You are on page 1of 1

Mirjana Marinković

Univerzitet u Beogradu
Filološki fakultet
Katedra za orijentalistiku, Beograd
mirjana.marinkovic65@gmail.com

Biblioteke u Osmanskom carstvu

Sažetak
Turci Osmanlije nastavili su sa tradicijom negovanja knjige i pismenosti koja je postojala u
čitavom islamskom svetu. Osmanski sultani, visoki državni činovnici i verski dostojanstvenici
posedovali su bogate lične biblioteke. Biblioteke za potrebe nastavnika i učenika verskih škola
i verskih lica najčešće su osnivane kao zadužbine (vakuf) i radile su u sastavu džamija, medresa,
tekija i drugih institucija u kojima su negovane islamske nauke i duhovnost. U posebnim
poveljama zadužbinara (vakfijama ili vakufnamama) precizirani su svrha osnivanja biblioteke,
personal, prihodi i uslovi za korišćenje knjiga. Prva biblioteka koja je imala posebnu zgradu u
Osmanskoj imperiji nastala je 1678. godine. U Doba lala (1718-1730) počinje osnivanje
biblioteka otvorenih na dobrobit širih slojeva stanovništva. Prve moderne biblioteke nastaju sa
osnivanjem Vojne akademije i Pomorsko-tehničke akademije u Istanbulu krajem XVIII veka.
Munif-paša, osnivač Osmanskog učenog društva 1861, ujedno je i osnivač prve moderne
biblioteke za naučno-istraživački rad u Imperiji. Prva državna biblioteka otvorena je 1884.
godine u Istanbulu.

Ključne reči:

Osmansko carstvo, dvorske biblioteke, privatne biblioteke, biblioteke pri medresama,


nezavisne biblioteke – vakufi, specijalizovane biblioteke.

Prljača,

Huseinspahić, Adžem, Devedžić, Đekić,

Čivić, Brčkalić,

Cvijanović, Kapetan. Delić,

Kesić,