoc tu, nate Dei et bone spiritus,
Regnans perpetuo fulgida trinitas
Per cuncta pie saecula.

Antiph. ms, Calcariense saec. 14. Cod. Calcarien. s. n. A. — Antiph.


ms. Calcariense saec. 16. Cod. Arch. Calcarien. A 14. B. — Str. 4 und 5
umgestellt AB.

217. De sancta ßarbara.

Ad Vesp. et Noct.

1. Fidelis Christi Barbara, 3, In trinitatis nomine


Nobis iraplores gratiam, Tu tres fenestras praecipis,
Per quam vitemus tartara Tibi cedente silice
Adipiscentes gloriam. Crucis figuram imprimis.
2. Tu speciosa corpore, 4. Petra praebente semitam
In alta turri posita, Captam pater exspoliat,
Nos tuo muni robore Deitatis essentiam
Ob tuae vitae merita. Ob hoc quod sibi nuntiat.
5. Per te, beata Barbara,
Ignis vitemus tartara
Et perfruamur gloria
In saeculorum saecula.

Brev. Roraanum imp. Venetiis (G. de Gregoriis) 1521. — 3, 1 Qui


trinitatis nomine.

218. De sancto ßartholomaeo.

Ad Landes.

1. Chorus iste gratuletur 4. Regis Astrahis jussibus


In patroui solemniis, Caput justi praeciditur,
Hymnus laudis decantetur Ab angelis cum laudibus
In ipsius praeconiis. Ad paradisum vehitur.
2. Indis nova lux oritur 5. Hunc patronum attoUamus
Apostoli praesentia, Ofiferentes servitia,
Astaroth vinctus redditur, Ut adesse sentiamus
Cessat Berith fallacia. Ejusdem patrocinia.
3. Regis sanatur filia, 6. Deo patri et filio
Daemon confringit idola, Una cum sancto spiritu
Rex baptismi mysteria Laus, honor, jubilatio
Sumit, plebs fit Christicola. Nunc sit et in perpetuum.

Officia ms. saec. 15. Cod. Sangallen. 415. — 4, 1 Sonst meist Astriges,
Astryages (Astyages). — 6, 2 Una ergänzt. — 6, 3 Laus et honor et.
— 131 —
219. De sancto ßartholomaeo.

1. Laude concordes celebremus omnes


Hanc diem festam Domino sacratain
Judici saecli sub honor sancti
Bartholomaei.

2. Ultimae regem simul iste plebem


Indiae Christo retulit magistro,
Sedulis signis adhibens benignis
Dogma salutis.

3. Ex Astryagis feritate regis


Promptus ob Christum jugulatus ipsum,
Victor in regnum subiit supremum
Laetus in aevum.

4. Hujus oratu redimi reatu


Nos pius donet Deus et Coronet
Actibus justis societque turmis
Aethere sanctis.

5. Praestet hoc nobis pater, auctor orbis,


Cum suo nato pariterque sancto
Spiritu trinus Deus, atque unus
Tempore cuncto.

Brev. ms. Monacen. 26681. saec. 15. — 1,2 festam fehlt. 2,— 1

Ultimo. — 8, 1 mastris statt Astryagis Hs. — 5, 3 Spiritui sancto trinus et


unus Hs.

220. De sancto Bavone.

1. Audite, Christi milites, 5. Erat sibi contrarius


Voces ovantum concite, Quidam loquela subdolus,
Laeto canentes agmine Qui morte punitus fera
Sancti Bavonis gloriam. Est voce surrectus sua.

2. Beata mater filii 6. Fit fletus et fletu pium


Et prolis electae Dei, Cernentibus hunc gaudium,
Gavisa partu praecluem Quam concite miles Dei
Effudit orbi militem. Leges resolvit inferi.

3. Coepit sinistri tramitis 7. (jaude, patroni portatrix


Dexter superni principis Augusta tellus corporis,
Tiro reversus lubrica Quae cella sanctis artubus
Ire relictum devia. Eras, quies et nunc suus.

4. Dum subdidit coUum jugo 8. Hujus precatus scdulus.


Suave terendum coelico, Coram Deo tarn vividus,
Potenter haec insiguia Fictum maligni spiritUi>
Effecerat miracula : Pellebat in serpeuiibus.
9*
— 132

9. Unum Deum, quem colimus 1 1 Ymnum pro nobis die Deo,


£t toto corde quaorimus, Esto nostri memor, Bavo,
Uli Sit virtus et lionor Optando salutem nobis
Et gratiarum actio. Simul et indulgentiam.
10. Xristianae qui fidei 12. Zelator ut fortis Deus
Aemulatori Bavoni Muniat nos ab hostibus
Ciaritatem concesserat Detque praesens solatium
Cum angelis perpetuam. Et summae lucis bravium.
Psalt. c. hymn. ms. S. Bavonis saec. 15. Cod. Gandaven. 78 (16). —
Leider fehlen diesem alten Abcdarius, dem ich anderwärts nicht wieder
begegnet bin, 11 Strophen, I bis T einschliefslich weil in der Genter Hs. ,

ein Blatt ausgeschnitten ist. Von der neunten Strophe sind nur die An-
fangsworte: „Idem reclusus saeculo Loqui" vorhanden, von der neunzehnten
(T) der Schlufs .suis subjugat Orbem potenter legibus.
: 1, 2 ovantum con- —
sides. — 3, 4 Iri. —
Nach Str. 6 Divisio; der ganze Abcdarius war also in
mehrere, wahrscheinlich 3 Hymnen abgeteilt.

221. De sancto Benedicto.


Ad Tertiam.

1. Benedictus verus testis, 4. Benedictus supernorum


In terris homo coelestis, Lucet in turba civium,
Vita fulgens angelica, In thalamo aethereo
Intrans in regna coelica. Refulgens vultu praeclaro.
2. Benedictus, justitia 5. Benedicte, hoc implora,
Atque misericordia Ut nos Christus in hac hora
Conformis hie perfectius Salvet et nos vultu suo
Beatis confessoribus. Laetificet perpetuo.

3. Benedictus munditiam 6. Benedicte, dux inclite,


Habens per temperantiam, Landes sume nostrae prosae,
Jam in coetu virgineo Nos invocantes respice,
Felix est ejus mansio. patrone glorio&e.
7. Benedictus sis in polo,
Qui sedes in summo throno,
Tibi Sit laus ac gloria
In sempiterna saecula.
Cod. Guelfenbyteran. (ol. Cistercien.) H. 1163. saec. 15. ex.

222. De sancto ßenedicto.


Ad Vesperas.

1. Benedictus in Domino 2. E Nursia progenitus


Migravit vultu sereno Claris est ex parentibus,
Ad te jam gloriosior, Proles perfeetae indolis
Jesu, Corona celsior. Par fit sanctorum meri
tis.
^- 13S —
3. Nil scire duxit commodum, 7. Confessor Dei inclitus,
Nisi crucis mysterium, Omni virtute praeditus,
Ut te sequatur, Domine, Elevatur in gaudio,
liUcis Creator optime. Hymnum dicamus Domino.
4. Ex ipsa pueritia 8. Transeamus ad Dominum
Spiritali militia Per te ducem clarissimum;
Gerens te corde senili, üt te possimus visere,
Jesu, salvator saeculi. Jesu Christa, auctor
vitae.
5. Disciplinis scholaribus 9. Uerus est hic christicola,
Est Romae puer traditus, Cui mater ccclesia
Ubi studebat sedule Promit meli dulcedinem,
Mysterium ecclesiae. Urbs beata Jerusalem.
6. Iste fidelis serviens^ 10. Sit tibi laus et gloria,
Deo placere cupiens, Qui das in coeli curia
Modestus et laudabilis, Post hujus vitae stadia
Amore Christi nobilis. Aeterna Christi munera.
. Cod. Guelfenbyteran. (ol. Cistercien.) H. 1163 saec. 15. ex. 3, 2 Nisi —
curis. —
5, 3 studebat Deo sedulus. —
9, 4 Et urbs beata. Da die letzten' —
Zeilen jeder Strophe Anfänge anderer Hymnen sind, dürfte dies auch mit
2, 4 der Fall sein, obschon mir ein Lied dieses Anfangs nicht bekannt ist.

223. De sancto ßenedicto.


^•
Ad Completorium.

1. Benedictus sanctissimus, 5 Benedictus, apostolis


Omni virtute praeciarus, Caritate coaequalis,
Tibi sancta theotocos Nunc bibit mustum fervidum
Conregnat apud superos. Immemor praeteritorum.
2. Benedictus, sublimibus 6. Benedictus, doctoribus
Angelicis ordinibus Sapientia consertus,
Non impar in mysterio, Informans ad subtilia
His consors vultu vario. Subditos et utilia.

3. Benedictus, consimilis 7. Benedictus, martyribus


Fide sanctis patriarchis, Compar in passionibus,
Contemplando limpidius Patiens in injuriis,
Adstat ipsorum coetibus. Sodalis est in gaudiis.
4. Benedictus, par proplietis, 8. Benedictus sis in polo,
Adest eorum cuneis. Qui sedes in summo throno.
Spe atque re perfruitur. \ Tibi sit laus ac gloria
Quo nil dulcius gustatur. In sempiterna saecula.
Cod. Guelfenbyteran. (ol. Cistercien.) H. 1163. sacc. 15. ex. 4, 4 —
}2^estntur. —
8, 3 laus et gaudium ac ploria. —
Diese drei Hymnen auf den
hl. Henedict scheinen von demselben Verfasser zu sein wie die Lieder Aua-
lecta IV, Nr. 195 und 196, die auch in dieser Hs. stehen und alle das Akrostich
Benedictus zeigen.
— 134 -
224. De sancto Benedicto.

1. Grex tuus, o Benedicte, tibi 4. Aequiperas meritum Moysi,


Corde quod occinit ex huraili, Cum gregis annueres oneri,
Carmen, amate pater, capito, Eliciens prece nocticana
Sedulus ofifer et ipse Deo. Ex silicis laticem cavea.
2. Cui mage luce sub hac celebri 5. Compos Helisaicae fidei,
Munia solvimus hymnologi, Compatiens laciimisque Gothi,
Qua voluit revocare sibi Gurgitis eximii scatebris
Te, venerabile plasma sui. Manubrio calibem revehis.

3. Gratia quem quoque theorica 6. Juris appstolici meritis


Irradians face regminea, Justitiae es socius parilis,
Praetulit omnibus orbicolis, Restituens animas precibus
Ut via plena foret radiis. Tabifluis nece corporibus,

7. Inclita doxa patri ingenito


Ejus et ex deitate sato
Spirituique pari Domino
Gloria tempore perpetuo.
Hyran. ms. Fredeslariensis saec. 11. ex. Cod. Casselan. Ms. Theol.
IV. 25.

225. De sancto Benedicto.


1. Festa praesentis celebret diei
Mente devota populus fidelis,
Quam sacris ornat meritis beatus
Vir Benedictus.
2. Vixit in mundo reprobando mundum,
Celsior mundo superae gerendo
Fervido vitae meditationem
Pectore jugem.
3. Signa virtutis operum potentum
Densitas paudit, quis in ejus aula
Cordis arcana residens gerebat
Abdita sacra.
4. Asperos fortis superat labores,
Justa sectatur, tumidos honores
Spernit et pravos premit appetitus
Cuncta scienter.
5. Daemones pellit retegitque corda.
Res et absentes videt et futuras,
Membra languentum redeunt saluti,
Mortua vitae.

6. Panditur mundus simul omnis illi,

Visque naturae violenta cedit,


Spiritus justos hominum petentes
Sidera cernit.
— 135 —
7. Praebet in somnis documenta mire,
Vincla tortoris vacuat videndo,
Fallitur fallax vetus anguis illum
Fallere temptans.
8. Fractus humani generis videndo
Hostis immanis gemit et dolendo,
Invide frendens quaeritur coactus
De Benedicto.
9. Poscimus, victor Benedicte felix,

Ut triuraphanti tibi qui fideli


Mente congaudent, miseris beatus
Compatiaris.
10. Laus Deo, virtus, decus et potestas
Simplici semper pariterque trino,
Cuncta qui portat, superat, gubernat,
Claudit et implet.
Brev. ms. Lirense saec. 13. in. Cod. Ebroicen. 122. A. Psalt. ms. —
Cantuariense saec. 14. in. (Jod. Oxonien. Ashmol. 1525. B. Psalt. ms. —
Lirense saec. 14. in. Cod. Londinen. Add. 16975. C. —
Psalt. ms. Croy-
landense (?) saec. ^^/i4. Cod. Lambethan. 563. D. —
Brev. ms. Lirense saec. '^/i5.
Cod. Ebroicen. 123. E. — Brev. ms. Mantuanum saec. 15. Cod. Capit. Pa-
tavini 734. F. — Psalt. ms. Cantuariense saec. 15. Cod. Lambethan. 558.
G. — 3, 1 potenter F. — 3, 2 pandunt AE. —
6, 2 Nisum naturae F; cedis
A. — 8, 3 Invite A. — Nach Str. 5 Divisio.

226. In Translatione s. ßenedicti.

1. Concordemus cordibus, 4. Vixit sub abstinentia


Ut concordis cantibus In magna patientia
Cantemus ad debitum Nullisque sextis feriis
Benedicti meritum. Pascebatur materiis.
2. Qui Dei Providentia 5. Mundum fugit, sed eremum
Ex Nursiae provincia Aifectavit et babitum
Ortus a natalibus Durum, quo' coeli Domino
Est liberioribus. Deserviat altissimo.
3. Hie a pueritia 6. Te ergo, Christi presbyter,
Non sectabatur otia, Rogamus, ut viriliter
Sed Dei servitio Fundas pro hoc coUegio
Se dedit ab initio: Tuas nunc preces Domino.
Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503.

227. De sancto Bernhardü.


1. Salvatoris ad honorem 2. Hie confessor gloriosus,
Gloriosum confessorem Super onmes gratiosus.
Collaudemus Bernardum, Mitis, verax, humilis,
Cujus vita plena signis, Corde purus, carne castus,
Sancta fuit et insignis, Cunctos prorsus sprevit fastus
Fragrans plus quam lilium. Hujus mundi labilis.
136 —
3. Dum in mundo mit isto, 5. Locum istum visitare
üeservivit semper Christo Veni cito, pater care,
Carnem domans proprjam, Noli moram facere,
Jesum laudans et Maiiam, Ros coelestis hie descendat,
Genitricem ejus piam, Ne quis ibi te; offen dat
Signans pleiiam gratiam. Mente, verbis, opere.
4. Nunc in coelo sublJmatus 6. Bernharde, confessorum
Morbos curat exoratus Flos et decus monachorum,
Plebis suae jugiter, Nos a malis; libera,
Pia Vota supplicantum Munda nos sie a peccatis,
Et devote se laudantum Ut in coelo cum beatis
Implet efficaciter. Jungamur post funera.
Guelfenbyteran. (ol. Cistercien.) H. 1163. saec. 15.
Cod. Der Reim —
zwischen 1, 3 und 1, 6 zei^t an, dafs der Hymnus ursprünglich nicht auf
Bernhardus, sondern auf einen anderen Heiligen verfafst ist.
^"'
228. De sancto Bernhardo.
Ad Tertiam.
1. Psallat laudes creatoris 4. Vere ergo hie est aptus
Intus mens et lingua, foris, Nunc in pulverem redactus,
In hoc festo patris sancti, Ut quasi virgula fumi
Cujus nardus valet tanti Ex aromatibus dem'
Regis in accubitti, Ascendens redoleat.
2. Ut illecta hoc ödere 5. Pater, miris redimitus
Sponsa currat cum dulcore Coeli donis et fulcitus,
In amplexus sponsi sui, Te commenta magni pendunt,
Concupitis quaerens frui . Quae scripsisti, et rependunt
Osculis pro libitu. Dona septenaria.
3. Haee est illa bona nardus, 6. Natum, quem vidisti clare
De qua dictus est Bernardus Matrem pie contrectare,
Pater noster, in hac vita Nobis posce fore gratam
Humilis, sed fervens ita, Suo regno adunatum
'

.XJt Jnstar nardi habeat. Per optata braviia.


7. Spiritum, quem noster frater

,fr>i<
Pignus dedit, summe pater,
. Redime, ut nos post mortem
In haereditatis sortem ]

.,.;.. Admittas per saecula.


Psalt. ms. Veteris Montis saec. 13. Cod. Dusseldorpin. C 58. add. saec. 14.
A. — Noct. ms. Cistercien. saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2880. B. Cod. —
Guelfenbyteran. (ol. Cistercien.) H. 1163. saec. 15. ex. C. Diurn. ms. Kirch- —
heiniense saec. 15. Cod. Maihingen. II 1. S° 18. D. 2, 1 electa D. —
2 2, currit —
A. — 8, 4 et fervens C. ^
3, 5 Instar nardi possidet C. 4, 3 Quasi spir9.ns —
virga fumi C. — 4, 5 Ascendens sie redolet. —
Str. 4 u. 6 fehlen ABD, von denen

AB hier l:^trophe 1 4, D nur Str. 1 und 2 des folgenden Hymnus einschieben. —
7, 4 Adaiittamur AB; in C ist die ganze Doxologie verändert, wie folgt:
/>»;; \, _
.Spiritusque noster frater '

.,4, ,,i .jj...-,. -.p .Adprnatus^ summe pater,


Tua proles, nos post mortem
uMd '^
.

"In haereditatis sortem


,
,,
.

Adjungat per saecula.


137 -
229. De sancto Bernhardo.

Ad Completorium.

1. Surge modo, sponsa Christi, 4. Ne currentes offendamus,


Et votis jüngere isti, Sed securi maneamus
Ut te odor dulcifiuus Super dilectum innixi,
Trahat, ubi sponsus tuus Ut de ligno crucitixi
Cubat in meridie. Nobis sint umbiacula.

2. Lecto, quem Bernardus stravit 5. Nunc coelorum cives plaudent


Floribusque adornavit, Et feliciter congaudent,
In amplexus dulces ruas, Agni coenara commensalem
Sponsi delicias suas Hunc videntes et sodalem
Commuuicans tota die. Dulci contubernio.

3. Bernarde, pater dulcis^ 6. Favent illi sceptro Dei


Qui nos bis floribus fulcis, Et consortes adstant ei,
Esto nobis in bac via Supernorum hymnos dantes,
Dux ac propugnator, quia His se invicem hortantes,
Multa sunt obstacula. quam grand' praemio.
7. Spiritum, quem nöster frater.

Montis saec. 13. Cod. Dusseldorpin. C 58. add. saec.


Psalt. ms. Veteris
14. A. —
Noct. ms. Cisterciense saec. 15. Cod. Londinen. Harl. 2880. B. —
Cod. Guelfenbyteran. (ol. (istercien.) H. 1163. saec. 15. ex. C. Diurn. ms. —
Kirchheimense saec. 15. Cod. Maihingen. II 1. S° 18. D. AB haben nur —
die vier, D hat nur die zwei ersten Strophen und zwar als Teil des vorhergehen-
den Hymnus. —
1, 2 Opem vatis promisisti C. 1, 3 Ut no& C. — 2, 1 In —
lecto ABD. —
2, 4 Sponsi gazas atque tuas C. —
1, 5 Tribuas quotidie C. —
3, 2 nos scriptis pulchrc fulcis C. —
3, 4 Propugnator et dux C. 4, 1 —
Nos currentes ostendamns A. —
4, 3 Ad dilectum sie innixi C. 4, 4 Et —
de AB.

230. De sancto Bernhardo.

1. Dum coelestis figulus, 3. Qui de loco gloriae


Ut suis fidelibus Per fluenta gratiae
Nectar propinaret Coelitus repletur,
Et ornatuni nioribus Ut moros tidelium
Igne sancti spiritus Reformet ad pristinum,
Sibi vas dotaret, Morsque relevetur.
2. Electus ex milibus 4. Hie pluit virtuiibus,
Bernbardus tidelibus Coruscat miraculis
, Uignus reperitur, Divae majestatis,
Et ut aurum obrizum Scriptis et sermonibus
j
.Ex virtute rutilum Ex rivis coelestibus
' Patris expolitur. Sibi distillatis.
— 138 —
5. inisericordia 6. Talis a Christicolis
Patris et potentia, Et veris coelicolis
virtus divina. Digne veneratur,
Ut de vase luteo Qui inaestimabilis
Velut ab empyreo Vultum pulchritudinis
Stillat medicina. Digne contemplatur.
7. Ergo, pater inclite,
Preces nostras suscipe,
Ut te veneremur,
Digne cum angelicis
Choris et virgineis
Tecum coUetemur.
Hymn. ms. Emmeramen. saec. 15. Clm. Monacen. 14667. — 3, 4 Ut
moribus. — 3, 5 Plurimum ad pristinum, ofifenbar verschrieben.

231. De sancto Besso.

Ad Vesperas.

1. Märtyrern Christi veneremur omnes


Ejus devoti gesta recolentes,
Aegri resultent martyri benigne
Vota solventes.
2. Psallat caterva clericorum laeta,
Plebsque fidelis animo sereno
Bessi sacrata celebret solemnis
Annua festa.

3. Dei athleta, tibi famulantes


Refove servos miseratus omnes,
Maxime tarnen hos, qui te frequentant,
Hipporienses.
4. Vulnera tergat vitiorum nostra,
Martyr insignis, potens virtus tua,
Quae languidorum pie reformavit
Corpora multa.
5. Cernua Deum flagitemus prece,
Meritis tuis mala cuncta tolle,

Qui laureatus bravium coelestis


Possides aulae.
6. Simplici Deo pariterque trino,
Patri ac nato neumatique sacro,
Militem suum qui sie muneravit,
Laus sit in aevo.

Brev. ms. Hipporegiense amii 1488. Cod. Capit, Hipporegien. 9. 2, 2 —


suo sereno.
fidelis —
3, 1 Dierum athleta. —
3, 2 Refove nos miseratus. —
5, 1 Cernua Dominum. —
Die Abschrift dieses sowie der folgenden zwei
Hymnen danke ich der Güte des Hochwürdigen Herrn P. Fedele Savio S. J.
- 139 —
232. De sancto Besso.

Ad Matutinum.

1. hominum,
Christe, salvator 4. Periculorum subitis
Perpes Corona martyrum, Vocatus in angustiis
Tuis faveto famulis Adjutor est eximius
Precatu tanti martyris. Virtute data coelitus.

2. En, sanctus mirabilia 5. Nos ergo, martyr inclite,


Bessus patravit plurima, Christo commenda jugiter
Pio in cujus nomine In tuo natalitio
Languentes gaudent hodie. Qui gratulamur annuo.

3. Morbos excludit corporum, 6. Ejus et modo laudibus


Vires consternit daemonum, Plebem intentam tu pius
Salutem praestans miseris Conserva pestem dirimens,
Criminum peste sauciis. Salutis dona conferens.

7. Virtus, honor et gloria


Summo Sit regi sedula,
Qui martyrum victoria
Manet per cuncta saecula.

Brev. ms. Hipporegiense anni 1488. Cod. Capit. Hipporegien. 9.

233. De sancto Besso.

Ad Landes.

1. Martyris hujus annua 4. Suffragatur et sarcinis


Venerantes solemnia Mortalium corporeis,
Tibi devotos effice, Dulci fomento recreans
Sanctorum rex altissime. Benignus atque reparans.
2. Christicolarum precibus 5. Virtutem tan tarn coelitus
Adsis quoque propitius, Ei collatam credimus
Qui Besso martyri pio Tua favente gratia
Vota ferunt ex animo. Magna ejus ob merita.
3. Nam vitiorum varias 6. Cujus obtentu patriam
Propulsat hie molestias, Redde nobis mellifluam,
Quibus gravantur animi Ubi beatus gaudio
Caecorum inde perditi. Hie fruitur perpetuo.
7. Grates vero cum laudibus
Tibi, Christe, persolvimus,
In fide tua stabilem
Qui sie ditasti martyrem.

Brev. ms. Hipporegiense anui 1488. Cod. Capit. Hipporegien. 9.


— 140 —
234. De sancta Bilhilde.

In 1. Vesperis.

1. Optatus votis omnium 3. Cujus piis affectrbus


Adest dies fidelibus, Chorus concordat coelitus,
Quo Christus in imperlum Obtineat, quod Dominus
Bilhildis transfert spiritum, Nostris parcat excessibus,
amor, o sublimitas! amor, vincens omnia!

2. Ibi concentu dramatis 4. Trinitati sit gloria


Et euphoniis melicis In summa coeli curia
Dat odas neumis lyricis Quae patronam inclitam
Ante thronum pantocratis, Ad suam vexit gloriam,
amor, Dens, deitas ! amor, amans omnia.

Brev. ms. Veteris Monasterii saec. 16. Cod. Maguntin. 96. — 4, 3 Qui
patronam Hs; lies vielleicht Quia patronam?

235. De sancta Billiilde.

Ad Nocturnum.

1. Beata illa patria, 5. Adest enjm angelicus


übi plena sunt gaudia, Et ordo apostolicus,
Ubi gaudent felicia Confessor cum martyribus,
Sanctorum contubernia. Uterque cum virginibus.

2. Egressi cum victoria 6. Regis summi suavissimus


Gloriantur in gloria, Cibat omnes intuitusj
Exempti a miseria Bilhildis hie prae omnibus
In pace stant peipetua. Refulget ut carbunculus.

3. ßegni ludens in solio 7. Dum pausas hie, sanctissinia,


Sancta gaudet commurio, Salutem poscas animae > A' '

Ubi pater in filio Vide causam miseriae


Fulget ut sol in lilio-. Supplicantis famiJiae.

4. Nostra ibi ex vasculo 8. Et corporis animae


et
Pleno bibit in poculo Tota salvä compagine
Bilhildis, quod in saeculo Dei simus essentiae
Sitivit, videt oculo. Participes et gloriae.

9. Summi patris hoc filius


Praestet atque paraclitus,
Cum quibus gaudet plenius
Bilhildis, Dei famula.

Brev. ms. Veteris Monasterii saec. 16. Cod. Maguntin. 96. Str. 6 u. — ff.

ad Completorium ^ dieselben sind aber augenscheinlich nur eine Divisio.


— 141 —
236. De sancta ßilhilde.

Ad Tertiam.

1. rcx benigne, Domine, 3. Cujus oratu supplices


Virginum palrna fulgida, Precamur utque humiles,
Audi, quas fundunt populi, Pacem concede cordium,
Preces precantes cernu\ Vit'are labern criminum.

2. Almae matris nitilat 4. Meutern accendat Caritas,


Festii dies ac cclebris, Jgne llammescat animus,
Billiildis sanctae, precibus Divino semper munere
Cujus muniri petimus. Sic vigeamus perpetim.

5. Praestet hoc ipsa trinitas


Patris natique pariter,
Sanctus amborum spiritus
Cuncta gubernans saecula.

Brev. ms. Veteris Monasterii saec. 16. Cod. Maguntin. 96. A. Brev. —
ms. S. Caeciliae Colonien. saec. 16. Cod. Darmstadien. 2656. B. De —
sancta Eugen ia B. —
2, 1 Almae virginis rutilat B, was die richtige und
ursprüngliche Lesart ist, aber auf Bilhild geändert werden mufste. 2, 3 —
Eugeniae precibus B. —
3, 3 concedi B. 4, 2 animos B. —

237. De sancto ßlasio.

Ad Vesperas.

1. Blasii, Christi martyris eximii,


Ciaret per orbem dies natalitii,
Qui triumphavit cum duobus pueris,
Quos in obscuro baptizatos carcere
Instruxit plene fidti mysieriis.

2. Mortis influxus expavescens Blasius,


Fidei suae cultor sagacissimus,
Argei montis subiit crepidinem,
Peragrans hujus vasti solitudinem,
Intravit specus tenebrosam requiem.

3. Ad dictum specum frequentabant bestiae,


Quae procumbentes consternata facie
Sanctum petebant sibi benedicere,
Nutu divino corvus alimoniae
Gratiam ferens pavit hunc assidue.
4. Agricolaus ad loca silvestria
Causa venandi direxit mancipia,
Ante speluncac Blasii latibuluni
Ferarum cursus sistit fugientium,
Sc sanctus oflfert oculis venantium.
— 142 -
5. Hoc ut audivit praeses impiissimus,
Ad se praecepit deferri celerius;
Ter ipsa nocte Dominus per somnium
Monuit suum praesulem sanctissimum,
Surgens offerret sibi sacrificium.

6. Carcere priraum ligatur compedibus,


Jovem blasphemans caeditur cum fustibus,
Item suspendi jussus est equuleo,
Unguibus carpi, rupto carnis corio
Fidei manet robusta confessio.

7. Caesar iniquus exardescens furia


Jubet adiri laci praecipitia,
Ad Collum ejus pondere marmoreo
Ligato sanctum dimittunt continuo,
lllaesus exit glaciali solio.

8. Genibus flexis pontifex magnanimus


Vibretur, infit, in cervicem gladius;
Sanguine fuso sociatur angelis.
Pellens adversa fac laetari prosperis,
Christus, rogantes prece tui martyris.

9. Martyrum regi decantemus gloriam,


Qui membris confert in terris victoriam,
Una cum patre sanctoque paraclito,
Sicut laus erat ei in principio,
Et nunc et semper sit atque perpetuo.

Offic. ms. S. Blasii saec. 15. in. Cod. Darrastadien. 1021. — 1,2
Claruit. — 2, 5 specu. — 7, 5 exiit.

238. De sancto Blasio.

Ad Laudes.

1. Gloria, Deus, et Corona martyrum


Sors, vita, salus, praemium, pax, gaudium,
Exaudi preces tibi supplicantium,
Inter procellasmundi fer auxilium,
Arce tyrannos, gregem fovens ovium.

2. Congratulantes celebremus annua


Martyris tui Blasii solemnia,
Qui deputavit vana mundi gaudia,
Pede conculcans cuncta transitoria
Diversa sprevit tyranni supplicia.
— 143 -
3. Hunc subsequentes sanctae septeni feminae,
Se Christianas conclamantes strenue,
Martyrizatae Jesu Christi nomine
Possident coeli lauream victoriae.
4. Capite caesus pontifex eximius,
Coelum exsultans contemplatur plenius,
Pro quo contempsit, quidquid est inferius,
Resurgit fine mundi gloriosius,
Judex sedebit cum contribunalibus.
5. Praesul insignis, martyr sacratissime,
Pro tuis ora famulis assidue,
Qui tua colunt festa devotissime,
Lapsis fer opem, pacis hostes amove,
Nostrorum sordes peccatorum ablue.
6. Sit trinitati coaequalis gloria,
Qui solus Deus ante cuncta saecula,
Trina majestas et una substantia.
Deitas una, potestas, essentia,
Laus, honor, virtus, salus et victoria.

Offic. ms. S. Blasii saec. 15. in. Cod. Darmstadien. 1021. — 1, 1 et


honor itorona. —Str. 3 fehlt eine Zeile. —
6, 2 cuncta ergänzt.

239. De sancto ßlasio.

1. Concordis sexus Blasii uterque


Plebis in festo vocibus psallendo
Concurrat sancti martyris, patronum
Quem dedit Christus.
2. Omnia Dei strenue calcando
Saeculi hujus blandimenta vana,
Palam confundens judicem virtute
Agricolaum,
3. Non pavet minas, vincitur nee blandis,
Resistitusque agonista fortis.
In se reportat sententiam nequam
Cruentae mortis.
4. Regi coelorum spiritum commendans,
Dat corpus terrae libens moriturus,
Laetus abscessit, debitum naturae
Sic exsolvendo.

5. Ascendit primum praesidis ad votuiu


Laci profunda intrepidus multum,
Apparet unda sancto solidata
Terra calcanti.
- 144 -
6. Dehinc vocavit idola colentes,
Praesto sedere, secum ut adstantes
Probent suorum falsamque deorum
Fore virtutem.

7. Viri tunc quoque fanis confidentes


Intrant protervi sexaginta quinque,
Capit demersos abyssi profundum
Opere Dei.

8. Suscipe Vota supplicum tuorum,


Per te jam culpis veniam da nobis,
üt tibi, Christe, jugiter vivamus
Gaudio perenni.

Brev. ras. Fredeslariense saec. 15. Cod. Casselan. Ms. theol. Fol. 145. —
2, 1 Dei gehört jedenfalls zu virtute 2, 3. — 6, 3 Probentque.

240. De sancto Blasio.

1. Praesul, insignis pietate multa,


Martyrum Christi decus atque splendor,
Inter et primos venerande sanctos,
Inclite Blasi.

2. Tu velut sidus radians potenter


Plebis errantis tenebras fugasti,
Dogmatis sacri jubar, ecce, spargens,
Inclite Blasi.

3. Inter electos eremum colentes


Ut fores regni speculator almi,
Montis Argei latebras petisti,
Inclite Blasi.

4. Es frequens illic socius ferarum,


Irruunt ad te pariter volucres
Et tuam poscunt benedictionem,
Inclite Blasi.

5. Mira res dictu, renovatur in te,


Quod vetus quondam temerator Adam
Impio gustu tulit, ecce, nobis,
Inclite Blasi.

6. Indc torqueris scelerum ministris,


Sanguinem fundunt lacerata membra.
Perdit hinc vitam gladius cruentus,
Inclite Blasi.
161 —
271. De sancto Donato.

1. Iste martyr egregius 4. Ad nuptias invitatus


Coelum scandit sublimius, Logo infimo contentus,
Christi volat in amplexus, Est in coeli convivio
Quos amoris jungit nexus. Sublimatus a Domino.

2. Calicem salutis sumpsit, 5. Rogemus ergo cernui,


Jesu iiomen invocavit, Ut Deus prece Donati,
Et cujus sanguinem bibit, Cujus festa percolimus.
Pro eo proprium fudit. Nos societ coelestibus.

3. Cum potente discubuit 6. Summo parenti gloria


Et prudens consideravit, Natoque laus quam maxima
Qualia sunt apposita, Cum sanctospiramine
sit

Praeparavitque talia. Nunc et per omne saeculum.

Brev. ms. Carmeli Freistadien, saec. 15. Cod. Wratislavien. I O 72.


A. — Brev. Misnense imp. Lipsiae 1517. B. — 1,4 jungat A.

272. De sancta Dorothea.

Ad Laudes.

1. Voce clara resonemus, 3. Sicut lutum platearum


Hymnos dulces decantemus Florem rerum mundanarum
Vigilanti studio, Contempsit haec beata,
Nam ad chorum supernorum Nunc quapropter adstans trinae
Dorotheam rex coelorum Deitati sine fine
Vexit cum tripudio. Congaudet coronata.

2. Haec ab annis juventutis 4. Virgo,decus castitatis,


Surdis spretis dis et mutis Martyr mirae sanctitatis,
Coluit altissimum, Supplex fer auxilium;
Ejus cor qui tam accendens, Tecum rosas colligamus,
Ut et mortem parvipendens Ubi semper gaudeamus
Sperneret saevissimum. Praesens post exsilium.

5. Prosit tua singularis,


Efticax et salutaris
Nobis intercessio
Et distinctae trinitatis
Unicaeque deitatis
Fides et confessio.

Brev. ms. Benedictinum saec. 15. Cod. Eremiten. 84. A. Brev. ms. —
Benedictinum saec. 15. Cod. Carolsruhan. Geo 52. B. —
Brev. ms. Benedic-
tinum atnii 1501. Cod. Carolsruhan. Geo 53. C. —
1,4 Qui ad thorum
BC. — 2, 4 cor quietam accendens BC. —
2, 6 Scerneret A. 8, 8 hoc B. — —
3, 6 Gaudet BC. —
5, 1 Prosit ita tua B.
Dreves, Uymni luediti. 11. 11
— 162 —
273. De sancta Dympiia.
Ad Vesp. et Noct.

1. Vocis eiumpat puritas 4. Tentat in vanum deditus


Laudis in sacrificium, Gentilitatis cultui,
Quam beatae solemnitas Quod inspirata coelitus
Dympnae movet ad gaudium. Misceatur incestui.
2. Regis gentilis filia 5. Gemmas, vestes et praedia
Suave jugum Domini Se donaturum asserit,
Tulit a pueritia, Quae mens coronae conscia
Templum se offert numini. Yelut figmentum respuit.
3. Matre defuncta filiae 6. Quaesumus, auctor omnium,
Rex coucupivit speciem, Ut ipsius suffragio
Cernens in ejus facie Des supernorum civium
Sponsae vultus effigem. Nobis frui consortio.

Antiph. ms. Gelense saec. 15. add. saec. ^^/i6.

274. De sancta Dympna.


Ad Lau des.
1. Sion in portis filiae 4. Virginis sacrae bajuli,
Resultet vox laetitiae, Quod hi essent increduli,
Plena laudis et gloria, Corpus movere nequeunt,
Sitque mens voci socia. Donec ad fidem redeunt.
2. Tempus acceptum rediit, 5. In quo vitae spes aberat
Quo Dympna coelum petiit, Submersusque perierat,
Dei conjuncta filio Corpus surgit inanime,
Signorum teste radio. Cessant parentum lacriraae.
3. Flos vivit in virtutibus, 6. Cum genitore genitus
Dum vinctos in compedibus Per tantae matris merita
Sua virtute überaus Sancti virtute spiritus
Educit claustra reserans. Relaxet nostra debita.

Antiph. ms. Gelense saec. 15. add. saec. ^^/i6. — 6, 2 tantae martyris.

275. De sancto Elia.

1. Festa sacrata voce laetabunda


Concio nostra celebret devota,
Qua die coelum tendit ad Olympum
Sanctus Elias.
2. Qui tribus annis coelum verbo clausit,
Ne daret imbrem, pluviam vel rorem,
Ut Jezabelis impii furoris
Ferret decretum,
— 163 —
3. Achab iniqui regis Israelis,
Qui Deum veiom deserens adhaesit
Idolis vanis zelo conjugali
Ritu nefando.

4. Hujus propheta fugiens furorera


Placuit coelo, bibit de torrente,
Quem raane pavit vespereque pane
Assecia corvus.

5. Iiide recedens abit in Sareptam,


Rustica ligna legebat mulier,
Unicum cujus natum ab inferna
Sede revexit.

6. Post hoc egressus ad toirentem Cison,


Baal sacerdotes mactat universos,
Ore resolvit coelos, terrae madent
Imbre salubri.

7. Inter prophetas atque patriarchas


Furias mortis superat Elias,
Vescitur vivens ligno paradisi
Deliciarum.

8. Ungit haeredem Elisaeum pro se,


Cum quo Jordane superato fatur,
Sese venturum contra Leviathan
Socio Henoch.

9. Dum alter vatum insistit loqaelis,


Ab alto currus labitur igneus,
Rapit Eliam vectus super alta
Penna ventorum.

10. In majestate gratia divina


Moyses sanctus sacer et Elias,
Fulgore solis ambo radiantes,
Christum adorant.

11. Sancti Eliae precibus placatus


Nos expiatos labe delictorum,
Christe redemptor, praesta pro meritis
Regnum polorum.
Brev. ms. Albeiise sacc. 15. Cod. Lamhaceii. LXXXIX. —
1, 2 devote.

2, 3 Ubi zebelis iinpii furorem. —
2,4 Fert decretiim. —
o, 1 O quam ab
inquit regis. — '^ 4 Kitum. — 4.2
Placuit de coelo. —
4, 4 A secla
thronus. — 5, 2 Nustica lingua. —
6, 2 fehlen vier oder fünf Silben, jenach-
dem Baal ein oder zweisilbig genommen; ergänze sacerdotes, prophetas,
ministros? — 8, 1 haei'edem Helias pro se. —
8, 2 Cum fehlt. 9, 1 Cum —
hie alter vatum instit. —
9, 2 laborat igneus. —
10, 2 sacerdos et Elias.
11*
164 —
276. De sancto Eligio.

1. Domino laude sedula 5. Pius, justus et sobrius


Praesentis vox coUegii Totum se Deo contulit,
Fidem, vitam, miracula Cui verbi Dei nuntius
Saiicti pangat Eligii, Documenta sie intulit:

2. Verbo virtutis sanguiiie 6. Eligi, preces superat


Lemovicis emicuit, Miserentis largitio,
Latens sub fabri nomine A timore te liberat
Late lucerna claruit. Poenae culpae remissio.
3. Dum sie fulsit Eligius, 7. Mox exitus recoluit
Regis sibi Lotharii Ex diffusa fragrantia,
Plenam favor in gratiam Quod volum obtinuit
Provexit aurificii. Et fructum poenitentia.

4. Artis in exercitio 8. Nos ergo sie aediticet


Fabrum contemplans omnium, Exemplum poenitentiae,
Quaestus fabrilis pretio Ut spem nostram certificet
Famem pavit egentium. Fructus aeternae gloriae.
9. Deo patri sit gloria.

Liber confrat. Aurifabrorum Ratisbonen. saec. 15. Hs. des Histor. Vereins
für Oberpfalz und Regensbur^. —
„Scripsi Johannes in Wacia 1423." —
„Anno Domini millesimo quadi'ingentesimo vicesimo quinto Henricus Gies-
perger comparavit hunc librum ad honorem beati Elig-ii episcopi scriptum
in Wacia per Johannem felicis memoriae, illuminatorera episcopi Waciensis."
,


4, 4 deg-entium. —
5, 4 Documenta —
7, 3 fehlt eine Silbe; lies Quia oder
ergänze jam?

277. De sancta Elisabeth.

1. Insigne sidus claruit 5. Ad tumbam testimonia


Elisabeth, quae respuit Sanctitatis indicia
Mundi pompas pro Domino Crebro per mundi climata
Sacro fulta evangelio. Christus revelavit plurima.
2. Yitam elegit pauperem, 6. Visum caeci recipiunt,
Immo se reddens humilem Claudi salvi exsiliunt,
Expendit large praedia Spiritus mersis mortuis
Dans egenis necessaria. Revocatur ejus meritis.
3. Attrectabat obsequiis 7. Precamur, regis filia,
Leprosos quoque debiles, Ut per tua suffragia
Pupillis atque orphanis Tecum post transitoria
Toto affectu deserviens. Christi fruamur praesentia.

4. Non cessabat intuitu 8. Deo patri sit gloria


Contemplari pervigili Ejusque soli filio

Sponsum hie in miseria, Cum spiritu paraclito


Quem patris cernit in gloria. Et nunc et in perpetuum.
Psalt. ms. S. Aegidii lirunswicen. saec. 15. Cod. Gotingen. Theol. 219. —
2, 2 In miro se reddens. —
2,4 egenis necessita. 5, 2 judicia. —
Jede —
vierte Zeile hat (mit Ausnahme von 8, 4) eine Silbe mehr.
- 165 -
278. De sancta Elisabeth.

1. Exsultet jubilo curia caeli,


Felix Elisabeth ponclere carnis
Gaudens hanc adiit exonerata.

2. Mundi tempsit opes et genus altum,


Ut dives fieret et generosa
Coram patre suo cuncta regente.
3. Non frustrata spei satur opimae,
Cum glebam decorent corporis almi
Virtutum varie sidera clara.
4. Cujusmembra fluunt flumen olivi,
Quod cum latificet quosque fideles,
Tristat perüdiam schismatis atri.

5. Ipsius meritis propitiare


Nobis, Christe Jesu, ne mala damnent
Mundi vita reos, sed bona salvet.

6. Trino doxa Deo perpes et uni,


Qui gratis tribuens optima quaeque,
In sanctis propria dona coronar.

Hymn. ms. Lignitiense saec. 15. Cod. Wratislavien. I O 96. A. —


Hymn. ms. Lignitiense saec. ^'^/le. Cod. Wratislavien. I O 114. B. 1, 3 —
hac adiit A. — 2, 1 eontempsit AB. —
2, 3 regentem B. 4, 1 Ejus B; —
olyvum A. — 4, 3 acri AB.

279. De sancta Elisabeth.


1. Exsulta, Sion superna, 5. Audi nos, o gratiosa,
Christus sanctam hodierna Mater nostra generosa,
Die vexit ad aeterna Paradisi flagrans rosa,
Elisabeth palatia. Christi adornans atria.

2. Lampas haec est et lucerna, 6. Botrus Cypri dulcorosa,


Nobis lucens in cisterna Salva nos, nc procellosa
Noctis hujus et interna Stygis in inluminosa
Mundans divina gratia. Leti locemur patria.

3. Jsta felix est beata 7. Egrotarum salubritas,


Ungarorum regis nata, Egenorum saturitas,
Regis regum desponsata Vitac clarescit sanctitas
Jam conregnat in gloria. Et divina benignitas.
4. Zclo Christi intlammata, 8. Te, summa Deus trinitas,
Mundi pompam aspernata, Nostra canit humilitas,
Nobis est exeniplum data, Quibus coelestis civitas
Quod dignum est memoria. Sit perennis haereditas.

Hildeshemense saec. 15. Cod. Gnelfenbvtoran. H 621. A.


Diiirn. ms. —
Diurn. ms.
Stcterburornse saec. 15. Cod. Guelfcnhytoran. H 1400. B. —
Nach Str. 5 Divisio B. —
6, 3 Ötiges illumiuosa A; Stige sed illumiuosa B.
— 166 -
280. De sancta Elisabeth.

1. Elisabeth collaudemus 5. Aquam eam dum rogavit


Virtutum insignia, Hostis innocentiae,
Oris ei praesentemus Potum lacte perforavit
Devote obsequia, Clavo poenitentiae
Ut spe recta lespiremus Et sie sese liberavit
Per ejus suffragia. Virtus patientiae.
2. Stirpe regum procreata 6. Tandem viro destituta
In terra nobilium, Munda mundum exuit,
Cliristum regem imitata, Christum mente jam induta
Conditorem omriium, Saccum caini consuit
Choris est associata Et in tempus haec statuta
Supernoium civium. Sic lampas emicuit.

3. Pubertatis ducens annum 7. Veras censu paupertatis


Sanctae manet indolis, Redimens divitias
Sponsum accepit tyrannum, De thesauro pietatis
Quem virtutum in scholis Fudit auri copias
Mitem facit velut agnum, Et multorum egestatis
Jungit coeli incolis. Supplevit inopias.
4. Haec insignis et beata 8. Fecit opus fuso cibi
Pauperum nutricia, Quaerens alimoniam
Fastu mundi non elata Et vilescens ipsa sibi
Nee parentum gloria, Quaerit ignominiam,
In se carnis irucidata Sciens soli, Christe, tibi
Crucifixit vitia. Recti dari gloriam.
9 Huic ergo laudes demus
Et preces humiliter
Et adjuti emendemus,
Quod patramus jugiter,
Ut per eam conregnemus
Christo aeternaliter.

Henrici Bebelii Liber hymnorum irap. s. 1. et a. (1501). —


Von Str. 4
bis 8 verläuft der Hymnus identisch mit Mone III Nr. 905, Str. 5 ff.

281. De sancto Elisaeo.


In Vesperis.

1. Ut lingua cainis digne possit promere


Et viri Dei mores plene dicere,
Mentes obscuras tuo tange lumine,
Christe, redemptor ac salvator optime.
2. Prophetae dies celebratur hodie,
Quo Elisaeus, divo plenus munere
Et in sublimi collocatus culmine,
Nostrae supplici traditur memoriae.
— 167 —
3. Hie Elisaeus virgo plene permanens,
Coeli beatis coaequatur angelis,
Qui pravos carnis motus novit premere
Et mentem puram Christo scivit gerere.

4. Hie vir exemplum dedit mendieantibus,


Prophetam magnum dum Eliam sequitur
Relicto patre atque mundi sentibus,
Associari optans eoeli civibus.
5. Regulam hie vir dedit praesidentibus,
Ne Dei dona venderent muneribus,
Naaman Syrum dum mundavit plenius
A lepra ejus recusatis opibus.
6. Uni trinoque Domino sit gloria,
Honor, potestas atque jubilatio,
Qui Elisaei viri sancti merita
Late deelarat omnia per saecula.

Brev. ms. Carmeli Bambergen. anni 1464. Cod. Baiubergen. Ed Yll


36. A. — Brev. ms. Carmeli Bambergen. anni 1467. Cod. Bambergen Ed
VII 25. B. —
Psalt ms. Carmeli Ileilbronnen. saec. 15. Cod. Stiittj^artien.
1 b 95 (Fol.) C. —
Diiirn. ms. Carmelitarum saec. 15. Cod. Avenionen. 68.
D. — Brev. Carmelitarum imp. Venetiis 1515. E. —
Brev. Carmelitarum
imp. Venetiis 1579. F. —
1,2 plene possit dicere A. —
2, 2 divino plenus
DEF. —3, 1 Hie fehlt E; Porro Elisaeus F. —
3, 2 Coelis beatis A;
Beatis coeli EF. —
3,3 carnis fehlt A; scivit premere F. 3, 4 vovit —
gerere F. — Str. 5 fehlt F.

282. De sancto Elisaeo.

Ad Nocturnum.

1. Congratuletur curia 4. Naaman Syri nobilis


Coelestium spirituum, Sanavit leprae vulnera,
Et omnis terra jubilet Oblata cujus divitis
De Elisaei gloria, Omnino sprevit munera.
2. Carmelitarum principis, 5. Hie mulieris viduae
Prophetae, quem instituit Compatiens inopiae
Magnus Elias Tesbites Multiplicavit oleum,
Nutu divini numinis. Ut debita persolveret.
3. Hie in infernum potuit. 6. Punctum cujus eorpusculum
In hac vita dum viveret, Et sepulturae traditum
Cum in de tulit animam Solo tactu veraciter
Et eorpori restituit. Mox suscitavit mortuum.
7. Uni trinoque Domino
Sit sempiterna gloria,
Qui Eli:>aei precibus
Perducat nos ad supera.
— 168 —
Brev. ms. Carmeli liambergen. anni 1464. Cod. Bambergen. Ed VII
36. A. — Brev. ms. Carmeli Bamberg-on. aiiiii 1476. Cod. Bambergen. Ed
VII 25. B. — Psalt. ms. Carmeli ileilbronneii. saec. 15. Cod. Stuttgartien.
Ib 95 (Fol.) C. —Diuni. ms. Carmelitarum saec. 15. Cod. Avenionem 63.
D. — Brev. ms. Carmelitarum imp. Venetiis 1515. E. —
Brev. Carmelitarum
imp. Venetiis 1579. F. —3, 1 in infirmum D. —
6,1 Finitum ejus F. —
7, 4 Nos ducit ad .supera D.

283. De sancto Elisaeo.

In 1. Vesperis.

1. Ut possint claris commendare sonis


Mira gestorum famuli taorum,
Supple conatus Intimi fervorem,
Elisaee.

2. Tu regis summi gratia praeventus,


Sanctorum patrum magister futurus,
Vestis attactu subito mutatus,
Pares Eliae.

3. nie praecursor judicis superni


Flammeo cursu transiit evectus,
Tu quoque patris pallium reportans
Loco succedis.

4. Aquae Jordanis dividis fiuenta,


Colligis gregem cellulis dispersura,
His, pater sancte, meritis et ritu
Praesides almo.

5. Antra deserti penetrans affectu


Saeculi fastum opere declinas,
Merita celsa praeditum te monstrant
Spiritu bino.

6. nimis felix doctor ac propheta,


Mentis incultae diligens arator,
Vitae lucerna, regula virtutum,
Medice mortis !

7. Suscipe, pius, vota filiorum,


Ordinem sacrum protege benignus,
Quem suo sancto titulo decorat
Virgo Maria.

8. Laudibus cives celebrant Carmeli


Te Deum unum pariterque trinum,
Supplici mente veniam precamur,
Parce devotis.
— 169 —
Brev. ms. Carmelit. anni 1489. Cod. Coli. S. Trinitatis Diiblinen. B 3.
10. A. —
Brev. ms. Carmelit. Jerosolym. saec. 15. Cod. Parmon. Palat.
187. B. —
Brev. ms. S. Sepulchri saec. 15. Cod. Farmen. Palat. 215. C. —
1, 1 possit B- —
3, 2 transiit enector A. —
3, 4 Locus A. —
4, 1 dividens
BC —
5, 2 declinans B('. — 5, 3 praedictum AB; te fehlt B; monstrat B. —
6, 1 ducto B; ductor C —
7, 3 decoratur B. —
8, 2 Deum vivum B. —
8, 4 Per te devotus B.

284. De sancto Elisaeo.


Ad Nocturnum.

1. Orbis quadrata machina Pater Elias superest


Concelebrat militias Praeco venturi judicis,
Sanctorum, quorum merita Nee Helisaeus impar est
Divas mercantur laureas. Dono virtutis duplicis.
2. Patriarcliarum praevius Eremi cultor claruit,
Commendatur exercitus Quo floruit religio,
Et prophetarum posterus His patribus invaluit
Autorizatur cuneus. Carmelitarum concio.
3. Eliam tollunt aethera Sit Christo summo gloria
Paradiso reconditum, Cum matre sua virgine,
Elisaeus post funera Nobis aecrescat gratia
Vitae restaurat mortuum. Procedens ab origine.

Brev. ms. Carmelit. Hibern. anni 1489. Cod. Coli. S. Trinitatis Dublinen.
B 10. A.
3. —
Brev. ms. Carmelit. Jerosolym. saec. 15. Cod. Parmen. Palat.
187. B. —
Brev. ms. S. Sepulchri saec. 15. Cod. Parmen. Palat. 215. C. —
1, 2 Concelebrant B. —
2, 4 Auctorizantum timens B. —
4, 3 Elisaeus nuper
est B. —
5, 2 In quo floruit B.

285. De sancto Emmerano.

1. Christe, cui justos hominum favores


Caritas cum spe fideique lege
Dedicat, festo patris Emmerami
Suscipe laetos.
2. Patrios qui dum fugit incolatus
Et sacerdotum celebres honores,
Certius multo gerit ex labore
Pontificatum.
3. Noricas gentes peperit saluti,
Nutrit et signis reficitque verbis,
Donec expensum Domini talentum
Centuplicavit.

4. Hie pio fratrem redimcns cruore,


Caesus et membris numerat triumphos.
Tot modis victor, vicibus quot artus
Lictor ademit.
— 170 —
5. Spiritus cujus jubilans in astris
Sit suis magnus famulis patronus
Et Ratisponam tueatur, almi
Corporis urbem.
6. Gloriam patri resonemus omnes
Ejus et nato jubilemus apte,
Cum quibus regnat simul et creator
Spiritus almus.

Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14600. A.


Brev. ms. Diurn. —
ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14 664 B. Brev. monast. —
S. Emmerami imp. 1571. C. —
Cfr. Acta SS. Sept. VI p. 512. Der —
Hymnus ist von Arnold von Vohburg (saec. XI. in.).

286. De SS. Euphemia, Dorothea, Thecla et Erasma.

1. Paterni splendor luminis, 4. Puellae natu nobiles


Sanctorum spes et gloria,
'

Nobiliores istae sunt,


Jesu, redemptor hominis, Quod fide prima stabiles
Exsultet Aquilegia. Coelesti sponso jnctae sunt.
2. Quam decorasti virginum 5. Quarum te, Christe, meritis
Flore sab quateruario Precamur voto supplici,
Benedicente Dominum Nos liberati debitis
Ore, corde, martyrio. Laetari stola duplici.

3. Sunt hi flores Euphemia, 6. Sit ergo patri gloria,


Dorothea cum Erasma, Sit ejus unigenito,
Thecla quoque, Stella dia, Qui tanta praestat gaudia
Templum Dei atque plasma. Cum spiritu paraclito.

Brev. Aquilejense imp. Venetiis 1481. — 3, 4 atque ergänzt.

287. De sancto Evergislo.

1. Hymnizando, fideles, plaudite laudes


Evergisli meritis, pii praesulis.
Quem pietas Christi delegit sibi.
2. Is dum vixit, vita studuit mira,
Spernebat saeculum, sitiens caelum,
Hac militans pugna caruit culpa.

3. Hie laude condignis,


claruit signis
Surdatis auditum, orbatis visum,
Restituit Unguis fari privatis.

4. Paralysi laesos, daemone fessos,


Ferro vinculatos fecit illaesos
Et virtutum scala scandit ad alta.
— 171 —
5. Hujus ergo pias pulsemus aures,
Mentis et corporis ut prosit morbis,
Orans propitium pro nobis Christum.

6. Trinae unitati sorte compari


Sit laus, honor, decus, gloria, virtus
Et nunc et per omnia saeclorum saecla.

Brev. ms. S. Caeciliae Colonien. saec. 16. Cod. Darmstadien. 2656.


6, 3 saeculorum saecula.

288. De sancto Faustino.

Ad Vesperas.

1. Diem hunc festum reddit ac celebrem


Celsi Faustini heroica virtus,
Quo solvitur carne, locatur aethere
Per te, rex Christe.

2. A dolens aetas, luxui proclivis,


Christum induta inhiat virtuti,
Effert Faustinum apicibus summis,
lux beata.

3. Faustine fauste, te reddunt celebrem


Opus et nomen universo orbi,
Tenam salem prae
et te fers et lucem
Yita sanctorum.

4. Tuis magister apicibus summis


Praedicas cunctis sacras Christi leges,
Flagrans in auctorem, flammis, crate ardens,
Es novom sidus.

5. Pacem ferebas gladio accinctus


Verbi et adis pacem ense ictus,
Perpetim cum palma Laurentio complex
Aurea luce.

6. Pomeranorum natio devota


Tibi nunc laetas, pastor, laudes solvit,
Quam tu perillustras fulgido corpore
Pio ex more.

7. Gadibus hujus adime tu cladem,


Pestem ac famem, bona cuncta confer,
Clerum quoque, pater, redde dignum sempcr
Ad coenam agni.
- 172 -
8. Gloria patri genitaeque proli,
Numini sancto, quo sacratur martyr,
Pontifex ungitur Faustinus, qui oret
Pro nobiSj Christe.

Diurn. Caminense Lipsiae 1519. A.


imp. —
Brev, CMminense imp.
Basileae. 1521. B. — 4, 4 Ens novum B. —
5, 2 Verbi et adiis B. 5, 3 —
Perpetem B. — 7, 1 Gladibus A. —
7, 3 dignum redde B.

289. De sancto Feliciano.

1. Hymnizemus canoribus 5. Deorum hie sed cultibus


Ad praesens dulcioribus, Et regiis tumultibus
Feliciani gloriam Insultans cultum Domini
Promentes et victoriam. Plus suasit cuivis homini.
2. Qui post baptisrni gratiam 6. Ob hoc tormentis quatitur,
Per omnem efiicaciam Inde Romam aggreditur,
Divinis exercitiis Iterque vinctus faciens
Vacabat et officiis. Defecit mortem patiens.

3. Aeterni sata germinis 7. Ejus solemni gaudio


In multis spargens terminis Congratulamur merito
Extirpavit daemonia, Propter sui praesentiam
Christi docens praeconia. Praedignamque clementiam.
4. Cui Decius furoribus 8. Ergo pari consilio
Accensus acrioribus Deum patrem cum filio,

Decrevlt per sententiam, Sancto simul cum pneumate


Diis dari reverentiam. Laudemus pio neumate.
Antiph. ms. Hamelense saec. 15. Cod. Hanoveran. I 101 a. A. —
Brev. Mindense imp. s. 1. 1515. B. —
3, 2 Qui multis spergens B. 5, 3 —
Sacrum Domini B. — 5, 4 hominum B.

290. De sancta Felieitate.

1. Septena fratrum passio 4. Avete, clari martyres


Coelos decorat gaudio, Fortesque Christi milites,
Mundus resultat laudibus, Per haec agonis proelia
Nos consonemus vocibus. Aeterna nacti praemia.
2. Plumbata fustigatio, 5. Huic nos placere poscite,
Carcerque decollatio, Nociva quaeque pellite,
Multae poenae principum Rogate pacem temporum
Non corda flectunt martyrum. Et Sanitätern corporum.
3. Tersis vicissim fletibus 6. Praesta, pater piissime
In gaudiis coelestibus •
Et nate clementissime
Multa beatitudine Sanctumque pneuma, trinitas
Regem videtis gloriae. Et una par divinitas.
Brev. Hallense imp. Lipsiae 1534. — 2, 3 Lies Multaeque?
— 173 —
291. De sancta Felicitate.

Ad Vesperas.

1. Gaude, mater et virgo, 4. Felix mater felicem


sponsa Christi ecclesia, filiorum sobolem,
Sexaginta fortes armis, Instructam militaris
fide, verbo et opere triumphi insignibus,
Salomonis vcri lectum Victori duce septenas,
cingunt bysso candidum. immolavit hostias.
2. Qui cruore purpurati, 5. Luminaria septena,
pudore candidati, igne sacro splendida,
Nuptiarum agni coenam Singuli stolis albis
compleverunt pariter, induti cum superis,
Favum mellis commiscentes, Incolarum mundi
liujus
vinum cum lacte bibentes. mementote benigni.
3. Isti sunt triumphatores 6. Nunc quapropter supplicantes
virtute mirabiles, illis preces fundimus,
Qui David manu fortis Ut dignentur nobis Christum
insigniti titulis facere propitium,
Prostraverunt Philistaeos, Quem amarunt, cum quo regnant
legis hostes invidos. nunc et in perpetuum.

Propr. ms. Uttenpurense saec. 16. post Brev. Casinense imp. Venetiis
1568. (ßibl. S. Stephani Augustani.)

292. De sancta Felicitate.

Ad Nocturnum.

1. Arbiter mundi superumque rector,


Da piam matrem celebrare cantu,
Cum suis gnatis nimium feroci
Morte peremptam.
2. Quantus, o mater sobolesque sacra,
Ardor aeternae patriae tenendae
Ussit, ut saevo lanianda ferro
Corpora dedas!
3. Vinciunt, vexant, feriunt et artis
Vinculis terrent, placidis tyrauni
Vocibus frustra superare tentant
Pectora fratrum.
4. Ast adest mater juvenum, virili
Mente, constanti stimulare voce
Pcrgit et vitae peritura suadet
Rumpere vincla.
174 —
5. Et quibus vitam dedit ante partu,
Nunc eam rursus pia mater aufert,
Voce dum laeta monet astra coeli
Morte petenda.
6. Plumbeis Primus misere necatur,
Fustibus Felix cadit et Pliilippus,
Rupe Silvanus, reliqui reportant
Ense triumphum.
7. Ergo ades nostris, sacra turba, votis,
Rebus ut laetis mala nulla spirent,
Et fores tandem reseret supernae
Claviger aulae.
8. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat in omni
Gloria mundo.

Propr. ms. Uttenpurense saec. 16. post Brev. Casinense imp. Vene-
tiis 1568.

293. De sancta Felicitate.

Ad Landes.

1. Salvete, sancti martyres. 4. Et jure nos plus omnibus


Aeterni regis milites, Laetamur hie festivius,
Cum angelorum coetibus Alexandri qui martyris
Nos ferte in coelestibus. Thesaurum habemus corporis,

2. Agnum Dei sequimini, 5. Nos vestra intercessio


Fratres gloriosissimi, Coelorum commendet Deo,
Cujus lavistis sanguine Fruamur ut coelestibus
Vestro stolas certamine. Exempti de mortalibus.
3. Natalis vestri gratia 6. Hinc jam submissis vocibus
Toti sunt orbi gaudia, Landes ferendo pangimus:
Votis et hymnis gratulans, Sit trinitati gloria
Quae servat Christianitas. Per infinita saecula.

Propr. ms. Uttenpurense saec. 16. post Brev. Casinense imp. Vene-
tiis 1568.

294. De sancta Pide.

1. Virgo, flos virginum, Fides, sanctarum,


Mercans consortiuni passa piorum,
Sponso prompta locum intrat sapientum.
2. Gaudet laetitia lux hodierna,
Mundi per climata signis ornata,
Poscunt plebis vota justis profutura.
— 175 —
3. Pcrpes sponsa Christi hujus, exaudi
Pondus quos proprii premit delicti,
Fac, ut sint soluti laudentque redempti.

4. Sit laus Deo patri, patris et proli


Sanctoque compar
spiritui, in omni
Potestate Dei per tempora saecli.

Hymii. ms. Sangallensis saec. 12. Cod. Sangallen. 18.

295. De sancto FindaTio.

1. Sol ille verus, qui Deus omnia

Circumdat atque vi penetrat sua


Ad usque finem occidui maris,
Laudetur usque aetheris ultima.
2. Quo comprimente saeva pericula
Actus per orbis quaelibet avia,
Findane, nostros advena terminos
Tandem subisti hoc duce praevio.
3. Tu praeda monstris factus aquaticis
Jonae videntis more prophetico,
Vitae levamen inde receperas,
Discrimen unde credere poteras.

4. Te barbarorum turba piratica


Pacis ferentem mutua nuntia,
In servitutem detinuit dolo,
Judas ut herum tradidit osculo.
5. Orbis redemptor te dedit obsidcm
Pro liberandis nunc ovibus suis,
Qui pro Salute mortuus omnium
Suo parente se seniel obtulit.
6. Ergo Sit uni laus et honor üeo,

Regi polorum, perpetuo patri,


Cui compar exstat ülius unicus
Et pneuma sacrum saecla per omnia.

Hymu. ms. Campidunensis (?) saec. 11. in. Cod. Turicen. Rhenov. add.
saec. 12. 83. A. —Hrev- ms. Mouasticiim Gallicum saec. ^^/i3. Cod. Turicen.
Klienov. 110. add. saec. 15. B. —
Psalt ms. Klienoviense anni 149ö. Cod.
Turicon. Klicnov. 21. C. —
Brev. ms. Klienoviense saec. 15. Cod. Eremiten.
761. D. — Brev. ms. Klienoviense saec, 15. Cod. Eremiten. 7G2. E. —
Brev. ms. Benedictiniim saec. 15. Cod. Eremiten. 84. F. Hrev. ms. Bene-—
dictinum saec. 15. Cod. Eremiten. 758. G. —
1, 1 quo Deus B. 2, 1 Quo —
premente B; sua pericula F. —
2, 2 a via. B —
4, 2 ferentem munera B.

5, 1 Urbis B. —6, 1 honor regi B. —
6,2 Kegi populorum A, Deo polo-
rum B. — Aus A bei Werner, 1. c. Nr. CLXXIV.
— 176 --

296. De sancto Findano.

Ad Laudes.

1. Laetetur omnis hac die 4. Vis et latronuni turbida


Devota plebs ecclesiae Per vastitatis devia
Odas Deo laudis novae Insidiarum retia
Flagrante persolvens fide. Mürtisque struxit spicula.
2. Findanus, exsul saeculi, 5. Mucrone sed verbi Dei
Concivis effectus poli, Armatus hie aneipiti,
Adeptus est perennia Tectus salutis casside
Sui laboris praemia. Sufifeeit hostem sternere.
3. Cui noctis hujus invia 6. Cujus triumpho nobili
Cum singularis se fera Congratulantes, socii,
Inferre morsum credidit. Hinc conditori sedulas
In se relisum pertulit. Deo feramus gratias.

7. Suramus parens in unico


Sit benedictus filio,

Laus et tibi, paraclite,


In sempiterno tempore.

Hymn. ms. Campidunensis (?) saec. 11. in. Cod. Turicen. Rhenov. 83.
add. saec. 12. A. —
Hymn. ms. Rhenovien. anni 1459. saec. 15. Cod. Turicen.
Rhenov. 21. B. —
Brev. ms. Rhenoviense saec. 15. Cod. Eremiten. 761.
C. — Brev. ms. Rhenoviense saec. 15. Cod. Eremiten. 762. D. Brev. —
ms. Benedictinum saec. 15. Cod. Eremiten. 84. E. — Brev. ms. Benedictinum
saec. 15. Cod. Eremiten. 758. F. —
Cfr. Werner 1. c. CLXXV.

297. De sancto Frigdiano.

1. germen Jesse virgula, 5. Lucense quondam temporum


Digne hymnorum voeibus, Multos cum satis hominum,
Qui Frigdianum praesulera Sed flumen ruris diluens
Dedisti lucem civibus. Ad maris traxit barathrum.
2. Canamus laetis voeibus, 6. Quod sacer hie considerans,
Quae plebi zelans gloriam Parvuni accepit rastulum,
Iste regis progenitus Orato Jesu lacrimans
Peregerit in Tuscia. Flumen duxit innoxium.
3. Hie lapidem in humeris 7. Signa hie egit plurima,
Cum clericis imposuit, Construxit multa limina,
Quem nulla ars artificis Semper instabat coelitus
Unquam movere potuit. Assiduus vigiliis.

4. Vaccarum par indomituni 8. Hie prudens, mitis, sobrius,


Ad plaustrum jussit jüngere, Sancta dum finit opera,
Et lapidem impositum Cum meritorum fructibus
Coeperunt recte trahere. Ad coeli scandit sidera.
— 177 —
9. Hoc tua da cancntibus 10. Sit patri laus ingenito,
Canonicoruiii coetui, Honorquc nato sit laudis
Tu cos fove prccibus Simulque sit paraclito
Coelique bonis perfrui. In saeculorum saeculis.

Diurn. ms. 8. Frigdiaui Lucen. saec. ^'\'m. Cod. »S. Frigdiani s. n. —


5, 1 sq. verdorben? —
6, 1 consideras. — 10, 1 laus Domino. — 10, 2 fehlt
eine Silbe; (jue ergänzt. — Zu diesem Hymnus gehörte ein Keimofficium
mit dem Anfange ad Magnificat: ,
Grata j)roles regis Ultoniae
Spreta mundi pompa militiae
Ad Komanae lumen
ecclesiac
Pergit uitens corporis specie.
Es sind aber von demselben nur sieben Antiphonen vorhanden.

298. De saiicto Gabriele.

Ad Vesp. et Noct.

1. Veneremur Gabrielem 4. In somniis, ne timeret


Vespertiuo tempore, Yirginem traducere,
Instruentem Daiiielem Joseph nionct, ut teneret,
Reserato pectore, Quod oportet crederc
Occideudumque tideleni Deo plenam, quam videret
Christum dicit corpore. Mox Mariam parere.
2. Zacluiriae minist ranti 5. Hie adfuit in dolore
Suac vicis studio Jesu Christi Domini,
Hie apparet, corrucnti Sanguineo dum sudore
Prae timore nimio, Poenam pandit animi,
Noii credeiitem commoiieiiti Quam confortat cum dulcore
Verbi privat gaudio. Deo loqueus homini.

3. Salutis conditionem 6 Dum surrexit de inferno


Nuntius hie attulit, Secum traheus animas
Dum Mariae lectionem Christus verus die terno
Ave dicens retulit, Veterum sanctissimas,
Gratiae rcpletionem In vcstitu liic superno
In hac esse proiulit. Pias monet feminas.

7. l^aus percnnis crcatori,


Deo, patri omnium,
Pllioque, redemptori
Cunctorum iidclium,
Sancto quoquo donatori
Sit aequale gaudium.

Psalt. ms. Fraiioiscan. Trajecton. saec. 15. Cod. Hagen. J. 4. lucv. —


Komanum imp. Parisiis 1531. B. —
4, 1 In somnis B. 5, 5 Lies Quem? — —
6, 1 Cum B. — Mol: Pauge lingua.
Dreyes, Hymni luediti. IL 12
— 178 —
299. De saiictü Gabriele.

Ad Laudes.

1. Gaudeamus gratulantes 4. Incarnandi verbi Dei


Gabrieli nuntio, Reserat mysterium,
Hymnos demus concinentes Non hoc esse viri rei
Alacri commercio, Profert ministerium,
Trinum Deum venerantes . Sed Spiritus almi Dei
Concordi conbilio. Summum magisterium.
2. Ab excelsis jara descendit 5. Quod promittit, asseverat
Dictus fortis robore, Miro testimonio,
Se Mariae nunc ostendit Sterilem, quae nuper erat,
In assumpto corpore, Impregnatam filio
Ave dicens genu pendit Testem ducit, ut hanc quaerat
Summo fulgens decore. Virgo ducta studio.
3. Stupefactam consolatur 6. Uni summae trinitati
Dulci fans eloquio, Decus et Imperium,
Super omnes protestatur Gabrielis claritati
Gratiarum fluvio perenne gaudium,
Sit
Plenam esse, veneratur Quo captemus verbi sati
Benedictam filio. Supernale praemium.

Psalt. ms. Francisc. Trajecten. saec. 15. Cod. Hagen. J. 4. — Brev.


Romanum imp. Parisiis 1531. B. —
5, 4 impraegnari A.

300. De sancto Gabriele.

1. Urbs Nazareth, flos de flore, 4. Post responsum gratum, bonum


Audi evangelium : Et adventum Domini,
Jesse virga, ros de rore, Gaudet Gabriel ad votum
Gignit rosa lilium, Vale dicens virgini,
Cum Maria miro more Tunc in coelo facit notum,
Profert Dei filium, Angeli, laetamini.
2. Venit Gabriel e coelo 5. His auditis gaudet multum
Nuntius altissimi, Tota coeli curia,
Non alatus tectus velo, Nam amplius est indultum,
Sed vultu placabili, Ut fiat ecclesia,
De sponsi adventu zelo Per hominem jam assumptum
Nova dicit virgini. Et in terra gloria.

3. Audit virgo et miratur, 6. Semper sanctae trinitati


Gabriel dixit ei : Laus et jubilatio,
Ne timeris, nam dignatur Exin verbi incarnati
Venire verbum Dei, Detur benedictio,
Omne, quod vult, operatur, Nazarenae civitati,
Inclina cor fidei. Mariae et nuntio.

Brev. ms. Franciscanum saec. 15. Cod. Mus. Luciburgen. s. n.


— 179 —
301. De sancto Gabriele.
Ad Vesp. et Laud.

1. Mentibus laetis jubilemus omnes


Plectra tangentes fidibus canoris,
Inclitus quando Gabriel ab alto
Fulget Olympo.
2. Virginis summae paraiiymphus adest
Ilodie nobis, simul angelorum
Plurimis, Christum venerans triumphis
Concio tota.

3. Principis laudes Gabrielis ergo


Concinat noster chorus iste, quando
Unus ex Septem trepidando patet
Orbibus illi.

4. Nuntius coeli, mediator idem


Exstat et lumen Gabriel ubique,
Solus et mundo reserat secreta
Jussa tonantis.
5. Nuntia nobis, Gabriel, precamur,
Pacis aeternae speciale munus.
Quo poli tandem teneamus aulam
Semper ovantes.
6. Praestet hoc nobis deitas beata
Patris ac nati pariterque sancti
Spiritus, cujus reboat in omni
Gloria mundo.

Brev. Komanum imp. Venetiis (Greg, de Gregoriis) 1521. A. Brev. —


S. Benedicti Vallisoletani imp. in Monast. ss. Facuiidi et Primitivi 1542.
B. — Hymn. Franciscan. imp. Salisburgi 1685. C. —
1, 2 Nuntium coeli vene-
remiir alti B.— 8tr. 2 u. 3 fehlen B. —
3, 2 quando est C. 3, 3 Septem, —
Domino (jiii adstant C. —
3, 4 Jiissa sequentes C —
4, 2 Exstat et siimmus
Gabriel 1>; Exstat a summis Gabriel C. —
4, 3 Laetus et mundo C. 4, 4 —
Oranipotentis C. —6, 3 reboat per omne A. —
6, 4 Tempus ubique A.

302. De saneto (iabriele.

Ad Matutinuni.

1. En, noctis medium, surgite propere,


Cantemus Domino jam novo ciintica,
Hac liora Gabriel nam fuit omnibus
Vitae nuntius optimus.
2. Hac hora Dominum virgi lis alveus
Humano generi protulit insuper,
Dovictis pariter funditus hostibus
Victor surgit ab iuferis.
12*
— 180 —
3. Surgentes igitur iiiitibus invicem
Orcmus prccibus coelica numina,
Praescrtini Doiiiinum, qui dedit angelum,
Curam qui gerit omnium.
4. Quae virtus hominis promere sufficit,
Quae mundo Gabriel munera conferat?
Sanctas hinc animas visere Dominum
Praesto ducit in aethera.
5. Tc princeps igitur inclite quaesumus,
Pro nobis miseris poscito gratiam,
Fac et proi)itium, qui valet omnia,
Nobis ut veniam afferat.

Brev. Koinanum imp. Venetiis 1521.

303. De saiictü Gangolpho.

1. martyr celse Jangolphe, 3. pater dulcis, dignare


Poscentibus adsta pie Catervulam hanc tueri,
Et inarcem aetheream Quo immunis a crimine
Oraturos nunc eleva. Congratuletur ubique.
2. Effulgens signis virtutum 4. Deitas una, da nobis
Testis mitis rcgis veri, Perpetim adscribi tibi,
Ipsum implora sedule, Mens erigatur ad astra,
Quo purgemur a scelere. Ne denuo cernat ima.
Hynin. ms. Bciiedictin. saec. 13. Cod. Capit. Mediol. s. n. — 3, 3 Quo
inniveo a crimine.

304. De saiicto (üeorgio.

1. Martyr Christi sanctissime, 2. Qui tyrannum devicisti,


Miles excellentissime, Dacianum subegisti,'
Georgi pracclarissime, Nos praecepta decalogi
Precata nostra suscipe. Servare fac, o Georgi.
3. Summo patri et iilio
Cum spiritu paraclito
Sit laus, decus et gloria
Per infinita saecula,

Brev. ms. Fredeslarieuse saec. 15.

305. De saiicto Gereone et Soeiis.

1. Laeta martyribus mente canamus


Thebeis proprium dulciter hynmum,
Quorum terrigenis festa revexit
Solls vinicoqui splendidus axis.
- 181 -
2. Nunc vites avidis musta colonis
Exsudant ebria, sed pia nobis
In Christo solida vite rubentcs
Hi dant melliflui gaudia botri.
3. Diri quos rabies saeva tyranni
Discerpsit lacerans Maximian!,
Fido dente resectis
bis decirais
Prelo nectareas subdidit uvas.
4. Hinc musti scaturit dulce fluentum,
Quo nos ut recrees, strenue princeps
Et dux militiae sancte, precamur,
Mauriti, miseros labe gravatos.
5. Nunc felix legio strenua, mortis
Victrix, purpureo tincta cruore,
Nobis supplicibus flecte minantem
Nostris flagitiis judicis iram.
6. Sit laus digna patri, summa potestas
Sit Christo genito, quoque sancto
sit

Virtus spiritui, qui Deus unus


Rognat perpetuo cuncta. gubernans.
Miss. ras. Helisianum saec. 15. Cod. JJriixellen. 9786 —90.
300. De sancto (ierlaco.

1. Vesportinam qui ad horam 3. Mundi vanis innodatus,


Venit bcne purgans moram Tandem totum Deo datus
Obtinuit denarium, Convertit desiderium
Aestus diurni praemium. In amorem coelestium.

2. Ita qui vicit lasciva 4. Oret ergo nos transire


Poenitentiae laxiva, Dulci voce diem irae
Sanctus Gerlacus vilium Et mutare cxsilium
Lavit maculas sordium. In coeli domicilium.
5. Praesta, pater omnipotens.
Per Jesum Christum Dominum,
Qui tecuni in perpetuum
Regnat per omne saeculum.
Hymn. ms, Cnmpensis .luui 1462. Cod. Darmstadien. 521. — 2, 1 qui vixit Hs.

307. De sancta Gorfriido.

1. Mansuescunt antra tyranni 2. Sponsum sequens in aotherc


hostis invidi arida, pastum intor lilia,
Surgit dum ad culmen codi Soptum turba virginali.
Gertrudis praefulgida, sprevit matrimonia
Aureola coronata Torrcni fulciti gemmis
castitatis gratia. sponsi volnt taedia.
~ 182 —
3. Dum a multis precaretur, 5. Haec dum neci aptaretur,
lianc sacro velamine diem sui exitus
Tonsam mater commendavit Divino praesciens nutu,
sub fratrum regimine, una cum sororibus
Ne levi vitam teneram Tota nocte persistebat
macularet famine. in orationibus.

4. Quae dum matre privaretur, 6. Ad ipsius bustum Dens


sua domicilia multa mirabilia,
Pauperum tradit manibus, Operatur maestis donans
se quoque sororibus, optata solatia,
Jejuniis, vigiliis, Exstant infantis submersi
vacans lectionibus pia beneficia.
7. Ergo, virgo et patrona,
nos in Ihrono sedenti
Commendato regi coeli
per saecula regnanti,
Ut solutis necis nodis
perfruamur gaudiis.
Brev. ms. Saganense saec. ^^/le. Cod. Wratislavien. I F 448.

308. De sancta Gertrude.


1. Virginis sacrae veneremur omnes
Festa Gertrudis recolendo mira
Gesta virtutum meritis opima
Mente fideli.

2. Copiam laudis tribuunt abunde


Gratiae munus deitatis almae,
Actus et justae famulae beatae,
Ut jubilemus.
3. Ejus ad sacrum veniens sepulchrum
Quisquis afflictus rogitans medelam
Mente non ficta redit inde portans
Dona salutis.

4. Membra defuncti pueri resurgunt


Per suos flatus animata rursum
Et sibi sese superasse valde
Obstupuerunt.
5. Depulit febres, solidavit artus,
Vincla dissolvit, reseravit aures,
Reddidit linguas, oculos decorans
Lumine claro.

6. Mentibus nostris vitiis depulsis


Semitam morum precibus reforma,
Ad viam vitae revoca supernae
Barbara corda.
— 183 —
7. Adsit aeternus palcr et creator,
Adsit et natus, sapiens redemptor,
Spiritusque adsit pius huic catervae
Vociferanti.

Autiph. ms. saec. 16. Cod. Hafnien. Ny kong-. S 8. 3449.

309. De sancta (ilertrade.

1. Gertrudis, arca numinis 4. Qui vivit in sinu patris


Sponsoque juncta virginum, Cinetus perenni gloria,
Da nuptialis pangere Amatus ut sponsus tua
Castos amoris foederis. Recumbit inter ubera.

2. Quadrima Christo nubilis 5. Amore Christum vulneras,


In claustra prompte convolas Hie te vicissim vulnerat
Spretoque nutricis sinu Tuoque cordi propria
Sponsi requiris oscula. Inurit alte Stigmata.

3. Candentis instar lilii 6. singularis Caritas


Odore mulces sidera Et mira commutatio,
Et virginali coelitum Hie corde respirat tuo^
Regem decore pertrahis. Tu vivis hujus spiritu.
7. Te, sponse Jesu virginum,
Beata laudent agmina,
Patri, simul paraclito
Par sit per aevum gloria.
Antipli. ms. Geisenfeldense auni 1768. Clm. Monacen. 7352.

310. De sancto Gisleiio.

Ad Vesperas.

1. Nos affiictos aestu vel pluvia


Sua dies urget malitia,
Tu, spes nostra, confessor inclite,
Redde munus quietis perditae.

2. Hymnos tibi canimus vesperos,


Aurem praebens exaudi miseros,
Vinctos educ de inter inferos,
Tuos tecum deduc ad superos.
3. Sol diurnus vergit ad vesperum,
Rogamus te semel et iterum,
Deprecare communem Dominum,
Ut det nobis felicem terminum.
4. Die, Gislene, verbum intrepidum,
Ut det nobis post mare turbidum
Portum plcna quicte placidum,
Fontcm boni visere lucidum.
— 184 —
5. Föns est pater, fons patris gcnitus,
Föns vitalis amborum spiritus,
In quo nostra salus est omnium,
Cui laus Sit, honor, Imperium.

Ex. Cod. ms. S. Gisleni Anal, ßolland. VI. 301.

311. De sancto Gisleno.


Ad Nocturnum.
1. Pulsis longe somni vaporibus,
Pater summe, da vigilantibus
Sic instare nocturnis canlibus,
Ut et corda concordent vocibus.
2. Voces quoruni, Gislene, praeveni
Et pro nobis judicem conveni
Insta, roga, supplex interveni,
Supplicibus dignanter subveni.
3. In aquarum versantes medio
Laboramus gravi diluvio,
Perituri prorsus naufragio,
Si non tua juvet oratio.

4. Ursidondus aquis intumuit,


Cujus tumor non te retinuit,
Carni forte sinum aperuit,
Sed animam coelo inseruit.

5. Ibi lumen diurnum adspicis,


Nostram tamen noctem non despicis,
Soli vacas, in quem et prospicis,
Nee a tua nos cura projicis.
6. Celebremus ergo vigilias,
Demus laeti laudes et gratias,
Sit honoris decus perpetui
Patri, nato, sancto spiritui.

Ex. Cod. S. Gisleni Anal. BoUand. VI, 302. Der Hymnus ist als „ad —
Nonas" bezeichnet, was auf einen Lesefehler zurückzuführen sein wird vgl. ;

1, 3. — 6, 2 et laudes; et ist zu tilgen.

312. De sancto Gisleno.

Ad Laudes.

1. Adest dies lucidior, 2. Nobis coelum jam penetrat,


Spirat aura suavior, Diem venturum impetrat,
Gratiarum lux rutilat, Pro nobis adstat judici,
Nobis Gislenus vigilat. Juvat prece nos supplici.
185 -
3. Orat, ut nobis liodie 4. Patri semper ingenito,
Oriatur lux gratiae, Filio soli genito,
Pleno cujus meridie Spiritui paraclito
Plena fruarnur requie. Sit laus honore debito.

Ex. Cod. S. Gislciii Anal. Holland. VI, 802.

313. De sancto Gordiano.

1. Sempiterne dominator, 4. Jam tyranni blandimenta,


Christe, mundi conditor, saeva spernens verbera,
Amans tuo persistentes Et festinans per tormenta
in agone milites, ad coelorum dindima,
Confoftasti Gordianum, Caput suurn sicut ovis
agonistam maximum. pro te dedit jugulis.

2. Qui praeclara stirpe cretus, 5. Conjunxisti cui fortem


nempe miles aulicus Epimaclium militem,
Atque gerens Juliani Carnificum qui flagella
vicem regis impii, contemnebat plurima
Eminebat praepollenti Et per poenas ad supernam
dignitate saeculi. properabat regiam.
3. Tunc instructus fide tua 6. Quorum festa celebrantes
per devota pectora, te rogamus supplices,
Parvipendens temporalis Ut juvamen nos eorum
almitatem Caesaris, sentiamus sedulum,
Est secutus te coelestem Quos precari non cessamus
prornpta mente principem. subinissivis precibus.
7. Hoc concede, pater summe,
patris hoc et unice
Nate dignans condonare,
sancto juncto pneumate
Nunc et semper nobis tuam
dona Clemens gratiam.

Hrev. ms. Disertinum saee. 12. Cod. Sangallen. 403. add. saec. ^^/13.

314. De sancto Gregorio.

1. Sancte Grcgori, magni pastor meriti,


Doctor praeclarus, vere Dei famulus,
Saccrdos Dei, pontifex et populi
Urbis Romanae, tanto dignus nomine,
2. Quibus hac vita dcmonstrasti pabula
Vitae aeternae permansura lumin 0,
Docens tercna fore transitoria,
Nil in hac vita carnis prosit gloria.
186 ^
3. Qui meruisti coeli portas ingredi
Et regi Christo adsistere Domino,
Tibi commissum supplicantem populum
Commenda pio creatori Domino.

4. Ut Christianus mereatur populus


In hac mortali semper vita protegi
Et absoluto peccatorum vinculo
Vivat cum patre in aeterna requie.

5. Praestet hoc nobis pater, qui est in coelis,


Cum coaeterno semper sibi filio,

Hoc virtus sancti annuat paracliti,


Trinitas sancta per aeterna saecula.

Brev. ms. Wirceburgense saec. 15. Cod. Vatican. Palat. 518. 2, 1


Quibus in hac vita Hs. Lies Quis in hac?

315. De sancto Gregorio.

Ad Vesperas.

1. Laetetur orbis quadruus 3. Gentem convertit Anglicam


Piis concertans laudibus, Colentem idolatriam,
Adest festum Gregorii, Missis praedicatoribus
Pontificis eximii. Adscribens Christi ovibus.

2, Hie sacro fervens studio 4. Spiritu sancto didicit


Totum se vovit Domino, Magistro, quidquid edidit,
Verbis, scriptis et opere Favos destillans mentibus
Propagator ecclesiae. Nunc sermone nunc cantibus.

5. Sancto sanctorum gloria


Tanti patris memoria
Ab angelis et homine
Dicatur omni tempore.

Propr. Boscoducense irap. Antwerpiae s. a.

316. De sancto Gregorio.

Ad Vesperas.

1. Pange, lingua, confessoris Tamquam Aaron electus


Incliti praeconium, Christi praeest ovibus,
Melodiam formet oris Pastor vigil, zelo rectus,
Fervens ardor mentium, Sed suavis moribus,
Intus corda, lingua foris Velut Moyses dilectus
Personent Gregorium. Deo et hominibus.
- 187 —
3. Modulantis harmoniae 4. Simul morbis lacessitus
Renovans dulcedinem Et bellorum turbine
Et reformans hierarchiae Perstat fortis, alte situs
Subcoelestis ordinem In virtutis culmine,
In se David et Josiae Job et Josue munitus
Pertulit imaginem. Bina fortitudine.
5. Tibi summa sit majestas
Gratiarum actio,
Honor, virtus et potestas,
Laus et benedictio,
Quae coelestis regni praestas
Gloriam Gregono.

Brev. ms. Vallumbrosanum saec. 15. in. Cod. Londinen. Bum. 333, A. —
Brev. ms. S. Salvii Florent. saec. 15. Cod. Riccardian. 372. B. Bi'ev. —
ms. S. Trinitatis in Alpibus anni 1455. Cod. Laurentian. Conv. sup. 512.
C. — Brev. Praedicatorum imp. Venetiis 1514. D. 4, 1 morbo A. 4, 2 — —
turbidine D. —
Ad Nocturnum C.

317. De sancto Gregorio.

Ad Nocturnum.

1. Laudis opus ut honori 3. Primo confert te pastori


Serviat opificis Fidei constantia,
Collaudari te, Gregori, Paulo sensus, praecursori
Decet modis musicis, Victus parsimonia
Per quem servit conditori Et Joanni seniori
Mundus laudum canticis. Mentis eminentia.
2. Christi vice tu praelatus, 4. vas auri, pretiosis
Sed subsistens humilis, Renitens lapidibus,
Christo semper es conatus Quasi coelum radiosis
Inveniri similis, Emicans sideribus,
Ut praeesses Deo gratus, Aflfer opem gloriosis
Mundo venerabilis. Meritis et precibus.
5. Tibi summa sit majestas.

Brev. ms. Vallumbrosanum saec. 15. in. Cod. Londinen. Burn. 333.
A. — Brev. ms. S. Salvii Florentini saec. 15. Cod. Riccardian. 372. B. —
Brev. ms. S. Trinitatis in Alpibus anni 1455. Cod. Laurentian. Conv. sup.
512. C. — Brev. Praedicatorum imp. Venetiis 1514. D. 3, 3 sensus —
fehlt A.

318. De sancto Gregorio.

Fulget in coelis celebris sacerdos,


Stella doctorum rutilat in astris,
Fidei sacros radios per orbis
Cliraata spargens.
— 188 —
2. Israolita pius et fidelis
Hac die junctus angelis in alto
Regis supcrni meruit serenum
Cernere vultum.

3. Cive tarn claro, Sion o superna,


Laeta die laudes Domino salutis,
Jubila, tellus, meritis protecta
Praesulis almi.

4. Hie fidem sacram vigilanter firmat,


Arma errorum subigit potenter,
Maeulas morum lavat et repellit
Dogmate claro.

5. gregis Christi speculator alme,


Norma pastorum, monachorum gemma,
Speculum cleri, pater orphanorum,

Sancte Gregori.

6. Tu Dei nobis faciem placato,


Donet ut nobis veniam reatus,
Dona virtutum ferat et perennis
Gaudia vitae.

7. Gloria patri genitaeque proli


Et compar utriusque semper
tibi,

Spiritus alme, Deus unus omni


Tempore saecli.
Orat. ms. Schonaugiense saec. 12; daraus bei Roth, die Visionen der
hl.Elisabeth von Schoenau, Brunn 1884. S. 341 sq. Roth nennt als Verfasser
Ecbert von Schönau , was vielleicht richtig aber nicht über Zweifel er-
,

haben ist.

319. De S. Gregorio et Sociis.

In 1. Vesperis.

1. Gaude, tellus fructuosa 3. Passi simul hi tercentum


Natis, Mauritania, Sexaginta socii
Quorum morte pretiosa, Dant Colonis supplementum
Quae fit in Colonia, Praesentis auxilii
Spatiosa, gloriosa Et salutis incrementum
Coeli gaudet regio. In die judicii.

2. De loginquo qui venerunt 4. Nulli tantum meruerunt


Et pro Christi nomine In hoc mundi proelio,
Dimicantes perstiterunt Ut qui semet impenderunt,
Fortes in certamine, fidelis concio,
Rubricarunt et sanxerunt Fido tuis, qui te quaerunt,
Hanc eflfuso sanguine. Adsta patrocinio.
— 189 —
5. Honor patri sit et nato,
Laus cum sancto spiritu,
Qui purgatüs a peccato
In extremo transitu
Claudat fine dos beato
Maurorum intuitu.

Antiph. ms. 8. Gcreonis. Colonien. s. n. saec. 15. A. —


Miss. ms. ISeli-
siamim saec. 15. Cod. Bruxellen. 9786 — 90 B. — Melodie: Pauge lingua.

320. De sancto Giimperto.

1. A fundamcnti ordine 4. Ibi pro suis meritis


Morum gesta inspicite Dei dona recipiunt,
Sancti Gumperti merita, Qui huc devoti veniunt
Quae fecit in ecclesia. Et pia Vota offerunt
2. Fundans Mariae virgini 5. Eja, patrone inclite,
Ecclesiam et inibi Sancte Gumpei-te, porrige
Cultum auxit dominicum Pro nobis preces hodie,
Institueiis collcgium. Matris Christi juvamine.
3. Sancto Johanni pariter 6. Laus, honor, virtus, gloria
Templuni struxit liilariter Deo patrique tilio
Ibique humo tegitur, Cum sancto sit spiramine
Post inde huc transvehitur, Et nunc et in pcrpetuum.
Brev. ms. Onolsbaceiise saec. 15. Cod. Wirceburgeu. Mp. th. o 11. A.
Brev. ms. Onolsba^ense saec. 15. Cod. Wirceburgen. M. eh. o 3. B.

321. De saiicta Hedwige.

1. Cocli sonant, nos canamus, . Ad quid loquar, quos gustavit


Laetetur Polonia, Panes, cibos, poculaV
Generosae recolamus Sic luctando terminavit
Ducissae solemnia, Hujus vitae saecula,
Prece cujus ascendanms Pro qua Dens tot monstravit
Ad aeterna gaudia. In terris niiracula.
2. Ilaec Hedwigis, Christi rosa, . Suscitatur puer sanus
Flore florens gratiae, Rotatus in Humine,
Sibi Spina stimulosa Dependontcs levat manus
Poenis pocnitentiae, Simon quidam nomine,
Alienis fructuosa Orba visu videt anus
Nardus alimoniae. Restaurato lumine.
3. Corpus extra castigavit . Gloria et honor Deo
Zona cum cilicio, Usque(iuo altissimo,
Intus carnem maceravit Una palri tilioque,
Fletu cum jejunio, Inclito paraclito,
Cor in tine roboravit Cui laus est et potcstas
Vera contempkitio. Per aeterna saecula.
— 190 —
Brev. ras. Sa^anense saec. 14. Cod. Wratislavien. I O 73. A. Brev. —
ms. Saganense saec. 15. Cod. Wratislavien. I Q 249. ß. Brev. ms. —
Saganense saec. 15. Cod. Wratislavien. 1 ü 77. C. 3, 5 Quo in fine ro-—
boravit AB. —
5, 5 Urba visu visu B.

322. De sancta Helena.

Ad Vesperas.

1. Gaude, Aponia,
felix 4. Conjuncta coeli civibus
Gaude de Christi munere, Vitae potatur tiumine,
Laudes vi notae varia Divinis vacans laudibus
Corde promens et opere. , Lumen videt in lumine.
2. Helena quod sanctissima 5. Laeta stupet Jerosolyma
De te nascendo prodiit, Fractis naturae regulis,
Rite detestans infima Dum sanctae per suffragia
Coeleste regnum petiit7~~"^ Fulgent miranda saeculis.
3. Terreni regis filia 6. Vita defunctis redditur,
Coelesti regi placuit, Aegris confertur sanitas,
Electum super milia Claudus directe graditur,
Quaerens invenit, tenuit. Caecos illustrat claritas,
7. Hanc ergo dignis laudibus
Nostra collaudet concio,
Quae nos profusis fletibus
Dei coramendet filio.

Brev. ms. Waradinense anni 1460. Cod. Vatican. 8247. — 1,4 pro-
mans. —4, 3 Divino vacans lumine. — Vgl. Anal. IV, 130 sq.

323. De sancta Helena.

1. Aureos solis rotat, ecce, currus


Haec dies semper veneranda nobis,
Qua sacrae coelos Helenae subivit
Spiritus almus.

2. Cujus obtentu studioque lignum


Regis aeterni rutilat retectum,
Quodque sacratum latuit sepulchrum
Luce coruscat.
3. Haec carens hostis jaculum maligni
Obtegi ferro docuit terebrum,
Quo manus Christi vulnerata curat
Vulnera nostra.
4. Sancta priscorum recolensque vatum
Dicta fraenari monuit habenis
Ora cunctorum redimita clavis
Vulneris agni.
- 191 —
5. Plura mirantes pietatis ejus,
liingua quae nee mens valet ex^jeriri,
Credimus cujus precibus foveri
Nocte dieque.

6. Gloriam patri resonemus omnes,


Gloriam nato pariterque sancto
Flamini noster chorus et resultat
Omne per aevum.
Hymn. ms. Campensis nnni 1462. Cod. Darmstadien. 521. — 1, 3 su-
biit. — 5, 2 valet exprimere.

324. De sancto Hieronymo.

1. Hieronymus, flos doctorum, 4. Hieronymum Augustinus,


Dos aeternae scientiae, Eusebius et Cyrillus
De choro seraphicorum, Laudant, quod totus divinus
Vir dulcis eloquentiae. Est, clarus, fervens, tran-
quillus.

2. Hieronymi florens vita 5. Hieronyme, pie pater,


Aerumnis et laboribus Servis propinet luteis
Tersa exstat et polita, Hoc tuus mellitus crater,
Nitet plena fulgoribus. Quod hauserat de puteis.

3. Hieronymo raodulemur 6. Hieronymo sempiterno


Triumphum super aetliera Fruamur modulamine,
Et constanter ei femur: Qui divino nos Falerno
Tu nova scis et vetera. Replet et sacro flamine.

7. Sit nunc sempcr uni trino


Laus, honor, virtus, gloria,
Qui nos morsu serpentino
Eruat et aporia.

Psalt. ms. Engelbergense 40. saec. 15.

325. De sancto Hieronymo.

Ad Vesperas.

1. Collaudemus venerantes 2. Carnem domat, aspernatur


Roatum Ilicronynmm, Opes, mundi culmina,
Ercmilam, confessorem, Orat, plorat, mcditatur,
Doctorem eximium, Arguit et crimiua,
Ex Haebreo in Latinum Scribit. legit, operatur
Translatoren! optimum. riurima volumina.
192 —
3. Yelut Stella matutiiia 5. Hujus conteniplationis
Lucens mundo oritur, Consortes efüciat
Vita, signis et doctrina Nos, si bonae actionis
Tribus Unguis loquitur, Meritum deficiat,
Quibus Sacra lex divina Suae magnae proportionis
Ab illo exponitur. Partem nobis tribuat.
4. Pro Ins digne praedicatur 6. Gloriam patri melodis
In coelesti patria, Personemus vocibus,
Virgo, doctor coronatur Gloriam Christo canamus,
Duplici aureola, Gloriam paraclito,
Nude Deum contemplatur Qui Deus trinus et unus
Per aeterna saecula. Exstat ante saecula.

Jirev. S. Donatiani Brugeu. imp. Parisiis 1520.

326. De sancto Hieronymo.

Ad Laudes.

1. Sanctus doctor Hieron} mus 5. Officium composuit


Dulci laudetur carmine, Divinum, libros transtulit,
Quem illustravit coelitus His mundo patefaciens
Splendor paternae glo- Verbum supernum pro-
r i a e. dien s.
2. Hie margaritam reperit, 6. Signis clarescens variis,
Pro qua cuncta deseruit, Doctrina et virtutibus,
Adspirans ad aetherea Summis potitur praemiis,
AeternaCliristi munera. Exsultet coelum laudibus.
3. In mortalique corpore 7. Simplex et trina deitas,
Vitam peregit caelibem, Per ipsius suffragia
Plaudit pro dato munere Da post mundi miserias
Urbs beata Hierusalem. Beata nobis gaudia.
4. Haurit arcana fidei 8. Sit laus patri cum flamine,
Et dulcorem eloquii, Salus, decus, imperium
Ex te, fons sapientiae, Tibique, patris unice,
Lucis Creator optima. C briste, redemptorom-
n i u m.
Brev. S. Donatiani Briigen. imp. Parisiis 1520.

327. De sancto Hieronymo.

In 2 Vesperis.

1. A solis ortus cardine 2. Beatus auctor saeculi


Et usque terrae limitem Sacro te replet numine,
Te doctrina, Hieronyme, Scribis, dictas, transfers libros,
Vitaque reddunt celebrem. Studes, oras assidue.
193 —
3. Castae pareiiti jugiter 6. Foeno. quoCliristusja
Exstas devotus Domini, cuit
Die, noctu alacriter Inter bovem et asinum,
His corde servis supplici. Prae eunctis tibi placuit
Locus in habitaculum.

4. Domus pudici pectoris 7. Gaudet chorus coe-


Tui fit Dei mansio, les tium
Carnem domans jejuniis, Pro tali dato collega,
Conversaris in eremo. Qui baptistae par praemio
Est sola dempta aureola.

5. Enixa est puerpera 8. Gloria tibi, Dom ine,


Virgo Deum in Bethlehem, Qui nos prece Ilieronymi
Caducü spernens omnia Mundes ab omni crimine
Vitam quo ducis caelibem. Coelique jungas agmini.

Brcv.
ni.s. 8. ])oiiati;mi Briigeii. imp. Purisiis 1-520. Die ersten Zeilen —
aller Strophen (6, 1 nur teilweise) sind den entsprechenden Strophen des
Weihnachtsliedes des Sedulius entlehnt.

328. De sancto Hieronymo.

Ad Laudes.

1. Christe, sanctorum omnium 6. Mentem arentem irrigat,


Aeterna salus hominum, Vecordem pie mitigat,
Honor te decetDominum, Infertilem fructificat,
Qui laureas Hieronymum. Peccatorem aedificat.

2. Hie haereses climinat, 7. Lucerna patens radiat,


Errorum nubes profugat, Verbum aeternum seminat,
Dissolvens nodos reserat, Horas distinguens ordinal
Aenigmata dilucidat. Et collisos alleviat.

3. Doctrinae panem tribuit, 8. Legem, quae unguis evagat,


Laijuoum mortis diripit. Sul) una mire congregat,
Ex falso verum elicit, In libris sie nidiücat,
Scutum et arma conterit. Quod fructuose pullulat.

4. Scripturae planat aspera 0. 8t ud endo se exercitat,


Tran(}uilla pracbens foedera, Saecli curas suppeditat.
Aufert pravorum scelera Pro tine Christum ((uaeritat,
Cuncta probans per opera. Cujus dono sie rutilat.

5. Linguas dispersas aggregat, 10. Tantorum ad memoriam


Malo concordes segregat, Snmmo cananms gloriam,
Egenti manum erogat, Per cujus hie victoriam
Christo fallenti derogat. Labenlem sprevit scoriam.

Propr. Boseoducense inip. Antwerpiao s. a.

Drcves, Hynuii luediti. II. 13


— 104 -
329. De sanctü Ilieronymo.

In 2. Vesperis.

1. Fange, lingua, gloriosi 5. Inclitus interprcs verus


Doctoris praeconium, Nedum sacrae paginae,
Actis, verbo pretiosi, Fecit plura, quibus clerus
Venerantis Dominum, Fulgct cum indagine,
Et exaltent amorosi Brevis semper et sincerus
Celebrem Hieron} mum. Clara de propagine.
2. Literas, linguas, elementa 6. Lucens ardensque lucerna,
Fere novit omnium, Fecit nam, quod docuit,
Sed frequentius commenta Morum sedulus pincerna
Perorans gentilium, Universis profuit,
Caesus liquit documenta Obit docens ad superna
Amplius similium. Migrans, nulli nocuit.
3. Sese totus segregavit 7. Talis, tantus, doctor sancte,
In opus dominicum, Divis in oraculis,
Se divinae mancipavit In decessu post et ante
Legi, quaerens unicum Stupendis miraculis
Dei verbum, sie lustravit Late clares Deo dante,
Iter evangelicum. Nos emunda maculis.
4. IiToratus coeli rore 8. Hostis fremis vitiorum,
Fructum multum contulit, Fidei propagulum,
Suo legem cum labore Flagellum haereticorum,
Priscam vere transtulit, Moestis es umbraculum
Novam et eodem more Semper virgo, norma morum,
Sub latino retulit. Pede terens zabulum.
9. Sit jucunda, sit decora
Summi trino nomini
Laus perennis omni hora,
Cujus dono Domini
Tam praeclara, sie sonora
Fulget laus Hieronymi.

Propr. Boscoducense imp. Antwerpiae s. a.

330. De sancto Hieronymo.

1. Sancte doctor Hieronyme, 3. Refulsit omnis veritas


Inter doctores maxime, Cardinalisque dignitas,
Ciarens in sacris literis, Paternalis insignitas,
Refulgens flos in superis. Vitae castae sinceritas.
2. Ars ornans te rhetborica, 4. Te leo ferox quaeritat
In vita plus theorica, Sanandus atque visitat,
Damnavit Ciceronica, Salvandum se non haesitat,
Nunc salvat ars te polica. Servire tibi se litat.
- 195 —
5. Desperans, ccrne talia, 6. Sacerdos hie inungitur
Per hunc qaae sunt et qualia, Et in papam deceriiitur,
Peccata qui mortalia Sed hoc ab eo speinitur,
Laxat et venialia. Coelestibus adjungitur.
7. Da, pater, hoc neumate,
in
Jesu, cum sancto pneumate,
Ut nos doctoris precibus
Junganiur poli civibus.

Brev. Uremense imp. Coloniae 1486. — 1^4 Kefulgens nos in. — 2,4
salvet; polita. —4, 4 tibi celicat.

331. De sancto Hieronyiiio.

Ad Vesperas.

1. Proles de coelo prodiit 4. Legi, prophetae primitus


Magnificique generis, Gerit gratum obsequium,
Hieronymus dum adiit Post factus servus Domini
Superni regnum culminis. Monastico sub ordine.
2. Spoliat Romam gaudio 5. Calens sed carens febribus,
Monachosque, quos genuit, Christi aestuans amore,
Christi jungit consortio, Moiiens monet precibus
Genus superni numinis. Fratres regens cum rigore.

3. Assumptus cum apostolis 6. Deo patri sit gloria


Gaudet horreo Domini, Ejusque soli filio

In paupertatis praediis Cum spiritu paraclito


Exsultat nunc cum jubilis. In sempiterna saecula.

Ofticia ms. sacc. 15. Cod. Sangallen. 41.5. — 1, 1 Proles Deo prodiit. —
1, 2 que ergänzt. —
1,3 dum ergänzt. 2, 1 Romanos. — 2, 2 quo er- —
gänzt. — 3, 2 in horreo. —
3, 3 Paujicrtate praediis. 8, 4 Exsultent —
nunc Christo jubilis. —
4, 1 Lex et prophetae. 4, 3 Post ergänzt. — —
5, 1 Calons caret. — 5,3
Mori monet. 5, 4 cum ergänzt. — Vgl. den —
Hymnus Mone 111, 308 (Nr. 932), an welchen der vorliegende nicht selten
anspielt.

382. In Elevaiione s. Uiltnulis.

Ad Vesp. et Land.

1. Hortus ecclesiae fragrans deliciis,


Florem nmnditiae praesignans liliis,
Odorem gratiac fudit in Laetiis,
Ililtrudem Christo foederans.
2. Quae claris clarior orta natalibus,
Formam formosior excessit nioribus
Fortemque fortior vicit virtutibus,
Hostem in Deo superans.
13
196

3. Sprctisquc nuptiis ducis Burguiidiae,


Vacans jejuniis et parsiinoniae
Abdit se Laetiis, grandis laetitiae
Causa futura posteris.
4. Jam sponsi sedula castis amplexibus
Coiifert ad oscula se votis omnibus,
Ut fumi virgula ex aromatibus
Odorem spirat superis,
5. A mundi vitiis mundans nos expia
Patremque üliis, mater, concilia,
Et tecum gaudiis in coeli curia
Nos jungat vera Caritas.
6. Patri et filio sanctoque flamini
Psallat haec concio devota virgini,
Cujus praesidio nos trino numini
Apponat una trinitas.

Wonderlyk Leven van de h. Maghet Hiltiudis. Tot Loven 1770. p. 38.


Der Hymnus erscheint als ein alter, weshalb er hier mitgeteilt ist.

333. In Elevatione s. Hiltnidis.

Ad Nocturnum.
1. Sanctarum mentes virginum 4 . Vivendo solitarie
Confortas, auctor luminum, Meretur regnum gloriae,
Sibique reddit placitum Vitam claudens feliciter
Sanctae Hiltrudis meritum. Vita vivit perenniter.
2. Quae, ne quid agat temere, 5 . Dens donis interminis
Christo disponit nubere, Donavit fidem virginis,
Praeventa Christi gratia Cujus quae sint insignia,
Mundana fugit gaudia. Signa fantur sequentia.
3. Procos spernit, lasciviae 6 . In ipsius memoria
Non cedit, parsimoniae Sit trinitati gloria,
Studet Christi discipula, Patri, nato, paraclito,
Brevi reclusa cellula. Divinae dextrae digito.
Wonderlyk Leven van de h. Maghet Hiltrudis. Tot Loven 1770. n 39.

334. De sancto Hippolyto.

1. Chorus novae Jerusalem 3. Sed tempestate praevia


Promat Christum laudabilem Cacsus, tractus per devia,
Pro martyris memoria Probatus passionibus,
Hippolytique gloria. Effectus martyr inclitus.
2. Qui divino suffragio 4. Valerianum, Decium
Ereptus e naufragio Sprevit, omne supplicium
Per hortulum ecclesiae Contempsit propter Dominum,
Ad portum venit gloriae. Qui est et salus omnium.
197

5. Cujus tota familia 6. Quorum nos, Christe, precibus


Cum nutrice Concordia Culparum munda faecibus
Per martyrii supplicia Et transfer nos ad gaudia,
Intrant cum palma gaudia. Ubi rcgnas per saecula.

imp. Augustae 1495. A. - Jirev. Pataviense imp, Veiie-


iirev. Pataviensc;
tiis 1508. ß. —
Pataviense imp. Venetiis 1515. C.
lircv. 1 3 martyriis — ,

ABC, memoria ergänzt. —


2,2 Exhortans naufragio ABC. 3,4 Effectus —
est AHO. —
4, 2 Sprevitque omne C, sprevit omneque UC. 6, 3 nos —
fehlt ABC.

335. De sancto Huberte.

Ad Vesperas.

1. Laudis hymnus decantetur 4. Plebi suae praedicavit


Cliristo regi gloriae, Spem supernae gloriae.
Ei nostrae praesentetur Quam Dominus praeparavit
Organum melodiae, Haeredibus gratiae,
Quem Hubertus intuetur Sic subditos informavit
Revelata facie. Verbo sapicntiae.

2. Saecli pompam abdicavit 5. Hunc patronum extollamus


Lamberti consilio, Per laudum praeconia,
Se divino mancipavit Ei grata studeamus
Hubertus obsequio Otferre servitia,
Ac in Christi vigilavit Ut adesse sentiamus
Sedulus officio. Sua nobis praemia.
3. Post Lamberti martyrium, 6. Deo patri sit potestas,
Praeclari pontificis Filio prudentia,
Insignitur per Scrgium Coaequalis sit majestas
Infulis magnificis Paraclito gratia,
Fitque pastor Tongrensium Qui confortet mentes maestas
Jussibus angelicis. Perenni laetitia.

Brev. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Semin. Leodien. 6 2 A. Brev. M —


ms. saec. 14. Cod. Dusseldorpin. C 60. B. —
Brov. ms. Tremoniense saec. 15.
Cod. Darmstadien. 869. C. —
Antiph. ms. Franciscanum saec. 16 Cod.
Bruxcllen. 6438. I). -1,1
Hymnus laudis AD. —
2, 3 divino dcdicavit
B. —
4, 5 infamavit A. —
6, 5 Qui consortes A. —
Mel. Panjje lingua D.

33G. De saiicto lluberto.

Ad Landes
1. Novum mclos docantcmus 9 Militare concupivit
In Iluberti nomine, In adolescentia.
Votum mentis ordinemus Jugum Cliristi post subivit
Cum vocali carmine, iSprota niundi gloria,
Ut condigne resonenms Hunc Lanibertus erudivit
Sub hoc moderamine. Morali scientia.
- 198 —
3. Ut Lambcrtus transmigravit 5. Huberte, übertat em
De carnis ergastulo, Morum nobis tribue,
lllum papa decoravit Corporalem sanitatem
Pastorali baculo Infirmis restitue,
Et defuncto subrogavit Orans summam majestatem
Divino miraculo. Pro nobis continue.

4. Curam rexit feliciter 6. Deo patri sit potestas,


Tungrensis ecclesiae, Filio prudcntia,
Gestans in manu jugiter Coaequalis sit majestas,
Stateram justitiae, Paraclito, gratia
Effundens cunctis largiter Qui confortat mentes maestas
Oleum clementiae. Perenni laelitia.

Krev. ras. Tungrense saec. 15. Cod. Semin. Leodien. G M 2. A. — Brev.


Leodiense imp. Lovanii 1498. B. — 1, 5 cum digne A.

337. De s. Jacobo Majore.

Ad Vesperas.

1. Grates demus et cantemus 6. Laetus istum quia Christum


Cum cordium tripudio Fatebatur crucifixum^
Nato Dei, Zebedei Resurgentem et scandentem,
Congratulanti filio. Ascendendo coelum fixum,

2. Hie implevit, ut decrevit 7. Est despectus et ejectus,


Immensa sapientia, Decollatus, interfectus,
Semen David demonstravit Fide fervens, mundum spernens,
Deifica scientia. Ergo martyr est effectus.

3. Jesum datum, nobis natum 8. Reformare nunc .dignare


Sine virili semine Nos peccatores iirmiter,
De Maria, matre pia, Serve Dei, quod in Dei
Spiritus sancti numine. Sistamus spe perenniter.

4. Scripturarurn, prophetarum, 9. Ut deflere mala vere


Pagina firmavit Deum, Valeamus jugiter,
Quod Judaei pharisaei Jesu Christe, sanctus iste
Falso clamant mortis reum. Conservet nos fideliter.

5. Exclamavit, indicavit 10. Salvet gregem, quem ad regem


Ore, corde et opere Pcrducat, ad coelestia,
Praedicando, seminando, Qui est trinus Dens unus
Divinum verbum prospere. Per infinita gaudia.

Cod. Beverin. 672. saec. 15. — „Explicit historia de sancto Jacobo,


edita Hildesem anno Domini MCC'CCVI ad festum bcati Jacobi majoris a
quodam, nomen cujus monstrat hymnus vesperalis." Vgl. Lüntzel,
Gesch. d. Diöcese und Stadt Hildesheim H, 875.
190 —
338. De saiicto Jacobo.

1. Dum poli sphaera volvitur, 4. Cujus beata dogmata


Nobis novum exoritur Per vasti orbis climata
Sidus anniversario Credendi normam ingerunt
De Jacobi martyrio. Et caritatem suggerunt.
2. Clarent festa celcbria, 5. martyr apostolice,
Per quae monstrat historia, Jubar legis catholicae,
Quali virtute praeditus Exora pro supplicibus
Apostolus Sit inclitus. Tua festa colentibus.
3. Hie decollatus hodie 6. Laus trinitati debita
Succedit thronum gloriac, Honor, potestas, gloria
Felicem bibens calicem Perenniter sit omnia
Hostem devicit pernicem. Per saeculorum saecula.

Aiitipli. ms. Calcariense saec. 16. Cod. Arch. Calcarien. A 14. A.


Brev. Trajectensc iinp. Coloniae 1517. 13.

339. De SS. Innocciitibns.

1. Vcrbum patris principium, 4. Tibi jam primum munera


Proles beata coclitus, Dependit Aethiopia,
Narrare quem nemo valet, Bethlem, Judaea patria
Dimissus terris apparens. Salemque offert xcnia.

2. Homo videris, deitas, 5. Sanguis primus dum funditur


Manens apud patrem ut eras, Natorum ipsorum st rage,
Omnipotens inspiceris Edictum regis pervolaiis
Immort alis et cerneris. Occidit infantum aijmina.
3. Tu priscis vaticiniis 6. Dicto patratur citius
Te venturum spoponderas, Herodis saeva jussio,
Ades, medendi pietas, Abstractos ab uberibus
Cun Ctorum cura vulnera. Allidit solo protinus.

7. Nos etiam sequi sempcr


Agni refert vestigia,
Quos protulit cruor saccr
Priniam praemittens liostiani.

Urvv. ms. Lunaelacensi' saec 14. (Jtnl. Palat. Viiulob. 1950 A. — Brev.
ms. Emmcrameiise saec. 14. (Jim. Monacen. 14 741, H. 1, 1 Verhi — })atris
Ali. — 2, 4 Et cerneris immortalis A. —
5, 1 »Sanguis pius A. 7, — 1 Nos
et sequi A.

340. De SS. liiiioceiitibus.

Hostis Herodes impie, INlalrum caterva personal,


Christum dum vis occidero, Collisa doHent pignora,
Pueros innocentia Vox in Rama est audita,
Coelis coronat gloria. Rachel plorans tot milia.
— 200 —
3. quam beatae lacrimae 4. Ilac prole mater inclita
Dolore martyrum cditae, Fecundatur ecclesia,
Quae non carent coelestibus Gaudet cliorus angelicus
Dantes loquelam gemitus. Crescitque suus numerus.
5. Christe, rex fortissime,
actor innocentiae,
Conjunge nos infantulis,
Qui te canunt in mortibus.

Brev. Koschildense imp. Parisiis 1517. — 1, 2 Christum Deum vis.


1, 3 Pueris. —1, 4 Coelos. —
2, 1 Fratrura. — 4, 2 Fecundetur.

341. De sancto Joacliim.

Ad Vesperas.

1. Quem terra, pontus,ae- 5. Benedicta coeli nuntio


th era Verba, Joachim, audisti,
Colunt, plebs laudat hominum, Per quem cessit confusio
Quod ad sidera
transtulit Cum sterilitate tristi.
Joachim, patrem Mariae.
2. Cui luna, sol et omnia 6. gloriosa domina,
Deserviunt, hunc creavit Laetare cum poliarchis,
Cum omni sanctimonia Quia Joachim divina
Et protulit stirpe David. Suscepit cum patriarchis.
3. Mirantur ergo saecula, 7. Tu regis alti janua
Deum ac hominem vere Fac quod nobis sit pervia.
Ex Judaea plebecula Cum filia ingenua
Joachim avum habere. Dans dona tolle devia.

4. Beata mater munere, 8. Gloria tibi, Domine,


Mariani quae angelico Qui natus es de virgine,
Fatu meruit gignere Avi tui precamine
Joacliim, viro coelico. Salva nos in examine.
Officia SS. Anna, Joachim, Joseph, imp. s. 1. et a. (Hain 8748). 1, 2 —
Colunt omnis plebs; lies laudat varie? Es fehlt nämlich sonst 1, 4 der
Reim. — 2, 2 creavit hunc. —
2, 3 Cum ergänzt 2, 4 de stirpe. —
4, 4 —
Ex Joachim. — 6, 3 Quod Joachim. —
8, 4 in mortis exaraine. Alle —
Anfangszeilen der Strophen sind dem marianischen Hymnus gleichen An-
fangs entlehnt; dadurch wird dies Lied für die Textkritik jenes von Belang.

342. De sancto Juacliiiii.

Ad Nocturnum.
1, Gaude visceribus, mater, muneribus
Joachim referta, solvens vota certa,
Expurget piae mentis
Corde natus ex parentis.
— 201 —
2. Cujus magnifica gesta deifica
Plebs canit sanctorum, clerus, miserorum

Tuba colat ordine
A solis ortus cardine.
3. Quae virgo peperit, Mariam comperit
Joachim se natam, juste educatam,
Quam cupivit intime
Lucis Creator optime.
4. Felix multiplici pater magnifici
Ex fructu germinis sterilis seminis
Pellis voto pistico
Ex more docti mystico.
5. Te nunc suppliciter orat et jugiter
Plebs, Joachim sancte, te Deum precante
Nostra cessent sedula
Nox, tenebrae et nubila.

6. Sanctis obtineas per vitae lineas


Jungi coeli aede, Joachim, quem in sede
Locavit post somnium
Deus Creator omnium.
7. Praesta, pater summe, fili architecte,
Spiritus hagie, cum patre Mariae
Frui nos victoiia
Aeterna coeli gloria.
SS. Annae, Joachim, Joseph, imp. s. I. et a.
Offic. 1, 3 Ut expurget. — —
3, 1Maria. —
3, 3 concupivit. —
5, 2 Ut te Deum pro uohis precante. —
6, 1 tuae lineas. —
6, 2 Et junge. —
7, 1 pater summi filii; lies pater
recte ? —
7,3 nos ergänzt. —
7,4 In aeterna.

343. De saiicto Joachim.

Ad Landes.

1. Coeli cives, adplaudito 4. Hunc post mundi pericula


Et vos, trat res, concinite, Coeli suscepit curia,
Sancti Joachim solenniia Quem avum Dei tilius
Solis reduxit orbita. Suum salutavit Dominus.
2. Huic ergo psalmi resonent, 5. Conemur totis viribus,
Huic loctiones concrepent. Jungamus preces precibus,
Et hynniorum dulcisona Ut sancti Joachim meritis
Multiplicentur carmina. Coeli fruamur gaudiis.

3. Quod lingua foris personat, 6. Tanto patrono supplicet,


Intus affectus sentiat. Quis([uis juvari indiget,
Nee imitari pigeat, Ei(iue jubilet cantica
Quod mens laudare adprobat. Per quadra mundi climata.
— 202 —
7. Vita vivit foliciter 8. Deo patri sit gloria
Cum filia Christifera, Ejusque soll filio

Cum qua degustat dulciter Cum spiritu paraclito


Aeterno vitae gaudia. In sempiterna saecula.

Offic. SS. Annae, Joachim, Joseph, imp. s. 1. et a. 2, 1 ergo fehlt, —


ergänzt nacli Daniel IV, 280 aus dem Augustinushymnus gleichen Anfangs,

von dem Str. 1 5 des vorliegenden eine Bearbeitmig ist. Das Original
liest 2, 1 sq. Hinc ergo, II ine lectiones. —
4, 4 Lies salutat? G, 3 Lies: —
Ei jubilet?

344. In Conceptione s. Johaiinis B.

1. Hymnum novum concinamus 5. Qui diffidens veritatis


Per mentale gaudium Signum poscit precibus,
Et Johannis recolamus Et accepit mutitatis ;

Conceptum mirificum, Rite factis omnibus


Quem ut recte cognoscamus, Foris exit, fatigatis
Docet evangelium. Innuit cum manibus.
2. Zacharias ex Abia 6. Plebs exspectans intellexit,
Traxerat originem, Quod secreta viderit,
Hie sacerdos erat quia, Post ad domum dum perrexit,
Sanctam duxit conjugem Tunc eflfeta concipit,
Ex Aaron stirpe dia, Quae plus Deo cor porrexit,
Quam habebat sterilem. Gaudens grates reddidit.
3. Hie cum magno festo die 7. Quam semestrem visitavit
Functus sacerdotio Virgo Deo gravida,
Templum introisset pie, Tunc Johannes exsultavit
Deum sacrificio Matris inter viscera,
Ut placaret et Judaeae Qualis erit, reseravit,
Fieret remissio; Quantus natus, gratia.

4. Tunc incensi videt hora 8. Laus et lionor trinitati


Stare stantem angelum : Sanctae sit et gloria,
Exaudiris sine mora, Quae nos salvans in beati
Qui solatur tremulum, Johannis memoria,
Uxor tua, non ignora, Nobis det, ut sibi grati
Tibi gignet filium. Laetemur in patria.

Hymn. ms. Campensis anni 1462. Cod. Darmstadien. 521.. — 4,5 non
ignara. — 8, 5 Nobis ergänzt.

345. In Decollatiöne s. Johannis B.

Ad Vesperas.

1. Spiritus sancti Organum 2. Dilectus ergo Domini


Johannes est dulcissimum, Est templum sancti spiritus,
Quo soli Deo vivere Non laesus uUo vitio,

Novit ipsius vivere. Sed vere liber in Christo.


— 203 —
3. Ut virgo sine macula, 4. Praestet hoc pateromnium
Martyr clarus cum Corona, Per suum unigenitum,
Fers fiores virgo Candidas Per almum quoque spiritum
Et ut martyr purpureas. Dans angelorum gaudium.
Antiph. ins. Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maguntii). 138. — 3, 1
Virgo sine macula.

340. In Decollatione s. Johannis ß.

Ad Nocturnum.

1. Fulgens lucerna martyrum 8. Ut donet Deus spernere


Sidiisque coeli aureum, Mundum cum suo principe
Te speramus praecipuum Et post tempus volubile
Placatorem apud Deum. Nos cum Christo resurgere.
2. Nominis tui gloriam 4. Praestet hoc pater omnium
Canentes cordc inclitam Per suum unigenitum,
Tu funde preces, quaesumus, Per almum quoque spiritum,
Pro nobis, martyr, propitius. Dans angelorum gaudium.
Antij)h. ms. Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maguntin. 138. 3, 4 —
Lies martyr promptius? —
Ist als divisio des vorhergehenden Hymnus be-
zeichnet.

347. In Decollatione s. Johannis H.

Ad Tertiam.

1. Johannes, martyr Domini, 5. Qui tam clarus Dei laude


Gabrielis archangeli Pro Herodiadis fraude,
Voce patri promittitur Pro castitatis tenore
Et matri diu sterili. DecoUatur in carcere.
2. Nomen cujus et meritum 6. Fulgens lucerna martyrum
Dcclaratur per angelum, Sidusque coeli aureum,
Nam patri cloquium
dat Te speranms praecipuum
Natus et multis gaudium. Placatorem apud Deum.
3. Christi testimonium ! 7. Festa tui martyrii
Intcr natos muliorum Colentes placare sibi
Nemo Johanne altior, Ducensque per victoriam
Nam prophctis sublimior. Resurgentis ad gloriam.
4. Johannes major homine, 8. Gloria tibi, Domine,
Compar angelis uticjue, Qui sublimasti hodie
Virginitatis speculum Johannen! coeli civibus,
Ac trinitatis medius. Nos illis junge, quaesumus.
Antiph. ms. Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maguntin. 138. A.
Diurn. ms. Veteris Monasterii saec. 14. Cod. Matruntiu. II. 342. B.
Mel Deus tuorum militum.
:
204

348. lii Decollutiuite s. .Juhaiiiiis ß.

Ad Completorium.

1 Baptistae Christi merita 5. Sed pro zelo veritatis


Pangamus laude debita, A ministris falsitatis
Agnum placans iiobis prece, Condemnatur in carcere,
Quem demonstravit indice. Quem solatur rex gloriae.

2. Motus non arundinei 6. Quem rex Herodes occidit,


De te esse fatur plebi, Felix in aeternum vivit,
Sed perfeccum ac stabilem, Occumbit temporaliter,
Ducentem vitam caelibem. Vivit perpetualiter.

3. Spernens mundi delicias 7. Ejus nos festi gaudig,


Et fallaces divitias, Digne colamus annua,
Vivens sine doli feile, Quo praecursorem proprium
Contentus locustis, melle. Ad vitae vexit gaudium.
4. Hie vocatur Nazarenus 8. Gloria tibi, Domine,
Et Christi gratia plenus Qui sublimasti hodie
Praeparat Deo semitam Johannem coeli civibus,
Et suasit poenitentiam. Nos illis junge, quaesumus.

Antiph. ms. Veteris Monasterii saec. 15. Cod. Maguntin. 138. A.


Diiini. ms. Veteris Monasterii saec. 14. Cod. Maguntin. II 342. B.
Mel. Aeterni patris unice.
:

349. In Decollatione s. Joliannis ß.

1. Sancta [haec] congregatio 4. Zelo legis dum sceleris


Johannis instat laudibus, Herodem vutt arguere
Cujus nunc decollatio Divini praeco foederis,
Commendatur tidelibus. Recluditur in carcere.

2. Afticitur inedia 5. Hie pugnans hoc in stadio


Corpus sacrum, non horruit Triumphi cum victoria,
Carnis afflictae taedia, Maligni caesus gladio
Dum in deserto latuit. Coeli potitur gloria.

3. Vitae consors angelicae 6. Laus, honor et imperium


Melle, locustis pascitur, Deo Sit aeternaliter,
Sumens potum de latice Qui suos per martyrium
Pilis cameli tegitur. Coronat multipliciter.

Brev. ms. Constantiense saec. 15. Cod. Eremiten. 80. 1,1 Sancta —
congregatio; lies Sacrata? —
1, 4 a fidelibus. —
Dieser Hymnus steht aus
eben dieser Hs. bei Morel Nr. 226, aber mit so vielen stillschweigenden
Korrekturen und Irrtümern, dafs ich ihn wiederhole. In der Hs. hängt der
folgende Hymnus mit diesem zusammen.
205 —
350. In Decollatione s. Joliannis B.

1. Gaude, tidelis concio, 3. Saltantis ad instantiam


In te tractäns magnalia Puellae justus caeditur,
Baptistae de supplicio, Virtutis ob constantiam
Quae recolit ecclesia. Sanguis sacratus funditur.
2. Verbi divini facula, i. Ejus Caput ad epulas
Lucens, ardens prae oninibus, Delatum datur feminae,
Saeva datur ad vincula Qui nunc inter coelicolas
Pornis ab infamibus. Laudis praet'ulget lumine.
5. Laus, hoiior et Imperium
Deo sit aeternaliter,
Qui suos per martyrium
Coronat multipliciter.
Brev. ms. Constautiense saec. 15. C/od, Eremiten. 80. 2, 4 Pernis —
ab infantia H.s; Morel 1. c. Perinde ab iiifantia. Dafs der Vers korrupt ist,
beweist das Fehlen einer Silbe, des Keimes und des Sinnes. Beiden letztern
Mäiig'eln wird aboceholfen, wenn wir lesen, wie im Text. Es bleibt dann nur
Mangel an einer Silbe, der wegfiele, wenn f^elesen wuirde pornia oder auch
porniae. Es entstünde indes dadurch ein Hiatus, von dem der Hymnus sonst
kein Beispiel bietet.

351. De s. Johanne Clirysostoniü.

1. Quem terra, pontus, 5. Benedicta cocli nuntio


aethera ,
Antiochena genito
Alta polorum sidera Johanne stirpe nobili,
Colunt, pavent ut Dominum, Exortu admirabili.
Coelo pegit Chrysostomum. 6. gloriosa domina.
2. Cui luna, sol et omnia Constantini per omnia
Subjecta transitoria Fuisti urbs egregia
Jolianni sunt ut scoria, Pastoris in praeseutia.
Dum jubilat in gloria. 7. Quod Eva tristis ab-
8 M i u r ergo s a e c u 1 a
r an t ,
stulit ,

Quod Johannes in specula Bonum Joliannes contulit,


Poli innixus stadio Augustae qui invidia
Magno potitur bravio. De sede pulsus propria.
4. Beata matcr munerc 8. Tu rcgis al t i jan ua
Ecclesia, quae dogmate Fac miseris sit patula,
Joliannis ciares, glosulis, Te deprecamur hodie,
Commontorum oi)Usculis. Piaesul Johannes inclite.

9. Gloria tibi , D m i n c ,

Deus in trino nomine,


Qui Joliannis precaminc
Nos salves in examine. .

Hrev, ms. Curicnse saec. 15. Cod. Arch. Sanjrallcn. Fabarien. IX. —
8, 1 alti o-euua. —
^'ere:l. das weiter oben zu Xr. 341 Bemerkte.
- 206

352. De s. Johanne Evangelista.

Ad Laudes.

1. Magills ecclesiae laudibus omni


Nunc et perpetuo rite colende,
Nostrae suscipias, sancte Johannes,
Dignanter, petimus, munia vocis.

2. Christus, virgineae filius aulae,


Temet prae sociis, inclite caelebs,
Fovet pro merito virginitatis,
Cui matrem voluit credere castam.

3. Te Clemens etiam pectus in almum


Acclinem satiat fönte perenni,
Verbum se genltum quo patre dlscens,
Hoc natis hominum pandere posses,
4. Nunc autem facie cernere gaudens,
Quod dudum poteras promere voce,
Nostris multimodis, alme, querelis
Orans pro miseris compatiaris.

5. Sit laus ingenito, gloria nato


Atque spiritui jubila sanCto,
Qui coelum moderans trinus et unus,
Dignetur visere arva Johannes.

Brev. ms. Sangallense saec. 11. Cod. Sangallen. 413. 3, 1 pectus in al-
vum. — 5, 4 Lies Johannis?

353. De s. Johanne Evangelista.

1. Gignens per evangelium 3. Unice amans unicam


Deo turbas üdelium Christus ei dat dominam,
Johannes Dei gratia Super quam nil amaverat,
L)et tristibus solatia. Huic matrem commendaverat.

2. Cui Christus Privilegium 4. Suscepit dilectissimam


Dat amoris egregium, llic virgo virginissimam,
Quod virginem matrem ipsi, Ut fu
Ipsum dat natum virgini.

Psalt. ras. Turicense saec.


13. Cod. Civit. Turicen. C 155. 1, 4 tris- —
tis. — 2 ei erg-änzt.
3, —
3. 3 nihil. —
4,3 Das Weitere fehlt. Dem —
Hymnus geht ohne Absatz vorher das Lied: Fit porta Christi pervia; vor
beiden steht die Rubrik Incipit cursus Beatae Mariae Virginis et 8. Johannis
:

Evangelistae.
— 207 —
354. De s. Johanne Evangelista.

Ad Vesperas.

1. Gaude, coelestis curia, 4. Recubuit in pectorc


Tanta lucerna inclita, Coelesti hausto nectare,
Et tu, mater ecclesia, Amplectitur divinitus
Johunnis promens gloriam. Ut Christi aniantissimus.

2. Qui spernens mundi gaudia, 5. Virgo electus Domini


Sequens Christi vestigia, A Christo datur virgini,
Evangelista maximus Ut aller esset tilius
Exsistens et apostolus. Post ipsum dilectissimus.
3. Florebat in virtutibus 6. Gloria tibi, Domine,

Ut lucifcr clarissimus, Qui natus es de virgine,


Quem diligens prae omnibus Cum patre et sancto spiritu
Aeterni patris tilius. In sempiterna saecula.

Diurn. ms. Constantieii. saec. 14. Cod. Turicen. Rhenov. CXXXIII.

355. De s. Johanne Evangelista.

1. Novo psallendi jubilo 3. Miraculis refloruit


Hynmum canamus Domino, Virtutibusquc claiuit,
Qui Johannen!, vas gratiae, Sanctitate magnificus,
Cunctae dedit ccclesiae. Homo totus deiticus.

2. Verbis iste duhütluis, 4. Hujus prece, Jesu pie,


Errores fugat haeresis Chorum nostrum consocia
In montibusque hominum Choris coelestis curiae,
Fudit lumen salviticum. Ubi jugis melodia.
Festorum conipositorum ecclesiae coli egiatae Sancti Joaniiis apostoli et
evangclistae Biiscodiicis pars hiemalis imp. s. 1. et a.

356. in Reversione s. Johannis ah exilio.

Ad Vesperas.

1. Sacra nobis solemnitas 4. Quod clausuni erat homini,


Nova reduxit gaudia, Johanni sane patuit,
Levet recens jucunditas Dum supra pectus Domiui
Vetusti Actus taedia. Hora coenae recubuit.
2. Cordis et carnis puritas 5. Virgo matris et virginis
Concurrant festo virginis, Custüs mundus eligitur,
Cujus insignis dignitas Et supra metram hominis
Sensu Signatur nominis. Ejus honor extollitur.

3 Joliannes, Dci gratia, 6. Hujus suffultos meritis


Dei ditatus munere, Mariae prece praevia
Deitatis mysteria Deletis Christus debitis
Dignus fuit disserere. Nos ducat ad coelestia.
— 208 —
7. Praesta, pater, per tiliuni

Pacis aeteniae gaudium,


Praesta per almum spiritum
Ad vitam nobis reditum.

Antiph. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Tungren. IV. A. Antiph. ms. —
Franciscau. saec. 16. Cod. Bruxellen. 6433. B. —
Proprium Boscoducense
imp. s. 1. et a. C. —
2, 2 Occurrit C. —
3, 4 fuit discernere C. 4, 1 erat —
domini A.

357. In Reversione s. Johannis.

Ad Laude s.

1. Magno salutis gaudio 4. Per quod coelos reseravit,


Exsultet plebs tidelium, Cui Deus revelavit
Quae Zebedaei filio Secreta, quae ediscere
Laudum promit praeconium. Nulli licet vel dicere.

2. Beatus hie apostolus, 5. Hujus nos, Christe, precibus


Secreti Dei sedulus, A mortis solve nexibus
Quod dum rimatur quaerere, Donando indulgentiam
Jesu cubat sub pectore. Et peccatorum veniam.
3. De cujus fontis flumine 6. Praesta, pater, per filiura

Illud hausit mirifice, Pacis aeternae gaudium,


Scribendo evangelium, Praesta per almum spiritum
Quo verbi dat principium. Ad vitam nobis reditum.

Antiph. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Tungren. IV. A. Antiph. ms. —
Franciscan. saec. 16. Cod. Bruxellen. 6433. B. —
Proprium Boscoducense
imp. s. 1. et a. C.

358. De sancto Joseph.

1. Exsultet aula coelica, 3. Surge, accipe puerum


Laetetur mundi machina, Et matrem ejus clanculum
Dum refert solis orbita Et cum ipso Emmanuel
Joseph Sacra solemnia. Ad terram perge Israel.

2. Cui Herode mortuo, 4. Qui consurrexit citius,


Ecce, apparet illico Pergit, quo dixit angelus,
In somnis verbis angelus Quia quaerentes puerum
Ipsum praemonens dulcibus. Jam intraverunt Erebum.

5. Hujus a culpae nexibus


Eruat piis precibus,
Qui pro tonantis gloria
Ejus canimus hymnia.

Hymn. ms. Campensis anni 1462. Cod. Darmstadien. 521.


209 —
359. De sancto Joseph.

1. Joseph, confessor inclite, 4. Adesse tuis famulis


Custos Mariae doniinae, Dignare dux amabilis,
Adesto noslris prccibus, Sentiant nostra pectora
Quas pie tibi fundiinus. Tua semper juvamina.
2. gloriose bajule 5. faber beatissime,
Conditoris orbis terrae, Nobis benigne succurre
Ut digne demus cantica, Nosque supplices respice,
Nostra disrumpc crimina. Vota servorum suscipe.
3. custos matris Domini, 6. Praesta, pater ingenite,
Devotos tuo iioniini, Jesu, cum sancto flaraine,
Joseph alme, per aspera Ut Joseph almi precibus
Salva semper et prospera. Jungamur in coelestibus.
Hymn. ins. Campensis auni 1462. Cod. Darmstadien. 521.

3G0. De sancto Joseph.


In 1. Vesperis.

1. Scriptores evangelici 5. quam altum consilium,


Narrant^ quod generatio Absconsus Christus venerat,
Christi, rectoris coelici, Plebs putat fabri tilium
Sic erat ab initio: Hunc, quem virgo pepererat.
2. Ex Abraham progenie 6. Sic per successum temporum
Patrum genus describitur Crescit honesta castitas,
Et per David ex semine Absque contactu corporum
Ad Joseph usque ducitur. Christum parit virginitas.
3. Quam magna commendatio 7. Custos Mariae virginis,
Viri justi cognoscitur, sancte Joseph, propera,
Carnalis nam successio In nobis rore Üaminis
Patrum post Imnc concluditur, Aestum carnis refrigera.
4. Divinum per oraculum 8. Gloria tibi; Domine,
Senex accepit virginem, Qui natus es de virgine,
Intacta per mysterium Nos cum tuo nutricio
Deum concepit hominem. Fac frui codi gaudio.
ms. lirigittin. saec. 15.
Diiirn. Cod. Coloniun. U2. (Handschriftliche
Znsätze /umOinrn. Colonion. imp. 1. (>t a.] A. lirev. Otlünonse imp. —
Lnbecac. 147U. H. —
Hrov. Strognonst imj). Ilohniae 1495. C. Brev. —
Lundense imj). Parisiis 1517. D.

361. De sancto Joseph.


Ad Nocturnum.

Joseph fert mentem stupidam 2. Cui angelus a})paruit


Fugae parans praesidium, Et remsacram exposuit.
Dum videt sponsam gravidam Dicens : puellae servias
Ignoratquc mysterium. Intactanuiuo custoclins.
Dreves, llynini luediti. 11. U
210 —
3. Cujus te pudicitiae 6. Regalis quoque djgnitas
Testern Deus efficiat, Rectc Joseph adscribitur,
Congratulare gnitiae, Qui virginem per semitas
Nam salvatorem pariat. Associat, quo graditur.
4. Fidelis et obediens 7. Regale sacerdotium
In Bethlehem dum properat, Tenentes ex officio,
Professionem faciens Per castitatis lilium
Jpsam secum detulerat. Ite Joseph vestigio.

5. Sacerdotis signaculum 8. Paranymphi ecclesiae,


Viro sancto conceditur, Parvulorum nutricii,
Post virginem nam parvulum Attendatis custodiae
Primus tractat, dum nascitur. Commissi ministerii.

9. Gloria tibi, Domine.

Brev. Othinense imp. Lubecae 1479. A. —


Brev. Strengneuse imp. Hol-
niiae 1495. B.— Brev. Lundense imp. Parisiis 1517. C. 1, 2 Fugae —
pavens AC.

362. De sancto Joseph.

Ad Laudes.

1. Mariae cur conjugio 4. Ut haec viri solatium


Viri juncta describitur, Haberet, ubi pergeret,
Causarum trium ratio Et ad sponsae obsequium
A sanctis ad hoc traditur: Promptus se sponsum faceret.
2. Christus venit absconditus, 5. Quem angelus edocuit,
Ut Satanam deciperet, Divo monstrans oraculo,
Et sie partus incognitus Quocunque ire debuit
Virginis rite fieret. Cum matre vel cum parvulo.
3. Ut plebis ab infamia 6. Qui monitis obediens
Mater regis eximia Fit testis fidelissimus,
Servetur eo melius, Ad laborandum patiens
Fit Joseph ejus socius. Obsequio promptissimus.
7. Gloria tibi, Domine.

Diurn. ms. Brigittin. saec. 15. Cod. Colonien 92. A. — Brev. Othinense
im]).Lubecae 1479. —
Brev. Strengnense imp. Hohniae 1495. C. —
Brev.
Lundense imp. Parisiis 1517. D.

863. De sancto Joseph.

Ad Vesperas.

1. Iste confessor, patriarcha magnus.


De domo David generosus haeres,
Digous auctoris hominum vocari
Est pater almus.
— 211 —
2. Qui manens justus, placidus supernis,
Regis actorni fuit almac matris
Sponsus et custos Mariae, pro nobis
Cuncta regentis.
3. Ad sacrum sponsae tlialamum Mariae
Virgo permansit decorans cubilc
Atque per votum decoravit aulam
Virginitatis.

4. Unde Bethlehem pariente sponsa


Vidit, agnovit Dominum jacentem,
Quem adoravit hominem Deumque
Cuncta levantem.
5. Sit Salus Christo, decus et potestas,
Patris aeterni genito perenni,
Qui pro humani generis salute
Est homo factus.
Antiph. ms. Plagense s. n. saec. 16. — Mel: Iste confessor.

364. De sancto Joseph.


Ad Matutinum.

1. Veni Joseph, pater patrum, 2. Non ex semine


virili
Ostende partum virginis, Tuo, sed sponsa virgine
Natum patri coaeternum, Verbum I)ei factum caro
Speculum divinitatis. Venit de thalamo tuo.
3. Christo nato sit gloria
Dei patris et virginis
Sub patre Joseph in terra
De dono spiritus sancti.
Antiph. ins. Plagen, s. n. saec. 16.

865- De saneto .losoph.

1. Iste nutritor Domini sacratus,


Festa plebs cujus celebrat per orbem,
llodic lactus meruit secreta
Scandere coeli.

2. Qui pius, prudens, humilis, pudicus,


Sobrius, castus fuit et quietus,
Vita dum praesens vegetavit ejus
Corporis artus.
3. Angelus Dei aparens in somnis
Joseph et dicens Fuge in Aegyptum
:

Matremquo tollens una cum tilio,


Dum dicam tibi.
— 212 —
4. Casti parentes, nobis praedilecti,
Tenebras petunt angelo ductore,
Et illic inanent obitum adusque
Regis Herodis.
5. Ad sacrum cujus tumulum frequenter
INIembra languentum modo sanitati,
Quolibet morbo fuerint gravata,
Restituuntur.
6. Unde nunc noster chorus in honorem
Ipsius hymnum canit hunc libenter,
Ut piis ejus meritis juvemur
Omne per aevum.
7. Sit Salus decus atque virtus,
illi,

Qui supra residens cacumen,


coeli
Totius mundi machinam gubernat
Trinus et unus.

Brev. ms. S. Georgii Prägen, saec. 14. Cod. Prägen. VIII E 1. add.
saec. 17. — 4, 4 Regis erglänzt. — 7, 4 Ternus Jesu redemptor.

366. De sancto