You are on page 1of 2

Misschien simpelweg ‘goed nieuws is geen nieuws’?

Vierdejaars studenten van de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg


hebben onderzoek gedaan naar de berichtgeving over de multiculturele
samenleving in Nederland. Eén van de conclusies: wanneer de multiculturele
samenleving in het nieuws komt is dat meestal negatief. Waarom is dat zo?
Vaak worden argumenten aangevoerd over de gebrekkige kennis van
journalisten over migrantculturen of over het ontbreken van kleurrijkheid op de
werkvloer en in de verslaggeving ( Deuze, 2000. Essay: multiculturaliteit en
journalistiek in Nederland). Zou het er ook mee te maken kunnen hebben dat
goed nieuws gewoon geen nieuws is?

Vraag hoogleraar interculturele communicatie Wasif Shadid naar de


berichtgeving over de multiculturele samenleving en waarschijnlijk haalt hij
zijn neus op. “Wanneer de multiculturele samenleving in het nieuws komt, is
dat vrijwel altijd negatief en in verband met criminaliteit, gebrekkige
integratie en andere problemen”, aldus Shadid. Lector Huub Evers van de
Fontys Hogeschool voor Journalistiek trof Shadid tijdens een discussie toen
de hoogleraar interculturele communicatie zijn uitspraak deed. Evers was
het niet met hem eens en opperde op de hogeschool om die stelling eens
onder de loep te nemen. Dat hebben de vijftien vierdejaarsstudenten gedaan.
Een nieuwsperiode van vier weken zijn de Nederlandse media onderzocht op
berichtgeving over de multiculturele samenleving. Zeven landelijke
dagbladen, elf regionale dagbladen, vier opiniebladen, het RTL Journaal van
half acht en het NOS Journaal van acht uur zijn onder de loep genomen.
Ook hebben zij interviews afgenomen bij journalisten om te weten te komen
wat voor rol de multiculturele samenleving in hun leven speelt.

Wasif heeft gelijk


De studenten keken bij elk artikel of televisie-item of het positief, negatief of
neutraal bericht over de multiculturele samenleving. Positief is Ahmed
Aboutaleb die benoemd wordt tot burgemeester van Rotterdam, negatief zijn
Marokkaanse relschoppers in Gouda. Neutraal bestempelden zij het nieuws
wat ze niet als positief of negatief konden plaatsen. Resultaat na het
invoeren van 315 (!) berichten: 38,8 procent negatief, 31,4 procent positief
en 24,4 procent neutraal. Voornamelijk negatief dus, maar het verschil is
maar een kleine acht procent. Toch kunnen we voorzichtig concluderen dat
het niet zo is dat “de multiculturele samenleving vrijwel altijd negatief in het
nieuws komt”. Sowieso niet in verband met gebrekkige integratie zoals
Shadid zegt, want uit de inhoudsanalyse blijkt dat er het positiefst over
integratie wordt bericht. Wanneer een bericht over integratie gaat, is dat in
32 procent van de gevallen positief. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een
interview met een allochtone politicus waarbij de nadruk duidelijk ligt op
zijn gelukte integratie.

Goed nieuws is toch geen nieuws?


Komt Shadid niet tot zijn uitspraak omdat goed nieuws in het algemeen geen
nieuws is? Denkt Shadid dat er erg negatief over de multiculturele
samenleving bericht wordt, terwijl er net zo negatief over andere
onderwerpen wordt bericht? Bekend is dat de journalistiek in het algemeen
vaak beschuldigd wordt van negativisme. Publicist Freerk Teunissen zegt in
zijn boek Wat is nieuws? dat het de journalistiek vaker verweten wordt dat ze
vooral berichten over het negatieve (bladzijde 47, 48): “Journalist Henk
Hofland heeft daar ooit eens op geantwoord door te stellen dat dat maar goed
is ook. Het nieuws is het terrein van alles wat anders is. Als het nieuws zich
in hoofdzaak bezighoudt met ellende, impliceert dat de norm positief is.”

Een onderzoek op zich


Uit het onderzoek blijkt dat er redacties zijn waar de multiculturele
samenleving niet leeft. Zo zegt een geïnterviewde journalist werkzaam bij een
huis-aan-huis-blad: “Ik vind dat de multiculturele samenleving onderbelicht
is in de krantenkolommen. Dat komt voornamelijk door het feit dat onze
organisatie zelf niet multicultureel is.” Is het zo dat de berichtgeving
voornamelijk negatief is omdat journalisten ongeïnteresseerd zijn of omdat
ze een negatief beeld hebben van de multiculturele samenleving, of kan het
ook gewoon een kwestie zijn van goed nieuws is geen nieuws? Hoe is de
verdeling positief-negatief nieuws in de journalistiek in zijn algemeenheid?
Vragen waar de studenten voorafgaand aan het onderzoek niet bij stil
hebben gestaan. Wel een invalshoek die een onderzoek op zich verdient. Het
zou de kwestie journalistiek en de multiculturele samenleving op een hele
andere manier belichten.

Bronnenlijst
- Teunissen (2005) Wat is nieuws? Den Haag Boom Onderwijs
- Deuze (2000) Essay: multiculturaliteit en journalistiek in Nederland The
Amsterdam school of Communications research ascor. Faculty of social and
Behavioral Sciences.