Sie sind auf Seite 1von 229
Acerca de este libro Esta es una copia digital de un libro que, durante generaciones,

Acerca de este libro

Esta es una copia digital de un libro que, durante generaciones, se ha conservado en las estanterías de una biblioteca, hasta que Google ha decidido escanearlo como parte de un proyecto que pretende que sea posible descubrir en línea libros de todo el mundo.

Ha sobrevivido tantos años como para que los derechos de autor hayan expirado y el libro pase a ser de dominio público. El que un libro sea de dominio público significa que nunca ha estado protegido por derechos de autor, o bien que el período legal de estos derechos ya ha expirado. Es posible que una misma obra sea de dominio público en unos países y, sin embargo, no lo sea en otros. Los libros de dominio público son nuestras puertas hacia el pasado, suponen un patrimonio histórico, cultural y de conocimientos que, a menudo, resulta difícil de descubrir.

Todas las anotaciones, marcas y otras señales en los márgenes que estén presentes en el volumen original aparecerán también en este archivo como testimonio del largo viaje que el libro ha recorrido desde el editor hasta la biblioteca y, finalmente, hasta usted.

Normas de uso

Google se enorgullece de poder colaborar con distintas bibliotecas para digitalizar los materiales de dominio público a fin de hacerlos accesibles a todo el mundo. Los libros de dominio público son patrimonio de todos, nosotros somos sus humildes guardianes. No obstante, se trata de un trabajo caro. Por este motivo, y para poder ofrecer este recurso, hemos tomado medidas para evitar que se produzca un abuso por parte de terceros con fines comerciales, y hemos incluido restricciones técnicas sobre las solicitudes automatizadas.

Asimismo, le pedimos que:

+ Haga un uso exclusivamente no comercial de estos archivos Hemos diseñado la Búsqueda de libros de Google para el uso de particulares; como tal, le pedimos que utilice estos archivos con fines personales, y no comerciales.

+ No envíe solicitudes automatizadas Por favor, no envíe solicitudes automatizadas de ningún tipo al sistema de Google. Si está llevando a cabo una investigación sobre traducción automática, reconocimiento óptico de caracteres u otros campos para los que resulte útil disfrutar de acceso a una gran cantidad de texto, por favor, envíenos un mensaje. Fomentamos el uso de materiales de dominio público con estos propósitos y seguro que podremos ayudarle.

+ Conserve la atribución La filigrana de Google que verá en todos los archivos es fundamental para informar a los usuarios sobre este proyecto y ayudarles a encontrar materiales adicionales en la Búsqueda de libros de Google. Por favor, no la elimine.

+ Manténgase siempre dentro de la legalidad Sea cual sea el uso que haga de estos materiales, recuerde que es responsable de asegurarse de que todo lo que hace es legal. No dé por sentado que, por el hecho de que una obra se considere de dominio público para los usuarios de los Estados Unidos, lo será también para los usuarios de otros países. La legislación sobre derechos de autor varía de un país a otro, y no podemos facilitar información sobre si está permitido un uso específico de algún libro. Por favor, no suponga que la aparición de un libro en nuestro programa significa que se puede utilizar de igual manera en todo el mundo. La responsabilidad ante la infracción de los derechos de autor puede ser muy grave.

Acerca de la Búsqueda de libros de Google

El objetivo de Google consiste en organizar información procedente de todo el mundo y hacerla accesible y útil de forma universal. El programa de Búsqueda de libros de Google ayuda a los lectores a descubrir los libros de todo el mundo a la vez que ayuda a autores y editores a llegar a nuevas audiencias. Podrá realizar búsquedas en el texto completo de este libro en la web, en la página http://books.google.com

c

.

f _

\

.

~

¿.7» .

d

_

.

Ñ

'eX

c . f _ \ . ~ ¿ . 7 » . d _ . Ñ

l

t l

u

\.

i i

Epifcopi Lugdunenlis

\

_

D

V AN D 1.

1

1 paraenetica

ad Valeriaiium cognatum.

A c an t VITA D.PAVL1N1N0LAN`I

vaat MvNol coNTrMPToRIs.'

q i El? libri? Sßldcfiiani

1

'Í " t-v- ß "v_ al' Cvdil-»ck'ìtllwly

A N v I AE ,

EX OYEICINA PLANTINIANA

Apud Baithaíâ'rcm Moi-:tum 18;

loannis More@ ,attentamente-1.

. D . t.

`

I AE , EX OYEICINA PLANTINIANA Apud Baithaíâ'rcm Moi-:tum 18; loannis More@ ,attentamente-1. . D .

In. 1- |

:l: :

I.'

:

.


l.

.s `
l.

.
l

. Il

n

.Nv

5,55) á
_

4 `

`

J

\ v

.

t.

l

n .

~

.

.

l

.

~

.

9

: . 9» l. u» . s ` l. . l . Il n . N

'AdmodqudQ Domino -

Hr:

' i, ÉÃÑD-.B-R

`

VILLARIBABBATIj YD

Ñ '/yf tibi, lR" DOMINEÄ,y admodum

, magnum

, decu's , feu pic--l

tatëm ,fcu-doóhinam', Rili

ciue

cdi

f elcgantiam êulàribus {peëìcs hominibus, :'quil l

* 2.

ii

feu pic--l tatëm ,fcu-doóhinam', Rili ciue cdi f elcgantiam êulàribus {peëìcs hominibus, :'quil l * 2.

fi humanos affcâ s Jinfini-

cias , nonvadmodumrgrata

traé'ìa't; cofta lcmfcmìèatia-»i

rum Pondcrc, câ diccndi a

m nita'tc rem profe

quitur muliîdc'm ,. vt Pagclî ßquis vgl iujs -pro

pcriu', non :

aHìrmarc :1qu quin rcââ

12: totius'libclli [

fanuramms. -

l

. Ptoducit illc7`duo f culi

; ;

quo end-íß

.' '. : meritòl

quon ngniy(fqumlu f¢­g ~ 1

ïiQmitQÓìÃUJafcantqmp uL 1

113 . En { - ; Ívr'ijf,

'

~

`

ad

quon ngniy(fqumlu f¢­g ~ 1 ïiQmitQÓìÃUJafcantqmp uL 1 113 . En { - ; Ívr'ijf, '

-ad oinncm mandi confëm

-Ptum cxcmplo fuo multis

1 1' ; ita nullum mihi

dubium cPc, quin V C

cognati fuiV A L

: N 1 animum illeccbro f5 hac incfìaritßc â culi vanitàtibús ad veras du

raturafciuc fpiritus delicias

auocant. ' Nccc'undum mihi memo rias pcr cxteras, vt cx Ordi» ne vcß o vviros Principes­ ,

qui fprctis f culi honori

Äbus, parcnrclâ defpc­­ `

äâ,opib'us Proculcatis , ad

religiof Paupcrtatis lia conuolarunt, in m

* 5

Pro»

parcnrclâ defpc­­ ` äâ,opib'us Proculcatis , ad religiof Paupcrtatis lia conuolarunt, in m * 5 Pro»

producam : vna , vna V i L-

i ária i cui nunc tot obi* niû votis postulatus pra:es, non vnam turmam suggere- re potest. Dabo prima ali- quot capita. Nonne Carolvs Ab- bas vin. àpud vos fanctitate

viguit , qui cùm illustri inter suos loco natus esset , Comi- tis Seyneiìsis fráter, relicto militari baltheo, D. Bernar-

di se zona cinxìt ? qui cùm

inuitus ad Príefecturaî di- gnitatem raperetur, non an-

tè pacato animo fuit, quàm

rursus pristinae paci quie^ tique redderetur. Huius il- lud

di- gnitatem raperetur, non an- tè pacato animo fuit, quàm rursus pristinae paci quie^ tique redderetur.

udsacrú apophthegma ce-

ebratur. Cùm enim à quo-

iam viro nóbili rogaretur,

2[uî ipíe in farculo opiparis

conuìuiis aflìietus, nunc te-

rrui fabarum pisorumque ci-

bo, eòque malc condítovi-

tam toleraretj îgo, inquir,ír/4

grava piperis cibis noflris mifceo ,

quibtu eos faporatos reddo : pri-

mum estjabor manuttm^ dterum> long* rvigdia ; îertium -3 quod ft-

poratiores cibi apttdnos alij exfèe-

tôándinonfnt.

Quid dicam de Conra-

do ix. Abbateeiusdéstir-

pis & animiîqui cùm paren-

tem Seynensem Comitem

* 4

ha

Quid dicam de Conra- do ix. Abbateeiusdéstir- pis & animiîqui cùm paren- tem Seynensem Comitem *

haberet,& opulento S*Larri* berti apud Eburoaes benefU cio frueretur,nihil antiquius habuit , quàm vt Villa- kïm pauperpriuatuscjuevi- ueret. Et licet inuitus ad ho- norum apiccs raptus fuerit, (postquam èCleroLeodien- íîum quidam frustra eum fí->. bi epiícopum designassent ) Vt & Clareualli & Cistertio íummo cum imperic> pre- fuerit , & iá Cardinalis Pon- tifîcio destinatus eíïèt ;eum tamen honorem omtiì ope niíuque declinauit: & quàm grè principem tum inter suos tum in Clero períbnam íusti

tamen honorem omtiì ope niíuque declinauit: & quàm grè principem tum inter suos tum in Clero

listinueritjCxtrema hafcmcf- itmndi verba declararunt:

Vt inam in banc boram in V I L- L A R I fub disciplina (vixiffem regulari , ty cttm culirne hebdo- madartù ibtdëfìutettas nbluiffem! G valtervs quoq; do- mo Traiectinus , prosapiâ nobilis , sxcuìi fastu ípreto, VlLLARiAMad humilita* tis asyium se recepit , vbi adeò virtutibus inclaruit , vt in decimurn ordine Abba- tem electus sit. Cuius illud cclebre scitum: yçjbilitaad timorem D« conciliandurn con- ducit-, vti ^eiprafintia 3 ac ittgis Mortù memork.

* S

Non

cclebre scitum: yçjbilitaad timorem D« conciliandurn con- ducit-, vti ^eiprafintia 3 ac ittgis Mortù memork. *

Nónne apud vos Franco, nobili Arkennensium Equi-

tum gcnère ortus,domi miJi- tia:q; clarus, Villàriam suâfanctitateillustrauit? Hic

cùm Cruci nomen dediflet, vtroque filio comitatus in Syriam abiit , & re sortiter contra Soldanum gestâ,cùm vterquefilius generosè fan- guinem pro fîde Catholicâ asserendâ propagádaq; pro-

fudiíset , ipse in patriam rc duit , monasticen in Villa- xiési c nobio amplexus est, vítamq; ibide sanctè exegir.

Iam verò G o b e R T v s Asperi montis in LotBarin

giâ

xiési c nobio amplexus est, vítamq; ibide sanctè exegir. Iam verò G o b e R

gia Comes,belliartibus cla- rus, cùm & Pahestinam à ty- rannide Friderici Iriip. vin- cli casser , & sepulcrum Do- mini, fanctiq; Iacobi in Gal- laeciâ tumulum religiosèin- uifìíTet , curarum faeculi pes tai fus, ad tranquillam Vil- L ARii£ stationem sc rece- pitjpretiosam secum gem-i- mam deferens , illibatam tot inter opes, tot inter mundi blandimenta castitaté. Tan- toille animi ardore noctur- ms vigiliis intererat , vt íi quando somnus eimolestus esset, pipere dentcs, linguam labiaque perfricaret , vt eâ>

* # 6

acrí

intererat , vt íi quando somnus eimolestus esset, pipere dentcs, linguam labiaque perfricaret , vt eâ>

acriraoniâ exciratus oranem íbcordiam excuteret. Mittó nunc reliquos fan- ctitate confpicuos 3 vtraque cuculiâ feu facerdotis feu lai- ci nobiles , quosmagno nu mcro vna ViLLARlA íînu suo fouit, & ad Ordinis dc çus in imitationem produ- xit; qui lucem quoque toti orbi dabunt , vbi Sancto- rum Belgicorum Historiam, quasnunc fub manibus est, in apertum produxero. Intereà aureolúhunc E v- CHERii Iibellum,quemille de Cótemp.tu mundi in cog- nati Valeriani gratiam fcri psir,

Intereà aureolúhunc E v- CHERii Iibellum,quemille de Cótemp.tu mundi in cog- nati Valeriani gratiam fcri psir,

)fìt, PTl VAÏ defero,nonvC

R-cligiosi vestri mund'umdi-

Ccant contemnere,quem iam peditnis sybstratum habent; íed. vt homines saeculi fastu. turgidi , opibus inflati, di- rcant ceruices ponere , au- rum calcare>& ad Religio- nis portum enauigare. Et vtvtramque hîc pagi- nam facerem , ne sa:culum tantùm, sed ôcReligio suum eruditorem haberet, D.Ev- CHERII libclIoDE CON- TEMPTV MVNDI adnexui

D. P a vlini Vitam ; qui

formam& verimundi con templons ( quod Eucherius

* 7 non

libclIoDE CON- TEMPTV MVNDI adnexui D. P a vlini Vitam ; qui formam& verimundi con templons

non filuit) 8: perfeâi

giofi quò cum Hierony«

mus hortatu quoque fno ' duxit) numeris omnibus ex­. PreHit. Ita enim cum affa

tur, cùm rudimenta vera: re

nimm. ligionis Poneret:

Danique

.

ad P

Matth. x9.

verf. 1.o.

aliill. " tu audita' /Ènfentiá Salman

Sifvù perfêóîm dfi?,wade @g wende omnia quiebabe: , (d

`

da pauperibw, zy :

5' fverlm

fvertú in

ßquem',

expeditior ¿y [ fcandù [ 14m 14:06. Tunicam

anima 5 pleno gloria

ffu [ / : appetù ,q jëdpurù m4 (9' candido , /2:

[ 14m 14:06. Tunicam anima 5 pleno gloria ffu [ / : appetù ,q jëdpurù m4

-rem te 0 [ ( apcrilzul f

¿_lorthrùr.

­

Nec abs rc Paulinum Re

ligiolis vclh'is propono,quë

tute iplè tam egregiê quà

zelo quì `gapéribus ris. ( cnim dicarn de

fanéìâ illâ , quam col

ligendis ornanclifquc San ¿iorum Reliquiis tam _ lòimpendisëNonita nupcr

Anruerpia HATHABR'AN

D V M Bcncdiôtini Grdinís

`Abbatcih 5 nouum ab ipliì

bofpitcm Parronurn .que fufccpit , cuius { lum rcligiosê in D S A I. VA@

T 0 1 S illatum-çfl'.

Quìm

bofpitcm Parronurn .que fufccpit , cuius { lum rcligiosê in D S A I. VA@ T

vcrô altê pcóìori

tuo [ falutaris Paulini I inclufìria, qui bafilicas,quas

Nola: Fundilcáuè cx ruxir, variis è vctcrfi Raincnto Pióturis ornauit', fatis nunc S. SALVATO RIS teinplum loquitur , fa tis mona cri iplilm mon Pcrat , quod variis Sanéìo- _ ` rum hifìoriis conu'cPcitum dum populus vider , non

lumina tam m ,fccliôcmen-_

tcs Piâturâ dmincln-­

tur ac recreantur; Hrcîuc il lud inum quod Pauli

nus olim cxpcrtum [cri

bic: . -

dmincln-­ tur ac recreantur; Hrcîuc il lud inum quod Pauli nus olim cxpcrtum [cri bic: .

»fmz.'

-

; Paulina»

Hg'ßorias èaßorúm Nm" fifbrepit' ,

Exemplù induáîapiù. ­-­--

Èquidem laicorum

, iam vetu'sverbum

tinuir , qqu vri Pauiino, ita Magno-fquoqu'e >Grego

iio Piaeuie : @ad legentsbuqmbly Rg;

1 ,] , hoc idioti: .

Hurd pre/ht cememibua: quid in

ipsá'etiam ignominie:vident, quid

[ ; in ila/k' [ qui

litem: . funde gg pm- -

cipuì : [1ro [ ;

ít'uraafl.

'

'

Et ne quid Religiofis Ve» Eris VILLARIENSIBV'S ad

Per

pm- - cipuì : [1ro [ ; ít'uraafl. ' ' Et ne quid Religiofis Ve» Eris

perfcéìionë confcqucndam

dci-it,habituri quoquc nunc funt 'ádmodum Rd Pater

nitatis cxcmpl-ar . Ita cnim hîc, Ante

uérpi SiSA'LvA'roRis dom i­'­V

ciliu'm quà~ cxêplo quai mo nirionibus cxcitafii , vt b0 nus nominis chtri odor rad

lures cinanarit. Hinc tc Rc

ligioíiviLLARiENsEs o

culis, hinc Screniliimus Bel

-ngiczärslhzincepsAils Tv sa

nimo defignauit, quò VIL LARI tot Rellantibus Ab

'batum meritis nobili , no

uum nunc fidus orircfe. Lu ccbis merito lucebis exem

P10;

VIL LARI tot Rellantibus Ab 'batum meritis nobili , no uum nunc fidus orircfe. Lu ccbis

plo 5 8c generofa foboles 1a~

diis veflris'illufìraga crefcet

irl'dies luce merito'i'um , (10

nec in omnem tandem xter nitatem luceanç vt aßra ma»

tutina, 8: Iußitia: Solcm

fon amine cingane uiterno. Antuerpia: , ex Domo Pro

Vfeíîeâ, Anno M. I. Oéìobris.

Admadum _R0 Pfi

D

.

aa'a'iëïfßimui

i ­

Heribertus Ref-vveyduá

Societacis I s v.

Anno M. I. Oéìobris. Admadum _R0 Pfi D . aa'a'iëïfßimui i ­ Heribertus Ref-vveyduá Societacis I

v- I .

BREVICVLVM'

~ex-Adonis Martyroilogio,

.

,

'i

;f` ,ATALis Simba

.rij Lugduncn/í: epi

,

dei fw'm dm

{ 'vin'. qui ex nobiliílimo Se.

natarumordinean' religiofam 'vi-f

haßitumâue conuerfuJ , in agro ßoßßperfluuium Drum

intra [pe/mm conclu/iu Chri/20 , ieiu

(9j / ' .

Defunëio Pantifìce Lug du

Drum intra [pe/mm conclu/iu Chri/20 , ieiu (9j / ' . Defunëio Pantifìce Lug du \

\

]? , 'vnìucrß Ecckßß fi: antíqu

ßrwatùm , ¿y abfëcrationibm , quiI

ciufdcm.Eccleßeßifëiìwrc 4:

bent [ibi ? à rDominored uelari ¿tuin/ain puero : in

fai/24 Angell rDomini, :

quit , Senator quidam Eutheria:

We", [ ßuuiumï Drum-l

/ ¿n , qui 8:59 qu fof/ideó _, fb-

cutwcß'Daminum: «d bum:

duccndnm : g' ? .

carl/imán, =

À- Dsa-eleóìw aß. Quadc m {

fMoriba;diluculò« : ,

m'patwtì' Dra", cunâ'ú ßji'itriln/«fh

.

aß. Quadc m { fMoriba;diluculò« : , m'patwtì' Dra", cunâ'ú ßji'itriln/«fh .

; Clerici?

[condocatù,gratias

ad prxfktum:1_

.

locum Archia'ideono , qui.time Ec cleßie - : _, inumerunt

fìeut où Dor/:inné renda-'1

profiter

8742- Cumâue

. quamillivenant,Archidiaconua

z` blretuli/fet_rem,3

c pitcum iuramento ]: 'im--zA luntarië de non' iïißorum,n eo nifìlligatmvluccretuf; iturum. Curmîue diu repeteâï

ret, Archidiacoßua cßìmíì'omuro;`

{ eduxit 3

iuxtà.

quodipfê 'vinóì'umpor

duxitLugdunumßuempari¿ml .`

,wnoêue confen/ù Clarin ¿9A

eigen: ,

populi

Pon

quodipfê 'vinóì'umpor duxitLugdunumßuempari¿ml .` ,wnoêue confen/ù Clarin ¿9A eigen: , populi Pon

Pontiß'calicathedrí/òlemnìtercol

locauit.

Huiua ? Galiain,ßwóî'ob4,

¿itu Deo/èruíem ,fps/:mmm eizu ingr-{gf}, omne illic - inßua'io exegit. Dua i12/«3mmßlia , 'vnd fàrtia , altera vocaêatur , Virginitatù gratin' ßgnorum

gloria .

Dua i12/«3mmßlia , 'vnd fàrtia , altera vocaêatur , Virginitatù gratin' ßgnorum gloria .

.Martyrologium Romanum

xvi. Kal. Decembris.

Lvg d v n i nataltsS. Evche- R. 1 1 epifcâpi ejr tonfej[oris)'vu ri adrnirandafidei & doffrinx , qui ex nobilifiimo Senatorum ordinc ad reitgiofam visant habitumj{ çonuer- suí, dia intrasef tafpelunta [ponte contlusus 3 in orationibus & ieìu- nih Christ oferuiuit -, deinde apud pr fatant vrbem in Pontifieali cathedra,reuelante Angelo,soUmni- ter tollotatmcjl.

nih Christ oferuiuit -, deinde apud pr fatant vrbem in Pontifieali cathedra,reuelante Angelo,soUmni- ter tollotatmcjl.

D.E VCHERII

Epiícopi Lugdunensis

D E

CONTEMPTV

M V N D I

Epistola paranetica

ad Valerianum cognatum.

ene alligantur vinculo san- guinis , qui vinculo conso- ciantur amoris. Sic & no- bis qaoq; admodum glo- riaripro hoc iplb Dci munere licet, quos perinde charitas vt propinqui- tas nectit , coarctantque in vnum affe- ctum duae neceffitudiries :quarum al- teram à parentibus carnis nostrae ac- ccpimus, alteram à nobis sumpsimus. Geminú hoc vinculum , quo conf - derantibus nos hinc genere hinc dile- ctione connectimur,haec me paulò la- A tiùs

Geminú hoc vinculum , quo conf - derantibus nos hinc genere hinc dile- ctione connectimur,haec me

ft- D. EVCHERII EPISTOLA tiùsad te cxarare compulit, vt com- jtmmeícu- mendarem animo tuo causam animx

r* chri- tax, veramque illam bearitudinem, &

jeternarmm rerum capaccm , opus nò-

stiHMpra-

JeJ'">-

£tx profcíîìonis aflererem. Nam cùm

te x què ac me diligam, necefle est , vt summum bonum allequi te tamquam

me alcerum cupiam. Etquidema profeslìone virae íân- ébe pioetiam non abhorres ingenio, qui ea qux sacrae Institutiones docenr, KaturAse prxuenisti in plurimis praxoqua mo- Ux Vak- rum felicitate : vt mihi videaris quar- rumus, dam religionis officia, quasi perpro- tiidam occupafle naturam , Domini ac Dei nostri iam in hoc erga te indul- gentia : cuius gratia est ,quòd^diuina in ce doctrina bona suapro parte in- uenire pocest , pro parte conferre. Quamuis autem in maximos saeculi Maìaribus apices,patre soceroque elatus, illustri- tllufiris. bus cx ytroque titulis ambiaris ; ego tamen longè superioris in te honoris fastigiaconcupisco : teque non ad ter- renarum, sed ad cadestium ; nec ad se- culi, sed adseculoruivi dignitatem vo- Certa a- co. Certa quippe & inobliterabilis

ten.itatis

gloria est , xternitate gloriari.

&Uri*-

"

Loquar

co. Certa quippe & inobliterabilis ten.itatis gloria est , xternitate gloriari. &Uri*- " Loquar

t> E CONTEMPTV MVNDI.

J

Loquarergoapudtenon sapientiam i.Cor.j,ij huius sxciûi , scd illam sapientiam ar- canam, absconditam , quam praedesti- aauit Deus ante fecula in gloriam no- stram. Loquar tecum multo studio tui, mei admodum parum prouidus ; qui plus in te quid velim , quàm in me quid poffim, consideraui. Primum instituti atq; in lucem editi pr;mum hoiTiinisofnciúest, mi Valeriane cha- hominh riífime, proprium cognoscere aucto- officiunt, rem, coguitumq; sufcipere,vitamque, D.ei

id est,diuinum donum in diuinum of- fìcium cultumque conferre ; vt, quod Dei munere sumpsit , Dei deuotione consummetur ; atque id quod abeo- dem indignus cepit , eidem subiectus impendat. Sana quippe opinione agi-

mur , vt eductos

ipfi arbitremur. Vnde ille planè ma- gnifieeque perspicit Creatoris nostri ín effingendo homine sententia, quis- quisitaintelligit,quòd nos &ipse& sibi fecit. Optimum deinde est,curam princi- Secundum, palem animae impendere, vt quae vtili- AnìmttH. tare prior est, non sit consideratione ra-

nos sicut ab ipso , ita

posteiior. Primas apud nos curas, quae A 2 prima

tare prior est, non sit consideratione ra- nos sicut ab ipso , ita posteiior. Primas apud

4 D. EVCHEMI EPISTOLA prima habentur,obtineant ;summafq; sibi solicitudinis partes salus , qua; summaest, vendicet. Haec nos occu pee in praesidium ac tutelam sui , iam non planè prima,sed sola.Omnia vin- cat eo studio, quo pr3ecedit omnia. Viraqui Snmmam debemus obseruantiam

Deo , animae deinde maximam :atque itatamenistud est, vtcùm vtrumque praecipuum sit ,obseruari alterum sine altero nequaquam poílè videatur. lta quisquis Deo satisrecerit , animaene- cefl'e est iam coníuluerit:& rursus,qui animaeconsuluerit.neceíTe est Deo iam satisfecerit. Sic de summo apud nos vtroq; res transigitur vtili coacta com- pendio,vt,siquis vnum sedulò imple- uerir, vtrumque contulerit : quia inef- fabili benignitate diuina, ipsavtilitas

fit Dei sacrificium. Multus corpori curationú vsus im-

aniint qu* penditur, multum huic operae in fpem ttr*hh ms^x datur. Numquid medicinam r» a tn. anjma non meretur ; £t fi varja corpo

Kenmìtur

ctrmtKA.

ri auxilia studio tuendae sanitatis adhi- bentur ,sas non est tamen anima velut exclusam iacere, & quasi neglectam morbis fuis intabefeere, atque vnam à pro

bentur ,sas non est tamen anima velut exclusam iacere, & quasi neglectam morbis fuis intabefeere, atque

DE CONTEMPTV MVNDI. $ propriis remediis exulare ; imò verò plura anima? conferenda sunt , íî opr- pori tanta praestantur. Nam fi rectè quidam , carnem hancíamulam,ani- m;M CM9 mam verò dominam eflè dixerunt ; ancilU. non oportcc posteriore loco nos do minam ponere , ac famulam iniquo iure praererre.Meritò poscit studia ma- iora pars melior, quia omni no bis cura illuc resoiciendum est , vbi substàntiae nostrae abundantior dignitas constitit. Congruum non est in hoc honore no- strae íolicitudinis eam nos subiicere peiori. Caro siquidem procliuisin vi- Gen.8.n. tia,ad terramnos tamquam in origi nem suam reuocat : hxc verò veniens à Patre luminum , sicut ferri ignibus Iac.i, 17. mos est , in superiora nititur. Haec in nobis imago Dei , hoc pretiosum est diuini muneris pignus. Hanc omni ope, hanc summis viribus meamur:

hanc si regimus & conseruamus , Dei Anìm» depositum tnemur. Quis extruendi , Deidep». nisi cùmfundamentaiecerisdocus est?-''"'w'

Superaedificare ceteras vtilitaces desti- nanti salus fundamentum est. Cete- Salus om- rum , qtiomodo quispiam sequentta niumfun- addat, si nec prima poslcderit? YnA&Aamntí*m'

A }

suc-

Cete- Salus om- rum , qtiomodo quispiam sequentta niumfun- addat, si nec prima poslcderit? YnA&Aamntí*m' A

6 D. EVCHERII EPISTOLA fuccedentium augebitur incrementis, si aeteriorú deficiatur exordiis ? Quo- modo intéreílè putet beatitudini, cùm

desit etiam saluti ? Indigens vit£,vnde abundare felici vita potest ì Aut quid prodest , si adiiciat cibis , non habens vndc consulendumcstanimae ? dequa

& Dominus noster Icsus Christus ait :

Mauh. 1 6, Qusd enim prodejì homini , fi munâum y.í4. -vniuerfum lucretur ,anima verbfua de- trimentum fatiatur ì Proinde non po test vllacompendij causa consiísere , si constet animai intemenire dispédium. Vbi salutis damnum est, illic vtique Saîus lu- >am lucrum ruillum est. Quo enim lu- trum vt- crum capiatur , nisi capiendi sedes in- rjtm. concuflà seruetur? Atque idcireò ad illud lucrum verum , ad illud sanctum expetendumque commereium , dum Gai. (, 10. tempus est , properemus. jleurmtM Parerepossuntaeternam vitam pauci paruocom- dies : qui tamen dies , etiamsi iljisam fttrathr. atque incontaminatam vitae beatitudi-

nem poffiderent , tamen quia pauci es- sent, paruo «stimádi erant. Nihil enim est magnum re , quod paruum tempo- re:nec longis dilatatur gaudiis, quid- quidarcto fine concluditur. Breuem

Nihil enim est magnum re , quod paruum tempo- re:nec longis dilatatur gaudiis, quid- quidarcto fine

DE CONTEMPTV MVNDt. 7 vtilitatem saeculi istius breuiahabent commoda. Rcctè ergo etiá bono bre- uis vitx , perpetuae tuae commoduni prxponendum videretur ; quia illa ef fet temporalis , .haec aeterna felicitas ; quia fragile esset , breuibus bonis per- fruijtutum, gaudere perpetuis. Nunc verò aeterna vita beatiflìma est. Aetemum Nam quid felicius auerna vita dici po- t'^fomno test?Haec verò breuis itabreuiffima,vt^^ren"

aerumnosiffima: qux vndique cireum- stantium dolorum vrgetur incommo- dis, Sc deficientibus fatigatur malis , dú accidentiú iactatur iniuriis. Qmd enimtam infidum, tam varium,tarr> calamitosum , quàm vitae istius cursus est ? quae plena laboris est, plena soli- citudinis, plena curarum , ipsorú quo- que plena discriminum; & per ancipi- tes distracta casus fltcorporis vexatio- nibus inquieta,animi angoribus anxia, periculorum turbinibus incerta. Q^ae vtique vtilitas , quae ratio non expeti bona aeterna , scqui temporaria etiam malaí Nónne vides , vt etiam in hac vita Ctmmea- quisque prouidus , locum aut agrum, tmuerni- in quo diutiùs se commoraturum pu-

vides , vt etiam in hac vita Ctmmea- quisque prouidus , locum aut agrum, tmuerni- in

8

D. EV CHERI I EPISTOLA

tar,copiosis in vsum sareiat impendiis;

& vbi paruo quis erit rempore , pama

prouidet; vbi maiore, maioraprocu- tat? Nobis quoque,quia inpr£sentia- rumbreuiíïìmum angustiis coarctan- tibus tépus cst,in futuro siecula erunt, competentibus copiis vitam exatigea- mus «eternam, competentibus instrua- mns exiguam : ne prouisione peruería impendamus breui tépori curam ma- ximam , & maximo tempori curam breuem. Sm* àur- Arque haud scio ad hanc beatiíS- »»*lliciut, mam vitáquod compellere nos ocyùs temporari* aut efKcaciùs debear, an ipsa futurae m*U ex- vitae commoda qnx promittuntur ; an lurbunt. praEsentjS vjtae incommoda , quae vi-

deátur. Inde nos illa blandiffimè pro- uocant , hinc ista vehementer exrut- bant. Proinde cum in meliorem par- tem eriam peffimasuíFragentur , si bo nis non illicimur , malis exrrudamur. Ad inciramentum meliorum ,optima dererioribus concinunt , & in eamdem vrilirarem diuersa concurrunt. Nam dum alia nos inuirant , alia fugant j in tnelius vtràque nos solicitant. Nam si hominum quispiam clarus ac

Nam dum alia nos inuirant , alia fugant j in tnelius vtràque nos solicitant. Nam si

- D £ CONTEMPTV MVNDI.

9

ac locuples in locum liberornm te ado- ptaturus acciret, ires peroppositas re- rum difficukates, & per quamuis lon- gi recessus iter vectatus accurreres. Deus vniuersitatis rerumque Domi- Adoptia nus te. in adoptionem vocat , illud ( si Dtiexfe-

velis) tibi blandum filii nomen impar-

Rom.8,15

tiens, quo Deum noítrum , vnicumGal4 ' - suum nuncupatj& nonaccensus rape- Eph.i,í. ris ì non properus vrgeris , ne condi- tionem tantam celeri occuríu mors fe- stina praeripiat ? Atquead hanc obtinendam tu non facilite* inuias terrae solitudines,nec longinqui in>{etr»uh

'

.

À

r

'

maris incerta penetrabis. Cùm volue- ris, haec adoptio tui tecum est. Num- quidnam segnes ac desidesnos res ista nabebit idcireò, quia tam prompta quàm maxima? Quò duriùs conditio- nem hanc dilfimulatores experientur:

tantò enim nolentibus perniciosior, quant ò est volentibus promptior. Certè cupiditas vitae est istud ,quod Omtibm nos delectations rei praescntis inné- tauttfitm xuit. Ergo amantes vitam hortamur advitam. Vera ratio estpersuadendi, cùm id poscitur, vt impetremus à vo- bis quod concupiscitis. Pro vita,quam A 5 dili-

advitam. Vera ratio estpersuadendi, cùm id poscitur, vt impetremus à vo- bis quod concupiscitis. Pro vita,quam

IO D. ÏVCHER1I EPISTOLA i.Cor-5. diligitis,legatione apud vos fúgimur ; v.io. & hanc, quam omnes exiguam amatis, Epn,í, io. insinuamus, vt ametis aeternam.Quam

quo pacto amemus nefcio, fi non hanc quam amamus ,esse quàm speciofiflî- mam cupimus. Itaque istud , quod & cùm arctum sit,placet; placeat magis si potest esse perpetuum : & , quod apud nos pretium haber, cùm finem habear, lïtnobis supra pretium , si potest eflè lìnesine. Rectum sit proinde, mino- rem vitam prospexisse maiori,vt ad al- teram nobis , led pet hanc transitus construatur : quam vtique non conue- nit socíae commodis obliquis interue- nireconsiliis. Non seopponat vt obsit, vt noceat : absurdum quippe atq; con- trarium est , vt vitae detrimentum affe- rat amor vit*. Xgregium Igitur siue vitam hanc contemnen- Aikmm*. dam putas , siue complectendam , in Vtroquè facilis negotij mea causa est. Nam si spernitur , vna est spernendi ratio , vt melior appetatur : & si dili- gitur , tantò magis est diligenda , quae maior est- Ego tamé desiderauerim, vt hanc pro experimentis sui habeas, vt molestifli- tnara

magis est diligenda , quae maior est- Ego tamé desiderauerim, vt hanc pro experimentis sui habeas,

DE CONTÏKFT7 MVH1I- II mam atque incertis fatigationibus in- quietam,sicuti est,iudices; eamq; cum occupationibus spernas ac relpuas. Abrumpatur illa interminabilis íkcu- larium negotiorum catena , & ille de neceffitatibus multis vnas per totam vitamlabor. Dirumpamusinaniúca- v,t* kte rarum vincula,quorum succedentibus *rumnt*

sibi nexibus implicaris,in quibus scm- peroccupatio nofha quasi 'ncipit.Re- moueantur illaeram vacui quàm co- hxrentes sibi cause; in quibu$,quoad viuitur,studium mortaliú,dum subin- Kegui* de negotiis inchoatur, numquam fini-/"S'*** tur. Quarum rerum infatigabilis in- tentíoiam breuem & arctam per se vi- tam,hanc etiam arctiflìmam reddit.Pet quae etiam nunc vana gaudia , nunc a- cerbi m rores, nunc anxia vota , nunc suspecti metus vehiunt. Abiiciantur postremò illa omnia , quae praesentetft hanc vitam facìunt breuem occupatio- ni,longam dolori. Repudiemus mun-

di parum fidi vitam vtro bique suspe-

ctam , apud quam perinde alta atque humilia parum tutasunt. Obteruntur humilitate depreísa, nutant celsa fasti- gio. Pone quem volueris statum ,non

A 6 apud

humilia parum tutasunt. Obteruntur humilitate depreísa, nutant celsa fasti- gio. Pone quem volueris statum ,non A

ìî. B- ÏVCHERU EPIST01A apud infima istic, non apud summa requiescitur. Grauemturbinis sortem vtraque conditio non effugit. Subiacet contumeliae minor,maior inuidix. Duae res prxcipuae sunt,vt arbitror,

-Duo mm-

di vincula, qax maximè homines in negotiis íàe-

culi vinctos tenent,& eblandttis ícnsi- jjuJ capCOS illecebroso amore constrin-

guntjOpum voluptas , & honornm di- gnitasrquarum priornon voluptas, scd cgestas ; sequens non dignitas , sed va- nitas nuncupanda est.Hçc vtraq; alter- nis nodis irretitis greíTum impediunt, fallax complexacollegium: hxc pesti ferè pectoribus humanis blanda dcsi- deriis vitia inspirant ; defatigatasque mentes mortalium facili iucunditatc sollicitant. "opes ph~ Nam quid istis opibus ( vt de his

r«»»2«ei»-primùm dicam) perniciosius ,qu'£era-

fifes é>

honor.

htfi*.

Tali administratoreres istacapitur,tali i.Tira.í. cuftocje serUatur. %jdix emm (inquit)

omnium malorum cupiditas. Adeò qua-

dam societas est paenè etiam nominis c^l,a^us bis rebus , vitiis & diuitiis. Numquidnam non opes istae quaedam materia contumeliarum sunt ì Vnde etiam

tik.

natadini-

rà njsi cum iniustitia congeruntur ì

v'10'

rititco

materia contumeliarum sunt ì Vnde etiam tik. natadini- rà njsi cum iniustitia congeruntur ì v'10' rititco

DE COHTEMPTV M V N D I. 1}

etiam quidam nostrorum ait : Quid e- Diuìtuì»-

mm

rU ? Numquid non velut exposita im- &"ora.

probis praemia, factiosonun oculos a- nimoíque prouocant; proscriptioneíq; ipías quodammodò ostentant & inui-

altudfunt dimti& , nifîpignorumiu- iurU fi-

tant?

'*

Sedfac, vt istanon accidant.num-F^f"- quid quò poil nos errantes fugienteíq; commigrent,certi efle poflumusJT'^e- V&lm. 38. sauri%at, inquit , Ó" ignorat cus congre- V*

get ea. Sed sac , vt veniat heres ex voto , Dilapí- numquid nonsaepè censum heres 'm-A*»tus. tercipit ; opeíque coagestas aut filius malc educaius, au r gêner m ale electus absumit ? Quid diuitiae istae in se volu- ptatis habent , qu'arum est Sc misera posseflìo , & incertatransmiflìo? Quò deuius ac praeceps hominum Te fttììts amor raperis ? Scis ea quae tibi obue- quàm osts nruntdiligere ,& ipsum rediligerene-*'''2* scis. Foris est quodamas, extrate est quod concupiseis. Reuertere potiùs in te, vtsis tibi tucharior qaàm tua. Certè íl ad te quispiam rerum haud - ignarus accédat , malis ipsum te amet, quàm ista quae tecum sunt : idque eli- A 7 gCS?

íl ad te quispiam rerum haud - ignarus accédat , malis ipsum te amet, quàm ista

14 B. tVCHERU EPISTOIA ges , vt ille vitx tuae potiùs quàm opi- bus tuis affectum suum conferat. Vis hunc homíni fidem seruare,non rebus.

- Quod tibi tribuere velis alium , ipse hoc tibi, qui es tibi fidiflìmus , tribue. Nos,nos potiùs amemus,quàm nostra. Et ha:c quidem aduersus facukates di cta sint. Honor M- Inhonoribus verò huius mundi, vt

gnu &in- cetera taceam , quae aestimari dignitas digniscom- potest rerum, cùm ad hanc promisseuè

cum bonis mali ambitione cóscendant:

& non vnius meriti viros vnus honor ambiat , dignosq; & indignos non iam discernat dignitas, íed confundat ? ita, quae meliores ^Pterioribus praeferre debebat, aequare c pit ; nouoque mo do, optimi ac peflìnii viri nusquam fe- lè minus diserimen est , quàm in ho nore. Nónne honor maior est , huiu£- modi honore inhonorum esse malle ; ac suis magis moribus, quàm promi- ícuis honoribus aestimari ? C*iucut Atque haec ipssa ( vtcumque se ha- tfi. bent ) quàm transsuolantia , quàm ca- dueasunt? Vidimus nuper viros ho nore conspicuos celsarum dignitatum infedisse fastigiis , & diffuíò vfque- qua

munis.

Vidimus nuper viros ho nore conspicuos celsarum dignitatum infedisse fastigiis , & diffuíò vfque- qua munis.

*E CONTEMPTV M V N D I. 1$ quaque censu per orbem patrimonia tetendiiïe. Cupiditates succeffibus vi- ' cerant , rebus vota rranseenderant.Sed prìuatas tantú felicitates reuoluo.Re- ges ipsimagqo sublimes imperio,auro gemmisque fulíerunt ; borum tegmi- na(mirum dictu) texris rrradiabát me- tallis , diadema distinctis intermica- bat ardoribus ; splendebat instructa Îalatinis aula culdbus , auratiíque tra-

ibus tecta rutilabant ; eorum volun- tatesiura hominum, eorum verba le ges appellabantur. Quis supra homi num verticem potest temporaria fe- licitate confugere ? Ecce eorum illç ambitus nusquam est ; affluentiffimae quoqueopes abierunt; transierunt ipsi Sap.j,?. rantarum opum domini. Recentium inclytorumque regnorum apud nos iam quxdam fabula est. Omnia illa

qiKC hîc erant magna

la sunt. Nihil,vt puto, imò vt certò scio, ex Sola fiitm illis opibus j honoribus, regnìs secum mntn» et-

abstulerunt, nisi ( si qua in his fuit) fi-*"' dei pietatilque substamiam. Solahxc illos , ceterarum rerum egenos , sola prosequitur ; haec abeuntes insepara- bilis

, modò iam nul-

substamiam. Solahxc illos , ceterarum rerum egenos , sola prosequitur ; haec abeuntes insepara- bilis ,

1(5 D. EVCHER1I EPISTOLAi bilis & quasi sida comitatur. Ma nunc ope aluntutj in illis nunc diuitiis , in illis tantùm honoribus acquiescunt. H*cbonanunc inbeneficiis habent.

Quapropter si honorib:

capimur , veris opibus , veris honori-

resquircn' ijlls excitemur. Optimus quisque in

caelestes honores, in célestes opes, ter- renos honores,terrenas opes transfert} illuc vtique,vbi honorum ac malorum summa & inconfusa discretio est ; vbi, quod semel adipiscimur, semper tene- mus; vbi, si locus obtinendi vllus fue-

-verihono-

Vert- ests,

ibuíq;

rit,amittendi nullus erit.

m-

. Sedquandodefragilitemporaliùm bonorum pofleffione diximus,aliquid etiam nobisdeipsius breuis vitae con- ditione dicendum est. Quid istud quae-

Mtrs frt fo > quid istud est ? Nihil ita quotidíe

oculïshu-

homines vt mortem vident, nihil ita

hnda.

obliuiícuntur vt mortem. Agityrhu- manum genus rapidá in occalum mor- talitate,omnisque posteritas succeden- tium iaeculorum lege decurrit. Patres nostri praeterierutit^nos abibimus,po- steri sequentur. Velut ex alto vndarum iactus , aliis atque aliis superuenienti- bus,in huons extrema seanguntur jita in

steri sequentur. Velut ex alto vndarum iactus , aliis atque aliis superuenienti- bus,in huons extrema seanguntur

DE CONTEMPTV MVNDI. 17

in termimim mortis succidux allidun-

turaetates. HaecnOs consideratio die- bus ac noctibus , hxc nos conditionis nostrae memoriacireumstrepat. Debi- tum virx sineni iam iamq;affuturum putemus, quinobis tátò magisappro- pinquabit, quantò magis distulit. Vi- cinum speremus diem , longinquum esse nefàmus. Pr<»paremus,vt ícriptum j^a[ac j,t est, adexitum viasnoftras. Si cogitamus ista, si ista medita- MonUme- mur, nó timebimus mortem timendo. àitmìaii- Beati qui vos iam reconciliastis Chri- ^rtm f"'

sto. Non magnus mortis istos timor -' infestat,qui iam dissolui optant, & esse PhiLi, xj, cum Christo :qui summum vitae istius

diem iam parati , iam quieti

expectant. Non enim multum refert

quando finiát temporariam,qui trans- eunt in aeternam. Ad negligentiam vitae non nos neg- M*hrum ligentium turba persuadeat , nec ad turba nt damnum propriae salutis alienis duca-'*^- murerroribus.Quidnobisinillo Dei iudicio proderit multitudo? vbi singu-

in silentio

li iudicabuntur ì vbi sola examinatio

nieritorum, actus quemque non po- pulus absoluet ì Cessent , cessent sola-

tia

li iudicabuntur ì vbi sola examinatio nieritorum, actus quemque non po- pulus absoluet ì Cessent ,

l8 D. EVCHERII EPISTOLA tia malesuada discriminis. Nimirum prxstat vitam propâgaíTe cum paucio- ribus, quàm perdidillè cum pluribus.* Atque adeò non nos ad incuriam pec- catorum sola peccantium numerositas

pertrahat} neque hoc,quod sibi alij pa- rum conílilunt,quaedam nobis efficia- tur auctoritas. Obí'ecro te, delictum alienum semper vt opprobrium respi- ce, numquam vt exemplum. Sonorum Quòd si libet oculos ad exempla

conferre , in illam potiùs intende par-

tmhìanda. tem , qua licet panciores sint , tamea

sunt in sua parte copiosi: illa , inquam respice,in qua sunt,qui sápienter intcl- ligunt,quapropter nati sint ; & vtique, dum aduiuunt,vitae sux causam aguntj qui vtiti opere insignes ,atque egregia virtute praestantes , praesentem vitam excolunt, futuram serunt. Nec solùm copiosa horum exempla, verùm etiam

exempla

magna non desunt. In hts et Nam qux mundi nobilitas , qui ho- »*« magni nores.qua: dignitas.quae sapientia,qua; infaulo facundia, qux literae nó se iam ad hanc

viri.

Mauh. 1 1 . Quae. fnblimitas non iam se ad istud le-

v'3'0- ue céleste iugum cum deditionesub-

cadestis regni militiam contulerunt?

mit-

non iam se ad istud le- v'3'0- ue céleste iugum cum deditionesub- cadestis regni militiam contulerunt?

DE COMTEMPT V M V N D T. 19 mittit ? Et sanè supra omnem errorem atq; ignorantiá est, dilììmulare quem- que negotiú saliuis fuae. Poslem etiam, nisi longum esset , inultos ex innume- ris nominatim retexere , quanti in fae- culo illustrium virorum hanc arctio- rem diuini cultus obseruantiam vi- tamque sectati sunt : quorum tamen exempla, »e cuncta-penitus omittam , curfim pauca subnectam» Clemens vetusta prosapia Senato- cïemtns rum , atque etiam ex stirpe Caesarum , Komanm. omni ícientia refertus,omniumque li- beralium artium peritiífimus , ad hanc iustorum viam transiit ; itaque etiam in ea cxcellenter effloruit,vt Princi- pi quoque Apostolorum successor ex- titerir. Gregorius è Ponto íâcerdos,Philo- Cregorius sophia primus apud mundum & elo- Thaum*- quentia prxstans -t sed posteà maior tHríM'

praestantiorque virtutibus , adeò vt ( sicut de hoc historiae nostrx fides lo- quitur ) inter reliqua admirabilium signa meritorum , precibus huius at que orationibus mons referatur recef- sifle, lacus exaruifle. Alius item Sanctus , atque eiusdem

nomi-

, precibus huius at que orationibus mons referatur recef- sifle, lacus exaruifle. Alius item Sanctus ,

10 D. EVCHERII EPISTOLA.

Grtgtrim nominis Gregorius , aequè literis ac

Philossophiae deditus , cilellem hanc Cuius etiam, quod ad rem pertinet , nequaquam fí- lendum videtur,quòdí}asilium studiis priùs secularibus familiarem sibi , & Rhetorices adhuc profeslìoni vacan- tem , auditorium eius ingressus, manu hunc apprehensum fchola*abduxit , dicens : Omkte ista, &da falus* ope-

NaQanze-

rat». Et posteà vterque memorabilis sacerdos , reliquit vterque in Ecclesiae nostrae libris ingenij sui prxclara mo- numenta. TauIìhm Paulinus quoque Nolanus episco-

pus j peculiare & beatum Galliaeno* straî exemplum , ingenti quondam di- uitiarum censu, vberrimo eloquentias fonte, ita in sententiam nostrampro- positumque migrauit , vt etiam cun- \ ctas admodum mundi partes eloquio operibuíque resperserit.

Hihrìtu Hilarius nuper,& in Iralia nunc an-

& íetro- tistes Petronius , ambo ex illa pleniflî-

NoImhm,

mm:

ma,vt aiunt,mundanaç potestatis fede,

vnus in religionis,alius in sacerdotij nomen ascendit. Et quando clarilfímos facundia,Fir-

tnia-

potestatis fede, vnus in religionis,alius in sacerdotij nomen ascendit. Et quando clarilfímos facundia,Fir- tnia-

DECONTEMPTV M V N D ! 21 munum,Minuriám, Cyprianum, Hi- larium , loannem; Ambrosmm, ex illo volumine numerositatis euoluam? Di- xerant,credo, & hi sibi , quod quidam nostrorum air, cùm se à seculo in hanc btatiorem vita hoc velut stimulo con- citaret ; dixerant credo : Qmd hoteftì

Aug. lis,. 8.

Surgunt indoffi,& c&lumrapmnt,& nés Cons. c.«-

mm doéirinis noftris ecce vbiin carne vo-

lusamur & fangttifíe ì Dïxetant istud , Mauh. ir. Sc iácireò ipsi poíleà vim intulerunt v.i*.

-

írolatisex parte, quos maiorfidei "EtUm ne- nostrae senior habuit, seculi philoso- gumbis in

phia, eloquentia , honoribuíque per- 'xemí^»>

l

functos , ad ipsos iam Reges , & illud-'*''*' caput mundi veniam. Neque nunc commemorandos putabo omnes supe- riores illos Religioni deuotos,& regia; digniratis viros ; solùm mihi insignes^" Dauid pietate, Iosias Hde , Ezechias humilitatc, ex memoria venerando- rumpromentur Annalium. Nonnulli quoque ex recentioribus extiterunt, atque hac nostra rempestate principes,

qui ad agnitionem veri Regis propiùs

accefleruntjsummumque illumdomi- norum Dominum summa cordis con»

tri-

principes, qui ad agnitionem veri Regis propiùs accefleruntjsummumque illumdomi- norum Dominum summa cordis con» tri-

11 D. EVCHERn EMSTOtA tritione confcffi sunt. Attcntam diuinaE maiestati reuerentiam etiam vterqne *' '. sexusexaulaexhibuit. Hipotiùsido-

v nci, vt arbitrer ,ad xmulandum pro- -ponantur, quorum exempta cùmha-

- * '.'-beant de futuris salutem , habent Se

- ,

^íraesen^ibus auctoritatem.

htmâus.- Cernis, vt etiam dies atque anni &

qùtque ifjevaiikk haïe ornamentacEli, Deiver- f'i9-exem_b\\m ímandatumque infatigabili ob- ? V" ^'"^Xeruatione conferuent : praeceptorum- '*y. * ^jGMeiìïs cuítodiantirremiiia iege fa-

: ^ nnilWm?Numquid nos (quorum ista J^J^#fabricatasunt,quorum lumini- îfou^f^gelta sunt ) cadcstium mandato- injÇrJòn nescij , nec diuinae voluntatis ' , praeceptum Dci íurda aure fíbimus ? Ethis quidem prasdictis iadminiculis,quid in Ixculaob- jrent,semel iusl'um est; nobis verò ^minibusdiuinae Legis iterátur Ad haec salrem , quod homi- >si attributum est, voluntati Au- is parere , prxceptisque eius vaca- re^iícat ;quia omneistud cùm praebet p. ^inisterium, praestatexemplum. gère « rît imì^^^1 tamen . " clui at^ Auctorem suu m s. iqgffc' nqlunt, num ideireò Dominum su u ra

gère « rît imì^^^1 tamen . " clui at^ Auctorem suu m s. iqgffc' nqlunt, num

DE C8NTEMÏTV MVNDI. 2$ suum viure poffint? Autquò suppe- tir vt fugiant , qui àOeo se auertunt? Audiant , sancte Dauid , audiant te di- centcm : Quo ibo à spiri.'u tuo , & àfa-.V&l-

cietpM quh fugiamì Si afcendero inta- ?'6' l*m,tK illtc es ;fi defcender» ad mfernum, . - . ad- s. Si fampfero penn&s me ws diluculo, Çr habitauero in extremis maris ; etiam

ibi manus tua deducet

dexteratua. Ergoilli (velint, nolint)se Domino vniuersitatis etfi voluntate ! auferunt,iure non subtrahunt.Illi qai--* dem afFectu absunt , sed ille dominatu adest. Ita ( quod improuidum & irt^.

consultiffimum est: ) errantes clausi vi- . uuntextra considerationem Domini,

& intra potestatem. Et, si vnufquisque;; \

de fuga%Tiulum minaci indaginese- ctatur , cumq; declinantem se iuris sui aslertor insequitur ; cur non de semet- ipso caelesti Domino ius sum reddit, seruitutiq; quamprimùm se in famu- latum eius voluntaria oblatione dedir, \ aequus vtique tam sibi , quàm in se

arbker ì

me,& tenebit me

>

.

»

Cur in prarscntium rerum oblecta- Ntn- f*m bili defigimur aspcctu ì cur iis tantùr» tcH:" '

lioet incubarequae cernimus ì Nnm-^,^^. cj[uid itnàum.

f*m bili defigimur aspcctu ì cur iis tantùr» tcH:" ' lioet incubarequae cernimus ì Nnm-^,^^. cj[uid

-

14

D- ÏVCHERII EHSTOt A

quid luminibus istis tantùm viuimuj, aut solos in vsum gestamus oculos? Vi- uimus quoque & auribus, vt poffimus inhiaré promillìs. Magni nos per hanc quoque corporis partem affectus rra- hunt. Qux spondentur , qax praedi- cantur , feruentibus votis , instantibus desideriis expectemus. Fidem promis- forum fidelis ille,ille Auctor inculcar. Ambiamus ad optima quae pollicetur.

Quamquam n ipsis quoque oculis

hbusaAin- ben£ ^ vtjl1£er vti yolumus , per istos

Auìtortm e"am infuturum cupidirate magna ex

tfcenden- pane raptamur;si admirationem,quam

dum. ex mundi contemplacione capimus,

retorqueamus in ipsum tant machi nae Auctorem:aut si cogitemus,quan- tus in posterum splendor lucis poflît luminibus occurrere,cùm se nunc tan- tus insinuee; quàm magnificasulgebit perpetuis forma rebus, cùm'sit nunc

Exvisibi-

tam ípeciosaperituris.Nonergoopor- Officiame-^ |n jeteriorem nos partem officia

feranda. lollicitare membrorum : commode potiùs in vtramque temperentur vi- tam , sicque custodiant temporariae vsum , vt xternx non abiieiant mini- sterium.

Qu_òd

in vtramque temperentur vi- tam , sicque custodiant temporariae vsum , vt xternx non abiieiant mini-

DECONTEMPTVMVNDI. *5 Qjjòd si nos ista auocatio atque a- moriuuat,& ipsum fensum oblectatio lnT>e*om- sollicitát,est planè hic amor fummae'»'* voluptaris ; est non solùm quod amari efFusiffimèpoísit, sed & quod maxime debeat,iucúdum,praeclarum, vnicum, xternum bonum ; Deus inquam no- ster , etii poffis tam magno quàm pio igneflagrare, siinlocum anteriorum cupiditatum pretiosarursum desideria sucçedunt. 5i te in aliquo capiebat tam magnificae rei dignitas , nihil illo ma- gnificentius: si te aliquid velut aptum- gloriae accommodatumque rapiebat , nihil illo gloriosius : si ad splendida fulgentium rerum ducebaris visu, illo

nihil clarius : si ad

intuitu, illo nihil pulchrius: si in ali quo te amplecti putabas veriratem , il lo nihil verius : si in quoquam suspi- ciendam largitatem credebas,illo nihil munificentius. Miraris quod purum est atque simplex ì nihil illa bonitate sincerms. Sollicitaris affluentium re

speciosa trahebaris

rum copia ? nihil illa abundanua co- piosius. Diligis aliquid tamquam fi- dum? nihil huius firmius est fide. A- mas aliquid vt commodum ì nihil có- B modius

piosius. Diligis aliquid tamquam fi- dum? nihil huius firmius est fide. A- mas aliquid vt commodum

26

D. avenant! ErisToLA

­

modius huius iplius amore. :

aliquid , quod te vel {eueritaris vel iucunditatis [pecie trahat? non ma. gnitudine illa , dignatione illakquid

quam` aut terribilius , aut biändiiis .

Requiriturin aducrlis benigáitîis, in.

f '­ . » ptòlbezisfuauitas EÍ vnic'ziïm ellex illo

.

folamen. Itaque ratione ,f leríillimum

, te illuml , iniquo habeas omnia,

. cum amarepra: ue illall_`unt"quaev omnibus. D_iuitia:,& te nunc am quae

aut in laetis audiuin , t irrin ltis

nitati us fuis'A obtinenr , non folùm

intra iplumr; fed etiam ab ipfo ha

'

.

- bentur.Malè haäenus amorifparfus_

di

"5 ' uinis deincepìreddatur_oxcubiis. Va

t' ga adhut allelrïtibus> fuis ih facros re

`

"~

ducatur vliis iam calla Charitas; \di letftionemqppinioiìibus deuiam ,co-_

atque

hibito errore-,

in Deum am reinconfertuum ;i quia

caliigansdirige

w 8: quidquid nunc amas , fuum .

Suu'm, 'inquatm linnn . Elfzcnim tantus ille , vt' qui non îmantjum , iniquè quidem ,v fed ramen mín ni li eius quidquam amare pollini» S ed ramen conlideret velim :foire:

infinis,

­

»

'

« s.

,v fed ramen mín ni li eius quidquam amare pollini» S ed ramen conlideret velim :foire:

1

DECONTEMPTV MVNDI. 17 iustus,aequúmnesit diligere opus,Qpi* Opere sut ficc neglectoj derelictoque omnium optfexprt- Creatorererum, in rem huius cupidi-^' tatibus-ítiis passim atque indifferentes incurrerejcùm vtiqueDeum oportuis- set illiçere adamorem sui,vel per hune ipsum affectum suorum* operum. Et nunc homo aduersus indignorum tan- tùm figmentorum desideria atque offi cia conuertitur, animiíque incongruè diffidentibus appetitor artis, desertor artificis, complectitur speciem , cuius non miratur Auctorem. Et quid de illa tam magna multitit- iftjyi pMr dine dulcedinis suç diximus? Aut quid illi refen de tanta & tam ineffabilis boni suaui- derepoflk-, tate,sancto ac profundo charitatis eius mUS'

thesauro elocuti sumus ? áut quando in quoquam de illo quisquam valet rei ipsius fando consequi dignitaté? Ama- re ergo eum iam non voluptarium tan-

tùm , sed etiam necessarium

esse duca-

mus. Jmpium quippeest , hunc non diligere, cui rependerenó queas,etiam

cùm d.Uexeris. Iniustiífimum elt , vt ei

nohs , cui etiam si

quaepoíIìs,tribuere

velis.repensare non possis. Quidenim PíâLii 5,}

retribuemus Domino , pro omnwus qu*

B í

retri-

si quaepoíIìs,tribuere velis.repensare non possis. Quidenim PíâLii 5,} retribuemus Domino , pro omnwus qu* B í

1%

D. E V C H E R. 1 1

E P I S T O L A

retribuitnobisì Quid retribuemus vcl pro hoc tantùm , quòd per fidem ho- mini salutem dedit , statuitq; vt quàm facillimum factu eíTet , per quod fpem orbi terrae ac vitam mortalibuí propagaret ì Et, vt ad ista descendam,iila aliquá- do exrerna omnia , idest, nationes 3c regna, putáfne ob aliud in ditionem ac

<rlù cefsitjus ceíHífc Romanum, & ob aliud ma- imferio, vt nam partem çeneris humani invnum

F.cmtmt

Jiùt íro}*- tran"(lc popuIum,nisi vt raciluis,tam- varetur. quammedicamemum per corpus vnú, ita per vnam gentem fides infusapene- traret; &, vt capiti ingesta, velociter fe permembradiffunderet? /Uioquinon ita cucurriíïètintcr crebras& discre- pantes ritibus linguiíque gentes, nec tam longè per nouorum íèmper gra- . Rcm.15. duum obiecta transiíïct. Deniq; bea- y.19. ttisPauluspcrhúceumdem populum di sterminans fidem, scribit se ab Iero- íolymis vsquead Illyricum Euangelio Christi cuncta repleíse. Quando au- tem istud inter nationes aut multitudi- neinnumeras , aut immanitate barba-

Inde est, quòd nunc tejr-

raàsolisortu& occasu, ab Aquilotie

&

ras extirisièt?

, aut immanitate barba- Inde est, quòd nunc tejr- raàsolisortu& occasu, ab Aquilotie & ras extirisièt?

DE CONIEMPTT MVNDI. 2£

& mari Christum resonat; quòd ad vi-

ram omniairiundi latera concurrunt, dum fidem Thrax,ndem Libys, fidem SyruSjfidcm receptat Hispanus. Ma- Non ttm» gnum ergo ex hoc diuinae pietatis ar- rè Chri-

eumémm est, quòd sub Caesare Octa-/"*

uio, cum vtiq; Romana polleíiio ver-* J.

-

r

.11. ptrto <*»-

ncem tenuitjtunc íe Deus terris dédit. tui. Itaque, vttuaapudteproferam , cùm * ab orcu Regni huius centesimus Sc octogesimusquintus fcrè supra mill»- Ann.Chri- íîmum vertatur annus, quidquid velst»

subilladominatione Regum vetusta, vel sub illa deindï gemina admini- stratione Consulum Romano acces- sic Imperio, omnia Christi aduentuì praeparata , &c dirTundendae fidei pro- ui sa, pot est (si quis idoneusest afler- tor) ostendere. Nos ad proposirum reuertemur. IS^olite, inquit, ddigtre mundum, netjue i.Iol*,i j ta c/ua ìnmundo funt ; quia omnia hxc conspectui nostro insidiosis coloribus lenocinantur. Vis illa oculorum attri- cinutHr. buta lumini,non applicetur errori ; & cùm virae vsibuspateat, non admittat causas maxûî.Carnis defideria,vt egre- i.Pctt ix. giè Apoltolus ait , militant adnerfus

B 3

ani-

non admittat causas maxûî.Carnis defideria,vt egre- i.Pctt ix. giè Apoltolus ait , militant adnerfus B 3

$0 D. EVCHÏRÍI EPISTOLA animam ; omniique illis in perniciem nostram clademque procinctus est. Peruigilem , cùm insurgunt aduersus nos , stationem tenent, externorú pla nè hostium more; dum sibi tantum vi- riumacquirunt, quantum nobis sub- trahunr. Ita ego hactenus de inextricabilibus ». seculi insidiantis illecebris ;.de hono- /ibus opibuíque íêrmocinatus sum , Qui mm t»-nquam si iucundus blandimentis euAnídw aís mun^us vigeret. Quidquidest, illarum rerum facies adumbratis quó- dam nitoribus expolita,iam obsoleuit, omniíque fucatus splendor intereidit. Vix iam hoc habet mundus , vt fallat. Periit imago illa rerum ad decipiédum vsque decora. Priùs nos seducere vc- ro cogitabarfulgore, non poterat; pro- pè iam non valet & ipssa nos falíà osté- ratione corrumpere. Solidis bonis ca- rebat,ecce deficit etiam caducis. Non hune aut ad tempus speciosa ornant, aut in posterum mansura confirmant. Nisi nosmetipsi decipimus.pçnè mun dus decipere nos non potest. Sed quid diffimulamus ea expro- mere,quae fortiora íunt? Diífipatas lo quimur

mun dus decipere nos non potest. Sed quid diffimulamus ea expro- mere,quae fortiora íunt? Diífipatas lo

DE CONTEMPTV MVNDÏ. 31 quimur opes mundi , cùm iam ipse Quìn & mnndusin fincmsuum vergens , spa- ipse mm- tiisaeatur extremis? Quantoistud ma- *f lus Sc grauius est,quod iam ìple non in r longumerit? Quid commemoramus attriramctusremacsupellectilem?Nec , imm;ritò in defectum viribus a?uo coníiimpris vrgetur, adminiculiíque suis deíiituitur , cùm iam in senium nutanti oneri succumbat. Postrema Mundi 14 mundi jetas referta est malis,tamquam guorts. morbis senectus. Visa sunt,videntur- que iamdudum ista cano feculo, fa- mes,pestilentia,vastitas,bella,tenores. Hi sunt in vltimis iam annis languoie$ íìii. Hincíkpè illa caeli cernuntur si gna , motufque tenarum , permutatx temporum vices , monstrofie animan- tium feeunditates ; quae omnia adhue procedentis prodigia sunt temporis, sed iam deficientis .Atque hoc non in- firmitatis nostrae verbis , sedetiam A- postolicae auctoritatis confirmaturelo- quiis. Illic enim legitur: In nos fines 1. Cor, 10. f&culorumdeneneriit. Quodcùm iam- v.n. dudum dictum fit , quid cunctamur, quidexpectamus? Vrget nos dies illc iam non noster tantùm, sed & seculi. B 4 O m-

dudum dictum fit , quid cunctamur, quidexpectamus? Vrget nos dies illc iam non noster tantùm, sed

31

D. «VCHERII EPISTOLA

Omnis horaillud debitae resolutioiis admonet tempus instare ,cùm ancipiti periculo finis alternus & discrinen geminumvnam omnibus mortemmi- natur.Incumbitmihimiscro iam raú- di mortalitas,tamquam mihi non :uf- fìciar ad rerrorem mea. Quid palpa- mus metus nostros ì Securitati lecus

non est, quando terminus in nos im- pendet indifFerenter,fingulorura hinc, hinc omnium.

A{_

imditú. cam íaeculi exitu, ícd vel in hoc rerum

qxoruauU

Miserrim*

« ò

>-

.

6 .

cst jn fa r ,

.

nQn .

.

eius defectu hominum miseranda có- ditio j qui sibi nec futurorú fpem gau- diorum reponúr,cùm iucunditate prç- sentium non fruantur. Voluptatein vi- tx breuioris non capiunt, perpetuae sperare non poflîmt. Bonis tempora- libusnon vtuntur, non vtentur aettr- nis. Hîcrei parum,iiHc spei nih.il. Do- lendus proríus atque miferandus ho-

minis status iste est,nisi forte faciat de acerbiflìma conditione congruam ne- ceflìtatem; niíî ob hoc ipsum ad potio- ra vtilitatis íuae remedia fecorrigat, contendatque ad ilia falubrioris vota çonsilij ; praesertim cùm ita dilacerata

prx-

vtilitatis íuae remedia fecorrigat, contendatque ad ilia falubrioris vota çonsilij ; praesertim cùm ita dilacerata prx-

DE CON.IÉMPIV MVHDI. 5} praesentis temports res su, vt qui vnius futuii saeculi cómodum perdit, vtrius-

que perdiderit. Diífeendaestomnis animi intentio sPe íusHrt

va tpem rutun.Quamlpçm vtplemus tr^tm^M afc manifestais cósequaris,aperire eam etiani sub alituius exempli conditione non abnuam. Sicuialiquis quinq; ho- dieexxredenarios offerat,quingentos verò aureos in crastinum ípondeat; optionemqlieorFeratjVtrùm aesad prç- sens sumere,an aurum mallet in poste- rumjdubiúmne est,quin prçopter grâ- diaillamunera cnm parua mora? Tu quoque breuis huins^ atque a-ternae vitae conditione perspecta, noneligas capere vilia,cùm sperare poflîs pretio- sa. Non est ranti sumpsiflè parua,quá- ti est exlpectaic quae magna íïït. Quòd si omne hoc fragile quod in mundo est, & videmus & capimus ; spei verò à sperando inditum nomen est ; mani- festum est nequaquam in hoc saeculo spem poífideri , in quo his,quae intue- mur,& fruimur . Spesenim qu& vi- Rom.3,ï4

- dctnr , non eíl Jpes : nom quis quod vi det qnid fferatì Ergo quxcumqi illa fpes rebus misceturhumanis,quxren-

da

B s

- dctnr , non eíl Jpes : nom quis quod vi det qnid fferatì Ergo quxcumqi

54

O. ÏVCHERII ÏPISTOLA

da est in futurum : alioquin nec spes appellari potest,si non speratur. Itaque manifestiorem in futurum rem spei sequimur, quam ípem rei in prgsenti- bus experimur. futur» Ecce ea quae nobis in ipfos oculd- tnagu ««-rumadmouentur obtutu?, non abso- w-'er"w'/' lutè quafi oppreffis visibus intuemur:

multò veròcertiùs in ea quae eminus offeruntur, velut expeditis luminibus intendimus : itaferè euenifle de prae- sentibus futuriíqne non est ambigen- dum. Nam pnesentia tamquam in ocu- los ingesta,non rectè cernuntur : sutu ra tamquam ab oculis reducta, mani- festiffimè perspiciuntur. loru eer- Neque hanc fiduciam futurorum Jponsor incertoauctorepraesumimus, sed Do- ~Chri(tui. mino nostro Ieíìi Christo verissimo sponsore veritatis , quiiustis intermi- riabile regnum,& ampla beatiflimae x- ternitatis praemia pollicetur ; qui etiam per ineffabile sacramentum assumptae carnis idem homo & Deus reconciiia- uit hominem Deo , ac magno abfcon- ditoque mysterio paffionis mundum crimine absoluit. Itaque manifestatus est in carne,iustincatus est spiritu , ap- paruit

.

mysterio paffionis mundum crimine absoluit. Itaque manifestatus est in carne,iustincatus est spiritu , ap- paruit .

DE CONTEMPTV MVNDλ Jf paruit Angelis , praedicatus est genti- bus,creditus estin mundo , afliimptus est in gloria. Propter qaod Deus eum Philip. 1,9 exahaust , vtomnia confiteantur nunc in cçlo,& in terra,in mari,& in abyffis, quia Dominus Iesus in gloria est, Rex 8c Deus ante fecula.*

tu , repudiatis illis Philoso-

phorum praeceptis , quorum lectioni operam ac ingenium accommodas, ad imbibenda Christiani dogmatis stu- dia animum adiieis? Illic quoque quo facundia tua atque ingenium exercea- tur,inuenies ; breuique tibi liquebit , cjuantò haeenostra, id est pietatis ve- ritatiíque praecepta ,illis Philosopho- rum praeceptis praeferri debeat. In illis ^e.r?c.^'

namque corum prxceptis vel adum-*^ faû. brata virtus, vel falsa sapientia : in hxs f0phorum veto consummata iustitia, solida vcû-falf». tas contine'tur. Vndelicetdicere, Phi losophie alios nomen vsurpafle, nos vitam. Etenim qualia ab his dari pos- sunt praecepta viuendi? Causam ne- sciunt. Ignorantes enimDeum,&sta- tim ab exordio iustitiae declinantes,có- sequenti in cetera feruntur errore. Sic fitposteà,vt studiorum talium finis sit B 6 vani-

Qurn

iustitiae declinantes,có- sequenti in cetera feruntur errore. Sic fitposteà,vt studiorum talium finis sit B 6 vani-

36 D. EYCHKIt.II EPISTOLA vanitas. Si qui apud illos honestiora

i

definiunt , huic iaótantiae

huic laborant. Ita apud eos non est vacua vitiis abstinentia vitiorum. Hi

deseruiunt,

.

|

Philip- j.

iraque sunr,sicut scriptum est , qui ter- * * renasapiunt. Vnde manifestè ostendi- , tur,veram eos iuftìtiam,veram sapien- tiam non videre . Annealiquis ex il- la Aristippi schola vericatem videbir, qui ingenio suo à suibus aût pecore ni- nildiffert, cùm beatimdinem incor-

Ibidem. poris voluptate constituat ì cui Deus venter eft.&gloria in^udendu eiusì Hic honestum iustumque prxcipiet , apud quem prodigus, impudicus, adulter philosophatur . Sed alius aduersus Philosophos dicendi locus reserue- tur; ego ad hxc veniam , propter qu* tectim loquor. Omitteiam illas,quibus oblectaris, maxime generales corum sententias , breuiter exomni disputationis genere

Cbriffia- collectas,arque ad studiate nostrorum

nétPhiloso- & scriptaconuerte : ibituoptimè pe-

ctUS tuum multifarh instructione sa- tiabis: ibi ad inculcandam fidem , non his quidem verbis , sed tamen ista di- centurtibi: Ycrbum Dei qui non cre dit,

pkiAfr*-

ibi ad inculcandam fidem , non his quidem verbis , sed tamen ista di- centurtibi: Ycrbum

DE CONTEMPTV MVNDI. J7 dit, non intelligit . Ibi tu admonebc- re: Dominum,quia Dominum vocas, metue; quia patrem ,dilige. Ibi tu ve- ras hostias disces,audiendo: Acceptis- sima Deo íacrificiasuntiustitia & mi- sericordia. Ibitibiistud infínuabitur :

Si amas te,proximumdiliçe; quiani- hil magis commodis tuis dabis, quàm quod contuleris alienis. Ibi tibi prx- cipietur: NullamcíTecausam tam di- gnam puces,qua tibi iusta fiat mors ho- minis. Illic aduersus illicita monebe- ris : Libidin.i resiste tamquam hosti a- cerbiflìmo , qui insultare victis etiam contumelia corporis gaudeat. Illic, ne

concupiscaSjistud edoceberis : Melius est nolle quat non habeas, quàm habe- re quae velis. Illic,ne irafcaris,hoc in- geretur: Qui prouoeatus irasciturjtúc solùm non iralcitui , cùm non prouo-

catur.

Amato non amantem , quia amantem vix vllus non amat. Illic fxpiùs id tibi

iterabitur : Thesaurum is benè recon- dk,qui indigentibus diuidit : perdere «nim iam non poterit, quod largiendo

collocauit.

berìsjcòm dieetur: Fidelium coniu- B 7 giorum

Ibi etiam de inimicis audies :

Illic etiam reliciota suade-

collocauit. berìsjcòm dieetur: Fidelium coniu- B 7 giorum Ibi etiam de inimicis audies : Illic etiam

?8 D. EVCHER.II EPISTOLA giorum fructus est continentia. Ibi ta discernenda cognosces , cùm audies :

Mala seculi huius iustis iniustiíque communia sunt. Ibi tibi istud audien- dum oíFeretur: Maior aegritudo est languere animam vitiis, quám corpus morbis. Ibi tibi ad commendandam pacem istud pronútiabitur: Impatien- tibus similitudo morum causa discor- diae. Ibi ne íêquaris malos , istud au dies r Prudentem & sapiens informat

& stultus ;ille quid imitandum sit do-

cet, istequid vitandum . Illic & ista proferentur: Multa prosunt nescienti- bus,ideò non minor est Dei in operto* quàm in aperto benignitas. lllic ad- moneberis: Gratias Deo non ma'gis in prosperis agas quàm in aduersis ; & , cùm prospera sint, te non meri}isse fa- tearis. Illic tibi etiam remotiora pate- fient,cùm ista praedicabuntur : Fatum non efle, interrogent gentes vel leges suas, quae vtique non puniunt nisi fa- ctorum voluntatem . Illic audies ad custodiendam puritatem 8c ista praxi- pi: Si vis esse verax,suspicax noneris :

non enim suspicamur, nisi quod nesci- mus. Ibi de sublimioribus quoque istud

pi: Si vis esse verax,suspicax noneris : non enim suspicamur, nisi quod nesci- mus. Ibi de

HECOMIEMPTV MVNDI. 39 istudaudics:Deo mente defixus,à pas- sionibuscùm titillatur, à cxlo in terra deuolukur. Ibi tibi & hxc memora- buntur: Cumhìcmali interdumbo- nacapiantjboni malis afflictentur , qui fururum Deiiudicium non credunt, iniquum (quod absit) Deum iudicant. Illic tibi suggeretur etiam in secretis ruis : Qnod velis homines nescire , ne feceris; quod Deum , ne cogitaueris . Ibi tibi contra omnem fraudem dice- tur: Infeiicius est decipere quàm deci- pi. Illic & aduerssus iactantiam con- rammantia tibi hic praeciprentur : Va- nitatem tantò magis iuge.quantò me* Jior efiìeieris : cetera enim vida cre- ícunt vitiis,vanitas virtutibus. Etista quidem pauca de studiis carptim ac

breuiter Quòd pnlibata si ad fontes sunt. ipsos Sacri elo- SfìaiUm

s*(r* Scrt~

quij tcrutatoracceileris, ibi tu non ex* \tiaáfmu

7r>-

n- - r u-

*

teriora magis quàm interiora mirabe- re. Ira Scriptura dum intrinsecus ra diat, velurpretiosiíîìma quaeque gem ma in profundum fulgorem conside- rantium demittitoculos. Hoc tucali- ganrem mentis aciem nequaquam re- Fugus insuesce ; hoc interno ac salubri cibo

rantium demittitoculos. Hoc tucali- ganrem mentis aciem nequaquam re- Fugus insuesce ; hoc interno ac salubri

4° D. EVCHERI1 EPISTOIA cibo diíce animae famem pascere. Pcr opus miserantìs Domini id fore non diífidimus , vt nostrorum appe- tens & diflìmulator tuorum , inania fastidias & solida cpncupiscas. Im- prudentiífimum est,cùm pro nobis fc- rè tam multa Deus ftcerir, nihilnof- metipssos feciíìe pro nobis: cumque il- le in operibus suis ad commoda hu- mana respexerit , hominem nollc sibi consulere. Consulimus verò, si nos in

Qui. vera Deicubú affectumq; reddimus. Vera

quippe beatitudo est,fxculi beatitudi- nem Ipernere , neglectisque terrenis in diuina flagrare. Proinde iam nunc om- nia dicta factaque tua ad Dcum vel propter Deum dirige. Obtine, vtribi comes semper sit illa,&tibi custos erit. Tam sida est innocentia. Magnum est, virtntem sequi , nosque ei aliquid pro virili portione conferre. Nec pauen- dumest,nese abhis, quae vsu inole- uerunt , animus per meliorem vitam non vatcat absoluere. Idem ille , cui sanandos nos tuendoíque ofFerimus , vires praestat astectui. Vndeautem, vtvelaestimationecó- prehcndere valcat quisquam futuro- rum

beatitude-

ofFerimus , vires praestat astectui. Vndeautem, vtvelaestimationecó- prehcndere valcat quisquam futuro- rum beatitude-

DE CONTEMPTV MVNDI. 41 rum remunerationem bonorum? Ecce hîc diuina, vtcernimus, munifieentia cunctis promiscuum vsum chariflîmae lucis induisit. Datur pio & impio có- munem ípectare íolem ^omnibus crea- turafamulatum suum benignis seruat ofiìciis; bonorum malorumque totius mundi indiscreu pofleiïio est . Cùm Quant» hìc igitur tam praeclara Deus iustis pa- í>*« remu- riter & iniustis tiibuat,qualia suntpu, "era,>0- tanda quae iustis reseruat? Considere- mus,qui tanta dedit, quanta restituetí qui tam magnus est in donis, quàm magnuserit inpraemiis? Si tam inaesti- mabilis est munerantis benignitas,quç illa remunerantu? Ineffabilia sunt quae prçparauit Deus his qui diligunt eum. rectè plane atque manifcstè:quia verè immensumest,quàm magna rependet bonis,quitam magna largitur ingratis. Cireumfer oculos, & de pelago ne- gotiorum tuorum velut in quemdam profeíîîonis nostra?ponum prospice, proramqueconuene. Vnns hic portus Rclighpor- est,in quem nos ab omni fluctuantis tussolusk. saeculi iactatione'referamur; quem in- ter irruentes mundi turbines fellì pe- ttruus.Huc cunctis coníugier.dum est, qui

iactatione'referamur; quem in- ter irruentes mundi turbines fellì pe- ttruus.Huc cunctis coníugier.dum est, qui

' '

41 D. EVCH.EP.DECONTEMP. MVNDf. qui frementis seculi tempestace ve- Xjintur: hîc statio fidiflìma, ôc quies certa : hîc latè recellus exclu si s flucti- bus lilet: hîc blanda tranquillitas sere- num renidet. Hue cùm fueris delatus,

Cruxsa- tuto nauis tua post inanes labores , hîc

lusis an- ad Crucis anchoram fundata retinc-

bitur. Sed iam prolixior scriptorum pa gina modum poscit . Vim caelestium- praeceptorum arctè breuiterque colle ctant in summam accipe ad Dei hono- rem. Haee sunt mandata omnia:igno- sce, meque agnosce.

chora.

breuiterque colle ctant in summam accipe ad Dei hono- rem. Haee sunt mandata omnia:igno- sce, meque

VITA

V

I

T

A

DIVI PAVLINI

EPISC. NOLAtyl

ex ícriptis eius , & veterum de eo Elogiis conciiinata.

V I T A DIVI PAVLINI EPISC. NOLAtyl ex ícriptis eius , & veterum de eo

BENEVOLO LECTORI

HERIBERTVS ROS YVEYDVS.

Vt i Româ hant Vitam ah amieo

Socio continnatam ateepi , ïtx

Me

tetum tommunie o. Volutt nempe

latere magís quìtm inclarefcere. Isa cìim faulino coloremfuum dat , ab eodem talotem hune traxit . Nec s rneumfuitfidem violare, qua me ob- Jlritfum volutt. Modo Paulinusin publicum vtilisfit ,fat fruèJuum ad se rediijse xjlimat ,Ji tonfeientiam tejlem folam babeat. Eueherio au- tem hunesubneffo ; qiibd ille Pauli- num,vti Valeriano cognato[no con- temptummundi persuaderet , vclut 'viuumexemplarproponat.

; qiibd ille Pauli- num,vti Valeriano cognato[no con- temptummundi persuaderet , vclut 'viuumexemplarproponat.

V

I TA

DIVI PAVLINI

EPISC. NOLANI.

PRIMA PARS.

gudis fuerit in vitafetulari.

vo sinesanctus Athahaíîus Magni Antonij claudit , eo nobis cxordio licet Paulini Magni ( hac enim praefa- rione cftgrms clt) Nolani Episcopi in- choarc Vitam . Saluator noster Iefus Athínasiut Cbrijtus,inqnkiìlc, glorificantes feglo- inVi.taAn- ríjìcat, & feruientibns fibimet , non íd»-toniJ' c-6t' unt regna ctlontm , fed etiam hic in iffis nonttttmfecretU latere cupientibus.fama nbuit nobílitatem : fciltcet , vt & iffi r/tanfur lande meritorum , & ceterieo- umproHocenturexemplis. lixc in Pau- num aptiffimc tum ex ea parre con- eniunt, quòd egregiè Christo Iesti 1c seruiuir , & illustrem nomini eius laudeni \

aptiffimc tum ex ea parre con- eniunt, quòd egregiè Christo Iesti 1c seruiuir , & illustrem

46

D I V I

PAVtINI

laudem peperit ; tum exaltera, quòd clcmentissimus Dominus ipsum ob- ícuritatis Euangelicae peramantem , magnificè glorioí'um non modo inter superos , íed etiam inter mortales fe- cit. Hxc vtraquepars ex ipsius expli- catione Vitae patebit, quae tripartita fuit; primùm , in statu populari atque communi ; tum in Monaííico; postre- mò in Episcopali : accedit quarta- de eius Scriptis. £)imidium ferme attatis, hoc est, ad annum cireiter duodequadragehmum, <

humanae reipublicae vixit : ex eo tem- pore ad annum septimum supra se- ptuagefi nuim , hoc est , ad extremum víque spiritum,religioni &c sanctitati; per gradus ita proficiens , vt ex magno Senatore maior Monachus, indema- ximus planè Episcopus fuerit; quo moderatior & infra merita videri titu- lus potest, si Magnum semel dixe* rimus. Humana Humanae vitae ornamenta, quçcum- tauliniie que caderein hominem possunt, cu-

«""<»- mulatè polïedit. Nobiliflìmus idem

& locupletissimus.oris specie liberali,

corporepaulò infirmiore, sedhabili ad

Craius *- lifli taus Pau-

/*

idem & locupletissimus.oris specie liberali, corporepaulò infirmiore, sedhabili ad Craius *- lifli taus Pau- /*

V I T A.

47

ad muniaanimi; ingenio praestanti,na- turacumprimis bona beneficaque , & moribus luaiuffimis. Ad haecliberali omni doctrinaexcultus , ac facultati- bus,qua'gratiam maximè Sc admira- tionem popularem conciliant, Poëtica & Oratoria excellçns. Denique sum- mos honores , celeberrimam famam , araorem omnium & fauorem adeptus est.Qux constat cò tandem solùm mi- gnifecisse, vt haberet quod pro Chri- stodespiceret, quodque nomini eius velut sactiíìcio cósecraret. Hanc enim vnam talia amandi cauíàm esse docet Nazianzenus,& ipsemet Paulinus ele- janter his verbis exponit : Ergo nthil Pauha.e-

nhuncmundum inferentibu* , subftan-^

',.

J -

-, Seuerum.

tam rerum temporaltum , quaji tonjue x-Hxa.(,7

'elltaapponit ; nonvt fareina impediat, hos expeduos nafciiubet , fed vt mate- am nobis virtusis ad merita parieuda -opotiat; &fit vnde documentum noftr& Deum (id eft, verum Tatrem ac Do- inum) fidci atque putatis edamus , fi ppetan t nobis chara vel dulcia; qux, xferentes Deum , magnoprtmio negli- nus. Eódem pertinent, cjuae, dum eláhiatn laudat, ac studtum pariter opus-

qux, xferentes Deum , magnoprtmio negli- nus. Eódem pertinent, cjuae, dum eláhiatn laudat, ac studtum pariter

i

$8 DIVI PAVtINI opuíq; suum,minimc id quidcm agens ícntieníqucjCommendat, de nobilitate

Paulinus ita di lTerit : Perjpicuum est id quoque ad epist. 10. operis fui eloriam Dominum contulifft ,

.

f/tío maqti confunderetur me mundm , qui talibus titulúgloriatur^ vt,quo vani- t.i; hominum ad contemptum Dei vtitur, ista potiùsad contemptum mundi vtere- tur:finìul& maior[alutaris exempli au-

tlont&i (quò scilicetin illustriore per- sonaclariùs emicaret) humiliandis fu- perborum oculis proderetur. Patri» & Patriamhabuitgentiumprincipeni

Cema.

ad Seucru. r ,

J

A

,

f

Romam; Patiicium & Conssulare ge- nus; neceffitudines quoque & affinita- tes ampliffimas. Nam & Seniorem

Paulin.e-

put. io.ad bilem,terrenx se nobilitatis despicien- Scuerum. tja nobiliorem fecisse ait, sanguine si-

bi propinquam suisse fignificat. Sunt

Baronius qui

Tom. 4. qUòd inter Aniciorum monumcnta Anno 3,4. aliqui paulini iegantur. Qapd ita fi est,

sacrum quoddam generi stemma ac- cessericquòd prima illa gens inter Ro- mana fastigia ad Christum euecta, cae- lesti eius apice humanam excelsitatem exaggeraric Tontius

Melaniam,quam Coníulibus auisno-

ad Aniciam gentem referant,

lesti eius apice humanam excelsitatem exaggeraric Tontius Melaniam,quam Coníulibus auisno- ad Aniciam gentem referant,

V I T a.

49

Tontim haud dubiè praenomen ha- Prtnmeiu

buit,quo fepè modo ab Ausonio nun- twpatur: item Mtropius alicubi tum

in editis praelo , tum in exaratis

ma-

flu Jibris inscribitur , & apud quof-" ftam Eusropius. Itaque tota appella- thtJMeropius Pontint <ssínieiwsPauli- niu erit. Natus est in Aquitanis , seu Burdi- Loetun*- gal,e,vbi domum habuiflè ex Ausonio '"«m*».

constat, & disertè Vranius tradit : qui preíbyter ipsius Paulini cùm fuisset,

eius posteà virae summam

mortemin literas misit: seu Hebro- magijVtaliis videtur,quam &patriam Paulinus ipse Paulinus appellat. Paternum id epist.5.ad oppidum erat haud Burdigalâ procul, Scucnun,

, aut potiùs

impositum amni Garumnae. Quippe ea rempestate ciuium Romanorú haud pauci,quibus in prouinciis latifundia - noffiderent,in iis ôc domicilia colloca- iant. Inde factum opinor,vt Paulinus iquitanus patria censeretur; eoque eluti fuo ciue non iniuria Gaili sem er gloriati sunt, hodieque gloriantur. )uamquam apudS.Ambrosiumdurn gimas irascriptum , Paulmumjplen- Ambr.ípi- <regeneris in panibus AquitanU nulli stoi. 3*. C ficun-

gimas irascriptum , Paulmumjplen- Ambr.ípi- <regeneris in panibus AquitanU nulli stoi. 3*. C ficun-

$0

D I V I P A V 1 I N I

fecundum, minimè putamus compara- ri cum Aquitana nobilirate , sed íblùm delignari 'locum , vbi Paulinus dege- bat,& vcndiderat facultates: & forta£-

se,vt ingens Scriptor virque optimus

Baronius suspicatur Caesar Cardinalis Baronius,

verborun>series à librariis immutata

Aiujo3?4. eft-jCùm scribere debuifl'ent, Paultnum jplèndoregenerù nulti Çecundumjm par ti bia Acjuitani&vmditisfacultatib-if , 8c

qux sequuntur . Hic enim splendor erat generis Paulini , nonquinulli A- quitanorum , sed qui vix vlli omnium cederet Romanorum . Quod & ex Prudentio constat,'qui aduerfus Sym- machum scribens, dum Romanam, quxadChristum transierat, nobilfta- tem recensee :

Non Paultnor*m,ínqnit, non Bajfo- rum dnbitamt

côtu Sym-

Tom. 4.

Pmd.lib.i.

Promptafides darefe Christo,ftirpem- que fuperbam Gentis patrieia venturo attollerefkclo. Dimiit. Patrimonium ei peramplum,ingen- tiaque praedia fuiíse, cùm alij testantur omnss , mm satis ostendit Aulbnius , duin Paulinum ab seceíïu Hispanico reuocanSjinter alia ingeric : Ne

alij testantur omnss , mm satis ostendit Aulbnius , duin Paulinum ab seceíïu Hispanico reuocanSjinter alia

V I T A.

$1

Ne raptam sparsamq; domum , lace- Ausonitis

rataqne centum Per dominos veterU Taulini regn* fleamw. Qui dus ex regnis quátumuis mnltùm Poëtica demat hyperbole, plurimum tamen íemper in patrimonio reliquum fiet. Nec solùmin Aquitania Hebro- magum,& alias poíïèssiones , itemquë Narbonae alias, íed & in Italia Fundis,

& apud Nolam habuit: vnde etiam

Romana stirps affirmatur. Saeculo aureo cùm iuxtà virrutes Ii-

terxque , prxsertim sacrai , plurimum fore natus'

epift. xj.

tem-

colerentur,subannum salutis humanae trecentesimum quinquagefimum ter- tium ortus est,vt fplendidissimo fecu- lo & hoc lumen accederet ; vicissimq; ipsi copia foret ex aliena luce multipli-* candae suae. Ita íactum est, vt ad exco- lenda magnarum laudum semina, acre iudicium , solers ac ferax ingenium , bonam atque tractabilem métem, quas natura excellens indiderat, egregium magistrum n incisceretur. Decius Ma- AuÇenlm

gnus Ausonius is fuit , Poëticis idem Galluseius & Oratoriis virtutibus inclytus inter mal'fier'

eius aeui primos

Is cùm sua fponte ,

C z

tu m

idem Galluseius & Oratoriis virtutibus inclytus inter mal'fier' eius aeui primos Is cùm sua fponte ,

52.

orvr rAvLiNr

tum Paulini docilirate ac moribus , ad

hate veteri parentum inter fe ue necefsirudine 8c charitare compul us,

ira inliiruendum regendumque nobi lem puerum fulcepit, vr fedulitate in dullriaque praeceproris, humanitare

partis ae pierate docuerit formatith e:

nec alirer polled, quam lilium conliie uerir nominare-Paulinus feq ui manum

ñngentis , auidè in Ftudia rapt., nulla.

non Scriptorum monumenta terere ;

parciùs ramen Hilloricos verfabat :

in Oraroribus ac Poërisrotns erar. De nique ita profecit,vt in vrraque facul

rare,liue Oratoria liuc Poëtica, vel ad quarir docentis gloriam vel etiarn luperarit.

De Poëticaexcellentiatellimonium

:

fx' Auloni)­ in promptuell:

Äüâïím E: qniiamdudunn tibi palma Poetica

io.

Paulin,

.

/ 4139140 palme

furet.

_

Cedinxw ingenio, quantum precedi eno:

A/fìirgi't Muße noßraCam na ma. @ppc ell nemo qui nefciar , victori

bus lacrorú cerraminum praemia fuif

eno: A/fìirgi't Muße noßraCam na ma. @ppc ell nemo qui nefciar , victori bus lacrorú cerraminum

V ! T A.

5J

se palmas : quibus si taeniae quaedam ac vittae,quae primò ex phylira, deinde ex materia pretiosiore neri cceptae, additae eflent , decus simul & auctoritas acce- debat. Id genus taeniis lemniici erat nomen. Inde clariores lemniscatae pal- mae, quàm purae. Porrò Domitianus Rom 32 certamen inter Oratores quo- que & Poëtas instituit. «Ergo seu verè proprieq; palmam lemnisseatam ex tali quopiam certamine inter Poétas retu- lerit Paulinus , feu ( quod libentiùs credideriin ) per colorem sic nominet Ausonius, intelligereest quantum ad- eflèt Paulino ex Poësi eelebritatis, qui Ausonio per id tempus summo vate rnaior haberetur. Neque enim id per aslentationem ab magistro, aut per pa- ternam in alumnum indulgentiam , Îiuàm verè diòlum existimabit, qui ip- orum inter se ingenia stylumq; com- ponat. HauddubièPaulinilenior, ac suauior,itemque magnificentior natu- raac vena erat; cui , vt idem testis est Ausonius , mellcaquadam ineratmedu- Aufonius

latio; vegeta & fublimisalacrìtAi ,fîcap- epistol.i 9.

fetentt snmma , vt non decideret. Nec

2anliá,

verò Poëtae florentis facuitas existi-

man*

C }

,fîcap- epistol.i 9. fetentt snmma , vt non decideret. Nec 2anliá, verò Poëtae florentis facuitas existi-

54

DIVI PAV1INI

GhtMtnt

Orator.

manda est cx his quae extant carmini- bus, ex Enangelica simphcitate condi- tis postabdicatas Musas : sed cogitan dum , haec ipsa cùm tamen talia fint , profectò dum ferueretambitio,dum placendi studium , & cupido famae sti mulaient , atque exacuerent curam ; dum omnia Poè'tarum myrothecia scrutaretur ; íîmulq e hinc alti vigor ingenij dictiontm attolleret, inde'no- bilitas morum ac lenitas tempeiaret, extitifle aliquid valdè persectum,quod meritò & doctis & multitudini per- placeret. Qììid autem soluta numeris oratio- ne posset , instar omnium sancti Hie- ronymi elogium est. Ingens ille Do- ctor , qui toti erat miraculo orbi terra- rum ;ita Paulinum admirabatur, vt, cùm ehumeraflet Scriptorum Eccle- Bx Latinorum prima lumina, Tertul- liauum, Lactantium, Victorinum, Hi- larium , Cyprianum ; neque eos , qui tu m viuebant florebantque,excepi(lèt; ostendifletque, singulis ad perfectio- nem aliquid decile, vnura statuat Pau linum , in quo nihil desideretur : prae- dicensfore, siinterior accedjret diui-

nem aliquid decile, vnura statuat Pau linum , in quo nihil desideretur : prae- dicensfore, siinterior
aliquid decile, vnura statuat Pau linum , in quo nihil desideretur : prae- dicensfore, siinterior accedjret

naiuitì

V I T A.

5J

riarum scientia literarum , vt Scripto- res cùm Latinos omnes , tum etiam Grxcos,non ita olim praegrederetur. Jnterque cetera, O st miht liceretjnqvút, Hieion. iftiusmodiingenium,non per Aonios mon- cpist- 1 tes & Heliconis vertices , vt Po'éta ca- ^ Paulir

nunt,fedper Sion, & Itabyrium ,& Sina excelfa ducere ^fe contingeret docere quA didici,& quasi per manui mjfìeria trade- re Scripturarum ; nafceretur nobis ali- quid,quod doila Gracia non haberet. Et mox : Si quasi extrema manus operittío inducereutr, nihilpulckriut,nihildotlitu, tithtl dulcius , nihilque Latinius tuis ha- beremus voluminibus. Addit: Magnum habes ingenium,&infinitamfermonisfu- peìletlilem;ò'facile loqueris,& pure; fa- ciìitafque ipfà&puritas mixta prnden* tia est. Capite quippe fano ,omnesfenfut vigent. Huic prudentú& eloquentiafi accederet velftudium , vel intelligentút Scripturarum,viderem te breui arcem te- nere nojirorum. Haec scripsit ille,quám acris iudicij, tam liberi oris Doóto^de Paulino , haud'longo tempore post- quam is totutn se ad pietatem contulis- ser,etiamnuffi tyrone sacris in discipli- nis : proptereà subiicit: Qustaltaha-

C 4

bes

totutn se ad pietatem contulis- ser,etiamnuffi tyrone sacris in discipli- nis : proptereà subiicit: Qustaltaha- C

]6

D I V I

P A V L I N I

bes ruiimmta , qualu exereitatus miles tris ì Sed Paulinus prae animi submif- lìone, vt suo tradetut loco , etiam il- lum inChristianasapientiaposthabuít principatum. Qtmm Interim tamen,antequam se abscon- iriuiosus. ditae mundo ambitioni , humilitatis Cruciíqueobsequiis penitùs mancipa- ret, cùm talia haberet ingenij, doctri ne , ac linguae ornamenta, quae nata- lium splendore illo, ac diuitiaritm co pia longè clariora advulgus & mira- biliora efficiebantur;haud mirum est íî fama clariísima, sigratia maxima , 8c honoribus quoque íummis floreret: Sc rit Consul. Consulatum,eumque ordinarium,qui primus ab Imperio gradus honoris censcbatur , in flore iuuentaï , ante Au- sonium , longè aetate praeeuntem, con- sequeretur. Non inficiatur Paulinus hanc honorum suorum festinationem:

sed vndecumq; profectus & abiicien- di sese materiam solitus rapere,id quo que ad eleuandam sut ab seculo reces- sus admirationem refert, tamquam sa- Panlinus turatus abierit , & honorata à frimis epist. i. ad<*nnisperso»a , vt ad Seuerum scribit , Seucriim. maturare Jil/tpotnerit grcutitmem. Au sonius

à frimis epist. i. ad<*nnisperso»a , vt ad Seuerum scribit , Seucriim. maturare Jil/tpotnerit grcutitmem. Au

v i t A.

57

íbnius verò diserte pranui (Te fîbiPau-

linum honoribus profitetur , dum , qnare contra temporis morem , eius nomen in epistola praeposuerit suo, his verbis excusat :

Paulino Ausonius. Aíetrumjìufuajtt ,Aufònius

vt elfes

epilt.io.ad

Tu prtor,& nomen pr£grederere meu:

Quamquttm & Fajtorum titulo prior,

& tifa Rom*.

Tnecefsit noftrum fella curnlis cbur- Cererùm Ausonius idem ita prxfe- Quomode rebat sibi Paulirmm , vt pariter ab ÇçP^f1 prouectum videri vellet, seque vete- ni9 rnm eius honorum largitorem appellet. Ausoniut Quae nequaqnam crediderim ea so-epist.14.ad lùm causa dici , quòd honoribus d i- Pauluiuaj-

gnum , praeceptis &institutione reddi- deritjvdrùm etiam, quòd àValentinia- no seniore ad docendos eius liberos Gratianum & Valentinianum in au- lam accitus, eaque re gratiam Princi- Eum meritus , Paulinum maximè ha- uerit,quem & charitatis studio, & ad suarum incrementarerum proueheret. Matrimonium quoque Paulino fc- Thrasia lix contigitjlocuples femina, & sapiés, F4ul,ni mireque consentiens, & (quae- prima ctmtt*'

C s

glo-

Thrasia lix contigitjlocuples femina, & sapiés, F4ul,ni mireque consentiens, & (quae- prima ctmtt*' C s glo-

58 EIVIPAVLINI gloriacst ) apprimè religioíâ. Nomca ei Therasia. Vna fecundipas defuit ad

cumnlum terrent felicitatis: sed ideò fortaíse defuit, vt de sterilitate corpo- rum, fecunditas augeretur animorum;

& inde felicitatis aeterhae cumulus na-

sceretur , vnde' manca erat humana. Paulin.in Quippe Po'^ longa vota , soboles tan- Panegyr. dem virilis cùm agitantibus in Hiípa- de Celsoin nia obtigisset,ea vitalis non fuit.Itaque "e". sub octauum ab ortu diem- raptaCom-

mf/tntem. PIutl > admonuit lcilicet parentes , u- mulque viam expediuit, vt meliorem fectè factorum progeniem, & minimè AmbroH eaducam meritorum pofteritatem deíì- epiíhjo. ^ derarent,quemadmodum sanctusAm-

ad Sabmu. u

r

-

brouus interpietatur. Paulini in- Ceterùm vniuersa haec Paulini de- gentumtm- cora consummabat , & iucundiilìma

Znignnm! <Fadam luce grariaque respergebat ac publicabat mira viri suauitas , lenitas,

& benefìcentia. Quae tanta erat , vt, si

quid nancisceretur quod gratum spe- raret amicis fore, mallet iis gratificari, quàm genio indulgere suo. Inde illa Auíônij exfrequenti experimento gra- Ausonius ta exclamatio : Quid ausem tam ama- Paullnù'3^ ^S ' tam<ìíie kvjpiudí, qnàm quodtu, vt

gra- Ausonius ta exclamatio : Quid ausem tam ama- Paullnù'3^ ^S ' tam<ìíie kvjpiudí, qnàm quodtu,

i tr i 't a.

59

me participes , deliciai tuas in ipfa primi- tiarumtwuhate defrand<u ì G melle dul- cior, ôgratin. vetinjìatefeftiuior.-0 ab om nibus patrio ftrin<rcnd(& complexu ! Ergo vir adeò' mirabilis , pcrindeq; Eiusdem amabilis , non est tardum coniicere , celebntas:

quamis aíTectatorum tu ibis coleretur; quantum apud proceres exiltimatio- nis, apud mulritudiné fauoris ac plau- sus haberet. Decus patfiae y curiae lu- ' men , idem fenatus columen censeba- tur. Atqui taliafortunae, vt vulgus no- minat, id est, humanaï piosperitatíâ blandimenta , quò maiora ac plurae- rant,eò pluribus atq; tenacioribusPau- linum íìbi deuinctnm carenis seculi vanitas detinebat. Nimirum vtChn- sti gloriatanto fîeret illustrior, eius- clemque vis gratiae potennor appare- ret, cùm tamus Senator vniuersa illa prodetrimentoduceret, & arbitrare- tur vr stereora, quò ipí'um lucrifaceret - Christum. Iuuat inuestig3re quibus adiumen- tis& machmis diuina gratia vsa sit ad areis eius expugnarionem, vtque íu- perbiae apparatum tantum Crucis hu- milirati subiiceret.Sed priùs indicabo,

C 6

qui

areis eius expugnarionem, vtque íu- perbiae apparatum tantum Crucis hu- milirati subiiceret.Sed priùs indicabo, C 6

60

DIVI. PAVIIIII

quibus in Iqcìs, qui bu (que muneribus egerit , antequam in recessu Nolano conquiefceret. Pueritiam haud dubiè, itemq; ado- lescentiam , in studiis liberalibus tra- Summ* duxit Burdigalae. Ibienim Grammati-

vita. Pau- ces aîque Rnetoríces ícholam Auso- hm ante nms rexit.Quo translato in aulam Au-

mam a[\i Paulinus ad agendas causas in

o

ton strepitum, & cunae lucem proces

honores euectus , aHquam-

diu Romae vixit. Inde per annos ferè quindecim peregrinatus est: per Ita- liam,Galliam, Hisspaniam, terra mari-

sif; tum ad

que ; partim publicis rebus , partim ( nisi me coniectara fallit ) domesticis occupatus.Quos intererrores Medio- lani fuit per idem tempus,quo sanctus Augustmus ibidem &c Alipius versa- bantur: & cognitus Alipioest , quam- uisipse Alipium ignorant. Sic enim fieri videmns, vt magnae personae pro- ' pè omnibus notae sint , nec ita multos norint.Eodem temporis tractu,pietate sensim in animum admissa, Burdigalae baptizatus , Bareinone Sacerdos crea- tus est,inde Nolam demú migrauit, vt iáper singula enucleatiùs exponemus.

baptizatus , Bareinone Sacerdos crea- tus est,inde Nolam demú migrauit, vt iáper singula enucleatiùs exponemus. Pri-

Pri-

V t t A.

-

Cl

Prima secundùm Deum conuersio- Connersia.

nis Paulini gloria sanctiffimo Presby-

tero Felici deberi videtur. Huius inui- t»rJrtc,~

cti Confeflbris, autpotiùs Martyris,^"^" * vt Paulinus 3c íancta Ecclesia appel- lat,^ nam quamquam non est mortnus in tormentis , ad mortem tamen pro Christoest rortus^ latiffimènomen ce- iebrabatur. Ad eius venerandum cor pus magna prodigÌ3 & planè enidentia patrabantur.Torquebantur grauiflìmè mali daemones,& spectacula miraede- bant in iis , quorum corpora obsedis- sent . Quas ob res vndique Nolam ad sancti Felicis sepulchrum concurreba- tur. Adiit & Paulinus eòopportuniùs, quòd parernos cireà fundos poffide- bat. Animnm sibi iuuenis beatus Mar tyr itadeuinxit, vt statueret quietam apud eum sanctamque vitam exigere. Sub annum haec aetatis septimum ac vigesimum apud se decreuit , tribus lultris antequam redemum ipsaprae- staret. Inde primo Natali , quem iter

úie-

Nolam ex Hispania parans , condidir, sanctum rogat Patronum , vt consulat lam defideriií immenso temporefejfis,. paui;nog sospitemque ad sese producat. Et se- Natal. i.

C 7

quen-

, vt consulat lam defideriií immenso temporefejfis,. paui;nog sospitemque ad sese producat. Et se- Natal. i.

' 6í

» I V I PAVLINI

. -

quenti Nataliiampra'sensitacecinit :

Idem

Natal- z.

O pater , ô domine mdignu licet optime feruss,

Tandem exoratum est , inter tfta limina nobis Ts^atalem celebrare tuum.Tri* tempo-

 

re

longo

a

.

.

:

 

Lustra cucurrerunt ,ex quo [olemnibus

istis Corkm vota tibi,coramea corda dicaui. Ergo iamdudum etiam ante Bapti- ímum cósilia perfectae vitx coquebat:

&

protinus addit , ex quo rempore il-

lam sibi vitam ad sancti Felicis agen- dam proposuerit, perpetuò ipsum, si bi inter varios terrae & maris lahores adfuiíFe.Itaque sancto Feliciimprimis debetur sànctus Paulinus. Tanti in- terest caditum aliquem Patronum ad- sciscere, quem prxcipuo cultu & con-

stanti pietate venereris , cui te totum dedices, cuius omni tempore opem

implores.

'

luuitcon-

Intet mortales , adiumento fuiíse

iux The- Therasiam coniugem , gloriosa Auso- rafia, nij contumelia docet ,dum Paulinuru çarpens tamquá parú in amicitia con- stantem , causam in eam velut abdu- cen

rafia, nij contumelia docet ,dum Paulinuru çarpens tamquá parú in amicitia con- stantem , causam in

V I T A.

6}

centem confert , Tanaquilem appel- lans,qua? sapientia & religionum peri- tia sese prxferret imperitaretque viro, &c ob eam rem timeretur à Paulino. Sic enim latrat :

Siprodi,Pauline,times,noftr<tji vereris Aufonius

Orimen amicitia , Tanaqusl tua nefciat epist.i4.ad

Paulinum.

iftud. Et sanè diuina matronae sapientia ,

& virilis constantiainde fit manifesta,

quòd in pauperem ac duram vitam vi ro certè conssenlìt:& quidquid siue do- talium , siuè*aliarum habuit faculta- tum, vendidit, 6c inegcntes consilio Christi pretiú erogauit. Ad haec abun- dabat illa auas magnis quibufdam& illustribus cùro sapientia mm sancti- tate Episcopis. Ambrosius Mediolani, Turone Manions, Burdigalae Delphi- nus, alibique aliae Euangelicae lucernae ardentes lucentesque íiipra candela- brum posi[x,longè latequefundebant cadeste lumen : & Paulinus , quantum argumentari licet, talium semper viro- rum consuetudinem adamsuit. Enim- uerò ingens zè sanctitatem est gradus , vfu delectari & familiarirate Sanctor- rum/Ergo trium maxime , quos no-.

uerò ingens zè sanctitatem est gradus , vfu delectari & familiarirate Sanctor- rum/Ergo trium maxime ,

6if

oivi p a v r i n i

minaui sanctiffimoru& Antistitú Pau- linus exemplis, consuetudine , studio- que profecit. tJ> san&ui Ambrosius iam senior videns prae- Ambrosius claram iuuenis indolem, íuauiffimè du piít 45 Cád I'gebat.Itaque ipsemet Paulinus ad A-

Alipium. AipiuiT' ícribit , Ambrojîj diUEtione fe femper adfidem nmritum ejse.

é-sanBuí

Martinus, estconiecturae , quòdoculum cjuoque

lib §e v!ta ÍESrum ei íanauit./><«#/í»wi'ír£> (ìnquit S. Martini Scuerus ) vírmagnipostmodumfusurtu

exempli ,cùm oculumgraniter dolere cae-

pijfet , & iampupillam euit crajfior nubes superdutta texijset , oculumeiAíarúnHS feniculo contigit,priftmamáue tifàmta- tem fublato omni dolore restituit. Quis verò dubitet,quin prçclara sanctiMar- tini Euâgelicae perrectionis documen ta multùm valuerint ad illustrandos ci oculos mentis , cui tantùm peniculi contactus valuit ad corporis lumen redintegrandum ì & sanBus Sed maxime omnium ad rem tan- Delfhin$t4. dem repnescntandam & redigendam

cap.ii.

DesanctoTuronensi Martino,ilIud

inopus,sanctus Delphtnus valuit, à quo & sacro Baptismateexpiatusest. Proíùetur haec Paulinus in epistola ad euni

inopus,sanctus Delphtnus valuit, à quo & sacro Baptismateexpiatusest. Proíùetur haec Paulinus in epistola ad euni

V I T A-

6$

eum scripta.dumait: Meminerimus te pauiinus non solùm patrem , fed & Petrum nobis epist. 1 6. effefattum : quia tu mifisti hamum ad me a<* Delpki- profundis & amans huius fiecultfluffibus num *'

extrahendum,vt capturajklusis efficerer; &,cuì viuebam , natura morerer , & cui mortuus eram, viuerem Domino. Mos crat iis temporibus.differre in multam aetatem genitabile lauacrum. Qvure &: Paulinus non ante annum Qu0to tta- circiter dnodequadragcsimú nouage - rá *nno b*~ nitus origine est à Delphino B urdiga- lae : quam ob causam illftm patrem ap- pellat : simulque Petrum vocat ,quòd íanctis eius cohortationibus ad curam salutis perductus sit,tamquam à piíca- tore hamo vitali captus. De auate Baptisini constat ex pri mae ad sanctum Augustinum epistolae

verbis: Rege ergo paruulum in terra re- Paulin.e-

ptantem , & tuis grefsibus ingredidoce.

a<*

JVolo enim in me corforalis ortusmagis ° quàm Jpiritalis exortus atatem confide- res-.quippe atat mihifecundumcarnem ea

tam eft,<juasuit Me ab Apoftolis in porta Spectofa verbi poteftate Janatus ( id est Actôr.c.4. annorum ampliùs qtiadraginta) m na- taiil-us ausem anima , ilhus adhuc mihi

tem-

poteftate Janatus ( id est Actôr.c.4. annorum ampliùs qtiadraginta) m na- taiil-us ausem anima , ilhus

66

ï I V I

P A V L I N I

tempi<s mfontU eft , qu& mtentatis Chrì- Jto vulntribus tmmolata digno fanguine Jlgusviíitmam pr&cucurrtt,& 'Domini- cam auspicata èíi fasstonem ('ici est bi- matus Innocentium. ) Non cnim pa- schalis agnus significatur anniculus, sed infantia Innocentium : qtue pnl- chrè dicitur intentatis Christo vulne- ribusimmolata , quòJ in vnoquoque eorum Christ u m maòtare ipsum He- rodianis carnificibus destinatum erat. Arque ideireò Agni immaculati Chri- sti victimam fie immolata infantia di gno sanguine prxcucurrir, & Domini cam auspicata , atque exona est paflìo- nem ; quòd iam tum necem in infants buspati Christus inciperet, ad quam quidem natus erat.Sed cùm haud dum tépus adeflTet interituç, vicariossibiil- los subiecit. Ergo si quadragenarius îEtate corporis, bimus fermè erat nata- libus animae , constat su b annum octa- uum atque trigefímum in meliorem vitamexortum. $a\y idem quo renatus est tempus

tím à

TtgtMo (<îu0^ & diuus Augustinus feceratj,

nec Pai,ci eatempestate factitabant) ad monasticam diíciplinam fe-stinauit.So- lebant

ckismií.

Augustinus feceratj, nec Pai,ci eatempestate factitabant) ad monasticam diíciplinam fe-stinauit.So- lebant ckismií.

, 7

l

T Ai

6y

lebant quippe nonnulli,exac"tamChri- stianae legis innocentiam considerat!- teSjContenti Catcchumenorum ordine reseruare in tempus illud Baptismum, quo se magis idoneos ad eam prxstín- dam arbitrarentur ;indigniffimum ra- tijobligare Dco fidem,ac saliere ; cùm tantum flagitium ilt dictum homini violare sacramentum. Simulergoper vitales vndas renaíci animum induce- bant , &adconseruandam cxlestis ori- ginis dignitatem , idque pra?standum quod in diuina ablutione spoponde- rant, hoc est , vt satanre & mundo , & pompis eorum renuntiarent ( quod in populari deprauatione peraegrè fieri videbant posse ) seueriorem discipli- nam capeííebant. Non me fugit, viros perdoctos, na- Baronius taies aniniae interpretari susceptionemTom-4" Monachismi , & ponere baptizatum ^aao~}?*

multòantè fuisse. Ceterùm , nisi ma- gnopere fallor , Paulinus idem satis h£Ecduo ad Alipium distinctè memo-

rat. Verbalunttalia: Seddeme , ne quid Paulinus

ignores , fcias antiquissimum pcccatorem,

e^| '* **

non itaolim de ttnebris (?- vmbramorús2^^ ^( edaítum -, svirttum aur&vit<ilishaujìjfe. y l.

Ba-

e^| '* ** non itaolim de ttnebris (?- vmbramorús2^^ ^( edaítum -, svirttum aur&vit<ilishaujìjfe. y l.

68

BI VI

ï, A V L I N I

Baptismum manifestè describir. Ncc enim adeò affirmatè potuiíTet deMo- nachismo pronuntiare, pereum se spi- ritum aura vitalis haujìjfe. Nam vt re- ligiosae profeffionis aflumptio soleat comparari Baptismo ,modestia tamcn non fertjVt quifquam de se pratdicet perinde atque per Baptismum per eam renatum, & inde natales animae nume- ret. Quod eò minùS Pauhnò conue- hiebat , quia quo tempore ad Alipium ca scripsit,necdum facultates vendide- rat:nec vlla se intra coenobij septa sub alieno imperio victurus abdiderat. Denique rudimentum tentabatpotiùs ineundx militiae , quàm militiam erat aggressus. Protinus autem vbi dixit de seiritu aurae vitalis non itaolim hau- sto,hocest,de Baptismo suscepto, sub-

luc 9 Si. : <^êcltook,nposu*Jfe inarutroma- & îj- num, & crmem Dorrnntfìtsìulijse; quam vt in finem ptrferre valeamus , orationi- btu tuiá adiuuemur. Qua? planè perfe- ctionis Euangelicae institutum demon- strant.

Ceterùm ad hunc celsislìmum con-

Stnsim *d

summatae sapientiae vertieem , ne quid

ntm po- _er inconsulmm ardorem aíílimeret,

quod ;

greditHt. *

ferfectio-

*d summatae sapientiae vertieem , ne quid ntm po- _er inconsulmm ardorem aíílimeret, quod ; greditHt.

V I T A.

f

quod insuetum opprimeret , nequa- quam repente transiliit : sedpaulatim íensimque tentando se , praeparando- que , quasi per gradus aseendit. Idip- femet quo candore solet orationis & a- nimi profitetur:sed ira, vt inde quoque Seuerum sibi praeponat , quem in me- dio sxculiaestu, abruptispotiùs vincu- lis quàm solinis , ad Christumait mi- raculo maiore conuersum. Denique , Paulinus inquit, vt a calumniìs & perevrinattous- ^Plst 1'

ota rec/ntem capere vijhíjum , nec rebut publicìs occupatHt , & à sari ftrepitu re- tnettu,ruris ot'mm & ecclefi& cultumpla- cita in fecretis domeftki* trane/uillitate celebraui : vtpaulatim fubduElo à f&cu- laribtu turbis ammo,pr&ceptifdue c&letti- bus aecommodato , procliuiùs ad contem- ftnm mundi, comitatumójue Chrijìi, iam qnafidefinitima huicpr§pofìto via demt- granerim.

S E-

*

procliuiùs ad contem- ftnm mundi, comitatumójue Chrijìi, iam qnafidefinitima huicpr§pofìto via demt- granerim. S E- *

70

DIVI FAY11K!

SECVN DA PARS.

Qualìs mon&thus Paulinus fuerit.

SeceJit in

Hifianitir»

cum The

Titjia.

August.e- pistol. 31.

Paulinus

epist.31.ad

Aprum j.

su b idem tempus ex

aqua renatus & spiritu, &

amore succensus perfe ct a;

-35^ virtutis ,cogitare secessum ccepir. Obruli: se, fortalfe inuitatus ab eo & allectus,sociúm coníîlij eiusdem Sulpicius Seuerus; quamquam maluit posteà vel sanctum Martinum lequi, vel familiam ipse suam ducere. Sed an te omnes secuta illú Therasia estTcon- iux, noniam dux admollitudmem (iuuat Augustini ad Paulinum , & huius ad Aprum verbis vti ) vel auaritiam viro fuo ,fedad continentiam & sortitudinem redux in ofsa viriy#í':quam exinde cha ntas Chnsti tanto il li firmioribus , qiunto castioribus nexibus copularet :

vt eflent iidem coniuges qui fuerant , sed non ita coniuges vti fuerant: eíTent ipsi.nec ipsi; népe qui sicut Christum, itasethetipsos iam secundùm carnem non nouent. Cum Therasia igitur,iam non carnis tam conssorte quàm fpiri-

r c o

tus,

itasethetipsos iam secundùm carnem non nouent. Cum Therasia igitur,iam non carnis tam conssorte quàm fpiri- r

V ITA.

71

tus , ìn Hispaniam seceflìt ; eam videli-

cet ob causam , vt egresllts de domo & cognatione paterna , procul ab amicis ac notis,ad Domini seruitutem se com- paraiet.Homini enim neceflkudimbus tam multis implicito,inter íuositacul- to , cuiusgratiam ita certatim omnes ambirent.omnino neceíTaria fuga erat. Sed hîc animaduertendum , bis in Hispania videri fuiílè: priniùnv, ne- gotiorum causa, cùm varia loca inter pelagi ac viae labores peruàgatus , fi- lium Couipluti suscepit,& amisit , vti suprà memoiauimus. Deinde , ad po- néda virae Monasticae rudimenta- Nam vt ob negotia profectis, vbi films mor-

tuus est ,monasticae vitae consilium ste» terit , non admodum probabile puta- rim : sed enim tum euenifle credide-

rim

rat, vt, dum sacras Iatebras captat,con- Turonéíì» quireretur à suis , quò le abdidiíïèt 4f G'°"a '

ignorantibus : & , vt humuem alpe-^ IO? ramque vitam instituerat, pro honmlo è plebe haberetur ab iis apud quos de- gebat , donec agnosceretur casu , & proderetur à negotiatore. Nam , post- quam Nolam seceflit , non ita videtur

, quodGregoiius Turonensis nar- Grcgorius

No-

proderetur à negotiatore. Nam , post- quam Nolam seceflit , non ita videtur , quodGregoiius Turonensis

7t

DIVI P A V t I N I

Nolanos,quibus iampridem erat cog-

nitus , latere potuifle.

In Occidente rari tum erant, prac-

Quitmo-

limcouer-

tus in Pau sertjm è nobilitatc , qui rebus abdica-

xx^omnibìis t ad atrentiorem Religio-

** ' nis cultum prorssus ab humano vsu se- cederent : quin adcò id qui facerent , pro socordibus & emotae mentis ho- minibus , & Bellerophonteo vitio la- Rutilius borantibus ( sicenim Rutilius eius Cx- Itincr.l.r. eujj p0j;ta describit ) despectui atque irrisuierant. Cumque multi Senaio- rum ac Procerum adhuc iuperstitio- nes Ethnicas obtinerent , hi maxime Christianae perfectionis studiosos in- scctabantur , cum ipíìus vituperatione disciplinae,quç talem sectam,velut hu- manx societati publicaeque rei perni- ciosam , edidiflet. kaque sanctus Am- brosius, vbi Paulini confilium ( literis opinor eiusdem ) certò cognouit , qui parati clamores eflent,postquam res in publicam emanaifet notitiam, in hune Ambr epi- modum Sabinum describit : Pauli-

num fplendore gêner-k in partibus A qui-

Sabinum. tania nuUifecundum , venditisfactíltati-

bus, tam fats quam etiamconiugalibtu, in hos fe indusjfecuhus adfidem eomperi,vt ea

stol .j o. ad

, venditisfactíltati- bus, tam fats quam etiamconiugalibtu, in hos fe indusjfecuhus adfidem eomperi,vt ea stol .j

V l T A.

7$

M í'«pauperts conferat,qn& redegit in pe-

cuniam y&ipfe pauper ex diuitefailw , tamquam deoneratus grauifareina , do- mui,patri£, cognationi quoque valedicat, cjub impenfiùs Deoferuiat. Elegijfefecre- tum affirmatur Nolana vrbts,vbi tumul- tumfugitans &uum exigat.Aiatrona q(to que vtrtusi & ftudio eius proxime acce- dtt,neque àpropojìto viri discrepat. De- nique tranfcriptus in aliorum iura fuis pradiis virum fequitur : '& exiguo illic

coniugis contenta cefpite ,fìlabiturfè reli- gionis & charitatis diustiis. Soboles eis nulla^&ideo meritorumpofteritas deside rata.Hac vbi audierintproceres viri,qn& loquentur ì Ex illafamilia, iliaprofipia,

illa indole,tanta

pr&ditum eloquent ia mi

grajse à Senatu, inte reeptamfamilia no- btlisfuccejfionem3ferrihocnonpofse. Et, cùm ipficapita & fupereiliafua rodant,fi quando Ifidis fufcipiunt fiera ;fi forte Christianus vir attentior(acrofàncî<e reli- gioni,veftemmusaueritjndignumfucinus appeliant. Equidem doleo tantam ejfein mendacio obfiruantiam, in veritate negli- gentiam,vt confundanmrp lerique aeten tions ad ficrofintlam religionem videri, non considerantes vocem dicentis: Qui me

con

D

confundanmrp lerique aeten tions ad ficrofintlam religionem videri, non considerantes vocem dicentis: Qui me con D

74

D I T I' P A V- L I K I

Mat. 10,3 5 consufusfuertt coxam homwbus, confun-

,qui eíl

dar & ego eum coram Patre meo

in ca/is. Hactenus S. Ambrosius. At Paulinus haEC reposita sibi ludibiia sa ris gnarus,ita non expauit,itanoneru- buit £uangelium,vt hicmaxímè con- stantia & libertate miïificus fit ; & cre- dere liceat, obidin primis meritum, tantam illi viciflìm ab indulgentiflìmo Domino repensant etiam inter homi- nes famaecelebritatem. - Antealios oblatrauit famulo Chri- sti 4 perque omnia ingenij artificia eius rentauit constantiamDecius Aufbnius. Hispanicum enim secestíim cú perae- grè tuliflet , ac spoliari se veteri disci- Taulinì pulojiamque tam claro charoque ami- (onstXtU. co , nee minus opulento perdoleret;

yíewero^-nonaliis íliper alias interpellare literis pugnatur ce{fM veterum honorum & patrimo-

ab Aufo-

^

nij damna proponens mon proditae cn-

men amicitiae obiectare dubitat, non sanctx ^coningi Therasiae pareitj non mordere acriùs, & tamqaam leuiter únmutatum mcqsare ipíurn veretur, occinens inter alta :

Aufbníus - Vertiíli Tartine tuos dnlciffim

' £rgo

cpist.ij.ad

J

--

ì

ri.

mare^

Cl

,

Paulin,

-v-V"

inter alta : Aufbníus - Vertiíli Tartine tuos dnlciffim ' £rgo cpist.ij.ad J -- ì ri.

V

I

T

A.

75

írgo meum patri&que decus , columen- que Senatus, BilbiUs , aut h&rensfcopulis Calagurris habebit ì Hìc trabeam,Pauline,tuam Latiamque curulem Constituisì patriosque iflicfeptlibù ho nores ì Quae diuersis annis carmina, feu po- tiùs incantamenta miflà , fecit Deus (scilicet famuli sui interim vel tamari ns, vel loca routantis tráquillitati con- sulens) vt serò admodum eodem tem- pore omnia redderentur,quarto anno, ex quo nihil ab eo literarum acceperat. Testatur id illud Paulini exordium, dum ad literas simul onines respon- sum meditatur :

Quarta redit duris h&eiam meJsoribtuVaaYmas

&ftas, t toues cano brumagelu riguit,

epiJK r. aí Auíon.

x quo nulla tuo mihi Utera venit ab ore. Tu m fallaces blanditias & dolosas Sed liber- querelas nobilis tyro veterana firmita- riml chrï teconfutat. Non ire insicias seomnia-^*""""':

illi debere: coluiíïè semper,culturum--^^rJ^

quepierate etiam mansura post mor- verbit. tem. Ceterùmsi quid in alumno eífet

D z

quod

semper,culturum--^^rJ^ quepierate etiam mansura post mor- verbit. tem. Ceterùmsi quid in alumno eífet D z quod

j6 d)vi P A V t I N I quod Christus amaret,laetari & ipsum oportcre, ad quem , vt ad magistrnm , pars laudis &pramiij pertineret. Inco- lere sola loca vsiratú esse Philosophis, Sc Poëtis,& tandis Anachoretis ;qua- rc vitio sibi ne verteret : quamquam ipse vota potivfs quàm rem Monacho- rum haberet. Atque vtinam concede- retur verè sub nomine Christi probra perferre! Quippe menti , quam Nu- men firmarit, nequaquam teneram eíïè firontem ; & laudem hîc contemptam redire Christo iudice. Non igitur Bel- îerophontis insaniam sibi , nec Tana- quilem ,sed Lucretiam coningem eíse. Non oblitum se patrij cadi ; cíun , qui Dcumvnum colit.ille verè sit caeli me- mor:neque impium poíTedici, cùm perinde sit,ChristianumeíTe,& pium ; eontraque , non Christianum , & im pium. Cùm autem immutatum seau- dit, non statim prosilke ad morsus de- bere,sed peruestigare, quae mutatio sit, cùm quaedam crimine vacet. Quòd íï perueríùm deprehenderit , tum suc- censendum , enitendumque vt in re ctum statum reponat lapsum amicum :

sin autem cognouerit deuouisse Deo

, tum suc- censendum , enitendumque vt in re ctum statum reponat lapsum amicum : sin

V i T A.'

77

pium pectus^eiderrique credidifle con-

tirmanti,:Eterna parari premia prxsçn- tibus damnis empta,

Non reor,inquit, id ftnoJîcdisflicuijse Panlimi

epift.4.;

Mentis vt errorem credat ,sic viuere Au^on'

parenti,

Chrifto, Vt Chrtflasfanxit. Iuum hoc ,nec p<e- nitet hmus £rroris;ftultus diuerfafequentibus ejse JVii moror,&terr,omea ditfetttentia Regi Sit fapiens. Illum setimere indicem : suprems il- lius tubae cieriterrore.Id prouidere,ne imparatum mors opprimat: sed vt eam securo liccat animo expectare. Deniq; pneclaramChristi conreffioné ita clau- d it , & quasi trabali clauo figit :

St placet boc,gratart tuifpe diuite amici: Patilimi Si contra est, Christo tmtùm mcHnque ibidem. probari. Sed illud ex diuîno iambico de gra- sfficMù tia Christi totum immutante hominem Christi ostendit,quàm ipsum sibi Paulinumír*"'4-

Hic ergo rwstru vt fuum pracordiis

D 3

H*bi-

immutante hominem Christi ostendit,quàm ipsum sibi Paulinumír*"'4- Hic ergo rwstru vt fuum pracordiis D 3 H*bi-

78

DIVIPAVLINI

Habitumq'ue menti; {

.Exlmurz't quad : Caß "valu/nari: 'vice :

/ iurc domini vendica;

Et corda ,Ó' , Ú' . Se , , credi , legi , .Se 'vult Ó'diligi.

e/Eñua quo: manet 'afina labor

Praz/ënth tramite,

e/Iboletfutura Dea ! :

Quia, gum 'videmurfperncrc , Non profuma «bint aut vile: , Sed 'vt magi: çhnrm, manet

ali: Cbrjißo Dea , plum pramißr dans. c omnia, Paulinus quâm pra ans [ Monachus ,planè demon vif- Pcrant.Nam prima virtus Monachi cH,

i

nu - vt fanökus Hieronymus docet, homi

5 ' num indicia contemnere. Ergo qui ra huma' lia fundamenta pofuit ,facilcm totius

molis imationem pr ber. Enimuc

S.Hìeron. rò virupcrantíñ linguas, non ipfe mo

ePIR-16° dò conßantia 8: xquimte ammx fum

ma vicit ; fed ctiam, vt fortis idem dux ac fapiens magiûer , ad eamde alios pugnam egregiè confirmauit öc erudi uít 5nec alia.neruo ùs argumenta tm

dux ac fapiens magiûer , ad eamde alios pugnam egregiè confirmauit öc erudi uít 5nec alia.neruo

V

t

'r A.

79

âauit. Teilimonio quae in co ge

nere cxtant epiílolx :

uerum,prima adAprum.Qqarum fpe- puh- ,- ¿e eimen hue affetti , Scad Paulini noti- hun: egre tiamßc ad imitationem,vt in re, in qua Si ' fumma fer-mè religiouis vettitur, in- PM

tereflì: fum arbitratus. Vetat S euerum

ad Se

veldifputare cum iis, qui confilia per

feétionis Chrillianze reprehendant , vl:A

uae non ratione humana defendenda

lint , nitantur diuina.

Aprum admouet , Atalia odia 86 conni

ria viuendo melius quàm loquendo u:

uinci. Siflultum,-inquit,purunrefe quod Paulinus

gerimuf,grurulure len', quid gjm; Cpìßßßd

) Ú' - : Cbnßi ; @we- seucmnh

mlmßereguoniißulm elegr'tDeu: i.Cor.x 27 canfundurjìzpientiu: Ú»

jlulmm :fl Dei ,fupz'entlw loominz'bm.

'ue/le -2 , idcm ]! -10:35 quod Paß? Chri/lum ipfum negare; qui älâcîêzî erulvefcentex nomenf : com» boe mun- à do , / : ¿unicam comm Putre ]! terr/hor. Tu igíturqui labora; (mfcri bus) rationem pro uc tuofuëlo redden, quídfucie: ,ffnon perßfufìrirhomlm'our, non ad dijîmrionemfuumßd ad deßru tecum de opere Der

f D 4,

ran

,ffnon perßfufìrirhomlm'our, non ad dijîmrionemfuumßd ad deßru tecum de opere Der f D 4, ran

nivrrAerNI

tantibur? [am erubefcef ,iamrjue Pallebif,

caußpeioru adfertor : : gru

du titubabu in via Domini, Ú' de celo ¿n

tcrram relabíruz/i qua odr/íraßz'olcßruis.

Et mox : Vtinam, mifìafer, digna' habea

mur qui maledicamur, notemur, "

So

AH'. 5, 4x

atque interfoiamur in

feß Cbrzflí, dum non ipfèavoida rißu: in nobis. Tum demumfuper Ú baßlz'fìum ambularcmu: , Ú

oárc'lm-arcmm Caput ): antiguo'.

n

, ft/u

V- ì'

a

Sed dbuc amico (quod poilu :fl)

, 6 bri îo : lau

-

daísèf z'mum in nomine

trimm' Ú' tribu/ari , quod ofi 'ori/iur, ro

cu

.n Hate 6c Iimilia his plura ad

Se um.illa ad Aprum : beatainiu

191301 rubd liter: cum Cbrz'ßo . Magi: :

" l' time» .f ej? amor fallu, quibuJ/ìne C bri

flo pläetur. Etinfrâ: N o: :guur tarea

mmi Afr,loquenrer ad Dominum ßlemìo

EXO¿_,4. bumilwati: ,Ú- parienxm : Ú' tune v.i4. ip/è qui[ e?? ,pugnabz'tpro nobis , Ú' pincet in nobis . In / !) autom quidfacere olebeamßu, Propbeta no:docet,

Plàlm. 34. droom: Ego autom cum wibo' mole/lí oßìnt,

'-15- inducbam me humo/¿abano

¿eium'oanimum meam: 'u/a'elz'cem/t obtrf­

mole/lí oßìnt, '-15- inducbam me humo/¿abano ¿eium'oanimum meam: 'u/a'elz'cem/t obtrf­

v 1 .

8I

: noftras , en ¿pflz qnd oommouen­

mr, bnmzlitatz's [ deßruamns; tanto

eine magos confundantur comm Domino, in nnnqu fnperbio :rimane per

manentes,qnamò mags noßjvfìglorinmnr,

in quo confundnntnr in nobis. Proinde L Cof'

jin/:iles inßde - operations ; ?

! odio lz/e! vinendo ví, s* ° ' ): qnàm loqnendo arguimus rqïum Pfalm. 49 refzoo'erfermones mos Paß/equi odelw'zfìs'- VJ?A Phnom; Ó' quiinßpientem argmt (_i/r te'- '9 7'

z

nesfcrip ) fìnm'eßbi conmmelmrn `$i­

behoben/nz [items/iene Ornrores

Pientz'nrn [ham Philo/¿phi , fìbz :

jìone regna _[ìm :4 nobis glorin,@",zoffl'/]ìo, ? regnnm / ; LCor 1,11 nobis inßnlrm'd /161125, I'gor'uß nobis wrm: in cnrnz's , nobis aloë'ï'ß

gloria in frucis/Enndozlo , quo mibionun- 631.21 ; dus ooozdimr Ú ego mnndo,w , Rom. 6, 4.

non nuten infn egofed in me Cbrzßns ¿cui C0149 / !!! , quo nunc abfèondi mur nonnds oon/is , 'ut confußom' eiufdefn ¿plo quando bo

rum que: nunc nobis : memor, dz'

cer : Ho' fiom quorum vitam [ 1 : infnnimn , repumnfìone inter ßhos { @bus cx vcrbis ap

Sap. 5,42

D 5

parer,

: Ho' fiom quorum vitam [ 1 : infnnimn , repumnfìone inter ßhos { @bus cx

81.

ntvirAthux

parct,quâ pleno loquetetur ex peóìore.

' -

imf ¿"ß- rum teílimonium maius ) ex faótis,

Multò autem magis(quò fcilicct re

3W quibus Verba. comitabantur, apparet

, quàm vetè fanötus Hieronymus cam prx cetetis Paulino laudem tribuat, 'or

Iuhënum- feruemi/ßma ßdn' Prefbjterum appel

ler. Er iunior Pauliuus ,is qui Vitam

Vm ¿mai Martini heroico verfu condi

Martini. dit , iníignis Hdei gloria mobilita

tum aflirmet,dum in fecundo volumi

ne canit:

`

. '

_Q2u

Ú' Paulino ßmili: medicina

.

fulutem

Reddrdimnßòonisfidei lutè

/12.

Non enim fine Hdei feruore fummo tanta confiantia elle potuit 3quod ipfe Paulinus Paulinus ququ declarat,cùm / "Pill-61d mentogrunumßnupz': (de quafèrnineßo

Sanctum mul) ß conterutur ,accendi mugiLÚ' tum

¿n 'vim/imm exaltan'. @amab delvemu: qua/i noflm in hoc rer'ßondereßt uduerjì:fermonibu: contri , ¿nurdefcamus ad fìdcm; Ú : i12/bf, qui nox;th minimo: loomimï,frillcet Maf-13,31 /314121: ,quod minimum [ -

num conunrur , . Et ad

Aprum:

nox;th minimo: loomimï,frillcet Maf-13,31 /314121: ,quod minimum [ - num conunrur , . Et ad Aprum:

1

>v

i

.

1

83

Aprum : es? quam former :

¿n Cbrißo , cui iam afl epm-wad pro pan'. @in videtur cun- APW

tarum abdicario rerum, 85 {

vir iufceprio artributañdei ptrecipua

ratione olim fuiiie , Se opus fidei , vel Fides uuncupata . Gregorius quidem :

Turoneniis conuerlionem Paulini ita defcribir, tamquam auditis Euangelij ¿C Gloria» verbis, ad ea vertenda in opus ftatim

aggreffus (itzquodnihil (vt reor) aliudcap' m7'

figuiñcat , quâm Euangelicas voces ,

quibus Chriliianorum aures afiiduê

perfonantfed fierili ignauoque eo

rum virium figniiicatu , prompta efii

cacique fide in Paulini mentem peni

tùs defcendilie. Haulit igitur â primo

Euangelium toto peóiote. Er quia (vr "

mentirdulcillimis

formonseius fotmulis( / dimmi/apar:fermo wir: Pi dz'dr

eß/ßeculum , 8 tbefauru: peóîoru 8c 3 3. publioatur eloquz'o5inde eli, quòd diuina

Chrifti placita atque decreta,de perfe» ¿ta 8c ad fummum perduâta vittute

adeò vbique magifico ore fundirliinc

lumino. {iue otaculailla, de Euangelica

motte,

Vitayriorpereat, : futué'a.

-

6

t:

magifico ore fundirliinc lumino. {iue otaculailla, de Euangelica motte, Vitayriorpereat, : futué'a. - 6 t:

84

Et:

ïivi U viihi Adoriamur ne moriamur.

Letalem vitam vttalimorte tegamus. Pauîinus De cordis humilitate : Humtlis corde epist.i.ad cor Chrtftt est. De condonandis in- j^"""m iuriis : Vtcem iniuria reddere, huma-

adSeue-"*' ua v^*o eft > M inimicum etiam dilige- nim. Te, vinditta cxlestis est. De Euangdi- ca paupertate, NthiLhabemus nist Chri- ftum ; & vide st nihil habeamus , qui omnia habentem habemus - & alia paC- fim horum similia; semper in eo fi- xus , fequendum Chrtstum , eique vi-

Chrìsto

uendum , lege qua docuit & sanxit,

feruitn^

forma qnam pnttulit . Quae qtiidem

vu?t 'ff'^Christianis omnibus ante alias curas,

bife'ruir!' 'mo ^o'a Cl,ra c^c deberet. l^jtm fi mundana fapientia ita fuisgïeriatur er-

roribus ("inquit sanctus Leo ) vt quem

fibi qutfque ducem elegerit , et us opmio- nes ,& mores ,atque omnia institusa fe- ftetar-, quA nobts erit cammunio nomi- nis Christiani , nifi vt et insteparabili- Ioan 14. ter vniamur , qui est ( vt tpÇe infinua- Gregorius^ -fj ^ ^ veritaí f tf. vita ? Qùd tgi-

C yrno. rur aliud oportet facere ( vt hoc quo-

mon 'de que ex Nyflèno adiiciam ) qui ma- Per'eftio. gK0 Chrtstt cognomtne dignus efseïïus est,

forma ^ nÌfi vt 0mu*afua tum cogitattftum diíla

tum

Lco.

.

Per'eftio. gK0 Chrtstt cognomtne dignus efseïïus est, forma ^ nÌfi vt 0mu*afua tum cogitattftum diíla tum

tumfaEla diligenter explores , & ,vtrìrni torumfìngula ad Chrtftum tendant,an ab Mofint altena ,diiudicet ì Hoc itaque fa- ciebat vbique sanctus Paulinus , vr , quoniam Christi se dedicarat seruitio, ad eius leges ac nutus totum sese com- poneret. Contrà quàm plerique per- uersissimè faciunt , non modò exitiali sed& pudendo flagitio; quiitavitam ac mores temperan: suos , tamquam non Christum , sed mundum & fata- nam , produceac Deo sequantur -, & inde nomen accepillè contenti, hinc le- ges accipiant. Sed ad narrationis ordinem reuer- tamur. Ex datis inuicem Ansonij Pau- linique epistolis, prxcipueque ex il la , -

cuius initium est, Quarta redit duris Paalin. e-

ai

haciammeísoribus astas, apertè constat, quatuor ferme in Hnpania annoslíau- linum fuiflè totum Deo deditum , cx- lestiíque militiae su* tyrocinia, maxi- mo ardore & attentiísima cura poné- tem. Ibi verò dum agit plerumq; Bar- cinone , quamquam solitudinem late- braíq; pias amaret, tamen abfcondi nô potuit ciuitas supra montem excelsiífi- mae virtutis posita. Omnium in se ocu-

D 7

los

pias amaret, tamen abfcondi nô potuit ciuitas supra montem excelsiífi- mae virtutis posita. Omnium in se

85

Divr pavìini

Taulìttus ^os EaangeJicae splendore lucis cóaer-

Itaque duw populus miratur aequè

dotium à eum ac veneratur,itacharirateexariît, populo ad vtad Sacerdotium pia vi compulerit. *&'tur. Vigebxcismos ea tempestate, nescias

ad Saur-

reiigiosior an violentior , vt quorum sanctimoniam longè eminere supra communem modum animaduerterét, quoique vehementer amarent,eos po- puli cogerent in facram militiam dare nomen. Ita Mediolanisanctus Ambro- fíus cooptatus Episcopas: ita Pinianus vt preíbyter crearetur, Hippone con- tentio tumultuosa extitit, quatS. Au- gustinonegotij sanè multum molestix- que conciuit: ita frater S.Hieronymi S. Hicron. Paulinianus cóprehensus, & ore com-

epistol. 60. preíTo ab Epiphanio iniriatus: ita Ma-

ximum Palatinum Sacerdotio ciuicus

Sidon.I.4. amor (vt Sidoniusloquitur) 'lligauit:

8c seq.

epist.i4. ita demum noster Paulinus, per vim ioflammatae subito plebis , ab Episco- paulinus po Lampio sacratus est die natali Do- epiA. 6. ad mini , biennio ferme post Bapti- Seueruim f um*

Porrò cogendus fuit, non quòd à diuinis ministeriis mentem alienam gereret, sed ob causam duplicem. Pri-

mùm,

:

-

um* Porrò cogendus fuit, non quòd à diuinis ministeriis mentem alienam gereret, sed ob causam duplicem.

V

I

T

A.

87

mùm, quòd Monasticam meditáretur Quant* humilitatem,&obscurum seceffumjvt Sa- qui elegerat abiectus este in domoDei. c^ot,Hm

Deinde, qiròdsi tandem ad Sacerdo-^" tium animum appelleret , cùm indi- rit. gnum se augusta mnneris sanctitate Psal.8$. duceret,nihilque eximij & extra leges ferre polset, per gradus paulatim eue- hi, perque longam seruitutem se red- dere digniorem vellet. Quae omnia Seuero familiariter exponit his verbis:

JSsos modo in Baremonenfi (vt ante fcri- Pauîin.e- pferam) ctuitatc consifiimus. Poft Mas /A Vfj^'6'** teras, <fuibus refcrípfifli die Domini, que |jem

tiafci carne dignatus tft , repentina ( vt ftranguiá- ipfe teftis eíl) vi multttudims, fsd credo te muhitu-

ipjtus ordinaúoqe correpítu , & Presbyte-

.S ^at>^

ratu initiattu fum ; fateor,inmti*s , non Amàni^. faftidio loci [nam testor ipfum , quia ab dditui nomine & ojfieio optauí facram in- cipereferuituscm) fedvt aliòdestinatus, alibi (vt fcis) mente compojìtus & fixns, nouum iníperatumque placitum dwin*. volnntatis expaui. Ceterùm,quia Monasticar vitae con- silium fixum haerebat pectori , tametsi tandem se consecrari permisit, exce- pit tamen diserte ne di cesi certac

alli-

silium fixum haerebat pectori , tametsi tandem se consecrari permisit, exce- pit tamen diserte ne di

88

DIVIPAVLINÍ

Piulin. e- alligaremr , in facerdotmm tantìtm rDo-

^\\\o\.6.3.Amius , nonettam m locum Ecclesu dedi-

Quo verò scníú animi, quanta sub- miflìone , qua teuerentia diuiniífimo iugo colla subdiderit.idéipse itaper- Ibidcm. sequitur: Data igitur ceruice m tugum Chrijli, video maioramemeritis & fen- fibtu opera tratlare : iamáne areants dr penetraltbus Dei fummireceptum& in- fertum communicare caleília , & Deo propius aimotum in jpiritu ipso Chrifti , dr corpore drJplendore verfari. Vix ad- hue mtelleílnm facra molis capio men tis anguftus , & onus munerts mei, con- sciusinfìrmitatis,horrefco. Sed is,qtíifa- pientiétm paruulis dedit., ex ore tnfan- Psal. i8,8. tiumatque laílentium perfich laudemfi-

&8'*'

bi ,potens eïí in me etiamopus snt*m per- ficere , & munus ortiare , vt fe dignum faciat,qnem ab indigna vocaust*

totus erat in

intimè cum Deo coniunsere-

vendert tur : eamque obrem , vtleíe facuita is dare tibus & ceteris humanis bonis, velut panstribus peccatorum materia & à íummo bono distrahentibus , liberaret. Quod ( vt alia ) lucundum fuerit -ex gtauillìmo eius

Creatus Sacerdos iam

Statutt

íummo bono distrahentibus , liberaret. Quod ( vt alia ) lucundum fuerit -ex gtauillìmo eius Creatus

V I T A.

$Ç)

eiqs dulciíïìmoque sermone didicifle. Sicenimad Augustinum loquitur: In- paujjn c. tereàmede pertcults vit& iftius & pro- pift.41. ad fundo peccatorum euadere nitentera, ora- August.i. ttonibus tuis tamquam tabulafusttne ; vt dehocmundo , quasi de naufiagio nudus euadam. Idcireo enimme leuarefarcinis cjr vestimentis oneratibus exuere curaui , vt vndofum hoc, quod inter nos & Deum feccatis mterlatrantibusseparat, prtsen tis vit s.falum , omni amittu carnis , & Mat. £,54,

cura dietfequentts , tubente & adiuuante Chrifto, expeditus enatem. Neque id me t. Cor. 1 0. perfecijfeglorioryquod etsigloriaripojfem, 1 7-

Ig

quod nobis adiacet velle. Sed concupiscit ps 1 1 g. 10 adhuc anima mea defiderare iudicia "Do- 1» G*lU*m

"f'dV*

in Domtnogloriarer , cuius est perficere, Rom-7

mini.

Taliâ cùm meditaretur , vt eadem *P*. ?n'

primo quoque tempore in rem conter yran. De ret, in Galliam , vtarbitror , remeauit. mortePaií- Htc ( vt loquitur Vranius ) aperuit borrea fua paupenbus , apothecas suas aduementibus patefecit. I^jtmparumei trot proximos alere , ntfi etiam vndique çuoearet qms pafeeret atque vesttret. Quam multos inique opprejfos erexit ì quam multos capuuos redemiP? quam

mtfl-

çuoearet qms pafeeret atque vesttret. Quam multos inique opprejfos erexit ì quam multos capuuos redemiP? quam

pO

DIVI P A V l I W I

multospro mre aliena manápatos , perfa- luso ère, è creditorum ferustuse Iiberauitì quam aliis pr&tereà multis &s altenum diffoluìt, vna negotiatione creduores iux- tà ac dtbitores exhilarans,fìbt<jue obftrin gens ; hos a miferia eximens, Misfua re- ftttuens. MeMoUn» Rebus in Gallia compositis.vel po-

abit. tiùs Domino restitutis,Italiam ingres- sus,Mediolanum ad sanctum Ambro- fium acceífit ; à quo ita exceptus est a-

Paulin.e-

pist. 4j. ad £qUOnjam aliter tenere non poterat)et-

manter & honorificè , vtdesuo Clero

si diuersis locis degeret, censeri volue- Baronius rit ; minimè aliena coniectura putan- Tom. 4. tium id factum, quòd iiium sibi Am- Anno j54. Drosius scnecjute iam graui destinaret

& cuperet successorem. Mediolano Romam venit. Hîcve-

venit , & rò diuersis acceprus est animorum stu- vexatur. diis , honore ac veneratione ingenti à

populo.ab nonnuUis è clero, & à Pon- tifice ipso haud sine specic quadam li-

uoris , aut certè parum considerati ze-

li. Siricius erat Pontifex , parum ea re

( vtdicátur mitiflìmè ) fonunatus ,

quòd apudeum sanctus quoque Hie-

Tom. 4. ronymuf, vt Baronius Cardinalis ob-

seruat,

Homam

Paulinus

Scueram

Baro*ius

AnnqjjH. "

sanctus quoque Hie- Tom. 4. ronymuf, vt Baronius Cardinalis ob- seruat, Homam Paulinus Scueram Baro*ius AnnqjjH.

V

I

T

A.

91

íèruar, offendit. Vehementerincubue- rat, vt graflantem per ca tempora pra-. uum morem elideret, quo laici homi- ncs,aut etiam Neophyti raptim in Sa cerdoces consecrabantur ; & certa lta- tuerat interualla,per qiue sensim ad sa- crae militiae Ordines ascenderetur. Er- go, dum Roma vniuersa in Paulinum conuertitur , & quem iam suspexerat Consulem, iam Prefbyterum], ac pro- pè Monachum admiratur ; Siricius (quantum coniici licet) siuit emanare sermonem,eius seconsuetudiné nolle; ícilicet,ne ref>entinam hominis coníè- crationem probare, & latas ab se ipíè- met eneruare leges videretur. Nihil paulmns vltrà gestum satis ostendunt illa Pau- epist. 1 .ad lini ad Seuerum verba, Qui nos odijfe , Scuetum,

CÍ"A confortiofanUitaùsfuafegregare di- cuntur . Idipsum tamen in magnum diuinae gloriae cedebat impedimétum, & Dominical gratiae detrimentiím fa- ciebat , cùm ab scquendis Paulini ve- stigiis non paucos rnmor ille.de alieno Pontificis animo retardaret: cùm qui- dem eò dignior omni venia Paulinus cíïèt,quòd nihil per contumaciam có- miusset, sed inflammatíe vim multitu- dinis

dem eò dignior omni venia Paulinus cíïèt,quòd nihil per contumaciam có- miusset, sed inflammatíe vim multitu-

91

DIVI PAVtINI

dinis declinare non potuiflèr. Cete-

rum cò maturiùs fìlius pacis in sui

se; vt

inuidia, qux conspectu & praesentia

i alebatur, subducto fomite , quodeue- nit, extingueretur. Qnòd si quid ob- trectat'ionum in paucis è clero resedir, earum vix fama tennis in Campaniam Ibidem. aípirabat: vt non secùs atque aura fri- gida, velimportunum vacuiculicis mur- mur (sic enim cas Paulinus appellat) Eccli.i8. ab auribusfpinarum fepe muniús exclu- v.i8. deretur. Nam, quod ad me pertinet, in- PfàLii?,"? qUit> cum ipsts^uoque c/ui oderuntpa-

cem meam , mente paeificus [um ;fiquit

r.Cor.ii. enim fuit contentiofuS ejfe ,hoc confuetu-

v.itf.

Recedit Am no in agro ad quingentos ab NoUm ad vrbeNolapaslusossa B. Felicis Maf-

tyns quietcebant , hodieque íeruan- tur. In eum veluti portum vbi Pauli-

g««»í w- nus aib saeculi aestu sesiam ratem inue-

t*m hictu- ^t fittuent. I*

1

Felicis optat um sinum abdidit

domstranon-iyçifit*

fperem equidem consequi

y

v .

.Z1

,

polie dicendo , vt reípirant , qmbus garudiis exundarir, vt amantitfimo se Patrono totum dicarit permiíeritque ,

ac totum in omftem íancticatis prae-

stantiam efïuderit. Iam regnare , iam

.

'

terre

totum dicarit permiíeritque , ac totum in omftem íancticatis prae- stantiam efïuderit. Iam regnare , iam

VIT A.

rerrenis omnibus eminere; antcomnia

persoluere , quod votiuo nuper car mine illo receperat :

9 }

'Pande viasfaciles,da currere moUibus Paulinus

Natal- i.

Et famulis famulos à puppí furgere S-Fcll£is-

vndis\

ventos :

Jn/jue tuoplacidus nobtsfit limineper- tus.

Illicdulce iugum, leueonus,

blandum-

que jèremus Seruiúum fub te domino : etfi iustus

intquis

'

Non egeas feruis-^tamen & fdtit-i^,&j^' -/

amabis

'

»,

* ^

Qualefcumq-, tiltCbrifto donaçpe dt*^

catos :

^^^^

'*!-*L

Et foribus feruiretms] tua UmináTy

mane

á

Munditie curare fines , & Hoftewi" í'

ctjjim fxcubiis feruare piis$ & munere itf

*

Claudere promeritam defejfo corpore \