Sie sind auf Seite 1von 14

Die literarische Thätigkeit des Tabarî nach Ibn 'Asâkir

Author(s): Ignaz Goldziher


Source: Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes , 1895, Vol. 9 (1895), pp.
359-371
Published by: Department of Oriental Studies, University of Vienna

Stable URL: https://www.jstor.org/stable/23860380

JSTOR is a not-for-profit service that helps scholars, researchers, and students discover, use, and build upon a wide
range of content in a trusted digital archive. We use information technology and tools to increase productivity and
facilitate new forms of scholarship. For more information about JSTOR, please contact support@jstor.org.

Your use of the JSTOR archive indicates your acceptance of the Terms & Conditions of Use, available at
https://about.jstor.org/terms

is collaborating with JSTOR to digitize, preserve and extend access to Wiener Zeitschrift für
die Kunde des Morgenlandes

This content downloaded from


103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC
All use subject to https://about.jstor.org/terms
Die literarische Thatigkeit des Tabari nach Ibn 'Asakir.
Von

Ignaz Goldziher.

Die vollständigste Liste der Werke des Tabari war uns bisher
im Kitab al-Fihrist (234—235) geboten. Ibn al-Nadim zahlt alles in
allem neun Werke des grossen Historikers und Theologen auf (von
seinen zehn Nummern ist eine, ‫فسلا بانك‬, doppelt aufgeführt),
begleitet jedoch die Titel — wenn überhaupt — nur mit sehr ma
geren Andeutungen über Absicht und Inhalt der betreffenden Werke.
Dabei ist das an achter Stelle (235, 4) aufgeführte ‫دشمسملا باتك‬
aus dieser Liste zu tilgen; dasselbe hat einen Namensgenossen, viel
leicht auch Landsmann des berühmten Mannes, nämlich den si'iti
sehen Gelehrten Abu GaTar Muhammed b. Gerir b. Rustam al

Tabari (vgl. Flügel, Grammat. Schulen 96) zum Verfasser, wie AI


Tusi in seiner si'itischen Bibliographie ausdrücklich hinzufügt: ‫سملو‬
‫( بهذملا لشاء خداف ماخلا بحاص وه‬List of Shy'äh books — Bibl.
Ind. — 282). Trotz seines Bekenntnisses zur Sunna (‫تاعلا‬.‫ )حم‬hat übri
gens auch der Historiker seine Stelle im si'itischen Büchersaal er
halten. Er verdankte diese Berücksichtigung seiner das si'itische
Interesse fördernden Schrift über die Authentie der Chumm-Tradi
tion, welche bekanntlich den Angelpunkt der 'alidischen Ansprüche
bildet.2

AITabari hat einen sehr eingehenden biographischen Artikel


in des Ibn 'Asakir (geb. 499, St. 571) grosser Monographie von
1 s. ZDMG. XXXVI, 278 ff.
2 Muhammedanische Studien, II. 6‫لل‬.

This content downloaded from


103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC
All use subject to https://about.jstor.org/terms
360 Ignaz Goldziher.

Damascus (‫ )قضي ةنيدم غبرات‬erhalt


Werke beschränken sich nicht au
XIV, 83), sondern erstrecken sich
welche die syrische Hauptstadt in
' einbezogen, die das Talab äl-'ilm
selbst festhielt.

Auch Al-Tabari hatte auf seinen


an berühmten Gelehrten und Traditionskennern reiche Stadt nicht

abseits liegen lassen. So konnte denn Ihn 'Asakir seine bändereiche


Monographie mit einer Biographie des grossen Gelehrten schmücken,
wohl des grossten unter jenen, die je zwischen den Säulen der Umej
jadenmoschee gewandelt.
Die an seltenen Handschriften reiche Bibliothek meines Freun

des, des Grafen LandbergHaulberger, besitzt zwei Bände des ‫غيرات‬


‫قشر ةنييع‬, durch welche der auf europäischen Bibliotheken bisher
nachgewiesene Besitz an einzelnen Theilen des grossen Werkes in
willkommener Weise bereichert wird. Die beiden Bände (19 I 13
Kurrasen in 40, nicht datirt) erstrecken sich auf die Biographien
zwischen ‫ صاشلا سيرلا نب ينمس‬und ‫سرذالا ىنادت نب رثمس‬, be
ziehungsweise zwischen ‫كب وبا مبوخ نب رنمس‬, ‫ ن يقعلا‬und ‫نب دثمس‬
‫( ىلبلا مللا دبع‬dem 'abbasidischen Chalifen). Dem ersteren Bande
verleiht ausser dem Artikel über Al-‫؛؛؛‬äfi'i (mit dem er anhebt), der
über Muhammed b. Ismail al-Buchari, dem letzteren der über Mu
hammed b. Gerir al-Tabari besonderen Werth.
Der TabariArtikel ist sehr sorgfältig gearbeitet. Wir haben
vorausgesetzt, dass die Kenntniss des mittleren Theiles des Artikels,
in welchem die literarische Thätigkeit des Tabari in ihrer ganzen
Ausdehnung geschildert und die bibliographisch trockene Titelnomen
clatur des Fihrist durch eingehendere Charakterisirung einer dazu
noch grosseren Anzahl von ausgeführten oder unvollständig geblie
benen Werken ergänzt wird (Ibn 'Asakir zählt 15 Werke des Tabari
auf), manchem Leser nicht unwillkommen sein dürfte. Wir gewinnen
dadurch einen vollständigeren Einblick in die Wirksamkeit Tabari's
als Gelehrten, Schriftsteller und Lehrer.

This content downloaded from


103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC
All use subject to https://about.jstor.org/terms
Die literarische Thatigkeit des TabarI nach Ibn 'Asakir. 361

Aus den dem Texte beigegebenen Anmerkungen wird ersieht


lieh werden, welche von den hier erwähnten Werken dem Verfasser
des Fihrist nicht bekannt waren. Auch H. Ch. kennt nur kaum die

Hälfte der von Ibn 'Asakir aufgezählten Schriften des Tabari; es


fehlen bei ihm auch solche, die bei Ibn alNadim erwähnt sind. Hin
gegen finden wir bei H. Ch. (v 103, Nr. 10210) ein ‫ روذشلا بانت‬von
Tabari, welches weder in der Liste des Ibn 'Asakir noch auch im
Fihrist vorkommt; über den Inhalt des Werkes bietet uns jedoch
H. Ch. nicht die leiseste Andeutung. Auch ein Buch über Formu
lare von Rechtsurkunden (‫ طورش‬vgl. Muh. Stud. II, 233), das Ta
bari nach ‫؛؛‬afi'itischen Principien verfasste, wird bei H. Cb. IV, 46, 10
als besonderes Werk des Tabari angeführt. Es ist jedoch wahr
scheinhch, dass dasselbe mit dem im Fihrist (234) unter den ein
zelnen Kapiteln des ‫ طسلا باتء‬erwähnten‫ ريبكلا طورشلا بانت‬iden
tisch ist.

Da der folgende Text nur auf eine einzige, nicht immer eben
präcise Handschrift gegründet ist, so mögen besonders hinsichtlich
der in demselben vorkommenden Personennamen nicht allzustrenge
Ansprüche gestellt werden. Einige Eigennamen in den Isnaden sind
dunkel und zweifelhaft geblieben; unmöglich war es, dieselben ander
weitig zu identificiren. Es ist begreiflich, dass nicht alle Scheiche
des Ibn 'Asakir (seine Biographen sprechen von mehr als 1300) Per
sonen waren, deren Namen uns auch anderswo begegnen. Für den
sachlichen Inhalt besitzen sie übrigens keine entscheidende Be
deutung.
Dem hier mitgetheilten Stücke gehen voran: biographische
Notizen, Nachrichten über Studienreisen, Scheiche und Hörer des
Tabari. Demselben folgen Mittheilungen über seinen Sterbetag; end
lieh Trauergedichte von Ibn al-A'räbi und Ibn Durejd.

This content downloaded from


103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC
All use subject to https://about.jstor.org/terms
‫‪362 Ignaz Goldziher.‬‬

‫ضكملا نا مذل نارمنا ىلا بمب شاغرفلا لاق‬


‫ءاملعلا ليواقأ عمنجت افئو فق نا دبرأ‬
‫ا اهيف عمسي راد ىف سدجأو ىربإهلا رضحأف‬
‫رأ ام ىلع ىكلدل اباتك مهيلع ىلحياف فقولا‬

‫قي نأ ىبآف ةينس ةزئاج هل تحبحا فاكمنألا‬


‫هنيبو سل؛ءامبرلا نيرصاح اناك امهنأل اٍممأراوفا نداو‬
‫و ن‪ ٠٠‬هل ليقف هلص هيف نكي ملف اهدر ىلع‬
‫تم ءاضقو ةرئاحن ألا فرصني نا نسمن مز هيلا‬
‫ريما مدقتي لاذف ءاشت اّم لق هل ليقف ‪1‬هلاسا‬
‫حمعمل‪.‬ا مود ةرو‪/‬صقملا لوخد نحي ‪2‬لاوشلا عن‪-‬مي‬
‫سرأو شاعرفلا لاق ‪ ،‬مهسوفن ىو مظعو ىكلدب‬
‫هل لمعي نأ هلاسو هقفلا ىف رظذأ نأ شّبيحأ‬
‫نيد فلأي هيلا هحوف هيلا هرفنأو ف يفف باتحم‬
‫لاوحياب ىلوأ متنا لاقو لعفي ملف اهل ىدصي هل‬
‫‪4‬ىناشغلا نسخا وباو يولعلا مساقلا وبا انربخا‬
‫هللا يبيع نب ىلع تعمسو لاق بيطخاركب وبا‬
‫برا ثكم رينم نب يتمس نا ىككحم ‪5‬قامسمسلاب‬
‫نء ينغلبو بيطخا لاق ةقرو نّيعبرا اهنحي‬
‫نيصلا ىلا لحر رفاس ول لا‪ 3‬هنا ىنيارافسألا‬
‫ائالكوا اريثك ىكلذ ضي مل مرج نب دنمس‬
‫دبع وئا انا زقهييلا ركي ىبا نع رهاط نب رهار‬
‫ىمبُ· نب ص نب ىاء نب نيسلا دمحا ابا‬
‫نب ص مب وبا ىنلاس اْ لقا لوقي قندرادلا‬
‫ل تلق مل لاق ال ثلق يربطلا مرح نب دتممْ‬
‫لامن· ‪1 Handschr.‬‬
‫‪.‬لاوملا‪ Die Bittsteller, Bettler; H.‬؛؛‬
‫‪.‬قداّمد ‪3 Η.‬‬
‫?ىتاشاقلا‪4‬‬
‫·رامسلا ذللا دص نب ىن‪،‬ء ‪5 Bei ΑΙ-Nawawi, Tahdib 101, 7‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪Die literarische Thatigkeit des TABARi NACH Ibn 'Asakir. 363‬‬

‫_‪ 0‬لك نع بتتكن مل ىكتيل تلعف اه سمب لاقف ‪ 1‬هيلع لوخدلا نع عنمت‬
‫ولاو نفا ىبا نل مساقلا ونا انربخا ‪،‬رفعج ىبا نم ثءبْ مهنع ثبتك‬
‫تعمبس بيطفا ركب وئا انا نوريخ ني روصنم وياو ان الاه ‪ 2‬سميء نل نمسقا‬
‫ةىكث<شح تعيس لوقل ‪,‬وداسميند ىودبعلا ميهاربا ني شيحل نل رمع مزاح ايا‬
‫روياسين نا دا‪،‬دش س تداجو ه لودل سبما نع ند نيسخا باو‬
‫هل تركذف دادغبب سءس ننم ل لاعف ةمب<خ نب قامسا نب يحم ىنلاس‬
‫شلقف اتيشنربرج ند دتعم نم ثيبخل له لاقف مبنَه تلبس نتم ةعامج‬
‫‪،‬تعمس ول لاقف هنم عنمت تناكو ةلبانخا لجًأل هيلع لمرب ال دادغبب هيإ ال‬
‫نب دتعم ينتذمو لاق هاوس هنم ‪،‬شعمس نجي عيج نجي يكل اريخ ناكل هنم‬
‫حمجلا ركب ىثا نع ساءصا مساقلا ش ض نارقو ح"بدس نب لسا‬
‫هيولاب ند ركي ايا ثعمس لاق ئانا ىروباسينلا هللا د‪.‬بء نب ينكم انا الاق‬
‫ثبنك ىكئا ينغلب نميخ نبا ىنعي يمسا نب دض ركب وبا ن لاق لوقب‪,‬‬
‫ثلق هيك لاق هالجيإ هنع ريمسفكا تبتك ىلب ث‪،‬لة ربرج نب يتنمس نع ريمسفتلا‬

‫لاق نيعمست ةنس نا نينامثو ثلث هنس ص‪ 0‬تلق ةنس ىا ىء لاو معي‬
‫ىلا هلوأ نم هيف ترظن دق لاء مت نيننس دعل هدرف ركب وئا ىثجي هراعتساف‬
‫هلبانخا هتملظ دقلو ربرج نب دمعم نحي ملعا قيرالا ميلا ىدع ملعا امؤ هرأخا‬
‫نمحرلا دبع وبا انا دض نب نحم ؛‪ ٠٠٥‬دحن نع ىريممثلا رئظلا وبا اناينا‬
‫ثأرق ‪،‬عاوناب هيق اوحمت' لاقف ىربطال ردٌج نب يحم نع هخلاسو لاهء ‪4‬قململا‬
‫دمحا نب هلأل ربع لمكم ىبا بثاتك نم هلقن احم ى‪٠‬يمص‪ ١‬يت‪.‬مهمس ىيا طكد‬
‫نآرقلا ريسفت باتك هبتك نم يتف لاق هنع هندم نجي يقل دقو ناعرفلا‬
‫لها فالتخاو هيبرغو هملكسجيو هحومسنمو هتءسانو هجياكه*ا هسف نيبو ه دوذو‬

‫هفور‪.‬ح بارعإو يكلد نم هيدل عيكامناو هلبواتؤ هماكحأ ىف ءايلعلاو لبواخلا‬

‫‪1 Vgl. ΖΏΜΘ. XLI, 62. Die Ursache davon, dass die Hanbaliten den T. bis‬‬
‫‪über den Tod hinaus anfeindeten, war dies, dass T. den Ahmed b. Hanbai nicht‬‬
‫‪als Fakih gelten liess, sondern ihn nur als Traditionarier anerkennen wollte. Siehe‬‬
‫‪.‬ايدعم ناك امبتاايسق قجا نكي مل ‪Zähmten 4, Anm. 6. H. Ch. I, 196, 2; er sagte:‬‬
‫‪Auch der Sohn des Begründers der Zahirschule, Abü Bekr Muliammed b. Däwud,‬‬
‫لع ‪.‬امنقالا ‪Zeitffenosse Tabari's (st. 302) richtete eine Streitschrift ffeven ihn: .‬‬

‫‪.‬سيت ‪ Η.‬؛؛ ‪ Η. Ch. I, 446, Nr. 1307.‬مرج نب ينمس‬


‫‪8 Ueber solche Deminutiva arabischer Eigennamen s. Kakabacek, ZDMG.‬‬
‫ىكهمسربا‪, ζ. Β. Η. Ch. VII, 1031. ,‬حماقس ‪XXXI, 140 f.; vgl. das häufige Epitheton‬‬
‫‪.‬ضمن‪ III, 513, 3; 891, 7 u. a. πι. 4 Η.‬؛‪ Jakfit II, 444, 14‬ىكدابي‪ ,‬قكن ح‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
364 Ignaz Goldziher.

‫ ىلع مالكلاو‬١ ‫خأو صصدلاو هيف نل ششعامل‬


‫نم هبآ هلآو هملك ةملك بف طحملاو مكنخا نم‬
‫باتحم لك بزحم ةرشع ذنم فنص نأ ملاع‬
‫ليفل‬، ‫لاو تآارقلا بانك اضيا هبنك نم منو‬

‫منو راصمألا ءاملع فالتخا باتك‬5 ‫راخلا اصيا‬


‫صلا نمم‬1‫ر ىلا ؟نيفلاهلءاو نيعباخلاو خداهت‬
‫مألسألا عئارش ماكحا ىو لوقلا‬8 ‫رم وهو‬
‫نايبلا باتك اهنم اباتك نو(امتو ةشني وهو‬

ُ‫لسألا عئارش ماكحا ىف فيفخا بادك اصيا من‬


‫ريصبكا ىنسملا هباتك‬2‫لا ةلاسر وهو ل‬
‫شهنب أرنباو نيرلا لوصا نم هرتئنتي‬
‫نع مِص انم قيرّصلا ركب وئا هاور امب أرتباف‬
‫لاو هقفلا نم امو هقنطو هللعب أدنتباق‬
‫صطي اهو بيرغلاو يناعلا س ميء امو‬
‫ا شنسم هنحي جرحم هب نونعطي ام داسحم‬
٠ Η. unklar; der Sinn ist wohl, dass T. im
Geschichten der Vorzeit, sowie auch eschat
erörtert.

2 Für ‫لحنا‬. - Η. ‫داح‬.

8 Η. ‫ ملاع داولف‬könnte auch aus ‫ مئاه دارا ولف‬corrumpirt sein.


4 Wohl identisch mit H. Ch. II, 578, Nr. 3977, V 135, 9 ‫حمِم لفاح باتك‬
‫عّمبافآ هانس ةءآره نورشحمو قب‬
‫ ه‬Fehlt Η.

a Im Fihrist nicht erwähnt.

7 H. ‫ضلاهلاو‬.
8 Bei Fihrist als ‫ حمذافل\ ىفاازايطللا باتك‬zweimal erwähnt.
9 Vielleicht ‫هر نحو‬. Die Anhänger des Madhab des T. nennt man einzeln
‫ يريمأ‬so wird der später zu erwähnende Kädi Abu-1-Fara‫؛‬£ alMu'äfä b. Zaka
rijja al-Geriri bezeichnet.
10 d. h. eine zu den Furü' des Buches Allafif als Einleitung dienende üsül
abhandlung, gleichwie Al-Säfi'i die methodologische Grundlegung seiner Codification
in seiner Ris&la gegeben hat.
1‫ ل‬Vielleicht ‫لباس‬.
12 Im Fihrist nicht erwähnt.

13 Die von den Zehn hervorragendsten Genossen unmittelbar aus dem


Munde des Propheten tradirten Sprüche. Geraeint sind die Zehn, denen Muhammed

This content downloaded from


103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC
All use subject to https://about.jstor.org/terms
‫‪Die literarische Thatigkeit des TABARi NACH Ibn 'Asäkir. 365‬‬

‫ثيدح نّم عصن احي لكل يئاي نأ هيف هدصق ناكؤ هريبك هعطق سابع نبا دشئس‬
‫احي بسح ألعبهح ض ملكتيو هرخآ نحم مئسو ألملع هللا شص سا لوسر‬
‫شابو ننطن معلص سا لوسر ملع نم ءيش يحم ساطل نوكي الف هب ايتئا‬
‫ملع ىلع شأ دق نوكيف ريسفتلا ش لص امك ملعلا لها ميلا جاتحن ام عيمقحم‬
‫رسفي نأ هدعت ‪1‬ادحأ نكمي ملو يمامي لبق تامف نتسلاو نآرقلا ةعيرشلا‬
‫أدتباو ‪،‬هيلع متكيو يكلذ نم رسمق ام بمحمح هيلع ملكتيو ادحاو اثيدح هنحي‬
‫هلأل دورو ة امسجو فلاد هبيش ش ةراهطلا باحم هنٍه جرفؤ طيسبلا هباتكب‬
‫ةثجو )‪(sie‬اهن؛رط نم مهريعو نيعتاتلاو هياصّكا فالتخا هنم باب لك ش ركذ‬
‫ذنم باب لك ردل ض هللا هجر وه هرايتخاو هيهدمل مهنم راتحا نم لك‬
‫ماكحألا بادآ هنم جرخو ةالصلا باحم رثكا طيسبلا نم جرخو ىكلدل هحاحنذاو‬
‫‪8‬سوفنلا باداب أدتباو ‪2‬ءاملعلا بيدرت باتكو تالجسلاورضاعملا باتكؤ امات‬
‫قممارغلا نم ناسنألا بوني ام ىلحم هلمع هلأل ةسيفنلا هبه نم اضيا وهو‬
‫نأ ىلع عمسملاو رصبلاو ناسللاو بلقلا بوني امب أدبف هدسح ءاضعا عيج ض‬
‫هباعصلا سو ىكلذ ش محملص هللا لوسر ص ىور احيو ءاضعألا عيمحن شاي‬
‫امو نيدبعتملاو ةوصتملا مالك هيفركذيو هم رمكيو أذيلاز جاتحم نمو نيعباتلاو‬
‫بادآ باتكو ‪،‬باتكلا يتي مزق يكل ذ عيجب ش باوصلا حاضياو مهلاعفأ نم ىكح‬
‫ماهتالا نحي هل هراتخي امو هجورخ موي نم ج اهلل هيلا جاتحن ام وهو ‪ 4‬يكس انمل ‪١‬‬
‫دهاشملاو لزانملا ةناعمو هلوزنو هبوكؤ دنع هب وعدبو ةهلوقي امو هرفس ءادتبال‬
‫ني ‪،‬حمق امو هيهدحي ]هيف[ نيب افيطل وهو ‪6‬ةتسلا حرش باتكو ‪،‬هتثج ءاضقنا ىلا‬
‫هداتكؤ راصمألا قعّقمتمو ىيعتاتلاو ةداه؛اصلا اخ‪£‬سل هيلء ىّذم ام ىلع ^ هللا‬

‫غتلاي مهل رشبمبلا ؛؛رشعلا ‪bei Lebzeiten die Zusicherung des Paradieses gegeben:‬‬
‫‪ bei Hughes, Dictionary of Islam, 24b, wo auch die‬ةرسيم ةرسي ‪(die Benennung‬‬
‫‪Namen der Zehn Genossen zu :finden sind, ist nachlässiger Sprachgebrauch des un‬‬
‫‪ III, 314.‬؛‪gebildeten Volkes), vgl. Usd algäba II, 307‬‬
‫‪.‬دمأل نكي ‪, vielleicht‬دما نكي ‪1 H.‬‬
‫‪2 Im Fihrist werden die zu Ende geführten Kapitel dieses Werkes anders‬‬
‫‪aufgezählt.‬‬
‫‪a—٠ Im Fihrist nicht erwähnt; ersteres wird wohl identisch sein mit H. Ch.‬‬
‫‪.‬ةسيفنلا قالخألاو ةديمبهلا بادالا ‪I, 212, Nr. 303‬‬
‫‪.‬هلوقل ‪5 Η.‬‬
‫‪6 Im Fihrist nicht erwähnt.‬‬

‫‪Wiener Zeitschr. f. d. Kunde d. Morgen!. 25‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪366 Ignaz Goldziher.‬‬

‫اّم عيجس ىلحم يناحم أ جزغامبلا دنسمملا‬


‫نا ه غلب اهلو همبج‪ ،‬مّلو ميقسو غيءص‬
‫لا باتحم لص رت‪.‬خ ريرغ ثيرح ىق متكت‬

‫ع متكتو مهيلع هللا ةجر ىلعو نامثعو‬


‫ىهتنا امد شع نينمؤملا ريما لئاضف س‬
‫عي الو مئال ةمول يللا نيد ىء هرمات ال‬
‫ر الو ةبعرل لطاب ىلا نيملسمللو هبرل‬
‫ف لعتامو دساحو لهاج نم تاعانشلاو‬
‫قرو ايندلا اِوف هدهزو دلضفو ينلع نيركنم‬

‫اجف لخ خعيِتت نمْ بقح ن^ هيلع دِيي ناك‬


‫ئا لاق لاقربرعلا ريع نب نوم صلدحو‬
‫فخلا احمينمهت نم سدود ام ىلع نوعلا‬
‫خيس سددحو شاعرددا لاء ا‪5‬نناعاق‬
‫بطلا رفعج ىبا سهاممم ش ىداك مونلا ىف‬
‫ا دارأ ‪6‬نم لوقل زرألاو ءامسلا ْيب افتاه‬
‫بخا ‪،‬هانعم اره امألكوا باتكلا اده عمتسيف‬
‫وئا ىضامنا ىنربخا بيطئ‪،‬ا ركي وئا انا‬
‫حابخلا نل رّمن نل ىلحم ان هزاجا يرصملا‬
‫ثحم ند ‪ ٣٧٧١‬وباو راس مملا دمحا نب هللا‬
‫وكي مك اولاق نارقلا ويسغتل نوطش‪-‬ندا‬
‫ممصاف سامد ليق تاصألا سئي انم اده‬
‫مو ىلا مدآ نّم ملاعلا غيياتل نوطسنت له‬
‫إ لاقف يكلذ لثمي هوباجاف يسمفخلا ش‬
‫مساقلا وبا اذربخا ‪'6‬ريسفخلا رضخا ام‬
‫‪1— Nicht im Fihrist; das letztere ist woh‬‬
‫‪ genannten Buche.‬زخ ريدغ بامم‬
‫لضفي ‪١‬رّبحم‪3 Η. .‬‬
‫‪٠ Fehlt Η.‬‬

‫ءأآ‪+.‬نا‬
‫‪6 Bald hat man jedoch, namentlich in Andalusien, Compend‬‬
‫‪Tafsirwerkes veranstaltet; vgl. ausser den im Fihrist 234, 25 ff‬‬
‫‪Ihn BaskuwiU, ed. Coceka Nr. 29, ibid. Nr. 1119, Jakfft ΠΙ, 631, 7‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪Die literarische Thatigkeit des TABARi NACH Ibn 'AsaKIR. 367‬‬

‫عتفلا ىدا بانحم ىو تإق لاء بئانا مي وئا انا نورم نب روَحنَه وبأو‬
‫انمأ ثئك ‪ ١^٨‬لوقب‪،‬لماك نبا ىضاقلا تممس يولخلا رمحا نب سا ليم‬
‫اؤرمُملاو ألمبن؛خ· ىدا نب هللا ربء ولاو ىربربلاو ىُبطلا رفُج وبا مهءاقب‬
‫ىلحم أرءو ايذإو ئلوانم سلسلا تمنا وئا ايربخا ‪،‬لذفح‪-‬أ الو مهّنِه م‪-‬عفأ تيأر اجف‬
‫نب رفعج نب اي ممس انا ‪1‬عادزكؤ ند ىفاعملا انا نيسنا ند يممس انا هدانسا‬
‫قمسُدا نب ر*يبء ان ىرهولا لهتّْ نب رفعج ا\محا وبا اذ يربطلا لبري نب دمحا‬
‫يروثلا نايفسو انا رنمس نب رفعج ىامم ثلخد لاه ريثك نب ض ان راقعلا‬
‫ىنمملعف م أجل*ا اتيبلا ربرا ىدا ذل تينثف ةنس نيعبس وا ةنس نيتس رتم‬
‫لئ نث تيبلا طئاح ىلء ىكدي عضف مارنا تيبلا ثغملب اذا لاق دب وءدا انيس‬
‫غلا مد ' توملا رعب امث ماظمنا ىساك ايو ' تورمنا عجياس ايو ' توقلا قئاس اي‬
‫ربحم انا اي وا نايفس اي لاعف همهفا مد انيس نايفس ذل لاقف ثحمس امب هدعب‬
‫لوء ص ربكاء هدن' ام ىكءاج اذإو هملل يهنا نمْ رثكأف تحن ام ىكءاج اذا هللا‬
‫ضاقلا لاق ‪،‬رافغتسالا سزثكاف قزرلا ثاطسسا اذاو هللاب ألا ة;ء الو لوح ال‬
‫ةرمن ناك هئا ممريئ س وأ ض لجر ص تارينلا ىنب ضعب هىل ضحو‬
‫ركدف اهنم لقا و ا هءاس دعب ىرونو هتوم لبق هللا هجؤ يربطلا رفعج ىبا‬
‫هل ليقف ايبس نفمصو ةريمس ‪3‬ىبدنساف ينمس نب رفعج نع ءاعدلا اده هل‬
‫‪ ،‬تومد< ىم ملخلا سابتقا عري ال نا ناسألل ىغبني لامس لادضا اده شأ‬
‫وبا ان قذائدلا دتمس ىدا بانك س هلقن‪.‬انجم لونانكلا دتمس ىبا طض تأرق‬
‫بهذم نرهظا يربطلا مس وبا ىد لاق لاق زيزعلا دبم نب نوره نم‬
‫لوذالا راشب نبا ى نم ‪4‬هاقلتو نيّنس رشء دادغد ىء هب كميتو او يعفاشلا‬
‫لك ىف هراتما ام ىلا هنمسو هداينما هادأ هماع عسادا انلف ميزس نبا ذانسا‬
‫الإ رعو لج هالا نيلو ه نيب احيو هعسي ال ناك ذإ هبتك ىف مولعلا نم احم نص‬
‫هرجيآل ميلمستلا بمبعتد نجي هيلع صني مل اميف هيلا هدا‪-‬هتجا ة ةادأ امب قذونيدلا‬
‫بنكو شاعرفلا لاء ‪،‬هفنص اميف انايدو اكْذ نيملسملاو ةشفن ‪6‬لاي ملف‬
‫؛‪1 Dieser ist der berühmteste Anhänger und Verfechter des Madhab al-Tabarl‬‬
‫‪in diesem Sinne widmet ihm der Verf. des Fihrist, sein jüngerer Zeitgenosse, einen‬‬
‫‪eigenen Artikel, 236.‬‬
‫‪.‬ض يسان ‪ Η.‬ض· ‪ H. 3‬؛؛‬
‫‪.‬حمب؛لتور ‪ (corrumpirt aus‬صينو ‪4 Η.‬‬
‫هئارأ ‪ Η.‬ة‬
‫‪ bezieht sich auf einen dem Mu'äd b. Gebe! zugeschriebenen Spruch‬لانأ‪ II.‬ء‬
‫‪ Zahiriten 9, Anm. 1; 220, 12.‬ولآ ال« احميأر دمبنتحًا‬
‫*‪25‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪.368 Ignaz Goldziher‬‬

‫ةرازولا ناقاخا ص ت لاق نارملا نا‬


‫قلا هيلع ضرعف هلوبق نحمم عنتماف ريثك‬
‫و باود ارم ىف يكل اولاقو مداءما هبتاعف‬
‫لوبقل مهعم ب‪5‬ريل هووكابف ملاظملا هلوبق‬
‫هءتع نومنتيهنل يكلد ش شبغر ول ىدأ‬
‫ا ولاو ميهاربا ند ىلع مساقلا وبا انربخا‬
‫ئا ىندشح بدحا م وبا انا نوريخ نبا‬
‫كراجتا نلع ىيا س هيويزر ‪،‬حم نفا‬
‫نا دهاحمْ ند مل ىدا يدي نيد ناضمر‬
‫زاتماو هراد نم رخاوألا رسمنا يلايل نم‬
‫صظعلا قوس رخ‪1‬ا ىلا ىهننا ىتح راسو‬
‫رق عمنتساو نجرلا ةروس أردل رتعمو مرج‬
‫ثمنجو اثكنوملتند سانلا ثيرت دانتسا‬
‫شل ىلخ· ىلاعد سا نأ تننظ ام ىكنع‬
‫ءانبلا نب سمهلا ش لجا بلاغ وبا انرّمخا‬
‫ب دتعمس نت نلع نب دحاولا دبع مساقلا‬
‫نب ينكم انرسا اميفو لاق طسا رجا‬
‫تعمس لاق ىرجتا مرج نب لتكم بحاص‬
‫علاص نباي قورملا ماكي وهو هيقفلا‬
‫ريرج نل يتمس مل لاتق باطخ ىرحن‬
‫بطلا يإ لادثع عدتتبم لاق وه ىشيا ىده‬
‫اي اسمل ميو مب ابا نا لاق نِْ لتشي‬
‫س وبا انا لتاقم نب لجا نب رمن مساقلا‬
‫ملا )؟(نحن ىبا نب نادج نب نسملا‬
‫م ان هزاحا لحياك ىبا نب دنمس نب يللا‬
‫يربطلا مرج نب لصم سلجم ترضح‬
‫لاف ةءارقلل لجر حم‪.‬قبس دق ناكو تارغلا‬
‫لاقفوبزولا ىلا لجرلا راشاف أرقي· ال يكل‬

‫‪1 Praeposition fehlt in H.‬‬


‫‪.‬نرثكت ‪ Η.‬هل‪ H. ٠ .‬؛؛‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪Die literarische Thatigkeit des Tabar! nach Ibn 'Asakir. 369‬‬

‫نيسشا ند ‪ ٨٧١‬يسبحم نل رجا نب دومكم ربكموبا انربخا ‪ ،‬ىيارمل الو ةلجرل‬

‫ءالمإ يوركلا ميهاردا نب لتعم خللا د؟ع رئمس وبا مامألا عيشلا ان ‪)1‬؟(سنا‬
‫يمطلا ربرج نب لمبكأمبل اتدرسشدأ لاق ناهبصاي عجياهلل ىف‬

‫ايقن لار ال نيديل عيئ ىلحم * مهئاف ثيدهلا باءماي ىكيلع‬


‫املظاو ميهبلا ليللا ىجد ام اذإ * جبهاو فسرحلا ىف الإ نيرلا امو‬
‫نثنا عذآلا لا لإ ض اياربلا ك * يزفقا ملا ىلإ ُثن اياونلا شأ‬
‫اجتن ناك س زاذ؟اا حمنئُ لفو * ‪ —I‬زئذ ناتألا ‪,‬حمرث زنو‬
‫روصنم ولاو ان الاق سيق نل سمهلا وباو ميهاريا نل ىلحم مساقلا وبا انِآبخا‬
‫ىرهاطلا ربنعلا لبم تثب ىفء انئشنأ ىلع ند دمحا ركب وبا انا نوريخ نبا‬
‫قاءدلا رفعج ني يتمس اندسنأ الاق ضورشلا نأل‪ ،‬نب رشج نب دنمسو‬
‫قربألا ريرج نب قنمس اندضنأ‬

‫ىئيرص ىغئثسنف ىيعثسأو ضيقن ملقن مأ ترشقأ اذإ‬


‫ضمر ىتلاطن ىز يمهوو يهجو ءام ىل ظفاح ىءايح‬
‫ص< لينرشآ ر نش ىيتلمبئحميي‬
‫انئشنأ رفعج نب رئمس اندشنأ الاق قتورشلاو ىرسا ىندشئأو بملهلا لاق‬
‫مرج نب دنمس‬

‫‪3‬يسمملا خلش‪.‬مو ىَئغدأ رطب ابقبرط اِمبشثأ ال نأش‪-‬ملح‬


‫يخدلا ىلع خبه ثثعثها اذاو انِطذ نكي الف ثينع اذاف‬
‫دمبح' نب لهس ‪1‬ف نتساولا ىلع نب دنمس ءالعلا وبا ىضاقل‪ ١‬اناو بئاهلا لاق‬
‫ند لسا نا بحم ىرسا مرج ند لتمسردنعج وبا انل لاه لام تجابيدلا‬
‫لابلا نم يولقلا ىسب‬

‫ليبس ليلقلا ىكاذ لا ىل لهو * ل— تائقلا ثاوئإ ك الأ‬


‫ليلذو دهاش خياع لكف * مبيمبس نم مهقئ ائر‪.‬ثث يناقلا لس‬
‫خئثجاف رفعج وبا لاق‬

‫زبلد‪1 So in Η.; vielleicht 1‬‬


‫‪2 So Randglosse; Text u.‬‬
‫مللا يضر فيسلا ءاهد س ناكو ‪s Mit Bezug auf die verbreitete Tradition:‬‬
‫‪ AlMustatraf, Cap. LII (ed. Kairo‬ضفلا رطبو مغلا لذ نم ىكب ذوها ىنا مهنم‬
‫‪1275, II, 64).‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪.370 Ignaz Goldziher‬‬

‫* دهاج دهج ىف ندلا ىرسأ ؛ىسد‬


‫* نحمشو ثثنظ< ام يريمأ لئان‬
‫وبا انا ىم؛شقلا ' * · نب رمن وبا ىلا بنت‬
‫لَاعمسحم لودل دجل نب ليلفا ئعهس لاق‬

‫يزف ض سامنا ابا تعِ لوقب صاقلا‬


‫‪ ٨٧‬ريبع وبأ انأو لاو ‪،‬ملعلا هيقف ىِربطلا‬
‫ض اندشنا ديلولا ىدا دممس ىف ىرسا‬
‫لا ردٌج نب دتمس اندشن‪١‬‬

‫ل ىرولا اده نب ثثأ ىدأ ساين‬


‫وا اسئلعم ‪،‬حمتكني ألوهمس ثئك ول‬
‫حدملاو هلود ىغصِآحم قدو ءاحمتاهلا امأ‬
‫هيإ ىكٍثترحم ىيلط لمد اف به‪3‬اف‬
‫نب زيزعلا دبع يتمس ىبا أمم تأرق‬
‫ىنث*دح‪ .‬هنع هيدح نم ىدلا دقو ناعرفلا‬
‫ؤت ىدلا نينثالا موي ص رهظلا هالص‬
‫عمجتنل ريلا رثوت لل ليقف رهظلا ةالصل‬
‫سحأو هالص مدا ا‪،‬ءنحمو ىف رصعلاو ةينعم‬
‫ورخ ليق هإ ليقف لماك نب رك؛ وبا مءنم‬
‫‪ 2‬هنيدل اهيف لجو رء ‪ ٨٧١‬نيبو اننيب‬
‫طالمملا هي وجرن اتل هنيبلو اننبل‬
‫ىبتنك ىف شنيب ام وه ‪] 8‬هبأ مكيصوأو‬

‫ى لع هدي عسمو رءو لج هالا ركرو دهشكا‬


‫دهاز املاع نا‪-‬و ‪ ،‬هدّسج هحور تقراف رقو‬
‫عرت اتل اهنم لحرو سشامو سءو *برا‬

‫‪.‬دجل> ‪1 Η.‬‬
‫هسئي ‪2 Η.‬‬
‫‪.‬و ‪ Η.‬مكيصوا‪3 Η. nur 4 .‬‬
‫‪. Das Wort wird besonders vom Augenzudriicken bei Todten ge‬صمبمو ‪5 Η.‬‬
‫ادنوهجوف ش انا اذاف ‪braucht; Tabari III, 1136, 13 im letzten Willen des Ma'mün:‬‬
‫‪ ibid. 1363, 20.‬غلا ىنوضنغو‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬
‫‪ 37 .Die literarische Thatigkeit des TABARi NACH Ibn *Asakir‬ل‬

‫ْانغ‪ 3١‬راد ىلحم ءادعبلا راد رثآو ا‪.‬ينمنا روّما رئاس نع هل لعسثاو ملعلا ب(طل‬
‫هرافسأ ىف هولا هل مسو ددهباه رفاسو رثكاف بتكو ءابرقألاو لهألا صقرو‬
‫نائينلا ىدا ءيشلا »لعل ءيشلاي هرمي هداَاح» لواحم هودا ناكو هلاعفا ىلع هُكسو‬
‫تررطم‪0‬او يرلاو ةقفن ىقء نظف أ ازوقد ألنعهسق هب ناتميق اهلصناد يتلا‬
‫علطاف ةقفخلا ىّتتقل‪ .‬نا ىلا هتقمناو ا مهن عبو يصيمق ى ثك تقتف نا يأل‬

‫هريريمعتب هل ل‪.‬صق ام ىلا هرشراو هديفوتب هناعاق هدصقِهو هتين ىلع هللا‬
‫ةياورو وتعزاو ةيبرعلاو نارقلا ملع ذّماكحءا هنكمأ ام مكحأ نا شعب أرتباو‬
‫نع ىور امو هور‪ ،‬نم معلص ئيما ثيدح دنمسو مألسألاو ةيلمانا ءارعس‬
‫بحمو مهللعو راصمألا ءاملع فألتذاو ةعدرّشأل ملحم نحي نيعباتلاو ةيامصلا‬
‫هبتك اِفينصتب مهريعو يابطال باحمماو ةفسالفلا مألكؤ محيّتهعجو مالكلا باكما‬
‫نب دتعم امنيح 'تايزلا ةرج فرحم ‪1‬لوحمو أرثي ه‪،‬بتك فينم ليق ناكو‬
‫ض أرم دف* ناكو صلطلا زجرلا دبم ند ناميلس ض نآرقلا تارف* لام ربٌج‬
‫ىلع أرقي ناك ايالخ ناو اليلع هذخا ايالخ نا ناميلس ىل ركذو ىوقملا لالخ‬
‫زجرلا دبع ند ناميلس ذخاو تايزلا ةرج ىلع أرقي ناك ‪2‬ايلس ناو ميلس‬
‫هتبحم ضرح لاق ىرس ربرج نب لحم ان ' ةرج فورح نم فرلا اذه ض‬
‫ألئا عشبك ]ندا[ انأو ةشبك نبا ىلع اناوق لاق ىفش‪.‬صنا ىلعألا ئبع نب سنوي‬
‫‪،‬يعفاسلا وروئب ألقفنتيو ةرج نع هذخا اميلس ناو ميلس نع هذخا‬

‫يحمو‪1 Η. .‬‬
‫‪.‬مد ‪٠ Η.‬‬
‫‪,‬لوقب ·‪3 Η‬‬

‫‪This content downloaded from‬‬


‫‪103.25.54.11 on Sun, 04 Apr 2021 18:22:25 UTC‬‬
‫‪All use subject to https://about.jstor.org/terms‬‬