You are on page 1of 16

O Provisional

Xornal de Información Xeral do Instituto de Educación Secundaria "María Sarmiento"


Ano XIII. Número 35 Viveiro 7 abril 2006

Despois da realización de dúas auditorías


PREMIO NACIONAL ÁS MELLORES internas durante este mesmo ano, a
PRÁCTICAS EDUCATIVAS
CURSO 2003-04 certificadora AENOR vén de realizar a

REVISIÓN TOTAL DO SISTEMA


DE XESTIÓN DA CALIDADE

- 2006 -
Manuel
Lugrís Freire
(Sada, 1863 - A Coruña, 1940)

- Momento da auditoría de revisión, o día 13 de marzo - Manuel Lugrís Freire foi un deses homes
dos que tan necesitada está a cultura
As auditorías internas, preceptivas certificación durante outros tres anos.
galega hoxe, cunha capacidade de traballo
para poder optar ou continuar coa certifi- Do mesmo xeito outros centros da
cación ISO9001/2000, realizáronse os Comunidade están inmersos en tan grande que semellaba ter o don da
días 8, 14 e 15 de febreiro; no primeiro auditorías internas, visitas preparatorias ubicuidade. El non sabía de ausenzas nin
caso o alcance foi parcial perseguíndose e renovacións, caso do CEIP "Virxe do de renuncias e, desde finais do século
como obxectivo principal a formación de Carme" de Burela e CEIP "A Fraga" de XIX e durante todo o primeiro terzo do
novos auditores e a familirización dos As Pontes que proximamente lograrán XX, acudiu puntual ás súas citas coa
novos profesores co sistema de a certificación por primeira vez. cultura galega: fundou o primeiro xornal
calidade implantado. Nos seguintes días de América redactado en galego cando
ampliouse a acción aos restantes pro- estaba emigrado en Cuba; implicouse nas
cesos que se xestionan no centro, con loitas agraristas de comezos do XX
especial énfase nos que teñen relación SUMARIO: cofundando o sindicato agrario Solidari-
directa co ensino-aprendizaxe. -O IES María Sarmiento participa dad Gallega; estivo presente na constitu-
Dado que a primeira certificación data
no Programa PISA 2006 ción da primeira Irmandade da Fala na
de 2003, tocaba agora a súa renovación
total, aínda que cada ano se fixo un -A Festa do San Xoán Bosco Coruña en 1916; realizou a primeira
seguimento externo e se propuxeron -Como se vive a Lei antitabaco gramática escrita en lingua galega, a
accións correctivas; por iso, a empresa -Algoritmo Gramática do idioma galego, no ano
certificadora AENOR, coa cal ten suscri- -A Biblioteca Escolar e a CDU 1922; participou na redacción do
to convenio a Dirección Xeral de Forma- -O Bruxo do Pozo anteproxecto do Estatuto de Autonomía
ción Profesional e Ensinanzas Especia- no 1932; presidiu a Real Academia
-Otis Spann
is, desprazou ata o IES María Sarmiento Galega nos anos trinta, da que fora
a auditora Sonia Ruíz Varga que duran-
-Entregado o premio do INEGA
cofundador; e aínda tivo tempo para
te os días 14, 15 e 16 de marzo verificaou ao Departamento de Tecnoloxía escribir teatro (A ponte, Minias,
de novo o estado e evolución do plan de -Campaña de vacinacion contra a Mareiras, Esclavitú...) , poesía
mellora continua, propoñendo a conti- meninxite (Ardencias), narrativa e ensaio.
nuación do noso centro coa devandita
Páxina 2 O Provisional 7 abril 2006

EDITORIAL Os xubilados celebraron o


San Xoán Bosco
Acabamos de pasar unha nova auditoría externa que
nos vai supoñer renovar por outros tres anos a certifica-
ción de calidade ISO 9001:2000, o que significa un
estándar de calidade importante. Por iso nos caracteriza-
mos. Agora xa non temos necesidade de informar aos
alumnos e ás familias do que significa un sistema de
calidade; xa coñecen de sobra o que significa o noso
sistema de mellora continua e intentan acceder aos nosos
servicios de ensinanza que non se basean en proclamas
senón en feitos, nivel dos profesores, igualdade de crite-
rios, información de cómo se avalían os coñecementos,
en darlle a cada quen a nota que se merece, e non discri-
minar a ninguén.
Tamén significa ter medios á disposición de alumnos e
de profesores, ensinarlles como se move hoxe a infor- O persoal xubilado do IES María Sarmiento celebrou o 31 de
mación e o coñecemento. xaneiro, cunha misa e xantar no Val de Naseiro, o patrono San
Pensamos en educalos para a vida, e na ESO, pasa- Xoán Bosco, mentres que para os "activos" foi día lectivo normal ao
mos unha gran cantidade de horas solucionando proble- unificarse este curso tódalas festividades dos di-ferentes niveis
mas dos alumnos. Porque os alumnos que non teñen pro- educativos no "Día do ensino" (31 de outubro).
Na foto aparecen, de esquerda a dereita, José Ramos
blemas, case se pode dicir que, aprenden sós. Fernández, Amado Aguiar Aguiar, Isabel Cruz Chaves, Ramón
Este ano fomos escollidos para participar no programa Barro Gómez, Enique Pérez García, Olga Rúa Trigo, José Veiga
PISA da OCDE, será un espello no que nos veremos Candia, Ángel Rodríguez Vázquez, Modesto Prieto Chao, Pedro
para logo poder debater e aplicar os cambios necesarios. Álvarez expósito, Generoso Martínez Míguez, Emilio Casariego
carbalés, Andrés García Vázquez e Armando Chao Batán.
Comprobaremos, a nivel de todo o país, se sabemos
preparar aos alumnos para a vida que é o dato que busca
este informe. O sistema educativo está pensado para que
os alumnos da ESO aprendan un montón de conceptos O Provisional
para pasar a outro nivel educativo e iso fai que fracasen Rúa: Misericordia, 58 * 27850 - VIVEIRO (Lugo)
Teléf.: 982.56.04.49 - Fax: 982.56.23.06 Móbil: 606.54.11.55
moitos deles, o que supón un fallo imperdoable nun sis- E-mail: ies.maria.sarmiento@edu.xunta.es
tema público de ensinanza que debe de estar ao servizo http://www.iesmariasarmiento.net
dos cidadáns que son os que o sufragan cos seus Impreso, en papel reciclado, nos talleres de PUBLILAR
Magazos - Viveiro * Depósito Legal: LU-402-94
impostos.
Viveiro, 7 de abril de 2006
Gracias aos que ides escoller o IES María Sarmiento ANO XIII, NÚMERO 35
para o vindeiro curso escolar 2006/2007, non vos de- TIRADA 900 EXEMPLARES
fraudaremos. Trataremos de seguir mellorando continua- DISTRIBUCIÓN GRATUÍTA a alumnos e profesores:
820 exemplares; por correo a antigos profesores, institucións,
mente na mesma dirección de ser unha das mellores centros e medios de comunicación: 80
institucións públicas de ensinanza de Galicia. SUBVENCIONA:
EQUIPO DE NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA DO
O Director: Juan J. Pardo IES MARÍA SARMIENTO
COLABORAN NESTE NÚMERO
ALUMNOS:
Simón Ginzo Novo, Adrián Casas Sánchez,
IES MARÍA SARMIENTO alumos de 2º de ESO-A, Mery Purriños Ares,
Monserrat Lamelas Cao
PROFESORES:
Xosé Cabana Cabana, José María Leal López
Manuel Fernández López
Manuel Antonio Alonso López-Leitón
Mariluz Fernández Díaz
PERSOAL NON DOCENTE:
Javier Caneda González
PROFESORES DOUTROS CENTROS:
Cándido Dacosta Lago
ER-0680/2003 ISO 9001/2000 COORDINACIÓN E MAQUET ACIÓN:
MAQUETACIÓN:
Néstor Timiraos Labaen
7 abril 2006 O Provisional Páxina 3

O IES María Sarmiento figura entre os centros participantes no

Programa PISA 2006 FALECEMENTO


A Subdirección Xeral de Inspección, Avaliación e Calidade do Sistema
Educativo comunicou á Dirección do centro a inclusión do mesmo na
relación de centros educativos participantes neste Programa que se realiza
a iniciativa e baixo a coordinación da OCDE (Organización para a
Cooperación e Desenvolvemento Económico).
Trátase dun estudo que persegue de-
terminar o rendemento académico dos
alumnos de 15 anos en máis de corenta
países; tamén se persigue coñecer como
están preparados para afronta-la vida
adulta cotiá, mediante unha proba que
se vai pasar a cincuenta alumnos basea-
da nos coñecementos en catro áreas di-
ferentes; será trasladada aos alumnos si-
Rubén Rúa Rodríguez, alumno de 1º
nalados baixo a coordinación dos titores
e será confidencial. de Bacharelato Tecnolóxico, faleceu na
Ademais do IES María Sarmiento foron de publicación de 18 de maio de 2005), súa casa de Landrove o pasado 21 de
elexidos, na provincia de Lugo, o IES Nosa no apartado "un tema vital", fíxose unha marzo.
Sra. dos Ollos Grandes (Lugo), IES Tra- análise dos resultados do informe ante- Todos os que formamos parte da
pero Pardo (Castro de Rei), IES Xograr rior no que se matizaban algúns aspec- Comunidade Educativa do IES María
Afonso Gómez (Sarria), Centro Privado La tos despois de que na prensa se utiliza- Sarmiento, queremos trasmitirlles aos
Inmaculada, e o Centro Privado Fingoy ran dun xeito catastrofista poñendo ao seus pais, familiares e amigos o noso
(Lugo). En total avaliaranse 53 centros Estado Español nunha posición, en canto
pesar por tan lamentable perda.
nas catro provincias a resultados, moito por debaixo dos ob-
No número 32 de O Provisional (data tidos noutros países da nosa contorna.

MD no IES MASA - Por Martín Martínez


Páxina 4 O Provisional 7 abril 2006

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ A Festa de San Xoán Bosco ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

Por José María Leal López

No exemplar nº 4 de O Provisional, de data 22 de decembro do ano 1995, facía un artigo baixo o título de
“Obxectivo San Xoán Bosco” no que narraba a historia deste Santo, Patrón da Formación Profesional.
capela do centro en honra do patrón á que
Recordaba que nacera en Becchi, Ita- asistiamos a maioría dos que formabamos a
lia, no ano 1815, no seo dunha familia de comunidade escolar; a misa era cantada por
humildes campesiños. Durante a súa vida un coro de alumnos. Na capela chamaba a
tivo que sacrificarse moito, tamén para atención un altar con varias imaxes, de
facer realidade a súa vocación: ser sacer- Xesucristo, a Virxe, San Xosé Obreiro e san
dote e axudar a tódolos rapaces que vaga- Xoán Bosco, todo tallado polos alumnos de
ban polas rúas abandonados e sen futuro. carpintería baixo a dirección do mestre Juán
Así, con moitos traballos, conseguiu o Luís Otero. Nela acendíase un velón co lume
que quería, e unha vez ordenado sacerdo- da antorcha da que logo falaremos.
te, adicouse completamente á educación A parte cultural realizábase de dúas for-
mas: primeiro, coa exposición de traballos na
da mocidade que andaba tan descarriada,
entrada da escola, como antes dixemos, e, logo,
fundando os Colexios de Salesianos aló o acto cultural no salón de actos do no que se
polo 1851. Estes recollían os rapaces sen daban charlas, conferencias de alumnos e
medios e alí ensinábanlles diversos ofi- outras impartidas por conferenciantes de fóra.
cios para que puideran integrarse no mun- A continuación, facíase entrega dos premios
do laboral e non foran toda a vida uns ós mellores estudantes e tamén dos títulos de
vagabundos. bolseiros ós alumnos beneficiarios. O acto es-
Esta congregación espallouse por todo taba presidido polas autoridades locais e pola
o mundo, dado o seu bo labor social, ao dirección do centro.
crear moitos centros e escolas primarias, A antorcha era unha marcha ximnástica, feita
secundarias, profesionais, centros por un grupo de alumnos con roupa deporti-
xuvenís, publicacións, etc.; de maneira que va, que por relevos trasladaban a antorcha co
foi o embrión do Ensino Profesional. San lume dende unha determinada localidade, dis-
tinta cada ano, ata o pebeteiro situado no pa-
Xoán Bosco morreu en Turín no ano 1888,
tio do centro. Para esta marcha había que ir
foi canonizado no 1934, e converteuse no ben preparado fisicamente, pois cada alumno
Patrón dos Salesianos e da Formación Leal coa antorcha no San Xán Bosco de corría un quilómetro máis ou menos, e nas
Profesional, fixándose como data de cele- 1970; detrais pode verse o flamante Seat localidades máis grandes baixaban varios a es-
bración o día 31 de Xaneiro. 1400C do Profesor de Tecnoloxía Silvestre coltar o portador da antorcha, dándolle máis
Rúa que ía recollendo os relevos. beleza ó evento.
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ A antorcha levaba unha tea con brea que se
ía cambiando durante o traxecto; unha vez no
Despois desta breve semblanza de San Ós actos asistíase vestidos de etiqueta, agás, patio da escola, encendíase un pebeteiro feito
Xoán Bosco, quería dar unha idea de como se evidentemente, ás actividades deportivas ás no taller de metal, e, con gas butano como
celebraba esta festa aló polos anos 70 do sé- que se viña coa indumentaria apropiada. No combustible, estaba aceso durante o tempo
culo pasado, cando eu era alumno da Escola recibidor da entrada, facíase das festas, logo, como
de “Maestría” Industrial de Viveiro, hoxe en unha exposición didáctica diciamos, encendíase un
día ÍES María Sarmiento. sobor dos mellores traballos Como nestes tres días de festa, o velón na capela.
A festividade de San Xoán Bosco realizados polos alumnos do centro celebraba tamén xornada Esta marcha empezouse
celebrábase durante dous ou tres días nestas centro, na que destacaba un a facer na capela do Ecce
de portas abertas para todos.
datas, durante os cales se suspendían as cla- torno mecánico feito a Homo, e máis tarde foise
ses. Recordo que comezaban con lanzamento viñan os pais dos alumnos, indo a moitos lugares, cada
pequena escala, a min
de bombas de palenque e había misa cantada, sempre me impresionou; profesores, persoal do centro, ano a un distinto coma O
actividades culturais, deportivas, musicais, tamén había traballos de eba- alumnos e público en xeral Barqueiro, Burela, Foz,
cine e baile. Chegou a ter fama en toda a co- nistería, tallas de madeira, Mondoñedo, Lugo ou San-
marca de Viveiro xa que era unha festa grande instalacións eléctricas, bobinados de motores, tiago: era espectacular de veras.
e bonita. A organización dela corría a cargo etc. Ademais había planos esquemáticos feitos En canto á parte deportiva, disputábanse
dos alumnos que terminaban aquel ano, que a tinta china polos alumnos na clase de Debuxo. diversos partidos de fútbol, baloncesto,
contaban coa axuda da dirección e doutros pro- Unha das actividades que máis gustaba era balonmán e balonvolea, hoxe chamado voleibol.
fesores que tamén colaboraban para poder a exposición dos traballos realizados polos Eran clásicos os partidos de fútbol entre pro-
realizar tódolos actos previstos dende princi- alumnos: impresionaba a todos, non crían que fesores e alumnos, o entre os alumnos de me-
pios do curso. No mes de outubro xa se em- os traballos se fixeran neste centro. tal, “mecánicos”, e entre os de electricidade,
pezaba a preparar o evento, seguindo un guión A programación das festas, como diciamos, “eléctricos”, pero os que máis sobresaían eran
preestablecido, ó cal cada ano se lle engadían facíase para tres días, e nela destacaban as contra o Instituto Bacharelato, hoxe IES Vilar
cousas novas eliminándose outras, pero as seguintes actividades: Ponte e o Colexio Landro, pois ambos eran
fundamentais prevalecían sempre. Na parte relixiosa , facíase unha misa na os nosos eternos rivais e contra eles sempre
7 abril 2006 O Provisional Páxina 5

“saltaban chispas”. A pista de baile unhas veces era a da


Logo tamén había partidos diver- OJE, a Sala de Festas “Chipe”, moi
sos contra centros da zona, tanto en usada daquela para os guateques, logo
fútbol como en baloncesto ou a Disco Sala de Covas ou Seiramar, e
balonmán; soían vir os Maristas de finalmente as discotecas Verxeles e
Foz, Instituto de Ribadeo , Colexio as Sirenas. E para os alumnos meno-
Menor de Lugo, Instituto de Bup de res había unha sesión de cine no sa-
Lugo, entre outros. lón de actos.
Tamén había competicións noutros A confraternidade. A asistencia a
deportes, coma o tiro deportivo, tódolos actos era masiva: o centro
xincanas motorista e ciclista, carreira estaba a tope, ó fín e ó cabo eran as
de sacos, velada de boxeo no ximnasio festas da Escola de “Maestría” In-
ou unha carreira de burros, onde os dustrial e ninguén as quería perder,
alumnos participantes ían con casco ¿quen perde unha festa?. Os profe-
de moto por se había unha caída que sores facían una comida de
non se lesionaran na cabeza. Á parte confraternidade nun restaurante da
había táboas ximnásticas, salto de apa- localidade e os alumnos xuntábanse
ratos, poldro, plinto, cabalo, e en pandas no parque; cada un traía a
exhibicións de espaleiras, levantamento súa comida ou a encargaban e coa mú-
de pesas, subida vertical da corda e da sica dos radiocasettes divertíanse e
barra, etc. Estes deportes eran alterna- pasábano ben. Eran unas festas de
tivos e variaban cada ano, só se confraternidade que todos
mantiñan fixos o fútbol e o baloncesto. esperabamos con ansiedade a súa
A parte festiva consistía, primeiro, chegada.
nun festival artístico musical, no salón O lema que viña ó final do progra-
de actos do centro; había presentado- ma de invitación ás Festas de San
res e comezaba coa actuación de alum- Xoán Bosco era: “ En las Escuelas de
nos e outra xente afeccionada que inter- Formación Profesional, no se enseña
pretaban cancións acompañados por solamente un oficio, se forma tam-
unha orquestra formada por Misses Maestria 1970 bién un hombre”.
Festival do San Xoan Bosco, 30 de xaneiro de 1970
compañeiros de clase que estaban na Ó final, co paso dos anos, esta
A esquerda está Loly Rodríguez Saa (de Carlos Fotógrafos), logo
banda municipal de música de Viveiro. Fátima Moar Rivera (empregada do Concello de Viveiro) e, á dereita, festa veu decaendo e disolveuse coma
Os ensaios facíanse ó saír das clases Teresa (alumna de San Cibrao) “azucre nun vaso de auga” ata des-
durante varias semanas, pero ó final co aparecer. Recordo que cando volvín
entusiasmo que se ponía todo saía per- de profesor para o Instituto María
fectamente. Sarmiento, a principios dos anos no-
Tamén tiña lugar a elección da raíña venta, atopeime cunhas festas case
das festas e damas de honra, que se inexistentes: só quedaba a Misa en
facía por votación entre varias honra do patrón, a antorcha, algún
candidatas. E para finalizar había ben partido no pavillón, logo unha espe-
unha obra de teatro ou ben a actuación cie de festival de karaoke, algúns gru-
de artistas veteranos de Viveiro, a pos de alumnos que se divertían no
maioría compoñentes de orquestras da parque, un baile de discoteca e unha
localidade, ou tamén a parodia dalgún comida do profesorado á que
programa da televisión coma “Un , asistiamos pouco máis de quince pro-
dous, tres, responda outra vez”. fesores; había pouca organización en
Esta parte festiva acababa cun gran- todo isto e asistían moi poucos alum-
de baile estudiantil durante o que nos ós actos no centro, que estaba
xeralmente actuaba un conxunto musi- case deserto. E así ano a ano, cada
cal da localidade, que case sempre eran vez facíanse menos cousas, quedan-
Los Píndaros, por ser os que mellor Equipo de fútbol de profesores- San Xoán Bosco 1970 do últimanente só unha misa en hon-
enganchaban coa mocidade coa súa Sostendo o "trofeo" está o Mestre Juan Luís Otero (falecido); ra do patrón e unha comida á que asis-
música moderna e actual; pero tamén aparecen ademais con pantalón curto, dende a esquerda,José tíamos pouco máis dunha dúcia de
estiveron os Dominantes, os Valles de Ramós Fernández, Manolo Álvarez Otero, Miguel García González, profesores.
Andrés Casas e Generoso Martínez Míguez
Valadouro e algún outro que no lembro. Viveiro, xaneiro de 2006

Hoxe, día 31 de Xaneiro de 2006, festa de San Xoán Bosco, cando fago este artigo, hai clases normais, nin tan
sequera é festivo, é un día coma outro, non hai nada de nada, só alguén se anima a ir a comer...Pero queda algo,
permanece o Espírito de San Xoán Bosco nos profesores e persoal do centro xubilados, eles si fan a festa; forman un
grupo compacto e non queren que isto desapareza definitivamente, polo cal se xuntan tódolos anos o día 31 de
Xaneiro; fan unha misa en honra do Santo Patrón e en memoria dos compañeiros falecidos e logo unha comida nun
restaurante. Durante a mesma, nun ambiente ameno e relaxado, recordan as vivencias acontecidas ó longo da súa
vida, e neste ambiente enriquecedor, finalizan a xornada dando un paseo se o tempo é bo, respirando o aire fresco do
inverno. Cada ano enviannos a foto desa xuntanza a O Provisional, a min alégrame moito velos nela sorrintes; oxalá
dentro duns anos, se Deus quere, nos vexamos todos nese día na celebración da festa de San Xoán Bosco,...oxalá.
Páxina 6 O Provisional 7 abril 2006

Como se vive a Lei antitabaco


IX TORNEO DE
O 27 de decembro publicouse no BOE a Lei 28/2005 sobre as
XADREZ
medidas sanitarias fronte ao tabaquismo que traspón á Lexislación
Nacional a Directiva 2003/33-CE do Parlamento Europeo e Consello de
26 de maio de 2003, así coma do Convenio Marco da Organización
Mundial da Saúde dado en Xenebra , tamén en maio de 2003 e,
posteriormente, ratificado por España.

Todo este marco legal conforma a coñecida


Lei antitabaco, establecendo os lugares onde
se pode e non fumar.
No caso dos centros docentes e Vén de rematar o torneo de xadrez
formativos queda totalmente prohibido IES "María Sarmiento", na súa 9ª edi-
o consumo do tabaco dentro do recinto ción, coordinado polo Xefe de De-
escolar, independentemente da idade que partamento de Matemáticas, Jorge
poida ter o alumnado. Santamariña García.
No IES María Sarmiento a medida vese de Este ano, ó ser poucos os alum-
diferente xeito. O profesorado tiña, ata o de nos inscritos nesta actividade,
agora, e conforme á lexislación anterior, un fíxose un sistema de liguiña onde
local destinado a sala de fumadores dentro da se enfrontaban todos contra todos
propia sala de profesores, e o alumnado maior (dentro da súa categoría) a dobre
de 16 tamén tiña sala e ademais, podíao facer encontro, unha partida con brancas
na cafetería. e a outra con negras, e resultaba
Recollemos a continuación diferentes campión do torneo o que gañase
opinións ao respecto: esa liguiña.
No caso de 1º Ciclo houbo un em-
MARILUZ POCH VILLAR, Profesora de
pate final entre Salvador e Cristian,
Francés, ex-fumadora.
e xogouse un desempate ó mellor
Creo que é difícil de cumprir, sobre todo para de tres partidas resultando
os niveis de alumnos aos que a normativa lle gañador Salvador García Sánchez
impide abandonar o recinto escolar. de 1º de ESO-B, cun marcador final
JAVIER CANEDA GONZÁLEZ, conserxe, non fumador. de 2 – 0.
"A nova Lei paréceme estupenda, aínda debería ser máis dura. No IES María Sarmiento O campión do 2º Ciclo foi Alfonso
observo que é respectada a prohibición ao 100% entre o profesorado e persoal, pero non Moreno Jiménez de 3º A, que xa fora
ocorre o mesmo co alumnado: "sempre queda algún recuncho sen vixiar"; nos servicios campión noutras edicións.
atópanse colillas a todas horas". Nalgunha das festividades próxi-
PILAR ASENSIO GONZÁLEZ, Xefa de Estudos do Réxime Ordinario, non fumadora. mas, probablemente durante a con-
"O problema témolo entre o alumnado; tivemos recentemente unha reunión con todos os memoración do Día das Letras
delegados para informar de que se non se cumpre a Lei verémonos na obriga de impoñer as Galegas, enfrontaranse os dous
sancións previstas, e mesmo aplicar o Regulamento de Réxime Interior con rigor". campións nunha simbólica “final de
SIMÓN GINZO NOVO, alumno de ciclos, fumador. campións” que se xogará co xadrez
"A min todo isto pareceme unha tontería. Creo que habendo un lugar para fumadores como xigante de madeira, herdanza do
Mestre Juan Luís Otero; tamén se
había antes era innecesaria tanta polémica. Eu aguantome ata a ora do recreo xa que podo
aproveitará a ocasión para a en-
saír do recinto escolar".
trega de trofeos.

DEPARTAMENTO DE MÚSICA EXPOSICIÓN SOBRE AS RELACIÓN DE PARTICIPANTES:


Mª Vicenta Sustaeta Fernández, Roberto
MULLERES ILUSTRES DO 1º CICLO
Saavedra Casas e Gema Rena Monteserín, SÉCULO XX David Jimenez Jimenez, 1ºD
profesores de Música, organizaron para os Os alumnos do segundo ciclo de ESO coa Andrés Casabella Pernas, 1ºA
alumnos de 4º de ESO e Bacharelato unha axuda dos seus profesores prepararon Salvador García Sánchez, 1ºB
viaxe a Coruña para ver o musical "Non hai unha presentación en PowerPoint sobre as Cristian Guerreiro Seijas, 2ºA
dereito" que se puxo en escea no IES mulleres ilustres do século XX. 2º CICLO
Cruceiro Baleares da cidade herculina; tamén Para conmemorar o día da muller Abel Vale López, 4ºA
aproveitaron para visitar a exposición so- traballadora (8 de marzo) proxectaron no
Adrián Míguez García, 3º A
bre os instrumentos do Pórtico da Gloria na salón de actos para todos os compañeiros
e profesores esta selección que tamén se Jhonatan Jimenez Jimenez, 4º B
Fundación Pedro Barrié de la Maza. Alfonso Moreno Jimenez, 3ºA
espuxo, en formato papel nos claustros de
A actividade tivo lugar o 27 de marzo. San Francisco, en Viveiro.
7 abril 2006 O Provisional Páxina 7

Algoritmo para calcular o día da semana correspondente a calquera data


A historia do noso calendario é moi antiga. En realidade, quedou fixado fai máis de 2000 anos, concretamente en
Roma sobre o ano 45 a.n.e., en tempos do emperador Xulio César. Este emperador, asesorado polo astrónomo
Sosíxenes de Alexandría, decidiu corrixir o calendario empregado ata daquela para tratar de adaptalo ao ciclo solar.
Naquel intre, o calendario vixente, cuxa orixe se remontaba á fundación de Roma e que era unha adaptación do
calendario exipcio, axustábase mal ao ciclo solar, particularmente ao chamado ano trópico, e adiantárase case tres
meses a respecto deste. Así, o comezo do ano, que era en marzo, atopábase case no solsticio de verán.
Por Manuel Fernández López
A reforma de Xulio César no calen-
dario deu lugar ao que se coñece como A continuación figura o algoritmo para coñecer en que día da semana caeu
calendario xuliano, e estableceu que o calquera data do calendario gregoriano.
ano tería doce meses, os impares de
En particular permítenos saber que día da semana nacemos.
31 días e os pares 30, agás febreiro,
que tería 29. Os anos ordinarios terían
365 días, pero dado que o ano ten
a). Considera o número formado polos dous últimos díxitos do ano.
unha duración aproximada de 365,25 b). Súmalle o cociente de facer a división enteira do anterior número entre catro (esquécete do resto).
días, cada catro anos debería engadirse c). Suma o día da data.
un día, de modo que febreiro pasaba a d). Engade o número correspondente ao mes de acordo coa seguinte táboa:
ter 30 días. Naceron así os anos Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño
bisestos. Tamén se estableceu que o 0 3 3 6 1 4
ano comezara o 1 de xaneiro, Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
achegando o inicio do ano ao solsticio 6 2 5 0 3 5
de inverno e non ao equinoccio de e). Se o ano é bisesto e o mes é xaneiro ou febreiro resta 1. Noutro caso continúa co seguinte paso.
primavera como ata entón. Con esta
f). Engade o número que corresponda ao século segundo a seguinte táboa:
reforma púxose orde no calendario,
conseguindo que se axustase bastante
Século XVI Século XVII Século XVIII Século XIX
ben aos ciclos astronómicos do Sol. Século XX Século XXI Século XXII Século XXIII
Non obstante, se observamos o noso 0 6 4 2
calendario actual vemos cousas que g). Calcula o resto de dividir o anterior número entre 7 e, segundo o resto, busca o día ao que
non concordan co exposto. En efec- corresponde na seguinte táboa
to, setembro e novembro deberían ter Luns Martes Mércores Xoves Venres Sábado Domingo
31 días (no canto de ter 30) e agosto, 1 2 3 4 5 6 7
outubro e decembro 30 (no canto de
31). A historia deste troco amosa que non
sempre se impón a racionalidade matemática, ras fai que se produza unha pequena diferenza
Exemplo:
ou científica en xeral. Resulta que no Senado co ano astronómico: concretamente o ano
Eu nacín o 6-12-1972
romano, para honrar a Xulio César, propuxo xuliano é 11 minutos e 14 segundos máis longo.
dar o seu nome ao sétimo mes do ano (chamado Isto significa que cada 128 anos se produce
ata entón Quintilius), polo que este pasou a unha diferenza dun día. Dado que o desaxuste Paso a: considero o número 72
chamarse Iulius, de onde provén o actual nome se vai acumulando ao longo dos anos, se aínda
de Xullo. Uns anos máis tarde, en tempos do nos guiáramos polo calendario xuliano, nestes
emperador César Augusto, sucesor de Xulio intres habería unha diferenza duns 15 días. A Paso b: fago a división enteira de 72
César, o Senado romano volveu propor un cam- finais do século XVI, este erro comezaba a ser entre 4 e dáme de cociente 18.
bio de nome para o mes seguinte e por esta importante. Por iso, no ano 1578, o papa Logo teño o número 72+18=90
razón chámase agosto. Pero este mes só tiña Gregorio XIII decidiu corrixir este erro. Ao
30 días, un menos que o que correspondía a igual que fixera Xulio César, creou un comité
Xulio César. Para evitar esta diferenza, xa que de astrónomos, presidido polo matemático Paso c: súmolle 6 e, así, teño, 96
César Augusto non podía ser menos que Xulio xesuíta Chistophorus Clavius, para que se
César, decidiuse que agosto tería 31 días e que a axustara ao calendario astronómico ao máxi-
alternancia entre 31 e 30 seguiría ata o final do mo. Este comité rematou o seu traballo no ano
ano. Con este cambio engadíase un día ao ano, 1582, e o papa promulgou a bula papal o 24 de Paso d: nacín en decembro, logo
que se lle quitou a febreiro, pasando a ter só 28 febreiro daquel ano, na cal se determinaba o engado 5, e obteño 101
días (29 nos anos bisestos). O seguinte empera- novo calendario, chamado calendario
dor, Traxano, menos famoso pero bastante máis gregoriano. Por unha parte, decidiuse eliminar
sensato que os seus predecesores, renunciou a 10 días (concretamente pasouse do 4 ao 15 de Paso e: como o ano non é bisesto sigo
dar o seu nome ao mes seguinte e ordenou que outubro de 1582) e por outro modificouse a lei con 101
non se realizaran novos cambios no calendario que establecía que todos os múltiplos de 4 eran
establecido por Xulio César e así chegou anos bisestos. En concreto, calculouse que cada
practicamente ata os nosos días. 400 anos se debían eliminar 3 anos bisestos. Paso f: nacín no século XX, logo engado
O ano astronómico (en realidade, Polo tanto, os anos bisestos do noso calenda- 0, é dicir, sigo co número 101
deberiámoslle chamar ano trópico, posto que rio actual son aqueles que son múltiplos de 4,
corresponde ao tempo transcorrido entre dous agás aqueles que son múltiplos de 100 pero non
equinoccios de primavera) non é exactamente de 400. O calendario gregoriano axústase moi Paso g: obteño o resto de dividir 101
de 365,25 días (365 días e 6 horas). O feito de ben aos ciclos astronómicos e por iso persistiu entre 7, que é 3 (101=14x7+3)
tomar como duración do ano 365 días e 6 ho- ata os nosos días sen modificacións.
Logo,era un Mércores
Páxina 8 O Provisional 7 abril 2006

A Biblioteca do IES María Sarmiento adoptou


o sistema de codificación universal

INFÓRMATE NA ETIQUETA
A etiqueta ¡vaia! non é mais que a pegatina
que ten cada documento no seu lombo.
APORTA MOITA INFORMACIÓN SOBRE O LI-
BRO ou material no que estea. ¡FÍXATE!

Código que lle pertence segundo a


CDU (que tamén nos permite utilizar
Dende comezos deste curso 2005-06 todos os documentos se 82 - N unha letra). Neste caso significa que
catalogaron e situáronse segundo a CDU (Clasificación Decimal se trata dunha obra de LITERATURA
narrativa
Universal), que se utiliza na maioría das bibliotecas, e que ten
como referente a norma ISO 50001.
De agora en diante, os libros ficharanse con números do 0 ao 9
(con diferentes apartados en cada un deles, 01, 35, 504, ...). Cada Sempre en MAIÚSCULAS, fai referen-
cia ás tres primeiras letras do apelido
número correspóndese cunhas determinadas materias. (Ver páxina
do autor ou autora (neste caso Ca-
seguinte). Evidentemente non é necesario aprender de memoria CEL milo J. CELA)
esta codificación porque existen carteis á entrada e dentro da pro-
pia biblioteca; ademais, o grupo deprofesores colaboradores po-
den informar máis concretamente e hai folletos á disposición de
Sempre en MINÚSCULAS, amosa as
todos os membros da Comunidade Educativa do IES María Sar-
tres primeras letras do título da obra
miento, co tempo isto será "coser e cantar". (neste caso é LA COLMENA, e como
Fíxate no gráfico das materias, nel verás cales se corresponden la só hai tres espazos o "c" xa non en-
con cada número. Nos estantes da "biblio" observarás que coloca- tra)
mos os libros segundo o apartado ao que pertencen. Para atopar
un libro tes que saber primeiro a que materia pertence (CDU) logo
verás dentro de cada apartado os distintos sub-apartados. Os li- Indica que este é o libro número
bros que pertencen ó mesmo apartado ordénanse alfabeticamente 2368 que hai na nosa biblioteca, o
polo autor, neste caso, por exemplo, os libros de Cela estarán 2368 ordenador asigna por orde un núme-
antes que os de Cervantes. Se tamén coincide o autor, a orde ro a cada documento que se intro-
daralla o título do libro, e se tamén coincide, o número de rexistro duce nel
máis baixo estará antes có máis alto.

CURIOSIDADES: PARTES DUN LIBRO


PROFESORES COLABORADORES tapa da cara posterior
cabeza cella
fronte canle diante
cabezada punta
A figura do profesor colaborador vén funcionado dende gracia ou adorno
hai 5 ou 6 anos, cando se acometeu a ampliación e tapa da cara anterior
reforma da biblioteca; non conta con ningunha reduc- etiqueta
ción horaria nin outra compensación, só pretenden, coa nervios pé
súa adicación, contribuír á difusión da lectura entre o gardas a cor
alumnado. Na acutualidade son profesores colaborado- lombo cabeza gardas brancas
res: Mariluz Poch Villar, Mariluz Fernández Díaz, Xan bisagra anteportada
portada
Luís Fernández Fernández, Xosé Cabana Cabana, salva garda
Jorge Santamariña García, María Jesús Pérez Ramos, contratapa
Älvaro Ferreirós Rey, Francisco José Hermida Trastoy,
Ángeles Rey González, Rosa Smoza Vila, Mª Josefa fronte canle diante
Barreira Rivas, Luís Pablo Fernández Villar, Mercedes cella
Ballesteros Fernández e Primitivo Marcos Ferreiro caxo
cabezada pé
7 abril 2006 O Provisional Páxina 9

CIVILIZACIÓN,
CLASIFICACIÓN DECIMAL UNIVERSAL

0
CULTURA, CIENCIA E
COÑECEMENTO EN
XERAL,
BIBLIOTECONOMÍA,
DOCUMENTACIÓN,
LECTURA,
PERIODISMO

1
FILOSOFÍA HISTORIA,

9
PSICOLOXÍA XEOGRAFÍA,
CIENCIAS BIOGRAFÍAS,
OCULTAS, VIAXES,
ÉTICA HERÁLDICA,
RELIXIÓN ARQUIVÍSTICA

2
BIBLIA
IGREXA
CRISTIÁ
RELIXIÓNS
MITOLOXÍA CIENCIAS SOCIAIS,
SOCIOLOXÍA,
LINGUA,
ESTATÍSTICA, POLÍTICA

3
LITERATURA,
GOBERNO, TRABALLO,

8
NOVELA,
DEREITO ECONOMÍA,
TEATRO,
COMERCIO,
POESÍA,
ADMINISTRACIÓN
CIENCIAS NATURAIS, IDIOMAS,
PÚBLICA, POLÍTICA
CIENCIAS EXACTAS, LINGÜÍSTICA,
SOCIAL, EDUCACIÓN
NATUREZA, ESTUDOS

5
TEMPO LIBRE, FOLCLORE,
MATEMÁTICAS, LITERARIOS
MULLER
ASTRONOMÍA,
FÍSICA E QUÍMICA,
XEOLOXÍA, ARTE, ESTÉTICA,
BIOLOXÍA, ICONOGRAFÍA,
ARQUITECTURA,

7
ECOLOXÍA
URBANISMO,
DEBUXO,
MANUALIDADES,

6
CIENCIAS APLICADAS, PINTURA,
TECNOLOXÍA, ENXEÑERÍA, SAÚDE, ARTES GRÁFICAS,
SANIDADE, MEDICINA, FOTOGRAFÍA,
AGRICULTURA, DECORACIÓN, CINE,
ADM. DE EMPRESAS, MARKETING, MÚSICA, TEATRO, DEPORTES,
CONTABILIDADE, COCIÑA, ESPECTÁCULOS
BRICOLAXE, COMUNICACIÓNS,
INFORMÁTICA

O apartado 4 resérvase na CDU para futuras incorporacións. Quen sabe se dentro de pouco tempo teremos que crear un novo
apartado para un conxunto de novas materias. ¡A CDU está preparada para crecer!.

- PRENSA ESCOLAR -
Reporteiros en Acción é un programa sociocultural e educativo da
Asociación de Prensa Xuvenil que conta coa colaboración da Dirección
Xeral de Cooperación e Comunicación Cultural do Ministerio de Educa-
ción, Cultura e Deporte, e coa das concellalías de Xuventude, Cultura
e Deporte de moitos Concellos. Ata agora foron publicados no seu xornal
dixital os seguintes artigos de O Provisional:
-Howlin Wolf de Javier Caneda, no apartado de Recreo.
-Os meus heroes olímpicos: Jesse Owens de Mariluz Fdez. Díaz, en Deportes.
-A igrexa de San Pedro de Valcarría. Apartado de Cultura.

VISITA: http://www.prensajuvenil.org/prin/repor.htm
Páxina 10 O Provisional 7 abril 2006

O Bruxo do Pozo
A historia que vou contar non aparece en ningún libro de lendas, páxinas web nin en
calquera dos medios de comunicación, pero si está na mente de todos os veciños da
parroquia de Bravos, que é o pobo onde vivo. Aínda que hai persoas que pensan que non
é certo, están realmente enganadas xa que hai numerosas testemuñas, entre elas meu
pai, que era un raparigo cando isto aconteceu; o meu veciño, que é o sobriño do prota-
gonista da historia, e a filla dunha das persoas que o viviu.

A historia acontece nunha época bas-


tante difícil xa que non existían os
estudos nin as comodidades que hai
hoxe en día. Modesto Fernández Díaz,
como moitas outras persoas, emigrou
a Cuba para adquirir estudos de medi-
cina, alí pasou uns 34 anos, aproxima-
damente, traballando como enfermeiro
e foi onde casou. Un día apareceu por
Bravos na casa da súa irmá, sen dar
ningunha explicación; foi cando quedou
a vivir definitivamente no Pozo. Era un
veciño coma outro calquera e empezou
a facer de curandeiro medio en broma
cos amigos, pero o seu método
chegou a ser coñecido de tal forma que
eran moitas as persoas que viñan velo
para que as curase. Non tiña título nin
ningún utensilio, pero el sempre daba
coa enfermidade, así sen máis, e logo
enviábaos a unha pequena farmacia
que tiña un amigo en Viveiro.
Era moita a xente que viña cabo del, - Vista actual da casa que foi de Modesto Fernández Díaz, no lugar de O Pozo en
non só de Bravos, senón tamén de lu- Bravos; actuamente vive nela o seu sobriño Xuxo -
gares alonxados, como Ferrol,
Ortigueira, As Pontes, Muras, Navia e
doutras zonas de Asturias… bía que andar máis de medio xa que as protestas dos médicos
Chegaban a reunirse diante da súa quilómetro, atravesar un río e andar por fixeron que non puidera volver os pa-
casa ata trinta persoas, pero ó non ter un camiño moi perigoso; pero mere- cientes. O “Bruxo do Pozo” caeu enfer-
título non podía cobrarlles, non obstan- cía a pena. A xente chegaba en coches, mo e finalmente morreu no ano 1962.
te, a xente traíalle xamóns, chourizos, a cabalo…Era algo realmente asom- Hoxe na súa casa vive o seu sobriño
ovos e todo tipo de utensilios que se broso. e a muller deste, que foron os que me
utilizaban naquel entón. Pero as cousas comezaron a com- deron moitos dos datos desta historia
Era moi difícil de crer xa que a xente plicarse cando os doutores, que tiñan que ata hai uns días descoñecía e que
viña sen importarlle as malas un verdadeiro título, o denunciaron xa me sorprendeu moito pola forma de
condicións dos camiños, pois a que estaba atendendo a xente sen ter curar que utilizaba. Dona Fina, unha
estrada non estaba aínda toda feita e un título e quitáballes clientela; foi in- muller amiga da familia, é a filla dun
tiñan que andar desde a antiga escola cluso encarcerado, aínda que só por dos pacientes do “Bruxo” e lémbrase
de Viga, á que podían chegar os unhas horas, grazas ó seu avogado. da fama que tiña este home en todos
minibuses, ata a casa do considerado Seguiu tratando a xente con total os arredores.
como “O Bruxo do Pozo”. Para iso, ha- liberdade, pero non por moito tempo Monserrat Lamelas Cao - 2º ESO C

O Provisional IX Semana da Prensa


Intercambio co Lycée Bossuet de Lannion
7 abril 2006 O Provisional Páxina 11

A NOSA PROFESORA:
ESTABAÑÓN

MARÍA JOSEFA CARMEN BARREIRA RIVAS Cóntannos que no ano 877, o rei
D. Afonso III deulle ao Bispo
Rudesindo I unha vila chamada “Vila
das Areas”, ao pé do monte Faro,
A persoa... perto de Xuances. Por desgracia,
O seu carácter é, ao principio, dunha hoxe xa non témo-la presencia desta
persoa seria e moi esixente, pero a vila por tela arruinado o mar.
medida que a imos coñecendo *****
dámonos de conta que o único que Cando o apóstolo Santiago andaba
predicando por Galicia, chegou a
quere é que sexamos responsables e
Estabañón montado nunha barca
moi estudosos. Nas súa clases
empurrada pola tempestade; cando
impónnos respecto e moitas normas e chegou a terra pideu axuda a un
disciplina que nos parecen, ás veces, veciño zapateiro do lugar quen,
excesivas, pero todos sabemos que degrazadamente rexeitou axudarlle. O
debería ser así con todos os profes. apóstolo chorou bágoas e bágoas de
Coa gramática inglesa non se lle amargura subindo ao Monte Faro,
pasa unha; a min gústame como lamentándose:
profesora e estou contenta nas súas “arrevírate Vila,
clases, porque despois cando pase para co debaixo pra riba”
*****
3º de ESO teño asegurado un bo nivel.
Estaba só cando, de repente,
A funcionari
funcionariaa ... enfureceuse o mar de Area e unha ola
Comezou a dar clase no Colexio San Josefa, nunha foto realizada na viaxe dos xigante somerxeu a Vila.
profesores do IES María Sarmiento a Usúrbil, Hoxe en día, dende un lugar
Clemente (O Pindo) no curso 1983- fai tres anos
84. Dende o 1984, ata o 1990, estivo segreto, pódese ver no fondo da
na Escola-fogar "Santa Rita"de Galdo lagoa a torre da Igrexa e oír o son das
"Santa Rita"; por mor do proceso de
onde tivo o cargo de Directora. campás.
adscrición pasou a dar clase de Inglés
Dende finais do curso 1989-90 ata no IES María Sarmiento a comezos do
Mery Purriños Ares 2º ESO A
o 1997-98 foi profesora no CEIP curso 1998-99.
- Alumna de 1º de ESO -

VIAXE FINAL DE
VIAXE A CORUÑA ETAPA
Os alumnos de 4º de ESO, coordina-
dos pola Vicedirectora, Gema Rena
Monteserín, ultiman os detalles da
viaxe final da ESO que realizarán a
finais deste mes.
Está previsto que sexa Valencia o lu-
gar de destino, para visitar Terra Mítica
así como diversas obras do arquitecto
Santiago Calatrava.
Ata o de agora, non se sabe que pro-
fesores os acompañaran na tan ansia-
da viaxe.
Informaremos no próximo número.

Cincuenta alumnos de 1º de Bacharelato visitaron na cidade herculina


o INEF (Facultade de Ciencias de Actividades Físicas e Deportivas) e
tamén participaron, no Coliseum, nunha actividade de patinaxe sobre
xeo. (A fotografía recolle o momento de chegada ás instalacións).
A viaxe estivo organizada polo Depatamento de Educación Fisica e
foron acompañados polos profesores Francisco Basanta Barro,
Mariluz Fernández Díaz e Helena Pérez Inés.
Páxina 12 O Provisional 7 abril 2006

ACCESO AO SISTEMA
OS ALUMNOS DE ELECTROMECÁNICA DO VEHÍCULO UNIVERSITARIO DE GALICIA
PRESENTARON UHA MAQUETA DE SON Os alumnos de 2º de Bacharelato e
de 2º curso dos ciclos superiores par-
ticiparon nas "VIII Xornadas sobre a
estrutura e acceso ao sistema univer-
sitario de Galicia" que se celebraron
no Teatro Pastor Díaz de Viveiro o pa-
sado 9 de marzo. Como complemen-
to a esta información recibirán proxima-
mente un exemplar da publicacion
"Ensino Superior en Galicia"

DEPARTAMENTO DE
ADMINISTRATIVO
O 9 de marzo, os alumnos de
"Xestión Administrativa" e de "Adminis-
tración e Finanzas" visitaron, en San-
tiago de Compostela, o Parlamento de
Galicia, o Museo do Pobo e o Centro
Galego de Arte Contemporáneo.
Canda eles viaxaron os profesores Ge-
neroso Ramallal Dopacio e Álvaro
Ferreirós Rey.
Vicente Iglesias Gómez, Borja Martínez Martínez, Iago Campo Fernández,
Adrián Fraga Pérez e Isaac Rubal Casas (non aparece na foto) un grupo de CINENSINO
alumnos de 2º curso do Ciclo Medio de "Electromecánica do Vehículo" Para os alumnos de 1º e 2º de ESO
proxectourse, o 8 de marzo, a película
realizaron unha maqueta cos últimos avances en materia de son aplicado ao
"Descubrindo nunca xamais", dentro do
automóbil como colofón ao traballo que desenvolveron no 1º trimestre no plano de Cinensino. María Guerreiro e
módulo de "Sistemas de Seguridade e Confortabiliadade". Raquel Solla foron, xunto cos titores
Durante unha semana expuxeron a tódolos alumnos e persoal o traballo dos grupos, as encargadas de acom-
realizado, co cal se senten moi orgullosos dado que foi realizado integramente pañar aos alumnos ata Viveiro.
por eles, incluíndo o deseño do circuíto e o panel.
-Fixemos un pouco de todo: deseñar, pintar, de electricistas..-. sinalou un
DEPARTAMENTO DE FRANCÉS
dos compoñentes do grupo.
____________________________ Os alumnos de Francés de 3º e 4º de
Noutra orde de cousas, O Departamento de Mantemento de Vehículos ESO e Bachillerato estiveron na Coru-
organizou unh viaxe pedagóxica para os alumnos de "Electromecánica" e ña o 13 de marzo, acompañados por
Mariluz Poch Villar, Helena Pérez Inés e
"Carrocería" a Santiago para visitar a factoría de Castrosúa; tamén
Mª Jesús Pérez Ramos, para ver a obra
aproveitaron para estar nas instalacións de Noyamovil. O xantar realizárono no de teatro "Le malade imaginaire" no IES
IES Compotela (Escola de Hostalería) en Lamas de Abade. Cruceiro Baleares.

SOL SUR
O sol repite o seu percorrido aparente
aproximadamente cada 24 h á metade de
¿onde está o sol?

velocidade da agulla pequena do reloxo de tal


xeito que ao medio día está ó sur (por estarmos
Se colledes un reloxo
no hemisferio norte). En Viveiro é medio día ás
de agullas e ás 13:30:19
13:30:19 h en horario de inverno (GMT+ 1h
h (ás 14:30:19 h no
+4minutos X lonxitude de Viveiro) e ás
horario de verán)
14:30:19 h en horario de verán (hora oficial). poñédelo nas 12h xa
tedes unha brúxula
solar: poñendo o reloxo
A altura que levanta o sol desde o en horizontal coa agulla
horizonte ó medio día en Viveiro é: pequena apuntando ó
-Cándido Dacosta Lago-

· Mínima no solsticio de inverno que é sol, a bisectriz do


duns 23º (90º - latitude de Viveiro- 23.5º) ángulo que fai a agulla
pequena coas 12h
· Mediana nos equinocios que marca o sur (dirección N-S). A única pega é que en febreiro o
é duns 46º (90º - latitude de Viveiro) sol vai retrasado case un cuarto de hora e en novembro
adiantado outro cuarto.
· Máxima no solsticio de verán que é duns
70º (90º - latitude de Viveiro+ 23.5º)
7 abril 2006 O Provisional Páxina 13

OS MEUS HEROES OLÍMPICOS: Maria Mutola Encontro cos


Por Mariluz Fernández Díaz empresarios
Maria Mutola é unha das atletas que O departamento de Mantemento
máis admiro dentro e fóra das pistas de Vehículos Autopropulsados orga-
de atletismo. Creo sinceramente que nizou, o pasado 29 de xaneiro, unha
chegado a un punto de excelencia no
sesión de traballo con tódolos empre-
teu traballo e ó recoñecemento mun-
dial, todo profesional, home ou muller,
sarios e responsables dos talleres de
debería apostar por facer algo para reparación de automóbiles das comar-
que o mundo sexa un sitio mellor onde cas de A Mariña e Ortegal.
vivir. Esto é o que fai Maria Mutola. Na mesma analizáronse diferentes
Veredes: aspectos relacionados coa formación
Con 33 anos, esta mozambicana de e fixéronse propostas concretas de cara
Macuto é unha lenda viva na historia a mellorar a comunicación entre o sec-
do Atletismo, en concreto dos 800
tor académico e produtivo.
metros. Ía para futbolista, pero un “olleador” ela soa. ¿E que fixo cos cartos? Aquí vén o
do programa Solidariedade Olímpica, que máis me gusta. Doou a maior parte do
rescatouna para o atletismo (becárona en premio á Fundación que leva o seu nome e
Estados Unidos). E dende o ano 1993 que se dedica a escolarizar e becar a nenos
poucas probas se lle escaparon a esta africanos en Estados Unidos para que O dragón de Piago
musculosa atleta. Posúe tres medallas de poidan practicar o atletismo. Segundo a súas
ouro en campionatos do mundo (1993, 2001 palabras -“o máis importante para min é
e 2003), una de prata (1999) e outra de bron- que a fundación siga motivando ós mozos É unha noite calma. Brillan as estrelas no
ce (1997). No que respecta a campionatos e que en Pekín 2008 o meu país teña un ceo prateado, sopra unha brisa que fai
en pista cuberta, acaba de pasar á historia equipo de entre 12 ou 15 atletas”-. Incrible. rumorear os xuncos da ribeira.
por alcanzar un total de sete medallas de Pero tampouco acaba aí a cousa. A ONU No río Landro un son metálico apagado
ouro (1993, 1995, 1997, 2001, 2003, 2004 e nomeouna “Emisaria da Xuventude” dentro emerxe na profundidade da lóbrega.
2006), aparte dunha de prata (1999). E por do programa das Nacións Unidas para o Prodúceo unha campá dunha ermida fundida
suposto, no referente ós xogos olímpicos, Desenvolvemento. Este programa ten como
nun dos meandros do río. É baixamar
tampouco se queda curta, xa que ten unha obxectivos reducir a pobreza, a
enfermidade, o analfabetismo, a degrada-
profunda e o refluxo forte da marea move o
medalla de ouro (2000) e outra de bronce
(1996). Pero a cousa non acaba aí. A “Golden ción do medio ambiente e a discriminación badalo. Escóitase a moitas leguas á redonda.
League” (que é un conxunto de seis contra a muller. Ao mesmo tempo escóitase un ruxido que
competicións atléticas, realizadas en noutras Respecto a Maria Lurdes Mutola só teño fai fuxir a todos os seres vivos dos
tantas cidades, e no que participa o mellor unha mágoa: que non lle concedesen o pre- arredores; é horrible, expándese por todo o
do mellor no atletismo mundial) concede mio “Príncipe de Asturias” do deporte no ano val. Do pozo sae unha cola espumosa de
como premio a aqueles atletas que gañen a 2002. Ese ano tamén optaba a ese premio a más de vinte metros que golpea furiosamente
súa proba nas seis competicións, un total selección brasileira de fútbol. ¿Sabedes as augas e árbores da beira. É o gardián
de 50 “quiliños de ouro” (un millón de dóla- quen gañou? En fin, se os ídolos están para
eterno da campá, é o dragón de Piago, ex-
res, é dicir, unha salvaxada de cartos) a imitalos (ou tentar facelo), dende o meu punto
citado polo son da campá...
repartir entre os que o consigan. Pois ben, de vista, aí tedes un gran exemplo. Como
Maria Mutola, no ano 2003 conseguiuno para deportista e como persoa. Adrián Casas Sánchez - 2º ESO

intercambio co
Lycée Bossuet de
Lannion
Dende o pasado 28 de
marzo ata fai dous día, os
alumnos de 4º de ESO que
cursan como Idioma Francés
participaron no intercambio
que organizou o Departa-
mento que coordina Mariluz
Poch Villar.
En total viaxaron 12 alum-
nos acompañados pola profe-
sora Helena Pérez Inés.
- Alumnos de Lannion na bilioteca do noso centro durante o intercambio de 2004 -
-Máis información e fotos no próximo número-
Páxina 14 O Provisional 7 abril 2006

A carón do blues

"OTIS SPANN"
Por Javier Caneda González

Muddy Waters tiña o prototipo de banda blues de Chicago nos anos cincuenta e sesenta, e en Otis Spann un
formidable pianista que o acompañou durante case dúas décadas e que foi capaz de gravar varios álbums en
solitario cunha calidade musical máis que considerable.

Spann naceu en Jackson, Mississippi, o 21 de marzo de guitarrista Robert Jr. Lockwood, onde amosa claramente as
1930. Comezou tocando o órgano na igrexa do seu pai, da que súas armas: unha voz cálida e profunda e unha técnica
era reverendo, en Clarksdale. En 1942 emigrou cos seus pais baseada nunha man esquerda con moita mobilidade (inspira-
a Chicago onde comezou a boxear e a da no seu mestre Big Maceo) e uns
xogar o fútbol, ata que un encontro co baixos ambulantes que conseguen
tamén pianista Big Maceo o empurrou crear unha tensión dramática con tan
a retomar o piano e a dedicarse total- so dúas notas. Na miña opinión este
mente ó blues. é un dos seus dous ou tres traballos
A comezos dos anos cincuenta máis inspirados.
Muddy Waters andaba na procura de Seguíronlle outros discos tamén de
músicos para completar a súa banda e moi alto nivel como “The Blues Never
viu tocar a Otis cun dos moitos gru- Die!” (xunto ó harmonicista James
pos para os que traballaba. En 1952 Cotton), “Walking Blues” (acompa-
contratouno e xa non deixaría de tocar ñado do tamén pianista Saint Louis
con el, xa fose en directo ou en estu- Jimmy), “The Blues Is Where It´s At”
dio, ata a súa morte. Converteuse deste ou o excelente “The Blues Of Otis
xeito na espiña dorsal da Muddy Spann” gravado en Londres.
Waters Blues Band, dándolle unha A comezos da década dos setenta,
consistencia que favoreceu enorme- acompañado polo grupo británico
mente o seu éxito definitivo ata Fleetwood Mac, obtivo o seu único
converterse na maior referencia do éxito comercial co intenso “Hungry
blues en Chicago. Country Girl” (do álbum “The Biggest
No festival de Newport, en 1960, Things Since Colossus”) dedicado a
produciuse un feito decisivo que mar- súa dona, a cantante Lucille Spann.
caría a súa carreira: interpretou en so- Pero por un capricho do destino,
litario o tema “Goodbye Newport faleceu poucas semanas antes da pu-
Blues” que pechaba o concerto de Muddy no festival. Este blicación do single víctima dun cáncer. Era o 24 de abril de 1970.
tema, que quedou para a posteridade no álbum “Muddy
Waters at Newport”, composto xunto con Langston Hughes
a raíz dos graves incidentes que tiveron lugar neste festival, DISCOGRAFÍA SELECCIONADA:
centrou a atención sobre el. A partir de aquí, animado polos - Otis Spann Is The Blues
seus compañeiros e durante toda a década dos sesenta, - Walking Blues
comezou a gravar en solitario numerosos álbums acompaña- - The Blues Never Die!
do en moitas ocasións, como non, polo propio Muddy e a - The Blues Is Where It´s At
súa banda. - The Bottom Of The Blues
A finais dese mesmo ano gravou o seu primeiro álbum, - The Blues Of Otis Spann
“Otis Spann Is The Blues”, acompañado unicamente polo

SOLICITUDE DE PRAZA PARA CURSAR EDUCACIÓN SECUNDARIA


CURSO 2006-07
-ALUMNOS PROCEDENTES DE COLEXIOS NON ADSCRITOS-
PRAZO: DO 16 DE MARZO AO 18 DE ABRIL
NOTA: AS PRAZAS QUE SE OFERTARÁN SON AS QUE PODAN QUEDAR DISPOÑIBLES
DESPOIS DA ESCOLARIZACIÓN DOS ALUMNOS DO PROPIO CENTRO E DOS COLEXIOS DE
VICEDO, OUROL, GALDO E CELEIRO
7 abril 2006 O Provisional Páxina 15

Entr egado o pr
Entregado emio á inovación educativa
premio
en materia de enerxías rrenovables
enovables

A empresa Saclima, SL de Valencia, redistribiución da enerxía almacenada; á ción dunha aula específica para tódolos
entregou o pasado 22 de decembro ao dereita vemos un colector para a produ- proxectos de innovación que se están
Departamento de Tecnoloxía o material ción de auga quente que incorpora, ade- desenvolvendo.
didáctico correspondente ao segundo mais do sistema de captación, un tanque Para este ano, segundo sinalou o Xefe
premio á "innovación en materia de ener- acumulador cunha capacidade de 160 li- de Departemento, Luís Mel Galocha,
xías alternativas 2004-05", do que infor- tros, bombas e sistema completo de re- están a traballar nun colector parabólico
mámos nas páxinas centrais do núme- gulación e control. con seguimenteo autónomo para a pro-
ro anterior de O Provisional. En principio, o material vaise destinar dución de auga quente, co cal volverán
Nas fotografías podemos ver, á esquer- ao apoio nas clases de Tecnoloxía da participar na convocatoria anual conxunta
da, o panel fotovoltaico que ademais leva ESO e Bacharelato, aínda que o Depar- entre o INEGA e a propia Consellería de
incorporado todo o sistema de carga e tamento ten solicitado á Dirección a crea- Educación.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

¿Que é a ENERXÍA SOLAR FOTOVOLTAICA? ¿Que é a ENERXÍA SOLAR TÉRMICA?

As instalacións de enerxía solar fo- A instalacións


tovoltaica aproveitan a radiación solar de enerxía solar
para xerar unha corrente eléctrica, que térmica aproveitan
pode utilizarse directamente, vender- a radiación solar
se, ou almacenarse en forma de ener- para quentar un
xía química en baterías. fluído. O seu fun-
Estes usos dan lugar ós dous tipos de instalacións : ins- cionamento ba-
talacións fotovoltaicas conectadas á rede e instalacións séase en facer quentar un líquido e facelo circular polo inte-
fotovoltaicas illadas. rior dun panel, onde se consegue unha alta temperatura.
As instalacións fotovoltaicas conectadas á rede utilízanse As aplicacións características deste tipo de instalacións
en lugares aos que chegan as liñas eléctricas, estando a son: quentamento de auga, calefacción, climatización de
instalación interconectada á rede. Así, pódese utilizar a ener- piscinas, etc.
xía que se vai producindo para consumir e vender os exce- Debemos ter en conta que, nunha vivenda unifamiliar, a
dentes ou toda enerxía producida. instalación de aproximadamente 4 m2 de paneis solares
En canto ás instalacións fotovoltaicas illadas, resultan moi térmicos pode chegar a reducir ata un 70% o consumo ener-
útiles naqueles sitios ós que non chega a rede eléctrica xético para o quentamento de auga; o inconveniente é que o
convencional. Teñen o inconveniente de que necesitan un máximo rendemento dáse nos meses de verán cando, por
sistema de acumulación (baterías). exemplo, non se usa a calefacción que, mediante o uso de
Algunhas exemplos desta aplicación son: electrificación chan radiante, pode ser outra aplicación moi interesante.
de vivendas e núcleos iIIados, Iluminación pública, bombeo No caso de climatización de piscinas conséguense aforros
de auga, sinalización en vías públicas e telecomunicacións. medios dun 60 ou 70% do consumo enerxético.

MÁIS INFORMACIÓN EN: http://www.inega.es ou no Departamento de Tecnoloxía do IES María Sarmiento


Páxina 16 O Provisional 7 abril 2006

UN TEMA VITAL

Para faclitar ao máximo a accesibilidade á vacinación de todos os estudantes incluídos na idade


de risco, as Consellerías de Sanidade e Educación acordaron vacinar ao alumnado dentro do
propio centro educativo: no caso do IES María Sarmiento desprazouse persoal facultativo do Centro
de Saúde de Viveiro para realizar esa acción.

A QUEN SE VACINA TV
Todos os alumnos e calquera outro AULA
persoal do centro educativo nacidos entre o PLÁSTICA
1 de xullo de 1980 e o 31 de decembro de
1992, é dicir, as persoas que teñen entre 13
e 25 anos (ambos inclusive) forman parte
do colectivo ou poboación diana a quen se
dirixe esta campaña.
Administrarase unha dose única no pe-
ríodo comprendido entre o 6 de febreiro e o
30 de xuño deste ano; para os alumnos
que, por calquera motivo non puideron
vacinarse no centro, poden acudir ao
Centro de Saúde de Viveiro ou contac-
tar co seu médico de cabeceira.

A ENFERMIDADE:
Que é unha meninxite?
É unha enfermidade contaxiosa que con-
siste na infección das meninxes, as mem-
branas que rodean e protexen o cerebro e a
médula espiñal. Esta enfermidade pódena
producir:
- Virus: son as meninxites víricas, nor- XUSTIFICACIÓN DA CAMPAÑA
malmente máis benignas así como as máis
frecuentes. Durante os anos 1995 e 1996 a Dirección Xeral de Saúde Pública puxo en marcha
- Bacterias: son as que causan as me- unha campaña de vacinación masiva coa vacina de polisacáridos A+C, única dispoñible
ninxites bacterianas, moito máis severas e
nese momento, para todas as persoas que tiñan entre 18 meses e 19 anos, que se
perigosas, podendo evolucionar fatalmente
ou deixar graves secuelas.
desenvolveu entre decembro de 1996 e xaneiro de 1997.
Como se contaxia a meninxite Esta campaña tivo unha alta taxa de cobertura, chegando a máis do 85% da poboación
meningocócica? diana, e, como resultado conseguiuse un descenso moi importante dos totais de
Os meningococos son bacterias que for- enfermidade meningocócica C.
man parte da flora normal da nasofarinxe. A partir do ano 2000 recomendouse a vacinación coa nova vacina conxugada fronte ao
De feito aproximadamente un 5% da po- serogrupo C de todos os nacidos a partir de xaneiro de 1993, á vez que se icluía un
boación son portadores do meningococo, é calendario sistemático de vacinacións aos 2, 4 e 6 meses de idade.
dicir, que o levan na gorxa sen que cause
Todas estas actuacións levaron á diminución da aparición de casos desta enfermidade,
ningunha patoloxía o que lle permite desen-
volver anticorpos antimeningocócicos dan-
pero a partir da tempada 2003-04 comezouse a detectar un lixeiro e continuado aumento
do lugar á chamada inmunidade natural. na incidencia así como un incremento da mortalidade, especialmente na poboación maior
O contaxio prodúcese de forma directa de 13 anos; esta tendencia mantívose no 2004-05, e estase a repetir nesta.
de persoa a persoa, a través da saliva e Probablemente estes feitos teñan que ver coa diminución da protección da vacina
vese facilitado en comunidades pechadas, polisacárida, co paso do tempo e tamén ao aumento da exposición.
colexios, etc. Nesta situación constátase a necesidade de establecer unha camapaña de vacinación
con captación dos grupos de idade máis afectados, a sinalada na columna da esquerda, co
MÁIS INFORMACIÓN: obxecto de protexer o maior número de persoas posibles, tanto pola protección directa que
http://dxsp.sergas.es/default.asp proporciona a vacina como pola inmunidade do grupo conferido pola vacinación.