You are on page 1of 6

Test A

Test podsumowujcy rozdzia III

Prawa czowieka
1. Czytaj uwanie teksty zada.
2. Jeeli si pomylisz, bdnie zaznaczon odpowied otocz kkiem.
3. Rozwizania zada zapisz czytelnie i starannie w wyznaczonych miejscach. Pomyki
przekrelaj.
4. Przy kadym poleceniu podano liczb punktw, jak mona uzyska za waciw
odpowied.Za rozwizanie caego testu moesz otrzyma maksymalnie 37 punktw.
1. Uporzdkuj w kolejnoci chronologicznej dokumenty regulujce przestrzeganie praw
czowieka. Wpisz numery od 1 do 4 w kratki obok waciwych nazw. (01 p.)
Powszechna deklaracja praw czowieka
Wielka Karta Swobd
Deklaracja praw czowieka i obywatela
Midzynarodowy pakt praw gospodarczych, spoecznych i kulturalnych
2. Przyporzdkuj wymienione prawa czowieka waciwym generacjom.W tym celu wstaw
litery w odpowiednie rubryki tabeli. (03 p.)
A. prawo do pokoju
B. prawo do wolnoci i bezpieczestwa
C. prawo do wolnoci wyznania i sumienia
D. prawo do uczestnictwa w yciu kulturalnym
E. prawo do zabezpieczenia spoecznego
F. prawo do zrzeszania si
G. prawo do rozwoju
H. prawo do ycia
I. prawo do ycia w czystym rodowisku
J. prawo do wypoczynku
Pierwsza generacja

Druga generacja

Trzecia generacja

3. Wpisz liter P przy zdaniach prawdziwych, a F obok faszywych. (04 p.)


Lp.
Zdania
Prawda/Fasz
1.
Komitet Praw Dziecka ONZ rozpatruje sprawozdania skadane
przezpastwa, ktre przystpiy do Konwencji praw dziecka.
2.
W wietle Konwencji praw dziecka dzieckiem jest kada osoba do
ukoczenia 18. roku ycia.
3.
Przestrzeganie Midzynarodowego paktu praw obywatelskich i
politycznychjest nadzorowane przez Parlament Europejski.
4.
Do Paktw praw czowieka zalicza si Powszechna deklaracja praw
czowieka.

4. Zaznacz waciw odpowied. (01 p.)


Jak rol w ksztatowaniu praw czowieka odegra Janusz Korczak?
Zapocztkowa debat w sprawie zniesienia kary mierci w Polsce.
By pomysodawc powoania Komitetu Praw Czowieka.
Do jego myli pedagogicznej nawizano w projekcie Konwencji praw dziecka.
Wsptworzy Midzynarodowy pakt praw politycznych i obywatelskich.
5. Przyjrzyj si zamieszczonemu logo i wykonaj polecenia. (03 p.)

A. Napisz, jaka organizacja pozarzdowa posuguje si zamieszczonym obok logo.


.
.
B. Wymie dwa cele dziaania tej organizacji.
.
.
...
.
6. Podkrel waciwe zakoczenie zda. (03 p.)
Amnesty International powstaa z inicjatywy Petera Benensona / Henriego Dunanta.
Rada Europy oraz OBWE s czci uniwersalnego systemu ochrony praw czowieka /
regionalnegosystemu ochrony praw czowieka.
Gwnym narzdziem kontroli praw socjalnych i ekonomicznych przyjtych przez Rad
Europy w 1961 r.jest Europejska karta spoeczna / Karta praw podstawowych.
7. Przeczytaj fragment artykuu i wykonaj polecenia. (03 p.)
Midzynarodowy system ochrony praw czowieka podlega staej ewolucji. Dotyczy to
zarwno jego aspektumaterialnoprawnego, czyli tworzenia nowych traktatw, jak i
doskonalenia mechanizmw kontrolnych.Obserwacja funkcjonowania tego systemu musi
prowadzi do wniosku, e najwikszym dla wyzwaniemjest jego skuteczno. Chodzi zatem o
to, e standardy ochrony zawarte w midzynarodowymprawie czowieka przez du liczb
pastw na wiecie s realizowane w sposb co najwyej czstkowy.W dalszym cigu
jednostka ma bardzo utrudniony dostp do midzynarodowych organw ochrony praw
i wolnoci na poziomie uniwersalnym. Zarazem uwaa si, nie bez racji, e systemy
regionalne ochronypraw czowieka, a zwaszcza system europejski, stworzyy skuteczniejsze
mechanizmy. W szczeglnocidziaalno Europejskiego Trybunau Praw Czowieka jest
dowodem na to, e na poziomie midzynarodowymmoe skutecznie dziaa dostpny dla ofiar
narusze praw czowieka organ sdowy.
rdo: A. Gliszczyska-Grabias, K. Skowska-Kozowska, R. Wieruszewski,
Koncepcja wiatowego Trybunau Praw Czowieka, [w:] Pastwo i Prawo 2011, nr 5, s. 3.

A. Wyjanij, jak autorzy artykuu oceniaj skuteczno dziaania europejskiego systemu


ochrony praw czowiekana tle systemu uniwersalnego. Okrel, w jaki sposb uzasadniaj
swoje stanowisko.
.
.
.
.
B. Scharakteryzuj gwne wady uniwersalnego systemu ochrony praw czowieka.
.
.
.
.
8. Wstaw znak x w kratki obok warunkw, jakie naley speni, kierujc skarg
do rzecznika praw obywatelskich. (03 p.)
Skarga moe dotyczy amania praw przez osoby indywidualne.
Wnioskodawca przed zoeniem skargi powinien przeby ca krajow procedur
odwoawcz.
Wraz ze zoeniem wniosku naley uici opat skarbow.
Wniosek nie moe dotyczy narusze wynikajcych z niekonstytucyjnoci ustawy.
Do skargi naley doczy kopie lub odpisy dokumentw dotyczcych danej sprawy.
Wniosek mona zoy tylko w formie pisemnej.
9. Na podstawie tekstu podrcznika ze s. 140 oraz fragmentu ustawy wykonaj polecenia. (02
p.)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Tekst jednolity z 2002 r.
Art. 6
1. W rozumieniu ustawy za dane osobowe uwaa si wszelkie informacje dotyczce
zidentyfikowanejlub moliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej.
2. Osob moliw do zidentyfikowania jest osoba, ktrej tosamo mona okreli
bezporednio lubporednio, w szczeglnoci przez powoanie si na numer identyfikacyjny
albo jeden lub kilka specyficznychczynnikw okrelajcych jej cechy fizyczne, fizjologiczne,
umysowe, ekonomiczne, kulturowelub spoeczne.
3. Informacji nie uwaa si za umoliwiajc okrelenie tosamoci osoby, jeeli wymagaoby
to nadmiernychkosztw, czasu lub dziaa.
rdo: Dz.U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 ze zm.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Czym s dane osobowe, jak
interpretowaart. 6 ust. 3 Ustawy o ochronie danych osobowych?
[...] naley przyj, e danymi osobowymi nie bd pojedyncze informacje o duym stopniu
oglnoci,np. nazwa ulicy i numer domu czy wysoko wynagrodzenia. Informacja ta bdzie
jednakstanowi dan osobow wwczas, gdy zostanie zestawiona z innymi dodatkowymi
informacjami,ktre w konsekwencji mona odnie do konkretnej osoby. Przykadem
pojedynczej informacji stanowicejdan osobow jest natomiast numer PESEL, ktry zgodnie
z art. 31a ust. 1 ustawy z dnia10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludnoci i dowodach osobistych
[...] jest 11-cyfrowym, staym symbolemnumerycznym, jednoznacznie identyfikujcym osob
fizyczn [...]. Mona wic stwierdzi,e numer PESEL [...] [z definicji] stanowi dan
osobow, a jej przetwarzanie podlega wszelkimrygorom przewidzianym w ustawie o ochronie
danych osobowych.Ustawodawca, formuujc art. 6 ustawy [...], nie okreli zamknitego
katalogu informacji stanowicychdane osobowe. Dlatego te przy rozstrzyganiu, czy

okrelona informacja lub informacje stanowidane osobowe, w wikszoci przypadkw,


nieuniknione jest dokonanie zindywidualizowanejoceny, przy uwzgldnieniu konkretnych
okolicznoci oraz rodzaju rodkw czy metod potrzebnychw okrelonej sytuacji do
identyfikacji osoby.
rdo: http://www.giodo.gov.pl/319/id_art/973/j/pl/
A. Napisz, jakie warunki musz by spenione, aby okrelone informacje zostay uznane za
dane osobowechronione w wietle ustawy.
.
.
.
B. Wymie, jaki rodzaj informacji bezwzgldnie zawsze bdzie uznany za dan osobow.
.
.
10. Przeanalizuj dane statystyczne z zamieszczonego wykresu i wykonaj polecenia. (03 p.)

A. Podaj nazwy trzech krajw, w ktrych poparcie dla bezwzgldnego zakazu stosowania
tortur byo najwysze.
.
B. Okrel, w ktrych pastwach przewaaa akceptacja ograniczonego stosowania tortur
wobec terrorystw.
.
C. Wska dwa czynniki decydujce o wzrocie w danym spoeczestwie liczby zwolennikw
stosowania torturw ograniczonym lub penym zakresie.

.
.
11. Zapoznaj si z opisan sytuacj. Nastpnie zapisz, jakie konstytucyjne prawo obywateli
zostao w niej naruszone. (01 p.)
Rodzice, ktrych dzieci nie dostay si do przedszkola, postanowili zaprotestowa i
zorganizowa marszulicami miasta. Po spenieniu wszystkich warunkw okrelonych prawem
otrzymali zgod na manifestacj.Kiedy doszli pod budynek urzdu miasta, policja nakazaa
im si natychmiast rozej, twierdzc,e zakcaj porzdek.
.
12. Zaznacz waciwe zakoczenie zdania. (01 p.)
Prawa i wolnoci czowieka mona w wyjtkowych sytuacjach ograniczy
bez koniecznoci zachowania szczeglnych procedur.
wycznie w wyniku referendum.
poprzez niezalen decyzj gowy pastwa.
tylko na drodze ustawowej i na cile okrelony czas.
13. Przyjrzyj si ilustracji i odpowiedz na pytania. (02 p.)

A. Do amania jakich praw czowieka nawizuje przedstawionakarykatura?


.
.
.
.
B. Jak przedstawia si sytuacja przestrzegania wymienionych praw we wspczesnym
wiecie?
.
.
.
.
14. Okrel dwie przyczyny polityczne i dwie kulturowe prowadzce do amania praw
czowieka. (04 p.)
Przyczyny polityczne:
.
.

Przyczyny kulturowe:
.
.
15. Przyporzdkuj podane postawy odpowiednim charakterystykom. Wpisz litery w kratki
obok waciwych nazw. (03 p.)
szowinizm
antysemityzm
ksenofobia
A. Wrogie nastawienie wobec ludnoci ydowskiej o podou religijnym, kulturowym,
ekonomicznym;przypisywanie ydom negatywnych cech i zachowa przynoszcych straty
lub nieszczcia innymnarodom.
B. Niech, wrogo lub strach wobec innych, obcych, nasilajce si szczeglnie w
warunkach pogarszaniasi wasnej sytuacji czsto w wyniku fragmentarycznej wiedzy o
wiecie.
C. Bezkrytyczny stosunek do wasnego narodu, niedostrzeganie jego sabych stron i
wyolbrzymianiezalet przy jednoczesnym pogardzaniu innymi narodami.