Sie sind auf Seite 1von 14

Bitka kod Bistrice Lesne

MIROSLAV KRLEA
BITKA KOD BISTRICE LESNE
UVEANI TISAK
SAVEZ SLIE!I" "RVATSKE
Miros#a$ Kr#e%a & BITKA KOD BISTRICE LESNE
IZDAE SAVEZ SLIE!I" "RVATSKE
Urednik
ANTUN LASTRI
Tisak 'UMENA' Za(re)
Za(re) *+,-
!RED.OVOR
Sa$e/ S#Z0o$a od(o1a i osno$no( o)ra0/o$an1a i Sa$e/ s#i1e2i3 i s#a)o$idni3 "r$at0ske nasta$#1a14
i/da$an1e kn1i(a na 4$e5a0no6 tisk4 /a 2otre)e s#a)o$idni3
oso)a7 Bi)#ioteko6 'U$e5ani tisak' 2r$enst$eno s4 o)43$a5ena d1e#a o)a$e/ne 8ko#ske #ek0tire /a
49enike osno$ni3 8ko#a7
Nakon 'Se#1a9ke )4ne' A4(4sta :enoe; ko1a 1e nai8#a na $eo6a do)ar 2ri1e6; i/#a/e 1o8 d$a d1e#a<
'K4rir Loda V#adi6ira Na0/ora i '=4dno$ate /(ode 8e(rta
"#a2i5a' I$ane Br#i50Ma%4rani57 Do kra1a *+,-7 (odine i/a5i 5e 1o8 )ar d$a d1e#a o)a$e/ne 8ko#ske
#ektire /a osno$ne 8ko#e7
Na2o6in1e6o da s4 s2o6en4ta d1e#a na 4$e5ano6 tisk4 i/ra>ena na te6e#14 isk4sta$a ko1a se
2ri61en1414 ni/4 /e6a#1a /a 2otre )e s#a)o$idni37
B4d45i da 4 s$ako1 osno$no1 8ko#i i6a te%e i#i #ak8e s#a)o$idni3 49enika; o$a d1e#a do)ro 5e 2os#4%iti
49enici6a s o8te5eni6 $ido67
2ro?7 Ant4n Lastri5
O$a 3istori1a 1edno(a deta#1a )itke kod Bistrice Lesne na2isana 1e 4 2o9ast 2oko10no(a (os2odina
desetnika !eseka Mate i 8estorice 6rt$i3 do6o)rana dr4(o(a
)ata0I1ona dr4(e satni1e; i to< Trdaka Vida; B#a%e0ka @ran1e; Lo)orca :te?a; Lo$reka :te?a; !ecaka
I6)re i Kri%a Mati1e; ko1i s4 s$i 2a#i kod 14na9ke na$a#e
na kot4 )ro1 tristatri0naest; 2ro#i$8i tako s$o14 kra#1e$sk4 4(arsk4 do6o)ransk4 kr$ 4 s#a$4
3i#1ad4(odi8n1e( kra#1e$st$a S/ent Ist$ana; 4 s6is#4 Mad%ar0sko03r$atske
na(od)e od (odine *,-,7 !o09i$a#i 4 6ir4A
.os2odin 2ri94$ni desetnik !esek Mato i 8est 14naka o$e na8e 2ri2o$i1esti; s$i s4 oni %i$1e#i 4 2o9etk4
ti3i6 i (orki6 %i$oto6; ko1i6 %i$e 6i#i14ni na8i3
#14di 8to se $e5 sto#1e5i6a 2ate na na8e6 )#at4; te (a s$a0ko( 2ro#1e5a i 1eseni 2reora$a14 da )i i/ n1e(a
i/$4k#i 8ak40d$i1e /rn1a i 2o1e#i re%an1 28eni9ne
(i)anice na Uskrs i na Bo%i5; d$a s$i1et#a dana; kada se ne os1e5a teret s$a(0dan1i 4 kri%i6a; $e5 se
sa6o na2a1a )#a(o 2o 8ta#a6a i 248i i 2i14cka 2red
crk$o6 ci1e#o do2odne7 U $1eko$no1 6a(#i t#ake i ra)ote; di6nice i k6etst$a i )atina; 4 ono1 ?e4da#no1
6a(#i ko1a se 1o8 (odine de$et stotina i 9etrnaeste
2od $#ado6 @ran1e osi02a !r$o(a 2o$i1a#a nad na8i6 se#o6 kao %a#osno $e#o; s$i na8i 14naci os1e5a#i
s4 ta1 s$o1 %i$ot kao nek4 st$ar 1o8 od .os2odina
Bo(a st$oren4; i n1i3o$ d1ed i 2rad1ed Bne )4di i6 2ot4%enoC %i$1e#i s4 tako; 2ak 8to t4 i6a da se 6is#i i
8to se t4 6o%eD
S$e to kako sto1i st$orio 1e Sa6 .os2odin Bo( Bs#a$a M4 )4di i dikaC; i 64/i i 1es4 )okci; kada i3 1e
Sa6 .os2odin Bo( )okci06a st$orio; i tako 1e to /a2isano
na ?aro?4 i na katastr4; 4 2ara(ra?i6a na kotar4 i 4 /akoni6a kod s4da; (d1e 1e .os2odin Bo( 2osta$io
.os2od4; da 2a/e na 64%e )okce; da do)ro $r8e deset
/a2o$i1edi .os2odn1i3; da 2#a5a14 2ore/ i 2rire/e i na6ete i da id4 4 so#date; a kada se to N1e64 s$idi
)o(6e i 4 rat7
# tako 1e seda6 na8i3 do6o)rana na2a1a0#o 414tro; o 2odne i 2od$e9e s$o(a C$etana i s$o(a Lisaka i
s$o14 )o#esn4 i s48i9a$4 R46en4; s$aki )o%1i dan #1eti
i /i6i; 2o ki8i i 2o sni1e(4; $e5 trideset (odina7 Ora#i s4 i ko2a#i; si1a#i 28enic4 i 1e9a6; ra% i 3e#1d4;
re24 i k4k4r4/; oko2a$a#i $ino(rad; kosi#i
si1eno; ota$4 i ota$ic4 Bako 1e )i#a 1esen sretna i to2#aC; i to 4$i1ek od 14tra do no5i; da s4 i3 krsta
2ro)ada#a; 1er 1e na8a /e6#1a 1a#o$a i $isi; 2ak
tre)a da se d4)oko ore i #14dski (no1i da ne i/da i ne /ata1i7
A s$e 1e to )i#o te8ko7 er< orati 1e te8ko7 !o )ra/da6a (acati 6okri6; si145i i dr#1a1405i; 1e te8ko7 B#a(o
d$oriti 1e te8ko7 Vo# 1e $o#; a s$in1a 1e s$in1a;
i n1i6a tre)a s$e da se 2osta$i (oto$o; # s#a6a i si1eno i s1ecka i d1ete#inaA .no1 tre)a da se is2od n1i3
ostr40i%e i da i6 se nastre i da se 6ar$a o9e8#1a;
a 6ora s$e to; 6ora se; 1er ako se 2ro24sti 1edan 1edini dan; $e5 1e eto dr4(i /in4o kao 2ro2ast; 2ak se
/ato 6oraA A s$e sto1i /#o i s$e 6ora 9o$1ek sa6A
# $o5e tre)a da o)ere i ocat da 2re8a i kono2#14 da )i1e i 2#atno 2rede; 1er 1e s$e ?a)ri9ke sk42o; 2a
6ora; da se nate(n4 s$e si#e; da ne )i kre2ao 9o$1ek
(o# i )os7 er< 9o$1ek $rta /denac B)e/ /denca se ne 6o%eC; to 2ro(4ta 3i#1a0de7 Bi1e#i k454; to odereE i
k#i1et tre)a da natkri1e ritko6; 2a 6#aci 2o%der4
desetin4; a ako 3o5e da o)49e se)e i dr4%in4; tre)a da 8ta#4 is2ra/ni7 A (d1e s4 1o8 o)$e/e; stari d4(o$i;
3i2oteke; ad$okatiD Nikad )ri(a6 kra1aA Kra6ar
odnese 24ne kor2e 1a1a i (ra3a /a d$i1e0tri /d1e#e; /a stak#eni ci#indar i 2ant#1ikeE o2an9ar na sa164
odere ko%4 s 9o$1eka /a te 2rok#ete o2ankeE 2ore/i
nat1e94; na6eti $4k4 na 1edn4 stran4; ?inanci i %andari na dr4(4; #4(ari; kance#isti; o?ici1a#i; ka2e#ani;
49ite#1i; s$i oni nose i krad4< 1a1a i %i$ad;
raki14 i $ino; s#anin4 i ora3e Bkao toro$i i k4neC; a s$i )i14 2o 64%4 kao 2o 6ar$i7 # $idi 64% do)ro; da
1e on nekako na1don1i i da s4 na n1e(a si#4 to(a
na$a#i#i; a#i kad i $idi 0 to 8to $idi 0 8ta i6a od to(a da 64 1e to s$e 1asnoD
# 9ino$nici i %andari; kasarne i o)#asti; o25ine; s2isi; 4redi; s$e 1e to na8i6 14naci06a i/(#eda#o kao
stro1; ko1i 1e 2o (os2odi doktori6a sa6o /ato i/6i8#1en;
da )i se )o(e9ko6 %i$ot4 na2i2a#a %i#a i da )i se 2re)ro1a#e se#1a9ke $re5e i s$in1e i ko)i#eE a#i sa$ ta1
(os2odski; doktorski; kra#1e$sko0tro1edni stro1
i s$e te kra#1e$ske 4red)e to( 9ino$ni9ko( stro1a o6a#o$a%a$a#e s4 ona1 si#ni i nesa$#ad#1i$i %i$ot 4
n1i6a; i kad s4 ti na8i 14naci ra/6i8#1a#i o se)i
i o s$o6e %i$ot4; to 1e onda ot2ri#ike i/(#eda#o o$ako< 'O$o 1e 6o1a ko#i)a; ko1o1 1e kro$ str6; i ki8nica
se s#i1e$a #i1e$o i desno i ne c4ri 6i tako
na (#a$47 To 1e do)ar i/46 da 6i $oda ne c4ri na (#a$4; i to 6i 1e dao d1ed 6o1 2oko1ni 4 )a8tin4; ta1
6o1 9a>a$i to2#i kro$; a 1a 54 (a osta$iti sin4;
1er 1e to 64dra st$ar< kro$ nad (#a$o67 B=o$1ek )i )io kao 6ar$in09e; da ne6a kro$a7C S1edi6 1a 2od
to6 s$o1o6 (#1i$o6 i (#eda6 di6 kako k4#1a; $oda ne)eska
te9e i nata2a oranic4; # to 1e do)ro7 ena 6i #i%e 2o$1es6o kao 2a4k; 4 #onc4 6i se kotr#1a kro62ir; a
na8#o )i se i ko1e 6asno re)arce 4 di64 na ta$an47
To 1e s$e7 Vi8e 6i /a2ra$o i ne tre)a7 Do)ro 1e %i$1etiA =o$1ek /a2a#i #4#4 4 s46rak i (#eda %4te o9i
6a91e 4 $o#o$sko1 2ari 4 8ta#i; (d1e )#ista14 kao
kri1esniceA Do)ro 1e %i$1etiA'
S$a ta )i1edna /a(orska; 2ri(orska i ka#0ni9ka se#a i nase#1a; ras4ta 2o 846a6a i 1ar4(a6a; do%i$1e#a s4
4 s$o1o1 2ro8#osti 6no(o i 6no(o katastro?a; i
ta1 2os#1edn1i 3a)/)4r8ki rat; 8to 1e 41a3ao 4 se#o 1edno( 2red$e9er1a; kada se %ito 6#ati#o i 6asina#o i
s$a seoska (46na od/$an1a#a od 64k#o( na)i1an1a;
ta1 nesretni rat ni1e )io /a o$e #14de ni 2r$a ni 2os#1edn1a nesre5a7 !o(or1e#i s4 oni neko#iko 24ta do
te6e#1a; 2o6r#i od k4(e i ko#ere; od (#adi i )atina
(ro?o$ski3< kada s4 ono T4rci 2re(a/i#i kar#o$a9ko02o0dra$ske t$r>a$e; s2a#i#i s4 sa$ ta1 kra1; a
a4stri1ski arke)4/iri i/ !ar6e; !iacen/e i S2e/i1e i
kondot1eri 82an1o#ski i 8$icarski; 2od st1e(o$i6a a4stri1ski6 i 2a2inski6; 2o0ro)i#i s4 s$e 8to se da#o do
2os#1edn1e ko)ase 4 di64 i 2os#1edn1e niti 4
tka#a9ko6 stan4; 2os#i1e katastro?e st4)i9ke; (odine *FGH7 Stri1e#1a#i s4 2o ti6 #14di6a 6ad%arski
%andari 4 s6is#4 Na(od)e od (odine *,-,; si#o$a#i i6
%ene i d1e$o1ke 9etrdesetos6a8i i /e#enokadera8i /a C4sto//e i So#?erina; a %ene rodi#1e s4
no$oro>en9adi i da#1e s$o1o6 $#astito6 r4ko6 re/a#e 242ak sr2o6
i 4sta01a#e tre5i dan 2o 2orod4; 6rt$aci se 2o#i1e$a#i $ino6 kao i 4 stara 2o(anska $re6ena7 To; 8to se
2o o)a#a6a e$ro2ski3 6ora 2odi(#a 2ro2a#a si#na
carst$a; 8to se 2ootkri$a#e no$e /e6#1e; 8to se %i$ot i/6i1enio i/ te6e0#1a; s$e se to o$o(a %i$ota o$d1e
ni1e tica#o ni8ta7 estA !osa/ida#e se 2o do#ina6a
cr0k$e i ka/nionice< ka6ene /(rade sa st1e(o0$i6a i krsto$i6a ri6ski6; s (ro6o$odi6a i or(4#1a6a;
re8etka6a i 2ara(ra?i6a< a#i s$e te ka/nionice i 4redi
i crk$e nis4 1o8 149er )i#e; a 6o%e se do(oditi; da te crk$e i s2isi i 2ara(ra?i o2et ni s4tra ne )4d4; a
e/48e$o i S$eti a#%a)et i S$eti I$an 2ro/$at
5e se o2et Lis1ako6 i V491o6 a6o6 kao i 2ri1e to(a; 2a niko6e ni8taA S#a$a Bo(4A
.#eda145i st$ari i 61ere5i do(a>a1e o$i6 4/$i8eni6 i isk4sni6 61eri#o6; nara$no da se na8i #14di )a8
nis4 6no(o 4/r41a$a#i na ta1 tako/$ani rat7
0 "1aA RatA
0 E3A Bo( 6o1A RatA A 8to se t4 6o%eD Ve5 (os2oda doktori /nad4 8to 3o5e; kad (4ra14 ta1 ratA
0 To 1e (os2odska st$ar; ta1 n1i3o$ ratA Do(odi#o se i 24kn4o (#as; da 1e o$o6e i#i ono6e od(ri/#o
no(4; a )o(6e i (#a$4E %ene s4 sta#e da $on1a14 2o 14di?or64;
2a se 94#o da se 2odi(#i neki 4 /e#eni kader Ba#i ta1 $i8e 8i8a )o(ata8e ne(o k6eto$e; ta1 /e#eni kader;
2ak 5e $e5 ne8to )iti 8to 5e )itiC7
0 Bi#o 1e da ni1e )i#o rata; 2ak 5e i o2et tako )iti da (a ne 5e )itiA
0 ene se istina)o( 2ok$ari#e; a#i ni 640%e$i 2o kasarna6a i 82ita#i6a nis4 )o#1iA
0 S$ako64 s$o1eA Tako 2o/i$i; $id1et 5eA S$e i6a s$o1e $ri1e6e7 S$aka si#a /a $re06enaA
S$e 1e 2o9e#o idi#i9no7 adni6 te%aci6a i 6ar$o(o1ci6a; ko1i s4 9ita$ 1edan %i$ot s2a0$a#i 2o 8ta#a6a i
(4ra#i se s ro(ati6 )#a(o6; n1i6a se /)i$an1e 4
as?a#tirano6e (rad4 B(d1e; kad 2ada ki8a; 2#o9nici s1a14 kao /rca#aC 2ri9ini#o 4 2r$i 6a3 #ak8i6 od ono(
o9a1no( i crno( te(#1en1a; i tako i6 1e )i#o;
kao da s4 i/ s$o( nesnosno(; te8ko(; ro)i1a8ko( %i$ota is2#i$a#i 0 na 6in4t47 =4#i s4 oni (o$oriti o
1edno1 94dno1 /e6#1i :#ara?i1i; (d1e 2e9ene race i
2i#i5i #ete 4 4sta 9o$1ek4; 2o #i$ada6a 2as4 2rasci i odo1ci na ra%n14; a sre)rne 4re i #anci $ise 2o
dr$e54; i ta1 %i$ot 4 (rad4 2ri9inio i6 se 4 2r$e
(radske dane tak$o6 :#ara?i1o67 S$e sa6i /e#3era1i sa s43o6esnato6 ro)o6A S$e sa6e )4tine i re)ra i
cr$ena s#anina de)e#i3 s$in1a; 2ak s4 s6rtonosne rane
/a2e9ene #i1e2o 6a0sno6 crno6 9a>o6; a kro/ kr$a$e r42e 2rodr#i 9a$#i; te $ise nad4$ena cri1e$a i
ci1ede se tr4#e ko)asice i 6iri84 9$arci 2o /d1e#a6a
2orc4#anski6 o2#eteni6 droto6; da se ne ras2adn47 Sa6o s43o 6esoA !4n (rad s43o(a 6esaA :4nke
$ise kao /asta$eA # na ci6eri6a 6esarski6 ods1e9ene (#a$e
)i1e#i3 odo1aka; ras2ore6I te#i5i oko crk$e; )i1e#e 2#a3te na $1etr4 s$e #i1e2o 2o#i$ene 6irisno6 s$1e%o6
kr$#14; kr$a$e 6esarske r4ke otisn4te na 2#a3ta6a;
s$e sa6e ?ine )ri1a9nice 8to 6iri84 2o na1?ini1e6 sa24n4; 2a se n1i84 )ar)irske /d1e#e i 8kri2e i c$i#e na
$1etr4 da 1e 6i#ina7 !a ko#ike 1o8 s#a$ne kr96e
i ci6eri sa ?ino?a1n na6a/ani6 ?ar)a06a; sa6i crni 6a9ki i kanoniri; 64%a9e; 2a o2et )i1e#i 6a9ki i
o(4#1eni 2i#i5i 2o#o6#1eni3 /(#o)o$a; 2o/a)adani $i#148ka6a
2etroro0/i6; 2a $e#ike 9a8e 21en48a$o(a 2i$a; a 2o okni6a 6asne 2a#a9inke i kra?ni i 2o(a9e i
2o(a9ice; s$e to 6iri8e; s$e to 21e$a7 Kako t4 6ora da 1e
di$no 4 ned1e#14 2os#i1e 2odne; kada 9o$1ek nosi 4 d%e24 9ita$4 6a/d4; 2ak 1o8 (4cne ?rak#i5 8#1i$o$ice
i ($erca; /as#adi se #icitarski6 srce6 i s$e /a#i1e
$ino6 i s2riceri6a; 2a kad 1e c4ra i ta6)4ra i 3ar6onike; dr6e8 trese kr96o6; a %enske s4 sise to2#e;
da i3 s$e (ri/e8 i na ne2c4 42a#1eno6 os1e5a8 s#ani
/no1 %ensko(a ti1e0#a i s4kr$ic4; (o#ot4; te 2#e8e8 kao ?a8nik kr$a$i; na2io si se di$no; s$e sa6e c4re;
s#48kin1e; 8tirkane 2ods4kn1e; cr$ene 2ant#1i0ke;
(o#a crna )#atna ko#1ena i ste(na; dr6e8; ta6)4re; )erde; d40d4; d40d4; di(40(i(40da1ca; )a)a #14)i
/a1ca; 143034034; 1430143; i1430340347
(os2odin 2ri94$ni desetnik !esek Mato i do6o)rani Trdak Vid; B#a%ek @ran1o; Lo)o0rec :te?; Lo$rek
:te?; !ecak I6)ro i Kri% Mati1a 2o9e#i s4 t4 st$ar rato$an1a
o$ako idi#i9no; s dr6e8o6 4 ned1e#14 2os#i1e 2odne; a#i 1e st$ar kasni1e )o(6e naras#a i /a2a#i#a se kao
rana i )o(6e s4 ti na8i 14naci 6no(o stotina i
stotina ki#o6etara 2ro24to$a#i $o0/o6 i 21e8ke i 6no(o se na1a4ka#i 2o 82ita#i6a i /at$ori6a i 6no(o
istina s2o/na0#i; do ono( ned1e#1no( 14tra; kada i6
1e )i#o s4>eno da 2adn4 1edan /a dr4(i6 kod Bistrice Lesne; 4 na$a#i na kot4 tristatri0naest7
Ono(a 14tra; kada 1e tre)a#o da do>e do )itke; )io 1e do6o)ran Trdak Vid od s$i3 na1t4%ni1i7 San1ao 1e
o s$o1o1 d1eci; a onda se s1etio 2ra/nine; one 4%asne
2ra/nine; 4 ko14 1e /a(#edao ne6a to6e 2et dana; i ne8to (a 1e ste(#o 4 (r#4; te ni1e 6o(ao niti da
2o2i1e s$o14 crn4 ka$4; ne(o 14 1e i/#io 4 )#ato7 Ba8
nekako 2red n1e(o$ od#a/ak 4 (rad; 4 kasarn4; 2oko2ao 1e %en4; a na k45i osta#o 64 d$o1e d1ece; stari1i
de9ki5 seda6; a 6#a>i 9etiri (odine7 Sa s$o1i6
i %enini6 rodo6 se 2os$a>ao; i s$e dok ni1e sti(ao te#e(ra6 da se ide; on 1e 6no(4 i 6no(4 no5
2rosten1ao na s6rd#1i$o1 s#a6n1a9i; 8to i kako da on to
ri1e8i sa s$o1o6 d1eco6D On4 2os#1edn14 no5 sin4#a 64 ide1a; da 2o>e na 2res$i1et#4 kra#1e$sk4
3r$atsko0s#a0$onsko0da#6atinsk4 $#ad4; (ore na Marko$ tr(;
2red sa6o(a s$i1et#o(a Bana; da se Ban4 2ot4%i; 8to 5e )iti s n1e(o$o6 d1eco6; kada on ode na ?ront4;
2a neka s$i1et#i Ban ne8to 49ini 4 to1 n1e(o$o1 st$ari7
# tako 1e na8 Trdak Vid 6no(a $rata o)io na Marko$o6 tr(4 i na 6no(a 4/a#4d 2ok40caoE ni1e /nao )i
#i osta$io ka24 na (#a$i i 2o/dra$io kao 2ra$i $o1nik;
i#i )i se sa(n4o s ka2o6 4 r4ci kao 2ra$i 64% i k6et kada 6o#i s$o1e 2ra$oD # tako 1Ie ne(d1e sa#4tirao
(o#o(#a$; 2a s4 64 se s6i1a#i; a ne(d1e s4 (a o2et
)aci#i $an; 1er 1e 2rosta s$in1a i 4#a/iJ 4 4redske 2rostori1e 2okri$en; '$a#1da 64 se 48i na (#a$i ne 5e
2re3#aditi'7 Tako se na to6e kri%no6 24t4 2o
oni6 )eskra1ni6 3odnici6a i so)a6a kra#1e$ske $#ade na061erio na 1edno( 9o$1e94#1ka; ko1i 1e i6ao
)e854tne o9i; a nad (#a$o6 64 1e 2#a6t1e#a %4ta 2#inska
s$1eti#1ka tre2ere5i (#asnoE 4 so)i 1e )i#o 2o#4ta6no7
Ot21e$ao 1e Vid Trdak ono64 9o$1ek4 s$o14 t4%a#1k4; a ta1 (a 1e star9i5 s )e854tni6 stak#eni6 o9i6a
s#48ao; (#edao 2reko n1e(a 4 /rak i 24nio Ri/0A)adie0t4I19i5e
sredn1e?i0ni6 Be03a0d43ano6 i s#a(ao ci(arete 1edn4 /a dr4(o6 4 8kat4#14; ko1a tek 8to ni1e )i#a 24na7
0 DaA Do)ro 1e; k46eA =4o sa6 1a $e5 s$e; dra(i 6o1i DaA A#i ka6o da $a6 s61esti6 1a $a8e di1eteD
Mi ne6a6o t4 61esta /a $a84 d1ec4A Mi 6o%e6o da 4/6e06o
s $a6a /a2isnikA # tako; dra(i 6o1 k46eA
0 eA !rosi6 i3; (os2on doktor 0 )4rno rek#i 0 2o(#a$itiA A ka1 6eni /a2isnik )4D a ne /na6 ka6 )i /
deco6A
0 A ko#iko (r4nta i6ateD
0 D$a ra#aA
0 A k454D
0 # k454A
0 NoA !a /a8to ne )i d1eca osta#a na k45iD
0 e; (os2on doktorA Bo( )4di % n1i6iA A#i sede6 #et 1e stare8i starA Ka1 to 6ore ostati sa6D
0 Vidite k46e; $i do)i$ate 61ese9n4 2ot02or4A !a da1te ko64 4 se#4 2ot2or4A
0 A ka1 1e to; ta 2i8i$a 2ot2oraD Za to ni(do ni8 ne9eA
0 !a da1te rod4A I6ate $a#1da rodaD
0 I6a6 (a; i6a6; a#i )i )o#8e )i#o da (a ne6a6A Kak8ni 1e to $ra%1i rodD Da Bo( da; $oda (a
2o2#a$i#aA Vre )i 6e tra$a 2et 24ta 2reras#a; da 1e tak; kak
6eni 6o1 rod %e#i Bra/de s4 6i 2reora#i; k454 /r48i#i; ka1 )414 6o1a deca 2ri tak8ne6 rod4D K0 eA A
8ta $a6 6i 6o%e6o; k46eD Mi d1ec4 2rinci2i1e#no 4
(rad 4/eti ne 5e6oA rer ako i3 4/6e6o; d1eca 5e $a6 se 2rote20sti7 !ro#etari/iraA 5e $a6 se d1ecaA
B414 )o(9i1a 2osta#i; ra/6eteD
0 e7 A ka1 1a nis )o(ec; (os2on doktorD E6 s6o si 6i )o(9i1aA
0 Neka $a6 d1eca ostan4 do6a na (r4n0t4A Vidite; k46e; narod na8 ionako 2ro2adaA !ak 8to 5e )iti od
nas; ako na84 /e6#14 na24sti6o; ako se 2ro#etari/ira6oAD
B414 $a6 deca 2osta#a k#ate% (radski; k46eA
0 A ka1 1a )46 % n1i6iD a i3 onda 6ora6 /a(4titi; da ne kre2a14A Ka1 1a 6ore6; da 6i deca k#ate% ne
2ostane14D # sa6 se k#ati6 kakti ?akin; Bo( % n1i6i;
2o(#a$itiA I 0 K46eA Da1te i3 nek4d do)ri6 #14di6aA
0 A3; 2rosi6 i3; a (de 1es4 ti do)ri #14diD
0 V1er41te 6i; k46e; 4 interes4 $a8e d1e0ce; ne6a s6is#a da i3 2o$#a9i6o 4 (radA U interes4 1e $a8e
d1ece; da ostan4 na /e6#1iA
0 A#i (de )414; (de )414 /a 2et ran Krist48o$i3D .de )414 osta#iD; /a$a2io 1e Trdak Vid o9a1no 4 1edno1
s6rd#1i$o1 so)i na Marko$o6 tr(4 i do8#o 64 1e da
/a2#a9e; tako (a 1e stis#o 4 2rsi6a7 'Ta /a Bo(a 6i#o(aA On 24t41e s4tra na ?ront4A Kako to o$o64
'doktor4' t4 ni1e 1asno; da on s4tra 24t41e na ?ront4D'
0 Ve5 5e se ne8to na5i; k46eA Mi 5e6o #i1e2o 2isati do2is na o25in4A
0 Bi#1e%nik 1e tat i #o2o$A
0 Mi 5e6o 2isati %42nik4A
0 A3; 2rosi6 i3; Na8 $e#e9asni; 6a3n4o 1e Trdak Vid r4ko67
0 !a 2isat 5e6o 6i $e5 s$i6aA S$i6a; k46eA # na kotar i na %42ani14A Ur(irat 5e6o; da $a6 se 2o$isi
2ot2oraA Sada 5e ionako )iti 2o$i8ene 2ot2ore7 EtoA
Sada 5e6o #i1e2o /a2isnik sasta$iti s $a6a; k46e 2ak 5e s$e )iti do)roA 1 !ot2is4145i ta6o (ore na
kra#1e$sko1 $#ac ona1 /a2isnik; 1a$i#a se 4 Vid4 Trdak4
1edni ne4(odna 6isao; da 1e ta1 /a2isnik #a% i d' ta6o ne6a /a2ra$o nikak$e kra#1e$ske /e 6a#1ske
$#ade; ni s$i1et#o(a Bana; ni )ik 9e(a; ne(o o$aka$ 1edan
kratko$idni 9o$1e# 8to 24ni ci(aretne t4#19i5e i s#a%e i3 1edan do dr4(o(a 4 k4ti1ic47 On 1e o to6e $e5
6no(o 24ta 6is#io; da s4 ti /a2isnici; 4red i s2isi
2re$ara i #a% /a )okce i /a 64%e; aL 64 se s$e to tako kona9no i neo2o/i$e 1asno do ono(a trena ni1e
1a$i#o 1o8 nikadaA S$e 1e 2ra/nina i ni(d1e ne6a niko(a;
sa6o 4 1edno1 2o#4ras$i1et#1eno1; 6ra9no1; 8k4ro so)i s1edi 9o$1ek sa stak#eni6 o9i6a i 24ni ci(arete
Ri/0A)adie sredn1e?ini6 Be03a0d403ano67
i Do do6o)rana Trdaka Vida st42ao 1e 4 d$ocian4 dr4(o(a d$oreda do6o)ran Lo)o0#
rec :te?; stari ?ronta8; a rana (a 1e na desno6 ra6en4 2ek#a 2od re6en1e6 te#e05aka i 6an#i3erice7 On
1e /a#4d4 2re6etn4o 248k4 s desno(a na #i1e$o ra6eE
s$e1edno (a 1e /are/otina s1ek#a i s6eta#a kod s$ako0(a koraka7
.an1ao se do6o)ran :te? Lo)orec 2o (ra)a6a i 14ri8i6a a6o0ta6o i 2ao ran1en 4 ste(noE o/dra$i$8i 4
)o#nici; o2et 1e )io )a9en na ?ront4; (d1e se ra/)o#io
od ti?4sa; d4(o 46irao i ni1e 46ro; ne(o (a )aci#o 4 o2ora$ni odioE $e5 1e )io odre>en na 8esto0
ned1e#1ni do24st; kada 1e 2a#a 4 )o#nic4 neka i/$anredna
ko6isi1a i tako n1e(a i 1o8 trideset i sed6oric4 )aci#a 4 kasarn4 k )ata#1on47 Lo)orec :te? ni1e )io
o%en1en ni d$a 61eseca; kada s4 (a )i#i otr(#i od
n1e(o$e %ene; i on 1e ti3 8est ned1e#1a do24sta os1e5ao kao 's$o1e s$eto 2ra$o'; ko1e 64 nitko ni1e )io
$#astan oteti; 2a i2ak s4 64 ote#i to n1e(o$o 's$eto
2ra$o'7 O(or09en tako; 2ao 1e 4 ti34 a2ati14 i ni1e 6ario ni /a 8to7 !ri1e to(a dra(e 1e $o#1e 9istio ci2e#e
2ot9asnici6a; i kada s4 (a s#a#i 4 kantin4;
on 1e tr9ao ta6o i natra(E a#i sada )i (4n>ao na s$e 2o$ri1e>en i tre)a#o (a 1e 8ikn4ti i o2a#iti no(o6 4
stra%n1ic4 da 2otr9i na /a2o$i1ed7
Kada se satni1a o2re6a#a na ?ront4; )io 1e na stra%iE a s#i1ede5i dan ni1e $i8e /a n1e(a )i#o ci2e#a7
.o$ori#i s4 2ot9asnici o neko1 8krin1i 4 (#a$no6e
sk#adi8t4; ko1a da ni1e sti(#a; a 2os#i1e s4 (a is6i1a#i7 'Neka sa6o ide 4 2oderani6 ci2e#a6aA .os2odin;
ko1i se sa c4ra6a skice; kada se satni1a o2re6a777'
0 Na stra%i sa6 )ioA
0 K48A Mar8 $anA Vo#e )e/o)ra/niA
Bio 1e na 2ri1a$k4; /a2isa#i s4 (a i ni1e do)io s$o1e ci2e#e i tako se ot24tio na )ata#1on da t4%i s$o14
satni14; da do)i1e '2ra$o s$o1e'; /a8to da #o2o$i6a
4 6a(a0/in4 2ok#oni s$o1e ci2e#eD
A#i s4 (a i/ )ata#1ona i/14ri#i no(o6; rek#i s4 64 da 1e Le2o(#a$9an; 2seto; $o#; s$in1a i tatA 'Neka
sa6o 2a/i da (a ne o)1ese 1o8 do 14traA'
Kotr#1a145i se ni/a st4)e )ata#1onske; o(40#io se na o(rad4 i 2o8ao 4 d4)oko1 2oti8te0nosti do 6a(a/inaE
6a(a/ini s4 )i#i /a6an0da#1eni te8ki6 oca#ni6 2re9ka6a
i /ak#149a0ni #okoto67 S$e 1e )i#o 2red n1i6e /a6anda0#1eno i /ak#149ano #okoto6; a on ni1e tra%io ni8ta
dr4(o ne(o 's$o1e s$eto 2ra$o'A
Tre)a da se s3$ati 2ra$na s$i1est staro(a ?ronta8aA U ono $ri1e6e 2red od#a/ak; kada i3 o#o$o od osa6
6a(a/ina o8tri3 na)o1a ste%e oko 2asa i kada se 2o
)ata#1onski6 no%arna6a )r4se )a1onete; te ci1e#e dane c$i#e )r4so$i i (o#i oca#; onda ?ronta8i os1e05a14
4 se)i neke 2ra2o9etne; $491e sna(e; 8to se )4de
4 d4)#1ina6a7 To se kr$a$o i /$1ersko os1e5an1e 2oste2eno (4)i 4 eta20no6 )#at4 i 2atn1a6a #o(orski6;
a#i 4 kasar0ni; (d1e 1e s$e 1o8 o2eretno; (d1e )#i1e8te
6a9e$i; /$e9e tr4)e; st42a14 9ete 4 takt4; t4 se ?ronta8i os1e5a14 kao 14naci; # kada se 61ere s
)ata#1onski6 2isarski6 oso)#1e6; ti 1adni #14di sa6i se)i
i/(#eda14 kao neki (orostasi i di$o$i; ko1i id4 na $e#ike 2od$i(e; 4 2oko#1; kr$; $atr4; a ne 5e ostati 2od
to2#i6 kro$o6 kao o$i #o2o$i; 2isari; 8$ind#eri;
6a0roderi; tati i si$e #i1ene 2ekarske s$in1e i #i?eranti7 'Do)ro 1e o$i6 1e%e$i6a )ata#1on0ski6A Ne 5e
oni /e2sti seda6 d4(i3 no5i 4 6ar$insko6 $a(on4;
(n1ide 2rok#ete; ne(o 5e c$r#1iti crne )43e na 2a2ir4 4 to2#o1 so)i; %derati ko6is i (4ckati 2e#inko$acA
Za8to ne )i i oni 2o6irisa#i; kako k4(#e c$r9eD'
To se 4 ?ronta8i6a )4di 6r%n1a (#adno(a k4r1a0ka kada 6iri8e to2#4 8ta#4; i /ato ni1e do)ro dirati 4
?ronta8e; te se isk4sni i 6iro#14)i$i 2isari 4 o$e
2os#1edn1e dane k#one ?ronta8a kao (4)a$aca7
!o(n4te (#a$e i t4%an $ra5ao se Lo)orec :te? natra( od 6a(a/ina; s$i1estan $e5 da 5e sada 6orati
ot24to$ati 4 (a#ici1sko )#ato s 2oderani6 stari6 ci2e#a6a
i da 5e od 2r$e ki8e da#1e i6ati 6okre no(e; kada 1e tako 4 6is#i6a; )a8 nasred )ata#1onsko(a d$ori8ta;
na)asao na de)e#o(a narednika :6ita; (#a$ara s$i14
sk#adi8ta; 2ak se od#409io da 1o8 1eda624t 2ok48a sre54 i da se kod $r3o$no(a /a2o$1ednika s$i14
6a(a/in0ski3 ci2e#a i 9a$a#a 2rit4%i; kako 1e to s n1i6e
i kako s4 (a sre/a#i ne2o8teno i s$in1ski7 Stao 1e 2red :6ito6 i 1o8 #i1e2o 8tra6 k$rcn4o 2eta6a; da
st$ar 8to )o#1e is2adne; a#i se :6it 4/r41ano iskesio7
0 Idi k $ra(4A Da1 6i 6iraA
0 .os2odin narednik; 2okorno 6o#i6; a#i 6o1e ci2e#e777
.os2odin narednik; ko6e s4 9ita$ dan na di$i/i1i 2i#i kr$ radi neki3 d$adeset i seda6 kr4na i 8esnaest
?i#ira 4 1edno1 2rot4na6iri; sra94na$ao 1e 2arti1e
ro)e i 2ro)#e6ati9ne s$ote i tra%io /a)ora$#1ene i/datke; 2ak 64 1e Lo)orec i/6i1e8ao s$e ko6)inaci1e;
i tako 1e 2#an4o7
0 Mar8; ti tat /a(orskiA S$i ste $i tatiA
0 Nisa6 1a tat; ne(o ste $i 6eni 6o1e 2ra$o 4kra#iA
:6it /a2ra$o ni1e ni 94o 8to o$a1 t4 %e#i i 8to on t4 (o$ori; ne(o 1e :6ita ra/)1esni#a ta ne94$ena
drskost; da (a 1edan 2rosti do6o)ran /a4sta$#1a i da
64 1edan 2rosti do6o)ran $e#i da 1e krao; kada s4 64 ci1e#o 2ri1e2odne na di$i/i1i s$ira#i to isto
6ad%arski 8$ind#eri7
# tako 1e 548io Lo)orca :te?a; (#asno; i/ s$e sna(e; da se ri1e8i $e5 s$e(a to(a do $ra(a7
Ba8 4 ta1 tren 2ro#a/i#i s4 2reko d$ori8ta k43ari s $e#iki6 kot#o6 $r45e crne ka$e; i Lo)orec; 4 )4ni#4
)1eso649no6; 4 2o$ri1e0>eno1 ?ronta8ko1 9asti; da
n1e(a; ko1i s4tra 24t41e tre5i 24t na ?ront4; t4 na ra1on4 548ka 1edan 6a(a/iner 0 '1edan tat kra6arski';
sko9io 1e na narednika; 2o(ra)io (a i )acio 4
kotao crne ka$e7 Ok42an 4 ki245o1 ka$i; :6it 1e 2o$4kao sa)#14; /a3$atio Lo)orca 4 #i1e$o ra6e;
/as1ekao (a d4)oko 4 6eso i ta6o 4 2o#4t6ini; 6e>4 o942ani6
kesteno0$i6a; kra1 2ro#i$eno(a kot#a crne ka$e; ra/o0r4%an od stra%e; 2ri2ra$e i k43ara; os1etio 1e
do6o)ran Lo)orec :te?; da s$e to 8to se do(odi#o ni1e
)i#o do)ro7
Ran1en; kr$are5i; i/)i1en; 2restra8en ne0ki6 ratni6 2ara(ra?i6a i stri1e#1an1e6; on 1e 1o8 ist4 no5 2ristao
na ko62ro6is; 2ristao 1e da onako ran1en ot24t41e
na ?ront4; sa6o da i/6akne ko62#ikaci1a6a i stri1e#1an14 2o ratno6e s4d4; 1er 1e 2o$4kao )a1onet4 na
$i8e(aE tako 1e s4tradan doista i ot24to$ao 4 $r45ici
s 2i1ani6 trans2orto6; ko1i 1e re%ao kao 6ena%eri1a di$#1i3 /$i1eri i k#eo .os2odi0na Bo(a i s$e s$ece
ne)eske od /a2o$1ed0nika do ono(a 1adno( /a$ira9a
na re24 $o/a; 8to 1e neis2a$an dr3t4rio na /adn1e6 $a(on4 sa s$o1o6 cr$eno6 /asta$o6 /a si(na#e7
Bi#o 1e to 4 $ri1e6e kada 1e rat sa/ri1e$ao i kada se 2o ti6 24to$an1i6a ?ronta8ki3 trans2orta os1e5a#o
da s4 #anci ne(d1e $e5 24k#iE ni1e $i8e )i#o /asta$a
ni (#a/)e ni c$i1e5a; ne(o se 2re$a#1i$a#i kot#o$i s (4#a08e6; 1er to ni1e (4#a8 ne(o s6rd#1i$a 6okra05a;
to ni1e (o$edina; to s4 k43ane 6a9keE )acao se
t$rd 2#1esni$i ko6is 4 2ro/ore 9ekaonica; 6#ati#i se ke#neri 2o resta4raci1a06a ko#od$orski6; ra/)i1a#e
se s$1eti#1keE a kada 1e netko )acio 9ik 4 sto(o$e
2re8ano( si1ena; 8to s4 sta1a#i na(o6i#ani do $isine d$okatnice na 1edno1 6ad%arsko1 stanici; i kad 1e
trans2ort kren4o os$i1et#1en r46eni0#o6 2o%ara;
s$i s4 se s6i1a#i (#asno7
Ne(d1e 4 Kar2ati6a; (d1e s4 s#o$a na stanica6a )i#a is2isana 5iri#ico6 i (d1e s4 tik 4/a stanic4 sta1a#e
crne $isoke str6ine; s$e 2os4te crno(orico6; 2o)i#a
se 1edna 6ad%arska 9eta s Tiro#ci6a na 6a8in(e$e0re7 Lo)orec :te? 1e 94o ne8to; da na$odno 1edno6
Mad%ar4 ni1e dos21e#a 2orci1a n1e(o$e crne ka$e; i da
s4 Mad%ari 4ni1e#i 4 ko#od$orsk4 9ekaonic4 )#atan /a3odski #o0nac; a na to 1e /a2o$1ednik stanice
4stri1e#io 1edno( 6o6kaE 4kratko< 2o)i#i se $o1nici7
U oni6 ro1ni6 2r4(a6a 8to s4 2o#e(#e 2reko tra9nica; 4 ono6 re(etan14 stro1ni3 248aka; te#e?oniran14;
do$iki$an14; 24cn1a$i os1etio 1e Lo)orec nenadano
d4)ok4 2otre)4; da se i on 42#ete 4 t4 )itk4; 1er 1e si(4rno; da 1e o2et 1edno6e 9o$1ek4 oteto n1e(o$o
s$e0to 2ra$o7
Kada 1e sao25io t4 s$o14 ide14 s$o6e $a(on4; #14di s4 s#e(#i ra6eni6a; k#i6n4#i (#a$o6; 2#14cn4#i; 2ak
se o2et iste(#i na s#a6i 46orni i (#adni; (#asno
/i1e$a145i; s$i i/(ri%eni3 i i/)odeni3 #ica od o8tre s1e9ke na 2od4 $a(ona7
A ta 1e ide1a (ri/#a i ko2ka#a 4 Lo)orc4 :te?4 ci1e#o $ri1e6e 24to$an1a7 ':to on o$d1e o2et 24t41e na
?ront4; kada to ni1e 2ra$ednoD Bio 1e on $e5 $ani
4 (ra)i; od#e%ao 1e on $ani $e5 s$o1i3 seda6naest 61eseci7 # do24st 64 n1e(o$ nis4 da#i; ko1i 64 1e
2ri2adao 2o s$i6 2ra$i#i6a; i ci2e#e s4 64 4kra#i i
ra6e s4 64 raskr$ari#i i o$ako kr$a$o(a )aci#i (a o2et $an; 4 6a(#4; 4 )#ato; 4 kr$; 4 s6rt7'
Bi#o 1e ti3o ned1e#1no 14tro i 6a(#e se 248i#e na istok4; (d1e (d1e os$i1et#1ene 1ed$a 2ri61et#1i$i6
21e(a6a s$itan1a7 =eta 1e st402a#a kro/ 8464; 4 )#at4
i ki8nici; i ni1e se 94#o ni8ta; sa6o t4ckan1e or4%1a; #o2ata i s$1eti#1aka7 Os1e5ao se (o#e6 6asi$ 846ski
#i1e$o i desno od 24ta; a 4 Lo)orc4 :te?4 s$rd#a#a
1e 4$i1ek 1edna te ista 6isao< 'Da se 1e ta6o do#1e 4 se#4; (d1e s4 no5i#i; /a$4kao 4 8ta#4 i /ako2ao 4
(no1nic4 i tako ostao do no5i; )io )i se ri1e8io
s$e(a i 6o(ao )i da se $rati7 Ran1en 1e; kr$ari; 2ri6i#i )i (a ne(d1e 4 )o#nic47 S2asio )i se od s$e(a i ne
)i tre)ao da se 649i kao %i$otin1a7'
=eta se /a4sta$i#a na 1edno6e 9istac4 4 2o#4t6iniE o?iciri s4 9eka#i te#e?onske /a2o$i01edi; a #14di6a 1e
dan od6or7
L14di s4 na6irisa#i )itk47 Ve5 d$a dana 9414 se to2o$i; a netko ta6o na2ri1ed i/ 2r$i3 d$oredo$a
o8tri6; 2isk4t#1i$i6 (#aso6 2ri2o$i1eda; kako nikako ne
6o%e da se s1eti; kak$o 1e )i#o #ice ono6e r4sko6 9o$1e0k4; ko(a 1e on 2os#1edn1i 24t; kada 1e )io o$d1e
$ani; 4)o 4 %i$o 6eso7 '!od )4k$4 se sakri#o 6a(are;
a#i 1e on n1e(a )a1oneto6 i89e2rkao i/ 848n1a; te (a R4s 4 o$o6 nate/an14 4(ri/ao; eto na; t4; 4 #i1e$i
ka0%i2rst; 1o8 se i sada 2o/na tra( 4(ri/a d4)oko
4 kosti7'
Von1a#o 1e 2o 6okri6 1e#o$i6 daska6a; od ko1i3 s4 di$i/i1ski te#e?onisti ta6o na 9istac4 sa)i#i s$o14
ko#i)4; i 248io se di6E 1edan 1e te#e?onist 2rao kot#o$e
i (o$orio #14di6a; kako s4 t4; na t4 ist4 te#e?onsk4 8tan(4 2ri1e d$a dana o)1esi#i 82i14na7 'Za0%e#io se
8#1i$a i kr43a; da se na1ede 2red s6rt; i da#i
s4 64 8#1i$e; neka se na1ede ti3 8#1i$a7 A#i ni1e 6o(ao da (ri/e; tako 1e )io 2restra8en; te s4 64 se
ci1edi#e na2o#1e i tako 1e i/(#edao kao da 64 na
4sta te9e kr$7 A ni1e )i#a kr$ ne(o 8#1i$eA'
0 "e03eA
0 Ni kr43 ni1e 6o(ao da (ri/e; ne(o (a 1e sa6#1eo d#ano$i6a i 2ros4o (a 2o )#at4; da ostane 2tica6aA
0 A 8to radi na8 R4cnerD "e03eD
0 A3A Bo#1e 1e n1e64 ne(o na6aA
0 Skoro da 64 1e i )o#1eA
0 Do)ar 1e to )io 9o$1ek; 8teta /a n1e(aA
O2a%a#o se 2o ri1e9i6a; da 1e ta1 'na8 R4cner' 2o s$o1 2ri#ici 4%i$ao iskrene si602ati1e 4 satni1i i da s4
(a #14di $o#1e#i i 2o8to$a#i7 Bio 1e on 2isar
4 ci$i#4 i 6no(o se na(#ado$ao 2o 2ro$inci1a#ni6 o25ina6a; a onda 64 1e 4s21e#o; te se /a$4kao 4
1edn4 s6rd#1i$4 so)4 $isoke kra#1e$ske 3r$atsko00s#a$onsko0da#6atinske
/e6a#1ske $#ade na Marko$o6 tr(4 i ta6o ra$na#o6 crtao re(i0stre i 24nio skri%a#1ke )ro1ka6a i
s#o$i6a7 Ta1 'na8 R4cner' 2ro9itao 1e 4 %i$ot4 neko#iko
kn1i(a o to6e da Bo(a ne6a i da 5e de6okraci1a )e/4s#o$no i si(4rno s2asiti s$i1et; i s$e se to 4
n1e(o$o6 6o/(4 /a2#e0#oE on 1e 6no(o se)i ra/)i1ao (#a$4;
kako /a2ra$o sto1i s ti6 Bo(o6 i s to6 de6okra0ci1o6D i$ci R4cnero$i na#a/i#i s4 se da$no $e5 4
2ri#i9no rastro$ano6 stan14 i )4)re/i s4 64 )i#i istro8eni
kao 2rodrto re8eto7 On 1e to 2itan1e s$o1i3 %i$aca krstio '%i$9ano6 de/or(ani/aci1o6'; a o )4)re/i6a 1e
4$i1ek (o$orio kao o ne9e6 8to i6a s$o14 2ose)n4
ra/orn4 tendenci14 i 'to da 1e ono'A !od ti6e 'da 1e to ono'; R4cner 1e 6is#io da r1e8a$a )a8 ono
na1skri$eni1e i na1ta1no$iti1e 4 %i$ot47 Os1e5ao 1e on;
kako 64 /4)i tr4n4 i is2ada14; a %#i1e/de Bneke 6asne otro$ne %#i1e/de d4)oko 4 n1e64C da ne
?4nkcionira014; kako )i tre)a#e7 S$e 1e 4 n1e64 2ro2a#o7 Srce
64 1e )es2o6o5no tre2eri#o 4 6asi do(a>a1a; i on 1e os1e5ao to s$o1e (n1i#o srce kako tre2eri i os1e5ao
1e kako 64 nokti sa6i od se)e rast4 kao 6rt$ac4E
ra/6i8#1a0145i tako o to6e; da 1e 'to 0 ono'; t4%no 1e i nesretno %i$io 2ri1e no 8to s4 (a s$rsta#i 4
)ata#1one i nastri1e#i#i d$a 24ta7 On 1e; 4 ci$i#4
1o8; na1$i8e $o#io da 8e5e 2o nasi24 s6rd#1i$o(a kana#a na kra14 (rada; ka6o se $a#1a#o )#ato i s6rad
9ita$o(a (rada i skaka#i 8takori o(ro6ni kao k4ni5i7
R4cner 1e 4 ono $ri1e6e se)i iskonstr4irao kona9an i $r#o t4%an 2o(#ed na s$i1et; ko1i se sasto1ao od
te6e#1ne ide1e; da 9ita$ (rad 2osto1i /a2ra$o sa6o
/)o( o$o(a s6rd#1i$o( kana#a7 L14di se ko#14 i 2ate; (4ta14 ka#ori1e i 24t414; 2i84 kn1i(e o to6e da
'Bo(a ne6a i da 5e de6okraci1a s2asiti s$i1et'; a
to s$e sa6o /ato; da )i 4 2os#1edn1o1 kon/ek$enci1i i/ s$i14 2atn1a i ide1a 2otekao o$aka$ 1edan crn i
)#atan kana#7 Ta1 se 2esi6i/a6 4 R4cner4 2os#i1e
n1e(o$a ?ronta8ko( isk4st$a sa6o 1o8 4t$rdio; i on 1e 8to$i8e i 4 de6okraci14 2os46n1ao te $i8e ni o
n1o1 ni1e 3tio da 6is#i7 S$e1ednoA De6okraci1a i#i
nede6okra0ci1aA S$e 5e i2ak kona9no s$r8iti 4 )#atno6 kana#4A
U se#4 Bistrici; (d1e s4 no5i#i; s2#eo se R4cner s ko$a9ico6; ko14 1e 42o/nao 2ri1e d$i1e (odine; kada 1e
2ro#a/io o$i6 kra1e67 Bi#a 1e ta ko$a9ica %ena
rodi#1a; ko1o1 s4 4stri1e#i#i 9o$1eka; te 1e tako osta#a 4do$ica s 2etoro d1ece7 One no5i ostao 1e R4cner
kod %ene; i ni1e 4 s$e64 to6e )i#o ni8ta naro9ito7
To2#a 2oste#1a; 6no(o cr$eno0)i1e0#o is2r4(ani3 2erina; 1aka /no1na %enska )edra 4 2er14 i ne(d1e
da#eko 646#1an1e to2o$a7 a3a9 1e 1edan sa s$1eti#1ko6
(acao 2reko )#atne ceste; i to se 94#o kako kon1 te8ko i/$#a9i ko2ita i/ )#ata7 Si2i#a 1e 6a(#a7 S1etio se 1e
R4cner; da 1e na sto#4 4 k43in1i B2o2#o9eno1
cr$eno6 ci(#o6C osta$io s$o14 #4#4; i )a8 64 se 4 ta1 tren ta6ni ta1 2rostor 4 ko6e (aca kon1anik
49inio neo)i9no d4)oki67 Za2#aka#o 1e di1ete 4 so)i;
a on t4 sto1i (#42; )o#estan; osta$#1en7
Tako s4 (a na8#i dr4(o(a 14tra 4 s1enik4 (d1e $isi na de)e#o1 (redi7 Dr%ao 1e 4 #i1e$o1 r4ci #4#4 i
neo)i9no 1e d1e#o$ao na Vida Trdaka7 Bi#i s4 /a1edno
4 isto6e d$o9#an4; 2a kada )i )i#i /a2o$i1edani d$oredo$i de0sno; onda se Vid Trdak oko R4cnera
okre0tao kao kri#o oko $ratnice i skakao 4$i1ek R4cner4
4 d$oredE tako s4 6no(o /a1edno ra/(o$ara#i i 4 d$ored4 i 4 $a(on4 i 4 kasarni< R4cner 1e 2o/na$ao
)ri(4 Trdako0$4; a#i (a ni1e nikada t1e8io7
0 Ti 5e8 46ri1eti i t$o1a 5e d1eca 46ri1eti i 1a 54 46ri1eti; a /ato se nitko ne 5e 4/r41a$atiA Mo#i6 1a
te)eA :ta ti 6is#i8 da 1a ne 2o/na6 Marko$ tr(D
Ti 6is#i8 da ta6o s1edi ona1 stari kratko$idni 2isar i da 24ni Ri/0A)adie0ci(arete 0 8toD "e03eA # ti
6is#i8; da 1e on doktorD Niko(a ne6a ta6oA Ni ono(a
staro(a doktora ne6a; ni Bana; ni V#adeA S$e 1e 2ra/noA S$e 5e to 4 crni kana#A
'EtoA Bio 1e o$d1e; 1o8 1e 149er st42ao o$d1e 4 d$ored4; a sada (a $i8e 4 d$ored4 ne6aA ednosta$no 1e
ist42io i/ d$oredaA'
R4(a#i se i/a Vida Trdaka #14di )ata#1on0sko6 /idar4 Viktor4; ko1i 1e do)io od (os2o0dina 6a1ora
do24st 1edino 2od ti6 4s#o$o6; da 2o>e k45i i da 4stri1e#i
%en4 kao k414; 1er (a 1e ona na na12od#i1i na9in 2re$ari#a sa stari6 6#inaro6 Bdok 1e on o$d1e na ?ronti
kr$ario; osta$i#a 1e %ena k454 i 2rese#i#a se
na 6#inC; 2a se eto Viktor $ra5a natra( )e/ re/4#tataA
0 S#48a1 6e; Viktore; rekao 64 1e )ata0I1onski /a2o$1ednik 2red 2o#a/ak na do24st7 0 a te 248ta6 s
?ronteA Do)ro 1eA A#i 6i /ada1 2o8ten4 ri1e9; da 5e8
t4 s$o14 k414 4stri1e#iti na s$aki na9inA
0 E$o; (os2odine 6a1oreA Na 6o14 2o08ten4 ri1e9A Ustri1e#it 54 1e kao k414A
# ot24to$ao 1e /idar Viktor s ?ronte i ni1e 4stri1e#io %eneA '.d1e ti 1e 2o8tena ri1e9; ViktoreD ViktoreA'
I/a8#i s4 i/ te#e?onske ko#i)e o?iciri Bs$i 4 ka494k4 i (46i1iC; /a1a3a#i kon1e; ra/#i1e(#e se /a2o$i1edi ni/
)ata#1onsk4 t1e#esin4; i s$e se o2et 2okren4#o
te8ko i 46orno7
=o$1ek; ko1i 1e od#49io s4d)ino6 na8i3 14naka 4 )itki kod Bistrice Lesne; /$ao se Rikard
Meisers3ei6); Ritter $on Reic3#in0Me#de(( 4nd "oc3ent34r6; a )io
1e 4 9in4 (enera#8ta2sko(a 2ot24ko$nika i o2erati$ni 8e? one ar6i1ske sk42ine; 4 ko1o1 se na8a
/a(orska 9eta i/(4)i#a kao 1ed$a 2ri61et#1i$ 2ote/ 2o$49en
cr$eno6 o#o$ko6 na si$o1 is2recrtano1 karti 1edan na2ra6a seda6de0set i 2et 3i#1ada7
Na to1 karti (os2odina 2ot24ko$nika ni1e se $id1e#o; da 1e ta1 9ita$i kra1 )io i/ro$an (ranata6a Bkao da
s4 /e6#14 i/6rc$ari#i 2o)1e8n1e#i $e2ro$iC; i te
3i#1ade; 8to s4 se ono(a 14tra 6ica#e ne$id#1i$e i ti3e 2o 4$a#a06a i 1ar4(a6a terena; nis4 i/(#eda#e kao
(o6i#e ran1eno( i (no1no( 6esa; ne(o s4 to )i#e
cr$ene stre#ice 42erene 8i#1ci6a na 6odre $i14(a$e crte r4ski3 2osta$a7 Na koti tristatrinaest sta1a#a 1e
/idana ka2e#ica s ras2eti6 #i6eni6 Kristo6; s$a
i/)ra/dana i o(4#1ena d4)oki6 /are/otina6a tanadi7 edna n1e6a9ka ko6anda 2ri)i#a 1e na /id crn4
ta)#4 s i6eni6a d$adeset i de$etorice; 8to s4 i3 t4 2oko2a#i
4 /a1edni9ki (renadirski (ro); 1o8 2ri1e tri 61eseca7 Bi#i s4 to (renadiri 1edne 14ri8ne ko#one; 8to 1e
nadira#a 2reko kote tristatrinaest na istok; a
onda se ?ronta na to6e 61est4 d$a 24ta 2o#o6i#a i R4si s4 2re8#i 2reko ka2e#ice; a sada 1e o2et 4
4/6ican14 i (i)an14 natra( sta#i na248tati7 To 2#1e8i$o
)rda8ce; /aras#o 8ikaro6; $#ada0#o 1e 9ita$i6 oko#i8e6 i s n1e(a 1e 24cao 2o(#ed da#eko 2reko 2otoka i
2o#1a; 2reko )ra/da i 1a)#ano$a do se#a; (d1e se
2os#i1e 2ono5i o)1esio 'na8 R4cner' i da#1e do 846sko(a ko62#eksa; (d1e se do)ri6 da#e0ko/oro6
1asno 6o(#a ra/a)rati ra/$a#1ena i 2o(or1e#a stanica i (d1e
s4 )i#i 4ko2ani 2r$i /a(orski 2osta$i7
Ta kota tristatrinaest )i#a 1e /a s$e4k42an ra/$o1 odnosa od $e#ike $a%nosti; neke $rste 4(aoni sto%er;
oko ko(a s4 se kreta#e s$e ko6)inaci1e (os2odina
Rikarda Meiser0s3ei6)a i )ar4na $on @rederiksa; n1e(o$a d$o1nika na r4sko1 strani; (ent#e6ana sa
sre)rni6 ostr4(a6a; )o#1arski6 nas#o$o6 i/ 2etro$ski3
$re6ena i $isoki6 od#iko$an1i06a7 Ta1 )ar4n $on @rederiks )io 1e 2o Meisers3ei6)o$o6 na1d4)#1e6
str49no6 4$1eren14 '(#42an'; 'di#etant'; 'ne/na#ica' i
'2acer'7
0 IdiotA Da 1e on4 s$o14 ka/an1sk4 )ri(a0d4; 8to 64 se 149er t4 raskr$ari#a; )acio 4 #ini14 d$adeset i
9etiri sata 2ri1e; s$e )i se )i#o do(odi#o o)ratnoA
A#i o$akoA !oka/at 5e6o 6i to6e '2acer4' tko s6o i 8to s6oA
# tako 1e Rikard Meisers3ei6); Ritter $on Reic3#in0Me#de(( 4nd "oc3ent34r6; kao da i(ra 8a3 s
)ar4no6 $on @rederikso6; i s$o1i6 2roti$niko6 s on4 stran4
?ronte; 2re0kri%io kot4 tristatrinaest cr$eno6 o#o$ko6 i 2reko n1e 2o$4kao crt4 s$o1i3 ko6)inaci1a; a to
1e /a )ri(ad4 na8i3 649enika Bko1a se s$1e%e i/(#a9ana
i 1o8 6a(a/inski6 ko6?o0ro6 nas4ta 4ta)ori#a i/a 6a(#eni3 846aC /na9i#o da 5e /a(a/iti 4 kr$ $e5
s#i1ede5e(a 14tra; )a8 na sa64 )o%14 ned1e#147
!oti8tenost 1e 4 #14di6a ras#a i/ koraka 4 korak; i s$i s4 os1e5a#i 4 4tro)i kao neki ka6en; ko1i si#i
9o$1eka da stane; 2a da se #14dski i/6okriE s$aki
1e 9as 2o 1edan ist42io i/ d$oreda; stao 4 (ra)4; 2ak onda 2otr9ao da sti(ne na s$o1e 61esto; i tako 1e od
to(a ner$o/no(a tr9karan1a o2re6a na #14di6a
/$eketa#a kao na te8ki6 teretni6 kon1i6a oko$ana or6a7
!ro8#i s4 2okra1 ra/)i1eni3 64nici1ski3 ko0#a; kra1 ko1i3 1e #e%ao i/4$en 6rt$ac 2okri$en 8atorski6
#isto6; a o)o1ci s4 64 )i#i 2r#1a$i i rask$a8eniE 1edna
1e 9a$ka s1edi#a na )ok4; a#i ni1e 4/#et1e#a $isoko i o2et se (rak545i (#asno s24sti#a 4 )#ato7
:46a 1e 2osta1a#a s$e r1e>o6 i teren se 8iroko 6ode#iran s248tao do 2otoka; 8to 1e on4da $i14(ao
d4)oko /are/an 4 )#ato; kao da 1e netko 4 on4 (n1eca$4
i si$ocr$en4 i#o$a94 d4)oko /a(n14rio nadnara$ni6 i no0kati6 2a#ce6 i ra/derao /e6#14; te se /e6#1a
ci1edi#a (no1na i 2r#1a$a kao stara rana7 V1etar 1e
848kao s43i6 #i85e6; kada 1e 2ao 2r$i 3itac7
Bi#a 1e 2ri1e to(a sa)#asna ti8ina; kak$a 4$i1ek o)a$i1a do(a>a1e< 2atro#e; 8to s4 )i#e i/as#ane da#eko
2red 9et4; $rati#e s4 se natra( s $i1e854; da s4
r4ski 2osta$i na r4)4 846e; a 3itac 1e od1ekn4o da#eko 2reko 2arce#a i 2o#1a7 L14di ko1i 1o8 nis4
o6irisa#i )ar4ta 4/da3n4#i s4 d4)oko i ni1e i6 se to
s$e 2ri9ini#o tako stra8ni6A 'To 1e 2rasn4#o kao da 1e ne(d1e da#eko 2a#a 1edna daska na dr4(4A To ni1e
ni8taA'
Uto 1e 2ao i dr4(i 3itac7
o8 d$a7
Onda 6ir7
L14di s4 (a/i#i 2reko 1edno( 2o$a#1eno( kro8n1ato( sta)#a s$i 2r#1a$i i /a64sani; 2ak 1e )#1edi#o o)ra/a
#14dski3 i/(#eda#o nadna0ra$ni67 S$i s4 st42a#i
2#a3o te 1e tako (#as (os2odina desetnika !eseka 4 o$o1 s$e9a0no1 ti8ini Bkada 1e s$atko os1e5ao s$o1e
srce 4 (r#4C /$49ao d$ostr4ko s4ro$i1e i stro%e7
0 NoA Ka1 )4D E6 niste )a#erineA M4#ci 2rok#etiA Trko6A
:trca#i s4 se s$i 4 korito 2oto9no; 8to 1e )i#o na2#a$#1eno $odo6 do (#e%n1a; i s$rsta#i se ta6oE neki
strani i ne2o/nati $o1nici (aca#i s4 2reko oranica;
9as 2oskak4145i a 9as 2#a/e5i7 S$e to i/(#eda#o 1e s6i1e8no i nes3$at#1i$o 4 1edan 6a37 .#edao 1e
Lo$rek :te? te ne2o/nate i strane $o1nike; kako se 6i94
2o )ra/da6a kao ora9i 4 da#1ini Ba nis4 ora9i i ne nose 2#4(o$e ne(o 248keC; i (#edao 1e 6okr4 i te8k4
ra/$a#1en4 /e6#14 i tako se sa(n4o da o2i2a r4ko6
kak$a 1e to i t /e6#1a; 1er 64 1e i/(#eda#o kao da 1e orano d4)oko i #14dski i da )i /e6#1a 6o(#a )iti
do)ra7 U ona1 tren; kako se Lo$rek :te? sa(n4o i
/a3$atio r4k4 /e6#1e; /ac$rk4tao 1e 1edan $ra)ac; a Trdak Vid; n1e(o$ dr4( i/ sed6o( d$o9#ana;
nas#onio se o n1e(a kao da 64 1e 2o/#i#o7
U ti3o6 2od64k#o6 6ir4 /are(etao 1e da#eko ne(d1e na desno6 kri#4 4 846i 6a8inen(e$er; 2ak se
#o6#1a$a 2re#i#a 2o do#ina6a i ta#asa#a se s$e da#1e i da#1eE
4 ono6 8iroko6 ta#asan14 1eke 64k#o se 1a$io to27 To2 1e /a(r6io kao da sto1i ne(d1e na 2et koraka;
(#asno i d4)oko kao 64%ar 2red crk$o6 na Uskrs7 a$i#i
se 4 ta1 isti tren to2o$i ne(d1e da#eko na2ri1ed kao (#aso$i or(4#1a; i ne8to 1e 2re#et1e#e 2reko 1arka i
2otoka nad #14di6a kao 2tica7
0 !re$isoko; 2o$ikao 1e netko 4 94d47
0 K48A
Lo$rek 1e 94o to2o$e i )io se na2eo sa$ od /nati%e#1e 3o5e #i o2et da o2a#i; kada (a 1e Trdak Vid
43$atio (r9e$ito; kao da se 4ta2a7 Lo$rek 1e sa6o os1etio
to; kako 1e Trdak Vid 6ekan i neka6o 24%e k /e6#1i i kr$ 64 #o2ti na 4sta i te9e 64 2o r4ka6a7
0 Vid; Vid; /a 2et ran Krist48o$i3; VidA
Vid Trdak ni1e od(o$orio ni ri1e9i7 B1e#4tak 64 se o9ni3 1a)4ka cak#io 6odrikasto i kr$a$a 64 se 21ena
ci1edi#a ni/a /4)eE on 1e (4tao neke ($a#1e i 6#1ackao
9e#14sti6a kao da 2re%i$a7 Trdak 1e 1o8 94o ono(a $ra2ca; i ona1 2ok#i9 1e 94o; da 1e 2re$isoko; kada 64
se /a6a(#i#o; i on se s1etio; da 1e /a)ora$io
re5i ono6 (os2odin4 doktor4 na Marko$o6 tr(4 da 6o#i )r/o 4redo$an1e; a na12os#i1e da to i ni1e
/a)ora$io; ona1 (os2o0din doktor ne6a $re6ena; on 24ni
Ri/0A)a0die0ci(arete 0 a R4cner 1e rekao da ni9e(a ne6a 0 ni9e(a ne6a; ni V#ade; ni Bana; ni doktora;
ni9e(777
Lo$rek :te? se sa(n4o do Vida Trdaka i 3tio 1e da (a 2ridi(ne i da 49ini ne8to 8to )i )i#o 64dro i
#14dski i na s$o6e 61est4; sa6o ni1e nikako 6o(ao da
se dos1eti; (d1e 1e /a2ra$o n1e(o$ /a$o1ni o6ot; (d1e se ono i/(4)io ta1 2rok#eti 2ak#i5; 4 tor)i i#i 4
te#e5a0k4D Nad 1ar4(o6 1e o2et /as$ira#a 1edna
(ranata; i ta 1e )i#a 2re$isokaE a onda od6a3 1o8 tri; s$e tri $isoko7 L14di s4 sta#i da tr9e kao kra$e 2red
o(n1e6; ni1e se ni8ta ra/a)ira#o; sa6o $ika
s4#4da i /$i%dan1e; te se Lo$rek 2ot24no s6eo i ni1e /nao 8ta da radiD 'Da tr9i /a #14di6a; da $i9e; da
24sti Trdaka Vida o$d1e 4 )#at4; 8to; 8toD'
0 Mater ti #4d4A Ustri1e#it 54 te kao 2saA Mar8A
Tr(n4o se Lo$rek kao oda sna7 !red n1e(a 1e stao desetnik !esek i (ro/i 64 s re$o#$ero6 i $i9e i/a
s$e(a (#asa i k4neE ni(d1e ne6a niko(a; s$i s4 #14di
neka6o nesta#i 2od /e6#14; sa6o on t4 sto1i i (os2o0din desetnik !esek s re$o#$ero67 !os#48no kao
)#a89e 2otr9ao 1e Lo$rek do 1edno(a 2an1a; i ni1e )io
od to(a 2an1a ni tri kora9a1a; kada 1e ne(d1e 2okra1 n1e(a 4dari#a (ranata i 6#a/ (a 1e /e6#1e )acio 4
2otok7 ed$a 8to se tr(n4o od Trdaka i 2ao 4 $od4;
oko6iti 1e crni st42 $ode i )#ata 2o#etio 4$is desno i od6a3 isto taka$ crni st42 /e6#1e #i1e$o; i tako 1e
/e6#1a 2o9e#a da ska9e kao ka2#1ice 2o 6#aka6a
/a o#41e< t4 1edna i ta6o dr4(a; 2a s$e $i8e i s$e )r%e7 Lo$rek 1e os1e5ao 6okro r43o i r4)enin4 kako
64 se #i1e2i /a ko%4; a o9i s4 64 )i#e 2o2rskane
s61eso6 (n1i#e /e#enkaste )a#a$e 6a3o$ine i r4ke kr$a$e od Trdako$e kr$i7 Na #akt4 (a 1e %i$o 2a#i#o;
ta6o se o(4#io; i na ko#1en4 B'to ni1e ni8ta; 6a#a
o(re)otina'C; ?i14; ?i14; ?i14; /$i0%da#e s4 o8tre niti /rako6; kao na stre#1ani kad s4 4 /ak#on4 2osta$#1a#i
ta)#e; i de)e#i se ko6ad o)ronka od$a#io
i/nad n1e(a 6a0stan i te%ak; kao ti1esto odre/ano no%e67 =4#i se $odeni 61e34ri5i kako k#oko54 4
)#at4< k#ok; k#ok7
Z$i%da#1ke s4 resko 2i8ta#e i 24ca#o se ne(d1e na2ri1ed 4 8i2k4 i k42ina6a7 Tr4)a9 1e 1edan
9et$erono8ke )r/o kao 6a164n tr9ao 2o 1ark4; te 1e Lo$rek 3tio
da /a$i9e /a tr4)a9e6; (d1e 1e dr4(a satni1a; a#i se 4 ono1 orn1a$i 8to 1e 1e9a#a nad 346o6 ni1e 94#a ni
1edna ri1e9; sa6o s4 (ranate )r4nda0#e kao )erde7
T4tn1a$a 1e ras#a s$e $i8e; i 2okra1 43a Lo$reko$a /$i/n4#o 1e /$onko tane kao da 1e i(#asto7 U isti 6a3
se dr4(o /a)o#o 2red n1i6 4 /e6#14 i ra/dera#o
1e; a /e6#1a 1e /a1a4kn4#a tro6o i d4)oko; kao 8to 1a494 dot49ena st$oren1a7 =4#o se kako se 4 846i
ka#a 1edno de)#o od kro8n1e do kori1ena7 Lo$rek 1e
#e%ao na #e>i6a 4 /a$i14t0k4 2otoka; (d1e se na2a1a#o )#a(o i (d1e 1e s$e )i#o i/(a%eno 2a2ci6a i
/as6ra>eno kra$#1i6 ko#a9i6a7 "tio 1e da se okrene; da
se 2od$49e 2od 2o$a#1eno )r$no B')i#o )i 64 to2#i1e'C; a#i ni1e 6o(ao da se 6akne od neko(
nei/reci$o( 46ora; kaka$ ni1e os1e05ao ni onda; kada 1e 6#atio
%ito 4 na1$e5o1 ko#o$o/no1 $r45ini7 Kao da 64 1e ti1e#o ras0k$a8ena $re5a ce6enta; tak$4 1e te%in4
os1etio 4 no(a6a; a o9i s4 64 se sk#a2a#eE on 1e 1o8
sa6o to#iko dr%ao ot$orene $1e>e; te 64 se 4 /1enice na#i1e$a#a tanana $odo0ra$na crta s$1et#osti; te se
kro/ 6asn4 ko02ren4 kao kro/ s4/e $id1e#e ka2#1ice
ki8e; 8to s4 se 2o 2a49ini sk#i/a#e s #ista na #ist7 Lo$rek :te? se 1asno s1e5ao to(a; kako (a 1e Trdak
2rite(ao /a re6en i kako 1e 2os$e 6ekan stao da
)#141e kr$ i kako 1e !esek /a#a1ao na n1e(a s re$o#$ero6 4 r4ci; a sada s4 se s$e te 2redod%)e 4$#a9i#e 4
ne8to 6ekano kao /(a%ena 24%e$a tica#a i s$e
1e i/(#eda#o tako )a#a$o i (n1eca$o i 3#adno7 =4dno 1e )i#o Lo$rek4 8to se (os2o0din desetnik !esek
to#iko i/derao na n1e(a i /a(ro/io 64 se 1o8 re$o#$ero6;
a sada #e%i eto do n1e(o$i3 no(4; /e#en; (#43; ne 6i9e se; a )i1e#i o)#a9i5i 8ra2ne#ski #i1e54 64 nad
(#a$o6; kao sn1e%ne (r4de7 Ze6#1a se si2a kao da
1e netko #o2ato6 )aca; i sa$ ta1 di6 i to )#ato; s$e 1e tako (#43oni1e6o i ti3o7
Lo)orec :te? )io 1e d4)oko /aok42#1en s$o1o6 ide1o6; kako )i to )i#o; da se 1e on /a$4kao 4 se#4
ne(d1e 4 (no1nic4; kada se )i#a os4#a 2r$a arti#1eri1ska
$atraE on 1e ostao #e%e5i 4 1ar4/i kao stari i isk4san $eteran; ko1i /nade da 1e 2r$i 2rinci2 4s21e8no( i
64dro( rato$an1a ostati #e%e5i i /ariti (#a$4
4 )#ato i %6iriti 8to d4#1e to )o#1e7 Ostao 1e tako ne2o6i9an i 4ko9en i kada se tr(n4o; ni1e /nao 1e #i to
)i#o sa6o 1edan 3i2 i#i stra8no d4(oE i/(4)io
1e s$i1est o $re6en4 i i/(#eda#o 64 1e kao da se 2ro)4dio oda sna; a oko n1e(a )i#i s4 sa6i Mad%ari i
6ad%arski k#e#i i i8#i na2ri1ed7 edna se si#na 6ad%arska
I14deskara /a4sta$i#a nad n1i6 i o2a#i#a (a no(o6 4 trtic4; 2a 1e i on 4stao i 2otr9ao /a Mad%ari6a7
'Id4 Mad%ari; ide i onA S$e1ednoA Mad%ar e6)erA A#a6$a84t7 Mora seA o8 5e (a 4stri1e#iti 6ad%arske
s$in1e kao 2saA On 1e ostao dok 1e 6o(aoA Sada s$e1ednoA'
R4ski d$o1nik (os2odina 2ot24ko$nika Ri0karda Meisers3ei6)a; )ar4n $on @rederiks; 'di#etant' i
'idiot'; ko1i 1e 149er tako #ako460no 0 42ra$o 3a/arderski
0 2roi(rao s$o14 ka/an1sk4 )ri(ad4; ni1e dao da 64 ot64 kot4 tristatrinaest nikak$i6 2rot4na$a#ni6
triko$i6a7 On 1e 2reci/no 2red$idio ta1 4dar i /ato
1e 1o8 2ro8#4 no5 2od42ro 9ita$ 2osta$ d$ostr4ki6 to2ni9ki6 2ri94$a6a i cr$eno6 o#o$ko6 na karti
2ri$4kao neko#iko 9erke0ski3 trans2orta; 8to s4 24to$a#i
$e5 tri nede0I1e 2o )#atni6 stanica6a r4ski6; i tako i/dao /a2o$i1ed da se ?ronta dr%i; dok o$i trans2orti
ne sti(n47
Crni /e6#1okosci di/a#i se od (ranata #i1e$o i desno7 Lo)orec :te? 4str9ao se kao i/(4)#1eni 6ra$ac 4
ta6no1 ko#onadi crni3 9a>a$i3 st42o$a di6a i 1a6a;
te se /aso20I1en; 4si1an; )e/ da3a; )acio 4 $atr4 o6a60#1en; kao da (a 1e netko 8ako6 4dario 2o nos47
To 1e )i#a (r4da /e6#1e7
R48i#i se 6asni crni o)#aci di6a; a i$er1Ie rasko#1eni3 de)#a; 8ikara trno$ita i )#atna /e6#1a; s$e 1e to
$rca#o nad (#a$a6a #14d0ski67 Lo)orec 1e os1etio
kako (a 1e ne8to to2#o 2o8kro2i#o 2o #ic4; a kada 1e 2o$4kao 2rsto6 da $idi 8to 1e to; )io 64 1e 2rst
kr$a$ kao da 1e /(n1e9io st1enic47 To 1e 8kro2i#a
kr$7
L14di s4 $ika#i #i1e$o i desno; a#i se ni1e ra/a)ira#a ni 1edna ri1e9; a (r6#1a$ina i i(#a0ste niti 2489ane
tanadi 6itra#1e/a i $atra; di6; 1a4k ran1enika;
te%ak i o2o1an /ada3 )ar4ta; s$e se to 4$#a9i#o 4 o9i i 48i; 4 2ore i ner$e; 2ak 1e Lo)orec; od te8ke neke
2otre)e da se neka6o sakri1e; kao k4kac /ario
#ice 4 /e6#14 i te8ko disao7 S n1e(a se 248i#a 2ara kao s kon1a7 Desno 1e netko 1a4kn4o i to 1a4kan1e
is24n1a$a#o 1e Lo)orca ko)no6 t1esko)o67 Os4#a 64
se 2o ti1e#4 skr#etna $atra; i on se kao s$ra)#1i$ac stao (re2sti 2o d#aka$i6 2rsi6a; 2o ste(ni6a; 2o
ko#1en4; te 64 1e do8#o da se s$49e (o#; da se oso$i;
da 2o)1e(ne; da se 2o(re)e 2o ta)an4 8to tako >a$o#ski s$r)i; da /a$ice; da se ra/dere; a#i se 4 to tik
2red n1i6e /a)o#o 1edno tane i /$i/n4#o nad n1i67
Lo0)orca 1e 4 ta1 tren s2o2ao os1e5a1; da 64 se to tane /a)o#o 4 oko; i on 1e 2o9eo da 2i2a s$o14 o9n4
1a)49ic4 i /a94dio se; da 1e osta#a na s$o6e 61est4
netakn4ta7 V1e>e tre2eri#e s4 ner$o/no od ne2restano(a 2ra0skan1a eks2#o/i$a; te 4 ono1 ki8i tanadi; 8to
se si2a#a kao /rn1e; na)4)ri#e s4 64 o2ne 6o%dane
i tako 1e s$e 4 n1e64 t4tn1i#o kao da netko 4dara n1e(o$o6 #4)an1o6 o /id7 U 1ako1 $r45ini 8to 64 1e
#i/a#a i/ 4tro)e od neo)i9no si#no( t#aka eks2#o/i1a;
4 a2so0#4tno1 tren4ta9no1 t6ini; /atisn4o 1e Lo)orec o9i r4ko6 i /(r9io se 4 na61eri da se 1o8 d4)#1e
/ari1e 4 /e6#14; kada 1e s$e 2#an4#o; i on 1e di(n4t
$atro6eto6 /e#eni3 iskara os1etio kako 1e i/)a9en; kako se 2reokren4o neko#iko 24ta; kako 1e (o#o(#a$
i sa$ /a#i1e20#1en od )#ata 8to 64 2#a/i /a $rat;
te (a /a#i1e$a te8ka i /a(48#1i$a ?os?orna s6o#a i s$e (a (o#ica 4 nosnica6a i d48nik4 da ki3ne7 On )i
)io ki3n4o; a#i se ni1e 4s4dio ni tr/n4ti i sa6o
1e s#48ao 248ke 8to s4 k#o2ota#e kao k#o2oci 4 $ino(rad4; na )r/o6 $1etr4< onda )4 do8e# s$eti Mi3a#777
D4(o 1e tako ostao ne2o6i9an; a onda se o3ra)rio i 2o#ako stao da 2i2a 2o se)i; 1e #i 1o8 %i$D Isko2ao se
i/ /e6#1e; a 2okra1 n1e(a #e%a#a 1e ne9i1a (#a$a7
To 1e )i#a (#a$a i/ 14ri8ne ko#one s kaci(o6; s$e/ana re6e0no6 kao 2o8tanski /a6otak7 'U d$oredo$e
desno krenA' Z)o(o6A 4ri8A Bo( 64 da1 d48i #e3koA'
edan 1e ra/)i1eni k4ndak /a0/$rndao $isoko 4 di64; a 2o )ra/da6a 2o$#a9io se )i1e#i 2#in i s$e 1e
$on1a#o 2o 2a#1e$ini i 2o siro$o6 %e#1e/4; 8to 1e ne2re0stano
c$r9a#o i (asi#o se 2o 6#aka6a; kao 2otko$e 4 ko$a9nici7
Lo)orc4 1e 2a#o na 46; da )i )i#o do)ro da i/d4)e t4 s$o14 1a64; 4 ko14 (a 1e )acio $a#1da sa6 s$eti
Rok; i tako 1e s te8ko6 64ko6 2o9eo da tra%i s$o14
#o2at4; 8to 64 1e s24/#a na #e>a; i d4(o se tako nate/ao i 649io s re6eno6 #o2ate; a kada 14 1e kona9no
i/$4kao; ne8to 1e /$ekn4#o i #o2ata 64 1e 4 $isoko6
#4k4 i/#et1e#a i/ r4ke7
'Odni1e#o 1e'; 2o6is#io 1e on s6ota$8i se 4 1a6i 4 k#42ko; kada 1e 4 s#i1ede5i tren o2et ne8to /$i/n4#o i
Lo)orca 1e /a2ek#o na (#a$i7 Meso (a 1e %e(#o;
o(re)otina 1e kr$a0ri#a; i on 1e sa$ )#atan i 2r#1a$ tackao 2o (#a$i i 9as (#42o (#edao 4 kr$a$e 2rste; a
9as se o2et (#adio 2o (#a$i; i srce 64 1e k4ca#o
%i$o i (#asno7 !red n1i6e 4 3r2i /e6#1e #e%a#a 1e ne9i1a ka)anica; a 1edno tane otkin4#o 1e (46) te
ka)anice i (46) 1e /a/$rndao kao 2rasence; kada se
2astiri 2rasi9ka14 na #i$adi7 'To 1e (e#er; $ra( 64 6ater; i 1o8 1edan7'
'To netko )a8 2o 6eni stri1e#1a; 6ater 64 kr$a$4'; do6is#io se Lo)orec i 2ose(n4o /a s$o1o6 248ko67
N1e(o$e 248ke ni1e )i#o ni(d1e; ona 1e osta#a 4 1ark4;
i on 1e t4; /a0k#on1en ne9i1o6 #e8ino6; #e%ao )e/ 248ke; 1o8 4$i1ek 4 6is#i6a; da )i )i#o 6no(o
2a6etni1e da 1e ostao 4 )istri9ko1 (no1nici ne(o da se
t4 na oranici da /ak?ati na sa64 )o%14 ned1e#147 Do ono(a 9asa on 1e 1o8 4$i1ek )io 9o$1ek; ko1i 1e
64tno os1e5ao da 64 1e 49in1eno kri$o i da )i )i#o
2o8teni1e; da se o)ori na one ?akine i 2eke; #i?erante i kadera8e 8$ind#ereE da 4/6e 248k4 i da 2o9ne
stri1e#1ati s$e one #o2o$e 4 2o/adini od (enera#a
do )ata#1onsko( 84stera7 Kao 2ito6o )#a89e on se )o1ao te $atre; a#i /ari$8i sada n148k4 2od /e#en4
ka)anic4 ne2o/nato( 6ad%arsko( 6rt$aca; raskr$a$0I1en
i ra/dra%en 4 d4)oko6 os$1edo9en14; da to netko 42ra$o 2o n1e64 24ca; on 1e 2o(ra)io 248k4 i stao da
stri1e#1a 4 6a(#4; 4 )#ato; 4 k42ine; 4 ni8taA
'Ko64 1e on 8to skri$ioD N1e64 s4 ote#i n1e(o$ 8estoned1e#1ni do24st; i %en4 s4 64 ro>en4 od)i#i od
n1e(a k4ndako6 kod 2#ota kasarnsko(aA Ra/6rc$ari#i s4
(a; 2o 82ita0#i6a s4 (a 2o$#a9i#i; 4kra#i s4 64 ci2e#e; i sada 1o8 2o n1e64 stri1e#1a14D Tko 1e ta s$in1a;
ko1a 2o n1e64 stri1e#1aD Da $idi6o :te?a Lo)orca;
3o5e #i on d4(o da tr2i; da )a8 s$i 2o n1e64 #42a14D'
Tako 1e )1esnio Lo)orec :te? i 248ka 64 1e (r61e#a kao 6otor; ci1e$ se di6i#a i dr$o se /a2a#i#o i ?i8eci
s4 $rca#i 4si1ani i/ 6a(a0/ina kao i/ s1e9karnice;
a na 2rsti6a :te?o0$i6 248i#i se )i1e#i 61e34ri od o2ek#ina7 On 1e 24to$ao na 2arostro14 )itke 24ni6
te602o67
Di$i/i1ski 6rt$o/ornik !a#9i5 B4 ci$i#4 >ak i ner$9ik; ko(a s$aka; i na16an1a sitnica %i$otna (48i 4
(rk#1an4 i cak#e 64 se o9i od neke nei/reci$e t4(eC
)ro1ao 1e 4 249ko1 8ko#i Bistrice Lesne 6rt$ace od 2ro8#o(a dana sa kote tristatrinaest7 !r$i )ata#1on
/a(orske 24ko$ni1e; ko1i 1e )io na #i1e$o6 kri#4;
stradao 1e na11a9e< seda6deset i d$i1e s6rto$nice #e%a#e s4 od 2r$o(a )ata#1ona na sto#4 di$i/i1sko(a
6rt$o/ornika >aka !a#09i5a; ko1i 1e te 6rt$a9ke 2a2ire
I148tio i/ %4ti3 6eta#ni3 korica i s#a(ao 6ateri1a# 4 s2ise i skri%a#1ke di$i/i1ski3 (4)itaka7 Od dr4(o(
)ata#1ona strada#e s4 dr4(a i tre5a satni1a7 U
dr4(o6e $od4 dr4(e satni1e osta0#a s4 #e%e5i sed6orica; i to< desetnik !esek Mato i 8est do6o)rana7
!r$i 2o red4 )io 1e do6o)ran Kri% Mati1a7 Ro>en; ci1e2#1en; 2ao; osta#o i/a n1e(a 4 2ri#o(4< d$a 2is6a;
d$adeset i 9etiri kr4ne; d%e2ni no%; o(#eda#o7
!r$o 2is6o Kri%a Mati1e; 2isano te8ko6 te%a9ko6 r4ko6; )i#o 1e od Katice Rode8; a (#asi#o 1e o$ako<
Dai6ade6 2o#etna kri#a8ca 2o#et1e#a )ina t$o1e /a6a6ne (r4di da i6ade6 oko soko0#o$o oko /a$iri#a
)i4 t$o1a rasko8na n1edra da i6ade6 (1en(1e oko $rata
o)a$i#a )i n1i6 t$o1e srce sa6o da 6i )4de8 #1e28i i 8to6i#i1i i 8to dra%i7 Eto to#ikote #14)i6 a
da944stre)a i %i$ot s$o1)i 2o#o%i#a /a te)e7 A i2ak kakoto
ra/a)ere6 i/ t$o1e(a 2is6a kara8 6e i na2o6in1e8 dati $1erna nisa6 ne)o1se ti %a6e 6i#i 6o1; 1a 1edino
kro/ te)e 6o(4 2ostati )#a%ena i /ado$o#1na i to
o2isati ne6o%e6 srce 54 i/$aditi i 2red te)e 2osta0$iti da4 n1e64 (#eda8 #ik s$o1 i c1e#i da se $idi8 kako
te #14)i67
La1a$i 1e/iki ne6o(4 da 6ir414 2a i 6ene 2re6 ne$in4 i ned4%n4 o(o$ara147 To 1e 6eni 6o1 o94$ kri$
ko1i )i 3te# da 1a n1e(o$a 2ostane6 dok se 6o1 !e2o i/
Ta#i1e $rne do6a7 A ti 4to ne$er417 To 1e %a#osno kad t$o1a 6a1ka 6ene 2s4 1e 14 1er s2a$a6 2ri o9434
a (de )i ak ne 2rin1e6 kad kod te)e ne6re6; 1er ka1
!e2o $e#i ak se do6a $rne 1er 1e :te?ek @ranceti5 s !e2o6 4 Ta#i1i )i# i !e2o 1e %i$ i /dra$ " $a#e n Is4s
i Mari1a do$i>en1a Katica Rode87
Dr4(o 2is6o do6o)rana Kri%a Mati1e ni1e )i#o od Katice Rode8; ne(o od L14)ice anki5e$e; 2o s$e64
s4de5i 1o8 ne4date d1e$o1ke7
E$o 6i#i i #14)a$ni 2o/dra$ od L14)ice anki5e$e7 !a#1en Is4s i Mari1a Dra(i Mato Z#ato 6o1e da$a6
$a6 /nati dasa6 $a84 kart4 2ri6i#a na tre5e(a na $e9er
i )i#o 6i 1e srce $ese#o kad sa6 do)i#a $a84 kart47 Sad $a6 o$a1 #istak 2i8e6 1er 6i srce neda 6ira
dra(i 6ato #14)a$ 6o1a srce 6o1e /#ato 6o1e #14)a$
6o1a tak 1e sta#na kao s ne)a 61ese9ina s1a1na Mi#o 6o1e 4/6e6 o#o$k4 4 desnic4 r4k4 da na2i8e6
1edno 2is6o da 6i dra(i Sk42a nis6o7 S1a1na /$i1e/da srca
6o(a #14)i6 $i8e ne( i )o(a e$o sad 6i i/ isto(a sine s4nce 1arko i 2o/dra$#1a srce s#atko7
Dra(o 6o1e 2i8ite6i od ono(a #ista 8to ste 2ri6i#i na Ma1k4)o%14 2rosi6 2i8ite6i 1este#i$i /aistin4
)o#esnootro$ni kak1e 6eni Ko$a9e$ B#a% reke# 1er $e5
tret1i 24t 2i8e6 2a se )o1i6 daste$i 4 (rad4 /dr4(i6a 4 #14)a$i !ri6ite 6i#i i #14)a/ni 2o/dra$ od
L14)ice anki57
Di$i/i1ski 6rt$o/ornik >ak !a#9i5 /a6is#io se nad ti6 2is6o6 Rode8o$e Katice 8to 1e eto do8#o na
n1e(o$ 6rt$o/orni9ki sto# i tako 1e 2osta#o s$r8etko6 1edne
#14)a$ne dra6e7
Katica Rode8o$a si(4rno 1e 2#14n4#a 4 is48en4 i 2rasn4 tintarnic4 i 6i1e8a#a 2o n1o1 okren4ti6 dr%a#o6
kao da /a?ri( 6i1e8a 4 #onc4; 2a onda 9ita$4 ned1e#14
2os#i1e 2odne 2re2isi$a#a i/ #14)a$no(a #ista neke 3ara60)a8i5e$sko0)ada#i5e$ske i/ra/e; da )i na
konc4 4 s$e to #icitarsko 8areni#o 42#e#a 1edn4 6a#4
istin4; (ork4 kao ka2 2e#ina7
!o/na$ao 1e >ak !a#9i5 ta1 na9in do2isi$a0n1a i na9itao se on 3i#1ada i 3i#1ada tak$i3 2isa6a;
2o#i1e2#1eni3 (o#i8a$i6 r4%i9asti6 an>e#9i5i6a i kr$are5i6
srci6a; 2isani3 4$i01ek 1edno6 te isto6 r4ko6 4 di1a(ona#i i/ (orn1e(a #i1e$o(a k4ta 4 don1i desniE
/nao 1e >ak !a#9i5 $e5 to9no 4na2ri1ed; kada 5e do5i
ona1 stano$iti o)rat i/ s#atko(a 4 (orko; i s$e 64 1e to i/(#eda#o dosadno i %a#osno7
S1editi t4 4 2ra/no1 8ko#sko1 so)i i 9itati 9ita$e no5i kako E$a Katan9eco$a 8a#1e 2oko1no6 do6o)ran4
B#a%ek4 tri (o#4)a7 '!r$i ti #14)a$ $odi; dr4(i ti
nosi 2o8tic4; a tret1i nosi r4%ic4 1a sa6 /na#a s$e ka1 1e )i#o $ (orica1 s anico6 .ori9an9e$o6 i /aka1 ti
6eni ne 2i8e8 /)o(o67' # kako !ecako$a a(a
2i8e 3r$atsko6e kra#14; 'da se s6erno 2ot2isana s#o)odna na#a/i; da se 4 s$r34 2od1e#e 2re$i8n1e
o9inske 6i#osti na/o9n4 2re2oni/n4 6o#)4 2okorno 2odastri1eti
4s4di'7
T4 na/o9n4 2re2oni/n4 6o#)4 !ecako$e a(e kra#1e$ske s4 o)#asti 424ti#e s#4%)eni6 24te6 $o1no6
nad#e%no6 nas#o$4 na ta6o08n14 s$rsis3odn4 2re2or4k4; a nad#e%ni
1e nas#o$ t4 6o#)4 kratki6 4redo$an1e6 240te6 2ri1a$ka 2o$ratio 6o#ite#1ici Bdoti9no n1eno6 64%4
do6o)ran4 !ecak4C; 4/ 2ri2o06en4 da se N1e(o$o Ve#i9anst$o
"r$atski Kra#1 'ni1e 4dosto1ao s6i#o$ati i s$o14 2re0$i8n14 o9insk4 6i#ost 2r4%iti i dati ni1e )#a(o0
i/$o#io' i 2o to6e se do6o)ran !ecak I6)ro ne 5e na
(r4nt $ratiti; kao 8to 1e to a(a )i#a 6o#i#a; 9e64 se si#no nada#a i /ato o25insko6 2isar4 t4st4 (4sk4 i
d$adeset i seda6 1a1a 2ok#oni#a7
S$e 1e 2ro2a#oA # (4ska i d$adeset i seda6 1a1a i a(i9ine nade i I6)ro !ecakA S$e 1e to 4 oni6
6eta#ni6 korica6a s6rto$0nice; ko14 I148ti >ak 6rt$o/ornik
!a#9i5; (d1e sto1i crno na )i1e#o6 /a2isano; da 1e I6)ro !ecak 2ao i da 1e ci1e2#1en 2roti$ ko#ere i ti?4sa;
ro>en i o%en1en 4 se#4 Trn1e e/48o0$o o25ina
s$eto1anska7 # sre)rna 4ra deset0nika !eseka Mate 1e t4 i 2od n1eni6 2ok#o20ce6 i/re/ak i/ ka#endara
':o8tar'; (d1e sto1i na8ta62ano; da 1e t4 sre)rn4
4r4 do)io (os2odin !esek Mato kao na(rad4 od Ka#endarske 42ra$e 8to 1e od(onetn4o 4 ka#endar4
':o8tar' o)1a$#1eni re)4s 'Tko rano rani; sa6 4 1a64 2ada';
a 'Tko 2od dr4(i6 1a64 ko2a; d$i1e sre5e (ra)i'7 Na#1408tio se >ak !a#9i5 ti3 s6rto$nica; na9itao ti3
6o#)enica i 1asno (#eda on B#a%eko$4 Mari0c4 na s6rtno1
2oste#1i kako 1o1 k46o$i 2a#e sa6rtn4 s$i1e54< d1eca 2#a94; ona 46ire od s48ice; a n1e/in @ran1o #e%i eto
o$d1e na katedri 249ke 8ko#e 4 Bistrici Lesno1
(a#ici10sko1; s #14)a$na tri (o#4)a Katan9eco$e E$e7 '!r$i ti #14)a$ $odi; dr4(i nosi 2o8tic4; a tret1i nosi
r4%ic47' A da se 1e Lo)orec :te? $ratio k
s$o1o1 6#ado1 %eni; na8ao )i 1e (d1e se 1e 2ro2i#a7 Kra$4; s$in1e; %i$ad; 2o# ra#i #i$ade; s$e 1e to
Lo)or9e$a %ena /a2i#a 4 #4do1 neko1 /a6is#i da 1e
:te? 6rta$ i da se ne 5e $i8e $ratiti; # or6ar i 1ast4ke i 2#a3te; s$e 1e to ona 2ro2i#a; i to 1edn4 2#a3t4 /a
9etiri kr4ne7 S$e se na do64 Lo)orca :te?a
sr48i#o; te da se on ko1i6 s#49a1e6 $ratio; )io )i na8ao s$o14 %en4 2i1an4 (d1e ones$i01e8tena #e%i 4
(ra)i i (d1e se seoska d1e94r#i1a na)ac41e na n14
ka6en1e67 On )i 1e si(4rno )io i/6#atio do kr$i; 2ak 1e tako )o#1e da se 4o25e ni1e ni $ratio7 A otac
do6o)rana B#a%eka; ko1i 1e 2re)acio se0da6deset4
te 1e s#a) i )o#estan i ne6a niko(a tko )i (a o2rao i ne8to 64 to2#o sk43ao< kon1i s4 64 5ora$i; s$in1e
4(in4#e; t49a s$e 2ot4k#a; te on 2i8e s$o6e sin4;
s$o1o1 desno1 r4ci; da se $rati na /e6#14; da na2i8e 6o#)enic4; da stane; da se 2ri1a$i da (a 24ste k45i;
1er se to $i8e i/dr%ati ne da7
!ada14 s6rto$nice na sto# di$i/i1sko( 6rt$o/ornika kao ki8a; a sa s6rto$nica6a 2is6a i 6o#)enice
2oko1ni3 do6o)rana; i s$e to >ak !a#9i5 9ita; re(istrira;
i s$e 1e to s$r8eno i s$e64 to6e ne6a $i8e ni 6edicin0sko( ni 2ra$no( #i1eka; ni 4toka ni 2ri/i$a7
Ni1e sa6o t4 ostao Vid Trdak sa 8est s$o1i3 2a1da8a i/ dr4(o(a $oda dr4(e satni01e; sa s$o1o6
6o#)enico6; na ko14 1e /a)o0ra$io na2isati da 6o#i )r/o 4redo$an1eE
)ri(ade i di$i/i1e 6rt$aca 2ro8eta#e s4 se kro/ o$e skri%a#1ke i st42a14 da#1e 4 )eskona90nost; ni1e6e;
2o(n4te; 1adne; ne$ino os4>e0ne na s6rt7
Id4 4 9et$ororedo$i6a; 4 (#43o6 to2ot4 )eskra1ni3 no5ni3 ko#ona; t4cka i6 o2re6a; 6an#i3erice;
#o2ate; no%e$i; 941e se kako i/$#a9e )akand%e i/ )#ata; 2ak
1e di$i/i1ski 6rt$o/ornik /astao na 9as 4 /)ra1an14; na054#io 48i kao 2as i /a4sta$io da3 od stra$i90ne
neke 1asno5e7
'Eto; $ani st42a14 /a(orski r4dari; 8to s4 9ita$ s$o1 %i$ot (4ta#i 9a>4 i s6rad i otro$ne 2#ino$e; 4sta#i s4
i/ 1edno(a (ro)a; /a2a#i#i s$o1e 4#1enice i
id4 ti3o 4 d$ored4 4 dr4(4 1a64 i 4 ne2o$rat7 # $ino(radari 2odra$ski i te%aci st4)i9ki; 4n4ci Mati1e
.42ca; s$i oni st42a14 $ani 4 t6ini i s$i 5e se oni
$ratiti natra( o$a6o na n1e(o$ 6rt$o/orni9ki sto#7 # on 5e 9itati n1i3o$a #14)a$na 2is6a; 6o#)e0nice;
(#edati one stra8ne )ar)arske ?oto(ra0?i1e; #istati
dok46enti6a; i nikada to6e ne 5e )iti kra1a7'
Bi)#ioteka< UVEANI TISAK
I/da$a9<
SAVEZ SLIE!I" "RVATSKE N*OOO Za(re); Dra8ko$i5e$a ,O
.#a$ni 4rednik< !ro?esor ANTUN LASTRI
Tisak<
UMENA N*OOO Za(re); .4nd4#i5e$a PN