You are on page 1of 60

Handreiking

Versie:

2013.03

D-pupillen

Voorwoord
Welkom in het Oefeningenboek -Jeugd- van de Sportvereniging Ulicoten (SVU)!
Via dit oefeningenboek wordt gehoor gegeven aan de oproep van een aantal jeugdtrainers en -leiders om over een
naslagwerk te beschikken, op basis waarvan men gericht een aantal trainingen zou kunnen inkleden en vormgeven. Dit dient
meerdere doelen, waaronder:
Het aanleren van echte basisvaardigheden zoals het op een juiste manier trappen en passen van een bal, het afstoppen
ervan, dribbelen, drijven, etc.! Aandacht voor deze basisvaardigheden wordt nogal eens vergeten;
Het creren van een leeftijdsgerichte rode draad in de oefenstof. Meer dan eens bestaan de trainingen uit losse
elementen die onderling niet samenhangen, die nooit herhaald worden c.q. die niet een specifiek doel dienen;
Het genereren van nieuwe ideen en oefeningen voor de trainingen van de SVU jeugdelftallen.
Let wel, papier is geduldig en een beeld zegt meer dan duizend woorden. Clichs misschien, maar daarom nog niet minder
waar. Het best leren kinderen door het vooral zelf te doen en door het af en toe op de juiste wijze voorgedaan te zien
worden. De invloed en meerwaarde daarvan is niet op papier te vervatten. Dit oefenboek dient dan ook primair als inspiratie
en als steuntje in de rug en is ook niet meer dan een handreiking!
Een oefenboek als dit kan natuurlijk ook nooit alomvattend zijn. Dat hoeft ook helemaal niet. Het geeft slecht een aantal
handvatten voor het invullen van een aantal trainingen. Het is aan iedere trainer zelf om er een eigen draai aan te geven,
variant op te maken en er eigen inzichten aan toe te voegen. Ook voor de echte rode draad in de trainingen gedurende het
seizoen is de trainer zelf verantwoordelijk. Wel biedt dit oefeningenboek een aantal uitgangspunten wat aan te leren c.q. te
beheersen vaardigheden per leeftijdscategorie betreft. Zo zijn dan ook handreikingen beschikbaar voor Minis & F-pupillen, Epupillen, D-pupillen, C-junioren, B-junioren en een voor A-junioren.
Het oefeningenboek is vooral ook een oproep aan jullie, trainers! Een oproep om succesvolle trainingen en oefeningen aan
ons toe te sturen/met ons te delen en zo dit oefenboek verder te laten groeien.

SV Ulicoten, november 2013


Namens de Technische Commissie Jeugd,
Walter Wildhagen
E-mail: walter.wildhagen@gmail.com

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 2

Voorwoord ..................................................................................................................................................................................... 2
1

Inleiding ................................................................................................................................................................................. 5
1.1 Indeling in fasen ............................................................................................................................................................ 5
1.2 Uitgangspunten trainingen en oefenstof ...................................................................................................................... 6
1.3 Praktische aandachtspunten trainingen en oefeningen ............................................................................................... 7

D-pupillen: Leren door spelen ............................................................................................................................................. 9


2.1 Kenmerken .................................................................................................................................................................... 9
2.2 Trainingsdoelstellingen ............................................................................................................................................... 10
2.3 Te beheersen vaardigheden en coaching ................................................................................................................... 10

Oefenvormen ....................................................................................................................................................................... 12
3.1 Inleiding ...................................................................................................................................................................... 12
3.2 Verklaring van de gebruikte symbolen ....................................................................................................................... 12
3.3 Oefeningen ................................................................................................................................................................. 13
3.3.1 Trappen en passen van een bal ........................................................................................................................ 13
3.3.2 Dribbelen en drijven ......................................................................................................................................... 16
3.3.3 Voorbeeldoefeningen ...................................................................................................................................... 17
3.3.3.1 Warming up: Diversen .................................................................................................................... 17
3.3.3.2 Techniek ............................................................................................................................................ 18
Estafette 1 ..................................................................................................................................... 18
Estafette 2 ..................................................................................................................................... 19
Aannemen ..................................................................................................................................... 20
Traptechniek ................................................................................................................................. 21
Kopspel .......................................................................................................................................... 22
Oversteekspel 1: Door de douane ................................................................................................. 23
Oversteekspel 2: Tolpoortjes ........................................................................................................ 24
Vakkenspel .................................................................................................................................... 25
Smokkelaars .................................................................................................................................. 26
Mikvorm 1: Hoedjes mikken ......................................................................................................... 27
Mikvorm 2: Schiettent ................................................................................................................... 28
Mikvorm 3: Oorlog ........................................................................................................................ 29
Mikvorm 4: Vakkentrap ................................................................................................................. 30
3.3.3.3 Partijspelen ....................................................................................................................................... 31
Partijenavond ................................................................................................................................ 31
Aansluitpartij I ............................................................................................................................... 32
Aansluitpartij II .............................................................................................................................. 33
Aansluitpartij III ............................................................................................................................. 34
Aansluitpartij IV ............................................................................................................................. 35
Flankenspel.................................................................................................................................... 36
Neutrale vakkenspel ...................................................................................................................... 37
Dubbele kansen ............................................................................................................................. 38
Aanvalsvakken ............................................................................................................................... 39
Overtalpartij .................................................................................................................................. 40
Spitsendoelen ................................................................................................................................ 41

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 3

3.3.3.4

3.3.3.5

3.3.3.6

Voorzetten verdedigen.................................................................................................................. 42
Samenwerking tussen de linies ..................................................................................................... 43
Samenwerking tussen de linies ..................................................................................................... 44
Afwerkoefeningen ............................................................................................................................ 45
Passen, trappen en afwerken 1 ..................................................................................................... 45
Passen, trappen en afwerken 2 ..................................................................................................... 46
Passen, trappen en afwerken 2 ..................................................................................................... 46
Passen, trappen en afwerken 3 ..................................................................................................... 47
Passen, trappen en afwerken 4 ..................................................................................................... 48
Passen, trappen en afwerken 5 ..................................................................................................... 49
Passen, trappen en afwerken 6 ..................................................................................................... 50
Passen, trappen en afwerken onder weerstand ........................................................................... 51
Circuits en afwerken ...................................................................................................................... 52
Positiespelen ..................................................................................................................................... 53
Rondo ............................................................................................................................................ 53
Kaatsers ......................................................................................................................................... 54
Overtal ........................................................................................................................................... 55
Duels en overtal ............................................................................................................................ 56
Overtal met afwerken ................................................................................................................... 57
Tactiek............................................................................................................................................... 58
Jagen/pressie/druk zetten............................................................................................................. 58
Van flank veranderen .................................................................................................................... 59

Websites met oefenstof ...................................................................................................................................................... 60

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 4

Inleiding

1.1

Indeling in fasen

Dit oefeningenboek komt natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen en is vooral gebaseerd op de visie van de KNVB op
jeugdvoetbal en het daaraan gerelateerde jeugdvoetbalbeleidsplan van SVU. De KNVB onderscheid ten aanzien van het leren
voetballen grofweg drie verschillende fasen, te weten:
1.
Mini-, F-en E-pupillen;
Naast het doelpunten maken zijn kinderen in deze fase vooral gericht op het in het bezit houden van de bal, het pingelen, het
spelen van de bal naar een medespeler en het schieten op doel. In de trainingen ligt het accent op het leren omgaan met de
bal in basisvormen, waarbij er veel met kleine aantallen wordt geoefend. Het partijspel is een belangrijk element. Naarmate
de kinderen wat ouder worden, neemt ook langzaam het taakbewustzijn toe en komen voorkeuren voor posities meer tot
uiting, de n vindt het prettiger om meer verdediger te zijn, de ander is meer een aanvallend type. Alle posities een keer
uitproberen is het devies!
2.
D-pupillen en C-junioren
Vanaf de D-pupillen wordt (doorgaans) 11 tegen 11 gespeeld. Kinderen beheersen hun eigen bewegingen en willen samen
met hun teamgenoten wedijveren met anderen. Ze ontwikkelen inzicht in het spel 11 tegen 11, leren omgaan met een groot
speelveld, spelregels en het spelen in een opstelling. Dit betekent voor de training dat er meer aandacht komt voor de
veldbezetting, spelen met linies en de verschillende taken die er per linie en per positie zijn.
3.
B- en A-junioren
In de derde fase wordt toegewerkt naar het spelen van wedstrijden als doel. De afgelopen en de eerstkomende wedstrijd
worden belangrijker als uitgangspunt van de training. Spelers moeten leren het rendement van hun taakuitvoering te
verbeteren, sneller te handelen en zich te specialiseren in de teamtaken waarin ze het best zijn. Daar hoort ook bij het
ondergeschikt maken aan het teambelang en het leren omgaan met spanning en de druk van de wedstrijd.
Over de verschillen in aanpak, accenten en andere benaderingswijzen zijn boeken vol geschreven. Dat doel heeft dit
oefeningenboek niet. Bovenstaande KNVB-indeling naar fasen vormt echter wel ook de indeling voor de navolgende
hoofdstukken.
Een en ander is door de KNVB samengevat in de navolgende figuur die het jeugdvoetballeerproces visualiseert:

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 5

Figuur 1

1.2

Jeugdvoetballeerproces Ontwikkelen van voetbalhandelingen (KNVB, 2013)

Uitgangspunten trainingen en oefenstof

Wat beweegt een kind om achter een bal aan te hollen om zoveel mogelijk doelpunten te maken en hoe kunnen we als
vereniging kinderen hiertoe stimuleren? Voor wat betreft de trainingen en oefenstof hanteert SVU daarbij een aantal
primaire uitgangspunten:
Essentieel van het voetbalspel is, en dat zal niemand verbazen, de aanwezigheid van een bal (naast
tegenstanders/scoormogelijkheden). SVU gaat er vanuit dat dus zoveel mogelijk wordt getraind met een bal;
Alle leeftijdsgroepen zijn, naarmate de spelers ouder worden op een andere wijze, gefocust op het scoren. Of dit nu het
maken van doelpunt, het omschieten van een pyloontje, het tikken van zoveel mogelijk medespelers, of het behalen
van de snelste tijd is, maakt niet uit. Het competitieve element draagt substantieel bij aan zowel de spelvreugde, inzet
als motivatie;
Door het inbrengen van trainingsvormen die voortborduren op eerdere oefenstof, is het gemakkelijker de
trainingsvormen zelfstandig uit te laten voeren. Dit geeft de trainer(s) de mogelijkheden zich meer te richten op de

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 6

individuele begeleiding en ondersteuning van jeugdspelers. De mogelijkheden hiertoe worden vergroot op het moment
dat er meerdere trainers zijn per jeugdteam;
Probeer zo veel mogelijk gedoseerd de leeraspecten in de oefenstof te verwerken. Dit geldt het meest voor de jongste
pupillenteams, maar gaat ook op voor de overige jeugdteams. Daarbij is het belangrijk om de oefenstof niet alleen in
verschillende vormen aan te bieden, maar deze ook vooral te herhalen. Een van de valkuilen waar je als jeugdtrainer in
terecht kunt komen is dat je te veel in een keer wilt overbrengen;
Stel je als trainer bij de oefenstof altijd de volgende vragen: loopt het? Lukt het? Leert het? Wordt er plezier aan
beleefd?

1.3

Praktische aandachtspunten trainingen en oefeningen

Het is van groot belang dat een training gedegen wordt voorbereid. Een veelvuldig improviserende trainer zorgt voor
stilstaande momenten, waarbij de concentratie van de jeugd afneemt. Het is dan ook aan te bevelen vr de training de
benodigde 'veldjes' voor de diverse oefenvormen uit te zetten.
In relatie tot de diverse oefenvormen worden drie hoofdvormen onderscheiden:
1. basistechnieken;
2. positiespelen;
3. partijspelen.
Deze drie hoofdvormen hebben doorgaans aandacht voor de volgende voetbalhandelingen op basis waarvan vele
oefenvormen te bedenken zijn. Uiteraard zijn ze onderling sterk verweven en dient daarbij rekening gehouden te worden
met de leeftijdscategorie.

Ondersteunend
Spelinzicht:
- individuele voetballer
- keuzes
- waarnemen
- koppeling teamtaak/-functie

Voetbalhandelingen
Met balcontact
Zonder balcontact
(techniek)
aannemen
- vrijlopen
passen
- knijpen
dribbelen/drijven
- jagen
schieten
- dekken
koppen

Ondersteunend
Communicatie:
- spelinzicht op teamniveau
- afstemmen voetbalhandelingen
- waarnemen

Bron: KNVB, 2013


Dit oefenboek voorziet niet in volledig uitgewerkte trainingen maar gaat uit van oefenvormen. Het is aan de trainer zelf om
hieruit de vormen en elementen te pikken die voor zijn/haar team zinvol zijn, die aandacht vragen en die passen in de lijn die
-als het goed is- voor hen uitgestippeld is en de fase waarin zij zich bevinden.
Uiteraard is een oefening die voor de D-pupillen geschikt is, in beginsel ook geschikt voor de andere jeugd. Doorgaans wordt
zon oefening dan net wat moeilijker en/of zwaarder gemaakt, gaat het tempo omhoog of worden er elementen aan
toegevoegd.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 7

Hanteer bij het samenstellen van een training de volgende handvatten:


A. Hanteer voetbaleigen bedoelingen

C. Rekening houden met de groep

alles draait om doelpunten maken/voorkomen;


samenwerkingdoelgerichtheid;
omschakeling balbezit/balverlies;
spelen om te winnen;
iedere oefening moet een doel hebben om te verbeteren:
a. van eenvoudig naar moeilijk (bijv. van groot naar klein veld);
b. van langzaam naar snel;
c. van bekend naar onbekend;
d. van weinig naar meer (tegenstand).

met leeftijd, vaardigheid en niveau, beleving en spelvreugde;


met weersomstandigheden;
goede arbeid/rustverhouding;
voldoende variatie.

B. Zorg voor veel herhalingen

D. Juiste coaching/benvloeding

veel beurten geven;


geen lange wachttijden/meerdere groepen maken;
goede organisatiegoede techniek en tactiek door veel te
herhalen met gelijksoortige aanwijzingen;
voorwaarde nummer 1 is voldoende materiaal meenemen.

spelbedoelingen duidelijk maken;


spelers benvloeden, laten leren door:
- vragen stellen en oplossingen aan te laten dragen;
- in te grijpen;
- voorbeeld te geven of voordoen;
- het spel stop te zetten: praatje, plaatje en daadje!

De KNVB heeft het vaak zo ingewikkelde voetbalspel teruggebracht tot drie teamfuncties: aanvallen, verdedigen en
omschakelen. Deze resulteren in twee teamtaken: opbouwen en scoren versus doelpunten voorkomen en storen.

Figuur 2

Teamfuncties en taken (KNVB, 2013)

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 8

D-pupillen: Leren door spelen

2.1

Kenmerken

Bij de D-pupillen zien we voor het eerst samenspel in de vorm van echte, bewust uitgevoerde, combinaties. Dekken en
vrijlopen gaan ze al beter begrijpen. De balbehandeling begint er hier ook al aardig op te lijken. De D-pupil heeft de ideale
leeftijd om het voetballen tactisch en technisch onder de knie te krijgen. Het oefenen van vaardigheden gebeurt hier veel
bewuster en doelgerichter dan op jongere leeftijd. Deze categorie kan hier ook meer concentratie voor opbrengen. In de Dpupillen vindt (doorgaans) de overgang plaats van een half naar een groot speelveld; van 7 tegen 7 naar 11 tegen 11. Extra
aandacht hiervoor is bij deze groep een vereiste.
D-pupillen
Lichamelijke kenmerken
* Ideale lichaamsverhoudingen
* cordinatie van bewegingen wordt beter
* kracht/uithoudingsvermogen veelal aanwezig

Geestelijke kenmerken
* leergierig
* toename sociaal besef
* enthousiast en goed aanspreekbaar
* prestatiedrang, meer competitief ingesteld.
* kan het aan om in teamverband doel na te streven.
* bewust bezig zijn prestaties op te vijzelen.
* het begin van de puberteit kondigt zich aan.
* kritiek op eigen prestaties en van anderen
* navolging van idolen

Het gericht trainen van conditie is in ieder geval bij de pupillen niet zinvol. Door het ontbreken van het hormoon testosteron
bij spelers tot aan hun 14e jaar (richtlijn) is er geen sprake van conditieopbouw.
De D-pupil moet aan het eind van deze pupillenfase op een volwaardige manier een partijspel 11 tegen 11 kunnen spelen.
Een D-pupil is in staat om veel meer wedstrijdgericht te trainen en complexere voetbalsituaties te overzien. Vanwege deze
reden spreken partijvormen enorm aan in deze leeftijdscategorie. De kritiek op de eigen prestaties en die van anderen neemt
toe.
Bij D-pupillen wordt gespeeld met een bal nummer 5 met een maximaal gewicht van 370 gram. D-ers spelen 2 x 30 minuten.
Voor alle klassen D-pupillen veldvoetbal waarin 11 tegen 11 wordt gespeeld, gelden de volgende aangepaste regels:
De hoekschop wordt genomen op het snijpunt van de doellijn en het zogenaamde 10.15-meterstreep (gemeten vanaf
de hoekvlag);
Een vrije schop voor de verdedigende partij in het eigen strafschopgebied wordt vanaf de rand van het strafschopgebied
genomen;
Doeltrap mogen genomen worden vanaf de rand van het strafschopgebied;
Een foutieve inworp mag opnieuw;
Bij een D-elftal mag 5 keer (door-)gewisseld worden;
Vanaf de D moet een volledig wedstrijdformulier worden ingevuld;
Een aanvoerdersband is verplicht.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 9

2.2

Trainingsdoelstellingen

Technisch
Gericht oefenen op volmaakte uitvoering van de technische grondvormen (aan- en meenemen, trappen, dribbelen,
passen, koppen, afwerken, etc.) in eenvoudige oefenvormen, individueel, met partner en tijdens partij- en positie
spelen;
Techniek leren toepassen door kleine partijvormen.
Conditioneel
Voetbalconditie opdoen door kleine partijspelen met arbeid/rustverhouding (partij afgewisseld met bepaalde
oefenvormen als 'rust');
Geen conditionele vorming zonder bal.
Tactisch
Aanleren van algemene tactische principes, taken en functies binnen opbouwen, aanvallen, verdedigen en
omschakelen;
Het leren van 'buitenspel';
Aandacht voor posities en taken; niet te plaatsgebonden laten ontwikkelen (niet te snel specialiseren);
Veldbezetting, positiespel met en zonder bal;
Diepte in het spel, openen op de andere flank;
Opengedraaid staan om de bal te ontvangen;
In wedstrijden niet te veel opdrachten meegeven.
Mentaal
Prestatievergelijking van individuele verrichtingen vindt plaats.
Accenten in de training
Basis- en baltechnieken staan voorop (zoveel mogelijk met bal);
Voordoen is essentieel;
Veel spelsituaties trainen;
Schaven aan techniek (afwisselend programma);
Techniek verbeteren onder weerstand (wedstrijdsituaties);
Creativiteit van spelers niet (teveel) inperken.

2.3

Te beheersen vaardigheden en coaching

Het gehele jaar door trainen (afwisselend en herhalend):


individuele baltechniek, schijnbewegingen;
dribbelen/drijven met de bal;
druk zetten (pressie);
opbouw van achteruit (ook door keeper);
passen en trappen (links en rechts);
positiespel 2:1 ('1-2 combinatie'), positiespel 5:2, 3:1, 4:2 en 4:3;
aan- en meenemen van de bal, opendraaien;
koppen;
duel 1:1 (aanvallend en verdedigend);
afwerken op doel;
Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 10

uitspelen van overtalsituatie, verdedigen in ondertal situatie;


omschakeling bij in balbezit komen en omschakeling bij balverlies;
'achterlangs komen' bij aanval;
spelverplaatsing/openen op de andere zijde.

Coaching
Ruimte laten voor eigen ontdekkingen;
Extra aandacht voor vrijlopen bij balbezit en dekken bij balverlies (omschakeling);
Extra aandacht voor bezetting van de posities en voor openen op de andere flank;
Gebruik maken van eenvoudige coachtermen;
Positieve waardering is erg belangrijk, stimuleren van de teamgeest (voetbal is teamsport);
Mee laten denken door vraag en antwoord spel;
Helpend gedrag voor, tijdens en na de wedstrijd;
Benaderen en bespreken van de wedstrijd (voor- en nabespreking).

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 11

Oefenvormen

3.1

Inleiding

Hierna volgt een groot aantal voorbeeldoefeningen. Iedere trainer kan ze uiteraard naar eigen inzicht aanpassen en
vervolmaken c.q. de moeilijkheidsgraad vergroten. Doorgaans gaat het hierbij om het minimaliseren van het aantal
balcontacten en/of het tempo en daarmee vergroten van de handelingssnelheid.
Bij de oefeningen wordt ervan uitgegaan dat vanaf de minis tot en met de A-jeugd continu aandacht is voor:
het strak inspelen van de bal (in principe geldt: hoe harder, hoe beter!);
balsnelheid, handelingssnelheid en tempo;
het zoveel mogelijk spelen van de bal op de goede voet van medespelers.

3.2

Verklaring van de gebruikte symbolen

In de navolgende oefeningen worden de volgende symbolen gebruikt:

Trainer

klein doel

Spelers

Keeper

groot doel

Kameleon

pion

Looplijn

hoedje

Passlijn

dribbel

LET OP: er wordt soms een verschil gehanteerd tussen een hoedje als vertrekpunt/afbakening
en een pion. De pion symboliseert dan een tegenstander of richtpunt.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 12

3.3

Oefeningen

3.3.1

Trappen en passen van een bal

In het algemeen worden er bij het trappen en passen van een bal drie hoofdvormen onderscheiden:
A.
B.
C.

de wreeftrap;
de trap/pass met binnenkant voet;
de trap/pass met buitenkant voet.

Het trappen/passen van een heeft vele elementen en verschillende accenten in zich. Deze zijn nooit allemaal uit te leggen en
dienen vooral op gevoel aangeleerd te worden. De uitleg hierna betreft de uitleg zowel rechts- als linksbenige spelers. De
uitleg voor beiden is uiteraard hetzelfde maar dient bij de uitvoering ervan van gespiegeld plaats te vinden.
Een stelregel is hanteerbaar voor alle trapvormen en aan de kinderen mee te geven: de bal (technisch) goed raken, is
belangrijker dan de bal hard raken!!! Een goed geraakte bal is niet alleen controleerbaar, maar gaat vaak ook juist harder.

Ad. A.

Wreeftrap

Uitleg
De wreeftrap wordt meestal gebruikt om een grotere afstand te overbruggen en/of meer kracht en
snelheid aan een trap mee te geven. Ook wordt vaak met een wreeftrap op doel geschoten.
Hoe raken we de bal?
De wreef is het hoogste deel van de bovenkant van de voet. Bij de meeste voetbalschoenen beslaat de
wreef voor rechtsbenige spelers de linkerhelft van de veters. De wreef is ook duidelijk te voelen (bot)!
Controle op een juiste uitvoering
Bij een goed uitgevoerde wreeftrap zit het totale gewicht op het standbeen, hang je dus opzij en achterover, n zijn de tenen
van het schiet/pass been lichtelijk naar buiten toegedraaid. Bij een goede wreeftrap draait de bal niet zijwaarts maar lichtjes
achter-/voorwaarts of helemaal niet!

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 13

Aanwijzingen
- Aanloop iets schuin inzetten
- De bal in het hart raken, aankomend vanaf de onderkant
- Krachtiger schot door de hak naar billen toe te bewegen
- Iets achterover hangen
- Gewicht op standbeen
- Been goed doorzwaaien
- Armen uit elkaar voor de balans

Ad. B. Trap/pass met binnenkant voet


Uitleg
De trap met de binnenkant van de voet wordt meestal gebruikt om een kleine(re) afstand te overbruggen en/of gericht een
bal te plaatsen. De controle over de bal is groot. Bij een schot op doel met de binnenkant is de plaatsing van de bal
belangrijker dan de snelheid ervan, ook al kan ook deze hoog zijn.
Hoe raken we de bal?
De bal wordt geraakt met de binnenkant van de voet. Hiertoe wordt de voet bij het trappen
van de bal (iets) naar buiten gedraaid en wordt feitelijk het grootste oppervlakte gebruikt.
Controle op een juiste uitvoering
Bij een goede (korte) pass met binnenkant voet rolt de horizontaal
bal om zijn as. De balsnelheid dient te worden afgestemd op de te overbruggen afstand. Bij een
langere pass of vooral bij een schot met de binnenkant van de voet zal de bal ook meer en meer
verticaal om zijn as gaan draaien (voor rechtsbenige spelers tegen de klok in, voor linksbenige
met de klok mee).
Aanwijzingen
- Recht achter de bal (korte pass) of iets schuin aanzetten (lange pass/schot)
- De bal in het hart raken
- Schouder indraaien
- Standbeen naast de bal, gewicht op het standbeen
- Tenen iets naar boven, raak de bal met de binnenkant van je voet
- Lichaam iets gebogen
Naarmate een bal harder getrapt wordt, neemt de aanloopafstand wat verder toe. Desgewenst kan meer effect aan een bal
gegeven worden door de bal niet in het hart, maar steeds verder voorlangs (schampen) te raken.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 14

Ad. C. Trap/pass met buitenkant voet


Uitleg
De trap met de buitenkant van de voet wordt eveneens meestal gebruikt om een kleine(re) afstand te overbruggen en/of
gericht een bal te plaatsen. De controle over de bal is groot. Er wordt dan ook nogal eens beweerd dat zij die de buitenkant
gebruiken eigenlijk onvoldoende tweebenig zijn en de bal dus met de binnenkant van de andere voet hadden moeten
schieten. Een trap met de buitenkant van de voet is echter ook gewoon een valide variant. Schoten op doel met de
buitenkant zijn relatief zeldzaam. Dit heeft ermee te maken dat het wat lastiger is om heel veel kracht aan de bal mee te
geven.
Hoe raken we de bal?
De bal wordt geraakt met de buitenkant van de voet. Hiertoe wordt de voet bij het trappen
van de bal (iets) naar binnen gedraaid.
Controle op een juiste uitvoering
Bij een goede (korte) pass met buitenkant voet rolt de
horizontaal bal om zijn as. De balsnelheid dient te worden
afgestemd op de te overbruggen afstand. Bij een langere
pass of vooral bij een schot met de buitenkant van de voet zal de bal ook meer en meer
verticaal om zijn as gaan draaien (voor rechtsbenige spelers met de klok mee, voor
linksbenige tegen de klok in).
Aanwijzingen
- Recht achter de bal (korte pass) of iets schuin aanzetten (lange pass/schot)
- De bal in het hart raken
- Schouder indraaien
- Standbeen over en naast de bal, gewicht op het standbeen
- Voet naar binnen draaien, tenen wijzen naar je standbeen
- Lichaam iets gebogen
Naarmate een bal harder getrapt wordt, neemt de aanloopafstand wat verder toe. Desgewenst kan meer effect aan een bal
gegeven worden door de bal niet in het hart, maar steeds verder voorlangs (schampen) te raken.
Naast deze hoofdvarianten kennen we nog vele bijzondere vormen van trappen en passen. Een ervan is het puntertje die
we vaak bij de jongste jeugd proberen af te leren, maar die in sommige gevallen heel functioneel kan zijn. We kunnen de bal
ook nog met de hak spelen en er zijn spelers die hun traptechniek dusdanig verfijnd hebben dat er bijzondere trapvormen uit
ontstaan. We kunnen zelfs achter het standbeen langs trappen. Aangezien een gewone pass/trap al moeilijk genoeg is,
beperken we ons hier tot de hoofdvarianten.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 15

3.3.2

Dribbelen en drijven

Dribbelen en drijven zijn twee technieken waarbij spelers afstanden overbruggen met de bal. Ondanks dat dit doel hetzelfde
is, verschillen ze wezenlijk van elkaar.
Dribbelen
Bij het dribbelen hebben we veel controle over de bal en raken we de bal (ongeveer) bij iedere pas aan. Dribbelen doen we
meestal bij kleine(re) afstanden. Het is de kunst om zo ritmisch mogelijk te dribbelen. We geven de bal kleine tikjes terwijl we
voorwaarts bewegen.
Drijven
Bij drijven spelen we de bal een aantal meters voor ons uit en raken we
de bal pas weer na een aantal passen. Drijven leent zich uitstekend voor
het zo snel mogelijk overbruggen van relatief lange(re) afstanden. Ook
hier raken we de bal maar kort aan. Belangrijk is zoveel mogelijk
snelheid te maken om bij tegenstanders uit de buurt te blijven.

LET OP: MISVATTING!!!


Dribbelen wordt vaak aangeleerd door de spelers de bal eerst
(overdreven) met de binnenkant mee te laten nemen, vervolgens
(overdreven) met de buitenkant en dit patroon steeds maar te herhalen.
En dit zowel met de linker- als met de rechtervoet. Dit is een prima
oefening voor het balgevoel maar niet zoals we in wedstrijden
dribbelen!!! Bij wedstrijden gaat het bij dribbelen om de controle over
de bal, het dichtbij houden van de bal, lichtvoetigheid en het snelheid
maken met de bal. In de regel spelen we dan ook de bal met de
voorvoet! Of dit dan afwisselend met de binnen- en buitenkant gebeurd
en de bal bij iedere pas geraakt wordt, is veel minder van belang! Het
gebruik van de binnen- respectievelijk de buitenkant is voornamelijk van
belang voor het sturen van de bal in de gewenste richting! Bij voldoende
snelheid zullen beide voeten tegelijkertijd in de lucht zijn.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 16

3.3.3

Voorbeeldoefeningen

3.3.3.1

Warming up: Diversen

Doel:

het klaarmaken van spelers voor een wedstrijd/training (warming up) door een geleidelijke
verhoging van de lichamelijke activiteit, zodat de spieren warm worden en de hartslag omhoog
gaat.

Vaardigheden:

een aantal basiselementen komt terug in een aantal standaardoefeningen zoals hieronder
afgebeeld en die zich prima lenen voor de warming up.

Materialen:

ballen, hoedjes

Speelwijze:

(A) Trainer aanspelen en de gekaatste bal op doel afwerken


(B) Trainer speelt/gooit bal tussen twee spelers die duelleren om de bal en afwerken;
(C) Slalom door de pionnen en afwerken.

Varianten:

Alles met links, alles met rechts;


bij (B): stuiterende bal, hoge bal, snelle bal.

C
spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 17

3.3.3.2

Techniek

Estafette 1
Doel:

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en drijven en het verschil hiertussen
door middel van een oefening waarbij men zo snel mogelijk dribbelt en drijft.

Vaardigheden:

dribbelen, drijven, handelingssnelheid

Materialen:

ballen, 16 hoedjes

Speelwijze:

Tussen de hoedjes dribbelen, op de terugweg drijven;


Spelers starten op teken, leggen parcours af en tikken volgende speler aan;
De groep die het eerst reglementair binnen is, heeft gewonnen;
Verliezers drukken op/lopen rondje.

Varianten:

Volledig rondje rond de hoedjes, met bal zonder bal;


Alles met links, alles met rechts;
Iedereen twee keer, bal wegbrengen, bal halen

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 18

Estafette 2
Doel:

het aanleren en verbeteren van het dribbelen, drijven en ook bij vermoeidheid concentreren bij
het scoren op een klein doel.

Vaardigheden:

dribbelen, handelingssnelheid, nauwkeurig passen/trappen

Materialen:

ballen, 16 hoedjes

Speelwijze:

Vertrek dribbelen bij A, slalom naar B;


Vanaf B tot C drijven;
Bij C bal in het doeltje plaatsen (bal in doel geeft tijdwinst)!
Bal niet in doel? Halen en alsnog in het doeltje leggen.

Varianten:

Bal brengen (in doel), bal halen (uit doel);

spelers

keeper
kameleon
trainer

hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 19

Aannemen
Doel:

het aanleren en verbeteren van aannemen en passen van de bal.

Vaardigheden:

nauwkeurig passen, aannemen

Materialen:

4 pionnen per spel

Speelwijze:

(A) Viertal: bal strak inspelen, goed aannemen, opendraaien en doorspelen;


Zowel linksom als rechtsom;
(B) Vijftal: bal inspelen en volgen in dezelfde richting;
Zowel linksom als rechtsom.

Varianten:

Zelfde spel andere kant op draaien;


Direct spelen zonder te stoppen;
Afstand vergroten.

12 meter

12 meter

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 20

Traptechniek
Doel:

Het verbeten van de traptechniek en aannemen van de bal.

Vaardigheden:

passen/trappen, aannemen

Materialen:

ballen, 10 hoedjes, 4 pionnen

Speelwijze:

Spelers (rood) spelen de bal naar elkaar over speler geel;


Wreeftrap / binnenkant voet;
Speler geel probeert de bal te onderscheppen (niet met de handen!);
Speler rood aan de andere kant stopt de bal.

Varianten:

Ook met andere been;


Afstanden verkleinen en vergroten.

spelers
keeper
kameleon

30 meter

trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 21

Kopspel
Doel:

Het verbeten van de koptechniek.

Vaardigheden:

vrijlopen, koppen

Materialen:

4 pionnen, hesjes, doelen

Speelwijze:

Spelers spelen handbalspel waarbij niet met de bal gelopen mag worden;
In kansrijke positie gooien ze de bal voor;
Scoren kan alleen koppend;
Veld klein houden! (ca. 15 x 15m / 20 x 20m)

Varianten:

Als het te moeilijk is, zonder keepers spelen;


Maar 1 keer gooien toegestaan om afstand te overbruggen, daarna verplicht koppen!

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 22

Oversteekspel 1: Door de douane


Doel:

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en drijven en het verschil hiertussen door
middel van een oefening waarbij men zo snel mogelijk dribbelt en drijft door over te steken
zonder getikt te worden c.q. de bal te verliezen.

Vaardigheden:

dribbelen, drijven, handelingssnelheid, bal afschermen

Materialen:

ballen, 2 hoedjes, 2 hesjes, 8 pionnen

Speelwijze:
dit te

Varianten:

Spelers met bal steken over door 1 van de 2 doeltjes (douane), spelers in het vak proberen
voorkomen (politie);
Voorkomen kan door tikken;
Buiten het speelveld lopen is ook af;
Spelers starten op teken en proberen zo snel mogelijk over te steken;
Moment kiezen en snelheid maken en snelheid houden!

Niet tikken, maar bal uit het vierkant spelen.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 23

Oversteekspel 2: Tolpoortjes
Doel:

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en drijven door middel van een oefening waarbij
men zo snel mogelijk dribbelt en drijft door over te steken zonder getikt te worden c.q. de bal te
verliezen.

Vaardigheden:

dribbelen, drijven, handelingssnelheid, bal afschermen

Materialen:

ballen, 12 hoedjes, 1 of 2 hesjes, 6 pionnen

Speelwijze:

Spelers met bal steken over vanaf A;


Speler (geel) voorkomt dit door tikken (B);
Spelers moeten door een van de doeltjes dribbelen (C), de tolpoortjes;
Als dat lukt, krijgen ze een vrije doortocht door de strook (D);
Lukt het niet? Opnieuw beginnen. Wie steekt het vaakst over?

Varianten:

Niet tikken, maar bal uit het vierkant spelen.

D
C

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 24

Vakkenspel
Doel

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en drijven en het verschil hiertussen door
middel van een oefening waarbij men door elkaar heen dribbelt en op teken zo snel
mogelijk naar het desbetreffende vak drijft/dribbelt.

Vaardigheden:

dribbelen, drijven, overzicht houden, handelingssnelheid

Materialen:

ballen, 16 hoedjes, eventueel hesjes

Speelwijze:

Trainer benoemd de vier vakken (zie voorbeeld, naar eigen inzicht aan te passen);
Spelers dribbelen door elkaar, op teken van de trainer z.s.m. naar het juiste vak.

Varianten:

Spelers indelen in groepen, deze een verschillende kleur geven en dan combinatie
van kleur en vak benoemen (stimuleren nadenken!);
In plaats van de club de plaatsnaam noemen, etc.;
Als laatste in het vak = aantal keer opdrukken/rondje lopen.

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 25

Smokkelaars
Doel

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en drijven door middel van een oefening waarbij
men probeert om een pion te dribbelen in een door verdedigers afgeschermd vak.

Vaardigheden:

dribbelen, drijven, overzicht houden, handelingssnelheid

Materialen:

ballen, 16 hoedjes, 4 pionnen, 2 hesjes

Speelwijze:

Twee douaniers beschermen een vierkant vak;


De pingelaars (smokkelaars) proberen om de dichtstbijzijnde pion heen te dribbelen;
Als dat lukt dribbelen ze terug naar hun eigen vierkant;
Welke verdedigers laten dit het minst gebeuren?

Varianten:

2 verdedigers in plaats van 1.

20 meter
spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

20 meter

pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 26

Mikvorm 1: Hoedjes mikken


Doel

het aanleren en verbeteren van het dribbelen en mikken door middel van een oefening waarbij
men door elkaar heen dribbelt en tracht zo snel mogelijk de hoedjes van pionnen te schieten.

Vaardigheden:

dribbelen, overzicht houden, handelingssnelheid, mikken

Materialen:

ballen, 10 hoedjes, 14 pionnen

Speelwijze:

Twee ploegen, iedereen heeft een bal;


Een ploeg schiet de gele hoedjes van de pionnen, de andere de rode;
De ploeg die het eerst klaar is, heeft gewonnen.

Varianten:

Een verdediger per ploeg die voorkomt dat de andere ploeg hoedjes van de pionnen afschiet.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 27

Mikvorm 2: Schiettent
Doel

het aanleren en verbeteren van het mikken door middel van een oefening waarbij
men tracht zo snel mogelijk de hoedjes van pionnen te schieten.

Vaardigheden:

handelingssnelheid, mikken, trappen

Materialen:

ballen, 12 hoedjes, 16 pionnen

Speelwijze:

Twee ploegen, iedereen heeft een bal;


Een ploeg schiet de gele hoedjes van de pionnen, de andere de rode;
De ploeg die het eerst klaar is, heeft gewonnen;
Er wordt geschoten vanaf de zijlijn.

Varianten:

Een verdediger per ploeg die voorkomt dat de andere ploeg hoedjes van de pionnen afschiet
en de ballen z.s.m. naar zijn teamgenoten terugspeelt.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 28

Mikvorm 3: Oorlog
Doel

het aanleren en verbeteren van het mikken door middel van een oefening waarbij
men tracht de pionnen van de tegenstander om te schieten.

Vaardigheden:

mikken, trappen

Materialen:

ballen, 3 hoedjes, 14 pionnen

Speelwijze:

Twee ploegen van 3 personen per veld, iedereen heeft een bal;
Trachten zo snel mogelijk de pionnen van de tegenstander om te schieten;
Het is niet toegestaan om aan de kant van de tegenstander te komen, ook niet om de bal te
pakken.

Varianten:

Blokkeren schot tegenspelers toegestaan;


Afstand vergroten, meer pionnen.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 29

Mikvorm 4: Vakkentrap
Doel

het aanleren en verbeteren van het mikken en trappen door middel van een oefening waarbij
men tracht de bal in een vierkant te schieten.

Vaardigheden:

mikken, trappen, passen

Materialen:

ballen, 12 hoedjes, 8 pionnen

Speelwijze:

Iedereen heeft een bal en start op 10 meter;


Als de bal in het vierkant blijft liggen, mag de speler het vanaf 15 meter proberen;
Lukt het niet, dan een pion terug;
De eerste die het lukt vanaf 25 meter is de winnaar.

Varianten:

Met zwakke(re) been schieten;


Alles met een wreeftrap;
Afstanden vergroten.

spelers

10m
25m

20m

15m
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

10m

15m

20m

25m

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 30

3.3.3.3

Partijspelen

Partijenavond
Doel:

diverse vormen van partijtjes: van pingelen tot samen spelen tot het gebruiken van de ruimte. Hoe
groter het veld, hoe groter de noodzaak tot samenspelen!

Vaardigheden:

wedstrijd spelen, omschakelen, pingelen, overspelen

Materialen:

ballen, 2 grote doelen, 4 minidoelen, 16 pionnen, 8 hesjes, 6 hoedjes

Speelwijze:

Beginnen met 1 tegen 1 voor iedereen en eindigen met een grote partij. Veld wordt
steeds groter!
Partij 1: 1 tegen 1 pionnenvoetbal
Partij 2: 2 tegen 2 met kleine doeltjes gemaakt van de zojuist gebruikte pionnen (dichter bij
elkaar)
Partij 3: 4 tegen 4 op minidoeltjes (alle pionnen worden opgeruimd!)
Partij 4: 8 tegen 8 op een half veld en grote doelen

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 31

Aansluitpartij I
Doel:

het (zo snel mogelijk) leren aansluiten bij een partijspel voor m.n. verdedigers.

Vaardigheden:

wedstrijd spelen, aansluiten, omschakelen

Materialen:

bal, 2 doelen, pionnen, hesjes

Speelwijze:

Varianten:

Partijspel (A) waarbij alleen gescoord kan worden als iedereen van de aanvallende
ploeg voorbij de pionnen is;
Partijspel (B) waarbij alleen gescoord kan worden als iedereen van de aanvallende
ploeg voorbij de pionnen is, inclusief de keeper voorbij diens eigen pionnen.
Indien met keepers gespeeld, ook pionnen voor de keepers (zie B);
Maximaal 2 keer raken van de bal.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 32

Aansluitpartij II
Doel:

het (zo snel mogelijk) leren aansluiten bij een partijspel voor aanvaller/middenvelders.

Vaardigheden:

wedstrijd spelen, aansluiten, omschakelen

Materialen:

bal, 2 doelen, 4 pionnen, hesjes

Speelwijze:

Partijspel 4 tegen 4 op een veld van circa 30m x 30m;


4 neutrale kaatsers op de achterlijn, geen keepers;
Score telt alleen als een kaatser gebruikt is in de opzet, aansluiten is dus geboden!

Varianten:

Direct spelen, kaatsers mogen bal niet afstoppen;


Keepers aan het spel toevoegen.

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 33

Aansluitpartij III
Doel:

het (zo snel mogelijk) leren aansluiten bij een partij-/positiespel.

Vaardigheden:

aansluiten, omschakelen

Materialen:

8 pionnen, hesjes

Speelwijze:

Varianten:

Positiespel 5 (rood) tegen 2 (geel);


Vijftal speelt zo snel mogelijk iemand van het drietal (rood) in het andere vak aan;
Dan sluiten twee medespelers (rood) aan om in het andere vak de verhouding weer op 5
tegen 2 te brengen;
Geel scoort door bal af te pakken en gele teamgenoot in het andere vak aan te spelen.

Direct spelen;
6 tegen 3 / 4 tegen 2.

20 meter

20 meter
spelers

5 meter

20 meter

20 meter

keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 34

Aansluitpartij IV
Doel:

het (zo snel mogelijk) leren aansluiten bij een partij-/positiespel.

Vaardigheden:

aansluiten, omschakelen

Materialen:

8 pionnen, hesjes, 1 doel

Speelwijze:

Positiespel 5 (rood) tegen 2 (geel);


Vijftal speelt na vijf succesvolle onderlinge passes zo snel mogelijk iemand van het tweetal
(rood) in het andere vak aan;
Dan sluiten twee medespelers (rood) aan om in het andere vak de verhouding op 4
tegen 2 te brengen;
Vietal (rood) speelt overtal-situatie uit en scoort op doel;
Geel scoort door bal af te pakken en gele teamgenoot in het andere vak aan te spelen.

Direct spelen;
6 tegen 3 / 4 tegen 2.

Varianten:

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

25 meter

15 meter

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 35

Flankenspel
Doel:

het creren van ruimte en benutten van de flanken bij een partijspel.

Vaardigheden:

flanken gebruiken, wedstrijd spelen, omschakelen

Materialen:

bal, 2 doelen, 12 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Partijspel met twee zones (flanken) waarin slechts twee spelers per flank mogen komen.
Zij vertegenwoordigen allebei een team en spelen op de flank een 1 tegen 1 duel;
Alle andere spelers mogen niet in de flankvakken komen;
Er kan alleen gescoord worden als de flank minimaal 1 keer goed is gebruikt.

Varianten:

Allebei de flanken moeten gebruikt zijn alvorens te kunnen scoren;


Twee keer raken, een keer raken.

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 36

Neutrale vakkenspel
Doel:

het creren van ruimte, inlopen van de ruimte en benutten van de hoeken bij een partijspel.

Vaardigheden:

hoek inlopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen

Materialen:

bal, 2 doelen, 16 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Varianten:

Partijvorm waarbij 2 aangewezen spitsen per team vrij kunnen lopen in neutrale vakken;
In het voorbeeld hieronder speelt zwart van rechts naar links en mogen de spitsen dus
gebruik maken van aanvalsvakken A en C (zie bovenste helft van de illustratie);
Alle andere spelers mogen niet in deze vakken komen;
In het vak controleert de spits de bal en kiest hij/zij voor een zo snel mogelijke spelhervatting;
Er kan alleen gescoord worden als een neutraal vak gebruikt is in een aanval.
Aangewezen verdedigers mogen ook in de eigen vakken komen (in het voorbeeld B en D) op
het moment dat zij in balbezit zijn/ten aanval gaan (zie onderste helft van de illustratie).

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 37

Dubbele kansen
Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte en snel (om)schakelen bij een partijspel.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, passen

Materialen:

bal, 4 doeltjes, 4 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Partijvorm van 4 tegen 4 met voor ieder ploeg 2 doelen om te verdedigen en scoren;

Varianten:

Alleen scoren uit de pass van een medespeler;


Maximaal 3 (of 2) keer raken per speler.

40 meter
spelers
keeper
kameleon

30 meter

trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 38

Aanvalsvakken
Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte positie kiezen van een spits in een partijspel.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, passen

Materialen:

bal, 4 doeltjes, 14 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Partijvorm van 3 tegen 3 met voor ieder ploeg 2 doelen om te verdedigen en scoren;
Het aanvalsvak mag alleen door een aangewezen spits gebruikt worden;
Binnen dit vak, moet de spits zo snel mogelijk afspelen;
Er kan alleen gescoord worden door middel van een pass van de spits vanuit het aanvalsvak.

Varianten:

Maximaal 3 (of 2) keer raken per speler;


Alle spelers dienen de bal geraakt te hebben alvorens gescoord kan worden.

20 meter
spelers
keeper
kameleon

30 meter

trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 39

Overtalpartij
Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte, positie kiezen in een partijspel.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, passen

Materialen:

bal, 3 doeltjes, 4 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Partijvorm van 3 tegen 2;


Tweetal verdedigt 2 doelen, drietal verdedigt 1 doel;
Drietal kan op 2 doelen scoren uit de pass van een medespeler;
Tweetal mag vrij scoren.

Varianten:

Maximaal 3 (of 2) keer raken per speler;


Alle spelers dienen de bal geraakt te hebben alvorens gescoord kan worden.

20 meter
spelers
keeper
kameleon

20 meter

trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 40

Spitsendoelen
Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte, positie kiezen in een partijspel.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, positie kiezen, passen

Materialen:

bal, 8 pionnen, hesjes

Speelwijze:

Partijvorm van 3 tegen 3, ieder neutraal vak wordt bezet door 1 spits;
Tussen de vakken wordt 2 tegen 2 gespeelt;
Gescoord kan worden door de spits aan te spelen in het vak;
Score telt alleen als de spits de bal in het vak onder controle heeft.

Varianten:

Score vermoeilijken door kaats van spits erin te verwerken;


Maximaal 3 (of 2) keer raken per speler;
Alle spelers dienen de bal geraakt te hebben alvorens gescoord kan worden.

20 meter
spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

30 meter

pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 41

Voorzetten verdedigen
Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte, positie kiezen in een partijspel en verdedigen van
voorzetten.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, positie kiezen, passen, voorzetten

Materialen:

bal, 4 pionnen, 6 hoedjes, hesjes, 2 doelen

Speelwijze:

Partijvorm van 4 tegen 4 met twee neutrale flanken voorzien van kameleon;
Aanspelen van de kameleon die vanuit de flanken voorzetten geeft;
Er kan alleen vanuit een voorzet gescoord worden.

Varianten:

Eventueel zonder keepers (vraagt nog betere verdediging!);


Ook verdediger in de neutrale zone toestaan, bemoeilijkt voorzetten.

5 meter
spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

25 meter

pion

20 meter

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 42

Samenwerking tussen de linies


Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte, positie kiezen in een partijspel en samenwerking
tussen de diverse linies.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, omschakelen, moment kiezen, positie kiezen, passen

Materialen:

bal, 4 pionnen, 8 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Varianten:

Partijvorm van 6 tegen 6 waarbij beide partijen proberen hun spits in het eindvak aan te
spelen;
Eindvak (A) is een neutrale zone en alleen voor de spits bedoeld;
Het partijspel vindt in de vakken B en C plaats;
De diepe pass moet komen vanuit vak C en door de spits gecontroleerd worden in A.

Veld smaller/breder maken;


Alleen score bij kaats door de spits op eigen teamgenoot.

10 meter

15 meter

25 meter

5 meter

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 43

Samenwerking tussen de linies


Doel:

het benutten van ruimte, inlopen van de ruimte, positie kiezen in een partijspel en bevorderen van
de diepe pass.

Vaardigheden:

vrij lopen, wedstrijd spelen, moment kiezen, positie kiezen, passen, diepte zoeken

Materialen:

bal, 4 pionnen, 4 hoedjes, hesjes

Speelwijze:

Varianten:

Partijvorm van 7 tegen 7 waarbij gescoord kan worden door een medespeler aan te spelen
van vak A naar C of van C naar A;
Binnen het gehele veld wordt verder vrij gespeeld.

Veld smaller/breder maken;


Alleen score bij kaats door de spits op eigen teamgenoot.

spelers
keeper

25 meter

kameleon
trainer
hoedje
pion

A
15 meter

20 meter

15 meter

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 44

3.3.3.4

Afwerkoefeningen

Passen, trappen en afwerken 1


Doel:

afwerkoefening met elementen zoals dribbelen, slalommen en afwerken.

Vaardigheden:

dribbelen, slalommen en trappen

Materialen:

groot doel, 2 hoedjes, 12 pionnen

Speelwijze:

A zo snel mogelijk dribbelen/slalommen door de pionnen;


Drijven naar B;
Kort draaien richting C;
Bij C afwerken op doel.

Varianten:

Links en rechts afwerken;


Niet trappen, maar keeper uitspelen;

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 45

Passen, trappen en afwerken 2


Doel:

afwerkoefening met elementen zoals dribbelen, slalommen, passen en afwerken.

Vaardigheden:

dribbelen, slalommen, passen en trappen

Materialen:

groot doel, 4 hoedjes, 11 pionnen

Speelwijze:

A zo snel mogelijk dribbelen/slalommen door de pionnen;


Bij de middelste pion aangekomen, pass op B (strak inspelen);
B draait naar binnen en werkt af;
Idem voor C en D.

Varianten:

Links en rechts afwerken;


Keeper uitspelen;
Niet naar binnen, maar naar buiten draaien door B en D.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 46

Passen, trappen en afwerken 3


Doel:

afwerkoefening met elementen zoals korte en lange passen en afwerken.

Vaardigheden:

passen (strak inspelen!), trappen

Materialen:

groot doel, 4 pionnen

Speelwijze:

A lange pass op B
B komt in de bal, en speelt kort op C;
C draait open en passt op D;
D kaatst op de inlopende C die afwerkt;
Spelers lopen van A naar B, naar C, naar D en die met opgehaalde bal weer naar A.

Varianten:

Direct spelen (zonder aannames);


Gespiegelde opzet;
Tempo verhogen.

C
B

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 47

Passen, trappen en afwerken 4


Doel:

afwerkoefening met elementen zoals korte en lange passen, voorzet en afwerken.

Vaardigheden:

passen (strak inspelen!), trappen, kaatsen, voorzetten

Materialen:

groot doel, 6 pionnen, 2 hoedjes

Speelwijze:

A speelt in op B die de bal kort zijwaarts kaatst op de inlopende A;


A speelt een lange bal op C (voor de man!);
C loopt met de bal richting achterlijn en zorgt voor een voorzet op inlopende B (of E);
Spelers lopen door van A naar B. B werkt af en loopt naar F. Speler D loopt naar E.
Speler E werkt af en loopt naar C;
Spelers F en C die de voorzet hebben gegeven, pakken de bal en sluiten aan bij A
respectievelijk D.

Varianten:

Direct spelen (zonder aannames);


Hoge voorzet om af te werken.

B/E

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 48

Passen, trappen en afwerken 5


Doel:

afwerkoefening met korte en lange trap.

Vaardigheden:

trappen, dribbelen

Materialen:

groot doel, 1 pion, 12 hoedjes

Speelwijze:

Speler dribbelt naar 5 meterlijn en schiet vanaf dat punt op doel;


Als er gescoord wordt, mag speler het de volgende keer vanaf 10 meter proberen;
Wie scoort het eerst vanaf 20 meter?

Varianten:

Afstanden vergroten;
Schieten met het zwakke(re) been.

spelers
keeper

5m

kameleon
trainer

10m
hoedje

15m

pion

20m

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 49

Passen, trappen en afwerken 6


Doel:

Afwerkoefening met korte passes, kaatsen, lange passes en trappen op doel.

Vaardigheden:

trappen, passen, kaatsen

Materialen:

groot doel, 6 hoedjes, ballen

Speelwijze:

Speler speelt vanaf A in op speler bij B;


Speler bij B kaatst de bal terug op de doorgelopen speler A;
Speler A speelt de bal in de hoek richting C;
Speler C speelt de bal voor doel (D) alwaar speler A afwerkt;
Speler A neemt de positie in van C;
Speler C pakt de bal mee en neemt de positie in van B;
Speler B sluit na de kaats achteraan bij A.

Varianten:

Afstanden vergroten/tempo opschroeven;


Schieten met het zwakke(re) been.

spelers
keeper

kameleon
trainer

hoedje
pion

A
Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 50

Passen, trappen en afwerken onder weerstand


Doel:

A: afwerkoefening met weerstand.


B: afwerkoefening met weerstand en samenspel.

Vaardigheden:

trappen, dribbelen, pingelen, drijven

Materialen:

groot doel, 1 pion,

Speelwijze:

A
-

Speler dribbelt op tegenstander af en speelt deze uit;


Daarna werkt speler zo snel mogelijk af op doel.

B
-

Speler 1 dribbelt op tegenstander af;


Tegelijkertijd start ook een medespeler vanaf de andere kant;
Samen spelen zij deze uit en speler 1 werkt af.

Afstanden vergroten;
Schieten met het zwakke(re) been.

Varianten:

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 51

Circuits en afwerken
(Gebruikt op donderdagavond 3 oktober 2013 met uitnodiging van de selectiekeeper SVU 1)
Doel:

afwerkoefening met circuitelementen zoals dribbelen en drijven, sprint.

Vaardigheden:

passen (strak inspelen!), trappen,

Materialen:

3 grote doelen, 14 pionnen, 14 hoedjes, 5 poortjes, circa 15 ballen

Speelwijze:

* A = vertrekpunt, zo snel mogelijk over 5 poortjes (bal onderdoor, zelf erover heen) naar B
* Van B slalommen naar C, van C drijven naar D, bij D: schot op doel (keeper 1)
* Bal meenemen en via E, F en G naar H (achter doel langs!)
* Van H slalom naar I, van I drijven naar J, daar bal achterlaten voor starters A
* Van J kort sprintje naar K, temporiseren en klaarmaken van aanrollende bal bij L
* Trainer rolt bal aan (bij N), 16m schot op doel (selectiekeeper 2) bij L
* Bal meenemen, via M en N achter doel langs lopen, bal wegleggen bij (N) en doorlopen naar O
* Bij O bal meenemen, indribbelen tot P, bij P korte pass op Trainer (Q)
* Trainer kaatst de bal, schot op doel (keeper 3)
* Via R en S achter doel langslopen en de bal meenemen
* Bal deponeren bij T voor spelers die de bal bij O oppikken
* Sprintje van T naar U en opnieuw vanaf A.

Donderdagavondtraining
Marco van der Kaa
Varianten:
- met
Tempo

Trainer

Selectiekeeper 2

Keeper 1

R
O

Trainer
Keeper 3

Trainer

H
C

T
K

J
U
A

I
B

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 52

3.3.3.5

Positiespelen

Rondo
Doel:

positiespel om goed vrij te leren lopen.

Vaardigheden:

passen (strak inspelen!), positie kiezen

Materialen:

4 hoedjes per rondo, 1 hesje per rondo, 1 bal per rondo

Speelwijze:

4 tegen 1, speler in het midden moet de bal zien te pakken;

Varianten:

Twee maal raken;


Direct spelen (een keer raken, zonder aannames);
3 tegen 1, 4 tegen 2, 5 tegen 2 (zie een aantal voorbeeldopstellingen hieronder)
Let op: zonder aanwijzing zullen jeugdspelers bij aanvang van het
positiespel automatisch een plaats bij het hoedje innemen in plaats van
ertussen te gaan staan. Door zo te gaan staan, zullen ze bij het spel in de
praktijk een relatief kleiner oppervlak gebruiken om vrij te lopen (zie de
oranje stippellijnen). Als ze ertussen gaan staan, gebruiken ze deze
ruimte automatisch beter. De ruimte is natuurlijk wel hetzelfde.

4 tegen 1

3 tegen 1

5 tegen 2

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 53

Kaatsers

Doel:

positiespel om goed vrij te leren lopen en gebruik te maken van een vrije speler en de
beschikbare ruimte.

Vaardigheden:

passen (strak inspelen!), positie kiezen

Materialen:

4 hoedjes per spel, 4 hesjes (indien 4 tegen 4 gespeeld wordt)

Speelwijze:

Varianten:

4 tegen 4, met op iedere lijn een kaatser die niet aangevallen mag worden;
Veld circa 20m x 20m (bij 4 tegen 4);
Spelers spelen een positiespel waarbij 1 team de kaatsers mogen gebruiken;
Afspreken of kaatser bal terug mag spelen naar de speler waarvan de bal kwam, of
juist niet!
10 x overspelen met gebruik van 1 kaats is een punt.

Kaatsers direct spelen (een keer raken, zonder aannames);


10 x overspelen met gebruik van 2 kaatsers, etc.;
2 keer raken door de spelende teams.

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 54

Overtal
Doel:

positiespel om overtal situaties uit te spelen en de beschikbare ruimte te leren benutten.

Vaardigheden:

passen, positie kiezen, veldbezetting

Materialen:

9 hoedjes, hesjes, doeltjes

Speelwijze:

Veld A (groen): 3 tegen 2 (of 3 tegen 1), Veld B (hele veld): 5 tegen 3, 6 tegen 3
Veld A circa 15m x 15m, Veld B circa 30m x 15m
Overtal uitspelen (z.s.m.) en scoren!

Varianten:

4 tegen 2, 5 tegen 2, 6 tegen 4, etc.

A
B
Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 55

Duels en overtal
Doel:

positiespel om duels te oefenen en overtal situaties uit te spelen en de beschikbare


ruimte te leren benutten.

Vaardigheden:

passen, positie kiezen, veldbezetting, duelkracht

Materialen:

4 hoedjes per spel, hesjes, 2 minidoeltjes

Speelwijze:

Klein veld: circa 15m x 10m


Trainer speelt bal in
2 spelers duelleren om de bal en werken z.s.m. af

Varianten:

2 tegen 2, 3 tegen 3
3 tegen 1, 2 tegen 1, 4 tegen 2, 4 tegen 3
Bal hoog inspelen, in de hoek inspelen, etc.

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 56

Overtal met afwerken


Doel:

positiespel om duels te oefenen en overtal situaties uit te spelen, de beschikbare


ruimte te leren benutten en af te werken op doel.

Vaardigheden:

passen, positie kiezen, veldbezetting, duelkracht

Materialen:

6 hoedjes per spel, hesje, 1 doel

Speelwijze:

Lang, smal veld: circa 30m x 10m


2 spelers gaan op 1 verdediger af en werken z.s.m. af

Varianten:

2 tegen 2, 3 tegen 1

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje
pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 57

3.3.3.6

Tactiek

Jagen/pressie/druk zetten
Doel:

bal zo snel mogelijk veroveren door met het team druk te zetten c.q. pressie te geven en af te
jagen.

Vaardigheden:

duelkracht, druk zetten

Materialen:

6 hoedjes per spel, hesjes, 1 doel, 4 pionnen

Speelwijze:

Veld: circa 30m x 20m, groot doel;


4 (rood) tegen 2 + keeper (geel + blauw);
Op teken start de keeper het spel, door de bal te spelennaar een van zijn 2 medespelers;
Tweetal (+keeper) scoren door bal in afgebakend vak te dribbelen;
Viertal voorkomt dit en jaagt spelers af, door zo veel mogelijk vooruit te lopen;
Bal veroveren en zo snel mogelijk scoren!

Varianten:

4 tegen 3 + keeper.

20 meter
spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

30 meter

pion

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 58

Van flank veranderen


Doel:

Het leren gebruiken van de (term) flanken en vooral ook de wisseling ervan om het spel te openen
c.q. de ruimte te leren benutten.

Vaardigheden:

duelkracht, passen, trappen, flanken gebruiken

Materialen:

14 hoedjes, hesjes, 1 doel, 4 pionnen

Speelwijze:

Varianten:

Veld: 50m x 30m, twee afgebakende flanken (5 meter) en vierkanten van 10 meter;
Bij A en D wordt 2 tegen 2 gespeeld. Op teken (in dit voorbeeld bij D) speelt rood zo snel
mogelijk de speler op de tegenover liggende flank aan (B);
Speler op flank B haalt de achterlijn en zet voor;
Spelers rood uit vak D zijn gevolgd en werken af op groot doel;
Vervolgens start het spel bij A;
Na enige tijd spelers geel afwisselen.

Afstanden vergroten;
Niet de tegenoverliggende, maar de eigen flank gebruiken.

30 meter
5 meter

spelers
keeper
kameleon
trainer
hoedje

50 meter

pion

10 meter

10 meter

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 59

Websites met oefenstof

www.voetbaloefenstof.com

Website met aandacht voor techniektrainingen, pass en trapvormen, positiespel,


afwerkvormen, partijvormen, passeerbewegingen en keeperstrainingen, inclusief
voorbeeld beeldmateriaal.

www.knvb.nl > Trainingsplanner

Overzicht met ruim 700 verschillende losse oefeningen tot en met complete
trainingen en trainingsopbouw. Tool om zelf trainingen samen te stellen.

www.123voetbaltraining.nl

Tool om zelf trainingen te maken (uit te tekenen) en te printen aan de hand van
voorbeelden en zelf verzonnen trainingen. Registreren noodzakelijk.

www.voetbalhuiswerk.be

Meer dan 600 filmpjes met voorbeeld (techniek)oefeningen.

www.voetbaltrainingonline.nl

Overzicht met oefenstof naar leeftijdscategorie, inclusief keeperstrainingen.

www.voetbaltrainingen.net

Diverse oefenstof, registreren noodzakelijk.

www.oefenstof.nl

Talloze (ook te printen) oefeningen, ingedeeld naar vaardigheden.

www.voetbaltrainer.be

Beperkt gratis voetbaloefeningen en trainingen te downloaden.

Oefeningenboek SV Ulicoten - jeugd 60