Sie sind auf Seite 1von 6

Uwarunkowania prawne obejmujce zagadnienia dotyczce

wprowadzania ciekw bytowych do rodowiska

Katarzyna Kurowska

cieki bytowe definicja

Istotnym elementem z punktu widzenia wprowadzania ciekw do rodowiska jest


prawidowe ich zakwalifikowanie do odpowiedniej kategorii. Aktem prawa
materialnego, w ktrym zawarte s poszczeglne definicje ciekw jest ustawa z
dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 z pn. zm.). W
wietle art. 9 ust. 1 pkt. 15 tej ustawy przez cieki bytowe naley rozumie cieki z
budynkw mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz uytecznoci publicznej,
powstajce w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw
domowych oraz cieki o zblionym skadzie pochodzce z tych budynkw. Rodzaje
wymienionych powyej budynkw okrela rozporzdzenie Ministra Infrastruktury z
dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunkw technicznych, jakim powinny
odpowiada budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z pn. zm.).

Warunki wprowadzania ciekw bytowych do rodowiska.

W wietle przepisw ustawy Prawo wodne wprowadzanie ciekw bytowych do


rodowiska moe odbywa si zarwno w ramach zwykego korzystania z wd, nie
wymagajcego pozwolenia wodnoprawnego, jak rwnie szczeglnego wicego
si z koniecznoci posiadania takiej decyzji. Art. 36 przedmiotowej ustawy daje
prawo do zwykego korzystania z wd wacicielowi gruntu w sytuacji wprowadzania
ciekw pochodzcych z jego wasnego gospodarstwa domowego oraz rolnego w
granicach wasnej nieruchomoci w iloci nie przekraczajcej 5 m3 na dob.
Natomiast jeeli przedmiotowe cieki bd wprowadzane, niezalenie od ich iloci,
do rdldowych wd powierzchniowych pyncych lub na grunt nie bdcy
wasnoci wprowadzajcego, bd te bd pochodziy z obiektw uytecznoci
publicznej oraz budynkw socjalnych zlokalizowanych na terenach zakadw
prowadzcych dziaalno gospodarcz, wwczas takie korzystanie z wd wykracza
poza ramy zwykego i jest korzystaniem szczeglnym. Ten rodzaj korzystania z wd
bdzie wiza si z obowizkiem posiadania pozwolenia wodnoprawnego na
wprowadzanie ciekw do rodowiska wydawanego w trybie art. 122 ust. 1 pkt. 1
ustawy Prawo wodne.

Art. 41 przedmiotowej ustawy jednoznacznie wskazuje, i cieki wprowadzane do


rodowiska, zarwno w ramach zwykego, jak i szczeglnego korzystania z wd,
powinny by oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami tej ustawy.
Szczegowe wymagania dotyczce warunkw wprowadzania ciekw do wd lub do
ziemi, w tym bytowych, zostay okrelone w rozporzdzeniu Ministra rodowiska z
dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunkw jakie naley speni przy wprowadzaniu
ciekw do wd lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczeglnie szkodliwych dla
rodowiska wodnego (Dz. U. nr 137, poz. 984), bdcym aktem wykonawczym do
przedmiotowej ustawy.

Zasady postpowania ze ciekami bytowymi, jak rwnie standardy jakociowe


zostay zrnicowane ze wzgldu na potencjalny odbiornik, ktrym dla tego rodzaju
ciekw moe by zarwno woda, jak i ziemia. A zatem wybr odbiornika dla tego
rodzaju ciekw bdzie pociga za sob okrelone wymogi rodowiskowe.

Wprowadzanie ciekw bytowych do wd

W sytuacjach wprowadzania omawianych ciekw do wd bd miay zastosowanie


przepisy 4, 5 i 8 rozporzdzenia Ministra rodowiska z dnia 24 lipca 2006r. w
sprawie warunkw jakie naley speni przy wprowadzaniu ciekw do wd lub do
ziemi oraz w sprawie substancji szczeglnie szkodliwych dla rodowiska wodnego.

Zgodnie z 4 ust. 1 cytowanego rozporzdzenia cieki bytowe wprowadzane do wd


nie powinny zawiera substancji zanieczyszczajcych w ilociach przekraczajcych
najwysze dopuszczalne wartoci wskanikw zanieczyszcze okrelonych w
zaczniku nr 1 do rozporzdzenia (BZT5, ChZTCr, zawiesiny oglne, azot oglny,
fosfor oglny) lub powinny spenia okrelony w tym zaczniku minimalny procent
redukcji zanieczyszcze. W pozwoleniu wodnoprawnym wydawanym na podstawie
art. 122 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego powinna zosta okrelona albo najwysza
dopuszczalna warto wskanika zanieczyszcze, bd wymagany stopie redukcji
tych zanieczyszcze. A zatem we wniosku o wydanie pozwolenia na odprowadzanie
oczyszczonych ciekw powinno wskaza si, o ktr warto si wnioskuje,

2
odpowiednio uzasadniajc swj wniosek. W tym miejscu naley zwrci uwag na
art. 41 ust. 4 omawianej ustawy, ktry zosta dodany do Prawa wodnego ustaw z
dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektrych innych
ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087). Zgodnie z cytowanym przepisem organ waciwy
do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustalajc warunki wprowadzania do wd lub
do ziemi ciekw bytowych lub komunalnych moe okreli w pozwoleniu minimalny
procent redukcji zanieczyszcze, jednake pod warunkiem, e zapewni si nie
przekroczenie najwyszych dopuszczalnych wartoci zanieczyszcze okrelonych w
analizowanym rozporzdzeniu. Jest to bardzo istotna regulacja z punktu widzenia
ochrony wd, bowiem dziki niej zostay wykluczone sytuacje, kiedy uzyskiwany na
oczyszczalniach ciekw stopie redukcji nie zapewnia wymaganych prawem norm
emisyjnych.

Normy emisyjne dla ciekw bytowych zrnicowane zostay w zalenoci od


obcienia oczyszczalni ciekw wyraonego rwnowan liczb mieszkacw
(RLM). Dla oczyszczalni ciekw o RLM mieszczcych si w przedziale poniej
2 000 i od 2 000 do 14 999 (gdy cieki bytowe wprowadzane s przykadowo do
rzeki) nie jest normowana zawarto azotu oglnego i fosforu oglnego. Warto
azotu oglnego i fosforu oglnego okrelona w zaczniku nr 1 do omawianego
rozporzdzenia dla wyej wskazanych przedziaw RLM dotyczy wycznie ciekw
wprowadzanych do jezior i ich dopyww oraz bezporednio do sztucznych
zbiornikw wodnych usytuowanych na wodach pyncych.

Przepisy 5 przedmiotowego rozporzdzenia okrelaj wymagania dotyczce


prowadzenia pomiarw iloci oraz jakoci ciekw bytowych wprowadzanych do wd
w zakresie spenienia standardw jakociowych okrelonych w zaczniku nr 1.
Zgodnie z 5 ust. 1 prbki ciekw dopywajcych i odpywajcych z oczyszczalni
powinny by pobierane w regularnych odstpach czasu w cigu roku, stale w tym
samym miejscu, w ktrym cieki s wprowadzane, a jeeli to konieczne w innym
miejscu reprezentatywnym dla iloci i jakoci tych ciekw. Minimalna czstotliwo
pobierania rednio dobowych prbek ciekw bytowych w cigu roku, okrelona w
5 ust. 2, uzaleniona jest od obcienia oczyszczalni ciekw i wynosi:

1. po 4 prbki w cigu roku w przypadku ciekw z oczyszczalni o RLM poniej


2 000, a jeeli zostanie wykazane, e cieki speniaj wymagane warunki liczba
prbek zostaje zmniejszona do 2 prbek w nastpnych latach; jeeli jedna z

3
dwch prbek nie speni tego warunku, to w nastpnym roku pobiera si
ponownie po 4 prbki,

2. po 12 prbek w cigu roku w przypadku ciekw z oczyszczalni o RLM od


2 000 do 14 999, a jeeli zostanie wykazane, e cieki speniaj wymagane
warunki liczba prbek zostaje zmniejszona do 4 prbek w nastpnych latach;
jeeli jedna z czterech prbek nie speni tego warunku, to w nastpnym roku
pobiera si ponownie po 12 prbek,

3. po 12 prbek w cigu roku w przypadku ciekw z oczyszczalni o RLM od


15 000 do 49 999,

4. po 24 prbki w cigu roku w przypadku ciekw z oczyszczalni o RLM rwnej


50 000 i powyej.

W przypadku oczyszczalni ciekw o RLM poniej 2000 i w przedziale od 2 000 do


14 999 dla ktrych w pozwoleniu wodnoprawnym zostay okrelone najwysze
dopuszczalne wartoci wskanikw zanieczyszcze wymagania dotyczce poboru
prbek odnosz si wycznie do ciekw oczyszczonych, o czym stanowi 5 ust. 3.

Natomiast zasady dokonywania oceny spenienia wymaganych dla omawianych


ciekw warunkw wprowadzania do wd okrelaj przepisy 8 ust. 4
przedmiotowego rozporzdzenia. Zgodnie w powoan powyej regulacj cieki
bytowe odpowiadaj wymaganym warunkom, w przypadku gdy:

1. liczba pobranych w cigu roku rednich dobowych prbek ciekw, w ktrych


stwierdzono nie dotrzymanie najwyszych dopuszczalnych wartoci lub procentu
redukcji zanieczyszcze okrelonych dla wskanikw BZT 5, ChZTCr i zawiesin
oglnych, nie bdzie wiksza od liczby tych prbek okrelonej w zaczniku nr 2
do rozporzdzenia;

2. prbki niespeniajce warunku okrelonego w pkt 1, nie wykazuj odchyle od


najwyszych dopuszczalnych wartoci lub procentu redukcji zanieczyszcze
wikszych ni o 100 % dla BZT5 i ChZTCr oraz odchyle od najwyszej
dopuszczalnej wartoci lub procentu redukcji zawiesin oglnych wikszych ni o
150%.

4
3. rednie roczne wartoci azotu oglnego i fosforu oglnego nie przekraczaj
najwyszych dopuszczalnych wartoci lub minimalny procent redukcji
zanieczyszcze, okrelonych w zaczniku nr 1 do rozporzdzenia.

Natomiast sytuacje, ktre nie powinny by brane przy ocenie, czy cieki odpowiadaj
wymaganym warunkom zostay okrelone w ust. 6 powoanej powyej regulacji. W
wietle tego przepisu nie uwzgldnia si przekrocze najwyszych dopuszczalnych
wartoci bdcych nastpstwem intensywnych opadw wywoujcych co najmniej
dwukrotny wzrost maksymalnego odpywu ciekw z oczyszczalni okrelonego dla
okresu bezopadowego.

Wprowadzanie ciekw bytowych do ziemi

Kwestie dotyczce warunkw wprowadzania ciekw do ziemi szczegowo zostay


uregulowane w 11 omawianego rozporzdzenia. Powoane powyej unormowanie
skierowane jest wycznie do cile okrelonych rodzajw ciekw, pord ktrych
wymieniono m.in. cieki bytowe. W tym miejscu naley wyjani, i w rozumieniu
przepisw ustawy Prawo wodne przez wprowadzanie ciekw do ziemi rozumie si
take wprowadzanie ciekw do urzdze wodnych (np. roww melioracyjnych).
Zgodnie z 11 ust. 1 pkt. 1 analizowanego rozporzdzenia wprowadzanie
przedmiotowych ciekw nie moe stanowi zagroenia dla jakoci wd
podziemnych, a w szczeglnoci powodowa zanieczyszczenia tych wd
substancjami szczeglnie szkodliwymi. Wymagania jakociowe dla ciekw
bytowych wprowadzanych do ziemi zostay okrelone w 11 ust. 1 pkt. 2 lit. a
przedmiotowego rozporzdzenia. W wietle ww. regulacji cieki bytowe pochodzce
z oczyszczalni o RLM poniej lub rwnej 9 999 powinny spenia najwysze
dopuszczalne wartoci wskanikw zanieczyszcze okrelone w zaczniku nr 1 dla
przedziau od 2 000 do 9 999. Natomiast w przypadku oczyszczalni ciekw
bytowych o RLM powyej 10 000 wartoci emisyjne z tego zacznika powinny by
ustalane odpowiednio dla danego przedziau oczyszczalni.

Naley rwnie zaznaczy, i istotnym czynnikiem warunkujcym moliwo


wprowadzania tego typu ciekw do ziemi jest spenienie warunku okrelonego w
ust. 1 pkt. 4 analizowanej regulacji, a mianowicie zachowanie co najmniej 3 metrowej
odlegoci miejsca wprowadzenia ciekw bytowych od najwyszego uytkowego

5
poziomu wodononego wd podziemnych. Przepis ten ma szczeglne znaczenie z
uwagi na potrzeb ochrony wd podziemnych przed zanieczyszczeniem.

Jednoczenie naley zwrci uwag na regulacj zawart w 11 ust. 2 omawianego


rozporzdzenia, zgodnie z ktr wprowadzanie ciekw bytowych z oczyszczalni o
RLM powyej 10 000 dopuszcza si jedynie w sytuacjach szczeglnych
uwarunkowa lokalizacyjnych oraz braku moliwoci zastosowania innego
rozwizania technicznego (np. braku w pobliu innego odbiornika do ktrego
mogyby by wprowadzane przedmiotowe cieki).

Spenienie wymaganych warunkw wprowadzania ciekw bytowych do ziemi ocenia


si na podstawie pomiarw iloci i jakoci tych ciekw, wykonywanych z tak sam
czstotliwoci jak w przypadku wprowadzania tej grupy ciekw do wd, o czym
stanowi 11 ust. 4 analizowanego rozporzdzenia.

Katarzyna Kurowska

grudzie 2007r.