You are on page 1of 5

DINASTIYA PINUNO URI NG PAMUMUHAY KONTRIBUSYON/AMBAG

Emperador Yu Alinsunod sa tradisyon ng mga Tsino,


pininiwalaan na itinatag ni
Emperador Yu ang unang dinastiya
ng Tsina na siyang gumawa ng isang
kanal upang harangan ang baha at
hinati ang kanilang mga nasamsam
HSIA na lupa. Sa ilalim ng kanyang
pamumuno, nakontrol ang pagbaha
ng Ilog Huang Ho. Hinati-hati niya
ang kanyang kaharian sa siyam na
lalawigan, pinalawak ang teritiryo
hanggang Disyerto ng Gobi at
sinugpo ang mga tribo sa timog. Sa
ngayon, sila ay tinawag na
“maalamat” dahil walang records na
nagpapatunay na sila ay talagang
namuhay.
Walang nagging pinuno nang Sila ang kauna-unahang gumamit ng • Paggamit ng tanso
matagpuan ng isang rebelyong ginoo tanso. • Paggamit ng elepante &
ngunit si Tāng ang kauna-unahang karwaheng hila ng kabayo
nagging pinuno nito. bilang mga sasakyang
SHANG pandigma
• Sistemang irigasyon
• Sila ang nagimbento ng
kalendaryong Lunar o ang
kalendaryong may 360 na
araw at 12 na buwan.
Wu Wang Sila ang pinakamatagal na namuno • Unang gumamit ng
noon. Nagsimula sa kanila ang “chopsticks” o “sipit ng Intsik”
paggamit ng Civil Sevice • Nakagawa din ng mga pana
CHOU Examination. Ang pilosopiya ng
Confucianismo at Taoismo ay naging
parte na rin ng kanilang pamumuhay.
Ang pagtatayo nila ng mga daanan,
kanal at iba’t ibang proyektong
irigasyon o patubig ay naipatupad.
Shih Huang Ti Sa pagkakagawa nila ng mga kanal • Sila ang gumawa ng
ay bumilis ang transportasyon at napakatanyag na “Great Wall
komunikasyon. of China” o “Dakilang Pader ng
Tsina”. Maraming
mahahalagang bahagi ng
katawan ng pader ng Great
CHIN Wall at mga kuta't muog sa
labas nito ay nalatagan ng
mga ladrilyo at umabot sa
pinakamataas ang
pamantayan ng konstruksyon.
Ang Great Wall ng Ming
Dynasty ay nagsimula sa
silangan sa tabi ng Yalujiang
River at umabot sa Jiayuguan
ng lalawigang Gansu sa
kanluran na may habang
5,660 kilometro.
Liu Pang (mas kilala sa tawag na Nagsimula sila sa Ilog Han. Si Liu • Kinilala ang “Great Silk Road”
Emperador Kao Su) Pang ang nagpasimula ng pagbibigay
ng pagsusulit sa mga gustong
maglingkod sa pamahalaan. Ang
HAN pagsusulit ay batay sa kaalaman sa
mga klasikang Confiucian. Si
Confucious ay tinanghal ni Kao Su
bilang opisyal na pilosopo ng Tsina,
at ang mga doktrina ng
Confucianismo, bilang pamantayan
ng wastong pag-uugali.
Yang Chien Sila ang pinakamaikling pamumuno • Sistema ng pamamahala
sa lahat ng dinastiya. • “K'aihuang Code” na naging
Napakamakapangyarihan nila, ang modelo ng Kodigo ng Tang
Hilaga at Timog ay napag-isa ni Yang (ang pinakamaimpluwensyang
Chien. Upang mapag-isa ang hilaga kalipunan na mga batas sa
at timog ng Tsina, ipinag-utos niya ilang bansa sa silangan)
ang pagpapagawa ng Grand Canal
SUI na nagdudugtong sa Ilog Huang Ho
at Yangtze. Ipinatupad niya ang
walang sawang pagpapatayo ng mga
gusali na ikinagalit naman kanyang
mga nasasakupan.
Li Yuan Ito ang “ginintuang panahon ng • Napakadakila't kahanga-hanga
Tsina” kung saan kinilala ang ang Daming Palace sa palasyo
bansang ito na pinakamayaman sa ng emperador sa loob ng
buong mundo. Ito ay panahon ng siyudad ng Chang-an
kasukdulan ng pag-unlad ng • Ang malaking bulwagan ng
ekonomiya't kultura ng lipunang Foguang Temple sa Wutaishan
piyudal ng Tsina. Ang mga katangian ng lalawigang Shanxi ay isang
ng estilo ng konstruksyon ng Tang tipikal na estruktura ng Tang
Dynasty ay kahanga-hanga't Dynasty na nagpapakita ng
maringal, maayos at masaya at may mga katangiang nabanggit sa
simple't masiglang kulay. Ang itaas
TANG kabisera ng Tang Dynasty sa • Bukod dito, umunlad din ang
Chang'an (Xi'an sa kasalukuyang) at mga estrukturang tisa't bato
ang kabisera sa silangan sa Luoyang noong Tang Dynasty.
ay parehong nagtayo ng Karamiha'y gumagamit ng
napakalaking mga palasyo, harding mga tisa't bato sa pagtatayo
imperyal at organo ng pamahalaan ng mga Budhistang pagoda,
at ang pagkakaayos ng konstruksyon kabilang na rito ang Dayanta,
ay mas makatuwiran sa pamantayan. Xiaoyanta ng lunsod Xi'an at
Ang Chang'an ay isang Qianxunta ng Dali na pawang
pinakamalaking lunsod sa daigdig mga pagoda ng Tang Dynasty
noon. na gumagamit ng mga tisa't
bato.
Heneral Chao K'uang-yin (na di Sila ay isang dinastiyang medyo • Kauna-unahang gumamit ng
kalaunan ay naging Emperador Sung mahina sa politika't militar sa papel na pera at mga barya.
Tai Tsu) matandang Tsina, subali't maunlad • Ang artipisyal na bundok,
naman ito sa ekonomiya, tubig, lambak na bato,
industriyang artisano at komersiyo at bulaklak at punongkahoy sa
higit na nagkaroon ng malaking
pagsulong sa siyensiya't teknolohiya. mga pribadong harding itinayo
Ang katangian sa mga konstruksyon man o artipisyal ay parehong
sa panahong ito ay maselan, nagpapakita ng ilang
SUNG maganda at nagbibigay-diin din sa makasining na kalagayan.
mga dekorasyon.Sila ang kauna- Kabilang sa Canglangting ni
unahang pamahalaan sa kasaysayan Sushunqin at Duleyuan ni
ng mundo na nakapag-isyu o Simaguang ang mga
nakapaggawa ng unang perang halimbawa ng mga hardin
papel o banknotes. Sila din ang noong Sung Dynasty.
kauna-unahang pamahalaan na • Ang Ling Yinsi Pagoda sa
nakapagtatag ng permanenteng lunsod Hangzhou ng
grupo ng hukbong-pandagat. May lalawigang Zhejiang, Fan
mga tindahan sa kahabaan ng mga Pagoda sa lunsod Kaifeng ng
lansangan at sa bawa't lansangan ay lalawigang Henan at ang tulay
may sarili nitong propesyon o linya Yongtong sa Zhao Xiao ng
ng negosyo, at nagkaroon ng bagong lalawigang Hebei ay pawang
pag-unlad sa pagtatayo ng paglaban mga tipikal na halimbawa ng
sa sunog, ng komunikasyon, mga esrukturang ladrilyo't
transportasyon, tinadahan at tulay. bato ng Sung Dynasty.
Pinamunuan ng mga Mongols na sina Ito ay isang emperyong militar na • Ang Taiyechi Wansuishan ng
Kublai Khan at Genghis Khan may malawak na teritoryo at itinatag Yuan Dynasty na nanatili
ng isang naghaharing Monggoles. hanggang ngayon (ito'y ang
Nguni't sa panahong ito'y mabagal Qiongdao sa Beihai Park ng
ang pag-unlad ng ekonomiya at Beijing ngayon) ay isa ring
kultura ng Tsina at sa saliga'y nasa popular ng tanawin ng Yuan
napakahirap na kalagayan ang pag- Dynasty
YUAN unlad ng konstruksiyon. Karemihan • Dahil sa sumasampalataya sa
sa mga konstruksiyo'y simple at relihiyon ang naghahari ng
magaspang. Yuan Dynasty, lalo na sa
Tibetanong Buddhismo kaya
napakalago ang mga
konstruksiyong pangrelihiyon
sa panahong ito. Ang Puting
Pagoda ng Miaoying Temple ng
Beijing ay isang Lamaistang
pagodang dinisenyo't itinayo
ng isang artisanong Nepales
Chu Yuan Chang (ngunit Ming Tai Tsu Mula noong Ming Dynasty (1468- • Nagtatag ng Forbidden City
ang kanyang ginamit na pangalan) 1644) ang Tsina'y pumasok na sa • Ang Ming Xiao Ling Tomb ng
huling yugto ng lipunang piyudal. Nanjing at Ming Tombs ng
Karamihan sa estilo ng mga Beijing ay dipangkaraniwan at
MING konstruksyon sa panahong ito'y aktuwal na halimbawa ng
minana sa Song Dynasty at walang mahusay na pagsamantala sa
kapansin-pansing pagbabago, pero topograpiya at sa kapaligirang
naging pangunahing katangian ang lumikha ng maringal na
kalakhan ng saklaw at karingalan ng atmospera sa libingan
atmospera sa plano ng konstruksyon • Bantog din sa daigdig ang
at pagdidisenyo. Ang mga palasyo ng mga muwebles na tipong Ming
mga emperador ng Qing Dynasty ay Dynasty
walang tigil na lumalawak at
• Ang karapat-dapat na
humuhusay sa pundasyon ng mga
banggitin ay sumapit na sa
palasyo ng Ming Dynasty. Ang
panahon ng kasagsagan ang
kabiserang Beijing sa panahong ito'y
"Feng Shui" o geomantic
muling itinayo sa dating pundasyon
noong Ming Dynasty. Ang
nito, pagkatapos ay ginawang
impluwensiya ng pekulyar na
tatlong bahagi--ito'y ang lunsod sa
penomina ng matandang
labas, lunsod sa loob at lunsod ng
kulturang ito sa kasaysayan ng
emperador.
konstruksiyon ng Tsina ay
nagpatuloy hanggang sa
kasalukuyan.

MONGOL