You are on page 1of 3

In goede banen

Inspiratie voor levensvisie

o Kun je goed en kwaad aanleren?


Al van jongs af aan worden kinderen geconfronteerd met goed en kwaad door verhalen en films. Het
kwade wordt bestraft en het goede beloond. Zo krijg je bepaalde waarden mee.
Theorie van Kohlberg:
Stadia van ethisch denken:
Stadium 1: (0-10)
Ethisch gedrag is gericht op het vermijden van een straf of op het krijgen van een beloning
Weegschaal model: ik doe iets voor een ander, omdat die ander (dan) iets voor mij doet
Het eigenbelang staat voorop
Jonge kinderen kunnen zich moeilijk verplaatsen in de denkwereld van anderen
Stadium 2: (10-16)
Omgeving staat centraal
goed = wat anderen goed vinden, slecht = wat anderen slecht vinden
anderen eerst de ouders, later leeftijdsgenoten en idolen
stadium 3: ( 16- )
ontwikkelen van persoonlijk oordeel
enerzijds algemene waarden (tellen voor heel de wereld)
anderzijds eigenwaarden (los van wat anderen hiervan denken)
de theorie:
doet ons nadenken over de achterliggende reden van onze keuzes (= houd je een spiegel voor)
doet ons nadenken over hoe we kinderen ethiek moeten bijbrengen

Emmanuel Levinas
frans filosoof
1906 - 1995+
WO II Soah (= Hollocaust)
Mensenrechtenactivist
Boek: totalut et infini
De epifanie (openbaring) van het gelaat:
Narcisme:
De mens = verlangen
Narcistisch: door lust en genot het geluk te vinden voor zichzelf
De mens wil verdrinken in het genot
Het il y a:
De mens krijgt het gevoel opgeslorpt te worden door het genot
Hij walgt van le malaise du besoin verlangen naar meer
Op die momenten van walging: de mens is zich bewust van het naakte bestaan zonder zin, zonder
inhoud (= het il y a)
Hij ervaart het leven als een huiskamer zonder meubels
Ontsnappen aan het il y a:
De mens trekt zich terug in zijn eigen wereld (= interiorit) mogelijk door te slapen
Hij zondert zich af en organiseert zijn wereld opnieuw (= la sparation)
Hij bouwt zich een cocon (= cocooning) die hem beschermt tegen de buitenwereld (lexteriorit)
De andere doorbreekt mijn totaliteit:
De ander dringt binnen in mijn gesloten wereldje
De cocon heeft mijn leven nooit zin kunnen geven
Het gelaat van de ander doorbreekt mijn wereldje en geeft zin aan mijn leven
Hij roept mij op tot verantwoordelijkheid voor hem
( appel = ethische eis = hulpkreet )
Het gelaat van de andere: 3 kenmerken
Het gelaat als persoonlijke expressie:
De ander blijft voor ons altijd een mysterie. Nooit kunnen we hem volledig vatten, hij is altijd mr.
De kracht van het gelaat:
Er gaat een appel, een ethische eis uit van de ander zijn gelaat. Deze ethische eis roept ons naar
buiten uit ons wereldje om verantwoordelijk te zijn voor de andere, zonder hem te bezitten.
Het zwaartepunt van mijn leven licht niet meer bij mezelf (narcisme) maar bij de ander die mijn
narcisme doorbreekt
De totaal andere:
De totaal ander is god. In de nabijheid van de andere mens zien we het spoor van god. Dit is het
enige spoor van god, god blijft voor Levinas dus wel een mysterie.
Besluit:
Als wij ons afsluiten voor anderen dan blijft ook god een vreemde
Het geloof groeit dus niet uit zichzelf, het groeit vanuit de betrokkenheid met andere mensen, de
zorg en de verantwoordelijkheid voor hen.
Wat voor de ene het ethisch minimum is, is voor de ander het ethisch maximum wat voor de ene
evident is , is voor de ander al een hele prestatie.

levensbeschouwingen over goed en kwaad


De levensvisie wordt bepaald door de levensbeschouwing of godsdienst van de persoon. Elke
levensbeschouwing hangt samen met een aantal centrale waarden en normen.
Godsdiensten:
Christendom naastenliefde
Jodendom rechtvaardigheid
Islam overgave aan 1 god

o de waarden van het christendom


Christenen: god is de oorsprong van het (ethisch) goede. Hij geeft de mens zelf de keus om zijn goedheid
te gebruiken of niet. nieuwe testament (2de kans idee, zondaar vergeven. Maar oude testament
(straffende god).
o Jezus verinnerlijkt
Jezus = een jood christendom is pas later ontstaan
Ten tijden van jezus volgde men de wetten van Mozes Jezus keek naar de achtergrond van de zonde
om zo een oordeel te vellen jezus herschreef de 10 geboden zaligsprekingen grondwet
Christendom want ze verwijzen naar woorden die Jezus echt heeft gezegd.
Zalig:
Wie nederig is, wie minder talenten heeft, wie een handicap heeft.
Die treurig zijn en die anderen troosten.
Diegenen die altijd het goede in de mensen zien.
Diegenen die willen dat alles eerlijk verloopt.
Wie anderen kan vergeven en zijn vijanden zelfs graag durft te zien.
Diegenen die recht in hun schoenen proberen te staan.
Zalig wanneer je zelf vrede wilt brengen ook al word je daarvoor scheef bekeken.
Wie niet oordeelt en probeert om alles te delen met anderen
=> niet afdwingbaar ( geboden)
Voor Jezus is het goede doen meer dan enkel de regels opvolgen, je moet het vanuit je hart doen.

christelijke standpunten over ethische kwesties


Christenen mensen van hoop. We moeten bescheiden blijven in onze naastenliefde, we kunnen niet de
hele wereld verbeteren (dit deed Jezus ook niet) we moeten binnen onze mogelijkheden steeds zoeken
naar het juiste handelen .

Jezus in conflict met het kwade

o soms brengt opkomen voor het goede ook het kwade mee
Jezus nam het op voor zieke, gehandicapte en uitgestotenen hij geneest, luistert en geeft ze een
gevoel dat ze erbij horen
Jezus vermoord omdat hij veel invloed op het volk kreeg en hij opvattingen verspreide die ze in die tijd
niet konden aannemen.
Jezus vs het kwade => het passieverhaal
Messiasverhaal : Jezus weet welk einde hij krijgt

Laatste avondmaal

Het verraad van Judas

Petrus verloochend Jezus 2x

De mishandeling door de romeinse soldaten

Het volk laat Barabas vrij en Jezus neemt zijn plaats in

De kruisiging