You are on page 1of 8

-

NAM NIE JEST WSZYSTKO JEDNO


SOBOTA
10 kwietnia 2010
NAKŁAD 128 TYS.

REDAKTOR PROWADZĄCY
KONRAD SADURSKI
WYDAJE AGORA SA

www.wyborcza.pl

POLSKA W ŻAŁOBIE Sobota, godzina 8.57 polskiego czasu.


Prezydent RP LECH KACZYŃSKI z małżonką MARIĄ KACZYŃSKĄ
oraz cała polska delegacja giną w katastrofie samolotu w Smoleńsku. Obowiązki głowy państwa
przejmuje marszałek Sejmu Bronisław Komorowski. W niedzielę w południe 2 minuty ciszy
w całym kraju. Od poniedziałku obowiązuje tygodniowa żałoba narodowa. Premier Donald Tusk
leci do Smoleńska. Przyspieszone wybory prezydenckie mają się odbyć w czerwcu
LISTA POZOSTAŁYCH OSÓB, KTÓRE ZGŁOSIŁY SIĘ DO ODPRAWY NA LOT RZĄDOWEGO TU-154 Z WARSZAWY DO SMOLEŃSKA. ŹRÓDŁO: RZĄDOWE CENTRUM BEZPIECZEŃSTWA

RYSZARD KACZOROWSKI OSTATNI PREZYDENT RP NA UCHODŹSTWIE KRZYSZTOF PUTRA WICEMARSZAŁEK SEJMU JERZY SZMAJDZIŃSKI WICE- u u

MARSZAŁEK SEJMU KRYSTYNA BOCHENEK WICEMARSZAŁEK SENATU WŁADYSŁAW STASIAK SZEF KANCELARII PREZYDENTA ALEKSANDER SZCZYGŁO
u u u

SZEF BIURA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO PAWEŁ WYPYCH MINISTER W KANCELARII PREZYDENTA MARIUSZ HANDZLIK MINISTER W KANCELARII
u u

PREZYDENTA ANDRZEJ KREMER WICEMINISTER SPRAW ZAGRANICZNYCH STANISŁAW KOMOROWSKI WICEMINISTER OBRONY NARODOWEJ TOMASZ
u u u

MERTA WICEMINISTER KULTURY GENERAŁ FRANCISZEK GĄGOR SZEF SZTABU GENERALNEGO WP ANDRZEJ PRZEWOŹNIK SEKRETARZ GENERALNY
u u

RADY OCHRONY PAMIĘCI WALK I MĘCZEŃSTWA MACIEJ PŁAŻYŃSKI PREZES STOWARZYSZENIA WSPÓLNOTA POLSKA MARIUSZ KAZANA DYREKTOR
u u

PROTOKOŁU DYPLOMATYCZNEGO POSŁOWIE NA SEJM: LESZEK DEPTUŁA PSL GRZEGORZ DOLNIAK PO GRAŻYNA GĘSICKA PIS PRZEMYSŁAW
u u u u

GOSIEWSKI PIS SEBASTIAN KARPINIUK PO IZABELA JARUGA-NOWACKA LEWICA ZBIGNIEW WASSERMANN PIS ALEKSANDRA NATALLI-ŚWIAT
u u u u

PIS ARKADIUSZ RYBICKI PO JOLANTA SZYMANEK-DERESZ LEWICA WIESŁAW WODA PSL EDWARD WOJTAS PSL SENATOROWIE: JANINA FETLIŃSKA
u u u u u

PIS STANISŁAW ZAJĄC PIS OSOBY TOWARZYSZĄCE: JANUSZ KOCHANOWSKI RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH SŁAWOMIR SKRZYPEK PREZES
u u u

NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO JANUSZ KURTYKA PREZES INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ JANUSZ KRUPSKI KIEROWNIK URZĘDU DS. KOM-
u u

BATANTÓW I OSÓB REPRESJONOWANYCH JOANNA AGACKA-INDECKA PREZES NACZELNEJ RADY ADWOKACKIEJ ROMAN INDRZEJCZYK KAPELAN PREZY-
u u

DENTA BARBARA MAMIŃSKA Z KANCELARII PREZYDENTA IZABELA TOMASZEWSKA Z KANCELARII PREZYDENTA KATARZYNA DORACZYŃSKA Z KANCE-
u u u

LARII PREZYDENTA GENERAŁ BRYGADYSTANISŁAW NAŁĘCZ-KOMORNICKI KANCLERZ ORDERU WOJENNEGO VIRTUTI MILITARI PODPUŁKOWNIK ZBIGNIEW
u u

DĘBSKI CZŁONEK KAPITUŁY ORDERU WOJENNEGO VIRTUTI MILITARI CZESŁAW CYWIŃSKI PREZES ŚWIATOWEGO ZWIĄZKU ŻOŁNIERZY AK KSIĄDZ u u

RYSZARD RUMIANEK REKTOR UNIWERSYTETU KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO PIOTR NUROWSKI PREZES POLSKIEGO KOMITETU OLIMPIJSKIEGO u

ANNA WALENTYNOWICZ BOHATERKA SIERPNIA 1980 ROKU JANINA NATUSIEWICZ-MIRER JANUSZ ZAKRZEŃSKI DARIUSZ JANKOWSKI WOJCIECH u u u u

LUBIŃSKI LEKARZ PREZYDENTA ALEKSANDER FEDOROWICZ TŁUMACZ JĘZYKA ROSYJSKIEGO KSIĄDZ GENERAŁ TADEUSZ PŁOSKI ORDYNARIUSZ
u u

POLOWY WOJSKA POLSKIEGO ARCYBISKUP MIRON CHODAKOWSKI PRAWOSŁAWNY ORDYNARIUSZ WOJSKA POLSKIEGO KSIĄDZ PUŁKOWNIK ADAM
u u

PILCH EWANGELICKIE DUSZPASTERSTWO POLOWE KSIĄDZ PODPUŁKOWNIK JAN OSIŃSKI ORDYNARIAT POLOWY WOJSKA POLSKIEGO EDWARD DUCH-
u u

NOWSKI SEKRETARZ GENERALNY ZWIĄZKU SYBIRAKÓW KSIĄDZ PRAŁAT JÓZEF GOSTOMSKI RODZINY KATYŃSKIE KSIĄDZ JÓZEF JONIEC PREZES STO-
u u

WARZYSZENIA PARAFIADA KSIĄDZ ZDZISŁAW KRÓL KAPELAN WARSZAWSKIEJ RODZINY KATYŃSKIEJ KSIĄDZ ANDRZEJ KWAŚNIK KAPELAN FEDERACJI
u u

RODZIN KATYŃSKICH KOMBATANCI: TADEUSZ LUTOBORSKI RODZINY KATYŃSKIE ZENONA MAMONTOWICZ-ŁOJEK PREZES POLSKIEJ FUNDACJI
u u

KATYŃSKIEJ STEFAN MELAK PREZES KOMITETU KATYŃSKIEGO STANISŁAW MIKKE WICEPRZEWODNICZĄCY RADY OCHRONY PAMIĘCI WALK I MĘCZEŃST-
u u

WA BRONISŁAWA ORAWIEC-LÖFFLER RODZINY KATYŃSKIE KATARZYNA PISKORSKA RODZINY KATYŃSKIE ANDRZEJ SARIUSZ-SKĄPSKI PREZES FEDE-
u u u

RACJI RODZIN KATYŃSKICH WOJCIECH SEWERYN RODZINY KATYŃSKIE LESZEK SOLSKI RODZINY KATYŃSKIE TERESA WALEWSKA-PRZYJAŁKOWS-
u u u

KA FUNDACJA GOLGOTA WSCHODU GABRIELA ZYCH RODZINY KATYŃSKIE EWA BĄKOWSKA RODZINY KATYŃSKIE ANNA MARIA BOROWSKA RODZINY
u u u

KATYŃSKIE BARTOSZ BOROWSKI RODZINY KATYŃSKIE PRZEDSTAWICIELE SIŁ ZBROJNYCH RP: GENERAŁ BRONISŁAW KWIATKOWSKI DOWÓDCA
u u

OPERACYJNY SIŁ ZBROJNYCH GENERAŁ BRONI ANDRZEJ BŁASIK DOWÓDCA SIŁ POWIETRZNYCH RP GENERAŁ DYWIZJI TADEUSZ BUK DOWÓDCA
u u

WOJSK LĄDOWYCH RP GENERAŁ DYWIZJI WŁODZIMIERZ POTASIŃSKI DOWÓDCA WOJSK SPECJALNYCH GENERAŁANDRZEJ KARWETA DOWÓDCA MARY-
u u

NARKI WOJENNEJ GENERAŁ BRYGADY KAZIMIERZ GILARSKI DOWÓDCA GARNIZONU WARSZAWA FUNKCJONARIUSZE BOR: JAROSŁAW LORCZAK
u u

uPAWEŁ JANECZEK DARIUSZ MICHAŁOWSKI PIOTR NOSEK JACEK SURÓWKA PAWEŁ KRAJEWSKI ARTUR FRANCUZ MAREK ULERYK
u u u u u u
2
Sobota 10 kwietnia 2010 Gazeta Wyborcza www.wyborcza.pl
+ +
www.wyborcza.pl wychodzi
24 godziny na dobę
Polska w żałobie
TRAGEDIA W SMOLEŃSKU

TVP
Szczątki samolotu prezydenta RP kilkadziesiąt minut po katastrofie na lotnisku w Smoleńsku

Polskę
spotkało Tragedia w S
nieszczęście
P
Prezydencki rezydencki samolot
miał wylą dować
– Ze względu na pogodę wieża su-
gerowała pilotom prezydenckiego tu-
tupolew kilka razy w Smoleńsku o 10.30,
czyli o 8.30 czasu pol-
polewa, by polecieli do Mińska lub do
Moskwy. Wtakim układzie goście przy-
okrążył lotnisko, skiego. Na płycie cze- jechaliby do Katynia samochodami,
kał na prezydenta Le- co zajęłoby kilka godzin – mówi nam
ADAM MICHNIK
zanim pilot cha Kaczyńskiego am- Andriej Jewsiejenkow, rzecznik smo-
basador RP w Rosji Jerzy Bahr, który leńskiego gubernatora. – Ale polscy pi-
GAZETA WYBORCZA zdecydował się był naocznym świadkiem wypadku. loci postanowili podjąć jeszcze jedną
lądować. Zaraz po tragedii zadzwonił do szefa
MSZ Radosława Sikorskiego.
próbę – samolotowi rządowemu kon-
trolerzy nie mogą zakazać lądowania.
Prezydent RP i kwiat polityki polskiej zginęli w tragicznej Była gęsta mgła. Chwilę po katastrofie świadkowie
twierdzili, że z powodu gęstej mgły sa-
Podczas tego podejścia lewe skrzydło
zahaczyło o drzewa i maszyna runęła.
katastrofie. Od tego dnia słowo „Katyń” będzie Gdy samolot molot czterokrotnie podchodził do lą-
dowania. Mówili oni, że przy ostatniej
po raz drugi oznaczać polskie nieszczęście.
To jest największa tragedia, którą zły los naznaczył
zaczął się zniżać, próbie pilot zorientował się, że jest za
nisko, gwałtownie zwiększył moc sil-
Prezydent Rosji Dmitrij
zahaczył ników i próbował poderwać maszynę. Miedwiediew powołał
naszą ojczyznę od czasu katastrofy lotniczej komisję rządową,
Było już za późno – samolot zaczepił
gen. Władysława Sikorskiego. skrzydłem o czubki drzew i runął na ziemię. Z która ma zbadać
Łączymy się w bólu z najbliższymi Prezydenta RP późniejszych relacji wynikało jednak,
i Jego Żony; z najbliższymi wszystkich ofiar tej tragedii. o drzewo i runął że pilot kilka razy okrążył lotnisko, za-
przyczyny katastrofy.
MSZ nakazał,
nim podjął jedyną próbę lądowania.
Ten żal powinien być wspólny, ponadpartyjny w lesie tuż przed Wraz z innymi dziennikarzami by- by polscy specjaliści
i ponadpolityczny. Ponadpartyjna i ponadpolityczna pasem startowym łem wKatyniu, gdzie wchwilę po kata- od ręki dostali
powinna być teraz nasza wspólna odpowiedzialność strofie zapłakana Agnieszka Kołacz zbiu-
ra prasowego Kancelarii Prezydenta po- rosyjskie wizy
za Polskę. Polska musi pozostać państwem stabilnym wiedziała nam nagle, że jest bardzo źle.
i przewidywalnym. Wtedy rzuciliśmy się wstronę lotniska.
Dopiero od grudnia 2009 r. smo- – Wtakiej sytuacji trzeba dawać peł-
Lech Kaczyński naznaczył polską historię całą swoją leńskie lotnisko Siewiernyj jest por- ną moc ijak najszybciej wzbijać się wgó-
biografią. Historycy sporządzą bilans Jego dokonań. tem tzw. podwójnego bazowania, rę. Piloci postanowili szukać równowagi
Dziś nie jest moment na żadne wyważone oceny. czyli wojskowo-cywilnym. Nie ma po zderzeniu. Może już nie zdążyli nic
automatycznego systemu napro- zrobić. Tu-154 jest ciężką maszyną ibar-
Dziś jest czas na żal i dobrą pamięć. wadzania lądujących samolotów, dzo trudno go przywrócić do równo-
Lech Kaczyński służył polskiej niepodległości a kontrolerzy lotów mogą przeka- wagi tuż nad ziemią –mówił mi Aleksiej
i wolności od marca 1968 r. Często powtarzał, że wtedy zać pilotowi jedynie informacje Korończuk, główny energetyk lotniska
o warunkach panujących na ziemi w Smoleńsku, były pilot myśliwców.
wybrał drogę sprzeciwu wobec dyktatury. I tę Jego – temperaturze czy sile i kierunku – Szedł za bardzo na prawo od nor-
decyzję będę zawsze wspominał z wielkim szacunkiem wiatru. Na takim lotnisku nie po- malnego korytarza do lądowania na
i sentymentem. winno się lądować w trudnych wa- naszym lotnisku. Było widać, że ma
runkach meteorologicznych. kłopoty – mówi pracownica salonu sa-
Różniliśmy się, także w ostatnich latach, w ocenach Jeden z ekspertów wojskowych po- mochodowego znajdującego się nie-
zdarzeń politycznych. Wszelako zawsze myślałem wiedział „Gazecie”, że pół godziny przed daleko miejsca tragedii.
o Lechu Kaczyńskim z szacunkiem dla Jego patriotyzmu. lądowaniem samolotu prezydenckie- Na miejsce katastrofy natychmiast
go na lotnisku Siewiernyj miał siadać ruszyły ekipy ratunkowe. Wrak leżał
I te myśli towarzyszą mi od chwili, gdy usłyszałem wojskowy Ił-76 zMoskwy wiozący funk- w lasku tuż za murem lotniska. Akcję
straszną wiadomość o katastrofie lotniczej. cjonariuszy Federalnej Służby Ochro- ratowniczą utrudniał podmokły grunt.
Lech Kaczyński był człowiekiem prawym, życzliwym, ny (odpowiednik BOR-u). Tamtego iła Nie było wybuchu, ale niewielki po-
pilotował doświadczony pilot ze Smo- żar. Tu-154 rozpadł się na kawałki. Le-
rozumnym. leńska dobrze znający samo lotnisko we skrzydło odleciało kilkaset metrów.
I był człowiekiem szalenie sympatycznym, i tutejsze warunki. Dwa razy we mgle Szybko stało się jasne, że nikt nie prze-
podchodził do lądowania i w końcu na żył i nie wzywano karetek.
czego nierzadko doświadczałem. polecenie kontrolerów zawrócił na mo- Zszokowani milicjanci otaczający miej-
Takim będę Go pamiętał.  skiewskie lotnisko Wnukowo. sce katastrofy dość zdecydowanie nie 1
Polska w żałobie 3
www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę www.wyborcza.pl Gazeta Wyborcza Sobota 10 kwietnia 2010
+ +

TRAGEDIA W SMOLEŃSKU
BARTOSZ BOBKOWSKI

PAP
Prezydencki tupolew o numerze 101. To ta maszyna rozbiła się w Smoleńsku Puste krzesła dla prezydenckiej delegacji w Lesie Katyńskim

w Smoleńsku
misje, w tym powołana przez ONZ,
Katastrofy badają wypadek, ale żadna nie zdo-
łała niczego ustalić.

lotnicze, 4 grudnia 1980 r. Premier


w których Portugalii Francisco Sá Carneiro
leci na wiec wyborczy do Porto,
żeby wesprzeć kandydata so-
zginęli cjaldemokratów na prezydenta.
Z nieznanych przyczyn malutka
światowi cessna 421 tuż po starcie z Li-
zbony spada i uderza w budynek
mieszkalny na przedmieściach.
Dla Gazety przywódcy Port lotniczy w Lizbonie zostaje
nazwany imieniem premiera mi-
Jan Pospieszalski mo głosów, że patronem lotniska
dziennikarz TVP nie powinna być ofiara katastro-
Staliśmy w oczekiwaniu na tę fy lotniczej.
uroczystą mszę, gdy pojawił się 4 lipca 1943 r. Premier pol-
komunikat, że coś się opóźnia, potem skiego rządu na uchodźstwie i na-
– że są jakieś kłopoty z samolotem. czelny wódz generał Władysław 17 sierpnia 1988 r. Prezydent
Ktoś obok mnie, chyba z Senatu, ode- Sikorski wraca z kilkutygodnio- Pakistanu Mohammad Zia ul-Haq,
brał telefon i zaczął coś wołać, bie- wej inspekcji polskich sił zbroj- który popierał afgańskich mu-
gać. Wiadomość poszła przez tłum nych na Bliskim Wschodzie. Ma dżahedinów walczących z Armią
jak pożar trawy. Jeden z harcerzy międzylądowanie w Gibraltarze. Czerwoną, ogląda czołgi zakupio-
zaczął modlitwę. To był dziwny 16 sekund po starcie liberator ne od Amerykanów w Bahawal-
widok: ludzie jedną ręką przesuwali spada do morza 600 m od koń- pur. Zaraz po starcie z tej wioski
różaniec, a drugą trzymali telefon ca pasa startowego, a po kilku mi- wieża kontrolna traci kontakt
przy uchu z nadzieją, że tragiczne nutach tonie. Z 17 osób na po- z wojskowym herculesem C-130
informacje może się nie potwierdzą, kładzie przeżył tylko pilot, Czech z prezydentem Zia i ambasado-
dopuszczali dziennikarzy do wraku, ale tylko Rosja, ale świat cały – powiedział a potem, że może choć ktoś ocalał. Eduard Prchal. Brytyjskie śledz- rem USA w Pakistanie. Świadko-
potem już składali Polakom kondolencje. mi dowódca rosyjskich milicjantów Stoję teraz przy krzesełkach, na two ustaliło, że zaciął się ster wy- wie opowiadali, że samolot tań-
Po ugaszeniu pożaru ratownicy za- otaczających miejsce katastrofy. Miesz- których leżą takie ładne karteczki sokości, ale nie potrafiło wyja- czył w powietrzu, a potem zanur-
częli budować drogę, by można było kańcy Smoleńska spontanicznie skła- z nazwiskami tych, którzy mieli tu śnić, dlaczego tak się stało. kował i rozbił się o ziemię. Nikt
wywieźć ciała. Ale członkowie ekip dali nam wczoraj kondolencje, czę- usiąść.  NOT. PAC Niecałe trzy miesiące wcze- z 30 osób na pokładzie nie prze-
opuszczających miejsce katastrofy stowali papierosami, pytali, czy cze- śniej, 13 kwietnia, Niemcy ogło- żył. Pakistańska komisja śledcza
mówili, że część ciał spłonęła i do iden- goś nie trzeba. sili, że znaleźli w Katyniu ciała podejrzewała zamach, np. rozpy-
tyfikacji potrzebne będą zapewne ba- Kilka godzin po tragedii do Smo- 4 tys. polskich oficerów zamor- lenie gazu, który odebrał świado-
dania DNA. leńska poleciał minister ds. sytuacji KOMENTARZ dowanych przez NKWD. Zwią- mość pilotom.
W szoku były miejscowe władze, nadzwyczajnych Siergiej Szojgu oraz zek Radziecki obarczył odpo-
milicjanci, pracownicy miejscowych rosyjski minister transportu. Rosja- wiedzialnością za zbrodnię
firm i hotelu Nowyj znajdującego się
koło miejsca katastrofy –to właśnie tam
nie zapowiedzieli, że poleci tam też
premier Władimir Putin, który po-
BOŻE, Niemców. Mimo to gen. Sikorski
zażądał śledztwa Międzynaro-
26 lutego 2004 r. Prezydent
Macedonii Borys Trajkowski leci
po południu prezydent miał zjeść obiad
zprzedstawicielami Rodzin Katyńskich.
kieruje powołaną przez prezydenta
Dmitrija Miedwiediewa komisją rzą-
CO TO ZNACZY? dowego Czerwonego Krzyża.
W odpowiedzi 26 kwietnia Mo-
na konferencję ekonomiczną w bo-
śniackim Mostarze. Na miejscu
Uroczystości 70. rocznicy zbrodni dową do zbadania przyczyny kata- skwa zerwała stosunki dyplo- pogoda jest fatalna – ulewa i gęsta
katyńskiej z udziałem prezydenta strofy. Rosyjski premier i ministrowie JAN TURNAU GAZETA WYBORCZA matyczne z polskim rządem, mgła. Mały samolot Beechcraft
i przede wszystkim Rodzin Katyńskich mieli oddać hołd ofiarom katastrofy. oskarżając go o współpracę Super King rozbija się o zbocze gó-
miały się rozpocząć się o 11.20 czasu Śledztwo nadzorować ma proku- Pierwsze słowa, które mi się na- z III Rzeszą. ry w pobliżu wioski Rotmilja, 15 km
miejscowego. Wszystko było gotowe. rator generalny Rosji. Do Smoleńska sunęły, to klasyka myśli religijnej: „Nie- od lotniska. Zginęło 9 osób – wszy-
Członkowie Rodzin Katyńskich i część wyjechało już z Moskwy 40 rosyjskich zbadane są wyroki Boże”. Jeżeli świat, scy pasażerowie i załoga. Akcja ra-
gości przyjechali rano specjalnym po- ekspertów; prezydent Miedwiediew jeżeli ludzki los nie ma sensu, to nie 17 września 1961 r. Sekre- tunkowa była utrudniona, bo oko-
ciągiem z Warszawy. Była jednostka obiecał, że w dochodzeniu będą uczest- mam pytań. Jeżeli ma sens, jeżeli jest tarz generalny ONZ Dag Ham- lica została zaminowana podczas
reprezentacyjna WP, kościelne chóry. niczyć specjaliści z Polski. Śledczy roz- Sens, to moje pytanie jest tak olbrzy- marskjöld leci do Konga, byłej bośniackiej wojny domowej. Przy-
Na miejscu było 13 dziennikarzy, patrują trzy wersje przyczyn kata- mie jak wielkość polskiej straty: Boże, kolonii belgijskiej, która rok wcze- czyny są niejasne – według jednych
w tym wysłannik „Gazety Wyborczej”. strofy: złe warunki pogodowe, błąd pi- co to znaczy? Odpowiedź, że to kara śniej ogłosiła niepodległość i po- winni są piloci, którzy w trudnych
Reporterzy polecieli z Warszawy sa- lotów, awarię samolotu. Boża, to oczywiste bluźnierstwo – ale grążyła się w wojnie domowej. warunkach stracili orientację, we-
molotem Jak-40 półtorej godziny przed Rosjanie ponoć znaleźli już jedną poza tym słowo „oczywistość” brzmi Hammarskjöld chce skłonić do dług innych nieścisłe informacje
prezydentem. Zresztą pierwszy sa- z czarnych skrzynek tu 154, co może tu dla mnie, człowieka wierzącego, zawarcia rozejmu zbuntowaną podali im kontrolerzy lotów SFOR,
molot przeznaczony dla dziennikarzy pomóc ustalić przyczynę katastrofy. bardziej fałszywie niż słowo absurd. prowincję Katanga na południu czyli sił stabilizacyjnych NATO
był niesprawny – pilot poinformował, Niedługo po katastrofie mieszkańcy Gdzie był Bóg? kraju. Z nieznanych przyczyn w Bośni. Piloci nie lubią lotniska
że ma kłopoty z uruchomieniem silni- Moskwy zaczęli przychodzić pod bu- Tylko jednego jestem pewien –jeśli douglas DC-6 rozbija się w dżun- w Mostarze otoczonego górami
ków – i ostatecznie reporterzy dotarli dynek polskiej ambasady i składać bu- jest Bóg, awierzę, że jest, to przyjął do gli, ginie wszystkich 16 osób znaj- i niewyposażonego w nowoczesną
do Smoleńska drugim Jakiem-40. kiety kwiatów przewiązane czarnymi siebie ludzi zmarłych w płomieniach dujących się na pokładzie. Są aparaturę naprowadzającą, co
Uroczystości w Katyniu przero- wstążeczkami.  ziemskiego piekła najserdeczniej. Iwy- plotki, że sekretarz generalny sprawia, że w gęstej mgle trudno
dziły się w modlitwę za ofiary kata- MARCIN WOJCIECHOWSKI, SMOLEŃSK tłumaczył im niewytłumaczalne. padł ofiarą zamachu. Trzy ko- tam lądować.  MZ
1 strofy. – Takiej tragedii nie widziała nie WACŁAW RADZIWINOWICZ, MOSKWA Reszta jest milczeniem. 
4 Polska w żałobie
Sobota 10 kwietnia 2010 Gazeta Wyborcza www.wyborcza.pl
+ + www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę

TRAGEDIA W SMOLEŃSKU

Państwo będzie Kto obejmie stanowiska

funkcjonowało
 Marszałek przejmuje już zawisłych przed Trybunałem Kon-
zadania prezydenta stytucyjnym czy sądami – do czasu wy-
boru nowego rzecznika muszą być za-
Śmierć prezydenta oznacza, że wszyst- wieszone.
kie jego kompetencje, zwyjątkiem pra- Rzecznika powołuje Sejm za zgo-
wa do rozwiązania Sejmu przed upły- dą Senatu na wniosek marszałka Sej-
wem kadencji, przejmuje marszałek Sej- mu albo grupy 35 posłów.
mu. W ciągu najdalej 14 dni marszałek Tryb zgłaszania kandydatur okre-
musi ogłosić wybory prezydenckie. śla regulamin Sejmu. Kandydatury
Po śmierci Lecha Kaczyńskiego jego obowiązki przejął marszałek Wybory musi wyznaczyć na wol-
ny od pracy dzień przypadający nie
w razie „stwierdzenia wygaśnięcia
mandatu” zgłasza się przed upływem
Sejmu Bronisław Komorowski. W ciągu 14 dni musi zarządzić później niż 60 dni od daty ogłoszenia 21 dni, głosowanie zaś może się odbyć
wyborów. Oznacza to, że wybory od- nie wcześniej niż 7 dni po otrzymaniu
wybory prezydenckie, które odbędą się najpewniej w czerwcu będą się w ciągu 74 dni, czyli najpóź- przez posłów druków sejmowych.
niej w niedzielę 20 czerwca.
Jeżeli marszałek Sejmu „nie mo-  Prezes Instytutu
RENATA GROCHAL – To wielka tragedia, ale nie oznacza Zginęli liderzy SLD: kandydat na pre- że” wykonywać obowiązków prezy- Pamięci Narodowej
AGNIESZKA KUBLIK ona, że państwo nie funkcjonuje – mó- zydenta i wicemarszałek Sejmu Jerzy denta, przejmuje je marszałek Sena- Nikt nie przejmuje kompetencji pre-
WOJCIECH SZACKI wi „Gazecie” marszałek Senatu Bog- Szmajdziński, Jolanta Szymanek-De- tu. Jednak – zdaniem prof. Jerzego zesa IPN. Te kompetencje to przede
BOGDAN WRÓBLEWSKI dan Borusewicz. – Najpierw musi być resz, Izabela Jaruga-Nowacka. Ciemniewskiego, byłego sędziego Try- wszystkim decyzje personalne, gdzie
oficjalne potwierdzenie śmierci pre- Szef Sojuszu Grzegorz Napieralski bunału Konstytucyjnego – chodzi tu nie ma pilnych spraw (wszystkie waż-
– Bóg dopuścił na nas, na naród, na zydenta. Obowiązki prezydenta przej- przerwał wizytę wStanach Zjednoczo- wyłącznie o niemożność fizyczną, a nie ne decyzyjne funkcje są obsadzone).
państwo niezwykłą tragedię – po- muje marszałek Sejmu. Ale zginęli też nych i wraca do Polski. np. o zapowiadaną przez marszałka Podobnie jak w przypadku Rzecz-
wiedział abp Tadeusz Gocłowski szefowie wielu instytucji i trzeba za- Poseł SLD Ryszard Kalisz: – Katyń Bronisława Komorowskiego sytuację, nika Praw Obywatelskich będą mu-
w Gdańsku. pełnić tę lukę. już po wsze czasy będzie miejscem prze- gdy na czas kampanii prezydenckiej, siały ulec zawieszeniu sprawy przed
– Nie ma dziś podziału na lewicę, Zginęli szefowie wszystkich rodza- klętym. I miejscem spoczynku najlep- jako kandydat PO, weźmie urlop. sądami – przede wszystkim admini-
prawicę, wszyscy jesteśmy dziś ra- jów sił zbrojnych. Według naszych roz- szych synów i córek narodu polskiego. Przejęcie przez marszałka kom- stracyjnymi – w których Janusz Kur-
zem – powiedział marszałek Broni- mówców rząd nominuje ich następców Zginęli: wicemarszałek Senatu Kry- petencji prezydenta oznacza m.in., że tyka nikogo nie upoważnił do wystę-
sław Komorowski, który ogłosił ty- na pełniących obowiązki, bo nominacji styna Bochenek zPO, wiceszef klub Plat- może, choć nie musi, podpisywać usta- powania w swoim imieniu. Zawiesze-
godniową żałobę narodową. na szefa sztabu i dowódców trzech ro- formy Grzegorz Dolniak isekretarz klu- wy, które czekają na podpis prezy- niu ulegną też sprawy, w których za-
Skala katastrofy lotniczej w Smo- dzajów sił zbrojnych może dokonać tyl- bu Platformy Sebastian Karpiniuk. Zgi- denta: zarówno te, które trafiły tam interesowani odwoływali się do pre-
leńsku przekracza wyobraźnię. Zgi- ko prezydent. nął także posłowie PSL Wiesław Woda z Senatu – jak np. zmiana ustawy o IPN, zesa IPN od decyzji szefów poszcze-
nęli: prezydent, dwóch wicemar- – Państwo będzie funkcjonowało. i Leszek Deptuła.  jak i te, które wróciły z Trybunału gólnych oddziałów IPN (np. w spra-
szałków Sejmu, wicemarszałek Se- I na pewno największym zadaniem Wpołudnie wKrakowie odezwał się Konstytucyjnego po uchyleniu prze- wie odmowy udostępnienia akt).
natu, prezes NBP, rzecznik praw oby- dla polityków jest kontynuowanie te- dzwon Zygmunt, który bije w najważ- pisów, których brak nie uniemożliwia Kadencja Janusza Kurtyki upły-
watelskich, ministrowie z Kancela- go dzieła, które prowadzili ci, którzy niejszych dla narodu chwilach. Setki wejścia ustawy w życie – np. ustawa wała w grudniu tego roku. Według obo-
rii Prezydenta, parlamentarzyści. zginęli. W sensie działania państwa osób przyszły pod Pałac Prezydencki o finansowaniu partii politycznych. wiązującej jeszcze ustawy (art. 10) pre-
Premier Donald Tusk, marszałek nic się nie zmieni. Może tylko być cięż- w Warszawie. Odwołano imprezy roz- Marszałek może także podpisać zesa IPN powołuje i odwołuje Sejm
Komorowski i brat prezydenta pre- ko nam wszystkim zapełnić tę lukę, rywkowe isportowe. Wcałym kraju od- nominację na zastępcę prokuratora większością 3/5 głosów za zgodą Se-
zes PiS Jarosław Kaczyński o trage- a po drugie, znaleźć równie ofiarnie prawiano msze w intencji ofiar. generalnego, a także ratyfikować mię- natu, na wniosek Kolegium Instytutu
dii dowiedzieli się rano od szefa MSZ pracujących dla Polski ludzi, nieza- Dwie godziny po katastrofie Pro- dzynarodowe konwencje, do których Pamięci Narodowej, które wpierw ogła-
Radosława Sikorskiego. – To był mój leżnie od tego, jak bardzo nas dzieliły kurator Generalny Andrzej Seremet ratyfikowania wcześniej Sejm upo- sza konkurs na prezesa.
straszny obowiązek – mówi „Gaze- poglądy – mówi nam wiceszef klubu na wniosek ministra sprawiedliwości ważnił prezydenta – na taką ratyfika- Jednak jest możliwe, by prezesa
cie” Sikorski. PO Rafał Grupiński. powołał zespół prokuratorów, którzy cję czeka np. konwencja w sprawie kon- wybrało nie obecne Kolegium IPN, ale
– Podjąłem już decyzję o żałobie, Na popołudnie Komorowski zapro- wyjaśnić mają jej okoliczności. Kie- taktów z dziećmi. nowa Rada IPN. Przewiduje to nowe-
nie czekając na jej oficjalne ogłosze- sił do siebie byłego premiera Tadeusza rować nim będzie Krzysztof Parulski lizacja ustawy o IPN, która czeka na
nie. Opuszczamy do połowy masz- Mazowieckiego. Naczelny Prokurator Wojskowy.  Rzecznik Praw podpis prezydenta (może ją teraz pod-
tu flagi przed gmachem MSZ i am- Niewykluczone, że wprzyszłym ty- Donald Tusk rozmawiał przez tele- Obywatelskich pisać marszałek Sejmu).
basadami RP na całym świecie. Te- godniu zostanie zwołane posiedzenie fon z prezydentem Rosji Dmitrijem Rzecznik Praw Obywatelskich nie ma Jednak przy tym trybie znacznie
raz odbieram kondolencje ze świa- Sejmu. Miedwiediewem i premierem Władi- zastępcy, który mógłby przejąć jego wydłużyłby się czas potrzebny do po-
ta – mówił nam Sikorski. Straszne straty poniósł PiS – zginął mirem Putinem. Miedwiediew złożył konstytucyjne obowiązki. Ale nie ma wołania nowego prezesa. Najpierw
Donald Tusk zwołał nadzwy- wicemarszałek Krzysztof Putra, sze- szefowi polskiego rządu najgłębsze kon- też żadnych uprawnień władczych. musiałaby zostać wybrana Rada IPN,
czajne posiedzenie rządu, które fowa klubu Grażyna Gęsicka, wice- dolencje. Prezydent Rosji potwierdził Do czasu wyboru nowego rzecznika a to proces skomplikowany. Władze
rozpoczęło się minutą ciszy. Zgod- szefowa partii Aleksandra Natalli- wszystkie tragiczne informacje doty- nikt nie może wykonywać jego kon- wyższych uczelni i placówek nauko-
nie z konstytucją obowiązki Lecha -Świat, były wicepremier Przemysław czące ofiar katastrofy. – Jesteśmy teraz stytucyjnych i ustawowych upraw- wo-badawczych musiałyby najpierw
Kaczyńskiego przejął marszałek Gosiewski... razem z całym narodem polskim – po- nień. Jednak urząd RPO może dzia- wybrać kolegium elektorów, które
Bronisław Komorowski. W ciągu – Nie potrafię teraz nic powiedzieć wiedział. Dodał, że jest to także trage- łać normalnie z wyjątkiem np. podpi- z kolei przedstawi kandydatów do
14 dni zdecyduje o dacie przyspie- –powiedziało nam kilkoro polityków tej dia dla Rosjan, a„dzisiejszy dramat jest sywania wniosków do Trybunału Kon- wyboru Sejmowi, Senatowi i Prezy-
szonych wyborów prezydenckich, partii. tragicznym zbiegiem okoliczności, któ- stytucyjnego czy wystąpień general- dentowi. Dopiero wybrana tak Rada
które muszą się odbyć w ciągu Jan Ołdakowski, poseł PiS iszef Mu- ry sprawia, że jego miejsce staje się mi- nych do organów władzy. IPN ogłasza konkurs na prezesa
60 dni od postanowienia marszał- zeum Powstania Warszawskiego, miał styczne”. Miedwiediew zapewnił też, Jeśli Janusz Kochanowski przed i przedstawia zwycięzcę Sejmowi.
ka. Oznacza to, że wybory będą za- lecieć tym samolotem. Ale ustąpił ko- że zrobi wszystko, aby wyjaśnić oko- śmiercią nie zdążył upoważnić niko- Ten zaś wybiera go zwykłą większo-
pewne w czerwcu. muś miejsca. liczności katastrofy. PAP go do reprezentowania go w sprawach ścią głosów.  ES

spowodowany jego ustąpieniem lub

Polityka pieniężna bez sternika


śmiercią nie może być dłuższy niż
trzy miesiące. Rynki finansowe nie
powinny jednak pozostawać w nie-
pewności tak długo i dlatego jedną
z najważniejszych decyzji, którą Sejm
musi podjąć po tragedii w Smoleń-
sku, jest powołanie nowego prezesa
Część obowiązków zmarłego prezesa NBP Sławomira Skrzypka przejmie jego zastępca. Bronisław Komorowski NBP. Nie należy z tą decyzją zwlekać
powinien szybko wyznaczyć kandydata na nowego prezesa, inaczej grozi nam paraliż polityki pieniężnej. do czasu przyspieszonych wyborów
prezydenckich.
Witold Gadomski GAZETA WYBORCZA Kandydata przedstawi zapewne
pełniący obowiązki prezydenta Bro-
nisław Komorowski. Nowym preze-
sem powinien być ekonomista znany

P
rezes Narodowego Banku Pol- denta Rzeczypospolitej na sześć lat. śmierci prezesa Sławomira Skrzyp- siedzenie miało się odbyć 28 kwietnia. rynkom finansowym, mający za sobą
skiego ma w Polsce wyjątko- Kadencja prezesa Sławomira Skrzyp- ka będzie zajmował się bieżącymi Elżbieta Chojna-Duch, członek RPP doświadczenia w polityce pieniężnej
wo silną pozycję i znaczne ka zaczęła się w styczniu 2007 r. Przed sprawami NBP, ale z ustawy o NBP mówi, że to posiedzenie się odbędzie, lub w pracy w bankach. Niewyklu-
kompetencje. Określa je Konstytu- trzema miesiącami minął jej półme- nie wynika, by mógł przejąć jego kom- chyba że RPP zdecyduje inaczej. czone, że będzie nim któryś z obec-
cja RP oraz ustawa o Narodowym tek. petencje jako p.o. prezesa. A zatem Brak przewodniczącego RPP nych lub byłych członków RPP.
Banku Polskim. Prezes nie tylko kie- Prezesa pod nieobecność zastę- nie będzie członkiem Rady Polityki oznacza więc sparaliżowanie polity- Nowy prezes będzie musiał zmie-
ruje wielką instytucją, jaką jest bank puje jego pierwszy zastępca, którym Pieniężnej, a tym bardziej nie będzie ki pieniężnej, co dla rynków finan- rzyć się ze sporem, jaki od kilku tygo-
centralny, ale także przewodniczy obecnie jest Piotr Wiesiołek. Ten 46- jej przewodniczył. sowych jest faktem niepokojącym. dni tlił się w Radzie Polityki Pieniężnej
Radzie Polityki Pieniężnej, gdzie je- -letni absolwent Wydziału Anglisty- Śmierć prezesa NBP oznacza więc, Wprawdzie sytuacja na rynku pie- i dotyczył wysokości rezerwy na ryzy-
go głos – w razie remisu – przeważa. ki Katolickiego Uniwersytetu Lubel- że RPP – organ banku odpowiedzialny niężnym i walutowym jest stabilna ko kursowe oraz wysokości zysku NBP,
Reprezentuje interesy Polski w mię- skiego i studiów podyplomowych na między innymi za ustalanie wysoko- i nie są konieczne szybkie decyzje, który bank przekaże do budżetu pań-
dzynarodowych instytucjach ban- Wydziale Nauk Ekonomicznych Uni- ści stóp procentowych NBP, stopy re- ale niemożność funkcjonowania klu- stwa. Prezes Skrzypek uważał, że zysk
kowych i finansowych, jest obok mi- wersytetu Warszawskiego karierę zerwy obowiązkowej banków i wyso- czowej dla polityki pieniężnej insty- wynosi ok. 4 mld zł, a większość człon-
nistra finansów i szefa Komisji Nad- bankową rozpoczął w 1992 r. W latach kość jej oprocentowania, oraz za inne tucji musi niepokoić. Ani konstytu- ków RPP, że ok. 8 mld zł. Nowy prezes
zoru Finansowego członkiem Ko- 90. pracował w NBP, a potem w Ban- elementy polityki pieniężnej – został cja, ani ustawa o NBP nie określa, jak będzie musiał zakończyć spór w taki
mitetu Stabilności Finansowej. ku Ochrony Środowiska. Jego ka- pozbawiony przewodniczącego. RPP szybko nowy prezes musi być wy- sposób, by dać jasny sygnał, że ma sil-
Zgodnie z konstytucją prezesa dencja jako członka zarządu NBP zwyczajowo spotykała się w każdą brany. Ustawa określa natomiast, że ną pozycję i jest niezależny od obecne-
powołuje Sejm na wniosek prezy- skończy się dopiero w roku 2014. Po ostatnią środę miesiąca. Najbliższe po- wakat na stanowisku członka RPP go układu rządowego.  1
Polska w żałobie 5
www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę www.wyborcza.pl Gazeta Wyborcza Sobota 10 kwietnia 2010
+ +

TRAGEDIA W SMOLEŃSKU
SŁAWOMIR KAMIŃSKI

Kwiaty i znicze pod Pałacem Prezydenckim


Zaraz po podaniu wiadomości dentka Uniwersytetu Warszawskie- rodowych. – To taki gest solidarności szała o katastrofie w radiu. – Jest mi – Współczujemy narodowi pol-
o tragedii pod Pałacem Prezy- go. – O tragedii dowiedziałyśmy się na z rodziną prezydenta – wyjaśnia Alek- naprawdę bardzo smutno z powodu skiemu i łączymy się z wami w bólu.
denckim przy Krakowskim Przed- zajęciach. Wpadł kolega. Tata do nie- sandra Fabisiak, która pod Pałac przy- śmierci tylu ważnych dla kraju osób Mamy w Polsce wielu przyjaciół, któ-
mieściu zaczęli gromadzić się lu- go zadzwonił. Od razu odwołano wy- szła z ośmioletnim synem Michałem. – tłumaczy przez łzy. rzy bardzo przeżywają tę tragedię.
dzie. Składają kwiaty, palą znicze. kłady na kilka dni – opowiadają trzy in- Są też osoby z biało-czerwonymi Znicze zapalają też turyści. Wy- Chcemy pokazać, że to, co się zda-
Od południa ulica jest nieprze- ne studentki. flagami. cieczka z Madrytu złożyła się na bu- rzyło, dla nas też nie jest obojętne
jezdna. – Po prostu muszę tu być Oblegane są pobliskie kwiaciarnie. Pani Joanna, emerytka z Żolibo- kiet z czterech tuzinów czerwonych – mówi Marco Felipe. 
– mówi Joanna Hotorowska, stu- Ludzie kupują bukiety w kolorach na- rza, przyjechała tu od razu, kiedy usły- róż. GRZEGORZ MIECZNIKOWSKI, TU

Polska została bez dowództwa armii


Na pokładzie rządowego tupolewa znajdowali się niemal wszyscy najważniejsi dowódcy sił zbrojnych RP.
W jednej chwili kraj stracił całe dowództwo
MARCIN GÓRKA Do tej pory praktyką było, że w uro- premiera [Leszka Millera w grudniu Generałowie, z którymi rozmawia- ców rodzajów wojsk. Sztabem Gene-
czystościach katyńskich, zracji tego, że 2003 r.], a teraz samolotu prezydenta. liśmy, podkreślają, że kierowanie siła- ralnym kieruje generał broni Mieczy-
Zginęli: szef Sztabu Generalnego zostali tam rozstrzelani oficerowie Woj- – Po katastrofie samolotu CASA by- mi zbrojnymi Polski automatycznie ob- sław Stachowiak. Wojskami Lądowy-
Wojska Polskiego gen. Franciszek ska Polskiego, wielokrotnie uczestni- ło wyraźne zalecenie, by dowódcy jed- jęli zastępcy dowódców różnych ro- mi dowodzi generał Edward Gruszka,
Gągor, Dowódca Wojsk Lądowych czyli niemal wszyscy najważniejsi do- nostek nie przebywali na pokładzie jed- dzajów wojsk. – We wszystkich rodza- który etatowo jest szefem sztabu Do-
gen. Tadeusz Buk, dowódca Mary- wódcy polskich sił zbrojnych. nego samolotu. Tym bardziej dotyczy jach wojsk działają już sztaby kryzyso- wództwa Wojsk Lądowych. Tych do-
narki Wojennej wiceadmirał An- – Nie ma przepisów dotyczących to dowódców rodzajów wojsk – pod- we, zajmują się one m.in. zabezpiecze- wódców, którzy na weekend wyjecha-
drzej Karweta, dowódca sił specjal- wspólnych lotów wojskowych. Na pew- kreśla jeden z naszych rozmówców niem dokumentów związanych z bez- li do swoich rodzin, postawiono w stan
nych gen. Włodzimierz Potasiński, no nie powinien być w jednym samo- w Ministerstwie Obrony Narodowej. pieczeństwem państwa, atakże opieką gotowości, by wkażdej chwili stawili się
szef dowództwa operacyjnego pol- locie razem prezydent i premier – mó- – Dlaczego wszyscy dowódcy lecie- nad rodzinami zabitych wojskowych w swoich sztabach.
skiej armii gen. Bronisław Kwiat- wi ekspert w sprawach lotnictwa Grze- li tym samym samolotem? – pytamy oraz przygotowaniami do pogrzebów Szef MON Bogdan Klich złożył kon-
kowski i dowódca Sił Powietrznych gorz Hołdanowicz. – Ale to nauczka, rzecznika MON Janusza Sejmeja. – Na – mówi „Gazecie” jeden z polskich do- dolencje rodzinom ofiar. „To niewy-
gen. Andrzej Błasik. o której trzeba pamiętać na przyszłość. zaproszenie prezydenta RP – odpo- wódców. obrażalny w swej skali dramat całego
Zginął też wiceminister obrony Powinni lecieć osobno, i to z różnych wiada. I dodaje: – Nie ma mowy o żadnym państwa polskiego i jego sił zbrojnych”
narodowej Stanisław Komorowski, powodów. Przerażające jest to, że nie Rzecznik MON zapewnia: – Dowo- podwyższaniu stanu gotowości pol- – napisał. Flagi we wszystkich jednost-
a także biskup polowy Wojska Pol- ma kraju, w którym w ciągu sześciu lat dzenie polską armią odbywa się płyn- skiego wojska. Dowodzenie armią ob- kach sił zbrojnych i bandery na okrę-
skiego gen. Tadeusz Płoski. dochodzi do dwóch katastrof: śmigłowca nie. jęli zastępcy poszczególnych dowód- tach zostały opuszczone do połowy. 

Wałęsa: To Katyń nr 2 Sikorski: Premier zapłakał


– Jednak dopuścił. Będziemy się teraz za- Premier rozmawiał o tragedii z premierem Ro-
ROZMOWA Z stanawiać dlaczego. I to pod wieloma względa- ROZMOWA Z sji Władimirem Putinem, jaki był jej przebieg?
Lechem Wałęsą mi: dlaczego obchodziliśmy 70. rocznicę trage- Radosławem Sikorskim – Jestem w drodze do Warszawy i nie mam
byłym prezydentem dii katyńskiej dwa razy – w środę i w sobotę – dla- ministrem spraw zagranicznych jeszcze relacji z tej rozmowy.
czego na pokładzie było tylu ludzi, dlaczego pi- Jakie decyzje rząd podejmie, oprócz ogłoszenia
AGNIESZKA KUBLIK: Panie prezydencie, jak pan lot kilka razy podchodził do lądowania. Dużo, RENATA GROCHAL: To pan przekazał informację o tra- żałoby narodowej, na dzisiejszym posiedzeniu
zareagował na wiadomość o tej tragedii? bardzo dużo będzie do wyjaśniania. gedii premierowi, marszałkowi Sejmu i bratu pre- Rady Ministrów?
LECH WAŁĘSA: Jestem podwójnie zdruzgotany. A teraz postarajmy się wyciągnąć z tego wnio- zydenta prezesowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu. – Wyobrażam sobie, iż potwierdzimy, że zgod-
Bo z tymi ludźmi mam nierozliczoną kartę. ski – trzeba sumienia, serca, mniej kłótliwości. RADOSŁAW SIKORSKI: Jako pierwszy dowiedzia- nie zkonstytucją obowiązki prezydenta przejmuje
Sam jeszcze nie wiem, jak to rozumieć, jak to Życie takie krótkie jest. łem się otej straszliwej tragedii. Wpierwszej chwi- marszałek Sejmu iże to na jego ręce będziemy kie-
czytać. Porównuję to do tragedii katyńskiej Pan nie miał lecieć na te obchody? li nie było jasne, czy to wypadek, czy awaria. By- rować różne akty państwowe, które kierowaliśmy
– wtedy strzelali naszej inteligencji w tył głowy, – Nie, ja poleciałem z premierem Tuskiem. ła nadzieja, że ocaleją. Ale niestety, uzyskałem tę dotąd do prezydenta. Nie mamy też dowództwa
teraz straciliśmy część intelektualnej elity na- Nie zostałem zaproszony przez prezydenta. Te- straszną pewność, kiedy połączyłem się znaszym sił zbrojnych, bo w tej tragedii zginęli dowódcy
szego narodu w wypadku samolotu. To druga raz wiem, że to dobrze, bo byłbym na liście ambasadorem w Rosji Jerzym Bahrem, który wszystkich rodzajów sił zbrojnych, więc tutaj też
tak wielka polska tragedia. To Katyń nr 2. Dłu- ofiar... stał sto metrów od wraku samolotu. Wtedy po- będą musiały zostać podjęte decyzje.
go demokracja będzie zabliźniać tę ranę. To jakaś symbolika, że druga tak wielka trage- informowałem premiera, marszałka Sejmu, atak- A co z NBP, szef NBP też jest ofiarą tej kata-
Lech Kaczyński był pańskim politycznym prze- dia dotyka nasz naród tak niedaleko Lasu Ka- że Jarosława Kaczyńskiego otym tragicznym wy- strofy?
ciwnikiem, ale wcześniej przyjacielem. tyńskiego? darzeniu. To był straszny obowiązek. – Zapewne jego obowiązki przejmie zastęp-
– Tak, i dlatego jestem załamany, bo nie mo- – To jest znak, to pogrożenie palcem. Musimy Premier, gdy dowiedział się oskali tragedii, za- ca. Ja podjąłem już decyzję o żałobie, nie cze-
gę się już z nim rozliczyć. Więc po bożemu ja się nad tym wszyscy zastanowić. Ja się na pew- płakał. Teraz odbieram kondolencje, dzwonił już kając na oficjalne ogłoszenie żałoby. Opuszcza-
mu wybaczam i też proszę o wybaczenie. Niech no będę zastanawiać. Musimy mieć dla siebie minister spraw zagranicznych Niemiec Guido my do połowy masztu flagi przed gmachem
spoczywa w spokoju. więcej miłości.  Westerwelle, minister spraw zagranicznych Li- MSZ i ambasadami RP na całym świecie. Wszy-
– Bóg dopuścił na nasz naród niezwykłą tra- ROZMAWIAŁA twy, Hiszpanii, otrzymaliśmy kondolencje od sze- scy jesteśmy w szoku. 
2 gedię – powiedział abp Tadeusz Gocłowski. AGNIESZKA KUBLIK fa Komisji Europejskiej. ROZMAWIAŁA RENATA GROCHAL
6 Polska w żałobie
Sobota 10 kwietnia 2010 Gazeta Wyborcza www.wyborcza.pl
+ + www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę

TRAGEDIA W SMOLEŃSKU

POWIEDZIELI PO KATASTROFIE
BRONISŁAW JERZY Kardynał Abp STANISŁAW panami swego losu. Prezydent,
koledzy i koleżanki z klubu, ale
KOMOROWSKI BUZEK STANISŁAW DZIWISZ GĄDECKI i Jerzy Szmajdziński, Sebastian
marszałek Sejmu przewodniczący Parlamentu metropolita metropolita poznański Karpiniuk... Niepowetowana
Europejskiego krakowski strata.
Nie ma podziału na lewicę Dziękujemy za dzieło
Z ogromnym smutkiem Dzwon Zygmunt obwieścił i posługę tych wszystkich, którzy
i prawicę, nie ma podziałów
między nami. Jesteśmy razem przyjąłem informację Krakowowi i Polsce żałobę po zginęli w dzisiejszej katastrofie. RAFAŁ
stracie pierwszego człowieka Największą wartością służby
w wyrazach współczucia o katastrofie samolotu, na którego
pokładzie był mój przyjaciel w państwie: prezydenta, jego państwowej jest ofiara – tym GRUPIŃSKI
z rodzinami zmarłych. Na mocy żony i wybitnych wiceszef klubu PO
art.136, który nakłada na mnie i wielki polski polityk, prezydent bardziej, gdy jest to ofiara życia.
Polski Lech Kaczyński. Z ciężkim przedstawicieli władz Patrzymy na śmierć ze Bardzo ciężko dobierać słowa.
obowiązek zapewnienia i społeczeństwa polskiego.
ciągłości władz państwowych, sercem myślę o wszystkich smutkiem, ale nie z tragizmem, To niewyobrażalna tragedia.
osobach, które wraz z nim były na Co nam pozostaje – wielki ból bo ta śmierć doczesna nie jest W jakimś sensie jest to strata
podpisałem decyzję i żałoba. Katyń – pojechali, aby
o tygodniowej żałobie pokładzie samolotu. Zginęli najgorszą rzeczą, która może się kwiatu elity polskiej. Zginął
w służbie Ojczyźnie, w drodze do uczcić i przypomnieć tragedię, przydarzyć człowiekowi.  prezydent RP, pani prezydentowa,
narodowej na terenie całego która tam się dokonała, i oni
kraju. Wzywam, abyśmy razem Katynia, gdzie mieli oddać hołd wicemarszałkowie Sejmu,
pomordowanym polskim zapisali dzisiaj nową kartę w tej posłowie, dowódcy armii. To jest
w tej żałobie uczestniczyli tak
oficerom. To niewyobrażalna bolesnej historii Polski. ANDRZEJ z jednej strony ogromna tragedia
jak każdy z nas potrafi żegnać
swoich najbliższych.  katastrofa w skali Europy. Nigdy Módlmy się za tych, którzy OLECHOWSKI narodowa, z drugiej strony tragedia
jeszcze nie zginęło tak wiele osób opuścili Polskę. Módlmy się za polityk ludzka – tragedia dla rodzin tych,
pełniących najwyższe funkcje naród polski w obliczu tej którzy zginęli. To ich ta tragedia
tragedii. Módlmy się za rodziny, Prezydent Lech Kaczyński
BOGDAN w Polsce, wybranych przez
które zostały osierocone, za poniósł śmierć jak patriota,
dotyka najmocniej i najtrwalej.
obywateli jednego z państw
BORUSEWICZ władzę, która została pełniąc prezydencką funkcję.
marszałek Senatu
Europy według reguł demokracji.
Pełnili służbę w imieniu zdziesiątkowana.  Oddawał hołd tysiącom polskich JANUSZ
Zginął prezydent, który jest obywateli. Jako przewodniczący
oficerów pomordowanym
w Katyniu. Ten dramat nadaje
KIJOWSKI
najwyższym organem władzy PE składam w imieniu wszystkich reżyser
nowy wymiar symbolice tego
państwowej. Ale to nie tylko eurodeputowanych kondolencje Abp TADEUSZ miejsca na zawsze związanego Gdy nadeszła ta wiadomość,
tragedia w wymiarze dla rodzin i najbliższych
państwowym, ona ma dla mnie tych, którzy zginęli. Przekazuję GOCŁOWSKI z Polską. Tych, którzy zginęli, byłem na próbie spektaklu
emerytowany metropolita i rodziny, które straciły swoich przygotowywanego przez
także wymiar bardzo osobisty. także wyrazy wsparcia dla gdański najbliższych, niech dobry Bóg studentów studium aktorskiego.
Wiele osób, które tam zginęły, wszystkich Polaków i polskich ma w swojej opiece. Cześć ich Chwyciliśmy się wtedy za ręce
było moimi przyjaciółmi. władz.  Bóg dopuścił na nas, pamięci!  i staliśmy przez chwilę
Znałem się z nimi bardzo na naród, na państwo niezwykłą w milczeniu. Każda z osób, które
dobrze od wielu lat ANDRES tragedię. Stało się zginęły, zasługuje na szacunek
– i z prezydentem, i z panią
FOGH RASMUSSEN to w 70. rocznicę tamtej TADEUSZ i wspomnienie, ale mnie
senator Krystyną Bochenek. sekretarz generalny NATO niewyobrażalnej tragedii, jaką CYMAŃSKI szczególnie bliska jest Izabela
Senatorów zresztą miało być jest zbrodnia katyńska. Ci, europoseł PiS Jaruga-Nowacka. Znałem ją od
więcej, ale okazało się, że W imieniu całego NATO którzy dziś zginęli w katastrofie, czasów szkolnych. Bardzo się
samolot jest pełny, i polecieli i moim osobiście wyrażam moje to ludzie walczący o prawdę Ta tragedia poraża, trudno się lubiliśmy, była niezwykłą kobietą,
z premierem. No, nieszczęście, głębokie kondolencje narodowi w narodzie, to ludzie, którzy otrząsnąć. Śmierć tylu ludzi, wrażliwą na sprawy równości,
straszne nieszczęście. polskiemu, rodzinie prezydenta walczyli o wolność narodu, dramat rodzin. Powinniśmy tolerancji, bardzo lubiłem z nią
Rozmawiałem przed chwilą oraz rodzinom tych, którzy zginęli ludzie, którzy odrzucali fałsz. wyciągnąć z tego naukę, że rozmawiać, miała tyle rzeczy do
z rodzinami moich senatorów, w tym straszliwym wypadku. To Trudno sobie wyobrazić większy śmierć jest dla każdego z nas zrobienia, tyle planów... 
sprawdzałem, czy weszli do tragedia dla nich i dla Polski. Moje dramat o takim wymiarze i w naszych sporach trzeba o tym
samolotu. Tak weszli.  myśli są dziś z nimi.  ogólnonarodowym. pamiętać, że nie jesteśmy GROH, WBS, MSKA, PW, PAP

Świat współczuje Polakom


Z całego świata nadchodzą kondolencje dla rodzin ofiar i wszystkich Polaków. Wiadomość o śmierci
w katastrofie samolotu Lecha Kaczyńskiego i wielu znanych Polaków od rana jest główną informacją
że jesteśmy z nimi – oświadczył mini- kolejny opisują środowe uroczysto- ku. Kraj traci nie tylko prezydenta, ale „Polska przecierpiała więcej, niż
Z całego świata nadchodzą kondo- ster. ści w Katyniu. Przypominają też, że i wielkiego polityka, którym był Lech powinno cierpieć jakiekolwiek pań-
lencje. Prezydent Rosji Dmitrij Mie- Według premiera Wielkiej Bryta- polscy politycy od dawna narzekali Kaczyński. Oprócz niego zginęło wie- stwo” – pisze brytyjski „Telegraph”
dwiediew przesłał na ręce marszał- nii Gordona Browna „cały świat jest na przestarzałe samoloty, którymi la- le innych osobistości, w tym mini- w artykule „Kontynuacja polskich tra-
ka Sejmu RP Bronisława Komo- pogrążony w smutku z powodu śmier- tają. strowie i ich zastępcy” – pisze dzien- gedii”. „Siedemdziesiąt lat temu w Ka-
rowskiego wyrazy współczucia. – Je- ci polskiego prezydenta Lecha Ka- – Zgliszcza, dymiące części rozbi- nik. tyniu polscy oficerowie, intelektuali-
steśmy teraz razem z całym naro- czyńskiego”. Z kolei szef brytyjskich tego samolotu, strażacy szukający Z kolei „Le Monde” zaraz po tra- ści i urzędnicy zostali zamordowani
dem polskim – stwierdził. Dodał, że konserwatystów David Cameron ofiar – tak miejsce katastrofy prezy- gedii opublikował zaktualizowaną syl- przez NKWD. W ten sposób Stalin
jest to także tragedia Rosjan. – Dzi- stwierdził krótko: – To najczarniejszy denckiej maszyny opisuje na swoim wetkę zmarłego prezydenta. – Skła- próbował zdekapitować Polskę, li-
siejszy dramat jest tragicznym zbie- dzień dla Polski. portalu tygodnik „Der Spiegel”. Mi- małbym, gdybym powiedział, że nie kwidując jej elitę. Dziś rano w pobli-
giem okoliczności, który sprawia, że – Zaprzyjaźniony kraj ogarnęła gawki ze Smoleńska od rana nie- żałuję, że zostałem prezydentem – cy- żu katyńskiego lasu miała miejsce ko-
jego miejsce staje się mistyczne wielka żałoba, do której przyłączamy ustannie pokazują też niemieckie te- tuje jego słowa. lejna dekapitacja” – pisze brytyjski
– stwierdził prezydent i obiecał, że się całym sercem – stwierdził premier lewizje informacyjne. Amerykański „New York Times” dziennik. – Dzisiaj wszyscy Polacy, na-
zrobi wszystko, aby wyjaśnić oko- Włoch Silvio Berlusconi. – Polska to „Die Welt” przypomina kontro- pisze, że „śmierć prezydenta Ka- wet najbardziej zagorzali przeciwni-
liczności katastrofy. Premier Wła- kraj przyjaciel – podkreślił włoski pre- wersje wokół wizyty Lecha Kaczyń- czyńskiego na rosyjskiej ziemi to ko- cy Kaczyńskiego, są w szoku.Trage-
dimir Putin przekazał wyrazy współ- mier. skiego w Katyniu. – Gdy Władimir Pu- lejny tragiczny wypadek w burzliwych die ich kraju trwają.
czucia premierowi Donaldowi Tu- Kondolencje z powodu śmierci pre- tin zaprosił Donalda Tuska do Katy- stosunkach między Rosją i Polską”. Także portal BBC nazywa kata-
skowi. zydenta złożył sekretarz generalny nia, prezydent Kaczyński ogłosił, że „Ta katastrofa, będąca dla Polski po- strofę „wielką tragedią wszystkich Po-
– Jestem wstrząśnięta do głębi NATO Anders Fogh Rasmussen. „Głę- on też chce brać udział w uroczysto- rażającym ciosem, nie tylko spowo- laków”. „Polscy politycy wielokrotnie
– mówiła dziennikarzom Angela Mer- boko wstrząśnięty” jest prezydent Au- ściach. Osiągnięto kompromis. Naj- dowała śmierć najważniejszych osób prosili o unowocześnienie samolotów,
kel, która w sobotę rano odwiedza- strii Heinz Fischer, który złożył kon- pierw w Katyniu spotkał się Tusk z Pu- w państwie, ale jednocześnie dla wie- którymi latają” – przypomina portal.
ła dowództwo operacyjne niemiec- dolencje rodzinie Kaczyńskich, bli- tinem, a prezydent miał przylecieć lu odświeżyła horror masakry w Ka- „Z Katyniem kojarzyć się będą te-
kiej armii pod Poczdamem. Gdy kon- skim ofiar i wszystkim Polakom. Fi- trzy dni później. Szczególnie tragicz- tyniu” – pisze dziennik. „W ostatnich raz dwa dramaty – zamordowanie pol-
dolencje w telewizji składał szef MSZ sher przypomniał, że wielokrotnie ne jest to, że w samolocie razem z Le- miesiącach oba państwa podejmo- skich oficerów przez radzieckie wła-
Guido Westerwelle, załamał mu się spotykał się z Lechem Kaczyńskim chem Kaczyńskim lecieli krewni pol- wały wysiłki, żeby poprawić swoje re- dze w 1940 r., a także katastrofa sa-
głos. – To dla mnie osobista strata. i miał spotkać się z nim kolejny raz skich oficerów zamordowanych w Ka- lacje, które od dawna były napięte” molotu, w której zginął prezydent
Wspominam Lecha Kaczyńskiego w połowie maja w Warszawie. tyniu – pisze „Die Welt”. – przypomina. „Samolot, Tupolew Tu- Lech Kaczyński” – pisze belgijski
jako bardzo mądrego i pełnego życia Od rana w sobotę media na całym Katastrofę szeroko komentują też 154, zaprojektowany przez Sowietów dziennik „Le Soir”. Według gazety
rozmówcę. Europa mogła na nim po- świecie opisują miejsce katastrofy, cy- francuskie gazety. „Polska zdekapi- w połowie lat 60., od dawna był przed- śmierć przedstawicieli najwyższych
legać – mówił. – Cały niemiecki na- tują polskich polityków, piszą o kwia- towana” – pisze na swoim portalu in- miotem skarg polskich polityków, któ- polskich władz oznacza dla kraju „bez-
ród jest w żałobie z polskim naro- tach, które Polacy składają przed Pa- ternetowym dziennik „Le Figaro”. rzy narzekali na przestarzałą flotę po- precedensowy kryzys”. 
dem. Chcemy przekazać Polakom, łacem Prezydenckim, a także po raz „Polska obudziła się w sobotę w szo- wietrzną” – pisze gazeta. BARTOSZ T. WIELIŃSKI, MARTA URZĘDOWSK 1
Polska w żałobie 7
www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę www.wyborcza.pl Gazeta Wyborcza Sobota 10 kwietnia 2010
+ +

ZGINĘLI W KATASTROFIE
nej. Za czasów stołecznej prezy- Stanisław Komorowski historii i przedsiębiorczości oraz me- gólnie zasłużony dla uczczenia pamię-
MINISTROWIE dentury Lecha Kaczyńskiego był wi-
(ur. 1953) todycznych poradników dla nauczy- ci polskich oficerów pomordowanych
ceprezydentem miasta. Miał opinię cieli. WK wKatyniu, Miednoje iCharkowie, wy-
PREZYDENTA fachowca, który trzyma się z dala Wiceminister obrony narodowej. walczył też odbudowę iponowne otwar-
I URZĘDNICY RZĄDOWI od ratuszowych koterii. Mówił Z wykształcenia fizyk, z zawodu i za- Janusz Kurtyka cie Cmentarza Obrońców Lwowa. Wla-
zresztą o sobie, że jest „człowiekiem miłowania dyplomata. Wlatach 90. am- (ur. 1960) tach 90. był wiceprzewodniczącym ise-
do roboty”. Bezpartyjny. O jego sta- basador RP w Holandii i Wielkiej Bry- kretarzem Komisji ds. Upamiętnienia
Aleksander Szczygło nowisku w ratuszu przesądziły zna- tanii, później wiceszef MSZ. Specjali- Prezes IPN. Doktor habilitowany, hi- Zbrodni Katyńskiej. W
(ur. 1963) komite referencje, które miał z pra- zował się w sprawach europejskich storyk po Uniwersytecie Jagiellońskim,
cy w NIK. Jako wiceprezydent sły- i w polityce bezpieczeństwa. BW wPRL działacz Niezależnego Zrzesze- ks. Roman Indrzejczyk
Szef prezydenckiego Biura Bez- nął z nietypowych jak na wysokie- nia Studentów. Wlatach 90. naukowiec (ur. 1931)
pieczeństwa Narodowego. Był jed- go urzędnika zachowań – nie ko- Andrzej Kremer PAN, gdzie kierował też „Solidarnością”.
nym z najbliższych współpracowni- rzystał z samochodu służbowego, (ur. 1961) WIPN od powstania Instytutu, najpierw Kapelan prezydenta. Wysoki, prze-
ków prezydenta Lecha Kaczyńskie- do pracy chodził na piechotę. Po wy- jako szef oddziału wKrakowie, od 2005r. raźliwie szczupły, z siwą czupryną. Na
go. Zetknął się znim jako student pra- granych przez PiS wyborach 2005 r. Wiceminister spraw zagranicznych na stanowisku prezesa (w tym roku koń- jego świetne, krótkie kazania w parafii
wa Uniwersytetu Gdańskiego. W la- został wiceszefem MSWiA odpo- odpowiedzialny za politykę wschodnią. czyła się jego kadencja). Dzieciątka Jezus na warszawskim Żo-
tach 90. pracował wBiurze Prawnym wiedzialnym za policję, a potem sze- Prawnik, autor licznych prac zzakresu Jako naukowiec specjalizował się liborzu jeździłem co niedziela aż spod
NSZZ „Solidarność”. W połowie lat fem tego resortu. Dwukrotnie spra- prawa międzynarodowego i dyploma- wśredniowiecznej historii Krakowa, az Piaseczna. Przyjaciel opozycji demo-
90. Lech Kaczyński ściągnął go do wował funkcję szefa Biura Bezpie- tycznego. W latach 90. konsul w Ham- dziejów najnowszych wdziałalności pol- kratycznej i „Solidarności”. Ciągle się
Najwyższej Izby Kontroli. czeństwa Narodowego. Od lipca burgu i Bonn. BW skiego podziemia niepodległościowe- narażał: esbecji – goszcząc opozycję, an-
Był posłem Prawa i Sprawiedli- 2009 r. kierował Kancelarią Prezy- go po 1944r., szczególnie ruchu Wolność tysemitom – goszcząc Święto Tory, ko-
wości, a w 2005 r. otrzymał nomi- denta. Miał być kandydatem PiS Tomasz Merta iNiezawisłość. Autor 144 publikacji na- ściołowi – krytykując Radio Maryja iję-
nację na wiceministra obrony naro- w wyborach na prezydenta War- (ur. 1965) ukowych. Żonaty, osierocił dwóch sy- zyk niektórych hierarchów. Od 2005 r.
dowej w ramach rządu PiS. Gdy szawy.  I WONA S ZPALA nów. W kapelan prezydenta Lecha Kaczyń-
w 2007 r. ze stanowiska szefa MON Podsekretarz stanu wMinisterstwie skiego. Uczył religii w Szkole Muzycz-
ustąpił Radosław Sikorski, został mi- Mariusz Handzlik Kultury iDziedzictwa Narodowego, ge- Andrzej Przewoźnik nej im. Karola Szymanowskiego wWar-
nistrem obrony. (ur. 1965) neralny konserwator zabytków w rzą- (ur. 1963) szawie. Swoim uczniom stawiał stop-
W wyborach 2007 r. został wy- dach PiS i PO-PSL, publicysta, współ- nie dobre lub bardzo dobre. Gdy uczeń
brany do parlamentu, ale zrezygno- Podsekretarz stanu w Kancelarii twórca programu PiS wsprawie kultu- Sekretarz generalny Rady Ochrony mówił mu, że nie zasłużył, odpowiadał:
wał z mandatu, gdy prezydent Prezydenta, główny doradca Lecha ry, związany z konserwatywnym śro- Pamięci Walk i Męczeństwa, historyk wiem, ale masz wsobie wiele możliwo-
w 2008 r. mianował go szefem Biura Kaczyńskiego ds. polityki zagranicz- dowiskiem krakowskiego Ośrodka My- po Uniwersytecie Jagiellońskim. ści i chęci, więc zasłuż.  SROKA
Bezpieczeństwa Narodowego.  PW nej. Zaczynał jako doradca premier śli Politycznej; zasiadał w radzie pro- W latach 80.działał w studenckiej
Hanny Suchockiej ds. zagranicznych. gramowej Muzeum Powstania War- opozycji, po roku 1989 zaczął pracować Mariusz Kazana
Władysław Stasiak Później pracował m.in. w ambasadach szawskiego i w komitecie poparcia Le- w strukturach administracji państwa. (1960)
(ur. 1966) RP w Waszyngtonie i przy ONZ w No- cha Kaczyńskiego, współautor książek Od 1992r. nieprzerwanie pełnił funkcję
wym Jorku. Znany z nadzwyczajnej „W obronie zdrowego rozsądku” i „Pa- sekretarza (szefa) ROPWiM. Realizo- Dyrektor protokołu dyplomatycz-
Szef Kancelarii Prezydenta RP. skuteczności, był członkiem wąskiej mięć i odpowiedzialność”. Konsultant wał tam swoją misję podjętą jeszcze nego MSZ, wcześniej pracował m.in.
Ukończył Wydział Historii na Uni- grupy dyplomatów, którzy w latach w Centrum Edukacji Obywatelskiej, wczasie studiów – odnajdywania iupa- wambasadzie RP wParyżu. Autor prac
wersytecie Wrocławskim i Krajo- 90. mrówczą pracą wprowadzali Pol- współautor programów nauczania ipod- miętniania miejsc męczeństwa Pola- na temat stosunków polsko-francu-
wą Szkołę Administracji Publicz- skę do NATO.  BW ręczników do wiedzy ospołeczeństwie, ków, głównie na terenie b. ZSRR. Szcze- skich. BW

liwa następczyni Jarosława Kaczyń- Zbigniew Wassermann, Jolanta Szymanek- wy padkom i zatruciom. Ale jej nie
POSŁOWIE: skiego. Kompetentna, rzeczowa, sym- -Deresz, Lewica przyjęła „gdyż żyje się ideałami”. 
patyczna, nigdy nie odmawiała ko- PiS SROKA
Leszek Deptuła, PSL mentarza.  WBS (ur. 1949) (ur. 1954)
(ur.1953) Prawnik, wiceszefowa SLD, była Stanisław Zając, PiS
Przemysław Gosiewski, Prawnik, absolwent Uniwersytetu szefem kancelarii prezydenta Alek- (ur. 1949)
Z wykształcenia weterynarz, pro- Jagiellońskiego. W czasach PRL pro- sandra Kwaśniewskiego. Pochodziła
wadził lecznicę w Wadowicach. Dzia- PiS kurator, jeden z nielicznych, którzy z rodziny prawniczej, jej ojciec Tade- Senator PiS z Krosna. Wcześniej
łacz samorządowy, był m.in. mar- (ur. 1964) nie wstąpili do partii. W latach 80. usz Szymanek był sędzią Sądu Naj- był w ZChN. Był m.in. prezesem tej
szałkiem województwa podkarpac- Poseł PiS od 2001 r., wicepremier działał w duszpasterstwie prawni- wyż sze go i preze sem Iz by Pra cy partii. Czterokrotny poseł, b. wice-
kiego. Posłem został w 2007 r., zaj- w rządzie Jarosława Kaczyńskiego ków. W 1990 r. jako zaufany człowiek i Ubezpieczeń Społecznych SN.  KNYSZ marszałek Sejmu. Był sędzią i adwo-
mował się sprawami europejskimi i szef komitetu stałego rządu. Był też „Solidarności” brał udział w weryfi- katem. W PRL bronił w procesach po-
i samorządu terytorialnego. Był też szefem Klubu Parlamentarnego PiS. kacji SB, potem pełnił kierownicze Wiesław Woda, PSL litycznych 
członkiem tzw. komisji specjalnej ds. Uważany przez posłów za wymaga- funkcje w strukturach krakowskiej (ur. 1946)
nacisków.  SROKA jącego szefa, pędzącego ludzi do pra- pro ku ra tu ry. W 2000 r., gdy mi ni - Maciej Płażyński
cy. Orientował się we wszystkich pro- strem sprawiedliwości był Lech Ka- Poseł ZSL w latach 1989-91 i PSL od (ur.1958)
Grzegorz Dolniak, PO jek tach ustaw, tym le piej, że był czyński, pełnił funkcję prokuratora 1997 r. Urodził się we wsi Paleśnica pod
(ur. 1960) prawnikiem. Jego konikiem było woj- krajowego. W 2001 r. został posłem Tarnowem. Był członkiem Trybunału Prezes Stowarzyszenia Wspólno-
sko. z listy PiS. W latach 2005-07 był ko- Stanu (1991-93), wiceprezydentem Kra- ta Polska. Wlatach 70. działacz gdań-
Wiceszef sejmowego klubu PO Marzył o tym, żeby być ministrem ordynatorem służb specjalnych. Wie- kowa (1987-90), wicewojewodą kra- skiego Ruchu Młodej Polski iwspół-
po cho dził z Bę dzi na. Był ab sol - obrony, ale premier Kaczyński chciał lo krot nie za sia dał w spec ko mi sji, kowskim (1991) i wojewodą tarnow- założyciel Niezależnego Zrzeszenia
wentem Akademii Ekonomicznej go mieć koło siebie – jako świetnego dwukrotnie w komisjach śledczych skim (1994-97). Ukończył studia na Studentów. Aktywny wsolidarnościo-
w Katowicach. W latach 80. praco- organizatora. Znali się jeszcze z cza- – ds. Orlenu, a ostatnio w komisji ba- Akademii Rolniczej w Krakowie, od wym podziemiu, współtworzył Kon-
wał w fabryce obrabiarek Ponar- sów Porozumienia Centrum. Gosiew- dającej „aferę hazardową”. Miał żo- kilku lat pełnił funkcję wiceprzewod- gres Liberałów. W1989r. powołany na
De fum w Dą browie Gór ni czej. ski w tej partii był – poza Dornem – naj- nę i dwójkę dzieci.  W niczącego Polsko-Tajwańskiego Zes- pierwszego niekomunistycznego wo-
W 1991 r. zajął się prowadzeniem bliższym współpracownikiem Jaro- połu Parlamentarnego. Był żonaty, jewodę gdańskiego. Od 1997r. poseł
włas ne go biz ne su. Do po li ty ki sława Kaczyńskiego. Absolutnie lojal- Aleksandra Natalli- miał dwie dorosłe córki.  RIM AWS, wybrany na marszałka Sejmu.
wszedł w 2001 r. Był wiceprzewod- nym.  EM -Świat, posłanka PiS jeden z„trzech tenorów” –twórców
niczącym klubu Platformy Obywa-
(ur. 1959)
Edward Wojtas, PSL PO; wystąpił zpartii, argumentując
tel skiej oraz ko mi sji spraw we- Sebastian Karpiniuk, PO (ur. 1955) to róż ni ca mi pro gra mowy mi. Od
wnętrznych i administracji. Szyb- (ur. 1972) Wi ce prezes PiS. Z wykształ ce- 2005r. wicemarszałek Senatu, wybra-
ko stał się jedną z głównych twarzy nia eko no mist ka, na stu diach Z wykształcenia ekonomista. Do ny ja ko kan dydat nieza leż ny. Od
Platformy. Gdy jesienią zeszłego ro- Od 2005 r. poseł PO. Wcześniej był w 1981 r. dzia ła ła w Nie za leż nym ZSL zapisał się jeszcze na studiach 2007r. ponownie poseł, po kilkuna-
ku w po wybuchu „afery hazardo- samorządowcem w Kołobrzegu. W tej Zrzeszeniu Studenckim: – Ja byłem w połowie lat 70. Pracował w Lubel- stu dniach wystąpił zklubu PiS.  PS
wej” szefem klubu przestał być Zbi- kadencji – szef sejmowej komisji śled- rzecz ni kiem Stu den ckie go Ko mi - skim Urzędzie Wojewódzkim, był wie-
gniew Chlebowski, na kilka dni prze- czej do spraw nacisków. W poprzed- tetu Strajkowego, a Ola jego najbar- loletnim radnym sejmiku. W 2005 ro-
jął jego obowiązki. Pozostawił żonę niej kadencji pracował nad noweli- dziej aktywnym członkiem – wspo- ku władze w Województwem lubel- OSOBY
i córkę.  RIM zacją ustawy lustracyjnej. Domagał mina wiceprezes PiS Adam Lipiń- skim przejęła koalicja LPR-PSL, któ- TOWARZYSZĄCE:
Grażyna Gęsicka, PiS
się całkowitej jawności wszystkich
dokumentów specsłużb PRL. Prezy-
ski. Pracowała w GUS i PAN. W la-
tach 90. należała do Porozumienia
ra powstała w wyniku porozumienia
Zdzisława Podkańskiego z prof. Ry-
Anna Walentynowicz
dent Ka czyń ski uwa żał, że trze ba Centrum, pierwszej partii braci Ka- szardem Benderem. Bender został (ur. 1929)
(ur. 1951) ujawniać teczki tylko najważniejszych czyń skich. By ła lu bia na nie tyl ko wtedy szefem sejmiku, w Wojtas (bli- Urodziła się wRównem na Woły-
Szefowa klubu PiS, doktor socjo- osób, a chro nić pry wat ność pozo - w swojej partii. „Ola to jest ta lepsza ski współpracownik Podkańskiego) niu. Wlatach 70. operatorka suwnicy
logii. W PRL związana z opozycją, stałych. Karpiniuk twierdził, że Pola- twarz PiS” – mówił o niej jeden z po- marszałkiem województwa.  SROKA wStoczni Gdańskiej, współtwórczy-
w stanie wojennym użyczała miesz- cy mają prawo poznać katów i opra- lityków SLD.  SRO KA ni idziałaczka Wolnych Związków Za-
kania na spotkania redakcji pod- wców. Chciał ujawniać wszystko. Gdy wodowych. Jej wyrzucenie zpracy
ziemnego „Tygodnika Mazowsze”, poprawka prezydenta jednak prze- Arkadiusz Rybicki, PO SENATOROWIE: spowodowało wybuch strajku wSier-
uczestniczyła w obradach Okrągłe-
go Stołu w komisji ds. górnictwa.
szła, komentował: „tajniacy zwycię-
żyli jawniaków”. Słynął z ostrego ję-
(ur. 1953) Janina Fetlińska, PiS pniu ’80. ipowstanie „Solidarności”.
Wstanie wojennym internowana iwię-
W 2005 r. była ekspertem PO, gdy zyka. Jedną z posłanek PiS nazwał Gdańszczanin, w drugiej połowie (ur. 1952) ziona. Należała do działaczy związku
toczyły się rozmowy o koalicji PO- „pociągiem pancernym”. Często wy- lat 70. zaangażował się w działalność Od 2005 r. płocki senator PiS. Dr krytycznych wobec Lecha Wałęsy (za-
PiS. Później została – chwalonym na- stępował w radiu i telewizji. Ostatnio opozycji demokratycznej (współpra- nauk medycznych z pielęgniarstwa. rzucała mu współpracę zSB) iOkrąg-
wet przez opozycję – ministrem roz- łagodniał.  EM cował z KOR, współtworzył Ruch Mło- Zajmowała się organizacją ochrony łego Stołu. IPN ujawnił, że była inwi-
woju regionalnego w rządach Kazi- dej Polski, redagował pismo „Brat- zdrowia, też jako pracownik naukowy gilowana przez ponad 100 agentów
mierza Marcinkiewicza i Jarosława Izabela Jaruga-Nowacka, niak”). Pod czas straj ku w Stocz ni w Wyższej Szkole Humanistycznej SB, zaś w1981r. podobno planowano
Kaczyńskiego. W zeszłym roku by- Lewica Gdańskiej w 1980 r. spisał 21 postula- w Puł tu sku i Pań stwowej Wyż szej jej otrucie. Po odzyskaniu niepodleg-
ła jed nym z „anioł ków preze sa” tów; tablica z postulatami została wpi- Szkole Zawodowej w Ciechanowie. łości na marginesie polityki. Zagrała
– wraz z Aleksandrą Natalli-Świat (ur. 1950) sana przez UNESCO na Listę Świato- Była pierwszym prezesem Kolegium samą siebie w„Człowieku zżelaza”
(także zginęła w katastrofie) i Joan- Była wicepremierem w rządzie wego Dziedzictwa Kulturalnego. Dzia- Pielęgniarek i Położnych Środowi- Andrzeja Wajdy. Jej biografia była in-
ną Kluzik-Rostkowską miały ocie- Marka Belki, zajmowała się równym łacz „Solidarności”. W stanie wojen- skowych. Na swojej stronie interne- spiracją dla filmu „Strajk” Volkera
plać wizerunek partii. W styczniu statusem kobiet i mężczyzn. Femi- nym internowany. Był wiceministrem towej informuje, że jeden z premie- Schlöndorffa. Prezydent Lech Kaczyń-
2010 r. została przewodniczącą klu- nistka. Od połowy lat 80. działała w Li- kultury w rządzie AWS. Od 2005 r. po- rów proponował jej nagrodę za dzia- ski odznaczył Walentynowicz Orde-
1 bu PiS, była wymieniana jako moż- dze Kobiet Polskich.  KNYSZ seł PO.  PS łalność na rzecz zapobiegania urazom, rem Orła Białego. 
8 Polska w żałobie
Sobota 10 kwietnia 2010 Gazeta Wyborcza www.wyborcza.pl
+ + www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę

ZGINĘLI W KATASTROFIE

WOJCIECH SURDZIEL
MACIEJ ŚWIERCZYŃSKI

WOJCIECH SURDZIEL
Lech Kaczyński
(ur. 1949)
Maria
Kaczyńska
(ur. 1950)
Ryszard
Kaczorowski
(ur. 1919)
Żona prezydenta Lecha Kaczyń-

L
ech Kaczyński był czwartym ku Lecha Wałęsy. Uczestniczył w roz- W 2005 r. wygrał wybory prezy- skiego, Pierwsza Dama RP. Z wy- Ostatni prezydent Rzeczypospoli-
prezydentem III Rzeczypo- mowach Okrągłego Stołu i negocja- denckie z obecnym premierem Do- kształcenia ekonomistka, w przeszło- tej na uchodźstwie. W 1990 r. na Zam-
spolitej, drugim po Gabrielu cjach w Magdalence. naldem Tuskiem. ści pracowała w Instytucie Morskim. ku Królewskim w Warszawie przeka-
Narutowiczu prezydentem w histo- Po latach mówił, że Okrągły Stół Wśród osiągnięć jego prezyden- Gdy zamieszkała w Pałacu Prezy- zał insygnia prezydenckie II Rzeczy-
rii Polski, który w trakcie kadencji był przełomowym krokiem do nie- tury najważniejsze było wynego- denckim, odgrywała aktywną rolę, pospolitej, tekst konstytucji kwietnio-
zginął tragicznie. podległości, ale potem strona opo- cjowanie korzystnych warunków szczególnie w działalności charyta- wej z 1935 r. oraz insygnia Orderu Or-
Działalność publiczną rozpoczął zycyjna zbyt długo przestrzegała je- traktatu lizbońskiego podczas szczy- tywnej. W 2007 r. uczestniczyła m.in. ła Białego prezydentowi Lechowi Wa-
w 1977 r. Wówczas związał się z ru- go ustaleń. tu Unii Europejskiej w Brukseli w otwarciu Domu Polskiego w Peters- łęsie, nawiązując w ten sposób histo-
chem opozycyjnym. Za pośrednic- W 1991 r. w czasie kampanii prezy- w 2007 r. burgu wraz z Ludmiłą Putin, żoną ów- ryczną łączność Polski przedwojennej
twem Zbigniewa Romaszewskiego denckiej był najbliższym współpra- Starał się rozwijać dobre relacje czesnego prezydenta, dziś premiera Ro- z III RP.
nawiązał kontakt z Komitetem Obro- cownikiem Wałęsy. Jednak po jego ze wschodnimi sąsiadami Polski, sji. Reprezentowała Polskę na forum Przed II wojną światową działał
ny Robotników. zwycięstwie ich drogi się rozeszły. zwłaszcza z Ukrainą. UNICEF oraz działała na rzecz Cen- w harcerstwie w Białymstoku, a w cza-
Pisywał w „Robotniku Wybrze- Jako prezes Najwyższej Izby Kon- Szczególnie dbał o bezpieczeń- trum Zdrowia Dziecka. W 2008 r. pod- sie wojny w Szarych Szeregach.
ża”, doradzał, jak chronić prawa pra- troli w latach 1992-95 reformował tę stwo energetyczne. Jego ideą było pisała apel o niezmienianie zapisów W 1940 r. aresztowany przez NKWD
cownicze. Jako doktor praw – pra- instytucję. W 2000 r. zdobył olbrzy- utworzenie korytarza energetycz- ustawy antyaborcyjnej, czym naraziła i zesłany na Syberię. Odbył szlak bojo-
cownik Uniwersytetu Gdańskiego mią popularność jako minister spra- nego na Kaukazie, którym surowce się na atak ze strony prawicowych ra- wy z armią gen. Władysława Andersa,
– od początku związał się z powsta- wiedliwości w rządzie Jerzego Buzka. energetyczne popłynęłyby do Polski. dykałów. W2009r. uczestniczyła wKon- walczył m.in. pod Monte Cassino.
jącym w sierpniu na Wybrzeżu Nie- W 2002 r. zwyciężył w wyborach W 2008 r. mobilizował między- gresie Kobiet Polskich. Mówiła, że ko- Był posłem emigracyjnej Rady Na-
zależnym Związkiem Zawodowym na prezydenta Warszawy. Jego naj- narodową opinię publiczną do obro- biety powinny aktywnie uczestniczyć rodowej, w 1989 r. na mocy konstytu-
„Solidarność”. większym osiągnięciem była budowa ny Gruzji, której terytorium zaata- wpolityce, iże sama zrezygnowała zza- cji z 1935 r. został wyznaczony na pre-
Internowany w stanie wojen- Muzeum Powstania Warszawskiego, kowała Rosja. Wraz z przywódcami jęć zawodowych, bo mąż był zajęty. Ci, zydenta Polski. Od lat 90. brał udział
nym, w drugiej połowie lat 80. był hołd powstańcom warszawskim, państw bałtyckich i Ukrainy w trak- którzy ją znali, podkreślali jej ciepło, in- w życiu politycznym Polski. Przyjeż-
jednym z najbliższych współpra- wśród których był jego ojciec Raj- cie konfliktu przyleciał do Tbilisi.  teligencję i poczucie humoru. PW dżał na uroczystości rocznicowe, spo-
cowników przewodniczącego związ- mund. PAWEŁ WROŃSKI tkania kombatantów.  PW

WOJCIECH OLKUŚNIK
WOJCIECH OLKUŚNIK

WOJCIECH OLKUŚNIK

WOJCIECH SURDZIEL

WOJCIECH OLKUŚNIK

Krzysztof Jerzy Andrzej Krystyna Sławomir Janusz


Putra Szmajdziński Bochenek Skrzypek Kochanowski
(ur. 1957) (ur. 1952) (ur. 1953) (ur. 1963) (ur. 1940)
Wicemarszałek Sejmu, polityk Wicemarszałek Sejmu, wiceszef Wicemarszałek Senatu. Zanim we- Prezes NBP. Jego wybór na to sta- Rzecznik praw obywatelskich.
PiS. Od 1980 r. w „Solidarności”, SLD, kandydat na prezydenta. szła do polityki, przez prawie 30 lat nowisko w styczniu 2007 r. był wielkim Doktor nauk prawnych i wykładow-
w 1989 r. został posłem Obywatel- Był posłem na Sejm w latach 1985- pracowała jako dziennikarka w Ra- zaskoczeniem. Ten absolwent Politech- ca Uniwersytetu Warszawskiego. Był
skiego Klubu Parlamentarnego, póź- -89 i w III RP nieprzerwanie od 1991. diu Katowice. Zasłynęła jako autor- niki Śląskiej wGliwicach istudiów MBA ekspertem senackiej komisji praw
niej działał w Porozumieniu Cen- Był ministrem obrony narodowej ka popularnych na Śląsku progra- Uniwersytetu Wisconsin – La Crosse, człowieka i praworządności, konsu-
trum, a w 2001 r. był współzałoży- w rządzie premiera Leszka Millera, mów poświęconych zdrowiu. Orga- uchodził za bliskiego współpracownika lem generalnym w Londynie.
cielem PiS. W latach 2005-07 – wi- a potem Marka Belki. nizowała też wielkie akcje społeczne, prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Czę- W 2004 r. bez powodzenia startował
cemarszałek Senatu. Z wykształcenia ekonomista. Czło- w których zachęcała m.in. do hono- sto wspominał, że przyszłego prezydenta w wyborach do Parlamentu Euro-
Sympatyczny, o tubalnym gło- nek PZPR, od 1986 r. zasiadał w Ko- rowego oddawania krwi, czy rzuce- poznał jeszcze wlatach 80., gdy był dzia- pejskiego z ramienia PiS. W 2006 r.
sie, jego znakiem charakterystycz- mitecie Centralnym. Był przewod- nia palenia. To ona wymyśliła „Dyk- łaczem nielegalnego wówczas NZS. Lech wybrany przez Sejm na rzecznika
nym były sumiaste wąsy, które kie- niczącym Zarządu Głównego Związ- tando” – organizowany co roku w ka- Kaczyński był szefem Sławomira Skrzyp- praw obywatelskich. 
dyś – gdy PiS wygrał wybory samo- ku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. towickim Spodku sprawdzian wie- ka, gdy ten w latach 1993-97 pracował
rządowe na Podlasiu – zgodnie Od momentu powstania przystąpił dzy o ortografii. A także zjazd Kry- wNIK ipóźniej, gdy był zastępcą prezy-
z obietnicą zgolił. Potem na życze- do SdRP, pełniąc funkcje we władzach styn, na który co roku zapraszała swo- denta Warszawy. Początkowo Sławomir
nie rodziny ponownie je zapuścił. krajowych tej partii. Od 1999 r. dzia- je imienniczki do rozmaitych zakąt- Skrzypek był przyjęty nieufnie przez
Krzysztof Putra osierocił ośmioro łał w Sojuszu Lewicy Demokratycz- ków Polski. Do Senatu weszła w wy- większość komentatorów finansowych
dzieci.  WBS nej.  borach uzupełniających w 2004 r. z li- i mediów. Ale na stanowisku prezesa
sty ówczesnej Unii Wolności. W na- NBP radził sobie nadspodziewanie do-
stępnej kadencji reprezentowała PO. brze. Musiał zmierzyć się znajwiększym
Po wyborach na jesieni 2007 r. została od lat kryzysem finansowym i z zada-
wicemarszałkiem Senatu. Była człon- niem tym sobie poradził. Nawet osoby
kiem Rady Języka Polskiego przy Pre- niesympatyzujące z prezesem przy-
zydium PAN. Osierociła dwoje dzie- znawały, że Polska przeszła kryzys fi-
ci.  BART nansowy suchą nogą między innymi
dzięki dobrym decyzjom NBP. WG
1