You are on page 1of 104

Sejm

Rzeczypospolitej Polskiej
Kadencja VI

Sprawozdanie Stenograficzne
z 17 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

w dniu 13 czerwca 2008 r.


(trzeci dzień obrad)

Wa r s z a w a
2008
str. str.

TREŚĆ

17. posiedzenia Sejmu


(Obrady w dniu 13 czerwca 2008 r.)
str. str.

Wznowienie posiedzenia Sekretarz Stanu w Ministerstwie


Komunikaty Skarbu Państwa Jan Bury . . . . . . . . . . . . . . 292
Sekretarz Poseł Michał Marcinkiewicz . . . . 283 Poseł Jarosław Kaczyński . . . . . . . . . . . . . . . 293
Sprawy formalne Poseł Marek Suski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 294
Poseł Andrzej Mikołaj Dera. . . . . . . . . . . . . . 283 Punkt 2. porządku dziennego: Sprawozda-
Zmiana porządku dziennego nie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzie-
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 ży o:
Punkt 28. porządku dziennego: Przedsta- 1) rządowym projekcie ustawy o zmianie
wiony przez Prezydium Sejmu projekt ustawy o systemie oświaty oraz o zmia-
uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Pol- nie niektórych innych ustaw,
skiej w sprawie akceptacji transplanta- 2) poselskim projekcie ustawy o zmianie
cji jako metody leczenia ustawy o systemie oświaty oraz o zmia-
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 nie niektórych innych ustaw,
Punkt 3. porządku dziennego: Sprawozda- 3) poselskim projekcie ustawy o zmianie
nie Komisji Skarbu Państwa o: ustawy o systemie oświaty,
1) poselskim projekcie ustawy o zmianie 4) poselskim projekcie ustawy o zmianie
ustawy o komercjalizacji i prywatyza- ustawy o systemie oświaty (cd.)
cji, Poseł Sprawozdawca
2) rządowym projekcie ustawy o zmianie Domicela Kopaczewska . . . . . . . . . . . . . . . . . 294
ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji Poseł Kazimierz Michał Ujazdowski. . . . . . . 295
oraz niektórych innych ustaw, Poseł Zbigniew Chlebowski . . . . . . . . . . . . . . 296
3) rządowym projekcie ustawy o zmianie Poseł Ryszard Kalisz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji
(Przerwa w posiedzeniu)
oraz ustawy o zasadach nabywania od
Skarbu Państwa akcji w procesie kon- Wznowienie posiedzenia
solidacji spółek sektora elektroenerge- Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
tycznego (cd.) Punkt 2. porządku dziennego (cd.)
Poseł Sprawozdawca Tadeusz Aziewicz . . . . 285 Głosowanie
Poseł Joachim Brudziński . . . . . . . . . . . . . . . 286 Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
Poseł Ryszard Zbrzyzny. . . . . . . . . . . . . . . . . 286 Poseł Tadeusz Sławecki. . . . . . . . . . . . . . . . . 298
Poseł Tadeusz Cymański . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Poseł Artur Ostrowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Poseł Domicela Kopaczewska . . . . . . . . . . . . 299
Skarbu Państwa Jan Bury . . . . . . . . . . . . . . 287 Poseł Artur Ostrowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 300
Poseł Joachim Brudziński . . . . . . . . . . . . . . . 287 Poseł Bożena Kotkowska. . . . . . . . . . . . . . . . 301
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Poseł Tadeusz Sławecki. . . . . . . . . . . . . . . . . 302
Skarbu Państwa Jan Bury . . . . . . . . . . . . . . 288 Minister Edukacji Narodowej
Głosowanie Katarzyna Hall . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 Poseł Artur Ostrowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Poseł Zbigniew Girzyński . . . . . . . . . . . . . . . 288 Poseł Bożena Kotkowska. . . . . . . . . . . . . . . . 305
Punkt 1. porządku dziennego: Sprawoz-
(Przerwa w posiedzeniu)
danie Komisji Gospodarki o rządowym
Wznowienie posiedzenia projekcie ustawy o zmianie ustawy
Punkt 3. porządku dziennego (cd.) o swobodzie działalności gospodar-
Poseł Marek Suski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 czej oraz o zmianie niektórych innych
Poseł Stefan Niesiołowski . . . . . . . . . . . . . . 290 ustaw (cd.)
Poseł Ryszard Zbrzyzny. . . . . . . . . . . . . . . . . 291 Poseł Sprawozdawca Alicja Olechowska. . . . 305
Poseł Zbigniew Girzyński . . . . . . . . . . . . . . . 292 Głosowanie
Poseł Marek Suski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306
str. str.

Poseł Henryk Milcarz . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 ustawy o zmianie ustawy o opłatach


Poseł Alicja Olechowska . . . . . . . . . . . . . . . . 306 abonamentowych (cd.)
Punkt 10. porządku dziennego: Sprawoz- Głosowanie
danie Komisji Administracji i Spraw Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 310
Wewnętrznych o poselskim projekcie Punkt 26. porządku dziennego: Sprawoz-
ustawy o zmianie ustawy o informaty- danie Komisji Nadzwyczajnej o stano-
zacji działalności podmiotów realizują- wisku Senatu w sprawie ustawy
cych zadania publiczne (cd.) o zmianie ustawy Kodeks spółek han-
Poseł Sprawozdawca Sławomir Neumann . . . 307 dlowych (cd.)
Głosowanie Głosowanie
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 311
Punkt 18. porządku dziennego: Pierwsze Punkt 27. porządku dziennego: Spra-
czytanie poselskiego projektu ustawy wozdanie Komisji Kultury i Środków
o zmianie ustawy o podatku dochodo- Przekazu o komisyjnym projekcie
wym od osób fizycznych (cd.) uchwały w sprawie uczczenia pamięci
Poseł Krzysztof Matyjaszczyk . . . . . . . . . . . . 308 Aleksandra Świętochowskiego w 70.
Głosowanie rocznicę śmierci (cd.)
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Głosowanie
Punkt 19. porządku dziennego: Pierwsze Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 311
czytanie poselskiego projektu ustawy Punkt 29. porządku dziennego: Wybór
o zmianie ustawy o podatku dochodo- sędziego Trybunału Konstytucyjnego
wym od osób fizycznych (cd.) Poseł Sebastian Karpiniuk . . . . . . . . . . . . . . 311
Głosowanie Poseł Jerzy Kozdroń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 309
Głosowanie
Punkt 22. porządku dziennego: Sprawoz-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 312
danie Komisji Mniejszości Narodowych
i Etnicznych oraz Komisji Spraw ((Przerwa w posiedzeniu)
Zagranicznych o rządowym projekcie
Wznowienie posiedzenia
ustawy o ratyfikacji Europejskiej karty
Punkt 30. porządku dziennego: Wniosek
języków regionalnych lub mniejszościo-
o wyrażenie wotum nieufności wobec
wych, sporządzonej w Strasburgu dnia
ministra finansów Jana Vincenta-Ro-
5 listopada 1992 r. (cd.)
stowskiego
Głosowanie
Poseł Aleksandra Natalli-Świat . . . . . . . . . . 313
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 309
Poseł Bożena Szydłowska . . . . . . . . . . . . . . . 318
Punkt 23. porządku dziennego: Sprawoz-
danie Komisji Ochrony Środowiska, Poseł Jakub Szulc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Poseł Jarosław Kaczyński . . . . . . . . . . . . . . . 321
Komisji Spraw Zagranicznych o rzą- Prezes Rady Ministrów Donald Tusk. . . . . . 323
dowym projekcie ustawy o ratyfikacji Poseł Jarosław Kaczyński . . . . . . . . . . . . . . . 324
Konwencji o Europejskim Instytucie Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski . .325
Leśnictwa, sporządzonej w Joenssu Poseł Grzegorz Napieralski . . . . . . . . . . . . . 325
dnia 28 sierpnia 2003 r. (cd.) Poseł Anita Błochowiak . . . . . . . . . . . . . . . . 326
Głosowanie Poseł Waldemar Pawlak . . . . . . . . . . . . . . . . 328
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 309 Poseł Marek Borowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
Punkt 24. porządku dziennego: Sprawoz- Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski . .332
danie Komisji Ochrony Środowiska, Poseł Aleksandra Natalli-Świat . . . . . . . . . . 336
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Prezes Rady Ministrów Donald Tusk. . . . . . 337
Komisji Spraw Zagranicznych o rzą- Poseł Aleksandra Natalli-Świat . . . . . . . . . . 339
dowym projekcie ustawy o ratyfikacji Głosowanie
Konwencji Sztokholmskiej w sprawie Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339
trwałych zanieczyszczeń organicznych, Komunikaty
sporządzonej w Sztokholmie dnia Sekretarz Poseł Michał Marcinkiewicz . . . . 339
22 maja 2001 r. (cd.) Punkt 21. porządku dziennego: Sprawoz-
Głosowanie danie Komisji Sprawiedliwości
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski . . . . . . . 309 i Praw Człowieka o pilnym rządowym
Punkt 25. porządku dziennego: Sprawoz- projekcie ustawy o zmianie ustawy
danie Komisji Kultury i Środków Prze- o zmianie ustawy Prawo o ustroju
kazu o stanowisku Senatu w sprawie sądów powszechnych oraz niektórych
str. str.

innych ustaw oraz o zmianie innych Rzecznik Praw Obywatelskich


ustaw (cd.) Janusz Kochanowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362
Poseł Sprawozdawca Damian Raczkowski . . .340 Poseł Lidia Staroń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367
Głosowanie
(Przerwa w posiedzeniu)
Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340
Poseł Beata Kempa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340 Wznowienie posiedzenia
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Punkt 32. porządku dziennego: Pierwsze
Sprawiedliwości Zbigniew Wrona . . . . . . . . 340 czytanie poselskiego projektu ustawy
(Przerwa w posiedzeniu) o zmianie ustawy Kodeks postępowa-
nia cywilnego, ustawy o państwowej
Wznowienie posiedzenia kompensacie przysługującej ofiarom
Punkt 31. porządku dziennego: Infor- niektórych przestępstw umyślnych
macja o działalności rzecznika praw oraz niektórych innych ustaw
obywatelskich w 2007 r., z uwagami Poseł Łukasz Zbonikowski . . . . . . . . . . . . . . 367
o stanie przestrzegania wolności i praw Poseł Krzysztof Brejza. . . . . . . . . . . . . . . . . . 368
człowieka i obywatela wraz ze stanowi- Poseł Stanisław Pięta . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369
skiem Komisji Sprawiedliwości i Praw
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie
Człowieka
Sprawiedliwości Zbigniew Wrona . . . . . . . . . 370
Rzecznik Praw Obywatelskich
Poseł Łukasz Zbonikowski . . . . . . . . . . . . . . 371
Janusz Kochanowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341
Poseł Lidia Staroń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 Oświadczenia
Poseł Józef Zych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 Poseł Jan Kulas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
Poseł Andrzej Czuma. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 Poseł Artur Górski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372
Poseł Łukasz Zbonikowski . . . . . . . . . . . . . . 353 Poseł Witold Kochan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373
Poseł Stanisław Rydzoń. . . . . . . . . . . . . . . . . 355 Poseł Bożena Kotkowska. . . . . . . . . . . . . . . . 374
Poseł Jan Widacki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 Poseł Łukasz Zbonikowski . . . . . . . . . . . . . . 374
Poseł Jadwiga Wiśniewska . . . . . . . . . . . . . . 358 Poseł Krzysztof Lipiec . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375
Poseł Gabriela Masłowska. . . . . . . . . . . . . . . 359 Poseł Krzysztof Brejza. . . . . . . . . . . . . . . . . . 375
Poseł Artur Górski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 Zamknięcie posiedzenia
Poseł Maria Nowak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 Załącznik nr 1 – Teksty wystąpień niewygło-
Poseł Bożena Kotkowska. . . . . . . . . . . . . . . . 360 szonych
Poseł Anna Zalewska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 Poseł Stanisław Rydzoń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
Poseł Krzysztof Lipiec . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 Poseł Józef Zych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
Poseł Jan Kulas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362 Porządek dzienny
(Wznowienie posiedzenia o godz. 9 min 05)

(Na posiedzeniu przewodniczą marszałek Sejmu Marszałek:


Bronisław Komorowski oraz wicemarszałkowie
Stefan Niesiołowski, Jerzy Szmajdziński i Krzysztof Dziękuję bardzo.
Putra) Proszę państwa, witam bardzo serdecznie przed-
stawicieli środowiska transplantologów polskich,
a więc także i pośrednio pacjentów, z panem prof.
Marszałek: Wojciechem Rowińskim na czele. Witam serdecznie.
(Oklaski)
Wznawiam posiedzenie.
Bardzo proszę, pan poseł Dera z wnioskiem regu-
Na sekretarzy dzisiejszych obrad powołuję panów
laminowym, formalnym, tak?
posłów Michała Marcinkiewicza oraz Krzysztofa
Brejzę. Proszę bardzo.
Protokół i listę mówców będzie prowadzić pan
poseł Michał Marcinkiewicz.
Panowie już siedzą za stołem prezydialnym. Wi- Poseł Andrzej Mikołaj Dera:
tam panów jeszcze raz.
Proszę pana posła sekretarza o odczytanie komu- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na podstawie art.
nikatów. 184 ust. 3 pkt 1 wnoszę o ogłoszenie 10-minutowej
przerwy, aby zwołać Konwent Seniorów w celu doko-
nania wykładni art. 182. Zacytuję: Marszałek Sejmu
Sekretarz Poseł może dopuścić w trakcie rozpatrywania punktu po-
Michał Marcinkiewicz: rządku dziennego do zadawania pytań.
Otóż w dniu wczorajszym podczas dyskusji nad
Informuję, że w dniu dzisiejszym odbędą się po- ustawą o zmianie ustawy o ustroju sądów powszech-
siedzenia komisji: nych prowadzący obrady pan wicemarszałek Stefan
— do Spraw Unii Europejskiej – o godz. 11; Niesiołowski nie dopuścił do zadawania pytań przez
— Spraw Zagranicznych – o godz. 11; posłów. (Wesołość na sali, oklaski)
— Rolnictwa i Rozwoju Wsi – o godz. 11; (Głos z sali: Trybunał Stanu.)
— Ustawodawczej – o godz. 11; Złamał w ten sposób odwieczny zwyczaj panujący
— Śledczej do zbadania sprawy zarzutu nielegal- w tym Sejmie, aby posłowie mieli prawo zadawać py-
nego wywierania wpływu przez członków Rady Mi- tania. Do tej pory w ten sposób interpretowało się
nistrów, Komendanta Głównego Policji, Szefa Cen- art. 182. Mam obawy, że przy dalszym rozwoju takich
tralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Szefa Agencji
działań wicemarszałka Stefana Niesiołowskiego...
Bezpieczeństwa Wewnętrznego na funkcjonariuszy
(Głos z sali: Dobrze się pan rozwija.)
Policji, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz
...już wkrótce ogłosi on z tamtego miejsca dogmat
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, prokurato-
rów i osoby pełniące funkcje w organach wymiaru o nieomylności jaśnie panującej nam Platformy Oby-
sprawiedliwości w celu wymuszenia przekroczenia watelskiej. (Poruszenie na sali, oklaski)
uprawnień lub niedopełnienia obowiązków w związ- (Głos z sali: Chodzi o władzę i to wszyscy wiedzą.)
ku z postępowaniami karnymi oraz czynnościami Tak. Ogłosi dekret o zakazie posiadania jakich-
operacyjno-rozpoznawczymi w sprawach z udziałem kolwiek wątpliwości i zakazie zadawania pytań.
lub przeciwko członkom Rady Ministrów, posłom na Szanowny panie marszałku, moje wystąpienie
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i dziennikarzom, jest podyktowane troską dotyczącą tego, abyśmy do
w okresie od 31 października 2005 roku do 16 listo- historii nie przeszli jako sejm niemy. Dziękuję bar-
pada 2007 roku – o godz. 11. Dziękuję. dzo. (Oklaski)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
284 Projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie akceptacji transplantacji jako metody leczenia

Marszałek: Punkt ten rozpatrzymy po zakończeniu bloku


głosowań.
Dziękuję bardzo. Informuję, że prezes Rady Ministrów zawiadomił
Panie pośle, zbyt daleko posunął się pan w tej Sejm o zamiarze przedłożenia prezydentowi Rzeczy-
interpretacji. pospolitej Polskiej do ratyfikacji, bez zgody wyrażo-
Chciałbym natomiast zwrócić uwagę, że w moim nej w ustawie, Umowy między Rzecząpospolitą Pol-
przekonaniu podejmowanie próby wykładni rzeczy ską a Republiką Federalną Niemiec o budowie i utrzy-
oczywistych nie jest dobrym pomysłem. Art. 182, maniu granicznych obiektów mostowych w ciągu
który pan zresztą sam cytował, mówi wyraźnie, że linii kolejowych o znaczeniu państwowym w Rzeczy-
marszałek Sejmu może dopuścić do zadawania pytań pospolitej Polskiej i w ciągu federalnych linii kolejo-
w trakcie rozpatrywania punktu porządku dzienne- wych w Republice Federalnej Niemiec, sporządzonej
go. Tak więc jeżeli może, to znaczy, że nie musi, tylko we Frankfurcie nad Odrą dnia 26 lutego 2008 r.
może. Posłowie w określonym terminie nie zgłosili za-
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Nie było zwyczaju, strzeżeń do zasadności wybranego przez Radę Mini-
panie marszałku.) strów trybu ratyfikacji tego dokumentu.
Rozumiem, że w związku z tym nie jest to pro- Komisja Spraw Zagranicznych przedłożyła spra-
blem wykładni regulaminu, tylko ewentualnie roz- wozdanie, w którym wnosi o przyjęcie zawiadomienia
ważenia tego, co bardziej służy Wysokiej Izbie. premiera bez zastrzeżeń.
Oczywiście pański wniosek, który jest wnioskiem Sprawozdanie komisji zostało paniom i panom
formalnym o ogłoszenie przerwy, poddam pod głoso- posłom doręczone w druku nr 624.
wanie. W związku z tym, na podstawie art. 120 ust. 4
Natomiast obiecuję panu, że możemy się nad tym regulaminu Sejmu, informuję o braku zastrzeżeń co
razem zastanowić na posiedzeniu Konwentu Senio- do zasadności wybranego przez Radę Ministrów try-
rów, który zresztą przed momentem się zakończył, bu ratyfikacji tego dokumentu.
dosłownie chwilę temu. Możemy się zastanowić, jak Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 28.
w przyszłości te kwestie rozpatrywać pod względem porządku dziennego: Przedstawiony przez Pre-
praktycznym, a nie regulaminowym. zydium Sejmu projekt uchwały Sejmu Rzeczypo-
Proszę państwa, poddam teraz pod głosowanie spolitej Polskiej w sprawie akceptacji transplan-
wniosek formalny o ogłoszenie przerwy zgłoszony tacji jako metody leczenia (druk nr 593).
przez pana posła Derę. Proszę państwa, odczytam projekt uchwały Sejmu
Kto z państwa jest za wnioskiem pana posła Dery, Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie akceptacji trans-
proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku. plantacji jako metody leczenia. (Zebrani wstają)
Kto jest przeciw? „Biorąc pod uwagę, że przeszczepianie narządów
Kto się wstrzymał? wykonywane jest w Polsce od ponad 40 lat, a polscy
W głosowaniu wzięło udział 404 posłów. Za odda- transplantolodzy należą do światowej czołówki w tej
no 136 głosów, przeciw było 268 posłów, nikt się nie dziedzinie, i że jest to potrzebna, skuteczna i bez-
wstrzymał. pieczna metoda leczenia stanowiąca dla wielu pacjen-
Wniosek pana posła Dery został odrzucony. tów jedyną szansę przedłużenia życia, Sejm zwraca
Proszę państwa, Komisja Sprawiedliwości i Praw się do społeczeństwa o powszechną akceptację tej
Człowieka oraz Komisja Ustawodawcza przedstawiły metody leczenia. Jednocześnie apelujemy do władz
opinię dotyczącą wniosku w sprawie wyboru kandy- rządowych i samorządowych wszystkich szczebli
data na stanowisko sędziego Trybunału Konstytu- o wsparcie moralne i pomoc materialną we wszelkich
cyjnego. akcjach o charakterze edukacyjnym w zakresie prze-
Opinia ta została paniom i panom posłom dorę- szczepiania narządów, komórek, tkanek i szpiku.”
czona w druku nr 590. Proponuję, aby Sejm podjął uchwałę w sprawie
W związku z tym, po uzyskaniu jednolitej opinii akceptacji transplantacji jako metody leczenia przez
Konwentu Seniorów, podjąłem decyzję o uzupełnie- aklamację. (Burzliwe oklaski)
niu porządku dziennego o punkt obejmujący rozpa- Dziękuję uprzejmie.
trzenie tej sprawy. Chciałbym jednocześnie bardzo podziękować ini-
Punkt ten rozpatrzymy w bloku głosowań. cjatorom uchwały, właśnie naszym gościom, i wszyst-
Komisja Finansów Publicznych przedstawiła opi- kim klubom, które zgodziły się na wspólną inicjaty-
nię dotyczącą wniosku w sprawie wniosku o wyraże- wę, która – mam nadzieję – będzie kontynuowana.
nie wotum nieufności wobec ministra finansów pana Chciałbym bardzo, żeby Sejm w tej dziedzinie wspól-
Jana Vincenta-Rostowskiego. nie, jednym głosem wspierał także w przyszłości
Opinia ta została paniom i panom posłom dorę- sprawy związane z nowoczesnym myśleniem o meto-
czona w druku nr 619. dach leczenia, w tym także transplantologii. Chciał-
W związku z tym podjąłem decyzję o uzupełnieniu bym również podziękować panu marszałkowi Niesio-
porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrze- łowskiemu, który włożył wiele wysiłku w to, aby ten
nie tej sprawy. tekst został uzgodniony pomiędzy klubami.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 3. porządku dziennego 285

Marszałek i potrzebuje głębokiej restrukturyzacji. Komisja re-


komenduje Wysokiej Izbie przyjęcie tej poprawki.
Stwierdzam, proszę państwa, że Sejm podjął Przyjęcie 2. poprawki, zgłoszonej przez Klub Par-
uchwałę w sprawie akceptacji transplantacji jako me- lamentarny Prawo i Sprawiedliwość spowoduje skre-
tody leczenia. ślenie z rozpatrywanego projektu części mającej na
Powracamy do rozpatrzenia punktu 3. po- celu umożliwienie komunalizacji spółek Skarbu Pań-
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Skar- stwa, których przedmiot działalności związany jest
bu Państwa o: z realizacją zadań własnych samorządów, a w których
1) poselskim projekcie ustawy o zmianie usta- udział Skarbu Państwa przekracza 50%. Komisja re-
wy o komercjalizacji i prywatyzacji, komenduje Wysokiej Izbie odrzucenie tej poprawki.
2) rządowym projekcie ustawy o zmianie Przyjęcie 3. poprawki, zgłoszonej przez Klub Po-
ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz nie- selski Lewica prowadzi do poszerzenia spektrum
których innych ustaw, podmiotów, które mogą być skomunalizowane, rów-
3) rządowym projekcie ustawy o zmianie nież o akcje spółek, w których udział Skarbu Pań-
ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz stwa nie przekracza 50%. Komisja rekomenduje Wy-
ustawy o zasadach nabywania od Skarbu Pań- sokiej Izbie odrzucenie tej poprawki.
stwa akcji w procesie konsolidacji spółek sekto- 4. poprawka, zgłoszona przez Klub Parlamentar-
ra elektroenergetycznego. ny Prawo i Sprawiedliwość ma na celu powiązanie
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- wzrostu wynagrodzeń menedżerów ze wzrostem wy-
wionego przez pana posła Tadeusza Aziewicza oraz nagrodzeń w przedsiębiorstwach. Prowadzić ma do
przeprowadził dyskusję, w trakcie której zgłoszono tego zmiana ustawy o negocjacyjnym systemie
poprawki. kształtowania wzrostu przeciętnych wynagrodzeń.
W związku z tym Sejm ponownie skierował pro- Poprawka została negatywnie zaopiniowana przez
jekty ustaw do komisji w celu ich rozpatrzenia. Biuro Legislacyjne. Komisja rekomenduje odrzucenie
Dodatkowe sprawozdanie komisji zostało paniom tej poprawki.
i panom posłom doręczone w druku nr 587-A. Przyjęcie poprawki 5., zgłoszonej przez koło Nowa
Przystępujemy do trzeciego czytania. Lewica spowoduje wprowadzenie zapisu, zgodnie
Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji
z którym wybory członków rady nadzorczej reprezen-
pana posła Tadeusza Aziewicza.
tujących pracowników będą wiążące dla walnego
zgromadzenia wówczas, gdy weźmie w nich udział co
najmniej 15% ogółu pracowników spółki. Komisja
Poseł Sprawozdawca rekomenduje odrzucenie tej poprawki.
Tadeusz Aziewicz:
Przyjęcie poprawki 6. zgłoszonej przez koło Nowa
Lewica spowoduje wprowadzenie zapisu, zgodnie
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze!
z którym wybory członka zarządu reprezentującego
W imieniu Komisji Skarbu Państwa mam zaszczyt
przedstawić dodatkowe sprawozdanie komisji o po- pracowników będą wiążące dla walnego zgromadze-
selskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o komer- nia, gdy weźmie w nich udział co najmniej 15% ogółu
cjalizacji i prywatyzacji, rządowym projekcie ustawy pracowników spółki. Komisja rekomenduje odrzuce-
o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji nie tej poprawki.
oraz niektórych innych ustaw, rządowym projekcie Przyjęcie poprawki 7., zgłoszonej przez Klub Par-
ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywa- lamentarny Prawo i Sprawiedliwość spowoduje skre-
tyzacji oraz ustawy o zasadach nabywania od Skarbu ślenie z omawianego projektu przepisów, które mają
Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora na celu urynkowienie zarobków kadry kierowniczej
elektroenergetycznego. Dodatkowe sprawozdanie za- w spółkach Skarbu Państwa. Komisja rekomenduje
warte jest w druku nr 587-A. odrzucenie tej poprawki.
Na posiedzeniu w dniu 11 czerwca Sejm skierował Poprawka 8., zgłoszona przez Klub Parlamentar-
projekt ustawy zawarty w druku nr 587 do Komisji ny Prawo i Sprawiedliwość ma na celu przesunięcie
Skarbu Państwa w celu rozpatrzenia poprawek zgło- w czasie wejścia w życie ustawy. Komisja rekomen-
szonych w drugim czytaniu. W trakcie drugiego czy- duje odrzucenie tej poprawki.
tania zgłoszono 8 poprawek. Komisja rozpatrzyła je Według oświadczenia przedstawiciela Komitetu
na posiedzeniu, które odbyło się w tym samym dniu. Integracji Europejskiej wszystkie poprawki są zgod-
Przyjęcie 1. poprawki, zgłoszonej przez Klub Par- ne z prawem Unii Europejskiej. Dziękuję za uwagę.
lamentarny Platformy Obywatelskiej spowoduje (Oklaski)
uchylenie zapisu wyłączającego możliwość komercja-
lizacji przedsiębiorstw, które w dniu 1 stycznia 2006 r.
wykonywały działalność gospodarczą w zakresie Marszałek:
międzynarodowego transportu morskiego. Umożliwi
to komercjalizację polskiej żeglugi morskiej, podmio- Dziękuję panu posłowi.
tu, który działa w oparciu o nieefektywną formę or- Komisja wnosi o przyjęcie projektu ustawy zawar-
ganizacyjno-prawną przedsiębiorstwa państwowego tego w sprawozdaniu w druku nr 587.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
286 Punkt 3. porządku dziennego

Marszałek Poseł Joachim Brudziński:


Komisja przedstawia wniosek mniejszości oraz Pytanie do rządu: Czy jest to poprawka wprowadzo-
poprawki, nad którymi głosować będziemy w pierw- na tylnymi drzwiami, mająca na celu likwidację ostat-
szej kolejności. niego krajowego armatora liczącego się na rynkach
Poprawki od 1. do 6. zgłoszone zostały do art. 1 międzynarodowych? Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
projektu ustawy zawierającego zmiany w ustawie
o komercjalizacji i prywatyzacji.
W 1. poprawce do art. 3 ust. 3 ustawy nowelizowa- Marszałek:
nej polegającej na skreśleniu pkt 11 wnioskodawcy
proponują, aby komercjalizacji mogły podlegać także Dziękuję bardzo.
przedsiębiorstwa państwowe wykonujące w dniu Proszę państwa, zgłasza się jeszcze pan poseł
1 stycznia 2006 r. działalność gospodarczą w zakresie Zbrzyzny. Większej liczby zgłoszeń nie widzę, zamy-
międzynarodowego transportu morskiego. kam więc listę.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. Chciałbym państwa bardzo serdecznie prosić, aby
Przystępujemy do głosowania. państwo mieli…
Panie pośle, przepraszam… Państwo zgłosili wnio- (Głos z sali: Panie marszałku, zgłasza się Tadeusz
sek mniejszości, tak? Cymański.)
(Poseł Joachim Brudziński: Panie marszałku, Momencik, panie pośle, chwilę.
mam pytanie.) Bardzo państwa proszę, aby państwo ułatwili
Przepraszam, momencik, panie pośle. To jest marszałkowi Sejmu podejmowanie pozytywnej decy-
uprawnienie marszałka, żeby wyrazić zgodę albo jej zji dopuszczającej do pytań w trakcie trzeciego czy-
nie wyrazić. (Poruszenie na sali) tania. Pomoc marszałkowi polega na tym, że to są
Bardzo proszę, ale liczę, panie pośle, że pytanie rzeczywiste pytania, a nie toczenie ponownej debaty.
będzie natury mniej politycznej, a bardziej meryto- Jeżeli będę spotykał się z taką praktyką, niestety,
rycznej, bo tak powinno być. będę korzystał z uprawnienia marszałka i nie będę
dopuszczał pytań w trzecich czytaniach. W interesie
nas wszystkich leży więc to, aby były to rzeczywiście
Poseł Joachim Brudziński: pytania.
Bardzo proszę, panie pośle.
Absolutnie, panie marszałku, nie będzie to py- Po panu Cymańskim zamykam listę. (Poruszenie
na sali)
tanie polityczne. Morze nie ma barw partyjnych
ani tym bardziej politycznych. Dlatego chciałbym
zapytać pana ministra Grada, czy rząd popiera po-
Poseł Ryszard Zbrzyzny:
prawkę, która de facto oznacza likwidację ostatnie-
go liczącego się na międzynarodowych rynkach
Rozumiem, panie marszałku, że to pouczenie było
żeglugowych, największego na świecie przewoźni- do całej Izby, nie tylko do mnie.
ka ładunków siarki płynnej, największego w Euro-
pie przewoźnika ładunków masowych, jakim jest
Polska Żegluga Morska. Przed chwilą usłyszeliśmy Marszałek:
z ust posła sprawozdawcy, że to przedsiębiorstwo
jest nieefektywne. Oczywiście, że tak.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polska Żegluga
Morska w tej chwili złożyła zamówienie na budowę
statków na ponad 1 mld zł, w tym roku zysk netto Poseł Ryszard Zbrzyzny:
wynosi 42 mln zł, w roku ubiegłym 19 mln zł. Na
początku lat 90. liberałowie zlikwidowali Polskie Chciałbym zapytać pana ministra, czy Polska Że-
Linie Oceaniczne, Transocean, wszystkie przedsię- gluga Morska jest dzisiaj przygotowana na to, żeby
biorstwa rybołówstwa dalekomorskiego. Jeśli cho- stać się jednoosobową spółką Skarbu Państwa, żeby
dzi o jedyne efektywne przedsiębiorstwo państwo- być skomercjalizowana. Czy nie lepiej zachować sta-
we, komercjalizacja została w ubiegłej kadencji tus przedsiębiorstwa państwowego? Chciałbym zapy-
wykluczona ustawą przeprowadzoną z inicjatywy tać, czy ma ona uregulowane kwestie majątkowe –
rządu Jarosława Kaczyńskiego. Właśnie to przed- mam tu na myśli statki, które są w posiadaniu tegoż
siębiorstwo... dzisiejszego przedsiębiorstwa – i kwestie zobowiązań
w stosunku do różnych kontrahentów. Czy nie lepsza
jest dzisiejsza organizacja w postaci przedsiębiorstwa
Marszałek: państwowego, kontrolowanego w całości przez pań-
stwo, niż jednoosobowej spółki Skarbu Państwa oraz
Panie pośle, umawialiśmy się, że będzie pytanie. wejście pod rządy Kodeksu spółek handlowych ze
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 3. porządku dziennego 287

Poseł Ryszard Zbrzyzny nansowego całej firmy, robimy to tylko w PŻM, a nie
w spółkach zależnych. Mamy świadomość jako
wszystkimi wynikającymi z tego tytułu negatywny- Skarb Państwa, że PŻM jest największym polskim
mi konsekwencjami, do upadłości włącznie? Dzięku- przewoźnikiem.
ję bardzo. (Poruszenie na sali, oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: W kampanii wyborczej
to obiecywaliście.)
Mamy świadomość, że przewozi siarkę, zboża, wę-
Marszałek: giel i wiele surowców kopalnianych, nie tylko na ryn-
kach międzynarodowych, ale i na polskim także. Ta
Dziękuję. forma ma ułatwić kontrolę Skarbu Państwa nad tą
Pan poseł Cymański. firmą w całości, ułatwić zarządzanie, umożliwić lepszą
Też mam nadzieję, że to pytanie. efektywność zarządzania tym przedsiębiorstwem.
Jeśli chodzi o pytania pana posła Zbrzyznego
i pana posła Cymańskiego, jeszcze raz potwierdzam,
Poseł Tadeusz Cymański: że to nie oznacza prywatyzacji. Poza tym termin wej-
ścia w życie ustawy także nie oznacza, że następnego
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam następu- dnia po jej wejściu w życie będzie przeprowadzona
jące pytanie: Z jakich przyczyn, dlaczego niektóre komercjalizacja. To minister skarbu wybierze czas
przedsiębiorstwa były traktowane pod względem i moment, w którym będzie mógł dokonać komercja-
prawnym w sposób wyjątkowy, również transport lizacji przedsiębiorstwa państwowego PŻM, panie
morski międzynarodowy? pośle. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Jeśli chodzi o pytanie, które przed chwilą zadał
pan poseł, to było tu bardzo niepokojące stwierdze-
nie, że należy sprywatyzować żeglugę, ponieważ for- Marszałek:
ma tego przedsiębiorstwa transportowego jest gorsza,
nieefektywna. Czy to oznacza, że obecny rząd nie jest Dziękuję bardzo.
w stanie dokonać restrukturyzacji i pozytywnych Przystępujemy do głosowania. (Poruszenie na sali)
zmian, jeśli chodzi o formę przedsiębiorstwa pań- (Głos z sali: Panie marszałku, sprostowanie.)
stwowego? To jest pytanie podstawowe i chciałbym Panowie, panowie… Proszę panów, przepraszam.
na to otrzymać odpowiedź. Dlaczego jedna z najcen- (Poseł Krzysztof Putra: Sprostowanie musi być
niejszych, już prawie ostatnich, firm związanych przedstawione.)
z polską tradycją żeglugi morskiej ma być rzucona Panie pośle, chwileczkę.
w pacht prywatnego kapitału i sprzedana? (Oklaski) Panie pośle! Przepraszam, panie pośle.
Ja zwróciłem się z apelem o ułatwienie mi dopusz-
czania do pytań w trzecim czytaniu.
Marszałek: (Poseł Krzysztof Putra: Ma prawo sprostować.)
Jak państwo doskonale wiedzą, mogę dopuścić
Dziękuję bardzo. albo nie dopuścić do tych pytań. (Poruszenie na sali)
Odpowiedzi udzieli sekretarz stanu w Minister- W interesie wspólnym, a wydaje mi się, że szczególnie
stwie Skarbu Państwa pan Jan Bury. w interesie opozycji, leży to, żeby nie nadużywać tej
formy pytań, sprostowań do pytań itd., ponieważ
wtedy nie będzie pytań w trzecim czytaniu. (Poru-
Sekretarz Stanu szenie na sali)
w Ministerstwie Skarbu Państwa (Poseł Krzysztof Putra: Pan marszałek musi do-
Jan Bury: puścić do sprostowania.)
Apeluję o umiar, bo inaczej to będzie…
Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Proszę bardzo, panie pośle.
Odpowiadam na pytania panów posłów: Brudziń-
skiego, Cymańskiego i Zbrzyznego.
Panie pośle Brudziński, komercjalizacja i propozy- Poseł Joachim Brudziński:
cja posłów zgłoszona w czasie prac nad ustawą nie ozna-
cza likwidacji. Komercjalizacja to jest zmiana formy Dziękuję, panie marszałku.
własnościowej przedsiębiorstwa państwowego (Poru- Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pan przed chwilą
szenie na sali), a nie likwidacja. To po pierwsze. stwierdził – prostuję moje pytanie, być może pan mi-
Po drugie, to oznacza przekształcenie w jednooso- nister źle je zrozumiał – że w tym momencie nie ist-
bową spółkę Skarbu Państwa. Obecnie, w związku nieje możliwość nadzoru ze strony Skarbu Państwa
z formą, jaką ma PŻM, nie jesteśmy w stanie wi- nad przedsiębiorstwem państwowym, jakim jest Pol-
dzieć całej tej firmy, nie jesteśmy w stanie i nie mo- ska Żegluga Morska.
żemy zgodnie z prawem – audytor także to potwier- Panie ministrze, pan wie o tym najlepiej. W cza-
dził – przeprowadzić skonsolidowanego badania fi- sach schyłku rządu Marka Belki, kiedy polską żeglu-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
288 Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Joachim Brudziński rzam: przedsiębiorstwo państwowe nie ma obowiąz-


ku budowania bilansu skonsolidowanego wszystkich
gę próbował sprywatyzować minister Socha, to wła- spółek zależnych i Skarb Państwa nie jest dzisiaj
śnie pan minister Bury był tym przedstawicielem w stanie wiedzieć, jak funkcjonują wszystkie spółki
Polskiego Stronnictwa Ludowego, który wspierał zależne od PŻM, przedsiębiorstwa państwowego. To
związkowców, dyrekcję i pracowników Polskiej Że- po pierwsze. Po drugie, to jest poprawka poselska
glugi Morskiej, przyjmując argumenty tych wszyst- zgłoszona w czasie prac komisji skarbu, nie wniosek
kich, którzy twierdzili, że komercjalizacja Polskiej rządowy. Natomiast rząd popiera poprawkę zgłoszo-
Żeglugi Morskiej de facto oznacza likwidację tego ną przez posłów w czasie prac nad tą ustawą. Dzię-
przedsiębiorstwa. (Oklaski) To pan minister Bury był kuję bardzo. (Oklaski)
tym politykiem, który obiecał polskim marynarzom,
że Polskie Stronnictwo Ludowe nie dopuści do ko-
mercjalizacji, pamiętając bardzo dobrze o tym, jaki Marszałek:
był los skomercjalizowanych na początku lat 90.
przedsiębiorstw gospodarki morskiej, takich jak Dziękuję bardzo.
Transocean czy wszystkie dalekomorskie przedsię- Przystępujemy do głosowania.
biorstwa rybołówstwa. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 1.
Panie ministrze, pan wie o tym bardzo dobrze, poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
wie o tym minister Grad i powinien wiedzieć pan Kto jest przeciw?
premier Donald Tusk, że stuprocentowym właścicie- Kto się wstrzymał?
lem wszystkich spółek, które funkcjonują w ramach W głosowaniu wzięło udział 419 posłów. Za odda-
grupy Polska Żegluga Morska, jest spółka Żegluga no 240 głosów, przeciw – 178, 1 osoba wstrzymała się
Polska i że kontrola nad Żeglugą Polską poprzez za- od głosu.
równo radę pracowniczą, jak i odpowiedni departa- Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
ment w Ministerstwie Skarbu Państwa, jest stupro- W 2. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić
centowa. Tak że, panie ministrze, proszę nie wpro- dodawane art. 4b i 4c dotyczące zbycia, na rzecz jed-
wadzać w błąd Wysokiej Izby i proszę uczciwie powie- nostki samorządu terytorialnego lub związku tych
dzieć marynarzom, że parę lat temu pan tak napraw- jednostek, części lub wszystkich posiadanych przez
dę ich oszukał, jeżeli dzisiaj podniesie pan rękę za Skarb Państwa akcji spółki, w której udział Skarbu
komercjalizacją Polskiej Żeglugi Morskiej. Dziękuję Państwa przekracza 50% akcji.
uprzejmie. (Oklaski) Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
(Poseł Zbigniew Chlebowski: Co to jest? Oświad- Przyjęcie tej poprawki spowoduje bezprzedmioto-
czenie klubowe?) wość poprawki nr 3.
(Poseł Stefan Niesiołowski: Głosowanie.) Przystępujemy do głosowania.
Nie przewiduję pytań w trzecim czytaniu. (Oklaski)
Kto z pań posłanek i panów posłów jest za przy-
Marszałek: jęciem…
(Poseł Anna Paluch: Skandal!) (Poruszenie na sali)
Panie pośle, nie wiem, czy pan minister Bury ze- Proszę państwa, jeszcze raz: wszystkie osoby, któ-
chce odpowiedzieć panu po pańskiej wypowiedzi, ale re mają wątpliwości, odsyłam do regulaminu Sejmu,
ja stwierdzam, że nastąpiło nadużycie... (Poruszenie za którym państwo głosowali.
na sali) dlatego że formuła pytań została nadużyta (Głos z sali: Dzieci z góry patrzą.)
i zamieniona w debatę, i to jeszcze zdecydowanie ad (Poseł Stefan Niesiołowski: Głosujmy.)
personam. W związku z tym, panie pośle, z przykro- (Głos z sali: Ja pana też odsyłam do...)
ścią stwierdzam, że pan nadużył także mojego zaufa- Dziękuję bardzo, panie pośle. Dziękuję bardzo.
nia. Prosiłem o umiar. (Gwar na sali) (Poseł Zbigniew Girzyński: Wniosek formalny.)
Proszę bardzo, panie ministrze. Pan poseł składa wniosek formalny, tak? Proszę
bardzo.

Sekretarz Stanu
w Ministerstwie Skarbu Państwa Poseł Zbigniew Girzyński:
Jan Bury:
Panie marszałku, wniosek formalny. W imieniu
Panie Marszałku! Panie Pośle Brudziński! Ja ro- klubu Prawo i Sprawiedliwość proszę o przerwę, zwo-
zumiem, że pan ma protokół ze spotkania, bo ja go łanie Konwentu Seniorów i wyjaśnienie co do postę-
nie mam, tego spotkania z PŻM. I rozumiem, że pan powania pana marszałka. (Oklaski) Proszę sobie
ma lepszą pamięć niż ja. przypomnieć – w poprzedniej kadencji Sejmu pań-
Panie pośle Brudziński, raz jeszcze – spółka, o któ- stwo wyliście, nie krzyczeliście, ale wyliście (Poru-
rej pan mówi, Żegluga Polska, owszem, jest spółką szenie na sali, oklaski), protestując przeciwko sposo-
zależną od PŻM, to prawda. Jeszcze raz panu powta- bowi prowadzenia obrad przez marszałków z Prawa
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie 289

Poseł Zbigniew Girzyński Jeżeli pani poseł przestanie krzyczeć, to skończę


odpowiadać.
i Sprawiedliwości. Pytam: Ile razy w poprzedniej ka- W związku z tym, że sprawa została podniesiona
dencji parlamentu została w trzecim czytaniu złama- przez opozycyjny klub parlamentarny, ogłaszam 10-
na odwieczna zasada i nie dopuszczono do zadawania -minutową przerwę.
pytań? Ile razy? Ani razu. (Oklaski, poruszenie na Proszę Konwent Seniorów do ciemnego gabinetu
sali) Ile razy doszło do sytuacji, że wniosku klubu w celu zapoznania się z regulaminem.
opozycyjnego, w tym klubu Platformy Obywatelskiej,
gdy była prośba o zwołanie Konwentu i przerwę, któ- (Przerwa w posiedzeniu od godz. 9 min 37
rykolwiek z marszałków nie uwzględnił? Nigdy nie do godz. 9 min 50)
głosował, zawsze uwzględniał. I w tej sytuacji, przy
tak skandalicznym zachowaniu w dniu dzisiejszym
pana marszałka… Marszałek:
(Poseł Krystyna Skowrońska: Pan się również
skandalicznie zachowuje.) Bardzo proszę o zajmowanie miejsc.
(Poseł Ryszard Kalisz: Panie pośle, patrzą na pana Wysoka Izbo! Informuję, że przed chwilą zakoń-
w tej chwili.) czyło się posiedzenie Konwentu Seniorów, na którym
Pani poseł… była omawiana kwestia wykonywania przez marszał-
ka regulaminu Sejmu.
Informuję, iż odnoszę wrażenie, że pozostaliśmy
Marszałek: przy swoich stanowiskach. Ja uważam, że regulamin
Sejmu jest w tej kwestii absolutnie jednoznaczny
Panie pośle, już pan skończył? w świetle art. 182, który zresztą nie jest wygodny dla
marszałka, bo to marszałek podejmuje decyzję, czy
jest dopuszczane pytanie, czy nie. Jeśli jakikolwiek
Poseł Zbigniew Girzyński: klub chce ten stan rzeczy zmienić, informuję Wysoką
Izbę, że propozycja nowelizacji regulaminu Sejmu
Panie Marszałku! Tego typu postępowanie jest trafiła właśnie do komisji regulaminowej, złożona
niedopuszczalne. Proszę o przerwę, zwołanie Kon- przeze mnie z prośbą o dalsze procedowanie. Jest
wentu Seniorów i przywrócenie zasady poszanowa- możliwość zmian w regulaminie Sejmu, dla każdego
nia praw posłów opozycji w tej Izbie, bo sytuacja, do dostępna. Jednocześnie chcę przypomnieć, że wła-
której pan marszałek doprowadził, prędzej czy póź- śnie dzisiaj podjąłem także próbę, aby wyjść naprze-
niej odwróci się także przeciwko państwu, bo pań- ciw naturalnym oczekiwaniom, szczególnie opozycji,
stwo być może dzisiaj tego nie wiecie, ale prędzej czy że formuła pytania w trzecim czytaniu jest możliwa,
później będziecie w opozycji. (Burzliwe oklaski, poru- jest dopuszczalna i jest stosowana. Otóż ta próba
szenie na sali) w moim przekonaniu nie powiodła się – nie wiem, czy
(Głos z sali: Przerwa!) ze względu na kwestie charakterologiczne, czy emo-
cje – i kolejny raz formuła pytań przerodziła się
w debatę i to bardzo brutalną, na dodatek jeszcze
Marszałek: debatę ad personam, adresowaną do osób, a nie do
problemów.
Dziękuję bardzo. W związku z tym informuję jeszcze raz, że w moim
Panie pośle, posłowie, a szczególnie przewodni- przekonaniu art. 182 jest jednoznaczny, co oznacza,
czący klubów, powinni znać regulamin. że w przyszłości podejmę także próbę dopuszczania
(Poseł Anna Paluch: Wstyd! Wstyd!) do pytań w trzecim czytaniu, ale w zależności od at-
Odsyłam pana do regulaminu, a konkretnie do art. mosfery i od temperamentu poszczególnych środo-
182, gdzie jest o tym mowa. Na wszelki wypadek go wisk i poszczególnych osób.
państwu zacytuję: „Marszałek Sejmu może dopuścić Pan poseł Suski z wnioskiem formalnym, tak?
w trakcie rozpatrywania punktu porządku dziennego Proszę bardzo, panie pośle. Formalnie, proszę.
do zadawania pytań; przepis ten nie ma zastosowania
do innych pytań przewidzianych przepisami Regula-
minu Sejmu”. „Może” to znaczy nie musi. „Może” to Poseł Marek Suski:
znaczy, że ja podejmuję decyzję, trochę, panie pośle,
w zależności od zachowywania się osób, które pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zgłoszę wniosek
zadają, i nie będę o tym dyskutował. formalny o przerwę dla klubu i to z takiego względu,
(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Pan marszałek chce że pan marszałek po raz pierwszy w tej Izbie odma-
wprowadzić cenzurę.) wia możliwości zadania pytań w sprawie ustawy,
W związku z tym … a uzasadnienie, jakie usłyszeliśmy, było takie: no,
(Poseł Anna Paluch: Cenzury nie ma u nas od 18 biorę pod uwagę to, jak się zachowują posłowie, któ-
lat, a pan cenzuruje wypowiedzi posłów.) rzy zadają pytania. Ja nie zauważyłem, żeby tu któ-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
290 Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Marek Suski (Poseł Małgorzata Sadurska: Ludzie mają prawo


wiedzieć.)
ryś z posłów zadających pytania w jakikolwiek sposób W związku z tym proszę pana marszałka, żeby
uchybił normom zachowania. Były to pytania mery- przejść do głosowania i zakończyć ten dość smutny
toryczne, a osoby, które je zadawały, zadawały je kul- i żenujący spektakl, który prezentuje Prawo i Spra-
turalnie. wiedliwość na tej sali.
(Poseł Kazimierz Kutz: Do rzeczy.) (Poseł Paweł Graś: Brawo.)
Otóż, panie marszałku, ja rozumiem, dlaczego nie Dziękuję bardzo. (Oklaski)
chcecie pozwolić zadawać pytań w sprawie tej ustawy
– ponieważ, po pierwsze, ta ustawa to jest chyba to,
po co szliście po władzę, bo tak naprawdę ona umoż- Marszałek:
liwi uwłaszczenie na majątku Skarbu Państwa (Okla-
ski), a po drugie, w tej ustawie znosi się kominówkę, Dziękuję bardzo, panie marszałku.
czyli ograniczenie zarobków dla managementu Proszę państwa, został zgłoszony wniosek formal-
ny ze strony klubu Prawo i Sprawiedliwość o prze-
(Oklaski), i wy najpierw obsadziliście swoimi zarządy
rwę, został zgłoszony wniosek przeciwny ze strony
spółek, a teraz dacie im po prostu dużo pieniędzy.
klubu Platformy Obywatelskiej.
Tak jak to minister Grad powiedział: będzie napy-
Poddaję wniosek pod głosowanie.
chanie pieniędzmi kieszeni. Otóż ta ustawa jest po (Głosy z sali: Głosujemy.)
prostu skandaliczna; nie dano możliwości zadania (Poseł Marek Suski: Skandal.)
pytania i jeszcze sam sposób procedowania był taki, Kto z państwa jest za przyjęciem wniosku pana
że w poniedziałek kończyliśmy pierwsze czytanie, posła Suskiego, zechce podnieść rękę i nacisnąć przy-
były poprawki, wszystko odbywało się w przyspieszo- cisk.
nym tempie, mimo że ta ustawa nie jest ustawą pilną, Kto jest przeciw?
i dziś już są głosowania. My postulowaliśmy, żeby Kto się wstrzymał?
można było ocenić, czy to, co menedżerowie zapropo- W głosowaniu wzięło udział 417 posłów. Za było
nują, przyniesie wzrost wydajności spółki, i żeby usta- 178, przeciw – 238, 1 osoba wstrzymała się od głosu.
wa weszła w życie od 1 stycznia 2009 r., ale nie, ta Sejm odrzucił wniosek pana posła Suskiego.
ustawa ma wejść w ciągu 14 dni od jej uchwalenia. To Informuję, że sprawa ta będzie przedmiotem roz-
wszystko pokazuje – i tempo, i sposób procedowania, mowy na posiedzeniu Konwentu Seniorów, gdyż za-
i nawet zamykanie ust opozycji, która ma wątpliwości leżałoby mi na tym, aby istniało pełne zrozumienie
i chce zadać pytania – że ta ustawa jest ustawą klu- wokół zapisów regulaminowych.
czową i to jest skandal, że nie dopuszcza się pytań. Proszę państwa, poprawka nr 2.
Dlatego wnoszę o pół godziny przerwy dla klubu Przystępujemy do głosowania.
Prawa i Sprawiedliwości, bo chcemy się zastanowić, Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 2.
co w tej sytuacji zrobić, jak ochronić Polskę i Pola- poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
ków przed tym uwłaszczeniem, które tu planujecie. Kto jest przeciw?
(Oklaski) Kto się wstrzymał?
(Poseł Stefan Niesiołowski: Wniosek przeciwny.) W głosowaniu wzięło udział 424 posłów. Za odda-
ło głosy 138 posłów, przeciw – 286, nikt się nie
wstrzymał.
Marszałek: Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
W 3. poprawce do art. 4b ust. 1 ustawy nowelizo-
wanej wnioskodawcy proponują, aby przepis dotyczył
Dziękuję bardzo.
wszystkich spółek, w których Skarb Państwa posiada
Panie pośle, pragnę zwrócić pana uwagę na fakt,
udziały, a nie tylko tych, w których udział Skarbu
że od godziny próbujemy zacząć głosowania. Państwa przekracza 50% akcji.
Bardzo proszę, pan marszałek Niesiołowski. Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
(Poseł Stefan Niesiołowski: Kontrwniosek.) Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 3.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Poseł Stefan Niesiołowski: Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Panie Marszałku! Składam kontrwniosek, wnio- W głosowaniu wzięło udział 424 posłów. Za odda-
sek przeciwny. Wystąpienie pana posła Suskiego tyl- ło 42 głosy, przeciw – 382, nikt się nie wstrzymał.
ko mnie przekonało o tym, że niczemu to nie służy, Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
jest to wyłącznie przedłużanie i wykorzystywanie W jedynym wniosku mniejszości wnioskodawcy
głosowania do spektaklu medialnego, do atakowania, proponują skreślić zmianę 5 w art. 1 oraz art. 2, 3
do przedłużania debaty, do wysuwania absurdalnych i 4 projektu ustawy dotyczące zasad wynagradzania
zarzutów co do zagrożenia praw opozycji, które nie członków zarządu w spółkach, o których mowa w tych
są zagrożone. przepisach.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie 291

Marszałek organu powołującego zarząd, gdy wzięło w nich udział


co najmniej 15% ogółu pracowników spółki.
Przyjęcie tego wniosku spowoduje bezprzedmio- Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
towość poprawek 4. i 7. Przystępujemy do głosowania.
Przystępujemy… Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 6.
(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Panie marszałku, mam poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
pytanie.) Kto jest przeciw?
Panie pośle, bardzo proszę, już informowałem, że Kto się wstrzymał?
nie przewiduję pytań w tej chwili. W głosowaniu wzięło udział 425 posłów. Za odda-
(Poseł Ryszard Zbrzyzny: To jest kluczowy wniosek.) no 42 głosy, przeciw – 247, 136 osób wstrzymało się
Panie pośle, wszystko było wyjaśnione na posie- od głosu.
dzeniu komisji. (Poruszenie na sali) Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Panie marszałku, Poprawkę 7. już rozpatrzyliśmy.
on nie jest z PiS-u.) W 8. poprawce do art. 11 projektu ustawy wnio-
Przystępujemy do głosowania. skodawcy proponują, aby ustawa weszła w życie
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio- z dniem 1 stycznia 2009 r., a nie – jak proponuje ko-
sku mniejszości, zechce podnieść rękę i nacisnąć misja – po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
przycisk. Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Kto jest przeciw? Przystępujemy do głosowania.
Kto się wstrzymał? Pan poseł Cymański z wnioskiem formalnym?
W głosowaniu wzięło udział 424 posłów. Za odda- (Poseł Tadeusz Cymański: Pytanie.)
no 43 głosy, przeciw – 380, 1 osoba wstrzymała się od Nie przewiduję pytań. Wszystkie pytania były
głosu. rozpatrywane w czasie posiedzenia komisji.
Stwierdzam, że Sejm wniosek mniejszości odrzucił. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 8.
W 4. poprawce wnioskodawcy proponują dodać poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
artykuły od 12a do 12c dotyczące zasad wynagradza-
Kto się wstrzymał?
nia przedsiębiorców, którzy spełniają warunki okre-
W głosowaniu wzięło udział 425 posłów. Za odda-
ślone w tej propozycji.
no 179 głosów, przeciw – 245, 1 osoba wstrzymała się
Z tą poprawką łączy się poprawka 7., polegająca
od głosu.
na skreśleniu artykułów od 2 do 4.
Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
Przystępujemy do głosowania nad całością pro-
Komisji wnosi o ich odrzucenie. jektu ustawy.
Przystępujemy do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem... (Po-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- ruszenie na sali)
prawek 4. i 7., zechce podnieść rękę i nacisnąć przy- Słucham pana posła?
cisk. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Panie marszałku, pyta-
Kto jest przeciw? nie do całości.)
Kto się wstrzymał? W jakiej sprawie?
W głosowaniu wzięło udział 421 posłów. Za odda- (Poseł Ryszard Zbrzyzny: W związku z odrzuce-
no 132 głosy, przeciw – 288, 1 osoba wstrzymała się niem poprawek.)
od głosu. (Poseł Ryszard Kalisz: Ale, panie marszałku...)
Stwierdzam, że Sejm poprawki odrzucił. Proszę państwa, zrobimy jeszcze jedną próbę.
W 5. poprawce do art. 14 ust. 2 ustawy nowelizo- (Poseł Tadeusz Cymański: To skandal. Czyli jak
wanej wnioskodawcy proponują, aby wynik wyborów, będziemy grzeczni, to nam pozwolą.) (Poruszenie na
o których mowa w tym przepisie, był wiążący dla sali)
walnego zgromadzenia, gdy udział w nich wzięło co Zgłosił się pan poseł Zbrzyzny.
najmniej 15% ogółu pracowników spółki. Proszę bardzo, lista osób do zadania pytań jest
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. zamknięta.
Przystępujemy do głosowania. Proszę uprzejmie.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 5. Mam nadzieję, że będzie to pytanie, panie pośle.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Była próba z prawicą, niech będzie próba z lewicą.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 424 posłów. Za odda- Poseł Ryszard Zbrzyzny:
no 42 głosy, przeciw – 244, wstrzymało się od głosu
138 osób. Dziękuję.
Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja mam pytanie
W 6. poprawce do art. 16 ust. 2 ustawy nowelizo- do przedstawicieli rządu, czy w świetle przyjętych
wanej wnioskodawcy proponują, aby wynik wyborów, bądź odrzuconych poprawek i wniosków mniejszości
o których mowa w tym przepisie, był wiążący dla będziemy mieli, oczywiście przyjmując tę ustawę,
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
292 Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Ryszard Zbrzyzny Marszałek:


taką oto sytuację, że spod regulacji ustawy komino- Nie, panie pośle. (Poruszenie na sali)
wej będzie wyłączonych ok. 500 przedsiębiorstw pań- (Głos z sali: Panie marszałku, po prostu opuścimy
stwowych i komunalnych. Mam tu na myśli oczywi- salę. To jest skandal.)
ście zarządy i rady nadzorcze, razem ok. 5 tys. osób, Panie pośle, przepraszam, nie dopuściłem do gło-
które będą mogły osiągać niczym nieskrępowane su. (Poruszenie na sali)
wynagrodzenie. Tak więc właściwie jedynym decy-
dentem, jeśli chodzi o poziom wynagrodzenia w tych
spółkach, będzie minister skarbu państwa pan Alek- Poseł Marek Suski:
sander Grad. Czy jest normalne, że ci zarządzający
będą zarabiać wielokrotnie więcej niż minister Grad, Panie marszałku, to jest skandal. Marszałek ła-
wielokrotnie więcej niż premier rządu, wielokrotnie mie wszelkie prawa. (Poruszenie na sali)
więcej niż prezydent Rzeczypospolitej Polskiej? Nie
będę mówił o posłach, bo my pełnimy tutaj misję
i możemy mało zarabiać. Marszałek:
(Głos z sali: Tak jest.)
Nie będę się więc odnosił do wysokości apanaży Panie pośle, panowie posłowie, bardzo proszę
poselskich. (Poruszenie na sali) Panie ministrze, czy o słuchanie. (Poruszenie na sali)
Skarb Państwa chce być superpracodawcą? Czy (Poseł Anna Paluch: Panie marszałku...)
Skarb Państwa chce być kolejnym organem spółek
Ale pani pozwoli, dobrze? (Poruszenie na sali)
prawa handlowego? Jak wiem, w Kodeksie spółek
(Głos z sali: Panie marszałku...)
handlowych nie przewiduje się organu pod nazwą:
Proszę państwa... (Poruszenie na sali)
minister skarbu państwa. A więc moim zdaniem –
Jeszcze raz państwa proszę...
i czy to jest prawda, panie ministrze – ta ustawa jest
(Poseł Anna Paluch: To jest skandal.)
niekonstytucyjna choćby z tego względu. Dziękuję
bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Panie marszałku...)
Przepraszam, panie pośle, moment, dobrze? (Po-
ruszenie na sali)
Marszałek: (Poseł Anna Paluch: To jest wstyd.)
Proszę państwa, dopuściłem do zadania pytania
Dziękuję bardzo. i po stwierdzeniu, że nie ma dalszych zgłoszeń, ogło-
Czy pan minister chce udzielić odpowiedzi na py- siłem, że lista jest zamknięta.
tanie posła opozycji zadane w trosce o wysokość za- (Poseł Zbigniew Girzyński: Były inne zgłoszenia.)
robków rządu? Jeżeli państwo głośno krzyczą, to państwo nie
(Poseł Zbigniew Girzyński: Ale, panie marszałku, słyszą. Po prostu nie słyszą państwo tego, co mówi
jeszcze były pytania.) marszałek. Tak że dziękuję uprzejmie.
Przed chwilą powiedziałem, że lista posłów, któ- Proszę bardzo, czy pan minister chce udzielić od-
rzy zgłosili się do zadania pytań, jest zamknięta. powiedzi, czy nie?
(Poruszenie na sali) Radzę słuchać, panie pośle. (Po- Proszę bardzo.
ruszenie na sali)

Sekretarz Stanu
Poseł Zbigniew Girzyński: w Ministerstwie Skarbu Państwa
Jan Bury:
Panie Marszałku! Regulamin stanowi, że marsza-
łek może dopuścić do zadawania pytań, ale nie mówi, Panie Marszałku! Szanowni Państwo! (Porusze-
że może niektórych posłów dopuścić, a innych nie. nie na sali)
(Głos z sali: Panie marszałku…)
(Głos z sali: Co jest?)
Marszałek: (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Proszę słuchać, mi-
nister mówi.) (Poruszenie na sali)
Panie pośle, ja tylko proponuję słuchać. (Porusze- (Poseł Tadeusz Cymański: Panie marszałku…)
nie na sali)

Marszałek:
Poseł Zbigniew Girzyński:
Panie pośle, pozwoli pan odpowiedzieć panu mi-
A pan marszałek dopuścił do takiej sytuacji, że nistrowi i poproszę pana na mównicę.
posłów z jednego ugrupowania dopuszcza, a z innych (Poseł Tadeusz Cymański: Ale pan mnie dopuści
nie, mimo że się wcześniej zgłaszaliśmy. do głosu?)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie 293

Marszałek Sekretarz Stanu


w Ministerstwie Skarbu Państwa
Nie słyszę? Jan Bury:
(Poseł Tadeusz Cymański: Pan mnie dopuści do
głosu?) Szanowni państwo, ta ustawa przewiduje… (Gwar
Pan jest przedstawicielem klubu. na sali)
(Poseł Tadeusz Cymański: Trzymam się.) (Weso- …iż rada nadzorcza według wyników, wskaźni-
łość na sali) ków ekonomicznych budowania wartości firmy bę-
dzie określać zasady wynagrodzeń. To nie my, Wyso-
ka Izba, tylko społeczeństwo, to wyborcy, także wasi,
Sekretarz Stanu będą oceniać rady nadzorcze, zarządy i firmy, i wła-
w Ministerstwie Skarbu Państwa ściciela za wysokość wynagrodzeń.
Jan Bury: (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Ustawa nie jest konsty-
tucyjna. To nie tak.)
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 12 lipca 2006 r. Panie pośle Zbrzyzny…
rząd pana premiera Marcinkiewicza także wniósł pro-
jekt ustawy o zmianie ustawy o wynagrodzeniach
osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Marszałek:
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: Chcieliście tego sa-
mego.) Panie ministrze, dziękuję bardzo. (Oklaski)
Inaczej mówiąc, poprzednie rządy także proponowa- (Głosy z sali: Brawo!)
ły zmianę zasad wynagradzania, tylko nie były na tyle
odważne, żeby to w konsekwencji uchwalić. Wniosły tyl-
ko taki projekt pod obrady Wysokiej Izby. (Oklaski) Sekretarz Stanu
Panie pośle Zbrzyzny, ten projekt ustawy jest w Ministerstwie Skarbu Państwa
na razie częściowy. W najbliższych miesiącach rząd Jan Bury:
przygotuje pełny projekt ustawy o komercjalizacji
i prywatyzacji. Ten projekt ustawy zakłada tylko Panie pośle Zbrzyzny, ta ustawa była badana
i wyłącznie zmianę zasad wynagradzania w spół- przez Biuro Legislacyjne Sejmu, ta ustawa była ba-
kach Skarbu Państwa i w spółkach, gdzie więk- dana przez Centrum Legislacyjne Rządu, ustawa jest
szość ma Skarb Państwa. konstytucyjna. Nie przewiduje ona zmian wynagro-
Szanowni Państwo! Ta ustawa... (Poruszenie na sali) dzeń w przedsiębiorstwach państwowych, jednost-
(Poseł Anna Paluch: To jest skok na kasę, panie kach badawczo-rozwojowych, samorządach czy też
ministrze.) ZOZ-ach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Szanowni Państwo! Ta ustawa przewiduje, że wy- (Poseł Janusz Palikot: Brawo!)
nagrodzenia w Polsce staną się wreszcie jawne, będą
dostępne publicznie dla członków zarządów i rad nad-
zorczych spółek Skarbu Państwa. Marszałek:
(Poseł Anna Paluch: Żarty sobie pan robi.)
Dotychczas tego nie było. Wynagrodzenie ustalać Dziękuję bardzo.
będzie rada nadzorcza, ale regulamin zatwierdzał Pan przewodniczący Kaczyński, proszę bardzo.
będzie minister skarbu lub organ właścicielski. Z wnioskiem formalnym, jak rozumiem.
(Poseł Janusz Palikot: Brawo!)
(Poseł Marek Suski: To ile swoi ludzie będą teraz
zarabiać?) Poseł Jarosław Kaczyński:
Szanowni Państwo! Dlaczego nie pozwolicie, żeby
menedżerowie w spółkach Skarbu Państwa byli tak- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tutaj doszło do
że wynagradzani tak dobrze, jak w innych firmach wydarzeń zupełnie szczególnych i niespotykanych do-
i nie odchodzili do spółek prywatnych? (Poruszenie tąd w Sejmie. Przypomnę, że obowiązuje regulamin,
na sali) Dlaczego jesteście przeciwko temu? (Porusze- a regulamin jest prawem. Jeżeli jakiś przepis prawny
nie na sali) Dlaczego chcecie, żeby w spółkach Skar- jest przez wiele lat stosowany w określony sposób, to
bu Państwa pracowali gorsi menedżerowie? (Poru- istnieje instytucja desuetudo, odwyknienia, czyli, krót-
szenie na sali) ko mówiąc, ta inna możliwość w istocie przestaje obo-
Szanowni Państwo! (Poruszenie na sali, posłowie wiązywać. To jest stara zasada, jeszcze prawa rzym-
PiS wstają) skiego. Pan ją w tej chwili złamał. (Oklaski)
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: A co robiliście za
waszej kadencji?)
Marszałek: Pan złamał także dobre obyczaje i konsekwentnie
pan tutaj stosuje tę nową zasadę, zasadę ostatniej
Panie ministrze, proponuję króciutko. kadencji, że opozycja ma siedzieć cicho (Oklaski),
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
294 Punkt 3. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Jarosław Kaczyński Marszałek:


a jak krytykuje, to wtedy jest skandal. Pan jednocze- Proszę na czas się zgłaszać.
śnie doprowadził takim postępowaniem do kryzysu Przystępujemy do głosowania nad całością pro-
w trakcie tych obrad. Na podstawie art. 184 ust. 3 jektu ustawy.
pkt 1 wnoszę o przerwanie obrad. (Oklaski) Jedno- (Poseł Marek Suski: Wychodzimy.)
cześnie zapowiadam, że jeżeli ten sposób prowadze- Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem (Po-
nia obrad będzie kontynuowany, to opuścimy obrady. ruszenie na sali) w całości projektu ustawy o zmianie
(Długotrwałe oklaski) ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji… (Posłowie
(Poseł Stefan Niesiołowski: To wyjdźcie od razu.) PiS opuszczają salę)
(Poseł Marek Suski: Hańba!)
…oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu pro-
Marszałek: ponowanym przez Komisję Skarbu Państwa, wraz
z przyjętą poprawką, zechce podnieść rękę i nacisnąć
Dziękuję bardzo. przycisk.
Wysoka Izbo! Panie Prezesie! Proszę państwa, Kto jest przeciw?
rzeczywiście mamy do czynienia z kłopotem w pro- Kto się wstrzymał?
wadzeniu obrad Wysokiej Izby. Pragnę zwrócić uwa- W głosowaniu wzięło udział 252 posłów. Za odda-
gę, że mniej więcej od półtorej godziny próbujemy no 237 głosów, przeciw – 7, 8 osób się wstrzymało.
głosować. Skutecznie jest to uniemożliwiane przez Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie
niektóre środowiska polityczne poprzez zgłaszanie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektó-
w sposób nieumiarkowany wniosków o przerwy albo rych innych ustaw. (Oklaski)
próbę prowadzenia debaty wbrew regulaminowi. Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. po-
Oczywiście wniosek o przerwanie obrad Sejmu, jako rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Edu-
zgłoszony formalnie, poddam pod głosowanie, zgod- kacji, Nauki i Młodzieży o:
nie z regulaminem Sejmu. 1) rządowym projekcie ustawy o zmianie
(Poseł Marek Suski: Od kiedy jedna przerwa to ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie nie-
nieumiarkowanie?) których innych ustaw,
Kto z państwa jest za przyjęciem wniosku pana 2) poselskim projekcie ustawy o zmianie usta-
posła Kaczyńskiego, proszę podnieść rękę i nacisnąć wy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych
innych ustaw,
przycisk.
3) poselskim projekcie ustawy o zmianie usta-
Kto jest przeciw?
wy o systemie oświaty,
Kto się wstrzymał?
4) poselskim projekcie ustawy o zmianie usta-
W głosowaniu wzięło udział 420 posłów. Za odda-
wy o systemie oświaty.
ło głosy 175, przeciw – 244, 1 osoba wstrzymała się
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-
od głosu.
wionego przez panią poseł Domicelę Kopaczewską
Wniosek pana posła Kaczyńskiego został odda- oraz przeprowadził dyskusję, w trakcie której zgło-
lony. szono poprawki.
W związku z tym przystępujemy do głosowania W związku z tym Sejm skierował ponownie pro-
nad całością projektu ustawy. jekt ustawy do komisji w celu ich rozpatrzenia.
(Poseł Marek Suski: Pytanie do całości ustawy.) Dodatkowe sprawozdanie komisji zostało paniom
Przed chwilą rozstrzygnęliśmy tę kwestię, panie i panom posłom doręczone w druku nr 393-A.
pośle. (Poruszenie na sali) Przystępujemy zatem do trzeciego czytania.
Jeszcze raz proszę o większy refleks. Jeżeli mar- Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji
szałek dopuszcza pytania w trzecim czytaniu, czego panią poseł Domicelę Kopaczewską. (Gwar na sali)
nie musi robić, przypominam, to jednocześnie prosi
o podanie wcześniej liczby osób. Ogłosiłem, że lista
osób jest zamknięta. Poseł Sprawozdawca
(Głos z sali: Zgłaszali się wcześniej.) Domicela Kopaczewska:
(Poseł Marek Suski: Zgłaszano się do pytań.)
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Będziemy deba-
tować o zmianie ustawy o systemie oświaty. Mam
nadzieję, że to złagodzi nasze emocje, szczególnie że
Poseł Marek Suski: mówimy o…
(Poseł Krystyna Łybacka: Nasze nie.)
Panie marszałku, niech pan zmieni okulary, bo Sejm na posiedzeniu 11 czerwca skierował ponow-
zgłaszaliśmy się, trzy osoby, staliśmy przed Zbrzy- nie projekty czterech ustaw do Komisji Edukacji,
znym, a pan oczywiście tego nie widział. (Oklaski) Nauki i Młodzieży w celu rozpatrzenia 21 poprawek
(Poseł Ludwik Dorn: Wniosek formalny.) zgłoszonych w drugim czytaniu. Mam przyjemność
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 2. porządku dziennego 295

Poseł Sprawozdawca Domicela Kopaczewska nu, ile do pana marszałka jako strażnika dobra całej
Izby – o zwołanie Konwentu Seniorów, po to by przy-
przedstawić dodatkowe sprawozdanie, zawarte w dru- wrócić normalny tok pracy Izby i prawa opozycji. Nie
ku nr 393-A. mam powodu, by osobiście solidaryzować się z poli-
Część tych poprawek to poprawki zgłoszone przez tyką prezesa Jarosława Kaczyńskiego, ale niezależ-
grupę posłów Prawa i Sprawiedliwości, które nie zo- nie od nastawień osobistych są pewne zasady. Nie ma
stały uwzględnione w sprawozdaniu przygotowanym parlamentu bez praw opozycji politycznej. (Oklaski)
przez Komisję Edukacji, Nauki i Młodzieży. Dotyczy to nie tylko Prawa i Sprawiedliwości, ale
Poprawki: 1a i b, 2c oraz poprawki 8. i 11., przed- także i innych ugrupowań, które są krytyczne wobec
stawione przez grupę posłów Prawa i Sprawiedliwo- rządu. Sytuacja, w której parlament obraduje bez
ści, wprowadzają do systemu edukacji zasady matury opozycji...
międzynarodowej IBO. (Poseł Jerzy Feliks Fedorowicz: Jest opozycja?)
Poprawki: 1c, 4b, 12., 14., 17., 18. i 19., przedsta- ...jest sytuacją nieodpowiadającą normie demo-
wione przez posłów Prawa i Sprawiedliwości, dotyczą kratycznej, więc… (Poruszenie na sali)
powołania ośrodków wsparcia wychowawczego dla Ale wydaje mi się, że opozycja lewicowa sama za-
uczniów gimnazjów. bierze głos. Nie musicie być jej adwokatami.
Poprawki 1. i 2. komisja proponuje odrzucić. (Poseł Ryszard Kalisz: Słusznie.)
Następna poprawka zawiera propozycję innego niż (Głos z sali: Musimy.) (Oklaski)
w sprawozdaniu zdefiniowania pojęć: szkoły rolnicze, Mam więc wielką prośbę do pana marszałka
leśne i morskie. Komisja proponuje ją odrzucić. o zwołanie Konwentu Seniorów i przywrócenie nor-
Poprawka 3., przedstawiona przez posłów PSL, malnych zasad pracy Wysokiej Izby, bo to jest sy-
dotyczy utworzenia oddziałów integracyjnych w szko- tuacja nietypowa, za którą pan marszałek także
łach rolniczych. Komisja proponuje ją odrzucić. Po- ponosi część odpowiedzialności. Dziękuję bardzo.
prawka nie zawiera wynikających z niej konsekwen- (Oklaski)
cji dla projektu ustawy.
(Poseł Elżbieta Radziszewska: Proszę zaapelować,
Poprawkę 4. – utworzenie szkół dla pracowników
by posłowie PiS-u wrócili na salę.)
Unii Europejskiej – komisja proponuje odrzucić.
Poprawki 5., 6., 9. i 15. to poprawki porządkujące
klubu Platformy Obywatelskiej. Komisja proponuje
je przyjąć.
Marszałek:
Poprawkę 7. – egzaminy potwierdzające kwalifi-
Panie pośle, informuję, że o tym, jak funkcjonuje
kacje zawodowe w trakcie nauki – komisja proponuje
odrzucić. parlament, jak działa marszałek, decyduje regula-
Poprawkę 10. – zdefiniowanie obowiązku szkolne- min, za którym również pan, zdaje się, głosował...
go – komisja proponuje przyjąć. (Poruszenie na sali)
Komisja wnosi, aby przyjąć również poprawkę 13. (Poseł Joanna Senyszyn: Który pan łamie, panie
Poprawkę 16., zgłoszoną przez posłów Prawa i Spra- marszałku.)
wiedliwości, komisja proponuje odrzucić. ...jak i większość obecnych. Regulamin tę kwestię
Poprawka 20. – do odrzucenia. reguluje według mnie w sposób wystarczający. Pro-
Poprawka 21. – do przyjęcia. Dziękuję bardzo. blem pojawia się, kiedy dobre obyczaje, także służące
(Oklaski) opozycji, są nadużywane.
(Poseł Tomasz Kulesza: Brawo.) (Poseł Joanna Senyszyn: Ale trzeba umieć stoso-
wać regulamin.)
Powiem, proszę państwa, a jestem historykiem
Marszałek: z wykształcenia, że kiedyś obowiązywała w polskim
Sejmie zasada jednomyślności przy podejmowaniu
Dziękuję, pani poseł. decyzji, a potem zamieniło się to w liberum veto.
Przechodzimy do głosowania. I tak to jest dokładnie z dobrymi obyczajami. Dobry
Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy za- obyczaj polegający na tym, żeby w sytuacjach szcze-
wartego w sprawozdaniu w druku nr 393. gólnie uzasadnionych móc zadać dodatkowe pytanie,
Pan poseł Ujazdowski? na które się nie dostało odpowiedzi w trakcie posie-
(Poseł Kazimierz Michał Ujazdowski: W sprawie dzenia komisji albo w czasie debaty sejmowej, staje
formalnej.) się regularnie – szczególnie w tej kadencji, ale i wcze-
W sprawie formalnej? śniej też były takie próby – mechanizmem odtwarza-
Proszę bardzo. nia debaty, która już była; najczęściej tylko i wyłącz-
nie ze względów medialnych.
W związku z tym oczywiście, tak jak zapowiedzia-
Poseł Kazimierz Michał Ujazdowski: łem – pan poseł również, mam nadzieję, to słyszał – ta
sprawa będzie omawiana na posiedzeniu Konwentu
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zwracam się – nie Seniorów. Także każdy z klubów, każdy z posłów
tyle wykorzystując odpowiednie przepisy regulami- może wnioskować o zmianę regulaminu. Ale póki
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
296 Punkt 2. porządku dziennego

Marszałek Seniorów i nie odnoszę wrażenia, że jest to podykto-


wane chęcią opóźnienia prac, a raczej rozwiązaniem
zmiana regulaminu nie nastąpiła, ja jestem przede problemu, ogłaszam półgodzinną przerwę i zapra-
wszystkim od strzeżenia, że tak powiem, przestrze- szam Konwent Seniorów do siebie.
gania zasad regulaminu.
Pan poseł Chlebowski też w trybie formalnym? (Przerwa w posiedzeniu od godz. 10 min 25
Proszę bardzo. do godz. 11 min 31)

Poseł Zbigniew Chlebowski: Marszałek:


Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Wznawiam obrady.
zwracam się z prośbą o półgodzinną przerwę i zwo- Wysoka Izbo! Chciałbym poinformować, że zwo-
łanie Konwentu Seniorów. (Oklaski) Uważam, że... łałem posiedzenie Konwentu Seniorów z udziałem
(Poseł Ryszard Kalisz: Bardzo dobrze.) wszystkich klubów. Nie padł w czasie tego posiedze-
...sytuacja wymaga pewnej refleksji, pewnego dy- nia żaden zarzut o nieprzestrzeganie regulaminu
stansu do tych emocji, z którymi mamy do czynienia Sejmu, co jest dla mnie ważne, dlatego że marszałek
dzisiaj na sali. przede wszystkim musi stać na straży regulaminu
(Głos z sali: Trzeba to poddać pod głosowanie.) Sejmu. Natomiast wydaje mi się, że mogę przekazać
(Poseł Ryszard Kalisz: Panie marszałku, jeszcze wspólną konkluzję z posiedzenia Konwentu, że domi-
w sprawie formalnej.) nowało przeświadczenie, iż art. 182 regulaminu Sej-
mu de facto oddaje marszałkowi możliwość podejmo-
wania decyzji o tym, czy są, czy nie ma pytań w trze-
Marszałek: cim czytaniu.
Przypomnę, że trzecie czytanie, jak panie i pano-
Pan poseł Kalisz. wie posłowie orientują się doskonale, ma być momen-
Proszę bardzo. tem decyzji, a nie dyskusji, nie debaty, bo debata jest
wcześniej, na posiedzeniu Sejmu, na posiedzeniach
komisji. Oddawanie jednak tej decyzji marszałkowi
Poseł Ryszard Kalisz: Sejmu może budzić wątpliwości, bo marszałek może
podjąć raz taką, raz inną decyzję. Sam zaproponowa-
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zga-
łem, aby kluby, które uważają, że regulamin jest tu
dzam się, po pierwsze, z wnioskiem pana posła Chle-
niedoskonały, wnioskowały o zmianę przepisów re-
bowskiego, żeby zarządzić półgodzinną przerwę.
gulaminu, tym bardziej że – jak już powiedziałem –
Po drugie, chcę powiedzieć bardzo wyraźnie, że
przekazałem propozycję zmian w regulaminie do
mamy dzisiaj do uchwalenia jeszcze wiele ustaw, bę-
komisji regulaminowej i jestem otwarty na propozy-
dziemy m.in. również wybierali członka Trybunału
Konstytucyjnego. Uchwalenie tych wszystkich ustaw cje wszystkich klubów, co oznaczałoby, że albo zamie-
i ten wybór będą oczywiście prawomocne, bo jest niamy czas podejmowania decyzji na czas prowadze-
większość na tej sali, ponad 230 posłów, ale jednocze- nia debaty, czyli wprowadzamy pełną swobodę zada-
śnie w kategoriach politycznych będą ułomne, bo na wania pytań, albo też odwrotnie, likwidujemy tę in-
sali będzie tylko 250 osób. stytucję. Sam zaproponowałem również pewne roz-
Dlatego, panie marszałku, apeluję do pana – nie- wiązanie kompromisowe, które polegałoby na tym,
zależnie od przekonania o pańskiej racji – żeby pan że kluby miałyby możliwość zadawania pytań – w okre-
się wzniósł ponad dzisiejsze emocje i przeprowadził ślonym czasie, wedle proporcji, w zależności od wiel-
rozmowy z kierownictwem klubu Prawa i Sprawie- kości klubów – w trakcie trzeciego czytania: przed,
dliwości. Ten klub w sensie ideowym i praktyki poli- w trakcie albo przed samym ostatecznym głosowa-
tycznej jest mi jak najdalszy, ale tu chodzi o to, żeby niem, biorąc odpowiedzialność także za jakość tego
dzisiaj parlament, uchwalając ustawy i wybierając pytania, za sposób jego zadania, czy też za ewentu-
członka Trybunału Konstytucyjnego, miał możliwość alne ataki polityczne, które czasami z pytaniami nie
wykorzystania swojej pełnej mocy, również ustrojo- mają nic wspólnego. Odnoszę wrażenie, że wszystkie
wej, która tak naprawdę wynika z powagi państwa, kluby wykazały zainteresowanie tą propozycją. Kan-
a nie tylko z formalnej większości powyżej 230 osób celaria Sejmu przedstawi klubom odpowiedni zapis.
na sali. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Jestem zdecydowany pilnować przestrzegania
przepisów regulaminu Sejmu do końca, nawet w sy-
tuacji, kiedy nie są one doskonałe. Pragnę zwrócić
Marszałek: uwagę Wysokiej Izbie, że ze względu na permanentne
spory, raczej natury regulaminowej czy formalnej,
Dziękuję bardzo. straciliśmy prawie 2 godziny. Parlament jest od tego,
Proszę państwa, w związku z tym, że trzy kluby żeby także podejmować decyzje, a nie tylko i wyłącz-
proszą o ogłoszenie przerwy i zwołanie Konwentu nie toczyć spory o przerwę czy o prawo do zadawania
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie 297

Marszałek Stwierdzam, że Sejm wniosek mniejszości odrzucił.


W poprawkach: 1. lit. c do art. 2 polegającej na
kolejnej setki pytań, najczęściej takich, na które od- dodaniu pkt 4a; 4. lit. b do art. 5 ust. 6; 12. polegają-
powiedzi padły już w trakcie prac w komisjach albo cej na dodaniu art. 70c–70g; 14. do art. 84, polegają-
podczas debaty sejmowej. Jest czas debaty, jest czas cej na dodaniu ust. 2a; 17. do art. 2 projektu ustawy
decyzji, dzisiaj mamy czas decyzji odsunięty o co naj- nowelizującej, zawierającego zmiany w ustawie Kar-
mniej dwie godziny. Tyle wyjaśnień. Odpowiednią ta Nauczyciela; 18. do art. 3 projektu ustawy nowe-
propozycję przedstawię także w ramach szerokiego lizującej, zawierającego zmiany w ustawie o postępo-
pakietu zmian regulaminowych. waniu w sprawach nieletnich oraz 19. polegającej na
Proszę państwa, kontynuujemy rozpatrywanie dodaniu nowego przepisu przejściowego w projekcie
punktu 2. porządku dziennego. ustawy nowelizującej wnioskodawcy proponują, aby
Wszystkie wnioski mniejszości oraz poprawki od uczniowie gimnazjów podlegający obowiązkowi
1. do 15. zgłoszono do art. 1 projektu ustawy noweli- szkolnemu, którzy sprawiają szczególne trudności
zującej, zawierającego zmiany do ustawy o systemie wychowawcze oraz wymagają pomocy psychologicz-
oświaty. no-pedagogicznej i wzmożonych oddziaływań wycho-
W poprawkach: 1. lit. a i b do art. 2 pkt 1 i 2 wawczych, mogli być skierowani do ośrodka wsparcia
lit. a–c; 2. lit. c do art. 3 polegającej na dodaniu pkt 11e wychowawczego.
i 11f; 8. polegającej na dodaniu art. 7a; 11. do art. 33 Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
polegającej na dodaniu ust. 3a wnioskodawcy propo- Komisja wnosi o ich odrzucenie.
nują, aby przedszkola publiczne i niepubliczne oraz Przystępujemy do głosowania.
szkoły podstawowe, gimnazja i licea ogólnokształcą- Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po-
ce publiczne i niepubliczne o uprawnieniach szkół prawek: 1. lit. c, 4. lit. b, 12., 14., 17., 18. i 19., zechce
publicznych mogły przystępować do realizacji – podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
w niektórych oddziałach – programu IBO. Kto jest przeciw?
Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie. Kto się wstrzymał?
Komisja wnosi o odrzucenie poprawek. W głosowaniu wzięło udział 277 posłów. Za odda-
Ich przyjęcie spowoduje bezprzedmiotowość no 8 głosów, przeciw – 269, nikt się nie wstrzymał od
pierwszego wniosku mniejszości. głosu.
Przystępujemy do głosowania. Stwierdzam, że Sejm poprawki odrzucił.
(Poseł Artur Ostrowski: Panie marszałku, pytania.) W 2. poprawce lit. a i b do art. 3 wnioskodawcy –
Panie pośle, bardzo przepraszam, ale została pod- w dodawanych pkt od 2e do 2g oraz 3a – proponują
jęta decyzja, że dzisiaj nie będzie pytań w ramach skreślić z definicji szkół: rolniczej, leśnej i morskiej
trzeciego czytania. Jeżeli kluby zgłoszą – ale kluby oraz z definicji placówki rolniczej odniesienie się do
– potrzebę zadania pytania przed głosowaniem nad klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, o któ-
całością, dopuszczę taką możliwość. rej mowa w art. 24 ust. 1.
Przystępujemy do głosowania. Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- Przystępujemy do głosowania.
prawek: 1. lit. a i b, 2. lit. c, 8. i 11., zechce podnieść Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
rękę i nacisnąć przycisk. 2. poprawki lit. a i b, zechce podnieść rękę i nacisnąć
Kto jest przeciw? przycisk.
Kto się wstrzymał? Kto jest przeciw?
W głosowaniu wzięło udział 272 posłów. Za odda- Kto się wstrzymał?
no 8 głosów, przeciw – 263, 1 osoba wstrzymała się W głosowaniu wzięło udział 280 posłów. Za nie był
od głosu. nikt, przeciw – 280 posłów, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że Sejm poprawki odrzucił. Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
W 1. wniosku mniejszości lit. a do art. 2 pkt 1 i 2 W poprawkach: 2. lit. d do art. 3 polegającej na
lit. a–c; lit. b polegającym na dodaniu art. 7a wnio- skreśleniu pkt 12 oraz 20. polegającej na dodaniu
skodawcy proponują, aby przedszkola publiczne i nie- artykułu w projekcie ustawy nowelizującej wniosko-
publiczne oraz szkoły podstawowe, gimnazja i licea dawcy proponują likwidację liceów profilowanych.
ogólnokształcące publiczne i niepubliczne o uprawnie- Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
niach szkół publicznych mogły przystępować do reali- Komisja wnosi o ich odrzucenie.
zacji – w niektórych oddziałach – programu IBO. Przystępujemy do głosowania.
Przystępujemy do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 1. prawek: 2. lit. d i 20., zechce podnieść rękę i nacisnąć
wniosku mniejszości, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
przycisk. Kto jest przeciw?
Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?
Kto się wstrzymał? (Poseł Tadeusz Sławecki: Panie marszałku…)
W głosowaniu wzięło udział 276 posłów. Za odda- Panie pośle, jeśli można, uprzejmie proszę o uwzględ-
no 8 głosów, przeciw – 268, nikt się nie wstrzymał. nienie faktu, że pytania będzie można w imieniu...
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
298 Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek W 7. poprawce do art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d i f wnio-


skodawcy proponują m.in., aby egzamin potwierdza-
(Poseł Tadeusz Sławecki: W kwestii formalnej, jący kwalifikacje zawodowe był przeprowadzany:
o wycofanie poprawki.) w czteroletnich technikach – po trzecim roku nauki;
W sprawie wniosku formalnego? Bardzo proszę. w trzyletnich technikach uzupełniających – po dru-
Ale, jeśli można, dokończę. gim roku nauki.
W głosowaniu wzięło udział 280 posłów. 1 osoba była Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
za, 271 – przeciw, 8 osób wstrzymało się od głosu. Przystępujemy do głosowania.
Stwierdzam, że Sejm poprawki odrzucił. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 7.
Bardzo proszę, panie pośle. poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Poseł Tadeusz Sławecki: W głosowaniu wzięło udział 279 posłów. Nikt nie był
za, przeciw – 273, 6 osób wstrzymało się od głosu.
Dziękuję. Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W związku z za- Poprawki 8. i 9. już zostały rozpatrzone.
pewnieniem rządu o kompleksowym uregulowaniu W 10. poprawce do art. 20 ust. 2 wnioskodawcy
problemu kształcenia młodzieży niepełnosprawnej proponują, aby przez niespełnienie obowiązku, o któ-
w szkołach resortowych, w tym w szkołach prowa- rym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego lub
dzonych przez ministra rolnictwa, w imieniu Klubu obowiązku nauki należy rozumieć nieusprawiedli-
Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wioną nieobecność w okresie 1 miesiąca na co naj-
wycofuję poprawkę 3. (Oklaski) mniej 50% zajęć określonych w tej propozycji.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Marszałek: Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 10.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Dziękuję uprzejmie.
Kto jest przeciw?
W 4. poprawce lit. a do art. 5 ust. 3b pkt 2 wnio-
Kto się wstrzymał?
skodawcy – w dodawanej lit. c – proponują, aby mi-
W głosowaniu wzięło udział 280 posłów. Za było
nister właściwy do spraw oświaty i wychowania mógł
273 posłów, przeciw – 7, nikt nie wstrzymał się od
zakładać i prowadzić publiczne szkoły dla dzieci pra-
głosu.
cowników instytucji Unii Europejskiej mających sie-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
dzibę na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. W 2. wniosku mniejszości do art. 22a wniosko-
Przystępujemy do głosowania. dawcy proponują utrzymać w mocy przepisy ust. 2c
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem i 2d oraz 2f i 2g dotyczące szkolnego zestawu progra-
4. poprawki lit. a, zechce podnieść rękę i nacisnąć mów nauczania i szkolnego zestawu podręczników.
przycisk. Przystępujemy do głosowania.
Kto jest przeciw? Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
Kto się wstrzymał? 2. wniosku mniejszości, zechce podnieść rękę i naci-
W głosowaniu wzięło udział 279 posłów. Za odda- snąć przycisk.
no 6 głosów, przeciw – 273, nikt nie wstrzymał się od Kto jest przeciw?
głosu. Kto się wstrzymał?
Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił. W głosowaniu wzięło udział 279 posłów. Za odda-
W poprawkach: 5. do art. 5c pkt 2 i 3; 6. polegają- no 6 głosów, przeciw – 273, nikt się nie wstrzymał od
cej na dodaniu art. 5e; 9. do art. 17 ust. 3a pkt 3 oraz głosu.
15. do art. 90m wnioskodawcy proponują zmiany Stwierdzam, że Sejm wniosek mniejszości odrzucił.
o charakterze redakcyjnym. W 3. wniosku mniejszości wnioskodawcy propo-
Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie. nują skreślić proponowane przez komisję nowe
Komisja wnosi o ich przyjęcie. brzmienie art. 64a stanowiącego o możliwości wpro-
Przystępujemy do głosowania. wadzenia obowiązku noszenia przez uczniów jedno-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- litego stroju na terenie szkoły podstawowej, gimna-
prawek: 5., 6., 9. i 15., zechce podnieść rękę i nacisnąć zjum, szkoły ponadgimnazjalnej oraz szkoły arty-
przycisk. stycznej.
Kto jest przeciw? Przystępujemy do głosowania.
Kto się wstrzymał? Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
W głosowaniu wzięło udział 279 posłów. Za odda- 3. wniosku mniejszości, zechce podnieść rękę i naci-
no 279 głosów, nikt nie był przeciw, nikt się nie snąć przycisk.
wstrzymał. Kto jest przeciw?
Stwierdzam, że Sejm poprawki przyjął. Kto się wstrzymał?
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie 299

Marszałek dotyczy żadnego z artykułów zawartych w drukach,


nad którymi pracowaliśmy.
W głosowaniu wzięło udział 281 posłów. Za odda-
no 8 głosów, przeciw – 273, nikt się nie wstrzymał od
głosu. Marszałek:
Stwierdzam, że Sejm wniosek mniejszości odrzucił.
Poprawki: 11. i 12. już rozpatrzyliśmy. No, ale, panie pośle – dziękuję serdecznie – wyda-
W 13. poprawce do art. 83a ust. 1 wnioskodawcy je mi się, że jest jakieś nieporozumienie. Panią poseł
proponują, aby również prowadzenie innej formy wy- sprawozdawcę poproszę, ale wydaje mi się, że – o ile
chowania przedszkolnego, o której mowa w art. 14a mnie pamięć nie myli – taka propozycja padła w ra-
ust. 1a, nie było działalnością gospodarczą. mach drugiego czytania i była przedmiotem pracy
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. komisji. Tak, pani poseł?
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 13.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk... Poseł Domicela Kopaczewska:
(Poseł Artur Ostrowski: Formalna uwaga.)
Dotycząca tej poprawki, tak? Poprawka, o której…
Proszę bardzo, panie pośle.

Marszałek:
Poseł Artur Ostrowski:
I w sprawozdaniu mam to odnotowane.
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Ta poprawka, Proszę bardzo.
którą proponuje Platforma Obywatelska, nie znala-
zła się w tych projektach ustaw, które były zawarte
w druku, nad którymi pracowały komisja i podko- Poseł Domicela Kopaczewska:
misja edukacji, nauki i młodzieży. Mam tutaj za-
strzeżenia, czy jest to zgodne z regulaminem Sejmu, Poprawka, o której mówi pan poseł Ostrowski,
abyśmy dzisiaj głosowali nad poprawką, która nie była przedmiotem pracy komisji i została przegłoso-
była zawarta w druku sejmowym. Dziękuję bardzo. wana przez komisję. (Oklaski)
(Oklaski) (Poseł Artur Ostrowski: Nie o to chodzi.)

Marszałek: Marszałek:

Panie pośle, to był średnio wniosek formalny, Proszę państwa, ja już teraz wiem mniej więcej,
gdyż nie zakończył się żadną konkluzją. o co chodzi. Chodzi o to, że pan poseł sugeruje, iż
Rozumiem, proszę państwa, że to jest przedłoże- zgodnie z opiniami trybunału jest to przejaw niedo-
nie komisji, nad którym musimy głosować. Każdy skonałości mechanizmów tworzenia prawa. Tyle że
może mieć jakieś… Stwierdzenie pana posła… my tutaj, w Izbie, nie będziemy tego rozstrzygali. Ro-
Chwileczkę. zumiem, że pan przekazał też tę opinię komisji. Ja
(Poseł Joanna Senyszyn: Głosowania na posiedze- zawsze proponuję zapoznanie się z werdyktami try-
niu komisji nie było.) bunału, bo one mogą służyć doskonaleniu pracy par-
No jak to, ja mam sprawozdanie komisji. Jak może lamentu jako całości.
nie być na posiedzeniu komisji czegoś, co ja mam (Poseł Wacław Martyniuk: Tak jest.)
w sprawozdaniu? Pani poseł, na litość Boga... Ale musimy nad tym głosować, to jest w sprawoz-
(Poseł Zbigniew Chlebowski: Na posiedzeniu ko- daniu komisji.
misji było głosowanie.) Dziękuję bardzo, panie pośle.
To po prostu jest fizyczna niemożliwość, proszę Przystępujemy do głosowania.
państwa. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 13.
Czy pan poseł twierdzi, że sprawozdanie komisji poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
jest inne niż to, które poddajemy pod głosowanie? Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 282 posłów. Za odda-
Poseł Artur Ostrowski: no 240 głosów, przeciw – 2 głosy, 40 osób wstrzyma-
ło się od głosu.
Panie marszałku, ja zgłaszałem te zastrzeżenia Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
i pytałem przewodniczącego komisji posła Smirnowa. Poprawki 14. i 15. już rozpatrzyliśmy.
On jest w stanie potwierdzić to, że propozycja po- W 16. poprawce do art. 2 projektu ustawy nowe-
prawki, którą wniosła Platforma Obywatelska, nie lizującej zawierającego zmiany w ustawie Karta Na-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
300 Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek Jest pani minister dzisiaj i dlatego dziś prosiłbym


o odpowiedź panią minister Hall. To jest inauguracja
uczyciela wnioskodawcy proponują, aby w celu po- pani minister w sali sejmowej. Myślę, że warto zabrać
twierdzenia spełniania przez nauczyciela warunku, głos, pani minister.
o którym mowa w art. 10 ust. 5 pkt 4, dyrektor szko- Co do kwestii związanych z poprawkami, to
ły, przed nawiązaniem stosunku pracy z nauczycie- pierwsza dotyczy ośrodków wsparcia wychowawcze-
lem, był obowiązany uzyskać informację z Krajowego go. Przypominam, że jest to pomysł Romana Gierty-
Rejestru Karnego o tym nauczycielu. cha i jeszcze rządu Jarosława Kaczyńskiego. Moje
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. pytanie do pani minister: Jakie koszty byłyby zwią-
Przystępujemy do głosowania. zane z utworzeniem ośrodków wsparcia wychowaw-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 16. czego i kto te koszty miałby ponosić? Pomysł Roma-
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. na Giertycha uważam za absurdalny. Przypominam
Kto jest przeciw? również, że pan minister Giertych chciał, aby w tych
Kto się wstrzymał? szkołach pracowali kombatanci z Afganistanu. To
W głosowaniu wzięło udział 278 posłów. Za odda- jest poprawka Prawa i Sprawiedliwości.
no 6 głosów, przeciw – 272, nikt się nie wstrzymał od Pytanie następne: W ilu polskich szkołach, pani
głosu. minister (Dzwonek), brakuje psychologów, pedago-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił. gów i ilu ich można by było zatrudnić, gdyby nie
Poprawki od 17. do 20. już rozpatrzyliśmy. były otwierane ośrodki wsparcia wychowawczego
W 21. poprawce do art. 7 projektu ustawy noweli- Romana Giertycha? Ile wyprawek szkolnych i ile
zującej wnioskodawcy w dodawanym pkt 2a proponu- posiłków dla uczniów można by było sfinansować
ją, aby przepisy art. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 lit. a i pkt 23 z tych środków.
lit. b weszły w życie z dniem 1 września 2009 r.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania. Marszałek:
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 21.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Dziękuję, panie pośle.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 280 posłów. Za odda-
Poseł Artur Ostrowski:
no 277 głosów, przeciw były 3 osoby, nikt się nie
Kwestia następna dotyczy międzynarodowej ma-
wstrzymał od głosu.
tury. Również jakie koszty byłyby poniesione w związ-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
ku z wprowadzeniem tej…
Przystępujemy zatem do głosowania nad całością
projektu ustawy.
Proszę bardzo, pan poseł, rozumiem, w imieniu Marszałek:
klubu, tak jak się umówiliśmy na posiedzeniu Kon-
wentu. Dziękuję.
Proszę, pytanie w imieniu klubu.

Poseł Artur Ostrowski:


Poseł Artur Ostrowski:
…matury do systemu oświaty i kto te koszty miał-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Z przykrością by ponosić?
stwierdzam, że tryb procedowania nad tą ustawą nie
jest najszczęśliwszy, panie marszałku, ponieważ py-
tania powinny dotyczyć poszczególnych poprawek. Marszałek:
Natomiast teraz chciałbym zwrócić się do pani mini-
ster Hall. Prosiłbym panią minister o odpowiedź. Dziękuję bardzo, panie pośle.
Tak się złożyło, że pani minister, od kiedy objęła
urząd ministra edukacji, nie zabrała głosu z trybuny
sejmowej. Z przykrością również stwierdzam, że pani Poseł Artur Ostrowski:
minister Hall pojawiła się na obradach, kiedy mamy
trzecie czytanie. Nie było pani minister Hall przy I kończąc, panie marszałku, pytam…
pierwszym czytaniu. Ubolewam nad tym, ponieważ
wtedy byłyby kierowane pytania do pani minister.
Nie było również pani minister Hall w trakcie prac Marszałek:
podkomisji i nie było jej, kiedy odbywało się drugie
czytanie. Niech pan już kończy.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie 301

Poseł Artur Ostrowski: Poseł Artur Ostrowski:


Jaki pomysł ma pani minister na licea profilowa- …niech pan odblokuje nasze projekty ustaw, któ-
ne, bo jest to problem? I jaki pomysł ma pani minister re dotyczą podwyżek dla nauczycieli. Dziękuję bar-
na egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe dzo. (Oklaski)
i maturę? Mówiliśmy o tym. Czy rząd pracuje…
Marszałek:
Marszałek:
Dziękuję bardzo, panie pośle.
Dziękuję. Proszę państwa, co prawda, nie ustalaliśmy tego
na posiedzeniu Konwentu, ale mam nadzieję, że
wszystkie kluby to zaakceptują. Nie rozmawialiśmy
Poseł Artur Ostrowski: o kołach, ale myślę, że trzeba je uwzględnić.
(Poseł Bożena Kotkowska: Zgłaszam się.)
…nad projektem, który… Panią poseł Kotkowską reprezentującą koła
SDPL–Nowa Lewica bardzo proszę też o zadanie py-
tania.
Marszałek: Dwie minuty, pani poseł.

Panie pośle…
Poseł Bożena Kotkowska:

Poseł Artur Ostrowski: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani


Minister! Przed chwilą była straszna awantura o wy-
…rozgraniczałby… nagrodzenia dla prezesów spółek Skarbu Państwa,
o to, czy 10 tys. mają zarabiać, czy 50 tys., ale nikt
w tej Izbie nie powiedział, że dzisiaj można by było
Marszałek: zmienić ustawę o systemie oświaty i stworzyć taki
zapis, żeby stołówki były w każdej szkole obowiązko-
…już znacznie pan przekroczył limit czasu. we i żeby nie funkcjonowały tam cateringi, tylko żeby
były tanie obiady, które by kosztowały 2 czy 3 zł, żeby
każdy rodzic mógł kupić obiad. (Poruszenie na sali)
Poseł Artur Ostrowski: Proszę Państwa! I myślę sobie…(Gwar na sali)
Prosiłabym o…
…terminy tych egzaminów?

Marszałek:
Marszałek:
Proszę państwa…
Dziękuję bardzo.

Poseł Bożena Kotkowska:


Poseł Artur Ostrowski:
Poczekam.
I na koniec apel do pana marszałka.

Marszałek:
Marszałek:
…proszę umożliwić pani poseł zadanie pytania.
Dziękuję, panie pośle. Prosiłbym też o trzymanie się formuły pytania.

Poseł Artur Ostrowski: Poseł Bożena Kotkowska:

Panie marszałku… Art. 67 można zmienić. Zgłaszam się z tym do


rządu. Wiem, proszę państwa, że wy zapewniacie
swoim dzieciom ciepły posiłek. Dzieci posłów nie są
Marszałek: głodne.
(Poseł Elżbieta Radziszewska: Panie marszałku…)
Już może poza czasem, dobrze? (Poseł Jerzy Feliks Fedorowicz: Pytanie prosimy)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
302 Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek: Pani minister zwróciła się z apelem do samorządów


i ja mam pytanie: Jak pani minister zamierza pomóc
Panie poseł, o pytanie proszę. tym gimnazjalistom – nie apelem, tak jak poprzednia
rzecznik pani Sowińska, tylko skutecznie pomóc tym
gimnazjalistom, którzy się nie dostaną do renomo-
Poseł Bożena Kotkowska: wanych liceów? Dziękuję bardzo.

Natomiast w całej Polsce jest taka sytuacja, że


obiad kosztuje 6,50. Może państwo nie znacie takich Marszałek:
sytuacji. Ja takie sytuacje znam i zwracam się z tym,
bo Lewica jest wrażliwa na te sprawy, i bardzo bym I to było pytanie.
prosiła, żeby się tym zajęto. (Poruszenie na sali)
Druga sprawa to sprawa…
Poseł Bożena Kotkowska:

Marszałek: I jeszcze kwestia wcześniejszej emerytury dla na-


uczycieli. Dziękuję. (Oklaski)
Pani poseł, pytanie. Drugie pytanie, nie sprawa.

Marszałek:
Poseł Bożena Kotkowska:
Dziękuję bardzo, pani poseł.
Drugie pytanie, przepraszam bardzo. Kiedy w szko- Proszę o pilnowanie formuły pytań.
łach znowu, pani minister, pojawią się gabinety hi- Pani minister, dostałem tutaj informację…
gieny? Kiedy będzie wyspecjalizowana opieka lekar- Jeszcze w imieniu klubu pytanie pan poseł Tade-
ska znowu w szkołach? Tego też dzisiaj brakuje. usz Sławecki.
Proponujemy, żeby się to znalazło w szkołach. Bardzo proszę.
Następna sprawa to podwyżki dla nauczycieli,
symulowane przez rząd. Obserwuje się, że pani mi- Poseł Tadeusz Sławecki:
nister chce obniżyć wypłaty dla nauczycieli dyplomo-
wanych – o 60 zł, więc nie wiem, na jakiej podstawie Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja mam trzy kon-
zamierza podwyższyć innym, jeśli najlepszym specja- kretne pytania:
listom z długim stażem zamierza zabrać według sy- Czy w obecnym systemie prawnym istnieje moż-
mulacji rządu 60 zł. Nie wiem, na jakiej zasadzie liwość – oczywiście to pytanie do przedstawicieli
i kiedy to będzie. (Dzwonek) rządu – kształcenia młodzieży niepełnosprawnej
I ostatnia już sprawa – przepraszam panie mar- w szkołach rolniczych prowadzonych przez ministra
szałku... rolnictwa?
(Głosy z sali: Nie, nie.) Drugie pytanie: Jak będzie możliwe wykorzysta-
nie zapowiadanej przez pana premiera dość znaczącej
pomocy w zakresie dożywiania uczniów w szkołach,
Marszałek: w których nie ma stołówek szkolnych – bo my w tej
ustawie daliśmy alternatywę, że może być stołówka,
Pani poseł... ale nie musi?
Pytanie trzecie i ostatnie do posła sprawozdawcy,
jednocześnie przedstawiciela klubu koalicyjnego
Poseł Bożena Kotkowska: Platformy Obywatelskiej: Jaki jest właściwie cel po-
prawki 22., która zakłada, że to, co dotyczy, mówiąc
...to sprawa gimnazjalistów. Proszę państwa, umownie, szkół rolniczych, będzie wprowadzone
w wyniku realizacji działań gimnazjów… z dniem 1 września 2009 r.? Dziękuję.

Marszałek: Marszałek:
Pani poseł, pytanie, błagam... Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę, pani minister Krystyna Szumi-
las – taką informację dostałem – i poseł sprawoz-
Poseł Bożena Kotkowska: dawca.
(Poseł Artur Ostrowski: A pani minister?)
...6 tys. gimnazjalistów zostało wczoraj pozbawio- (Poseł Krystyna Łybacka: Przecież jest pani mi-
nych możliwości uzyskania punktów w pytaniu w 32. nister.)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie 303

Marszałek dowych, to generalnie uważamy, że sprawa wymaga


uregulowania, ale uregulowania szerszego, chodzi
Pani minister Hall, bardzo proszę, miałem inną o cały system kształcenia ponadgimnazjalnego, na
informację na piśmie. (Oklaski) który trzeba spojrzeć całościowo, łącznie z myśleniem
o sprawach programowych. Poprawkom zaś, które
były w tej chwili zaproponowane, nie towarzyszyło
Minister Edukacji Narodowej niestety takie spojrzenie całościowe. Jeżeli na przy-
Katarzyna Hall: kład o rok wcześniej miałby odbyć się egzamin zawo-
dowy niż egzamin maturalny, to nie szły za tym i nie
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście były przygotowane konkretne propozycje zmian
pierwszy raz mam okazję z tego miejsca…(Oklaski) w programach kształcenia i systemie organizacyj-
(Poseł Tomasz Kulesza: Brawo!) nym szkół. I opinie ze środowisk konkretnych szkół
Tak się złożyło, że ostatnio był to dzień posiedze- wskazywały, że bez takiego kompleksowego, progra-
nia rządu, mam więc nadzieję, że to mnie usprawie- mowego podejścia te rozwiązania mogą niekiedy być
dliwia, że nie byłam tutaj. Z komisją edukacji miałam utrudnieniem w konkretnych przypadkach. Chcemy
okazję się spotykać. całościowo przygotować zmiany programowe na eta-
(Poseł Artur Ostrowski: Pół roku.) pie ponadgimnazjalnym i wówczas stopniowo, w spo-
Chciałabym odnieść się do pytań. Jeśli chodzi sób kroczący będzie się to uporządkowywać.
o ośrodki wsparcia wychowawczego, rząd jest prze- Kolejna sprawa. Oczywiście w obecnym systemie
ciw tym ośrodkom i dlatego nie bronimy ich, nie prawnym jest możliwe kształcenie młodzieży nie-
chcemy tych ośrodków, uważamy, że w obecnym pełnosprawnej również w szkołach rolniczych i jest
systemie edukacji trzeba wykorzystać to, co mamy, możliwe dożywianie. W tej chwili został podjęty rzą-
czyli mamy ośrodki socjoterapii i w tym systemie dowy program poszerzenia wręcz zakresu dożywia-
można taką młodzieżą się zająć i trzeba te ośrodki nia w szkołach. Są różne lokalne sytuacje i rozwią-
dofinansowywać i wspierać. zania, na przykład takie, że samorząd lokalny pro-
(Poseł Krystyna Łybacka: No właśnie.) wadzi dwie sąsiednie szkoły, w jednej z nich utrzy-
Jeżeli chodzi o psychologów, pedagogów, żeby ich
muje stołówkę, dowozi posiłki do szkoły sąsiedniej,
więcej pracowało w szkołach – mamy dziś dużo psy-
a więc nie ma powodu, żeby budować pełnowymia-
chologów i pedagogów w poradniach psychologiczno-
rową stołówkę, skoro z niewielkiej odległości mamy
-pedagogicznych, którzy niestety są przeciążeni
możliwość dowiezienia posiłku. W przypadku tego
pracą biurokratyczną. Mamy niepotrzebne często
typu problemów lokalnych gmina lepiej wie, jak to
wymogi biurokratyczne dotyczące rozmaitego ro-
rozwiązać. Chodzi o to, żeby dzieci były dożywiane
dzaju prac, wydawania opinii, co można rozwiązać
we wszystkich szkołach i żebyśmy to wspierali. Na-
inaczej. Pracujemy nad zmianami w prawie, które
tomiast niech to będzie decyzja samorządu lokalne-
spowodują, że ci specjaliści, których mamy, w więk-
go o tym, jak to lokalnie rozwiązać.
szym stopniu będą mogli być obecni w szkołach,
będą wspierać uczniów, udzielać konsultacji rodzi- Jeśli chodzi o kwestie gabinetów lekarskich
com, nauczycielom, żeby tę energię, że tak powiem, w szkołach, to jest temat związany z dofinansowa-
uwolnić i żeby to wsparcie psychologiczno-pedago- niem z Narodowego Funduszu Zdrowia, w tym przy-
giczne było lepsze – zamiast pracy biurokratycznej, padku potrzebne są rozwiązania wypracowane
która dzisiaj niestety przytłacza tych psychologów, wspólnie z ministrem zdrowia.
pedagogów, żeby mogli oddawać się tej bezpośredniej Jeśli chodzi o kwestie podwyżek dla nauczycieli,
pracy. Pracujemy nad tym, aby w większym stopniu absolutnie nie ma propozycji zabierania czegokol-
byli oni obecni w szkołach. wiek nauczycielom, chcę tu wszystkich uspokoić.
Jeśli chodzi o maturę IB i o szkoły z systemu IB, Jedynie pojawiły się propozycje w rozmowach ze
to jest tylko jeden z przykładów szkół obecnych w Pol- związkami zawodowymi, zaproponowaliśmy bo-
sce pracujących według innych systemów edukacyj- wiem, że nauczyciel stażysta zamiast 82% kwoty
nych. Chcemy, żeby była procedura, która umożliwi bazowej powinien mieć zagwarantowane 100% kwo-
wpisywanie ministrowi do rejestru szkół z różnych ty bazowej; następnie stwierdziliśmy, że powinny
systemów edukacyjnych obecnych w Polsce, aby być inne proporcje, chodzi nam o to, żeby dowarto-
uczniowie polscy mogli tam realizować obowiązek ściować i docenić młodego nauczyciela, żeby był on
szkolny, obowiązek nauki, aby nie trzeba było za każ- zachęcony do podejmowania pracy. Mamy taką sy-
dym razem wpisywać tego do ustawy, bo taka tenden- tuację, że młodzi nauczyciele odchodzą z zawodu
cja jest i coraz więcej takich przykładów się pojawia. albo nie chcą podejmować pracy w szkołach i jest to
Szkoły, które funkcjonują według tego systemu, mogą bardzo duży problem. Chcemy, żeby te proporcje
i będą oczywiście funkcjonować nadal, bo nic nie za- były inne, co nie znaczy, że nie mają rosnąć zarobki.
brania im tego funkcjonowania, natomiast chcemy to Chcemy, żeby wszystkim nauczycielom rosły zarob-
uregulować szerzej i będziemy o to wnosić. ki. Co do tego, jaka miałaby być wysokość tej kwoty
Jeśli chodzi o licea profilowane, jak również bazowej, dopiero w pracach nad ustawą budżetową
o terminy egzaminów w technikach, szkołach zawo- będą konkretne propozycje.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
304 Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie

Minister Edukacji Narodowej Katarzyna Hall dualnie monitorować każdy przypadek. Tyle jeszcze
na temat gimnazjalistów. (Oklaski)
Na dziś są jedynie propozycje zmiany proporcji po- (Poseł Janusz Palikot: Bardzo dobra odpowiedź.)
między wynagrodzeniami młodego nauczyciela a na-
uczyciela dyplomowanego. O tym, jakie mają być te
proporcje w procentach, rozmawiamy ze związkami Marszałek:
zawodowymi. Tak więc tak wygląda sytuacja, jeżeli
chodzi o propozycje dotyczące wynagrodzeń dla na- Dziękuję bardzo.
uczycieli. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski) Proszę państwa, proponuję, panie pośle, żeby...
A, przepraszam, panie marszałku, były jeszcze (Poseł Artur Ostrowski: Chciałbym zabrać głos.
pytania – nie wiem, czy mogę, bo to trochę odchodzi Sprostowanie.)
od tematu – w sprawie gimnazjalistów. Proszę państwa, jest naprawdę tyle czasu na dys-
kusję.
(Poseł Artur Ostrowski: Zostałem źle zrozumiany
Marszałek:
przez panią minister.)
Pani minister nie ma ograniczeń... Został pan źle zrozumiany, tak? (Poruszenie na
sali)
Proszę w takim razie krótko, treściwie i w sposób
Minister Edukacji Narodowej
zrozumiały, panie pośle.
Katarzyna Hall:

Nie mam ograniczeń.


Poseł Artur Ostrowski:

Marszałek: Dziękuję, panie marszałku.


Będzie krótko. To była prapremiera dzisiaj pani
...proponowałbym jednak zawsze odpowiadać na minister Hall w Sejmie.
pytania. (Poseł Stefan Niesiołowski: Wystarczy już.)
Pytanie, które postawiłem, dotyczyło ośrodków
wsparcia wychowawczego. (Gwar na sali)
Minister Edukacji Narodowej
Panie marszałku, krótko, ale chciałbym, żeby był
Katarzyna Hall:
spokój.
Czyli o gimnazjalistach też, tak?
(Poseł Bożena Kotkowska: Tak, tak.)
(Głosy z sali: Nie, nie.)
Marszałek:
Wysoka Izbo! Pozwólcie, że wobec tego dwa słowa
Proszę bardzo, niech pan nie pyta, tylko spro-
na ten temat. Wczoraj na konferencji w Centralnej
Komisji Egzaminacyjnej pojawiła się również repre- stuje.
zentacja państwa parlamentarzystów zainteresowa-
nych tą tematyką, za co dziękuję.
Poseł Artur Ostrowski:
Chcę powiedzieć, że bardzo interesujemy się jako-
ścią edukacji, co mnie bardzo cieszy. Chcemy lepiej
Żeby była jasność, pani minister. Lewica, SLD jest
formułować wymagania w przyszłości. Chcemy pytać
przeciwny pomysłom Romana Giertycha i ośrodkom
na egzaminach o wszystko, co jest w podstawie pro-
wsparcia wychowawczego. My tylko chcieliśmy, żeby
gramowej. Myślimy, że takie zmiany systemowe są
pani minister powiedziała nam, ilu psychologów, pe-
potrzebne, żebyśmy analizowali postępy uczniów,
oceniali szkoły za postęp i żebyśmy w przyszłości ro- dagogów brakuje w polskich szkołach, ile szkół tych
bili lepszy użytek z egzaminów zewnętrznych, żeby psychologów, pedagogów nie ma.
nadzór pedagogiczny lepiej pracował. To są wnioski, Na koniec chcę powiedzieć, że żałuję, iż pani mi-
które wyprowadzamy z egzaminów zewnętrznych, nister, jak również pan marszałek nie zawarli w tych
żeby poprawiać jakość edukacji w szkołach. projektach, w tych nowelizacjach naszego projektu,
W przypadku gimnazjalistów rozmawiamy z sa- który dotyczył podwyżek dla nauczycieli. Była w nim
morządami lokalnymi i liczymy na to, że dobra współ- propozycja 100-procentowej kwoty bazowej, pani mi-
praca z samorządami pozwoli nam indywidualnie nister. To jest nasz projekt, nasza propozycja. Propo-
pomóc tym uczniom. Prowadzone są takie rozmowy nuję, aby pan marszałek Komorowski odblokował
i przygotowywane są takie rozwiązania, aby indywi- nasze projekty ustaw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkty 2. i 1. porządku dziennego – głosowanie 305

Marszałek: Marszałek:

Dziękuję bardzo. Pani poseł, bardzo przepraszam. Proszę pani, może


Bardzo proszę, pani poseł sprawozdawca, bo do być wszystko: stołówka, szatnia, wszystko może być,
ale jedno na pewno musi być – przestrzeganie regula-
niej też było pytanie, tak?
minu. Dopuściłem panią do głosu po to, aby pani spro-
Nie, tak? To dziękuję bardzo. stowała źle zrozumianą własną wypowiedź. I bardzo
Proszę państwa, przystępujemy zatem do głoso- proszę o przestrzeganie tego. (Poruszenie na sali)
wania nad całością projektu ustawy. Przystępujemy zatem do głosowania nad całością
(Poseł Bożena Kotkowska: Ja też chciałabym spro- projektu ustawy.
stować.) Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
Pani poseł, przecież... Co pani chce sprostować? w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o syste-
mie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw,
(Poseł Bożena Kotkowska: Sprostować wypowiedź w brzmieniu proponowanym przez Komisję Edukacji,
pani minister.) Nauki i Młodzieży, wraz z przyjętymi poprawkami,
Pani poseł, co pani chce sprostować? zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
(Poseł Bożena Kotkowska: Sprawę stołówek szkol- Kto jest przeciw?
nych.) Kto się wstrzymał?
Nie, ale co pani chce prostować? W głosowaniu wzięło udział 276 posłów. Za odda-
(Poseł Bożena Kotkowska: Bardzo proszę, panie no 270 głosów, przeciw – 6, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie
marszałku.)
ustawy o systemie oświaty, ustawy Karta Nauczy-
(Głos z sali: Niech już mówi.) ciela oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nie-
letnich.
Powracamy do rozpatrzenia punktu 1. po-
Poseł Bożena Kotkowska: rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Go-
spodarki o rządowym projekcie ustawy o zmia-
Ja bardzo przepraszam państwa, ale pół minu- nie ustawy o swobodzie działalności gospodar-
teczki. (Wesołość na sali) czej oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-
wionego przez panią poseł Alicję Olechowską oraz
przeprowadził dyskusję, w trakcie której zgłoszono
Marszałek: poprawkę.
W związku z tym Sejm ponownie skierował ten
Nie pół minuteczki, tylko szybkie sprostowanie. projekt ustawy do komisji w celu rozpatrzenia po-
prawki.
Dodatkowe sprawozdanie komisji zostało paniom
i panom posłom doręczone w druku nr 490-A.
Poseł Bożena Kotkowska:
Przystępujemy zatem do trzeciego czytania.
Proszę panią poseł Alicję Olechowską o zabranie
Pani Minister! Chciałabym sprostować. W art. 67 głosu w celu przedstawienia dodatkowego sprawoz-
jest zapisane, że w szkole ma być świetlica, ma być bi- dania komisji.
blioteka. Dlaczego nie może być stołówki szkolnej
z zapleczem kuchennym, żeby wszystkie dzieci mogły... Poseł Sprawozdawca Alicja Olechowska:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze!


Marszałek: Komisja Gospodarki po rozpatrzeniu poprawki wnie-
sionej w dniu 11 czerwca wnosi o jej odrzucenie. Po-
Pani poseł, ale pani może sprostować... prawka zmierza do tego, aby wniosek o wydanie in-
terpretacji przez urzędy publiczne podlegał opłacie
w wysokości 15 zł. Okazało się, że na razie jest to
kwota niemająca uzasadnienia. Czekamy na eksper-
Poseł Bożena Kotkowska: tyzy dotyczące wysokości ewentualnej obniżonej
kwoty. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
A druga sprawa: działanie gimnazjalistów... To,
co pani minister proponuje, jest wbrew prawu, ponie- Marszałek:
waż jest nabór elektroniczny i nie ma innej możliwo-
ści. (Oklaski) Dziękuję bardzo, pani poseł.
(Poseł Ryszard Kalisz: Brawo!) Przechodzimy do głosowania.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
306 Punkt 1. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek wielokrotnie publicznie deklarowała, że będzie wspie-


rać rozwój małych i średnich przedsiębiorstw. Miało
Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy za- to polegać m.in. na ograniczaniu barier, na uchwala-
wartego w sprawozdaniu w druku nr 490. niu dobrego prawa, przychylnego polskim przedsię-
Komisja, w dodatkowym sprawozdaniu, przedsta- biorcom, a także na likwidacji bądź ograniczaniu
wia poprawkę, nad którą głosować będziemy w pierw- nadmiernych obciążeń dla małych przedsiębiorstw.
szej kolejności. Klub Poselski Lewica zgłosił poprawkę, aby wniosek
W poprawce do ust. 5, dodawanego w art. 10 usta- o wydanie interpretacji podlegał opłacie w wysokości
wy o swobodzie działalności gospodarczej, wniosko- 15 zł, a nie 75 zł, jak proponuje rząd. Pani tłumacze-
dawcy proponują, aby wniosek o wydanie interpreta- nie, że trzeba zrobić analizę, jest nieuprawnione,
cji podlegał opłacie w wysokości 15 zł, a nie, jak pro-
dlatego że, przypominam, przez 2,5 roku obowiązy-
ponuje komisja, 75 zł.
wała opłata w wysokości 5 zł i nic się złego w Polsce
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania. nie zdarzyło. Wręcz odwrotnie, jeśli pani porówna
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- liczbę wniosków, liczbę przedsiębiorców oczekujących
prawki… na wydanie interpretacji, to zdecydowanie to zmala-
(Poseł Henryk Milcarz: Panie marszałku, chciał- ło. Dlatego chciałbym zapytać panią: dlaczego Komi-
bym zabrać głos przed głosowaniem nad całością…) sja Gospodarki, która powinna sprzyjać polskim
Panie kochany, no… (Poruszenie na sali) przedsiębiorcom, tak naprawdę jest przeciwko nim?
(Poseł Ryszard Kalisz: Przed głosowaniem nad Dlaczego pani formacja, mimo składanych deklaracji,
całością jeszcze poseł chce zabrać głos.) nie lubi i nie popiera polskich przedsiębiorców? Dzię-
Przed głosowaniem nad całością, panie pośle, kuję za uwagę. (Oklaski)
no… (Wesołość na sali)
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest... Marszałek:
(Poseł Henryk Milcarz: Ale, panie marszałku…)
Panie pośle, przecież uzgodniono na posiedzeniu Panie pośle, przypominam tylko, że pytania
Konwentu Seniorów, gdzie był reprezentant pańskie- mogą być kierowane do posła sprawozdawcy, a nie
go klubu, że będzie dopuszczone jedno pytanie do klubów.
w imieniu klubu… Bardzo proszę, pani poseł Olechowska.
(Poseł Henryk Milcarz: Ja w imieniu klubu.)
…przed głosowaniem nad całością ustawy.
(Poseł Henryk Milcarz: Były dwa czytania, na Poseł Alicja Olechowska:
Boga, przecież chcę zabrać głos w imieniu klubu.)
(Poruszenie na sali) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wspomniana
Panie pośle, pan wie, co zaproponowałem. I wie kwota 75 zł to nie jest kwota różna od tej, która do-
pan, że innej propozycji nie było, panie pośle. tychczas obowiązywała we wszystkich urzędach
(Poseł Henryk Milcarz: Panie marszałku, chcia-
w przypadku zapytania o interpretację przepisów.
łem zabrać głos w imieniu klubu.)
(Głos z sali: Trzeba było ją w tamtym roku wpro-
Proszę państwa, rozumiem, że będzie pytanie ze
wadzić.)
strony klubu Lewicy. Dopuszczę to pytanie, tak jak
się umówiliśmy. (Poseł Stanisław Stec: Ale od lipca ubiegłego roku.)
Przystępujemy do głosowania. Do tej pory żadne kluby opozycyjne nie zgłaszały
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- zastrzeżeń, nie było kontrowersji dotyczących wyso-
prawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. kości tej opłaty. Środowiska przedsiębiorców uważa-
Kto jest przeciw? ły, że nie jest barierą to, że jest za drogo, bo zapłace-
Kto się wstrzymał? nie kwoty 75 zł nie stanowi dla przedsiębiorców pro-
W głosowaniu wzięło udział 272 posłów. Za odda- blemu. W tym przypadku klub, który zgłaszał po-
no 43 głosy, przeciw – 229, nikt się nie wstrzymał. prawkę dotyczącą opłaty w wysokości 15 zł, nie jest
Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił. przekonany, czy ta kwota powinna wynosić 20 zł, 15,
Przystępujemy do głosowania nad całością pro- a może 7,50. W związku z tym poddanie analizie tych
jektu ustawy. kosztów jest możliwe w trakcie prac nad następną
Rozumiem, że jest pytanie ze strony klubu Lewicy. częścią pakietów dotyczących gospodarki. Dotych-
Bardzo proszę – 2 minuty. czas żadne środowiska tego nie zgłaszały. Sejm
w pierwszym czytaniu, w drugim czytaniu, podko-
Poseł Henryk Milcarz: misja oraz komisja, która rozpatrywała wniosek klu-
bu, stwierdziły, że należy odrzucić tę poprawkę.
Dziękuję bardzo. W związku z tym kwota 75 zł została przegłosowana
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam pytanie do trzy razy w komisji i podkomisji. Dziękuję bardzo.
pani poseł sprawozdawcy. Pani poseł, pani formacja (Oklaski)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkty 1. i 10. porządku dziennego – głosowanie 307

Marszałek: Zaproponowana poprawka w pełni wyczerpuje za-


strzeżenia i jest zgodna z prawodawstwem unijnym.
Dziękuję bardzo. Komisja po rozpatrzeniu tej poprawki na posie-
Proszę państwa, przystępujemy do głosowania dzeniu 12 czerwca oraz po wysłuchaniu oświadczenia
nad całością projektu ustawy. przedstawiciela Komitetu Integracji Europejskiej, że
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem przedmiot projektowanej regulacji jest zgodny z pra-
w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o swo- wem Unii Europejskiej, wnosi, aby Wysoki Sejm przy-
bodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie nie- jął wymienioną poprawkę. Dziękuję. (Oklaski)
których innych ustaw, w brzmieniu proponowanym
przez Komisję Gospodarki, zechce podnieść rękę
i nacisnąć przycisk. Marszałek:
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo.
W głosowaniu wzięło udział 272 posłów. Za odda- Przechodzimy do głosowania.
ło głos 271, nikt nie był przeciw, 1 osoba wstrzymała Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy za-
się od głosu. wartego w sprawozdaniu w druku nr 580.
Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie Komisja, w dodatkowym sprawozdaniu, przedsta-
ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz wia również poprawkę, nad którą głosować będziemy
o zmianie niektórych innych ustaw. w pierwszej kolejności.
Powracamy do rozpatrzenia punktu 10. po- W jedynej poprawce do art. 1 projektu ustawy no-
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Admi- welizującej wnioskodawcy proponują, aby określone
nistracji i Spraw Wewnętrznych o poselskim dokumenty mogły być przekazywane Zakładowi
projekcie ustawy o zmianie ustawy o informaty- Ubezpieczeń Społecznych w sposób określony w tym
zacji działalności podmiotów realizujących za- przepisie, bez konieczności opatrywania ich bezpiecz-
dania publiczne. nym podpisem elektronicznym, przy wykorzystaniu
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- danych otrzymanych za pośrednictwem Zakładu
wionego przez pana posła Sławomira Neumanna Ubezpieczeń Społecznych przed dniem 21 lipca 2008 r.,
oraz przeprowadził dyskusję, w trakcie której zgło- weryfikowanych przy pomocy wydawanych płatni-
szono poprawkę. kom składek certyfikatów klucza publicznego, do
W związku z tym Sejm ponownie skierował pro- czasu utraty ważności tych certyfikatów, oraz aby
jekt ustawy do komisji w celu jej rozpatrzenia. termin ważności tych certyfikatów nie mógł być
Dodatkowe sprawozdanie komisji zostało paniom dłuższy niż jeden rok.
i panom posłom doręczone w druku nr 580-A. Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy zatem do trzeciego czytania. Przystępujemy do głosowania.
Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem tej
pana posła Sławomira Neumanna. (Oklaski) poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Poseł Sprawozdawca W głosowaniu wzięło udział 275 posłów. Za od-
Sławomir Neumann: dano 275 głosów, nikt nie był przeciw, nikt się nie
wstrzymał.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
w imieniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrz- Przystępujemy do głosowania nad całością pro-
nych przedstawić dodatkowe sprawozdanie o posel- jektu ustawy.
skim projekcie ustawy o zmianie ustawy o informa- Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
tyzacji działalności podmiotów realizujących zadania w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o infor-
publiczne (druki nr 561, 580 oraz 580-A). matyzacji działalności podmiotów realizujących
Sejm w dniu 11 czerwca 2008 r. skierował ponow- zadania publiczne, w brzmieniu proponowanym przez
nie projekt ustawy zawarty w druku nr 561 do Komi- Komisję Administracji i Spraw Wewnętrznych, wraz
sji Administracji i Spraw Wewnętrznych w celu rozpa- z przyjętą poprawką, zechce podnieść rękę i naci-
trzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. snąć przycisk.
Poprawka dotyczyła uwag i zastrzeżeń, które do Kto jest przeciw?
projektu poselskiego zgłosiła Polska Izba Informaty- Kto się wstrzymał?
ki i Telekomunikacji, oraz opinii Urzędu Komitetu W głosowaniu wzięło udział 273 posłów. Za od-
Integracji Europejskiej; zgłoszono uwagę, że zapro- dano 273 głosy, nikt nie był przeciw, nikt się nie
ponowana nowelizacja jest niezgodna z dyrektywą wstrzymał.
nr 1999/93 Wspólnoty Europejskiej w sprawie Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie
wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektro- ustawy o informatyzacji działalności podmiotów re-
nicznych. alizujących zadania publiczne.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
308 Punkty 18. i 19. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek (Poseł Krzysztof Matyjaszczyk: Do wnioskodaw-


ców, którzy zgłosili wniosek o odrzucenie w pierw-
Powracamy do rozpatrzenia punktu 18. po- szym czytaniu.)
rządku dziennego: Pierwsze czytanie poselskie- Dziękuję bardzo.
go projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku Czy jest potrzeba udzielenia odpowiedzi?
dochodowym od osób fizycznych. Poseł wnioskodawca uważa, że nie ma takiej po-
Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy trzeby.
przedstawionego przez pana posła Stanisława Steca Proszę państwa…
oraz przeprowadził dyskusję. (Poseł Jerzy Szmajdziński: Nazwisko. Kto się
W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie pro- wstydzi wystąpić?)
jektu ustawy w pierwszym czytaniu. Sejm przeprowadził pierwsze czytanie poselskie-
Poddam ten wniosek pod głosowanie. go projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku
Odrzucenie tego wniosku… dochodowym od osób fizycznych, zawartego w dru-
(Poseł Krzysztof Matyjaszczyk: Panie marszałku, ku nr 405.
pytanie w imieniu klubu.) W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie pro-
Proszę bardzo. jektu ustawy w pierwszym czytaniu .
Proszę uprzejmie, panie pośle. Ma pan półtorej Poddam ten wniosek pod głosowanie.
minutki. Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale debata już była.) Sejm, zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre-
zydium Sejmu, skierował projekt ustawy zawarty
w druku nr 405 do Komisji Finansów Publicznych
Poseł Krzysztof Matyjaszczyk: w celu rozpatrzenia.
Przystępujemy do głosowania.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio-
Lewicy chciałbym zapytać wnioskodawców...
sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nie ma takiej for-
projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku docho-
muły.)
dowym od osób fizycznych, zawartego w druku nr 405,
(Poseł Zbigniew Chlebowski: Nie zadaje się pytań
zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
wnioskodawcom.)
...którzy wnoszą o odrzucenie w pierwszym czy- Kto jest przeciw?
taniu projektu ustawy o podatku dochodowym od Kto się wstrzymał?
osób fizycznych, czy pamiętają swoje przedwyborcze W głosowaniu wzięło udział 273 posłów. Za odda-
deklaracje o tym, że pierwsza z wniesionych ustaw no 229 głosów, przeciw – 43, jedna osoba wstrzymała
będzie dotyczyła zniesienia podatku Belki, a odno- się od głosu.
śnie do ustawy, którą dzisiaj właśnie chcemy przeka- Stwierdzam, że Sejm wniosek przyjął.
zać do kolejnych czytań, do prac w komisjach, zgła- Powrócimy teraz do rozpatrzenia punktu 19. po-
szacie wniosek o odrzucenie jej w pierwszym czyta- rządku dziennego.
niu. Mam pytanie: Co się takiego wydarzyło, że Dalszy ciąg głosowań będzie prowadził pan mar-
zmieniliście zdanie na temat swoich przedwybor- szałek Niesiołowski.
czych obietnic? Dziękuję. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek
Sejmu Stefan Niesiołowski)
Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle. Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:


(Głos z sali: Do kogo było pytanie?)
Nie wiemy dokładnie, komu zostało to pytanie Proszę państwa, kontynuujemy obrady. (Burzliwe
zadane. oklaski)
(Głos z sali: Trudno powiedzieć.) Powracamy do rozpatrzenia punktu 19. po-
Czy wnioskodawca zamierza odpowiedzieć? rządku dziennego: Pierwsze czytanie poselskie-
Nie zamierza. go projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nie ma takiej for- dochodowym od osób fizycznych.
muły.) Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy
(Poseł Jerzy Szmajdziński: Jak to nie? Pierwsze przedstawionego przez panią poseł Aleksandrę Na-
pytanie.) talli-Świat oraz przeprowadził dyskusję.
Proszę państwa, obrad nie prowadzi się w taki W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie
sposób, że krzyczycie państwo z sali, komu to pytanie w pierwszym czytaniu projektu ustawy.
zadano. Ten, kto zgłasza pytanie, powinien powie- Poddam ten wniosek pod głosowanie.
dzieć, do kogo je kieruje. Pytanie było mało precyzyj- Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że
nie sformułowane, jeśli chodzi o adresata. Sejm zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkty 19., 22., 23., 24. i 25. porządku dziennego – głosowanie 309

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski Przystępujemy do głosowania.


Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
zydium Sejmu skierował projekt zawarty w druku w całości projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji
nr 435 do Komisji Finansów Publicznych w celu roz- o Europejskim Instytucie Leśnictwa, sporządzonej
patrzenia. w Joensuu dnia 28 sierpnia 2003 r., w brzmieniu
Przystępujemy do głosowania. przedłożenia zawartego w druku nr 431, zechce pod-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio- nieść rękę i nacisnąć przycisk.
sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego Kto jest przeciw?
projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku docho- Kto się wstrzymał?
dowym od osób fizycznych, zawartego w druku nr 435, W głosowaniu wzięło udział 268 posłów. Za było 268,
zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. nikt nie głosował przeciw, nikt się nie wstrzymał.
Kto jest przeciw? Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o ratyfika-
Kto się wstrzymał? cji Konwencji o Europejskim Instytucie Leśnictwa,
W głosowaniu wzięło udział 270 posłów. Za głoso- sporządzonej w Joensuu dnia 28 sierpnia 2003 r.
wało 226, przeciw – 44 posłów, nikt się nie wstrzy- Powracamy do rozpatrzenia punktu 24. po-
mał. rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Ochro-
Stwierdzam, że Sejm wniosek przyjął. ny Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnic-
Powracamy do rozpatrzenia punktu 22. po- twa oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządo-
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Mniej- wym projekcie ustawy o ratyfikacji Konwencji
szości Narodowych i Etnicznych oraz Komisji Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczysz-
Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie czeń organicznych, sporządzonej w Sztokholmie
ustawy o ratyfikacji Europejskiej karty języków dnia 22 maja 2001 r.
regionalnych lub mniejszościowych, sporządzo- Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-
nej w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r. wionego przez pana posła Macieja Orzechowskiego
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- oraz przeprowadził dyskusję.
wionego przez pana posła Macieja Orzechowskiego
W dyskusji nie zgłoszono poprawek.
oraz przeprowadził dyskusję.
Przystępujemy zatem do trzeciego czytania.
W dyskusji nie zgłoszono poprawek.
Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy
Przystępujemy zatem do trzeciego czytania.
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 428.
Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy
Przystępujemy do głosowania.
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 427.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
Przystępujemy do głosowania.
w całości projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem
Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń
w całości projektu ustawy o ratyfikacji Europejskiej
karty języków regionalnych lub mniejszościowych, organicznych, sporządzonej w Sztokholmie dnia
sporządzonej w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r., 22 maja 2001 r., w brzmieniu przedłożenia zawarte-
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 427, go w druku nr 428, zechce podnieść rękę i nacisnąć
zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. przycisk.
Kto jest przeciw? Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 274 posłów. Za było Głosowało 271 posłów. Za było 271 posłów, nikt
272, przeciw – 2 posłów, nikt się nie wstrzymał. nie był przeciw, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o ratyfikacji Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o ratyfika-
Europejskiej karty języków regionalnych lub mniej- cji Konwencji Sztokholmskiej w sprawie trwałych
szościowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 5 listo- zanieczyszczeń organicznych, sporządzonej w Sztok-
pada 1992 r. holmie dnia 22 maja 2001 r.
Powracamy do rozpatrzenia punktu 23. po- Powracamy do rozpatrzenia punktu 25. po-
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Ochro- rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kul-
ny Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnic- tury i Środków Przekazu o stanowisku Senatu
twa oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządo- w sprawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach
wym projekcie ustawy o ratyfikacji Konwencji abonamentowych.
o Europejskim Instytucie Leśnictwa, sporządzo- Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-
nej w Joensuu dnia 28 sierpnia 2003 r. wionego przez panią poseł Małgorzatę Kidawę-Błoń-
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- ską oraz przeprowadził dyskusję.
wionego przez pana posła Piotra Cybulskiego oraz Przechodzimy do głosowania.
przeprowadził dyskusję. Przypominam, że Sejm odrzuca poprawkę Senatu
W dyskusji nie zgłoszono poprawek. bezwzględną większością głosów w obecności co naj-
Przystępujemy zatem do trzeciego czytania. mniej połowy ustawowej liczby posłów.
Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy Jeżeli Sejm nie odrzuci poprawki Senatu bezwzględ-
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 431. ną większością głosów, uważa się ją za przyjętą.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
310 Punkty 25. i 26. porządku dziennego – głosowanie

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem


3. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć
Głosować będziemy nad wnioskami o odrzucenie przycisk.
poprawek Senatu. Kto jest przeciw?
Poprawki od 1. do 3. Senat zgłosił do art. 1 ustawy Kto się wstrzymał?
nowelizującej zawierającego zmiany w ustawie o opła- Głosowało 273 posłów. Większość bezwzględna
tach abonamentowych. wynosi 137. Za – 204, przeciw – 67, 2 posłów się
W 1. poprawce do art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy nowe- wstrzymało.
lizowanej Senat proponuje rozszerzyć katalog osób Stwierdzam, że Sejm odrzucił poprawkę Senatu
zwolnionych od opłat abonamentowych o osoby, któ- bezwzględną większością głosów.
re ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do eme- W 4. poprawce polegającej na dodaniu art. 1a do
rytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie ustawy nowelizującej Senat proponuje między inny-
kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodze- mi, aby opłaty abonamentowe uiszczone z góry za
nia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, okres dłuższy niż 1 miesiąc przez osoby, które naby-
ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Staty- ły prawo do zwolnienia z opłat abonamentowych na
stycznego. podstawie niniejszej ustawy, podlegały zwrotowi za
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. miesiące, za które opłaty są nienależne.
Przystępujemy do głosowania. Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem Przystępujemy do głosowania.
1. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem
przycisk. 4. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć
Kto jest przeciw? przycisk.
Kto się wstrzymał? Kto jest przeciw?
W głosowaniu wzięło udział 272 posłów. Większość Kto się wstrzymał?
bezwzględna wynosi 137. Za – 24, przeciw – 247, Głosowało 276 posłów. Większość bezwzględna wy-
1 poseł wstrzymał się. nosi 139. Nikt nie głosował za, przeciw – 275, wstrzy-
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bez- mał się 1 poseł.
względnej większości głosów poprawkę Senatu Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględ-
przyjął. nej większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
W 2. poprawce do art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy nowe- W 5. poprawce Senat proponuje dodać art. 1b do
lizowanej Senat proponuje rozszerzyć katalog osób ustawy nowelizującej stanowiący, że Krajowa Rada
zwolnionych od opłat abonamentowych o osoby, wo- Radiofonii i Telewizji ustali na rok 2008 i 2009 nowy
bec których stwierdzono nieważność orzeczenia na sposób podziału wpływów, o których mowa w art. 8
podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, między jednostki
wydanych wobec osób represjonowanych za działal- publicznej radiofonii i telewizji, uwzględniający zwol-
ność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego nienia z opłat abonamentowych określone w niniej-
oraz wobec których wydano decyzje o internowaniu szej ustawie.
w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
w Polsce stanu wojennego. Przystępujemy do głosowania.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem
Przystępujemy do głosowania. 5. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć
Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem przycisk.
2. poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć Kto jest przeciw?
przycisk. Kto się wstrzymał?
Kto jest przeciw? Głosowało 276 posłów. Większość bezwzględna
Kto się wstrzymał? wynosi 139. Za głosował 1 poseł, przeciw – 274,
Głosowało 269 posłów. Większość bezwzględna 1 poseł wstrzymał się od głosu.
wynosi 135. Za – 14 posłów, przeciw – 254, 1 poseł się Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględ-
wstrzymał. nej większości głosów poprawkę Senatu przyjął.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględ- Powracamy do rozpatrzenia punktu 26. po-
nej większości głosów poprawkę Senatu przyjął. rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Nad-
W 3. poprawce Senat proponuje utrzymać w obo- zwyczajnej o stanowisku Senatu w sprawie
wiązującym brzmieniu ust. 2 w art. 4 ustawy nowe- ustawy o zmianie ustawy Kodeks spółek han-
lizowanej stanowiący, że zwolnienia określone w ust. 1 dlowych.
nie przysługują osobom, które pozostają we wspól- Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-
nym gospodarstwie domowym z co najmniej dwiema wionego przez pana posła Jerzego Kozdronia oraz
osobami, które ukończyły 26. rok życia, niespełnia- przeprowadził dyskusję.
jącymi warunków do uzyskania tych zwolnień. Przystępujemy do głosowania.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. Głosować będziemy zgodnie z zasadami stosowa-
Przystępujemy do głosowania. nymi w poprzednim punkcie porządku dziennego.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 27. porządku dziennego – głosowanie.
Wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego 311

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski Proszę o zabranie głosu pana posła Sebastiana


Karpiniuka w celu przedstawienia kandydatury pana
W jedynej poprawce do zmiany 4. w art. 1 ustawy Stanisława Biernata zgłoszonej przez posłów Klubu
nowelizującej Senat proponuje, aby art. 345 § 8 Ko- Parlamentarnego Platforma Obywatelska.
deksu spółek handlowych stanowił, że do świadczeń, Proszę bardzo, panie pośle.
o których mowa w tym przepisie, nie stosuje się rów-
nież § 7 tego artykułu.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. Poseł Sebastian Karpiniuk:
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za odrzuceniem Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam ogromny
poprawki Senatu, zechce podnieść rękę i nacisnąć zaszczyt zarekomendować Wysokiej Izbie kandyda-
przycisk. turę pana prof. Stanisława Biernata na członka Try-
Kto jest przeciw? bunału Konstytucyjnego.
Kto się wstrzymał? Pan profesor Stanisław Biernat urodził się w 1949 r.
Głosowało 277 posłów. Większość bezwzględna w Tarnowie. W 1971 r. z wyróżnieniem ukończył stu-
wynosi 139, nikt nie głosował za, przeciw głosowało dia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskie-
275 posłów, 2 posłów wstrzymało się od głosu. go. W 1995 r. otrzymał tytuł profesorski, a od 2000 r.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bezwzględ- jest profesorem zwyczajnym na Wydziale Prawa
nej większości głosów poprawkę Senatu przyjął. i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zain-
Powracamy do rozpatrzenia punktu 27. po- teresowania naukowe pana profesora Stanisława
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultu- Biernata są zróżnicowane. Głównymi dziedzinami
ry i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie jego badań są: prawo publiczne, w tym prawo admi-
uchwały w sprawie uczczenia pamięci Aleksan- nistracyjne, publiczne prawo gospodarcze, prawo
dra Świętochowskiego w 70. rocznicę śmierci. konstytucyjne, a także prawo europejskie. Jest auto-
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- rem stu kilkudziesięciu prac naukowych, w tym kil-
wionego przez pana posła Jana Dziedziczaka oraz ku książek. Ponad trzydzieści jego prac zostało opu-
przeprowadził dyskusję. blikowanych za granicą w językach: angielskim,
niemieckim i rosyjskim. Jego rozprawa habilitacyjna
W dyskusji nie zgłoszono poprawek.
uzyskała I nagrodę w konkursie „Państwa i Prawa”
Przechodzimy do głosowania.
za najlepszą pracę habilitacyjną w dziedzinie nauk
Komisja wnosi o przyjęcie projektu uchwały
prawnych w Polsce. Za osiągnięcia naukowe otrzy-
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 513.
mał nagrody ministerialne rektora Uniwersytetu
Przystępujemy do głosowania.
Jagiellońskiego oraz wiele innych wyróżnień. Prof.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w ca-
Stanisław Biernat jest od 2004 r. członkiem Komite-
łości projektu uchwały w sprawie uczczenia pamięci
tu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk.
Aleksandra Świętochowskiego w 70. rocznicę śmierci, Prof. Biernat otrzymywał stypendia na badania
w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 513, naukowe za granicą, m.in. stypendium Fundacji im.
zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Alexandra von Humboldta na badania na Uniwersy-
Kto jest przeciw? tecie w Heidelbergu. Brał udział w licznych między-
Kto się wstrzymał? narodowych konferencjach i wygłaszał wykłady
Głosowało 273 posłów. Za głosowało 270 posłów, w wielu krajach europejskich oraz na kontynencie
przeciw – 3 posłów, nikt się nie wstrzymał. amerykańskim. Uczestniczył w różnych międzyna-
Stwierdzam, że Sejm podjął uchwałę w sprawie rodowych projektach naukowych. Jest członkiem
uczczenia pamięci Aleksandra Świętochowskiego międzynarodowych organizacji naukowych z dziedzi-
w 70. rocznicę śmierci. ny prawa konstytucyjnego, administracyjnego i eu-
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 29. ropejskiego. W kraju jest m.in. prezesem Polskiego
porządku dziennego: Wybór sędziego Trybunału Stowarzyszenia Prawa Europejskiego i członkiem
Konstytucyjnego (druki nr 554 i 590). Polskiego Stowarzyszenia Studiów Europejskich.
Wysoka Izbo! Przypominam, że 25 czerwca br. Prof. Stanisław Biernat jest twórcą i kierowni-
upływa kadencja prezesa Trybunału Konstytucyjne- kiem Katedry Prawa Europejskiego Uniwersytetu
go pana Jerzego Stępnia. Jagiellońskiego. Jest to czołowy w naszym kraju
Sędziego Trybunału Konstytucyjnego, na podsta- ośrodek badań nad problematyką prawną integracji
wie art. 194 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- europejskiej i wpływu prawa europejskiego na prawo
skiej, wybiera Sejm. polskie. Pod kierunkiem prof. Biernata dziesięć osób
Na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyj- uzyskało stopień doktora nauk prawnych. Na Uni-
nego zgłoszona została kandydatura pana Stanisła- wersytecie Jagiellońskim prof. Biernat wykładał lub
wa Biernata. obecnie wykłada prawo administracyjne, publiczne
Opinia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka prawo gospodarcze i prawo europejskie. Przy kate-
o zgłoszonej kandydaturze została paniom i panom drze utworzył studium podyplomowe prawa europej-
posłom doręczona w druku nr 590. skiego, które ukończyło dotąd ponad 250 osób.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
312 Wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Poseł Sebastian Karpiniuk żeniem stanowiska w sprawie kandydatury prof. Sta-


nisława Biernata. Z przyjemnością mogę powiedzieć,
W latach 1991–2004 prowadził zajęcia w Krajowej że po wysłuchaniu prof. Stanisława Biernata obie
Szkole Administracji Publicznej w Warszawie, po- komisje jednogłośnie wyraziły pozytywną opinię co
święcone pozycji prawnej obywatela wobec admini- do kandydatury sędziego Naczelnego Sądu Admini-
stracji publicznej. Zajęcia te cieszyły się bardzo dobrą stracyjnego prof. Stanisława Biernata na stanowisko
opinią wśród słuchaczy. sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Dziękuję.
Oprócz pracy akademickiej prof. Stanisław Bier- (Oklaski)
nat czynnie uczestniczy w praktyce stosowania,
a także praktyce tworzenia prawa. Od 2001 r. jest
sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego, począt- Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
kowo w ośrodku zamiejscowym NSA w Krakowie,
a od 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Bardzo dziękuję panu posłowi.
w Warszawie. Ponadto Stanisław Biernat jest naczel- Czy ktoś z pań i panów posłów pragnie zabrać głos
nikiem Wydziału Prawa Europejskiego w Biurze w sprawie przedstawionej kandydatury?
Orzecznictwa NSA. Przed objęciem funkcji sędziow- Nie.
skich prof. Biernat był dwukrotnie członkiem Rady W takim razie bardzo dziękuję; nikt się nie
Legislacyjnej przy prezesie Rady Ministrów w latach zgłaszał.
1989–1992 oraz 1998–2001. Był powoływany jako Przechodzimy do głosowania.
ekspert komisji sejmowych oraz sporządzał opinie Sejm wybiera sędziego Trybunału Konstytucyj-
m.in. dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej, dla mini- nego bezwzględną większością głosów w obecności co
sterstw, dla rzecznika praw obywatelskich oraz in- najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
nych organów państwowych, a ponadto wchodził Przystępujemy do głosowania.
w skład różnych ciał opiniodawczych i doradczych. Kto z pań i panów posłów jest za wyborem pana
Problematyka ustrojowa i prawna, będąca przed- Stanisława Biernata na stanowisko sędziego Trybunału
miotem jurysdykcji Trybunału Konstytucyjnego, jest Konstytucyjnego, zechce podnieść rękę i nacisnąć
bliska działalności naukowej prof. Biernata. Wielo- przycisk.
krotnie w jego książkach, artykułach i glosach ana- Kto jest przeciw?
lizowane były orzeczenia Trybunału Konstytucyjne- Kto się wstrzymał?
go. Występował przed trybunałem jako biegły, a jego Ogłaszam wyniki.
poglądy naukowe wpłynęły na stanowisko Trybuna- Głosowało 276 posłów. (Oklaski) Sekundeczkę,
łu Konstytucyjnego m.in. co do sposobu rozumienia tylko ogłoszę wynik. Większość bezwzględna – 139.
konstytucyjnych zasad sprawiedliwości i równości. Za – 270, przeciw – 5, 1 poseł się wstrzymał.
Trybunał Konstytucyjny powoływał się kilkanaście Stwierdzam, że Sejm bezwzględną większością
razy w różnych uzasadnieniach swoich publikacji na głosów wybrał pana Stanisława Biernata na stano-
stanowisko prof. Biernata. wisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego.
Prof. Biernat został odznaczony Krzyżem Kawa- Serdecznie gratuluję, panie profesorze. (Oklaski)
lerskim Orderu Odrodzenia Polski. 2 minuty przerwy technicznej. Chodzi o poprosze-
Nigdy nie był ani nie jest aktualnie członkiem nie pana posła, który wystąpi jako sprawozdawca
żadnej partii politycznej. w następnym punkcie.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Uprzejmie proszę Proszę się nie rozchodzić, przerwa potrwa tylko
Wysoką Izbę o poparcie tej kandydatury. Dziękuję 2 minuty. Dziękuję bardzo.
serdecznie. (Oklaski)
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 12 min 57
do godz. 13 min 02)
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:

Bardzo dziękuję panu posłowi. Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:


Proszę o zabranie głosu pana posła Jerzego
Kozdronia w celu przedstawienia opinii komisji. Proszę państwa, kontynuujemy nasze obrady.
(Oklaski) Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 30. po-
Proszę bardzo, panie pośle. rządku dziennego: Wniosek o wyrażenie wotum nie-
ufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Ro-
stowskiego (druki nr 583 i 619).
Poseł Jerzy Kozdroń: Proszę o zabranie głosu przedstawiciela wniosko-
dawców panią poseł Aleksandrę Natalli-Świat.
Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Proszę bardzo, pani poseł.
Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Ko- Proszę?
misja Ustawodawcza na swoim posiedzeniu w dniu (Głos z sali: Chciałbym poprosić jeszcze o 5 minut
10 czerwca 2008 r. zajęły się zaopiniowaniem, wyra- przerwy, żeby mogli przybyć posłowie…)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 313

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski nie ma ani walki z przestępczością i korupcją, ani


efektywnych działań gospodarczych. (Oklaski)
Proszę bardzo. Jest prośba, i się przychyliłem do Ostatnie miesiące dowodzą, jak bardzo kreowany
tej prośby, żeby mogli wrócić na salę posłowie Prawa w kampanii wyborczej obraz był nieprawdziwy. Po
i Sprawiedliwości. Jest to prośba o 5 minut przerwy. pierwsze, nieprawdziwe było twierdzenie o małej ak-
Przychyliłem się do prośby o przerwę. Jeszcze 5 mi- tywności rządów Prawa i Sprawiedliwości w sferze
nut. Dziękuję. gospodarki. Przede wszystkim właśnie w tych latach
zostały wzmocnione instytucje chroniące zasady
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 13 min 03 uczciwego rynku. Już na początku 2006 r. powstał
do godz. 13 min 08) Urząd Komunikacji Elektronicznej, którego energicz-
ne działania doprowadziły do obniżenia cen usług
telekomunikacyjnych w ciągu dwóch lat o 30–40%.
Marszałek: Skonsolidowano nadzór finansowy, przeprowadzono
konsolidację energetyki, która stanowi podstawę do
Proszę państwa, wznawiam obrady. stworzenia silnych podmiotów posiadających zdol-
Proszę o zajęcie miejsc. ność kredytową. To właśnie w czasie rządów Prawa
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 30. i Sprawiedliwości faktycznie, a nie tylko w deklara-
porządku dziennego: Wniosek o wyrażenie wo- cjach, obniżono podatki. (Oklaski) Zmieniono progi
tum nieufności wobec ministra finansów Jana podatkowe, kwotę wolną, koszty uzyskania przycho-
Vincenta-Rostowskiego (druki nr 583 i 619). dów, ulga prorodzinna pozwala odliczyć 1145 zł na
Proszę o zabranie głosu przedstawiciela wniosko- każde dziecko, składka rentowa jest niższa o 7%,
dawców panią poseł Aleksandrę Natalli-Świat. praktycznie zniesiono podatek od spadków i daro-
wizn, a od 2009 r. obowiązywać będą dwie stawki
podatkowe. Wprowadzono szereg rozwiązań wspiera-
Poseł Aleksandra Natalli-Świat: jących inwestowanie w nowe technologie, rozwiąza-
nia korzystne dla małych podatników i uproszczenia
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Pa- w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycz-
nie Ministrze! Chociaż pana ministra chyba na sali nych i podatku od osób prawnych. Przygotowana też
nie ma... została oczekiwana przez przedsiębiorców noweliza-
(Poseł Krzysztof Putra: Odszedł.) cja ustawy o VAT. Jednocześnie wprowadzono corocz-
(Głos z sali: Owszem, jest.) ną waloryzację rent i emerytur, likwidację starego
(Głos z sali: W zasadzie nie ma.) portfela i szereg innych zmian.
Jest pan minister. Rząd PiS uważał, że strategia zarządzania finan-
(Głos z sali: Jest, jest.) sami powinna być kompletna i odpowiedzialna, dla-
Przez cały okres funkcjonowania rządu premiera tego wprowadzano w kolejnych etapach reformę fi-
Donalda Tuska, rządu Platformy Obywatelskiej i Pol- nansów publicznych. Po małej nowelizacji dopełnie-
skiego Stronnictwa Ludowego, minister finansów nie niem zmian była przygotowana i złożona w Sejmie
podjął żadnych zasadniczych działań, które mogłyby nowa ustawa o finansach publicznych, która miała
mieć pozytywny wpływ na polską gospodarkę, na wejść w życie już od początku tego roku. Naszym
stan finansów publicznych. Z drugiej strony można zamiarem było przygotowanie pola do obniżki podat-
wymienić cały szereg zaniechań, których negatywne ków właśnie przez wspomnianą reformę finansów
skutki odczuwamy już dziś, a które w przyszłości publicznych, poprzez konsolidację i większą transpa-
mogą być przyczyną wyhamowania wysokiego tempa rentność sektora finansów publicznych, zapewniają-
wzrostu gospodarczego, utrzymującego się od 2006 r. cą efektywność wydatkowanych środków i wprowa-
Jeżeli tak się stanie, stracimy szansę, która może się dzenie budżetu zadaniowego. Przygotowana została
nie powtórzyć przez wiele następnych lat, a którą także przez rząd PiS kompleksowa reforma funkcjo-
stwarza rozpędzona gospodarka i napływ środków nowania służb skarbowych i celnych, opisująca nową
z Unii Europejskiej – szansę na poprawę życia milio- strukturę tej administracji, a także ścieżki awansu
nów Polaków, szansę na to, by w kraju żyło się na zawodowego i wynagrodzeń pracowników.
poziomie odpowiadającym naszym aspiracjom, by Te i inne propozycje przygotowane w poprzedniej
Polacy nie musieli szukać możliwości godnego życia kadencji są gotowe i możliwe do wykorzystania. Nie-
poprzez opuszczenie ojczyzny i rodziny. Dlatego tak stety, obecny rząd, rząd Platformy Obywatelskiej
zdecydowana jest nasza reakcja. i Polskiego Stronnictwa Ludowego, nie potrafi przy-
Panie Ministrze! Reprezentuje pan obóz politycz- gotować własnych rozwiązań i nie chce wykorzystać
ny wybrany między innymi ze względu na wykreowa- gotowych projektów. Zamiast decyzji odbieramy tyl-
ne wrażenie sprawności i kompetencji w sprawach ko sprzeczne komunikaty i mgliste deklaracje: za
gospodarczych. Wielu wyborców Platformy Obywa- rok, za dwa, może później rząd dołoży starań, rząd
telskiej w 2007 r. było przekonanych, że PiS mocno przygotuje.
postawił na zwalczanie przestępczości i korupcji, ale Niestety, szanowny panie ministrze, jest pan naj-
teraz czas na fachowców od gospodarki. Niestety dziś lepszym przykładem bezruchu obecnej ekipy rządzą-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
314 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Aleksandra Natalli-Świat twierdził, że projekt gotowy będzie do końca czerw-


ca. Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów
cej, choć występuje pan w doborowym gronie szefów do dziś nie ma żadnego projektu, a raczej jest projekt
resortów gospodarczych, takich jak pan minister przygotowany w poprzedniej kadencji. Natomiast
Grabarczyk, który nie ogłosił w tym roku żadnego w czasie przedstawienia założeń do budżetu na 2008 r.
przetargu na roboty budowlane dotyczące nowych pan minister Rostowski stwierdził, że obniżenie pla-
autostrad czy dróg ekspresowych, ale 22 maja obie- nowanego deficytu to dowód na daleko posuniętą
cał, że w końcówce kadencji będziemy budować kil- reformę finansów publicznych. Jeżeli reformę finan-
kadziesiąt kilometrów autostrad dziennie, czy też sów publicznych mierzy się wielkością deficytu, to
pan minister Grad, który od listopada do dziś, czyli w 2007 r., kiedy deficyt wyniósł 16 mld zł, ta reforma
prawie przez 8 miesięcy, nie miał czasu na spotkanie była chyba jeszcze dalej posunięta. (Oklaski) Nieste-
z Komisją Europejską w sprawie stoczni, ale znalazł ty sprowadzanie kwestii reformy finansów publicz-
czas na atakowanie Polskiego Radia i Telewizji Pol- nych do wielkości deficytu jest zdecydowanie zbyt
skiej i ustawiczne nękanie tych instytucji. daleko idącym uproszczeniem, zwłaszcza że nie
Obecna koalicja nie przedstawiła żadnego dopra- wiemy, czy to obniżenie deficytu nie będzie po pro-
cowanego rozwiązania dotyczącego jakiejkolwiek stu wynikiem sięgania do kieszeni obywateli lub
sfery gospodarczej czy społecznej, jednocześnie blo- wstrzymaniem niezbędnych wydatków inwestycyj-
kuje wcześniej przygotowane rozwiązania, jak choć- nych – a takie niepokojące sygnały pojawiły się
by tzw. specustawę budowlaną ministra Barszcza. w ostatnim czasie.
Ministerstwo Finansów nie odbiega od obrazu Niekwestionowanym osiągnięciem poprzedniej
tego rządu, ale to w nim ogniskują się zaniedbania, kadencji było wprowadzenie podatkowej ulgi proro-
jego bezruch może mieć najbardziej niekorzystne dzinnej. Wokół tego rozwiązania zaistniał konsen-
konsekwencje. Stan finansów publicznych, zmniej- sus w Wysokiej Izbie. Prawo i Sprawiedliwość uwa-
szenie tempa wzrostu gospodarczego może w prak- ża, że wsparcie dla rodzin należy zwiększać. Należy
tyce zablokować możliwości innych działań. Zanie- wprowadzić rozwiązania rozszerzające ulgę chociaż-
chania Ministerstwa Finansów mogą więc w prakty- by na rodziny zastępcze. Należy wprowadzić rozwią-
ce doprowadzić do tego, że realizacja koniecznych zania i zwiększyć wsparcie dla rodzin, które nie
projektów dotyczących budowy infrastruktury, refor- mogą skorzystać z ulgi w podatku dochodowym.
my ochrony zdrowia, oświaty, zwiększenia nakładów Niestety 6 czerwca serwisy prasowe podały, że re-
na naukę, na badania i rozwój i cały szereg innych sort finansów, obecny resort finansów, zamierza
koniecznych przedsięwzięć modernizacyjnych nie ograniczyć ulgę prorodzinną, aby w roku urodzenia
będzie możliwa. Nawet jeżeli jakimś cudem – bo to dziecka nie przysługiwała za cały rok, lecz jedynie
cud przecież jest motywem przewodnim tej kadencji od miesiąca, w którym urodzi się dziecko. A więc
– uda się odpowiednie projekty przygotować innym zamiast wzmocnienia i podwyższenia ulgi w miarę
resortom. możliwości budżetu byłoby to jej ograniczenie już
W kampanii wyborczej Platforma Obywatelska po jednym roku jej obowiązywania i dalsze kompli-
obiecywała między innymi obniżenie obciążeń podat- kacje prawa podatkowego.
kowych, likwidację 200 danin publicznych, zniesienie W latach 2006–2007 nastąpił wzrost liczby uro-
podatku Belki, obniżenie kosztów pracy, wprowadze- dzeń w Polsce. Nie mówię, że jest to wynik ulgi pro-
nie podatku liniowego o jednolitej stawce PIT i CIT rodzinnej i wyłączny wynik, proszę tego tak nie in-
15%, pełne odliczenia wydatków inwestycyjnych, li- terpretować, ale wzrost nastąpił. Tendencja ta jest
kwidację podatku od dywidend i spadków itd. Twier- jeszcze słaba i należy ją wspierać. Niestety, panie mi-
dziła, że ma przygotowane projekty, np. że ma przy- nistrze, pański resort wysyła dokładnie przeciwne
gotowaną nową ustawę o podatku od towarów i usług. sygnały. Dlaczego?
Reforma finansów publicznych miała być jedną Innym przykładem metody, która ma prowadzić
z pierwszych ustaw przyjętych przez Sejm. A dziś? do ograniczenia deficytu, jest projekt nowelizacji
Dziś zamiast zapowiadanych obniżek podatków, za- ustawy o drogach publicznych, który omawialiśmy
miast zdecydowanych podwyżek wynagrodzeń, za- na bieżącym posiedzeniu Sejmu, a który zmienia sys-
miast reform, mamy brak projektów i kolejne obiet- tem opłat za poruszanie się po drogach publicznych,
nice, a także uniwersalne wytłumaczenie wszystkich drastycznie podwyższając koszty funkcjonowania dla
problemów i trudności. Winien jest PiS. Oczywiście, przedsiębiorstw transportowych.
winien jest PiS tym, co zrobił, tym, czego nie zrobił, Kolejny przykład to projekt ustawy o podatku ak-
albo tym, co ewentualnie mógłby zrobić, gdyby ewen- cyzowym i podniesienie stawek akcyzy na przykład na
tualnie zrobił. gaz LPG z 695 zł za 1000 kg do 1100 zł. Jeżeli to jest
Szanowni Państwo! Od wyborów parlamentar- droga do ograniczania deficytu i jeżeli to jest głęboko
nych minęło już wiele miesięcy, a rządzenie to nie posunięta reforma finansów publicznych, to bardzo
tylko uśmiechy, to także odpowiedzialność i koniecz- różnimy się w rozumieniu tego tematu. (Oklaski)
ność podejmowania decyzji. Na posiedzeniu Komisji 9 czerwca prasa podała, że rząd premiera Tuska
Finansów Publicznych minister finansów pytany, planuje od 2010 r. podnieść o jeden punkt składkę
dlaczego zaniechano reformy finansów publicznych, procentową na ubezpieczenia zdrowotne bez możli-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 315

Poseł Aleksandra Natalli-Świat Według danych GUS w 2007 r. w czasie pracy rzą-
du premiera Kaczyńskiego sytuacja ponad 450 tys.
wości odliczenia jej od podatku dochodowego od osób najbiedniejszych Polaków poprawiła się. Wydobyli się
fizycznych. Czyli to, co w poprzedniej kadencji obni- ze skrajnej biedy. Dziś drastyczne podwyżki pogar-
żyliśmy, wprowadzając niższe stawki podatkowe, szające sytuację materialną polskich rodzin, szcze-
pozostawiając w kieszeniach obywateli 7–8 mld zł, gólnie rodzin biedniejszych, bo dla nich podwyżki
pan chce odebrać. W efekcie przeciętny obywatel stra- żywności, dla nich podwyżki cen utrzymania miesz-
ci około 310 zł rocznie. Czy w taki sposób realizuje kania są najbardziej dotkliwe, mogą zatrzymać pro-
pan obietnice podwyżek w sferze budżetowej? ces ograniczania sfery ubóstwa, a nawet ponownie
Niezwykle ważnym zaniechaniem ministra finan- zepchnąć do niej tych, którzy z ogromnym wysiłkiem
sów jest zatrzymanie prac nad kompleksową reformą się z niej wydobyli. A przecież według zapowiedzi
służb skarbowych i celnych. Na wspomnianym już pana premiera Tuska wszystkim miało się żyć lepiej.
posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych minister (Oklaski)
Rostowski jako sukces podawał przeprowadzoną no- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W październiku
welizację ustawy o Służbie Celnej. Zapomniał jednak 2005 r. obecny premier pan Donald Tusk i obecny
dodać, że działania te podjęto dopiero po wielodnio- marszałek pan Bronisław Komorowski straszyli, że
wym proteście celników, którego koszty ponieśli prze- rządy PiS doprowadzą do tego, że w ciągu kilku mie-
woźnicy, mieszkańcy przygranicznych miast i Skarb sięcy cena paliw wzrośnie do 6 zł. Dziś, gdy rządzi
Państwa. Platforma Obywatelska, kiedy ceny paliw naprawdę
Zresztą przedstawiona przez pana ministra lista wzrosły, unikają zajęcia się tym problemem, a pod-
dokonań jedynie utwierdziła nas w przekonaniu, że wyżki cen nośników paliw i energii mają rzeczywiście
ministerstwo pod pana kierownictwem nie ma wła- zasadnicze znaczenie, ponieważ pośrednio wpływają
ściwie żadnych dokonań. Z 11 projektów, którymi na ceny wszystkich innych towarów i usług. Podwyż-
zajmowała się komisja, 5 – niemal wszystkie obszer- ki cen energii elektrycznej, gazu i paliw mają też
ne i istotne projekty – to projekty przygotowane negatywny wpływ na koszty funkcjonowania przed-
w poprzedniej kadencji. Określanie mianem dokona-
siębiorstw, ich rynkową konkurencyjność, a co za
nia faktu, że parlament przyjął ustawę budżetową,
tym idzie – obniżenie skłonności do inwestowania,
pan wybaczy, panie ministrze, ale brzmi raczej
pogorszenie się i tak już trudnej dziś sytuacji ekspor-
śmiesznie. (Oklaski) A zmiany w ustawie budżetowej,
terów. To także zdecydowane pogorszenie warunków
którymi się pan chwalił też na posiedzeniu tej komi-
produkcji rolnej.
sji, to chaotycznie przygotowane przez klub Platfor-
Zresztą zarzutów co do działań ministra finan-
my Obywatelskiej poprawki, z których części już
sów w przypadku rolnictwa jest więcej. Brak jest np.
w czasie prac parlamentarnych koalicja rządząca się
środków na uruchomienie kredytów preferencyj-
wycofywała. Oszczędności dokonane też raczej nie
przynoszą chwały, bo poszukiwano ich na przykład nych na inwestycje, na zakup ziemi, likwidację klęsk
poprzez zmniejszenie środków przeznaczonych na żywiołowych. Brak kredytów np. na zakup ziemi nie
realizację świadczeń rodzinnych, zaliczki alimenta- jest ochroną budżetu, ponieważ Agencja Nierucho-
cyjnej i świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na mości Rolnych nie wykonuje planu sprzedaży ziemi,
inwestycje dla szpitali klinicznych, na inwestycje chyba że jest to część planu polegającego na tym, by
w placówkach kultury lub poprzez ograniczenie dziś polscy rolnicy nie mogli kupić ziemi do czasu
wsparcia dla budownictwa mieszkaniowego. wygaśnięcia zakazu sprzedaży ziemi cudzoziemcom.
Niemal cała reszta wypowiedzi pana ministra (Oklaski)
na temat dokonań to znowu: planujemy, przygotu- Panowie posłowie PSL, zawsze deklarowaliście
jemy... szczególne zainteresowanie sprawami rolnictwa. (Po-
(Poseł Krzysztof Putra: Odejdziemy.) ruszenie na sali) Powinniście dziś poważnie zastano-
....zamiast działań i konkretów – plany i obietnice. wić się nad tym, czy bardziej zależy wam na obronie
Oczekujemy informacji, co ministerstwo zrobiło, politycznego koalicjanta, czy na obronie interesów
a nie jedynie, co planuje. Rozumiem, że decyzje doty- i przyszłości polskich rolników.
czące finansów publicznych muszą być przemyślane. Panie Ministrze! Wzrost cen spowodowany jest
Ale sam namysł bez decyzji to też nie jest rozwiąza- wieloma czynnikami, w tym czynnikami zewnętrz-
nie. Dziś Polska potrzebuje konkretnych działań. nymi o znaczeniu gospodarczym. O tym wiemy wszy-
W ostatnich miesiącach drastycznie wzrosły ceny, scy. To jednak nie zwalnia rządu z obowiązku stara-
przede wszystkim ceny żywności, energii elektrycz- nia się o poprawę sytuacji w kraju, tu w Polsce. Od
nej, gazu i paliw. Niemal codziennie czołówki gazet wielu dni apelujemy o podjęcie zdecydowanych dzia-
donosiły o kolejnych podwyżkach. Jest to niezwykle łań, które przyczynią się do ograniczenia wzrostu
dotkliwe dla polskich rodzin. Przypomnę, że wydatki cen, ograniczenia wszechogarniającej drożyzny.
na żywność to blisko 26%, a wydatki na utrzymanie (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale pani kłamie.)
mieszkania to 19% całości wydatków przeciętnej ro- Te działania są możliwe i realne. Rząd dysponuje
dziny, w przypadku zaś rodzin uboższych jest to odpowiednimi instrumentami. Brak tych działań ze
znacznie więcej. strony ministra finansów jest bezpośrednim, choć nie
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
316 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Aleksandra Natalli-Świat pogarszających się warunków funkcjonowania przed-


siębiorstw zmniejszone zostanie tempo wzrostu go-
jedynym, powodem złożenia przez nas wniosku o wo- spodarczego? Zmniejszą się wówczas wpływy nie
tum nieufności. tylko z akcyzy, ale także z innych podatków. Zmniej-
Jednym z takich działań, które rząd mógłby pod- szą się wpływy chociażby wtedy, gdy upadać zaczną
jąć, jest obniżenie stawek akcyzy na paliwa. Akcyza przedsiębiorstwa przewozowe. A może wzrosną wy-
to 1 zł 56 gr w cenie każdego litra benzyny i 1 zł 4 gr, datki na zasiłki dla bezrobotnych?
w zaokrągleniu 1 zł 5 gr, w cenie litra oleju napędo- (Głos z sali: Pensje wzrosną.)
wego. Nie będę teraz szczegółowo omawiać wszyst- Bez względu na intencje, skutki braku reakcji ze
kich stawek akcyzy, podatku akcyzowego i przepisów strony ministra finansów są już dziś fatalne, bo po-
je regulujących, chociaż oczywiście, jeżeli państwo garsza się sytuacja materialna Polaków, a w przyszło-
mieliby takie życzenie, mogę to zrobić. ści mogą się okazać jeszcze gorsze. Minister finansów
Jedno jest pewne: stawki akcyzy na paliwa są chce bronić budżet przed utratą wpływów z akcyzy.
w Polsce wyższe niż minimum wymagane przepisami Szacuje się, że obniżka akcyzy na benzynę o 15 gr, to
Unii Europejskiej – zdecydowanie wyższe w przypad- utrata wpływów do budżetu rzędu 2 mld zł. Jedno-
ku benzyny i nieco wyższe w przypadku oleju napę- cześnie dowiadujemy się, że rząd postanowił zreali-
dowego. Można je obniżyć. Co więcej, stawki te dziś zować zawartą w czasie kampanii wyborczej przez
są wyższe i prawdopodobnie będą wyższe od stawek, Platformę Obywatelską umowę ze związkowcami
które będą nas obowiązywać w roku 2009. z PGNiG, że w zamian za apel o poparcie Platformy
Dodatkowym efektem obniżenia stawek akcyzy Obywatelskiej w wyborach po objęciu władzy prze-
będzie zmniejszenie wielkości podatku VAT, który każe pracownikom akcje firmy. To całkowicie nowy
naliczany jest także od akcyzy. Maksymalny możliwy fenomen w polskiej polityce: płacenie za swoje obiet-
efekt uwzględniający obniżenie akcyzy i VAT to nice wyborcze akcjami Skarbu Państwa. (Oklaski)
zmniejszenie ceny litra benzyny o 59 gr za litr. Nale- (Głos z sali: Hańba!)
ży jednak też jak najszybciej rozważyć obniżenie Będzie to kosztować Skarb Państwa ok. 3 mld zł.
stawki akcyzy na energię elektryczną i gaz LPG. To oczywiście nie ma bezpośredniego wpływu na bu-
Także w ich przypadku, szczególnie w przypadku dżet, ale nasuwa się pytanie, dlaczego rząd, który jest
energii elektrycznej, stawki obowiązujące obecnie tak oszczędny w działaniach korzystnych dla wszyst-
w Polsce są zdecydowanie wyższe niż minima obo- kich obywateli, jest tak hojny, gdy chodzi o finanso-
wiązujące w Unii Europejskiej. wanie wyborczych zobowiązań Platformy Obywatel-
Dlaczego pan minister nie podejmuje takich de- skiej? Lekką ręką rozdaje akcje warte ok. 3 mld zł.
cyzji? 30 maja wiceminister w resorcie finansów pan Jeszcze raz pozwolę sobie zwrócić się do posłów Pol-
Jacek Kapica twierdził, że ceny ropy spadły z ponad skiego Stronnictwa Ludowego: Czy tak bardzo iden-
130 dolarów do 120 dolarów za baryłkę, co oznacza, tyfikujecie się ze swoim koalicjantem, że nie dostrze-
że cena może się stabilizować, a nawet spadać, dla- gacie sprzeczności tych decyzji? Rząd pana Donalda
tego w tym momencie nie należy podejmować żad- Tuska jest hojny, koalicja Platformy Obywatelskiej
nych decyzji. 10 czerwca media doniosły, że nie było i PSL, która jest tak oszczędna wówczas, gdy trzeba
dotąd na świecie tak gwałtownego wzrostu cen ropy. obniżyć podatki, aby ulżyć wszystkim obywatelom,
Przez zaledwie 2 dni cena baryłki wzrosła o 17 do- jest niezwykle hojna, czego mieliśmy dzisiaj dowód
larów. W piątek, 6 czerwca, padł kolejny rekord: na tej sali sejmowej, gdy trzeba podwyższyć wyna-
ponad 139 dolarów. Eksperci mówią, że latem cena grodzenia zarządom spółek Skarbu Państwa (Okla-
może sięgnąć 150 dolarów. Jeżeli pan minister bę- ski), gdy chce się przekazać pieniądze kolegom mia-
dzie korzystał z rad i podpowiedzi takich fachowców nowanym do tych zarządów. (Oklaski)
jak pan wiceminister Kapica, to daleko nie zajedzie- Innym argumentem na to, że nie trzeba obniżać
my. (Oklaski) akcyzy, jest fakt, że obniżenie akcyzy może nie prze-
Jednym z argumentów dotyczących niepodejmo- łożyć się na faktyczną obniżkę cen na stacjach ben-
wania działań związanych z obniżeniem akcyzy jest zynowych, że skorzystają na tym wyłącznie produ-
ochrona budżetu państwa. Prof. Gomułka, do nie- cenci i dystrybutorzy. Już dawno przedstawiciele
dawna członek gabinetu pana premiera Tuska, wyli- największych koncernów paliwowych publicznie de-
czył, że obniżenie akcyzy na benzynę o 15 gr będzie klarowali, że natychmiast uwzględnią obniżkę akcy-
całkowicie zrównoważone przez większe wpływy zy w cenach swoich produktów. (Poruszenie na sali)
z podatku VAT wynikające ze wzrostów cen powodo- Tak, ilość stacji paliw też można podać, ale z całą
wanych wzrostem cen ropy naftowej, czyli łącznie pewnością jest ona wystarczająca do tego, aby spo-
wpływy z akcyzy i VAT byłyby takie, jak zakłada wodować działania po stronie innych dystrybutorów.
ustawa budżetowa. (Oklaski) To nie przekonuje obecnie rządzących, a przecież to
A więc czy pan minister chce chronić budżet przed właśnie przedstawiciele Platformy Obywatelskiej
zapaścią, czy też planuje po prostu uzyskanie więk- często zarzucali nam, Prawu i Sprawiedliwości, bu-
szych przychodów z tytułu podatku VAT, aby wyka- dowanie atmosfery nieufności wobec przedsiębior-
zać na koniec roku lepsze wyniki w realizacji budże- ców. Chyba to dziś właśnie Platforma Obywatelska
tu? Czy jednak budżet nie straci więcej, gdy wskutek i PSL nie mają zaufania do przedsiębiorców. Skoro
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 317

Poseł Aleksandra Natalli-Świat konsumpcyjnych. Razem z cenami żywności to 2,7%.


Bez próby zmiany tych cen inflacja wynosi 1,3%.
tak, to przypomnę, że rząd dysponuje innymi in- Rada Polityki Pieniężnej może w celu ograniczenia
strumentami, innymi możliwościami. Należy cho- inflacji podnosić stopy procentowe. Jak ma to wpły-
ciażby uruchomić Urząd Ochrony Konkurencji i Kon- nąć na zmianę cen żywności, energii elektrycznej,
sumentów, który może badać, czy przedsiębiorstwa paliw czy też wzrost wynagrodzeń, który jest jednym
nie stosują zmowy cenowej, czy nie osiągają nieuza- z czynników zwiększających presję inflacyjną? Chyba
sadnionych zysków. Należy podjąć rozmowy z przed- tylko w jeden sposób – zmniejszając popyt na pracę,
stawicielami koncernów paliwowych. Takie działa- zmniejszając popyt na energię, zmniejszając popyt na
nia podjęła np. francuska minister gospodarki i fi- paliwa, a to oznacza wyhamowanie tempa wzrostu
nansów. A co na to polski minister finansów? Zasta- gospodarczego, zmniejszenie inwestycji, ograniczenie
nawia się. (Oklaski) Polski premier miał się spotkać produkcji. A co oznacza zmniejszenie popytu na żyw-
z przedstawicielami koncernu, ale się nie spotkał. ność? Nie chciałabym, żeby kiedykolwiek trzeba by-
Dodam jeszcze, że w Polsce największe koncerny
łoby odpowiadać na to pytanie. (Oklaski) Podniesie-
paliwowe to firmy, w których decydujący udział ma
nie stóp procentowych to także wzrost kosztów kre-
Skarb Państwa.
dytu, a więc kolejny czynnik pogarszający sytuację
Nie ma spotkania z przedstawicielami koncernów,
nie ma obniżki akcyzy, są za to działania, które chy- przedsiębiorstw, a także sytuację osób, które zacią-
ba mają zniechęcić te koncerny do obniżania cen gnęły kredyty, chociażby na zakup mieszkania.
i marż. Przez 2 lata opozycji Platforma Obywatelska Panie ministrze, czy pan wie, ile polskich rodzin
powtarzała tezę o rzekomym drenażu dywidendo- już dziś ma kłopoty w związku z postępującą droży-
wym spółek Skarbu Państwa, dokonywanym przez zną, ze spłacaniem rat? Ile rodzin nie będzie mogło
mojego klubowego kolegę Wojciecha Jasińskiego. podołać tym obciążeniom, gdy wielkość rat jeszcze
Tymczasem 6 czerwca, w wyniku decyzji ministra wzrośnie? Podniesienie stóp procentowych może też
skarbu państwa pana Grada, przegłosowano wypła- prowadzić do wzrostu rentowności obligacji skarbo-
tę dywidendy z Orlenu w wysokości 690 mln zł. Za- wych, czyli wzrostu kosztów obsługi zadłużenia,
rząd poinformował, że aby ją wypłacić, spółka będzie a więc są to straty dla budżetu państwa, o który pan
musiała zaciągnąć kredyt, a koszty jego obsługi to tak się troszczy. Ale to także zyski dla inwestorów
nie mniej niż 40 mln. Czy obecny rząd chce finanso- finansowych, zyski dla inwestorów korzystających
wo osłabić Orlen, a tym samym obniżyć jego chęć do z różnic stóp procentowych obowiązujących w Polsce
obniżania marż, do obniżenia ceny paliwa? Proponu- i za granicą. Tak więc walka z inflacją poprzez pod-
ję zatem, aby minister finansów podjął decyzję o ob- noszenie stóp procentowych może się okazać korzyst-
niżeniu akcyzy na paliwa, a dywidendę przeznaczył na dla inwestorów finansowych, ale na pewno nie dla
na pokrycie skutków, na częściowe sfinansowanie polskich podatników. (Oklaski)
ubytków w budżecie, wynikających z tego tytułu. Propozycji obniżenia akcyzy, przedstawionej przez
(Oklaski) Wówczas decyzja ministra skarbu państwa Prawo i Sprawiedliwość, zarzuca się populizm. Po raz
znalazłaby jakieś uzasadnienie. pierwszy widzimy, że partia prorynkowa, za którą
Jeżeli jednak te wszystkie argumenty pana mini- chce się uważać Platforma Obywatelska, stwierdza,
stra nie przekonują, to jest jeszcze jedna propozycja. że obniżka podatków to populizm. Wyborcy Platfor-
1 sierpnia 2002 r. w rozporządzeniu zmieniającym my Obywatelskiej zapewne z zadowoleniem przywi-
stawki akcyzy na spirytus warunkowano możliwość tają ten argument. (Oklaski) Ale argument populi-
stosowania przez podatnika obniżonej stawki odpo- zmu ma też drugą twarz. Rozumiem, że według pana
wiednim obniżeniem cen i utrzymywaniem ich przez
obniżka akcyzy, na której skorzysta ogół podatników,
jakiś czas. Może powinien pan podjąć próbę przeana-
jest populizmem, natomiast obniżka, która jest skie-
lizowania tego typu rozwiązania.
rowana jedynie do części z nich, czyli np. proponowa-
(Głos z sali: Palikot się nie zgodzi.)
ne wprowadzenie podatku liniowego, jest przemyśla-
Na spotkaniu z Komisją Finansów pan minister
stwierdził, że ceny paliw nie mają zasadniczego zna- nym, rozsądnym działaniem. (Oklaski)
czenia dla wielkości inflacji, a poza tym walka z in- Zgodnie z zasadą wyznawaną przez Platformę
flacją to zadanie Narodowego Banku Polskiego i Rady Obywatelską, przez rządzącą dzisiaj koalicję, że jak
Polityki Pieniężnej. coś jest źle, to wina PiS, zarzuca się nam, że nie zmie-
(Głos z sali: To jest niezgodne z ustawą.) niliśmy akcyzy, nie antycypowaliśmy stanów przy-
Oczywiście, jest to w ustawie o Narodowym Ban- szłych, nie wiedzieliśmy, rządząc w roku ubiegłym,
ku Polskim, jest to zgodne z ustawą o Narodowym jaka będzie sytuacja w bieżącym roku. Rzeczywiście,
Banku Polskim. Niestety, według Rady Polityki Pie- nie obniżyliśmy akcyzy, od 1 stycznia 2007 r. przy-
niężnej główne czynniki inflacyjne w Polsce to wróciliśmy stawkę częściowo obniżoną we wrześniu
w kolejności: ceny żywności, ceny regulowane, czyli 2005 r. Przypomnę, że stawka ta miała być obniżona
ceny energii elektrycznej i gazu, oraz ceny paliw. do końca 2005 r. Rząd Prawa i Sprawiedliwości utrzy-
Energia elektryczna i paliwa to obecnie 1% w 4-pro- mał to obniżenie do końca 2006 r. W końcu 2006 r.
centowym wskaźniku wzrostu cen towarów i usług i na początku roku 2007 wszystkie wskaźniki, które
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
318 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Aleksandra Natalli-Świat Pan nie zapoznał się z tym wnioskiem, pan woli
z nas kpić, chociaż nie to jest najważniejsze. Niestety
decydowały o tym, jakie decyzje podejmowano, kpi pan sobie także z polskich przedsiębiorców. (Okla-
kształtowały się inaczej niż dziś. Można tu podać ski) Kpi pan sobie w ten sposób z milionów Polaków,
przykład ceny ropy. Średniomiesięczna cena ropy którzy każdego dnia odczuwają skutki wzrostu cen.
naftowej typu brent w styczniu 2007 r. wynosiła 54,6 (Oklaski) Niektórzy z nich naprawdę z obawą myślą
dolara za baryłkę. Obecnie cena ta wynosi ponad o kolejnej podwyżce, bo wówczas może im już nie
130 dolarów, a nawet czasem przekracza tę kwotę. starczyć do pierwszego.
Średnia cena benzyny w Polsce w styczniu 2007 r., Panie premierze, stwierdził pan w tej swojej wy-
już po zmianie stawki akcyzy, to ok. 3,6 zł. Inna jest powiedzi, że minister Vincent-Rostowski robi to, co
też relacja do stawek wymaganych przez minima w jego mocy, by podwyżki nie były dotkliwe. Minister
Unii Europejskiej od 2009 r., inny był poziom inflacji, Vincent-Rostowski już nam zaprezentował, co robi.
nie było lawinowego wzrostu innych cen. Chyba nie Zaprezentował to na posiedzeniach Komisji Finan-
można nie zauważać, że mechanizmów podatkowych sów Publicznych, widzimy to też na co dzień. Jeżeli
należy używać elastycznie, odpowiednio do zmienia- wszystko, co może zrobić ten minister finansów, to
jącej się sytuacji gospodarczej. (Oklaski) nic, bo faktycznie nie robi nic, to tym bardziej uza-
Prawo i Sprawiedliwość zostawiło gospodarkę sadniony jest nasz wniosek o wotum nieufności. (Po-
w dobrym stanie. W 2005 r., gdy obejmowaliśmy rzą- słowie PiS wstają, długotrwałe oklaski)
dy, wzrost gospodarczy to jedynie 3,2%, a bezrobocie
uparcie trwało na poziomie 18%. Za rok 2007 wskaź-
niki te wynosiły odpowiednio 6,5% i 11%. Ale dobra Marszałek:
koniunktura nie jest dana raz na zawsze. Gospodar-
ka wymaga kontynuowania działań reformatorskich, Dziękuję bardzo, pani poseł. Dziękuję bardzo.
aby wzmocnić ścieżkę stabilnego wzrostu. Niestety, Proszę panią poseł Bożenę Szydłowską o zabranie
czas pokazał, że Platforma Obywatelska, główne głosu w celu przedstawienia opinii komisji.
ugrupowanie rządzącej dziś koalicji, jest amorficz-
nym ciałem bez ustalonego rdzenia programowego
i zasad, za które skłonna jest walczyć. Operuje reto- Poseł Bożena Szydłowska:
ryką modernizacji, inicjatywy i swobód gospodar-
czych, ale nie robi nic, żeby je urzeczywistnić. Inicja- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze!
tywa, praca, przedsiębiorczość to dla Platformy Oby- Panie, Panowie Ministrowie! Jako poseł sprawoz-
watelskiej puste slogany, pomocne jedynie w kreowa- dawca chciałabym w imieniu Komisji Finansów Pu-
niu medialnego wizerunku. (Oklaski) blicznych przedstawić opinię w sprawie wniosku
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: A jaką reformę pod- zgłoszonego przez grupę 75 posłów Prawa i Sprawie-
jął rząd Jarosława Kaczyńskiego?) dliwości o wyrażenie wotum nieufności wobec mini-
Ministerstwo Finansów to miejsce, w którym stra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego, zawar-
brak działań przynosi negatywne skutki już dziś, tego w druku nr 583.
powtórzę to raz jeszcze, a konsekwencje, które może Wysoka Izbo! Marszałek Sejmu zgodnie z art. 116
przynieść w przyszłości, są szczególnie niebezpiecz- ust. 2 regulaminu Sejmu skierował w dniu 6 czerwca
ne. Nie można pozwolić na to, by przez brak działań 2008 r. powyższy wniosek do Komisji Finansów Pu-
zaprzepaścić dotychczasowy wysiłek milionów Pola- blicznych w celu zaopiniowania. Komisja Finansów
ków, by zaprzepaścić szansę, którą obecnie jeszcze Publicznych po rozpatrzeniu wniosku na posiedzeniu
mamy. Polacy zasłużyli na to, by rzeczywiście wszyst- w dniu 11 czerwca 2008 r., po przeprowadzeniu dys-
kim żyło się lepiej – dziś i jutro – a nie tylko na kolej- kusji postanowiła wobec przedłożonego wniosku wy-
ne obietnice. Dlatego konieczne są sformułowanie dać opinię negatywną. W dyskusji wzięło udział
i konsekwentna realizacja polityki finansowej, kon- 30 mówców. W imieniu wnioskodawców uzasadnie-
sekwentne reformowanie finansów publicznych. Dla- nie, zgodne z jego brzmieniem w druku nr 583, przed-
tego konieczna jest zmiana na stanowisku ministra stawiła pani poseł Aleksandra Natalli-Świat.
finansów. (Oklaski) Do stawianych zarzutów wyczerpująco odniósł się
I jeszcze jedna sprawa. Panie premierze, dziś po- pan minister finansów Jan Vincent-Rostowski. Za-
wiedział pan, że równie dobrze moglibyśmy złożyć prezentował założenia budżetowe na 2008 r., jakie
wniosek o wotum nieufności wobec szejków arab- zastał, obejmując resort finansów. Określił jako wy-
skich albo prezesa Lokoilu lub prezydenta Wenezueli. magający pilnej naprawy stan zastany w Służbie
Panie premierze, szkoda, że nie znalazł pan czasu, Celnej. Opisał aktywność legislacyjną i listę prac zre-
żeby zapoznać się z uzasadnieniem wniosku. Wtedy alizowanych przez resort finansów pod jego kierow-
wiedziałby pan, że nie dotyczy on cen ropy naftowej. nictwem w ciągu minionych 6 miesięcy. Przybliżył
(Oklaski) Dotyczy on działań, które powinien podjąć plan działań na kolejne miesiące, m.in. w zakresie
rząd, aby zmniejszyć skutki negatywnego wpływu naprawy i modernizacji służb skarbowych oraz wy-
właśnie zmian cen ropy naftowej. pracowania dobrych rozwiązań prawnych, organiza-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 319

Poseł Bożena Szydłowska li-Świat, dlatego że to, o czym mówiła, było dość
istotnym rozszerzeniem treści wniosku zawartego
cyjnych, finansowych w zakresie administracji po- w druku sejmowym i faktycznie okazuje się, że we-
datkowej. Wyjaśnił rzeczywiste i obiektywne przy- dług tego, co powiedziała pani posłanka, pan mini-
czyny wzrostu cen i problem akcyzy. Określił stopień ster Rostowski jest winny dokładnie wszystkiemu,
zaawansowania prac nad kolejnymi projektami ustaw. nie dość, że Platforma Obywatelska nic nie robi, to
Zapowiedział uporządkowanie finansów publicznych niemalże prowadzi nasz kraj na skraj zapaści finan-
przy częściowym wykorzystaniu projektów przygoto- sowej. (Oklaski)
wanych przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Zapo- (Poseł Krzysztof Putra: To prawda.)
wiedział reorganizację wydatków, wzmocnienie dys- Bardzo serdecznie państwu dziękuję.
cypliny finansów publicznych, zmniejszenie deficytu, Postaram się uzasadnić na podstawie właśnie
wprowadzenie od 2013 r., zgodnie z założeniami, bu- tego wniosku, że brak mu zarówno uzasadnienia me-
dżetu zadaniowego jako narzędzia aktywnego zarzą- rytorycznego, jak i to, że – ze względu na politykę,
dzania finansami publicznymi. która była prowadzona przez ostatnie dwa lata przez
Po wysłuchaniu wszystkich opinii za i przeciw rząd pana Jarosława Kaczyńskiego i ministra finan-
oraz wyjaśnień ministra finansów, przewodniczący sów w osobie pani Zyty Gilowskiej – ten wniosek nie
Komisji Finansów Publicznych pan poseł Zbigniew ma też żadnego politycznego uzasadnienia.
Chlebowski zarządził głosowanie. (Poseł Jerzy Feliks Fedorowicz: Oczywiście.)
Za przyjęciem wniosku głosowało 19 posłów. Prze- Natomiast jeszcze zanim zacznę, chciałbym tylko
ciw – 26, żaden poseł nie wstrzymał się od głosu. Wnio- powiedzieć, że jednak powstrzymywałbym się w tej
sek grupy posłów nie zyskał poparcia i został nega- Izbie od przypisywania innym osobom zasiadającym
tywnie zaopiniowany przez Komisję Finansów Pu- na tej sali złej wiary i działania na szkodę, ponieważ
blicznych. Brzmienie tego uzasadnienia zostało za- tak jak wszyscy tutaj siedzimy, wszyscy jesteśmy Po-
warte w druku nr 619. Dziękuję za uwagę. (Oklaski) lakami i dobro Polski leży nam wszystkim na sercu.
(Oklaski)
Motyw przewodni wniosku, o którym już mówi-
Marszałek: łem, czyli brak działań mających pozytywny wpływ
na sektor finansów publicznych i na gospodarkę, zo-
Dziękuję bardzo, pani poseł. stał we wniosku posłów Prawa i Sprawiedliwości
Proszę państwa, Sejm ustalił, że w dyskusji nad uszczegółowiony w trzech podstawowych częściach.
tym punktem porządku dziennego wysłucha 10-mi- Pierwsza dotyczyła zaniechań jeśli chodzi o obniże-
nutowych oświadczeń w imieniu klubów i 5-minuto- nie… mówię o niechęci rządu do obniżenia stawek
wych oświadczeń w imieniu kół. podatku akcyzowego na nośniki energii, olej napędo-
Proszę państwa, z naszych wstępnych wyliczeń wy i benzynę. Druga część dotyczyła reformy finan-
wynika, że kluby powinny liczyć się z tym, że zakoń- sów publicznych, zaś trzecia – braku działań organi-
czymy debatę i przejdziemy do głosowania na pewno zacyjno-prawnych w sferze modernizacji służb skar-
po godz. 15, mniej więcej o 15, 15.30. Trochę będzie to bowych i Służby Celnej.
zależało od tego, co dalej będzie działo się na sali. Mówiąc o akcyzie, przede wszystkim trzeba za-
Proponuję, aby kluby przyjęły godz. 15 i były go- cząć od tego, jak wyglądały prace nad budżetem na
towe na ten moment. rok 2008. Otóż przejęliśmy tę ustawę w spadku po
Proszę państwa, otwieram dyskusję. rządzie pana Jarosława Kaczyńskiego i jak Wysoka
Przypominam, że zgodnie z art. 115 ust. 6 w związ- Izba doskonale pamięta, wprowadziliśmy tam dość
ku z art. 116 ust. 2 regulaminu Sejmu po wyczerpa- znaczące oszczędności na kwotę ponad 3 mld zł. Na-
niu listy mówców głos może zabrać tylko prezes Rady tomiast część dochodowa pozostała niezmieniona, to
Ministrów lub minister finansów. Nie są dopuszczal- znaczy dochody zaplanowane przez panią Zytę Gi-
ne pytania jako odrębny element debaty. lowską zostały utrzymane na tym samym poziomie.
Proszę państwa, w imieniu klubu Platformy Oby- (Poseł Marek Suski: To macie wszystko.)
watelskiej głos zabierze pan poseł Jakub Szulc. I cóż tu widzimy? Otóż dochody akcyzowe, panie
pośle, z paliw, oleju napędowego i benzyny miały,
według budżetu zaproponowanego przez Zytę Gi-
Poseł Jakub Szulc: lowską, wzrosnąć o 22,5%. To jest ponad 3 razy
więcej niż dynamika produktu krajowego brutto.
Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Dochody z VAT z pozostałych podatków bezpośred-
Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatel- nich miały, w myśl tegoż projektu, wzrosnąć o nie-
skiej przedstawić opinię klubu do wniosku posłów malże 21%. I w tym momencie państwo domagacie
Prawa i Sprawiedliwości o wyrażenie wotum nieuf- się od ministra Rostowskiego, żeby kwestionował
ności wobec ministra finansów Jana Rostowskiego. pilnowanie dyscypliny finansów publicznych, pilno-
Przede wszystkim wydaje mi się, że należy po- wanie dochodów, które zostały przez was zaprojek-
krótce odnieść się do tego, co powiedziała w uzasad- towane. To wy się podpisywaliście pod tym projek-
nieniu do wniosku pani posłanka Aleksandra Natal- tem, wy go tworzyliście.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
320 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Jakub Szulc to Polska była w tym czasie – i jeszcze jest – zwolnio-
na. Mamy w tym momencie derogację, żeby stawka
(Poseł Jerzy Materna: Panie pośle, a dochody z akcyzy na olej opałowy wynosiła zero. Państwo chcie-
VAT?) liście ją wprowadzić, doprowadzając tym samym na
Dochody z VAT – 21%. Efekt tego jest taki, że skraj bankructwa całe rzesze polskich przedsiębior-
zbliżamy się do połowy roku i mimo tego, że wzrost ców. (Oklaski)
dochodów nominalnych jest widoczny, niestety, wy- We wniosku zawartym w druku nr 583 wniosko-
konanie jest poniżej zaplanowanego, ponieważ zakła- dawcy pokazują bardzo dokładne wyliczenie, o ile mo-
daliście wzrost fiskalizmu polegającego na tym, że żemy zejść z akcyzą na nośniki energii, jakie są staw-
ściągacie z podatników zdecydowanie więcej, niż by- ki minimalne Unii Europejskiej, jaka jest w tym mo-
łoby to uzasadnione. mencie akcyza w Polsce. Podnoszony jest oczywiście
Dodam tylko, że pan minister Rostowski ponosi argument o drożyźnie paliwowej, mowa jest o tym, że
odpowiedzialność konstytucyjną również za realiza- wzrost cen ropy o ponad 100% w ciągu roku doprowa-
cję dochodów budżetowych. Wy chcecie, żeby on zre- dza do drastycznego podwyższenia kosztów transpor-
zygnował z tejże odpowiedzialności i lekką ręką tu, które z kolei przekłada się na wzrost kosztów po-
uszczuplił dochody budżetu państwa. noszonych przez gospodarstwa domowe ze względu na
Ale zostawmy stronę dochodową, bo ona w tym wzrost cen innych produktów. Nie wiem tylko, czy za-
momencie nie jest najważniejsza. Mówicie państwo o daliście sobie państwo trud, żeby sprawdzić, jaki pro-
dramatycznym wzroście cen, o tym, że to, co się dzie- cent transportu drogowego oparty jest na benzynie.
je na rynkach paliw, jest dużym problemem. Mówicie Tak naprawdę silników benzynowych do ciężarówek,
państwo, że koncerny paliwowe – wspominała o tym autobusów nie produkuje się bowiem już od wielu,
pani poseł Natalii-Świat – zgodziły się, iż będą chcia- wielu lat. Można w tym momencie stwierdzić, że co
ły doprowadzić do obniżenia marż detalicznych na najmniej 80% pojazdów w transporcie towarowym
paliwa po obniżce akcyzy przez rząd. Pytam, pani napędzanych jest olejem napędowym.
poseł, w jaki sposób, skoro to nie koncerny paliwowe Szanowni państwo, czy wiecie, o ile można obni-
są właścicielami stacji benzynowych. żyć akcyzę na olej napędowy – zgodnie z wyliczeniem
(Głos z sali: Orlen jest.) zawartym w tym druku – żeby była ona zgodna ze
Ponad 80% stacji benzynowych funkcjonuje na stawkami Unii Europejskiej? O 1,6 gr na litrze. To
zasadzie franczyzy, to znaczy, że firma paliwowa daje jest 0,3% przy cenie 4,50 za litr oleju napędowego. To
logo i markę, natomiast nie ma wpływu na politykę jest 0,3% wartości oleju. Świetny pomysł, tylko chyba
marżową prowadzoną na poszczególnych stacjach. nie tędy droga. Zdaję sobie sprawę, że pani poseł Na-
Pani poseł mówi, że Platforma Obywatelska ma talli-Świat uważa, że trzymanie dyscypliny finansów
instrumenty, bo jest Urząd Ochrony Konkurencji i publicznych – bo przecież do tego namawia w tym
Konsumentów, i powinniśmy go wykorzystywać. momencie pana Rostowskiego – nie jest rzeczą sen-
Pięknie, tylko nie bardzo sobie wyobrażam badania sowną i że wyrazem sensownie prowadzonej polityki
kilku tysięcy firm na okoliczność zmowy cenowej. gospodarczej nie jest obniżanie deficytu budżetowe-
Zdaję sobie sprawę z tego, że państwo może byście z go. Jednak walka z inflacją i drożyzną – tak jak pani
tego skorzystali i w ten sposób byście działali, ale to słusznie zauważyła – z jednej strony, może się odby-
jest w moim przekonaniu po pierwsze, zadanie nie- wać przez politykę monetarną, czyli właśnie przez
wyobrażalnie trudne, po drugie, tak naprawdę nie do stopy procentowe, albo też przez politykę fiskalną.
zrealizowania. Oznacza ona ni mniej, ni więcej tylko ograniczanie
(Poseł Marek Suski: Spokojnie, rynek to ureguluje.) wydatków, redukcję deficytu i dbanie o to, żeby fi-
(Poseł Krzysztof Tchórzewski: To co w ogóle mo- nanse publiczne były jak najbardziej przejrzyste. I to
żecie?) jest to, co ten rząd czyni.
Dodatkowo Prawo i Sprawiedliwość domaga się w Proszę też zwrócić uwagę na fakt, że w każdym
tymże wniosku działań ministra finansów na rzecz budżecie, który był proponowany przez Prawo i Spra-
obniżenia stawek harmonizacyjnych akcyzy, czyli wiedliwość, wzrosty wydatków w administracji były
tego, co nas obowiązuje w wyniku ustaleń na pozio- dwucyfrowe. Oznacza to, że z roku na rok wydatki
mie Unii Europejskiej. No, pięknie. Znowu jednak były przynajmniej na poziomie 12%, 13% w stosunku
mam pytanie. Co, drodzy państwo, zrobiła pani mi- do roku poprzedniego. Tak się dziwnie składa, że w
nister Gilowska… projekcie budżetu na rok 2009 zaprezentowanym w
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: I były pan pre- tym tygodniu pan minister Rostowski zaproponował
mier.) wzrost wydatków ponaddwukrotnie mniejszy niż
…żeby obniżyć stawki harmonizacyjne? Przypo- ten, który proponowaliście państwo w swoim corocz-
mnę. W 2006 r. wpłynął do Sejmu kuriozalny projekt nym budżecie. (Dzwonek)
ustawy o zwrocie niektórych wydatków związanych (Poseł Janusz Palikot: Brawo.)
z poniesieniem kosztów na opał, w wyniku którego Panie marszałku, jeżeli pan pozwoli, jeszcze chwilę.
wprowadzaliście państwo akcyzę na olej opałowy i
podwyższaliście akcyzę na autogaz o ponad 50%. Do- (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek
dam tylko, że jeśli chodzi o akcyzę na olej opałowy, Sejmu Stefan Niesiołowski)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 321

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: Jeszcze tylko dwa słowa odnośnie do służb skar-
bowych i służby cywilnej – faktycznie one wymagają,
Proszę bardzo. proszę Wysokiej Izby, głębokiej naprawy.
(Głosy z sali: Czas. Czas.)
Już kończę.
Poseł Jakub Szulc: Za rządów PiS-u wymieniono 14 z 16 dyrektorów
izb skarbowych, wymieniono 239 z 400 naczelników
Pozwolę sobie odnieść się jeszcze do dwóch pozo- urzędów skarbowych, wymieniono ponad 1600 osób
stałych kwestii, które zostały poruszone we wniosku, zajmujących kierownicze stanowiska w służbach
a więc rzekomego zaniechania prac nad reformą fi- skarbowych. Czyli dziennie rząd Jarosława Kaczyń-
nansów publicznych i działań w zakresie służb skar- skiego zmieniał 5 osób zajmujących kierownicze sta-
bowych i celnych. Przede wszystkim chciałbym po- nowiska w służbach skarbowych, powołując następne
nie na zasadzie konkursów, a na zasadzie pełnienia
wiedzieć: Wysoka Izbo, nie mylmy dwóch pojęć. Nie
obowiązków na okres kolejny. Jeżeli tak ma wyglądać
mylmy reformy finansów publicznych z kosmetyczną,
reforma Służby Celnej, reforma służby skarbowej,
aczkolwiek potrzebną, konsolidacją i czyszczeniem
według PiS-u, gratuluję. Nic dodać, nic ująć. (Poru-
sektora finansów publicznych. To są absolutnie dwie szenie na sali)
różne sprawy. Wiem, że pani prof. Gilowska mówiła Proszę Wysokiej Izby! Platforma Obywatelska jest
o tym, że poprzez wprowadzenie jej ustaw, jej nowej przeciwna wnioskowi o wyrażenie wotum nieufności
ustawy o finansach publicznych znajdziemy oszczęd- wobec ministra Rostowskiego. Dziękuję bardzo.
ności wynoszące 10 mld zł. Czy ktoś widział dokład- (Oklaski)
ne wyliczenie tych oszczędności? (Oklaski) Skąd te
oszczędności mają się wziąć? Jeżeli państwo widzie-
liście.... Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
(Poseł Krystyna Skowrońska: Nic nie widzą.)
Gratuluję, wzięło się coś z niczego, ponieważ na Bardzo dziękuję panu posłowi.
9700 podmiotów, których ta reforma miała dotyczyć, Głos zabierze pan poseł Jarosław Kaczyński, Prawo
9,5 tys. to zakłady pomocnicze i gospodarstwa budże- i Sprawiedliwość. (Oklaski)
towe działające przy jednostkach samorządu teryto-
rialnego, a jedynie ok. 1–2% to agencje rządowe,
agencje centralne. I faktycznie, tam było przeniesie- Poseł Jarosław Kaczyński:
nie na kwotę 10 mld zł, tyle że, proszę Wysokiej Izby,
nie było to zgromadzenie oszczędności, tylko prze- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja przede wszyst-
niesienie wydatków, które miały wcześniej poszcze- kim na początku chciałbym wyrazić radość – kieruję
gólne agencje, bezpośrednio do budżetu. A zadania, to także do pana premiera – radość z tego, że ta po-
które miały być przy tym realizowane, pozostawały lemika, formułowana tutaj przez pana posła Szulca,
takie same, czyli należy przypuszczać, że koszt reali- była jednak w ogromnej większości polemiką mery-
zacji tych zadań również byłby taki sam. toryczną, co dotąd nieczęsto się zdarzało, i jest to
No i właśnie zadania, budżet zadaniowy. Budżet pewien postęp. Cieszę się z tego postępu. (Oklaski)
zadaniowy był opracowywany za rządów pana pre- (Poseł Grzegorz Dolniak: Liczymy na rewanż, pa-
miera Kaczyńskiego w Kancelarii Prezesa Rady Mi- nie prezesie.)
Możecie państwo liczyć i nie zawiedziecie się. Cho-
nistrów, a nie – jak to jest w większości krajów...
ciaż nie wiem, jaka będzie państwa ocena.
(Głos z sali: Czas minął.)
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: Nie każdy zna się
na finansach, to prawda.)
Szanowni państwo, nasz wniosek w stosunku do
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: pana ministra Rostowskiego został złożony z pewne-
go powodu bezpośredniego. To jest powód związany
Panie pośle, proszę już kończyć. Proszę kończyć. z brakiem walki ze wzrostem cen paliw. Można to
potraktować także szerzej – brak walki, czynnej wal-
ki z drożyzną. (Oklaski) Tutaj padały liczne argu-
Poseł Jakub Szulc: menty – właśnie pan poseł Szulc je wysuwał – z któ-
rych by wynikało, że z drożyzną w gruncie rzeczy
Już kończę, panie marszałku, dwa zdania. walczyć nie można, a jeżeli można, to nie jest to za-
...OECD – w Ministerstwie Finansów. danie ministra finansów. A jeżeli jest to zadanie mi-
Jedna kwestia, o której trzeba powiedzieć. To bar- nistra finansów, to chodzi tu wyłącznie o to, żeby
dzo dobrze, że został przygotowany jako załącznik do zmniejszać deficyt budżetowy.
budżetu, tylko że z niego nic nie wynika. Przygoto- Otóż ekonomia to jest zespół zachowań ludzi i jest
wanie budżetu zadaniowego bez mierników i bez coś takiego jak element psychologiczny. Ekonomia
dbania o to, jak poszczególne zadania są realizowane, może się posługiwać nawet najbardziej subtelnymi
niczego nie wniesie. narzędziami matematycznymi, ale w ostatecznym
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
322 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Jarosław Kaczyński kim czasie dwukrotnie, jeżeli cena kilometra auto-
strady w Polsce będzie obliczana tak, jakby to była
rachunku opisuje po prostu zachowania ludzi. I jest autostrada przez Wysokie Alpy, chociaż mamy kraj
też tak, że różnego rodzaju sygnały dawane przez równinny, to my po prostu nie będziemy w stanie tego
władze wpływają także na funkcjonowanie mechani- wszystkiego przeprowadzić (Oklaski) za te pieniądze,
zmów ekonomicznych. które mamy i które możemy mieć z różnych źródeł,
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: To psychologia, nie nie tylko ze środków europejskich. I, powtarzam, to
ekonomia.) jest bardzo, bardzo poważna przesłanka, którą każdy
Obniżka akcyzy, poza jej skutkami bezpośredni- dobry polski rząd powinien się kierować.
mi, byłaby właśnie takim sygnałem – sygnałem, że I wreszcie jest problem tutaj podnoszony, tzn. pro-
rząd tę walkę podejmuje, sygnałem, że być może się- blem inflacji.
gnie także po inne środki, te, które są zapisane w (Poseł Elżbieta Łukacijewska: A kto za to odpo-
prawie, ale i te, które są dopuszczalne, choć bezpo- wiada?)
średnio w prawie niezapisane – choćby cała sfera Inflacja może oczywiście towarzyszyć szybkiemu
własności państwowej, która, jeśli chodzi o paliwa, rozwojowi, nawet dosyć często mu towarzyszy, ale
jest sferą potężną. Można o tych sprawach rozma- jest taki moment, w którym zaczyna ten rozwój pod-
wiać, sam rozmawiałem o tym rok temu i dawało to ważać. Zaczyna podważać i dochodzi wtedy do sytu-
dobre rezultaty. Czyli, krótko mówiąc, można. acji kryzysowej, przynajmniej w tym sensie, że rozwój
A sprawa jest rzeczywiście niesłychanie ważna. Jest słabnie. Myśmy przeżywali już takie momenty w hi-
niesłychanie ważna z punktu widzenia interesów zwy- storii po roku 1989 i chociaż być może dzisiaj to nie
kłych obywateli, w szczególności tych mniej zasobnych, jest niebezpieczeństwo najbardziej bezpośrednie, to
ale tych bardziej zasobnych także, bo drożyzna jest jednak trzeba je brać pod uwagę.
czymś, co zabija wrażenie, dziś w Polsce jednak ciągle Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ale sprawa cen to
mocne i bardzo ważne dla naszego rozwoju i dla samo- nie jest jedyna przyczyna naszego wniosku, są także
poczucia społeczeństwa, że mianowicie się poprawia. inne sprawy. Jest inna kwestia niezmiernie istotna,
Ostatnie lata przyniosły poprawę, od 2006 r. mamy czas kwestia, która tutaj została przez pana posła Szulca
szybkiego wzrostu gospodarczego. I jeżeli to przekona- podniesiona, chociaż, o ile sobie przypominam, to te
nie, że się poprawia, będzie się jakoś zawalało czy choć- liczby były niezupełnie precyzyjne. Myśmy tych szefów
by słabło, to z całą pewnością nie będzie to dla polskie- wymienili jeszcze więcej. (Oklaski)
go wzrostu gospodarczego czynnik dobry. To dało bardzo dobre efekty w postaci lepszego
Jest sprawa druga odnosząca się do pewnej grupy zbierania podatków, bo zmiana tych szefów to było
społecznej, którą można różnie ujmować, ale ze bardzo często coś, co likwidowało szczególny charak-
względu na koalicjanta Platformy Obywatelskiej ja ter stosunków w poszczególnych powiatach, immu-
zwrócę się tutaj przede wszystkim do Polskiego nitety powiatowe pewnych środowisk. I jeżeli dzisiaj
Stronnictwa Ludowego. Otóż drożyzna to dzisiaj jest jest kłopot ze zbieraniem podatków, to ja wcale nie
także problem polskiej wsi, to jest problem rozwiera- jestem pewien, czy nie dlatego że ta stara doświad-
jących się nożyc między tym, co trzeba wydać, żeby czona kadra wraca wraz ze wszystkimi skutkami.
móc gospodarować, czyli ceną środków produkcji, a (Oklaski)
tym, co uzyskuje się za żywność, mimo że ceny żyw- (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Tylko wasi są do-
ności są w tej chwili cenami wysokimi, choć ostatnio brzy, a inni nie.)
nieco spadły. Krótko mówiąc, to jest bardzo poważny Dlatego trzeba o tej sprawie mówić, trzeba ją ana-
problem dla polskiej wsi i choćby z tego względu, na- lizować, bo to, czy oni byli z konkursów, czy nie byli z
wet gdyby tych innych względów nie było, choć są, konkursów, to nie jest w tym momencie najważniejsze
trzeba by tę sprawę podejmować. – najważniejsze jest to, że oni ściągali podatki zgodnie
Jest wreszcie, szanowni państwo, także problem z prawem, tak jak je trzeba ściągać. (Oklaski)
inny, który powinien wszystkie siły polityczne w Pol- Jest kwestia, którą jednak też podniosę, chociaż
sce łączyć. To jest problem tego wielkiego zamysłu była już tutaj przedmiotem polemiki – zaniechanie
cywilizacyjnego, który związany jest ze środkami eu- reformy finansów publicznych. My, Wysoka Izbo,
ropejskimi, ale który przecież finansowany jest w mamy system, którego twórcą jest Bronisław Minc.
niemałej mierze także z polskich środków i można go Sądzę, że przynajmniej część z państwa dobrze zna
traktować szerzej jako taki, który odnosi się także do to nazwisko.
inwestycji czysto polskich, choćby inwestycji komu- (Poseł Julia Pitera: Hilary, Hilary.)
nalnych. Otóż ten niezwykle gwałtowny wzrost cen, Hilary, tak. Tak, rzeczywiście, on miał brata Bro-
który następuje, choćby ostatnio w Warszawie przy nisława, to jest prawda, i to stryjecznego brata – rze-
okazji metra można to było sprawdzić, ale także przy czywiście, Hilary Minc, zgoda (Oklaski) – znanego
okazji autostrad, jest czynnikiem, który może cały ten ekonomistę, i stąd mi się to pomyliło. Był to rzeczy-
wielki program, całą tę nadzieję związaną z tym, że wiście Hilary Minc działający razem z innymi w ro-
Polska pod pewnymi względami szybko upodobni się dzaju Wanga. Krótko mówiąc, to jest system stwo-
do krajów znacznie wyżej rozwiniętych, podważyć, rzony w zupełnie innych okolicznościach dla zupełnie
doprowadzić do nieprzeprowadzenia tego programu. innych potrzeb. Ten system zmienić trzeba szybko.
(Oklaski) Bo jeżeli ceny inwestycji będą rosły w krót- Można oczywiście uznać, że projekty pani premier
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 323

Poseł Jarosław Kaczyński mać aparatu państwowego i szeroko rozumianego


aparatu społecznego utrzymywanego z danin pu-
Gilowskiej nie były właściwe, można to tak trakto- blicznych przy obecnych pensjach. To jest niemożli-
wać. Były one przedmiotem dyskusji także w naszym we. Nauczyciele dalej za 1600 zł miesięcznie na rękę
klubie parlamentarnym, nie wszystkim się podobały. nie będą pracować. (Oklaski) To samo jest w służbie
Tylko że minęło siedem miesięcy i jeżeli nawet to jest zdrowia. To jest łącznie 2 mln ludzi. Trzeba przygo-
za mało na to, żeby przygotować projekt tak skom- tować taki plan, który będzie oznaczał radykalne
plikowany – bo to jest bardzo skomplikowana sprawa, podwyżki w ciągu najbliższych kilku lat. (Oklaski)
i nie ma co tutaj twierdzić, że jest inaczej – to jednak Pan minister w tej sprawie nic nie robi.
przynajmniej coś, co by było dowodem na to, że prace (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale dlaczego jak
się toczą, że są jakieś koncepcje, że są jakieś dyskusje, pan prezes mógł, to nie podwyższył?)
być już powinno, a nie ma. Nie ma i to jest niestety A to już jest, szanowni państwo, godzenie w przy-
dowód na to, że zarzut zaniechania jest tutaj zarzu- szłość polskiej gospodarki, ale także polskiego pań-
tem całkowicie uzasadnionym. (Oklaski) stwa, bez którego zresztą także nie może działać
A zapowiedzi budżetu zadaniowego na 2013 r. to polska gospodarka.
– już pomijając (Dzwonek), szanowni państwo, to, że (Poseł Grzegorz Dolniak: Dlaczego przez 2 lata
to jednak pięć lat jeszcze, a pięć lat w ekonomii to pan tego nie zrobił?)
niemało – są zapowiedzi o niewysokim stopniu wia- Szanowni Państwo! Myśmy byli w trudnej sytu-
rygodności. (Dzwonek) acji. W rządzie pana Donalda Tuska kandydatów do
Ja bym prosił o takie same prawa, jakie miał pan wotum nieufności naprawdę nie brakuje. Pod tym
poseł. względem jest to bardzo zasobny rząd. (Oklaski)
Choćby pani minister Kopacz czy pan minister Ćwią-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: kalski, żeby nie wymienić innych. No, tutaj pan mi-
nister Sikorski pewnie by się czuł obrażony, gdybym
Dokładnie takie same prawa pan otrzyma, panie o nim nie wspomniał. (Wesołość na sali, oklaski)
pośle, ale nie większe. (Wesołość na sali) (Poseł Krystyna Skowrońska: To nie jest śmieszne.)
Powtarzam: można tu i wśród pań, i wśród panów
mieć duży wybór. Ale to, co robi pan minister Ro-
Poseł Jarosław Kaczyński: stowski, w moim przekonaniu i w przekonaniu mojej
partii – i to jest najważniejsze i wielce charaktery-
Otóż chciałbym mieć te same prawa, chciałbym styczne, proszę zwrócić uwagę – to jest z jednej stro-
móc jednak dokończyć. ny realizacja interesów tych małych, niskich, tych
Krótko mówiąc, ta sprawa, która jest związana z właśnie w powiatach, tych przy zmianach na stano-
reformą finansów publicznych, jest sprawą, która stoi wiskach, a z drugiej strony to jest niestety polityka,
przed nami, i nie da się jej w żadnym wypadku spro- która niekiedy uchodzi za wyraz jedynie słusznej
wadzić do czegoś, co jak dotąd nie udało się w żadnym doktryny, a tak naprawdę jest wyrazem po prostu
kraju świata. Bo tak naprawdę budżetu zadaniowego pewnego zespołu międzynarodowych interesów, któ-
nie ma jeszcze w tej chwili nigdzie. rych realizacja w Polsce już nas dużo kosztowała, a
(Poseł Tomasz Kulesza: Będziemy pierwsi.) która nie powinna nas kosztować dalej. Dziękuję bar-
Jeżeli będziemy pierwsi, panie pośle, to ja się będę dzo. (Burzliwe oklaski, posłowie Prawa i Sprawiedli-
bardzo z tego cieszył, ale, powiedzmy sobie, to jest wości wstają)
droga w najwyższym stopniu ryzykowna i trudna. (Poseł Grzegorz Dolniak: A miało być merytorycz-
Elementy takiego budżetu na pewno trzeba wprowa-
nie, panie prezesie.)
dzać, trzeba z tym eksperymentować, ale odpowie-
dzią na pytanie, co ma się stać teraz z finansami
publicznymi, to z całą pewnością nie jest.
I wreszcie ostatnia sprawa, bo już muszę się bar-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
dzo spieszyć.
Dziękuję bardzo panu posłowi.
O głos poprosił pan premier Rzeczypospolitej Do-
nald Tusk. (Oklaski)
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Proszę bardzo, panie premierze.
Proszę kontynuować, panie prezesie, przedłużam
czas.
Prezes Rady Ministrów
Donald Tusk:
Poseł Jarosław Kaczyński:
Dziękuję, panie marszałku.
Jest, panie marszałku, Wysoka Izbo, pewne zada- Będę miał okazję oczywiście wystąpić pod koniec
nie, którego pan minister nie podejmuje w ogóle. debaty, po wysłuchaniu wszystkich klubów, i skorzy-
Otóż, szanowni państwo, w Polsce nie uda się utrzy- stam z tej możliwości. Natomiast w tej chwili chciał-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
324 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk uczycieli, o których pan się tak zatroszczył, albo re-
zygnujemy…
bym tylko jedną rzecz sprostować, ponieważ ze stro- (Poseł Beata Mazurek: Prezesi spółek Skarbu
ny pana posła Kaczyńskiego padły słowa, które wy- Państwa mogą dostać mniej pieniędzy.)
magają chyba możliwie szybkiego sprostowania, póki …co oczywiście jest liberalnym postulatem – ja gra-
zostają w pamięci ludzi, którzy nas dzisiaj słuchają. tuluję nawrócenia na tę ekonomiczną, sensowną wiarę
Mówię o nauczycielach i o trosce pana Jarosława (Oklaski) – jest liberalnym postulatem obniżenie akcy-
Kaczyńskiego o wynagrodzenia dla nauczycieli w zy, obniżenie podatków, ale wtedy miejcie odwagę po-
związku z dzisiejszą debatą, która jest debatą o wa- wiedzieć, że nie szukacie pieniędzy dla ludzi, którzy
szym postulacie obniżenia akcyzy. Po pierwsze, chcę naprawdę ich potrzebują. Ja dla każdego premiera pol-
przypomnieć panu posłowi, że w pierwszych tygo- skiego rządu, w pana przypadku też pewnie tak było i
dniach po objęciu przez nas rządów pan minister w moim przypadku jest dokładnie tak samo...
Jacek Rostowski na mój wniosek tak zmienił zapisy (Poseł Krzysztof Putra: Ale miał być cud, a jest
budżetu przygotowane przez pana rząd, aby uzyskać drożyzna.)
z ówczesnego budżetu maksymalną kwotę na pod- Jeśli mamy wszyscy świadomość, że rosnące ceny
wyższenie wynagrodzeń dla nauczycieli. (Oklaski) mogą dogonić podwyżkę płac...
Jak ktoś, kto zaproponował w swoim budżecie mniej- (Poseł Mirosława Masłowska: Już dogoniły.)
sze wynagrodzenia dla nauczycieli niż rząd, który po ...to szukamy sposobu, żeby ratować tych, którzy
nim nastąpił, może dzisiaj z tego czynić swój postulat najmniej zarabiają, przed rujnującymi dla ich wyna-
w tym wystąpieniu? grodzeń skutkami inflacji. I co w związku z tym trze-
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: Hipokryci.) ba dzisiaj robić, jeśli ma się naprawdę na uwadze
Mimo wszystko hipokryzja musi mieć swoje gra- ludzi, którzy w Polsce mało zarabiają? Trzeba szukać
nice, panie pośle. (Oklaski) Mówię też o tym jako możliwości podwyższania najniższych płac i wyna-
nauczyciel z zawodu i brat nauczycielki, zięć nauczy- grodzeń, bo to jest jedyny sposób, aby ludzie uciekli
cielki. Ja naprawdę zdaję sobie sprawę, że mimo rze- od inflacji, która goni ich wynagrodzenia. Przecież
czywiście maksymalnego wysiłku, aby z tego złego naprawdę o tym nie możemy mówić fałszywym języ-
budżetu wyciągnąć dla nauczycieli, co się da, to i tak kiem polityki...
jest o wiele za mało. I zgadzam się z postulatem dal- (Poseł Elżbieta Kruk: Właśnie.)
szego podwyższania wynagrodzeń dla nauczycieli. ...bo to dotyczy rzeczywiście tych nędznych pensji
Powiem więcej: nie wyobrażam sobie, żeby ktoś w naprawdę najmniej zarabiających. A więc pomóżcie
Polsce mógł rządzić, nie mając tego postulatu od nam, nie przeszkadzajcie, bo macie pomysł politycz-
rana do wieczora w głowie. Jaka jest droga do tego? ny, tylko pomóżcie nam konstruować tak budżet,
(Oklaski) W jaki sposób możemy znaleźć w budżecie żeby dla ludzi najmniej zarabiających te pieniądze się
na rok 2008, na 2009, na 2010 pieniądze na wyna- znalazły, bo to jest wasz moralny obowiązek, nie tyl-
grodzenia dla tzw. budżetówki, sfery publicznej, tak- ko polityczny. (Burzliwe oklaski)
że dla nauczycieli? Otóż na pewno nie obniżając
dzisiaj akcyzę. (Oklaski)
(Głos z sali: Nie...) Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Chcę panu powiedzieć, że to jest dokładnie taka
alternatywa, i pan to wie. Albo utrzymamy przycho- Dziękuję bardzo, panie premierze.
dy do budżetu państwa – a wiecie dobrze, jak istotną Proszę bardzo, w jakim trybie, panie pośle?
częścią budżetu od strony przychodów są akcyzy... (Poseł Jarosław Kaczyński: Sprostowania, zosta-
Więc jeśli chcemy wywiązać się z tych zobowiązań łem źle zrozumiany.)
wobec nauczycieli czy pielęgniarek, czy generalnie Słucham, panie pośle, sprostowania, tak?
ludzi, których wynagrodzenie, nędzne wynagrodze- (Poseł Jarosław Kaczyński: Tak jest.)
nie, jest zależne od państwa, i jeśli chcemy im je pod- Proszę.
wyższać, a chcemy, to musimy utrzymać poziom do-
chodów.
Pada pytanie ze strony pana posła Brudzińskiego, Poseł Jarosław Kaczyński:
czy to mówi liberał. A ja się pytam: czy wasze postu-
laty to są postulaty solidarnej Polski? To jest postulat Otóż to jest tak, że można patrzyć na życie społecz-
solidarnej Polski? ne tak jak ten bohater Tuwima, który widział drzewa,
(Poseł Joachim Brudziński: Oczywiście.) ale nie widział lasu, i można widzieć jednak las, róż-
(Głosy z sali: Tak!) nego rodzaju związki. I jeżeli te związki się widzi…
Dlatego uważam, że tutaj nie ma miejsca na poli-
tyczną grę czy taki spór między partiami polityczny-
mi i trzeba mieć taką gotowość i wewnętrzną uczci- Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
wość, żeby powiedzieć Polakom: albo utrzymujemy
ten poziom przychodów do budżetu po to, żeby móc Ale, panie pośle, proszę o sprostowanie, a nie
wywiązać się z zobowiązań na przykład wobec na- o cytaty Tuwima, proszę o sprostowanie.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 325

Poseł Jarosław Kaczyński: (Poseł Elżbieta Łukacijewska: W ogóle go nie in-


teresuje, bo wyszedł.)
To właśnie prostuję, pan premier czy właściwie Panie Marszałku!
poseł… (Oklaski), bo posłem też jest – ja się nie czu-
ję tym absolutnie urażony, proszę bardzo, mogę być
panem posłem, bardzo jestem zaszczycony tym. Otóż, Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
szanowni państwo, pan premier uznał najwyraźniej,
że my przyjmujemy właśnie taki niezwykle uprosz- Proszę bardzo, proszę bardzo.
czony sposób myślenia. Jeśli chodzi o kierowanie
gospodarką, to jest to przez cały czas, tak jak przy
jeździe samochodem, podejmowanie różnych decyzji
i nie zawsze jest tak… Minister Finansów
Jan Vincent-Rostowski:
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: Panie Przewodniczący! Pan jako premier prze-
słał, jeśli dobrze pamiętam, do Sejmu projekt budże-
Panie pośle, z najwyższym trudem mi przychodzi tu na rok 2008. Gdyby raczył pan pamiętać, to wie-
uznać to, co pan mówi za sprostowanie, więc albo pan działby pan, że w tym budżecie dla nauczycieli była
zacznie prostować, albo panu odbiorę głos. Proszę podwyżka 3,3%.
bardzo. (Oklaski) (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Plus składka rento-
wa.)
Poseł Jarosław Kaczyński: (Poseł Anna Paluch: Plus składka rentowa, o
czym doskonale wiecie.)
Panie marszałku, ja bym pana jednak prosił, żeby Dzięki zmianom, które wprowadził rząd Donalda
pan się troszkę hamował. (Oklaski) Tuska, rząd koalicji Platformy Obywatelskiej i Pol-
skiego Stronnictwa Ludowego, ta podwyżka została
zwiększona do poziomu 10,6%. (Oklaski) Wiem, że
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: ma pan zacięcie literackie, że może liczby pana nudzą
(Wesołość na sali, oklaski), ale czasami warto o nich
Słucham? pamiętać. Dziękuję. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
Poseł Jarosław Kaczyński: (Poseł Grzegorz Napieralski: Panie marszałku...)

Jeszcze jedną informację poza tą ogólną, dotyczą-


cą sposobu rozpatrywania kwestii społecznych i eko- Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
nomicznych pozwolę sobie sformułować wobec pana
premiera. Otóż, panie premierze, niech pan zajrzy do Proszę bardzo, w jakim trybie?
różnych materiałów – wiemy, że bardzo je badacie – (Poseł Grzegorz Napieralski: Mamy czas klubowy.
po naszym rządzie. Zobaczy pan tam, że prace nad Mogę zdanie?)
bardzo dużymi podwyżkami zaczęto już w latach (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale pan nie zabierał
2008–2011. Tego rodzaju plan był, choć oczywiście głosu.)
musiał być rozłożony na różne etapy. Chwilę, pana w ogóle nikt nie wymieniał, nie, nie
Natomiast chcę powiedzieć jeszcze jedno: pańską
ma takiego trybu, przepraszam, ale nie. (Wesołość na
prospołeczną postawą jestem naprawdę wzruszony,
sali) Panie pośle, nie udzieliłem panu głosu. Nie
znam pana od lat i uważam, że odnieśliśmy wielki
moralny sukces. (Oklaski) udzieliłem panu głosu.
(Głos z sali: Brawo!) (Poseł Grzegorz Napieralski: …klubowych…)
Ale jak pan będzie miał czas dla klubu... Ach, to
czas klubowy, ale jest pani Błochowiak.
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: (Poseł Grzegorz Napieralski: Ale minutę mi odda-
ła, może mi pan pozwolić?)
Dziękuję panu posłowi. A proszę bardzo, to jeżeli w czasie… Proszę bardzo.
O głos poprosił pan minister finansów Jan Vin-
cent-Rostowski.
Proszę bardzo, panie ministrze.
Poseł Grzegorz Napieralski:

Minister Finansów Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym, żeby


Jan Vincent-Rostowski: pan marszałek prowadził normalną debatę…
(Głos z sali: A jaka ona jest?)
Panie Pośle! Panie Premierze! ...prawdziwą debatę. Doprowadził pan tymi wy-
(Głosy z sali: Ooo!) stąpieniami do tego, że kłócą się dwie partie – PiS i
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
326 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Grzegorz Napieralski powiedzianych przez pana przed chwilą. Z przykro-


ścią, ale muszę to lekko skorygować. Podwyżka dla
Platforma Obywatelska – przerzucają się literackimi nauczycieli, którą pan się tak chwali, niestety nie
określeniami... została wypłacona wszystkim nauczycielom – powi-
(Poseł Grzegorz Dolniak: I nikt nie zauważył, że nien pan o tym wiedzieć – dlatego że pana rząd prze-
jeszcze jest Lewica.) kazał samorządom dotacje na ten cel jedynie w 70%,
...jakąś tutaj piękną puentą, natomiast ludzie chcą a są niestety samorządy w kraju, które nie mogą z
mówić o sprawach ich dotyczących, o konkretach, a własnych dochodów, bo ich na to nie stać, dołożyć do
wy puszczacie sobie nawzajem różnego rodzaju epi- podwyżek dla nauczycieli, i niestety nauczyciele nie
tety, kłócicie się i nic więcej na tej mównicy się nie otrzymali tych podwyżek, tak jak pan im obiecywał.
dzieje. Też nad tym boleję.
Apeluję do pana marszałka o to, aby można było Druga kwestia: w tej Izbie debatowaliśmy, rozma-
prowadzić normalną debatę, aby kluby mogły się wy- wialiśmy o obniżonej przez rząd PiS składce choro-
powiedzieć, pani poseł, mogły przedstawić swoje sta- bowej i rentowej. To ubytek w tym budżecie 18 mld i
nowisko. Rozmawiajmy o sprawach konkretnych, a pan wyraził na to zgodę, więc niech pan dziś nie
nie kłóćmy się… mówi, że nie można obniżyć akcyzy, bo brakuje w
budżecie środków. Pan mógł jedną decyzją zmienić
stan budżetu na ten rok, nie mówiąc już o tym, że
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: tak jak sygnalizowaliśmy przy projekcie budżetu,
wpływy z tytułu PIT, CIT i VAT są wyższe i dziś
Panie pośle, bardzo pana przepraszam, ale klub możemy pozwolić sobie na to, żeby obniżyć choćby na
się właśnie pana ustami wypowiada. Nie bardzo ro- pewien okres akcyzę na benzynę i przede wszystkim
zumiem, o co pan ma pretensję. Pana klub jest trze- olej napędowy.
ci na razie i w swojej kolejności dostał czas. Nie bar- Przejdę do konkretów z tego programu, do faktów
dzo wiem, o co panu chodzi. Udzieliłem głosu po- i do działań Ministerstwa Finansów. Str. 23: przygo-
przednim klubom, bo są większe od pana, jak pan tujemy jako Platforma pakiet działań prowzrosto-
zauważył. (Wesołość na sali, oklaski) wych. Nie ma zapowiedzi tego pakietu. Dwukrotnie
Głos zabierze pani poseł Anita Błochowiak, Klub na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych pyta-
Poselski Lewica, proszę bardzo. łam ministra, jakie są plany, bo to, że nic nie zostało
zrobione już wiemy, ale jakie są plany choćby w naj-
bliższych miesiącach czy może latach. Szybki wzrost
Poseł Anita Błochowiak: zarobków zagwarantuje młodym ludziom odpowied-
ni poziom bezpieczeństwa ekonomicznego.
Panie Marszałku! Panie Premierze! Panie i Pa- Panie Premierze! Panie Ministrze! Przez ostatni
nowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Dziś rozpatrujemy rok mamy jedynie szybki wzrost cen. O 20% wzrosły
pierwszy wniosek o wotum nieufności dla jednego z ceny żywności, o 19% ceny utrzymania gospodarstwa
ministrów w rządzie Donalda Tuska. Dziś, panie pre- domowego. Jak to się ma do 6,5% waloryzacji? Jak to
mierze, nadszedł w końcu czas – po 6 miesiącach się ma do tych 10%, nawet wraz ze składką, podwy-
rządów Platformy i Polskiego Stronnictwa Ludowego żek dla nauczycieli? Pan wymieniał w debacie w cza-
– do debaty o faktach. O tym, co udało albo raczej nie sie kampanii prezydenckiej ceny kilograma cukru,
udało się państwu przez ostatnie 6 miesięcy zreali- mąki i chleba. Niech pan dziś wymieni. (Oklaski)
zować, jak pokrywają się fakty z waszymi wyborczy- Niech pan dziś powie Polakom, o ile wzrosła cena
mi obietnicami. chleba pod pana rządami.
Mam dla pana w imieniu mojego klubu Lewicy Kolejna zapowiedź: finanse publiczne są chore, na-
dwie wiadomości: pierwszą dobrą, a drugą niestety leży je uzdrowić i potrzebują gruntownej reformy. Fi-
złą. Dobra jest taka, panie premierze, że rzeczywi- nanse publiczne potrzebują gruntownej reformy – wszy-
ście, tak jak mówią sondaże i opinia publiczna, a pan scy się z tym zgadzaliśmy. Nie ma projektu ustawy. Pan
bardzo zwraca na to uwagę, pan minister finansów minister dwa dni temu na posiedzeniu komisji powie-
nie jest najgorszym ministrem w pana rządzie. To dział, że pracuje nad projektem Prawa i Sprawiedliwo-
prawda. Ale mam też złą wiadomość. Lista argumen- ści. Nie wiadomo, kiedy prace się zakończą.
tów i powodów, dla których mój klub zagłosuje za Zmniejszenie obciążeń podatkowych i spadek ryn-
wotum nieufności, jest tak długa, jak długa jest lista kowych stóp procentowych. Jakie zmniejszenie ob-
obietnic w waszym programie wyborczym niezreali- ciążeń podatkowych? Mamy w kolejnych miesiącach
zowanych nawet w 1%. (Oklaski) dowód na to, że niestety obciążenia podatkowe rosną:
Zanim przejdę do konkretów, do faktów, tylko do i dla osób fizycznych, i dla przedsiębiorstw, a stopy
faktów zapisanych i podpisanych pana nazwiskiem procentowe z miesiąca na miesiąc ze względu na wyż-
w programie popartym przez miliony Polaków, któ- szą inflację i wyższy wzrost cen niestety rosną.
rzy zaufali, że choćby w jakimś niewielkim procencie Kolejna obietnica: budżet zadaniowy. Ministrowie
pan te obietnice zrealizuje, odniosę się do słów wy- powinni dostawać fundusze na funkcjonowanie ich
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 327

Poseł Anita Błochowiak napisana już kilkanaście miesięcy temu? Nie pozwo-
liliście państwo nam pracować nad ustawą o VAT w
urzędów, na realizację zadań służących do osiągania komisji finansów, wypracowaną, przyjętą przez śro-
jedynie konkretnych celów i na koniec roku powinni dowiska gospodarcze w tamtej kadencji. Nie chcecie
być z tego rozliczani. Wspaniała zapowiedź, panie pre- nad nią pracować, a ministerstwo do dzisiaj nie prze-
mierze. Panie premierze, obiecał pan budżet zadanio- kazało do Sejmu nowej ustawy.
wy. Czy pan wie, kiedy minister w pana rządzie wpro- Następna deklaracja: opowiadamy się za likwida-
wadzi budżet zadaniowy? Rok temu słyszeliśmy, że w cją wielu pozapłacowych parapodatków. Do tej pory
przyszłym roku, w 2009 r. Czy pan wie, w którym żadnego parapodatku nie zlikwidowaliście.
roku? W 2013 r. Dwa lata po waszych rządach. Dwa
I kolejna kwestia. Wejście do strefy euro powinno
lata po waszych rządach pan minister wprowadzi bu-
nastąpić jak najszybciej i powinny temu towarzyszyć
dżet zadaniowy. Powiedział o tym dwa dni temu na
posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. A to za- działania zabezpieczające nieuzasadnione podwyżki
powiedź z podpisanego przez pana programu wybor- cen. W pełni się z tym zgadzamy. Dwukrotnie pyta-
czego na tę kadencję. Budżety wieloletnie. Zlikwiduje- łam ministra finansów, jakie działania podjęło mini-
my zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze, sterstwo, jakie są plany, abyśmy w momencie przyję-
agencje i fundusze celowe. To przyniesie korzyści i cia euro nie wpadli w pułapkę, tak jak inne kraje,
oszczędności. I nie ma żadnej zapowiedzi, żadnych które już przyjęły euro. Nie otrzymałam żadnej od-
planów, żadnego projektu ustawy. powiedzi na to pytanie, tak jakby ministerstwo w
Może jednak zrobiono coś dla gospodarki? Plat- ogóle nie określiło, nie przyjęło jakiejkolwiek daty.
forma Obywatelska, partia przyjazna przedsiębior- Inny zapis: będziemy likwidować obciążenia i nie-
com, obiecała wspierać polską gospodarkę, obiecała potrzebne, zbędne koszty dla przedsiębiorców. W
wprowadzić dla podatników działalności gospodar- pełni się z tym zgadzamy. Wnieśliśmy do laski mar-
czej stawkę 15%. szałkowskiej projekt ustawy, a dzisiaj przy ustawie o
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: Kto wprowadził?) swobodzie działalności gospodarczej chcieliśmy wpro-
Nie, rząd Platformy Obywatelskiej przyjął propo- wadzić to w formie poprawki.
zycje i stawki podatkowe przyjęte przez Prawo i Spra- Zmniejszenie kwoty uiszczanej przez przedsię-
wiedliwość. Tak Platforma przyjazna przedsiębior- biorców, podatników na interpretację wiążącą z 75 zł
com realizuje swój projekt gospodarczy.
do 15 zł. Kiedy wprowadziliśmy, jako lewica, wiążąca
Likwidacja opodatkowania dywidend. Brak pro-
interpretację, kosztowała ona 5 zł. PiS w tamtej ka-
jektu.
dencji wprowadził cenę 75 zł. Z informacji uzyskanej
Kolejna zapowiedź, str. 28, sztandarowa zapo-
wiedź. Dziesiątki razy powtarzał pan – pan, pan z Ministerstwa Finansów wynika, że o 100% zmniej-
Chlebowski i inni przedstawiciele komisji finansów: szyła się liczba wniosków o wiążącą interpretację. Po
zlikwidujemy w pierwszych miesiącach podatek Bel- co komisja pana Palikota? Po co państwa zapowiedzi
ki. Obiecał pan to, prawda? Obiecał pan. (Wesołość o pomocy drobnym przedsiębiorcom, skoro państwo
na sali) A czy pan wie, jak pana klub zagłosował dzi- dzisiaj – drugi wynik głosowania – głosujecie prze-
siaj w sprawie likwidacji podatku Belki? W 100% ciw? Przeciw. To nie są znaczące koszty dla budżetu,
przeciw. 100% członków klubu głosowało przeciw li- ale dla szewca, małego podatnika, małej firmy to są
kwidacji tego podatku. (Oklaski, poruszenie na sali) ogromne koszty. (Oklaski) Są to ogromne koszty.
Panie premierze, w czasie kiedy po rządach AWS Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze!
mieliśmy miliardową dziurę budżetową, kiedy nie Nie wystarczy mówić o miłości i o cudach, które kie-
było finansów na emerytury, na budżetówkę… dyś nastąpią. (Poruszenie na sali) Większość obywa-
(Poseł Elżbieta Łukacijewska: A teraz są?) teli poza tą salą chce normalnie żyć. Chce mieć szan-
…obiecaliśmy, że w pierwszym momencie, kiedy se, zarabiać godziwe pieniądze i móc za to zakupić
tylko będzie można zlikwidować ten podatek, wpro- żywność na odpowiednim poziomie.
wadzimy do Sejmu stosowną ustawę. Zrobiliśmy to Państwo kompletnie nie reagujecie, nie wprowa-
kilka miesięcy temu. Dziś chcieliśmy tego dokonać dzacie żadnych mechanizmów, które mogłyby nas
wraz z Platformą Obywatelską, która to obiecywała
ustrzec przed kryzysem, przed spowolnieniem wzro-
w kampanii wyborczej. Nie wstyd panu, że te dzie-
stu gospodarczego, przed tragedią wielu rodzin, gdyż
siątki obietnic zapisanych w waszym programie wy-
borczym kolejny miesiąc nie są realizowane? A kiedy rosną stopy procentowe, rośnie inflacja i rosną ceny
opozycja, w postaci klubu Lewicy, wyręcza was, bo w żywności. Polscy obywatele liczyli, że wyjadą z dzieć-
niektórych zapisach programu gospodarczego zga- mi na wakacje. Przy cenie paliwa wynoszącej 5 czy 6
dzamy się, że należy to wprowadzać, akurat Platfor- zł wielu rodzin po prostu nie będzie na to stać. A pan
ma Obywatelska, a także Polskie Stronnictwo Ludo- mówi od dwóch tygodni: analizuję, zastanawiam się,
we, niestety, są przeciw. monitoruję i myślę o obniżce akcyzy. Już nie wystar-
Kolejna kwestia. Platforma Obywatelska napisa- czy, panie premierze, mówić, że coś, kiedyś, w przy-
ła nową ustawę o VAT – chwalą się przedstawiciele szłości się stanie. Decyzje trzeba podejmować natych-
tej partii na str. 29. Gdzie jest ta ustawa, która była miast, i o to pana prosimy...
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
328 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: wane, jeżeli chodzi o realną alternatywę do produk-


cji w naszym kraju.
Pani poseł, proszę kończyć. Pani poseł… (Poseł Wojciech Mojzesowicz: Dołóż pan, panie
premierze.)
Tak, panie ministrze, pan wtedy, niestety, nie re-
Poseł Anita Błochowiak: agował.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ciszej.)
…jako klub Lewica, o podejmowanie szybkich, (Poseł Zbigniew Girzyński: Pani też krzyczała.)
natychmiastowych decyzji dla polskiej gospodarki i Także sprawa dotycząca…
dla polskich obywateli. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Wojtek, zmień partię.)
…polityki akcyzowej. Spróbujmy spojrzeć na fak-
ty, bo niepotrzebne są takie emocje. Otóż jeżeli spoj-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: rzymy na okres ostatnich 8 lat, to dwukrotnie obni-
żano akcyzę na paliwa, wyłącznie na benzynę, w
Dziękuję, pani poseł. 2004 r. – o 5 gr i w III kwartale 2005 r. – o 25 gr.
Głos zabierze pan premier Waldemar Pawlak, Pol- Jeżeli chodzi o poprzedni rząd, to przypadł mu dość
skie Stronnictwo Ludowe. szczęśliwy czas, bo ceny ropy od I kwartału 2006 r.
Proszę bardzo, panie premierze. do III kwartału 2007 r. wzrosły zaledwie o 3%...
(Poseł Wojciech Mojzesowicz: I chłopom dołożono
85 gr. Co robisz, Walduś?)
Poseł Waldemar Pawlak: …ale cena benzyny, panie ministrze i pośle Moj-
zesowicz, wzrosła o 17%...
Panie Marszałku! Panie Premierze! Szanowni (Głosy z sali: Ooo...)
Państwo! Rozpatrujemy dziś wniosek polityczny, w ...dlatego że na przełomie lat 2006 i 2007 wzrosła
zasadzie ultimatum postawione w takiej oto formie, akcyza. Obecny rząd nie zmieniał tej akcyzy i nie
że minister finansów do środy ma obniżyć akcyzę, zamierza jej podwyższać, natomiast sprawą otwartą
jeżeli nie, to będzie miał wniosek o odwołanie. I ma. pozostaje dyskusja o tym, jaki jest poziom akcyzy,
Jednak uzasadnienie tego wniosku jest bardzo prze- kiedy praktycznie od końca ubiegłego roku, od IV
wrotnie sformułowane, bo jeżeli podstawowym za- kwartału, mamy do dzisiaj wzrost cen ropy naftowej
rzutem wobec pana ministra Rostowskiego jest to, że o ponad 30%.
nie kontynuuje złych praktyk i złej polityki poprzed- Zwrócę jeszcze państwa uwagę na jeden aspekt.
niego rządu, a w szczególności pani minister finan- Egzaltacja cenami ropy w dolarach może prowadzić
sów Zyty Gilowskiej, to dla nas jest to akurat zaleta. niejako do obłędu, ponieważ od roku 2000 ceny ropy
(Oklaski) wyrażone w dolarach wzrosły prawie 5 razy, a wyra-
(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Mało śmieszne.) żone w złotych wzrosły 2,5 raza. Wynika to też z rela-
Jeżeli pan premier Kaczyński jest taki dumny z cji kursowych. Relacje kursowe w tym wypadku, bo
wymiany kadr w urzędach i instytucjach skarbo- jest też problem z eksportem, są – użyję przywoływa-
wych, izbach celnych, to chcę pana premiera poinfor- nej przed chwilą poetyki – orężem walki z drożyzną.
mować, że jeśli chodzi o strajk celników i problemy I w tym wypadku akurat wysoki kurs dolara, mocny
ze służbami celnymi, to problemy mieliśmy właśnie złoty sprzyja nieco ograniczeniu wzrostu cen.
z tą nową kadrą, w niektórych przypadkach ta nowa Drugim aspektem, o którym warto powiedzieć z
kadra stanęła na barykadach, na czele protestu. całą mocą, jest zmiana podejścia, jeśli chodzi o rolę
(Oklaski) różnych nośników energii w naszym kraju. My nie
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: A jaka była jesteśmy tak zafascynowani gazem, jak poprzednicy.
przyczyna?) Uważamy, że trzeba rozwijać krajowe źródła surow-
Jeżeli możemy mieć pretensje do pana ministra ców. Dzięki temu, że energia w Polsce opiera się na
Rostowskiego… węglu, mamy bardzo umiarkowany wzrost cen,
(Poseł Krystyna Skowrońska: Proszę nie prze- znacznie niższy niż w krajach, które są naszymi są-
szkadzać.) siadami i mają energię elektryczną produkowaną z
...to o to, że zbyt wolno wymienia kadrę, która nie gazu. Jak słusznie wspomniała pani poseł Natalli-
ma zahamowań, aby prowadzić destrukcyjne działa- -Świat, po odjęciu cen paliw i żywności jesteśmy dużo
nia polityczne; zbyt wolno. (Oklaski) Jeśli odwołujemy poniżej celu inflacyjnego. Natomiast na ceny paliw i
się do tych relacji, do drożyzny i do cen w tej chwili, to ceny zboża, na ceny ropy nie ma wpływu ani Naro-
warto zwrócić uwagę, że w styczniu 2007 r. to pan, to dowy Bank Polski, ani polski rząd. Możemy reagować
minister Gilowska, minister finansów w poprzednim na procesy globalne, natomiast z perspektywy pol-
rządzie, podniosła akcyzę na biopaliwa... skiej, nawet europejskiej czy amerykańskiej, jak wi-
(Poseł Marek Matuszewski: Nie podniosła tylko dać, nie ma takich prostych mechanizmów, które by
wróciła do naszej.) pozwoliły skończyć z drożyzną na rynku ropy nafto-
...i akcyzę na benzynę o 25 gr. To doprowadziło wej, bo z rynków finansowych, z rynków papierów
do tego, że praktycznie biopaliwa zostały zlikwido- wartościowych sporo kapitałów przeniosło się na ryn-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 329

Poseł Waldemar Pawlak kiedy będzie prowadziła procesy restrukturyzacyjne


i kiedy te firmy będą dobrze funkcjonowały.
ki towarowe, i to dotyczy nie tylko ropy, ale także Planujemy równocześnie odejść także od wskaź-
metali czy zboża. nikowego systemu kształtowania wynagrodzeń
Jeśli chodzi o ceny zboża, warto również zwrócić (Dzwonek) w gospodarce z uwagi na to, że jest to
uwagę, że przyczyna nie jest związana z biopaliwami, system już dzisiaj przestarzały, i powiązać to z real-
chodzi raczej o zmiany klimatyczne, susze i katastro- ną sytuacją firmy, z realnymi możliwościami gospo-
fy. Na odbywającym się niedawno w Warszawie Świa- darczymi.
towym Kongresie Rolników przedstawiciel Światowej Chciałbym jeszcze wygłosić jedną uwagę dotyczą-
Organizacji Meteorologicznej wspominał o tym, że cą tych przeobrażeń, o których tu mówiono. Proszę
liczba katastrof hydrometeorologicznych w ostatnich państwa, jedną z przyczyn wzrostu cen gazu jest taki
latach jest znacznie większa niż w poprzedniej deka- iście kaskaderski sposób budowania rozdziału wła-
dzie. Dlatego bardzo ważne jest to, żebyśmy wyraźnie snościowego w systemie przesyłowym. Operator sys-
stawiali na rozwój krajowych surowców – czyste tech- temu przesyłowego Gazsystem został wyposażony w
nologie węglowe, mniej ropy, mniej gazu, znacznie majątek, za który ma zapłacić w drodze leasingu.
więcej odnawialnych i naturalnych źródeł energii. Wraz z ministrem skarbu pracujemy nad tym, żeby
Taka jest propozycja naszego rządu. Chodzi o to, aby- sfinansować to z dywidendy, żeby było to neutralne
śmy na tym opierali rozwiązania gospodarcze, rozwią- w stosunku do konsumentów, ponieważ ta kaskader-
zania systemowe, które sprawią, że będziemy mieli ska technologia prowadziła do tego, że koszty utwo-
więcej energii, że będzie ona tańsza i dostępna. rzenia operatora systemowego, który mógł być wy-
Szanowni Państwo! Bardzo ważne jest również raźnie wydzielony z poprzedniego systemu PGNiG,
to, żebyśmy potrafili o tych sprawach dyskutować w miał sfinansować konsument. To jest też jeden z do-
bardzo otwarty sposób ze wszystkimi klubami par- datkowych elementów wpływających na wzrost cen
lamentarnymi. Te zjawiska na rynkach międzynaro- paliw. Jeżeli chodzi o skonsolidowane spółki, z któ-
dowych nie są przedmiotem, powodem do takiego rych tutaj pani poseł była taka dumna, to chciałbym
zagryzania się politycznego w naszym kraju. Po- pani powiedzieć, że niestety te spółki pracują dużo
trzebne są rozwiązania, które będą sprzyjały obniża- mniej efektywnie od przedsiębiorstw, które zajmują
niu cen, także poprzez rozważenie spraw związanych się tylko wytwarzaniem i dystrybucją energii i do-
z akcyzą na paliwa, jeżeli utrzymamy dochody na starczają energię o 30% taniej. To też trzeba uczciwie
dotychczasowym poziomie. Jeżeli wzrasta cena ben- i otwarcie powiedzieć, że procesy konsolidacyjne dużo
zyny, oleju napędowego o 50 groszy, to można obniżyć kosztują całe społeczeństwo. Tak się nieszczęśliwie
akcyzę o 9 groszy, bez uszczerbku dla dochodów bu- złożyło, że zbiegły się w czasie ze wzrostem cen su-
dżetowych. Ważne jest spojrzenie nie tylko na przy- rowców, i to dodatkowo nasila tę drożyznę, o której
chody akcyzowe w ujęciu czasowym, ale także sezo- tu państwo wspominacie.
nowym, tak byśmy mogli budować przychody budże- Trzeba wziąć pod uwagę te wszystkie uwarunko-
tu na odpowiednim poziomie, gwarantującym wy- wania. Chciałbym także jeszcze raz podkreślić to, że
wiązanie się państwa ze zobowiązań, które dotyczą państwo wytykają, że pan minister Vincent-Rostow-
wynagrodzeń, ze zobowiązań, które dotyczą możli- ski nie kontynuuje tych szkodliwych i złych praktyk
wości sfinansowania ważnych celów społecznych, ale poprzedniej minister finansów, co akurat dla nas jest
także abyśmy nie przyczyniali się przez wzrost akcy- argumentem przemawiający za tym, by głosować
zy czy też przez uczestnictwo w takim procesie przeciwko wnioskowi przedstawionemu przez klub
kształtowania cen do tego, aby te ceny jeszcze bar- PiS. Dziękuję. (Burzliwe oklaski)
dziej dokuczały gospodarce czy ludziom. Bardzo waż-
ne i istotne jest zwrócenie uwagi również na bardzo
prostą sprawę. Tutaj nie można, nie da się znaleźć Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
sposobu na oddzielne rekompensowanie wzrostu cen
żywności, oddzielne – wzrostu cen paliw, oddzielne Dziękuję, panie premierze.
– wzrostu kosztów utrzymania. Głos zabierze pan poseł Marek Borowski w imie-
Bardzo ważne jest to, żebyśmy budowali lepszą niu połączonych koła SDPL – Nowa Lewica i Demo-
perspektywę dla naszego kraju, jeżeli chodzi o wyna- kratycznego Koła Poselskiego.
grodzenia. W tym zakresie rząd planuje nie tylko to, Proszę bardzo, panie marszałku.
co państwa tak bardzo irytuje: ustawę o wynagro-
dzeniach dla kadry zarządzającej firmami państwo-
wymi. W naszym przekonaniu, żeby dobrze zarzą- Poseł Marek Borowski:
dzać firmami państwowymi, publicznymi z udziałem
Skarbu Państwa, menedżerowie, kierownictwo też Dziękuję, panie marszałku.
powinni dostawać premie za sukces. Istota tego roz- Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo!
wiązania polega na tym, że kadra zarządzająca bę- Mam zaszczyt przedstawić stanowisko koła Socjal-
dzie otrzymywała wyższe wynagrodzenia wtedy, demokracji Polskiej i Demokratycznego Koła Posel-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
330 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Marek Borowski obywatele, którzy płacą i płaczą, powinni być w tej
kwestii poważnie traktowani. Do tego typu postępo-
skiego w sprawie wniosku o wotum nieufności wobec wania, do takich zaniechań mamy oczywiście stosu-
ministra finansów. nek krytyczny, niemniej jednak gdyby tylko z tego
Muszę powiedzieć na wstępie, że ten wniosek powodu miał być odwoływany minister finansów w
sprawił nam pewien kłopot. Oczywiście damy sobie Rzeczypospolitej Polskiej, to musielibyśmy to określić
z nim radę, ale muszę podzielić się tym problemem jako strzelanie z armaty do wróbli. Na dodatek, o czym
także z państwem. tu już była mowa, PiS wtedy, kiedy rządziło, akcyzę
Otóż z jednej strony mamy szereg poważnych za- podwyższało, a więc problem nie polega na tym.
strzeżeń co do polityki finansowej, polityki budżeto- Jeśli oceniamy dzisiaj działalność rządu, działal-
wej rządu pana Donalda Tuska, jeszcze do tego wró- ność ministra finansów, to musimy powiedzieć, że – w
cę. Z drugiej strony Prawo i Sprawiedliwość jest przypadku gdy pada wniosek o wotum nieufności –
ugrupowaniem najmniej upoważnionym do składa- nie można skupiać się na jakiejś jednej sprawie, kwe-
nia takiego wniosku o wotum nieufności. (Oklaski) stii, która została ujęta we wniosku, na dodatek zo-
Ponadto sam wniosek stał się pretekstem do przed- stała ujęta fałszywie. Wniosek o wotum nieufności
stawienia ogólnej teorii wszystkiego, co działo się na zobowiązuje każde ugrupowanie do szerszego spoj-
tej sali. Natomiast te argumenty, które zostały w nim rzenia na politykę danego resortu.
zawarte, mówiąc językiem popularnym, nie trzyma- Otóż z naszego punktu widzenia, z punktu widze-
ją się kupy. nia naszego programu, głównym, niedopuszczalnym,
Wspominano już o tym tutaj, więc tylko bardzo nieakceptowanym przez nas grzechem polityki finan-
krótko powiem o tym raz jeszcze. Otóż twierdzi się, sowej państwa jest obniżanie możliwych do uzyska-
iż trzeba obniżyć akcyzę na paliwa, ponieważ powo- nia dochodów budżetowych, nieprzeciwdziałanie
duje to wzrost cen, a wzrost cen, wiadomo, jest do- powstawaniu różnic, rozpiętości dochodowych w spo-
tkliwy i trzeba z nim walczyć. Mówił już o tym pan łeczeństwie, na dłuższą metę bardzo groźnych, po-
poseł Szulc. Jeśli jakiekolwiek paliwa płynne powo- mijanie, lekceważenie takich sektorów i działów, jak
dują wzrost cen, to przede wszystkim olej napędowy,
edukacja zarówno szkolna, jak i akademicka, wyższa,
tymczasem klub Prawa i Sprawiedliwości przechodzi
jak zdrowie, nauka, kultura, jak polityka zabezpie-
zupełnie do porządku dziennego nad tym, że akcyza
czania ludziom dachu nad głową i bezpieczeństwo
na olej napędowy nie może już być obniżona, jeśli
obywateli czy nienadawanie im priorytetu.
weźmiemy pod uwagę normy i przepisy europejskie.
Wszystkie elementy, które przed chwilą wymieni-
Zatem można powiedzieć, że jeśli patrzymy z tego
łem, decydują o jakości życia. Często jesteśmy zafa-
punktu widzenia, to ten wniosek jest całkowicie chy-
scynowani wskaźnikami wzrostu gospodarczego.
biony, mogłoby go w ogóle nie być. Ale oczywiście
Jestem ekonomistą i kocham wzrost gospodarczy,
chyba wszyscy tutaj, zwłaszcza z opozycji, jesteśmy
pośrednio wdzięczni klubowi, że taki wniosek złożył, bardzo się cieszę, kiedy on wynosi 6%, 7%. Tylko trze-
bo mamy okazję do kawałka prawdziwej debaty poli- ba pamiętać, że istnieje jeszcze coś takiego jak jakość
tycznej, o co w tym Sejmie do tej pory było naprawdę życia, a te właśnie sektory na tę jakość życia się skła-
trudno. I można powiedzieć parę rzeczy szczerze. dają. Sam wzrost nie wystarcza, jego owoce muszą
Otóż my także, mówię tutaj o naszych dwóch ko- być jeszcze sprawiedliwie dzielone. Tymczasem, panie
łach, bodajże chyba nawet jako pierwsi przedstawili- ministrze – o tym już była dzisiaj mowa przez chwilę,
śmy publicznie nasze stanowisko w tej sprawie, pisząc przy okazji – to pan obstawał przy tym, żeby utrzy-
list otwarty do pana premiera, w którym zwracamy mać drugi etap wdrażania obniżki składki rentowej.
uwagę na to, iż trzeba się tym tematem zająć, w szcze- Ta decyzja obciążyła w tym roku budżet państwa
gólności zwracamy także uwagę na kwestię oleju na- kwotą około 12 mld zł. Gwoli sprawiedliwości trzeba
pędowego. Do tej pory odpowiedzi nie otrzymaliśmy. powiedzieć, że została ona wcześniej podjęta przez
Oczywiście jesteśmy ludźmi rozsądnymi i zdajemy rząd PiS, przez rząd Jarosława Kaczyńskiego, który
sobie sprawę, że w tej kwestii nie można stawiać ulti- mówił wiele o płacach nauczycieli i o tym, że trzeba
matów, do środy, do godz. 12, że muszą być przepro- wygospodarować na to środki. Ta decyzja w sumie
wadzone konsultacje, analizy, określone badania. obciążyła budżet kwotą 22 mld zł. To jest niewyobra-
(Głos z sali: Właśnie.) żalna suma. Sami państwo pomyślcie, co można by-
Zgoda. Tyle tylko, że one trwają i trwają, i nie łoby za te pieniądze w Polsce załatwić, uregulować,
bardzo właściwie wiadomo, czy rząd prowadzi kon- jakie potrzeby zaspokoić. Jednak taką decyzję podję-
sultacje rzeczywiście w tym celu, żeby podjąć jakąś to w zeszłej kadencji, także przy poparciu Platformy
decyzję, czy też jest to rodzaj gry na czas. Obywatelskiej, ale inicjatywa wyszła ze strony Prawa
(Poseł Tadeusz Cymański: Do Belwederu.) i Sprawiedliwości. Pan minister mógł jeszcze odzy-
Odnoszę jednak, panie premierze, wrażenie, że skać 12 mld zł i mimo że liczni doradcy ekonomiczni
troszkę jest to gra. Pan premier słucha, tak? Słucha, – nie mówię o sobie, tylko o doradcach ekonomicznych
dobrze. z waszego obozu politycznego – doradzali wycofanie
Powtórzę wobec tego, że odnoszę jednak wrażenie, się z tej obniżki, z drugiego etapu. Jednak pan takiej
panie premierze, że to jest gra na czas, a myślę, że decyzji nie podjął.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 331

Poseł Marek Borowski żany w praktyce. Niestety, taka polityka jest prowa-
dzona.
Argument, który jest wysuwany w tym przypadku Jeszcze jedno. Rząd jest zwolennikiem obniżania
i który był wysuwany wtedy, kiedy uchwalano tę usta- podatków. My też…
wę, był następujący: nie decydujmy za ludzi, na co
chcą wydawać pieniądze. Dajmy im je. Ludzie najlepiej
wiedzą, na co je wydać. Proszę państwa, popatrzmy Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
przez chwilę, przyjrzyjmy się temu, do czego prowadzi
tego typu rozumowanie. Polska szkoła potrzebuje Panie pośle, proszę kończyć.
znaczącego dofinansowania i na płace nauczycieli, i
na komputeryzację. Tak na marginesie, panie premie-
rze, program „Laptop dla każdego gimnazjalisty” Poseł Marek Borowski:
proponuję zastąpić programem „Komputer na każdej
ławce szkolnej”. To będzie znacznie bardziej efektyw- Jeszcze chwilę, panie marszałku.
ne. Tak czy owak wymaga to pieniędzy.
Wymaga pieniędzy zmniejszenie liczebności
uczniów w klasach, budowa sal gimnastycznych. Wię- Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
cej środków potrzeba na zajęcia dodatkowe. Nie mu-
szę wymieniać tego wszystkiego. Także na program Ale chwilę…
sześciolatków do pierwszej klasy, który jest komplet-
nie nieprzygotowany, a forsowany. Tymczasem co
mówi rząd? Rząd mówi do obywatela: Otrzymałeś z Poseł Marek Borowski:
tytułu obniżki składki rentowej 30–40 zł miesięcznie
– bo takie to były kwoty – wobec tego załatw za te Rząd jest zwolennikiem obniżania podatków. My
pieniądze swojemu dziecku dobrą szkołę, jeżeli ta ci też, pod warunkiem że nie cierpią na tym wspomnia-
nie odpowiada. ne usługi publiczne. Jednak tak się jakoś składa, że
Uczelnie publiczne potrzebują dofinansowania na te podatki są obniżane najbogatszym. Dotyczy to
rozszerzenie bazy dydaktycznej, na pomoce naukowe tego, co się stanie w przyszłym roku, a także owego
po to, żeby kształcić bezpłatnie – podkreślam: bez- mitycznego podatku liniowego, który ciągle jest za-
płatnie – i coraz lepiej polską młodzież. Oczywiście powiadany. Jeżeli już, bo czasami trzeba obniżyć po-
na to również nie ma środków, ale dla obywatela jest datki najbogatszym, to trzeba zadbać o tych najbied-
wyjście, otrzymał 30–40 zł. Podkreślam, to jest to niejszych. A przecież pan minister sprzeciwia się
samo 30–40 zł, nie nowe. I proszę bardzo, niech za te uchwaleniu ustawy, która została wniesiona jeszcze
pieniądze zapewni dobre wykształcenie swoim dzie- przez klub Lewicy i Demokratów, a która wyrówny-
ciom, jeśli dana uczelnia nie może tego zrobić. wałaby dyskryminujące rozwiązania, jeżeli chodzi o
Byliśmy nie tak dawno świadkami dramatycz- wsparcie rodzin wielodzietnych. Rodziny ubogie nie
nych scen w Wałbrzychu, gdzie zdesperowane kobie- otrzymały nic, rodziny zamożne otrzymały ulgę po-
ty protestowały przeciwko usuwaniu ich z pustosta-
datkową na dzieci.
nów, które zajmowały, ponieważ mieszkały w fatal-
Ta polityka, panie ministrze, ma swoją nazwę,
nych warunkach. Tymczasem samorządy, które
również w literaturze ekonomicznej. Ona nazywa się
oczekują na wsparcie ze strony budżetu centralnego,
po prostu polityką neoliberalną. To nie jest epitet,
na subwencje po to, żeby rozwinąć budownictwo ko-
żeby sprawa była jasna. To jest po prostu fakt. Taką
munalne i socjalne, nie mogą tego uczynić. (Dzwonek)
Oczywiście za 30–40 zł nie wynajmie się żadnego politykę prowadzi pan i rząd, bo to przecież nie jest
mieszkania. Podobnie jeśli chodzi o Policję, która, jak tylko kwestia pana. Otóż my takiej polityki nie mu-
się ostatnio dowiedzieliśmy, ściga przestępców przy simy akceptować i zwyczajnie nie akceptujemy.
pomocy bolidów marki Polonez. Paradoks, który występuje w związku z tym wnio-
Takich przypadków możemy wymienić więcej. skiem o wotum nieufności – to już ostatnie zdania,
One są celowo wyostrzone, ale odsłaniają istotę pew- panie marszałku – polega na tym, że dokładnie taką
nej polityki, pokazują, co to jest służba, co to są usłu- samą politykę prowadziło Prawo i Sprawiedliwość,
gi publiczne. One są publiczne dlatego, że są skiero- kiedy rządziło. Kto obniżył bowiem te podatki najbo-
wane do ludzi nisko zarabiających, nisko i przeciętnie gatszym? Prawo i Sprawiedliwość, wprowadzając
uposażonych. One dają im równe szanse. Kto tego nie prawie podatek liniowy, między nami mówiąc. Kto
rozumie, kto o tym zapomina, ten wprowadza nie- obniżył składkę rentową, o czym mówiłem przed
równość i zmniejsza możliwości rozwojowe kraju. chwilą? Prawo i Sprawiedliwość. Kto wprowadził
Taki pomysł, żeby ludziom dać pieniądze, żeby sami ulgę podatkową na dzieci, z której mogą skorzystać
zadbali o swoje szanse w tych dziedzinach, podkre- tylko rodziny względnie zamożne, a nie mogą skorzy-
ślam, w tych dziedzinach, jest zabawny, jeśli kursuje stać rodziny biedne, rodziny rolników? Prawo i Spra-
w sferze idei, jednak jest szkodliwy, jeżeli jest wdra- wiedliwość.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
332 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Poseł Marek Borowski Minister Finansów


Jan Vincent-Rostowski:
Otóż, proszę państwa, rzecz polega na tym, że
Platforma Obywatelska prowadzi tę samą politykę. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! (Gwar na sali)
(Poruszenie na sali, oklaski)
(Głosy z sali: Nie!)
Proszę państwa, różnica między waszymi dwoma Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
ugrupowaniami, z całym szacunkiem, polega na tym,
że Platforma prowadzi tę politykę w miarę jawnie, Proszę kontynuować, panie ministrze.
natomiast wy prowadziliście ją obłudnie (Poruszenie
na sali), przykrywając to hasłami o solidarnym spo-
łeczeństwie. Ani w jednym, ani w drugim przypadku Minister Finansów
nie mamy do czynienia z solidarnym społeczeństwem. Jan Vincent-Rostowski:
Dlatego nasz głos, panie marszałku, będzie głosem
przeciwko tej polityce, ale nie przeciwko osobie pana Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! O ile dobrze
ministra. Gdyby nie było pana ministra, to przy- zrozumiałem uzasadnienie wniosku o wotum nieuf-
szedłby następny, który prowadziłby w tym rządzie ności, zarzuca mi się, że działania Ministerstwa Fi-
taką samą politykę. nansów pod moim kierownictwem zanadto przypo-
minają posłom opozycji działania ich własnych rzą-
dów w poprzednich kadencjach. (Wesołość na sali,
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: oklaski)
Po pierwsze, zarzuca mi się, że nie zlikwidowałem
Panie pośle, naprawdę, proszę kończyć. Nie chcę podwyżki akcyzy na paliwa wprowadzonej przez PiS.
panu odbierać głosu, ale będę zmuszony. Pan mówi (Oklaski) Po drugie, że podobnie jak rządy PiS i SLD
najdłużej. nie doprowadziłem do uchwalenia przez Sejm ustawy
(Głos z sali: Będziemy za, a nawet przeciw.) gruntownie reformującej finanse publiczne. (Oklaski)
Chciałbym uspokoić Wysoki Sejm, że zarzuty te
są zwykłym nieporozumieniem, gdyż polityka obec-
Poseł Marek Borowski: nego rządu różni się – i to diametralnie – od polityki
poprzedników, a wszelkie podobieństwa mają tylko
Ostatnie zdanie, panie marszałku. charakter pozorny. Po pierwsze, SLD rządził cztery
To będzie głos przeciwko polityce rządu Donalda lata, PiS – dwa lata, ja natomiast kieruję resortem
Tuska i to będzie głos przeciwko wnioskodawcom finansów dopiero od niespełna siedmiu miesięcy. Dla-
wniosku o wotum nieufności. (Oklaski, wesołość na tego obawa, że nasze prace zakończą się jedynie na
sali) etapie projektów jak prace tamtych rządów, jeśli cho-
(Głos z sali: Brawo.) dzi o reformę finansów publicznych, jest, delikatnie
mówiąc, nieco przedwczesna. (Oklaski)
Zapewniam też Wysoką Izbę, że nie powtórzy się
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: sytuacja z czasów poprzedniego rządu, gdy PiS zdecy-
dował się na przedterminowe wybory, wiedząc, że jego
Dziękuję panu posłowi. szumnie zapowiadany projekt reform finansów pu-
Lista posłów zapisanych do głosu została wyczer- blicznych jest tylko atrapą reform (Oklaski) niedającą
pana. żadnych szans na utrzymanie stabilnych finansów
Proszę o zabranie głosu ministra… publicznych po wejściu w życie obniżek podatku PIT
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: Sprostowanie, w roku 2009. Rząd PiS o reformach tylko mówił, a
tylko sprostowanie.) robił coś wręcz przeciwnego. W dwóch budżetach, za
Nie przypominam sobie, żeby pani nazwisko które był odpowiedzialny, czyli za lata 2006 i 2008...
było… (Poseł Krzysztof Putra: Rok 2008 – to pan.)
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: Czy mogłabym ...wydatki wzrosły łącznie o prawie jedną czwartą,
prosić o głos?) czyli o 24%, lub licząc kwotowo – o 52 700 mln zł.
Przepraszam bardzo, nie przypominam sobie, (Poseł Tadeusz Cymański: A dochody?)
żeby pani nazwisko było wymieniane, więc nie przy- Tak szybki wzrost wydatków naraził Skarb Pań-
sługuje pani prawo sprostowania. Dziękuję bardzo. stwa na ryzyko ogromnego marnotrawstwa publicz-
(Oklaski) nych pieniędzy. Bo jak jest taki szybki wzrost, to
Proszę o zabranie głosu ministra finansów pana trudno te pieniądze sensownie i szczegółowo adreso-
Jana Vincenta-Rostowskiego. wać. Optymistyczne szacunki możliwych do osią-
Proszę bardzo, panie ministrze. (Gwar na sali) gnięcia oszczędności dzięki zmianom organizacyj-
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: Niech pan mar- nym proponowanym przez poprzedni rząd pod ha-
szałek działa zgodnie z regulaminem, o którym pan słem tzw. reformy finansów publicznych, to tylko
mówił.) kilkaset milionów złotych rocznie. Natomiast skutki
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 333

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski i związane z tym wydatki z punktu widzenia ich spo-
łecznej i ekonomicznej efektywności. Eliminuje się
przegłosowanych, także przez PiS, obniżek podat- zadania i wydatki zbędne lub przynoszące nikłe efek-
ków, to w roku 2009 aż 26 mld zł. ty na rzecz zadań w najwyższym stopniu wspierają-
(Głos z sali: To chyba dobrze.) cych rozwój gospodarczy i społeczny. PiS, tworząc je-
My nie przygotowujemy, tak jak zrobił to PiS, dynie atrapy reform, sugerował, iż reforma finansów
bomby z opóźnionym zapłonem dla naszych następ- publicznych może być całkiem bezbolesna dla wszyst-
ców. (Oklaski) kich i od zaraz. Prawdziwe reformy, eliminując to, co
(Głos z sali: Brawo!) szkodzi gospodarce polskiej i jej rozwojowi, czasem
Musimy jednak rozbroić bombę budżetową pod- wymagają także niepopularnych decyzji. I ten rząd
rzuconą nam przez rząd Jarosława Kaczyńskiego. przed takimi decyzjami się nie cofnie. (Oklaski)
(Wesołość na sali, oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: Bo ich nie podejmuje.)
Kilka słów o tym, jak zamierzamy to zrobić. Ogól- Jednak nie podzielamy bardzo powszechnej w
ne ramy realizacji naszych projektów wyznacza przy- Polsce opinii, że realizacja każdego wielkiego zadania
gotowany przez Ministerstwo Finansów nowy pro- wymaga wielkich ofiar. Taka romantyczna wizja re-
gram konwergencji. Zgodnie z tym programem w form jest nam obca, bo jesteśmy nade wszystko prak-
roku 2009 deficyt budżetu państwa zostanie zmniej- tyczni, powiedziałbym nawet – do bólu praktyczni.
szony o 9 mld zł i to pomimo wspomnianych wcze- (Poseł Tadeusz Cymański: To prawda.)
śniej skutków obniżek podatków. Komisja Europej- W obecnej sytuacji gospodarczej mądre rządzenie
ska, akceptując ten program i znosząc wszczętą jesz- oparte nie na mrzonkach ekonomicznych dyletantów
cze za rządów SLD procedurę nadmiernego deficytu, (Poruszenie na sali), lecz na fachowej wiedzy ekono-
potwierdziła swoje zaufanie do polityki gospodarczej micznej (Oklaski) i wobec tego gwarantujące stabilny
rządu Donalda Tuska. (Oklaski) wzrost gospodarczy, pozwoli działać zgodnie z czte-
(Głos z sali: Brawo!) rema zasadami reform finansów publicznych, które
W kilka miesięcy udało nam się rozwiązać pro- wymieniłem.
blem, który powstał za rządów SLD, a z którym ko- Na program reform finansów publicznych rządu
lejny rząd – rząd PiS nie był w stanie się uporać przez Donalda Tuska składają się:
dwa lata. Takie efekty jesteśmy w stanie osiągnąć 1) aktywizacja zawodowa osób po pięćdziesiątce,
dzięki temu, że nasza koncepcja reform różni się za-
która przyniesie kilkadziesiąt miliardów złotych
sadniczo od błędnych wyobrażeń, jakie na ten temat
oszczędności (Wesołość na sali) do roku 2020 i zapewni
miały rządy dzisiejszej opozycji.
emerytury pomostowe dla naprawdę potrzebujących;
(Głos z sali: Ale paliwo nie jest polityczne.)
2) sanacja finansów służby zdrowia, która zapew-
Do tego dojdę. (Wesołość na sali)
ni bieżącą dyscyplinę finansową naszych szpitali, tak
Koncepcja ta opiera się na czterech podstawowych
aby rosnące z roku na rok środki dostępne dla służby
filarach. Po pierwsze, finanse publiczne nie są wyspą
zdrowia nie były marnotrawione, lecz wydawane
odizolowaną od reszty państwa, są one spoiwem łą-
czącym wszystkie sfery aktywności państwowej. Re- efektywnie;
forma finansów publicznych jest więc reformą sposo- 3) przegląd wszystkich wydatków budżetowych
bu funkcjonowania państwa i cały rząd musi w niej co roku, zapewniający rosnące oszczędności z roku
uczestniczyć, nie tylko minister finansów. Po drugie, na rok;
reforma finansów publicznych musi godzić potrzeby 4) dokładne liczbowe i merytoryczne uzasadnienie
stabilności makroekonomicznej gospodarki polskiej wszystkich nowych propozycji wydatkowych jako nowa
z umacnianiem zachęt do efektywnego działania pod- reguła polityki gospodarczej, socjalnej i bezpieczeństwa
miotów gospodarczych i zapewnieniem koncentracji – rząd Donalda Tuska będzie stosował tak zwaną me-
wydatków publicznych na celach kluczowych dla roz- rytorycznie uzasadnioną politykę wydatków publicz-
woju społecznego. Po trzecie, reforma finansów pu- nych; nigdy więcej nie będzie tak, że jakiś resort wy-
blicznych musi opierać się na zasadach wynikających walczy sobie nadmierny wzrost wydatków jedynie
ze współczesnej wiedzy ekonomicznej i nowoczesnej dlatego, że jego szef ma dobre notowania w sondażach
organizacji, zapewniających maksymalną efektyw- lub znaczące osobiste wpływy polityczne…(Oklaski)
ność wykorzystania środków publicznych. Po czwar- (Poseł Tadeusz Cymański: Dość prywaty!)
te, żadna reforma finansów publicznych nie może być …nie chciałem wspominać o peronach (Wesołość
skuteczna, jeśli rząd nie będzie w stanie przeciwsta- na sali, oklaski);
wić się presji na podejmowanie różnych nerwowych 5) nowy system finansowania dróg ekspresowych
i ekonomicznie nieracjonalnych działań, nastawio- i autostrad – jesteśmy w trakcie jego opracowywania
nych wyłącznie na doraźne korzyści polityczne uzy- i jest to jedno z najbardziej priorytetowych zadań
skiwane kosztem pogorszenia długookresowych per- naszego rządu;
spektyw rozwoju Polski. 6) pełna likwidacja zbędnych jednostek biurokra-
(Poseł Tadeusz Cymański: Abonament.) cji, między innymi agencji takich, jak: Agencja Mie-
Koncepcja ta nie polega więc na odpowiedzeniu na nia Wojskowego i gospodarstw pomocniczych admi-
pytanie, komu zabrać. Musi ona prowadzić do stwo- nistracji centralnej. (Oklaski)
rzenia warunków, w których ocenia się zadania rządu Po stronie podatkowej najważniejsze kroki to:
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
334 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski (Poseł Tadeusz Cymański: Którego wybrał parla-
ment.)
1) wprowadzenie od 2009 r. tylko dwóch stawek w 2007 r. Decyzją kierowanego przez prezesa
podatku od dochodów osób fizycznych: 18 i 32%; Skrzypka banku centralnego opóźniono podwyżkę
2) jak najszybsze wprowadzenie po roku 2009 po- stóp procentowych, co pozwoliło inflacji wymknąć się
datku liniowego – tempo i ostateczna forma tego po- spod kontroli ze wszystkimi tego skutkami dla rodzin
datku będą zależne od kondycji budżetu i od uzgod- polskich. Później NBP podniósł stopy, ale do wyższe-
nień politycznych. go poziomu, niż byłoby to konieczne, gdyby zareago-
Wymienione oszczędności w wydatkach pozwolą wał był wcześniej, w 2007 r. Być może w trosce o
na takie obniżki stawek podatkowych, które wzmoc- popularność ówczesnego rządu PiS prezes Skrzypek
nią wzrost gospodarczy i wobec tego po krótkim cza- 9 razy na 10 głosował przeciwko podwyżce stóp pro-
sie zwiększą, a nie zmniejszą, dochody budżetowe, centowych…
pozwalając na wyższe wydatki na dziedziny priory- (Głosy z sali: Brawo!)
tetowe takie, jak: autostrady i drogi, edukacja, nauka …z czego 4 razy jego głos był decydujący. Swoim
i szkolnictwo wyższe, zdrowie, kultura, aktywizacja głosem opóźnił więc taką podwyżkę o 4 miesiące. To
zawodowa osób po 50. roku życia i osób młodych. opóźnienie miało fatalny skutek dla poziomu cen w
(Poseł Marek Suski: Pensje prezesów.) Polsce. Jednak winę za wysoką inflację PiS próbuje
(Głos z sali: Słyszałem, że połowa posłów PO idzie zrzucić na obecny rząd i to kolejny dowód na cynizm
na prezesów.) polityczny tej partii. (Burzliwe oklaski)
Jednak nawet w tych dziedzinach wszystkie wydat- Całe szczęście, że NBP, w tym pan prezes, zmienił
ki będą musiały być merytorycznie uzasadnione. swoją politykę – lepiej później niż wcale (Oklaski) –
Tak pomyślany program reform finansów publicz- ale koszty tych opóźnień to właśnie wysoka inflacja
nych oznacza, że z roku na rok będą rosły nakłady i wobec tego wyższy, niż mógł być, poziom stóp pro-
na te rozwojowe dziedziny i że te rosnące wydatki nie centowych i za to jesteście odpowiedzialni także wy.
będą marnotrawione. Zmiany, które jesteśmy zdeter- (Oklaski) (Poruszenie na sali)
minowani przeprowadzić, będą stanowić zasadniczy (Poseł Tadeusz Cymański: Także wy oprócz nas.)
Zgadzam się, że wzrost cen światowych odbije się
przełom w finansach publicznych Polski. Umożliwią
negatywnie na polskiej gospodarce, bo nie mamy
wielki skok cywilizacyjny naszego kraju, przy konse-
wielkich złóż ropy naftowej, ale skala tego negatyw-
kwentnie obniżanych podatkach bowiem prioryteto-
nego wpływu zależy od tego, jak zareagujemy na ten
we wydatki państwa będą rosły, a ich wydatkowanie
szok zewnętrzny. Nasi przeciwnicy mówią: udawaj-
będzie coraz efektywniejsze.
cie, że nic złego się nie stało, obniżcie akcyzę i nikt
Efektów tych nie osiągniemy w jednym roku. (Po-
nie zauważy, że ceny ropy wzrosły. Takie myślenie
ruszenie na sali)
świadczy albo o kompletnej ignorancji ekonomicznej,
(Głos z sali: Oooo!) albo o skrajnym cynizmie politycznym. (Poruszenie
Niemniej jednak przełom, o którym mówię i który na sali) (Oklaski)
jest Polsce tak potrzebny, dokona się do końca obec- Dziś cyniczni politycy mówią: zaoszczędźmy lu-
nej kadencji. Osiągnięcie tych celów będzie jednak dziom przykrości reagowania na wyższe ceny ropy.
możliwe tylko wtedy, gdy bezwzględnie będziemy A właśnie negatywne skutki drogich paliw będą tym
przestrzegać starej zasady – przede wszystkim nie mniejsze, im silniej na nie zareagują i przedsiębior-
szkodzić. stwa, i konsumenci, i rząd, bo jedyna racjonalna re-
(Poseł Jolanta Szczypińska: No, właśnie.) akcja na wysokie ceny ropy to wprowadzenie oszczęd-
Dlatego nie ugniemy się pod presją różnych grup ności przy użyciu paliw, a jedyny skuteczny sposób
nacisku starających się zyskać dla siebie uprzywile- na osiągnięcie oszczędności to odpowiednia polityka
jowaną pozycję. Nie będziemy też uciekać się do po- cenowa.
pulistycznych posunięć, które mogłyby zapewnić (Głos z sali: Prohibicja paliwowa!)
nam popularność kosztem wolniejszego wzrostu go- W czasach gospodarki centralnie planowanej, do
spodarczego, a więc kosztem polskich rodzin. Do której widocznie tęsknicie, ceny paliw były sztucznie
podjęcia… do pojęcia… Coś tu źle napisali. (Oklaski) zaniżane, a oszczędności usiłowano osiągnąć w dro-
Do podjęcia takiego właśnie kroku chcą nas zmusić dze różnych rządowych programów racjonalizacji
autorzy wniosku o wotum nieufności domagający się użycia energii. W efekcie zużycie energii na jednost-
obniżenia akcyzy na paliwa, co jakoby ma zapobiec kę dochodu narodowego było w krajach komunistycz-
wolniejszemu wzrostowi gospodarczemu grożącemu nych kilkakrotnie większe niż w krajach o gospodar-
nam ze względu na wzrost światowych cen paliw. To ce rynkowej. Reformy rynkowe w Polsce, polegające
jest czysta demagogia. Po pierwsze, za inflację, a więc na urealnieniu cen energii, a także na dodatkowym
za obecny poziom cen, odpowiada zgodnie z konsty- opodatkowaniu jej zużycia akcyzą, pozwoliły w krót-
tucją Narodowy Bank Polski, kierowany przez pre- kim czasie radykalnie zmniejszyć energochłonność
zesa Sławomira Skrzypka, którego kandydaturę gospodarki, choć nadal jest ona wyższa niż w bogat-
zgłosił pan prezydent Lech Kaczyński, a którego wy- szych krajach Unii Europejskiej. Akcyza na paliwa
brali na to stanowisko posłowie Prawa i Sprawiedli- jest w Polsce niższa niż średnia w Unii Europejskiej,
wości (Poruszenie na sali) (Oklaski) a energochłonność wyższa. Światowe ceny energii
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 335

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski tel miał zrezygnować z części tak ważnych usług,
jak edukacja swoich dzieci, dostarczanie im darmo-
rosną, a tu proponuje się wprowadzenie zachęt do wego mleka w szkole, budowa dróg czy dostęp naszej
wyższego zużycia paliw. (Poruszenie na sali) młodzieży do bezpłatnych studiów na wyższych
(Poseł Krzysztof Putra: 2 zł w Ameryce litr paliwa uczelniach...
kosztuje, panie ministrze, a u nas 5 zł.) (Poseł Marek Suski: To jest demagogia.)
...na rzecz takich koncernów, jak Gazprom, Rosneft
(Przewodnictwo w obradach obejmuje marszałek czy Łukoil. (Poruszenie na sali, burzliwe oklaski)
Sejmu Bronisław Komorowski) (Głos z sali: Brawo!)
(Głos z sali: Wyszło szydło z worka.)
Panie Marszałku! Zakładam, że uszczuplenie usług budżetowych
dostępnych dla Polaków i Polek, także najuboższych,
na rzecz profitów rosyjskich oligarchów...
Marszałek: (Głos z sali: Ooo!)
...nie jest, zakładam, zamierzonym celem wnio-
Proszę państwa, bardzo proszę o spokój. skodawców z Prawa i Sprawiedliwości. (Oklaski)
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: A gdzie jest Abra-
mowicz? W Anglii.)
Minister Finansów Byłby on jednak nieuniknionym skutkiem propo-
Jan Vincent-Rostowski: nowanej przez was polityki.
Wobec tego proszę wnioskodawców o to... (Gwar
Pragnę zacytować fragment uzasadnienia wnio- na sali)
sku o wotum nieufności: Prawo i Sprawiedliwość
domaga się podjęcia przez ministra finansów starań
mających na celu obniżenie minimalnych stawek ak- Marszałek:
cyzy obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.
(Wesołość na sali) Bardzo proszę o uciszenie rozmów.
Jest to niestety najgorszy z możliwych pomysłów.
Choć popyt na paliwa w samej Polsce nie może wpły-
nąć na światowe ceny ropy, to jednak popyt w całej Minister Finansów
Unii Europejskiej jak najbardziej może. I to właśnie Jan Vincent-Rostowski:
dlatego premierzy i prezydenci krajów Unii Europej-
skiej zobowiązali się na Radzie Europejskiej w Man- ...aby nawet teraz rozważyli możliwość wycofania
chesterze 9 i 10 września 2005 r., że nie będą obni- się choćby z tej części swojego wniosku. (Wesołość na
żali podatków nakładanych na nośniki energii jako sali, oklaski)
odpowiedź na wzrost cen paliw. Wiedzieli bowiem, iż (Poseł Grzegorz Dolniak: Przynajmniej rakiem.)
obniżenie akcyzy albo wcale, a jeśli, to tylko na krót- Przedstawione wyżej mechanizmy kształtowania
ko doprowadziłoby do obniżenia cen paliw dla kon- cen to abecadło ekonomii. Doraźne korzyści politycz-
sumentów detalicznych. Jest tak dlatego, że o cenie ne uzyskane w drodze populistycznych posunięć pro-
dla tych konsumentów decyduje relacja popytu i po- ponowanych przez opozycję muszą skończyć się pła-
daży. Wobec tego, jeśli znacząca część krajów konsu- ceniem haraczu producentom energii pierwotnej, a
mujących obniżyłaby akcyzę, jak to proponuje Prawo więc głównie krajom arabskim i Rosji.
i Sprawiedliwość – bo chyba państwo nie przypusz- Na zakończenie... (Poruszenie na sali)
czacie, że kraje europejskie zgodziłyby się na obniże- (Głos z sali: Jeszcze!)
nie minimalnego poziomu akcyzy w Unii po to, by (Głos z sali: Nie kończ!)
jedynie Polska z takiego przywileju korzystała... ...chciałabym zaapelować do opozycji, by umiała
(Poseł Marek Suski: A spróbujcie.) wnieść się nad partykularne interesy polityczne wła-
...tacy naiwni chyba jednak nie jesteście (Oklaski) snych partii i nie utrudniała realizacji programu
– to wtedy cena otrzymana przez producentów ener- potrzebnych Polsce reform tylko dlatego, że sama
gii wzrosłaby dokładnie o równowartość spadku ak- takich reform wprowadzić nie potrafiła. (Oklaski)
cyzy. W takich warunkach cena płacona przez kie- (Głosy z sali: Brawo!)
rowców na stacjach benzynowych prawie nie drgnie. Tu chodzi o dobro Polski...
Ceny oleju opałowego, gazu ziemnego i elektryczno- (Głosy z sali: Ooo!) (Oklaski)
ści, które bezpośrednio lub pośrednio zależą od ceny ...o byt ekonomiczny każdego Polaka i każdej Polki.
ropy, także się nie zmienią. (Poseł Krzysztof Putra: 1,5 l paliwa dla obywatela.)
Kto na tym skorzysta? Odpowiem: główne korzy- Apeluję, by powstrzymano się od akcji propagan-
ści odnieśliby zagraniczni dostawcy paliw, a zaro- dowych (Wesołość na sali, oklaski) przekonujących
bione przez nich pieniądze zmniejszyłyby możliwo- Polaków, że ich pieniądze to tylko te, które mają w
ści finansowania przez państwo polskie innych ce- swoich portfelach i na kontach bankowych, a pienią-
lów. Naprawdę nie widzę powodu, aby polski obywa- dze budżetu to są pieniądze rządu...
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
336 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski Marszałek:


(Głos z sali: Podatników, a nie rządu.) Tak, proszę państwa, oczywiście te osoby, które
...dobrze byłoby zabrać mu jak największą ich występowały, mają prawo do ponownego zabrania
część i rozdać tym, którzy najgłośniej się tego doma- głosu w trybie sprostowania.
gają. Pieniądze budżetu to są pieniądze nas wszyst- Proszę bardzo panią poseł.
(Głos z sali: Ale ile czasu?)
kich. Wszyscy mamy obowiązek dbać o ich właściwe (Głos z sali: 3 godziny.)
wykorzystanie i nikomu nie wolno, jak usiłują uczy-
nić to autorzy wniosku o wotum nieufności, trwonić
ich w imię własnych interesów politycznych. Dzięku- Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
ję. (Posłowie Platformy Obywatelskiej wstają, burzli-
we oklaski) Dziękuję bardzo, panie marszałku.
Pozwolę sobie powiedzieć kilka zdań jako przed-
(Głos z sali: Brawo!) stawiciel wnioskodawców.
(Posłowie Prawa i Sprawiedliwości skandują: Mam wrażenie, że pan minister źle zrozumiał
Wiesław! Wiesław! Wiesław!) niektóre fragmenty naszego wniosku, dlatego wła-
śnie chciałabym to wyjaśnić.

Marszałek:
Marszałek:
Dziękuję bardzo, dziękuję.
Przyznam się, proszę państwa, że nie wiem jak Nie, nie, pani poseł.
państwo, ale ja dawno nie słyszałem tak emocjonują-
cego wystąpienia ministra finansów. (Oklaski)
Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: Panie marszał-
ku, chciałabym skorzystać z możliwości sprostowa- Po pierwsze... (Poruszenie na sali)
nia.)
Nie słyszę pani poseł. Pani poseł w jakiej sprawie,
w jakim trybie? Niestety jest bardzo głośno na sali. Marszałek:
Pani poseł...
Poseł Aleksandra Natalli-Świat:

To nie moja wina, panie marszałku, że część osób Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
na sali...
Panie marszałku...

Marszałek: Marszałek:
Proszę, słucham panią. Nie, nie, pani poseł. (Poruszenie na sali) Pani po-
seł może w tej chwili wypowiadać się tylko w trybie
sprostowania, a nie w imieniu wnioskodawców. Bar-
Poseł Aleksandra Natalli-Świat: dzo proszę to uwzględnić. Chodzi o źle zrozumianą
pani wypowiedź. (Poruszenie na sali)
...jeszcze nie zakończyła kibicowania. Proszę bardzo.

Marszałek: Poseł Aleksandra Natalli-Świat:


Czy mogę mówić panie marszałku?
Słucham panią, tak.

Marszałek:
Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
Proszę bardzo. (Poruszenie na sali)
Chciałabym skorzystać z możliwości sprostowa-
nia, ponieważ jestem przedstawicielem wnioskodaw-
ców, a pan minister nie zrozumiał wniosku. Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
(Głos z sali: Nie ma trybu sprostowania. Nie wy-
mienił ani razu.) A czy państwo mogliby przestać?
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego 337

Marszałek: i płomiennym wystąpieniu ministra finansów (Weso-


łość na sali), nikt nie ma wątpliwości, że na czele tego
Proszę państwa, w takim samym stopniu pani resortu stoi człowiek bardzo kompetentny (Wesołość,
może liczyć na ciszę, jak pan minister mógł liczyć. poruszenie na sali, oklaski) i niezwykle zdetermino-
(Wesołość na sali, oklaski) Tak że bardzo proszę wany, żeby nie popełniać błędów, których źródłem
wszystkich o to, żeby reagować troszkę ciszej. jest jak najlepsza intencja, ale równocześnie brak
wyobraźni co do skutków danej decyzji.
Państwo posłowie z PiS bardzo żywiołowo zare-
Poseł Aleksandra Natalli-Świat: agowali na ten fragment wystąpienia ministra fi-
nansów, który miał unaocznić tym, którzy są auto-
Po pierwsze, zostało to wyjaśnione. Prawo i Spra- rami tego wniosku, że ubocznym i mimowolnym
wiedliwość nie podwyższyło akcyzy, ale wróciło do skutkiem – co podkreślił, nie zakładając złej inten-
stawki obniżonej w sytuacji zupełnie innej niż obec- cji – waszej propozycji byłyby zdecydowanie wyższe
na. (Poruszenie na sali) dochody producentów, a nie wyraźna ulga dla szcze-
(Głos z sali: Spadła akcyza, jak wy byliście.) gólnie uboższej części naszego społeczeństwa. (Po-
Po drugie, ustawa o finansach publicznych nie ruszenie na sali)
pozostała w formie projektu dlatego, że tak chciał (Poseł Tadeusz Cymański: Będzie spadek ceny.)
rząd Prawa i Sprawiedliwości, tylko dlatego, że tak (Głos z sali: Bzdura.)
zadecydowali posłowie Platformy Obywatelskiej na (Głos z sali: Tak, Orlenu.)
sali sejmowej. (Oklaski, poruszenie na sali) Możecie państwo z tym się nie zgadzać, ale radził-
Po trzecie, nie zarzucaliśmy panu ministrowi, że bym, żebyście przemyśleli, mimo że to w ogniu takiej
nie planuje, nie potrafi wygłosić wykładu akademic- debaty może nie zawsze jest łatwe, bo wtedy o reflek-
kiego. Zarzucaliśmy to, że nic nie robi. (Oklaski) sje trudniej, a łatwiej o okrzyk czy o skandowanie.
A po czwarte, uważamy, że dla dobra polskiej go- Dobrze byłoby przemyśleć argumentację kompetent-
spodarki nie należy doprowadzić do tego z tego po- nego ministra finansów, żeby w przyszłości takich
wodu – bo program oszczędnościowy czy racjonaliza- błędów unikać.
cje są słuszne – żeby Gazprom, Łukoil czy jakiś inny Przedstawię pewną ilustrację. Na pewno państwo
dostawca ropy nie zarobił w ten sposób, że w Polsce z PiS ją dobrze zrozumieją, bo dotyczy w jakimś sen-
nie będzie się zużywać ropy już dziś, bo po prostu sie także materii decyzji, które podejmowaliście i
Polaków nie będzie stać na paliwo. (Oklaski) których skutki w jakimś sensie także dzisiaj opisuje-
cie w tym wniosku o wotum nieufności. Zrobię to
zupełnie bez emocji, bo zdaję sobie sprawę, że właśnie
Marszałek: nie zawsze wyobraźnia jest tak duża jak intencje i
pomysły. U każdego z nas. Po pierwsze, chciałbym,
Dziękuję bardzo. żebyśmy jeszcze raz wszyscy sobie uświadomili, że
Proszę państwa, głos zabierze prezes Rady Mini- rok temu benzyna 95 kosztowała na stacji benzyno-
strów pan Donald Tusk. (Oklaski) wej średnio 4,45, to są dane...
(Poseł Aleksandra Natalli-Świat: Nie średnio, to
była najwyższa.)
Prezes Rady Ministrów Celowo poprosiłem o dane Polskiej Izby Paliw
Donald Tusk: Płynnych, a więc instytucji, która byłaby prawdopo-
dobnie bardzo zainteresowana wsparciem waszego
Szanowni Państwo! Wotum nieufności wobec mi- wniosku. Prosiłem bardzo o neutralne dane.
nistra jest ważną sprawą dla każdego rządu i dla (Poseł Jolanta Szczypińska: Oszukali pana.)
każdej opozycji szczególnie wtedy, kiedy jest to mini- Państwo na pewno dysponujecie tymi samymi
ster finansów. To jest pierwsze wotum nieufności w danymi. Mam dzienne ceny paliw od 31 stycznia 2007 r.
tej kadencji. do 11 czerwca 2008 r.
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: I nie ostatnie.) (Poseł Tadeusz Cymański: To w Klagenfurcie.)
W związku z tym ustalamy także na najbliższy W związku z tym...
czas standardy debaty w sprawach takich jak wota Nie, w Polsce, panie pośle. Naprawdę nie rozu-
nieufności. miem, dlaczego państwo tak się irytujecie tymi fak-
Po pierwsze, chciałbym zaproponować, aby pod- tami, tymi danymi.
czas rozmowy o wotum nieufności wobec jakiegoś (Głos z sali: To jest nieprawda.)
ministra uzasadniać decyzje lub brak decyzji danego (Głos z sali: A olej?)
ministra. Jeśli natomiast istnieje potrzeba wyrażenia Dzisiaj benzyna kosztuje średnio – nie dzisiaj, to
wotum nieufności wobec tej Rady Ministrów, to oczy- są dane z 6 i 11 czerwca – 4,63. Nie wykluczam, że
wiście, jak państwo wiecie, taki tryb konstytucja i dzisiaj będzie 5–7 gr droższa, ale mniej więcej w cią-
regulamin Sejmu przewidują. Mówię o tym dlatego, gu roku cena wzrosła z 4,40 zł do 4,60 zł, z jakimiś
że nie tylko w mojej ocenie, ale myślę, że także w groszami.
opinii publicznej, szczególnie po tak wyczerpującym (Głos z sali: A olej napędowy?)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
338 Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk umiejętności makroekonomiczne, podobnie wielu Po-
laków, także ministrowie, premierzy innych rządów,
To znaczy, że benzyna zdrożała, a olej napędowy bo dzięki jego stanowczości i konsekwencji w Polsce
zdrożał boleśniej i że z punktu widzenia detalicznego nie ma krachu cenowego; są podwyżki bolesne dla
odbiorcy jest to bolesne. Co do tego przecież nie ma ludzi, ale nie ma krachu cenowego.
sporu. Nie znam na tej sali nikogo – z lewicy, z cen- (Głos z sali: Proszę nie kłamać, proszę nie prze-
trum, z prawicy – kto miałby jakąś chorobliwą satys- kręcać.)
fakcję z tego, że Polacy drożej płacą za benzynę. Nie Po drugie, chciałbym, żeby w takiej debacie, któ-
znam takiego rządu – ani rząd PiS-u, ani SLD, ani ra dotyczy pieniędzy ludzi, którzy codziennie tanku-
Platformy nie zakładałby sobie pętli na szyję, żeby ją benzynę, którzy codziennie kupują produkty żyw-
złośliwie komuś podwyższyć cenę benzyny. nościowe w naszych sklepach… Taka debata powin-
(Głos z sali: Jeszcze jest PSL.) na być, tak jak dzisiaj, ognista. Może być różnica
Natomiast chcę państwu uświadomić, że nie za- poglądów; ale nie może być nieprawdy. Byłbym bar-
wsze wasze intencje czy decyzje przynosiły pożądane dzo wdzięczny, gdyby… Chociaż nie wyobrażam so-
skutki. Zauważmy, że rok temu, to są dane, które bie, żeby dało się to w jakimś elementarzu wytłuma-
przytaczała pani poseł wnioskodawca, cena baryłki czyć, czym różni się podwyżka akcyzy, którą wpro-
ropy to było ok. 60 dolarów, rok temu w czerwcu. wadziliście w 2007 r., od tego, jak pani poseł powie-
Według pani poseł to było poniżej 60 dolarów, ja mam działa: wprowadzenie takiej akcyzy, która jest
dane np. z września 2007 r., to było 71 dolarów. Te wyższa niż poprzednia, ale jest doprowadzeniem do
zmiany są dynamiczne, ale to było mniej więcej 60 takiej, która była przed. Pani poseł, usiłowałem to
dolarów. zrozumieć, ale prawda jest naga. Uznaliście pań-
(Poseł Tadeusz Cymański: Przy kursie.) stwo w roku 2007…
Wiem, ale zwróćcie na to uwagę. (Głos z sali: Nieprawda.)
(Głos z sali: A inflacja?) …na przełomie lat 2006/2007, że musicie podwyż-
Zaraz, myślę, że uzyskam pożądany efekt dydak- szyć akcyzę na paliwa.
tyczny czy pedagogiczny. (Wesołość na sali, oklaski) (Głos z sali: Prawda.)
4,45 – rok temu, dzisiaj – 4,63, cena baryłki – 60 (Głos z sali: Nieprawda.)
dolarów na rynkach światowych, dzisiaj – 126–130; (Głos z sali: Przywrócić…) (Poruszenie na sali)
była i 139. Wasza decyzja. Chcę powiedzieć, że mój rząd na
(Głos z sali: To jest NBP. Dba o złotówkę.) te paliwa akcyzy nie podniósł i nie zamierza podno-
Co w związku z tym spowodowało, że u nas pod- sić. (Oklaski) A wasz rząd podniósł tę akcyzę, chcę
wyżki cen na stacjach benzynowych są mniej dotkli- podkreślić to jeszcze raz, w sytuacji, kiedy baryłka
we, niż wynikałoby to z ruchu cen w dolarach? Co ropy naftowej na świecie kosztowała dwa razy mniej.
spowodowało? (Poruszenie na sali) Stabilna, silna Znaczy to, że zrobiliście tak w sytuacji, w której nie
złotówka. (Oklaski) Nie mówię, że to jest zasługa mi- było ewidentnej potrzeby.
nistra Rostowskiego. Pragnę państwu wytłumaczyć, (Głos z sali: Była.) (Poruszenie na sali)
że każdy odpowiedzialny, mądry rząd powinien dbać Jeśli państwo zrozumieli, a mam nadzieję, że tak,
o to, na co ma realny wpływ. Polski rząd nie ma re- bo wszyscy dzisiaj debatujemy także z naszą opinią
alnego wpływu... publiczną… Chciałbym, żeby polska opinia publiczna
(Głos z sali: Ma!) też wiedziała, po pierwsze, kto podwyższa akcyzę, po
...na ceny ropy na świecie i na ceny żywności na drugie, co jest prawdziwym źródłem zwyżki cen na
świecie. stacjach benzynowych…
(Głos z sali: Ale w Polsce ma.) (Głos z sali: Narodowy Bank Polski.)
Na to nie mamy wpływu. (Poruszenie na sali) Sta- …i trzecia sprawa: co naprawdę polski rząd po-
rania poprzedników i naszego rządu doprowadziły do winien zrobić, żeby ochronić, szczególnie najuboż-
tego – wysłuchajcie państwo, bo to się rzadko zdarza, szych, przed tymi fatalnymi globalnymi zjawiskami,
komplementu pod swoim adresem z moich ust – że jakimi są wzrost cen paliw i wzrost cen żywności.
chociaż mamy bardzo ograniczone instrumentarium, Otóż, proszę państwa, skoro nie możemy wpłynąć
to jednak Polacy w złotówkach zarabiają trochę wię- na ceny ropy i żywności na świecie, musimy zrobić
cej, za benzynę też płacą więcej, ale nie tyle, ile jej wszystko, żeby szczególnie najubożsi nie odczuli
cena wzrosła na świecie. Z tym nie polemizujmy, bo tego zbyt dotkliwie.
to jest oczywiste. (Głos z sali: Obniżmy akcyzę.)
(Poseł Tadeusz Cymański: Czyja to zasługa?) Mówicie: Obniżcie akcyzę. Chcę więc wam wytłu-
Nie chcę tutaj rozdzielać zasług. Chcę tylko pań- maczyć sprawę chyba dla was zrozumiałą, zresztą dla
stwu uświadomić, że kluczowa z punktu wiedzenia lewicy też powinna być ona zrozumiała. Na miłość
relacja: nasza płaca – cena za benzynę w polskiej sta- Boga, musicie to zrozumieć: Jeśli obniżymy akcyzę,
cji benzynowej, ma związek przede wszystkim z ma- to obniżymy obciążenia dla wszystkich po równo.
kroekonomią, z tym, w jaki sposób prowadzimy ca- Skorzystają na tym ci, którzy najwięcej wydają na
łość finansów publicznych. paliwa, tzn. jest to ulga pożądana przez najlepiej za-
W tym sensie minister Rostowski jest ministrem rabiających, najwięcej wydających. (Oklaski, porusze-
bardzo kompetentnym. Bardzo wysoko cenię jego nie na sali)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-Rostowskiego – głosowanie 339

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk (Oklaski), ponieważ tam udział cen żywności i udział
kosztów utrzymania mieszkania jest największy, pa-
(Głos z sali: Rolnicy.) nie premierze, właśnie tam. I oni te ceny teraz płacą,
(Głos z sali: Żniwa.) nie tylko ci, którzy jeżdżą samochodem, bo to jest
(Głos z sali: To podwyższcie akcyzę.) dokładnie to przeniesienie. Natomiast państwo dzi-
A ja mówię jedno: Jeśli z tej akcyzy weźmiemy siaj pokazaliście, jakim najbiedniejszym chcecie dać
pieniądze, to możemy później skierować te pieniądze – wtedy kiedy mówiliście o tym, że dla zarządów spół-
na podwyższenie wynagrodzeń dla najbardziej po- ek Skarbu Państwa mają pójść pieniądze, a nie dla
szkodowanych. Chcę i doprowadzę wspólnie z mini- pracowników. (Poruszenie na sali, oklaski, posłowie
strem Rostowskim, panie pośle, do tego, że te pienią- Prawa i Sprawiedliwości wstają)
dze z akcyzy trafią do budżetu i wrócą do tych, którzy
ich najbardziej potrzebują, a nie do tych, którzy dzi-
siaj najwięcej zużywają benzyny. (Oklaski) Marszałek:
(Głos z sali: Ustawa kominowa.)
I czy wam się to podoba, czy nie, mój rząd i mini- Proszę państwa, zamykam dyskusję.
stra Rostowskiego będzie prowadził naprawdę soli- Przystępujemy do głosowania.
darną politykę z tymi, którzy są bez własnej winy Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio-
w trudnej sytuacji. (Oklaski) (Poruszenie na sali) sku o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra
Mam też nadzieję… To, że sprawa budzi emocje finansów pana Jana Vincenta-Rostowskiego, proszę
wśród posłanek i posłów, powiem szczerze, niespe- podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
cjalnie mnie dziwi, ale też niespecjalnie wzrusza. Kto jest przeciw?
(Głos z sali: Bo pan ma pieniądze.) Kto się wstrzymał?
Sprawa wynagrodzeń i cen emocjonuje i porusza W głosowaniu wzięło udział 385 posłów. Większość
Polaków. Mamy obowiązek mówić im prawdę i mamy ustawowa wynosi 231. Za oddano 150 głosów, przeciw
obowiązek zadbać o tych, którzy sami o siebie nie – 235, nikt się nie wstrzymał. (Długotrwałe oklaski)
mogą zadbać. Nie przeszkodzicie w tym. Nie rozu- (Posłanki Platformy Obywatelskiej wręczają mini-
miem was, dlaczego chcecie przyjąć takie techniki,
strowi finansów Janowi Vincentowi-Rostowskiemu
które sprzyjają wyłącznie najbogatszym. Nie rozu-
bukiet kwiatów)
miem, nie wiem, co się z wami stało. Dziękuję bardzo.
Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania wyma-
(Poruszenie na sali, długotrwałe oklaski, posłowie
ganej większości głosów odrzucił wniosek o wyraże-
Platformy Obywatelskiej wstają)
nie wotum nieufności ministrowi finansów panu
(Głos z sali: Nawrócony liberał.)
Janowi Vincentowi-Rostowskiemu.
Powracamy do rozpatrzenia punktu 21. porządku
Marszałek: dziennego: Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości
i Praw Człowieka...
Proszę państwa… To będzie, proszę państwa, ostatnie głosowanie
Pani poseł, pani chce jeszcze raz sprostować, tak? w dniu dzisiejszym.
Pani słowa nie były już cytowane, nikt się przecież Jeszcze komunikat?
nie odnosił do pani wypowiedzi, więc jak pani chce Najpierw komunikat.
prostować? Proszę uprzejmie.
(Głos z sali: Głosujmy!)
(Głos z sali: Nie!)
Pani czuje atmosferę sali, więc bardzo panią pro- Sekretarz Poseł Michał Marcinkiewicz:
szę naprawdę o umiar w tej kwestii. Jeszcze raz pani
chce sprostować, rozumiem. Proszę o krótkie spro- Szanowni państwo, ostatni komunikat. Bezpo-
stowanie. Ale pani może prostować własną wypo- średnio po głosowaniu odbędzie się dalszy ciąg posie-
wiedź źle zrozumianą. dzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sali nr 12.
(Głos z sali: Ale co prostować, wypowiedź pre- Dziękuję.
miera?)

Marszałek:
Poseł Aleksandra Natalli-Świat:
Dziękuję bardzo.
Tak, chcę sprostować własną wypowiedź, ponie- Powracamy do rozpatrzenia punktu 21. po-
waż uzasadniałam ten wniosek i mówiłam w uzasad- rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Spra-
nieniu tego wniosku, iż dlatego prosimy o natychmia- wiedliwości i Praw Człowieka o pilnym rządo-
stowe działania, że podwyżki cen żywności i podwyż- wym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zmia-
ki cen paliw przekładają się na koszty utrzymania nie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych
gospodarstw domowych i że są to podwyżki najistot- oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie
niejsze właśnie dla najbiedniejszych gospodarstw innych ustaw.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
340 Punkt 21. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek Czy są dalsze zgłoszenia?


Nie widzę.
Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta- Bardzo proszę, pani poseł. Ma pani 2 min.
wionego przez pana posła Damiana Raczkowskiego
oraz przeprowadził dyskusję, w trakcie której zgło-
szono poprawkę. Poseł Beata Kempa:
W związku z tym Sejm ponownie skierował pro-
jekt ustawy do komisji w celu jej rozpatrzenia. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Widzę, że nie ma
Dodatkowe sprawozdanie komisji zostało paniom pana premiera. Czy pan wicepremier może spraw-
i panom posłom doręczone w druku nr 612-A. dzić? Może jeszcze jest. Mam do pana premiera pyta-
Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji nie. Mam nadzieję, że uzyskamy bardzo merytorycz-
pana posła Damiana Raczkowskiego. ną, krótką i jednoznaczną odpowiedź, ponieważ wią-
że się ona – pośrednio, ale się wiąże – z tą ustawą,
nad którą procedujemy.
Poseł Sprawozdawca Panie marszałku, wczoraj nie mieliśmy okazji za-
Damian Raczkowski: dać pytania. Sprawa dotyczy polskich sędziów i pol-
skich prokuratorów wszystkich szczebli. Chciałabym
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji zadać pytanie panu premierowi Donaldowi Tuskowi.
Sprawiedliwości i Praw Człowieka mam przyjemność Ta ustawa, nad którą w trybie pilnym państwo pro-
przedstawić dodatkowe sprawozdanie o pilnym rządo- cedujecie, jest narażona na zarzut niekonstytucyjno-
wym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zmianie ści. Tak naprawdę nie gwarantuje ona polskim sę-
ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz nie- dziom i prokuratorom podwyżek, w tym przypadku
których innych ustaw oraz o zmianie innych ustaw. chodzi tylko o zmianę w pewnej strukturze. Tak na-
Na posiedzeniu komisji sprawiedliwości w trakcie prawdę nie daje to możliwości awansu polskim sę-
drugiego czytania złożono jedną poprawkę. Była to dziom i prokuratorom w takim stopniu, w jakim na
poprawka techniczna. Na dzisiejszym posiedzeniu to zasługują.
komisji sprawiedliwości, które odbyło się w godzi- Panie premierze, chciałabym zapytać o leżący
nach porannych, tę poprawkę przyjęto bez dyskusji, u pana na biurku projekt rozporządzenia napisany
głosami: 14 – za, 0 – przeciw, 2 osoby wstrzymały się i podpisany przez pana prezydenta Rzeczypospolitej
od głosu. Polskiej; rozporządzenia, które gwarantuje od 1 lipca
W imieniu komisji wnoszę o przyjęcie tej popraw- 2008 r. podwyżki polskim sędziom i prokuratorom.
ki. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Chciałabym zapytać, kiedy pan to rozporządzenie
podpisze i czy pan w ogóle to rozporządzenie podpi-
sze. To będzie dzisiaj jedyny konkret, jeżeli chodzi
Marszałek: o całą debatę dotyczącą finansów. Dziękuję bardzo.
(Oklaski)
Dziękuję bardzo.
Przechodzimy do głosowania.
Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy za- Marszałek:
wartego w sprawozdaniu w druku nr 612.
Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta- Dziękuję bardzo.
wia również poprawkę, nad którą głosować będziemy W imieniu rządu odpowiedzi udzieli podsekretarz
w pierwszej kolejności. stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pan minister
W jedynej poprawce do art. 62 ust. 1da ustawy Zbigniew Wrona.
o prokuraturze wnioskodawcy proponują zmianę Bardzo proszę.
o charakterze legislacyjnym.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania. Podsekretarz Stanu
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po- w Ministerstwie Sprawiedliwości
prawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Zbigniew Wrona:
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Dziękuję, panie marszałku.
W głosowaniu wzięło udział 279 posłów, za odda- Wysoka Izbo! Ten projekt, nad którym Wysoka
no 219 głosów, nikt nie był przeciw, 60 osób wstrzy- Izba się pochyla, oczywiście w żadnym wypadku nie
mało się od głosu. miał na celu uzdrowienia całej sytuacji wynagrodzeń
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął. sędziów, miał natomiast na celu uniknięcie szkodli-
Przystępujemy do głosowania nad całością pro- wych rozwiązań, które miały wejść w życie 1 lipca.
jektu. Chodzi o tzw. awans poziomy sędziów, który wiązał-
Kto z pań i panów posłów… by się z tym, że w sądach rejonowych mogą zasiadać
Proszę państwa, pytanie w imieniu klubu zosta- sędziowie mający tytuł sędziów sądów okręgowych,
nie zadane w trybie uzgodnionym przez kluby. a w okręgowych – apelacyjnych.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Punkt 21. porządku dziennego – głosowanie 341

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie no 219 głosów, nikt nie był przeciw, wstrzymały się
Sprawiedliwości Zbigniew Wrona 4 osoby.
W związku z brakiem kworum powtórzymy gło-
Poza tym tytułem nic by to im właściwie nie dawa- sowanie.
ło, ponieważ wcale nie mogliby orzekać, jak wynika to Jeszcze raz przystępujemy do głosowania nad ca-
z nazwy ich stanowiska, ci z rejonowych – w okręgo- łością projektu.
wych, a ci z okręgowych – w apelacyjnych. Dlatego też Proszę państwa o włożenie kart do czytników.
rząd przygotował pilny projekt ustawy, który ma zapo- W ten sposób się zorientuję, czy jest kworum.
biec wejściu w życie tych szkodliwych rozwiązań i wpro- (Głos z sali: Coś mi się wydaje, że pojechali.)
wadza dodatkowe stawki awansowe we wszystkich Bardzo proszę o włożenie wszystkich kart do czyt-
trzech rodzajach sądów powszechnych: rejonowych ników. Dziękuję bardzo.
okręgowych i apelacyjnych. Projekt rozporządzenia Proszę państwa, przystępujemy do głosowania
prezydenta, o które pytano, nie może być podpisany, nad całością projektu ustawy.
ponieważ rząd związany jest ustawą budżetową i może Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w ca-
poruszać się tylko w takim zakresie, w jakim Wy- łości projektu ustawy o zmianie ustawy o zmianie
soka Izba przydzieli środki na podwyżki. To, co można
ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz
było zrobić, zostało przez rząd zaakceptowane w trakcie
niektórych innych ustaw oraz o zmianie innych ustaw,
komisyjnych prac nad ustawą, to znaczy wprowadzenie
w brzmieniu proponowanym przez Komisję
trzeciej, dodatkowej stawki awansowej w sądach apela-
Sprawiedliwości i Praw Człowieka, wraz z przyjętą
cyjnych. A więc odpowiadam krótko: rozporządzenie
prezydenta, ten projekt, nie ma zabezpieczenia w usta- poprawką, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
wie budżetowej, natomiast sądy apelacyjne dostają do- Kto jest przeciw?
datkową, trzecią stawkę awansową, której pierwotnie Kto się wstrzymał?
w przedłożeniu rządowym nie było. Dziękuję bardzo za (Głos z sali: Oj, wysiadło.)
uwagę. (Oklaski) Panie pośle, żeby pan nie wykrakał. (Wesołość na
sali)
W głosowaniu wzięło udział 227 posłów. Za odda-
Marszałek: ło głosy 227, nikt nie był przeciw, nikt nie wstrzymał
się od głosu.
Dziękuję bardzo. Proszę państwa, na tym kończymy głosowanie.
Przystępujemy do głosowania nad całością pro- Ogłaszam dwie minuty przerwy.
jektu.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w ca- (Przerwa w posiedzeniu od godz. 16 min 21
łości projektu ustawy o zmianie ustawy o zmianie do godz. 16 min 23)
ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz
niektórych innych ustaw oraz o zmianie innych ustaw,
w brzmieniu proponowanym przez Komisję Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Sprawiedliwości i Praw Człowieka, wraz z przyjętą
poprawką, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Panie i Panowie Posłowie! Wznawiam obrady.
Kto jest przeciw? Proszę o zajęcie miejsc.
Kto się wstrzymał? Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 31.
W głosowaniu wzięło udział 223 posłów. Za odda- porządku dziennego: Informacja o działalności
no 219 głosów, przeciw nie był nikt, 4 osoby wstrzy- rzecznika praw obywatelskich w 2007 r., z uwa-
mały się od głosu. gami o stanie przestrzegania wolności i praw
Proszę państwa, 5-minutowa przerwa. człowieka i obywatela (druk nr 445) wraz ze sta-
Proszę kluby o przygotowanie się do ponownego nowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Czło-
głosowania. (Oklaski) wieka (druk nr 558).
Stwierdzam, proszę państwa, że nie ma kworum. Jak państwo zajmą miejsca, to poproszę o zabranie
O kworum należy zadbać, tak. głosu rzecznika praw obywatelskich pana Janusza
Bardzo proszę też przedstawicieli klubów na spo- Kochanowskiego w celu przedstawienia informacji.
tkanie tutaj w ciemnym gabinecie. Proszę bardzo, panie rzeczniku.
Panie i panowie w części centralnej – prośba o pod-
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 16 min 11 jęcie decyzji, okej?
do godz. 16 min 18)

Rzecznik Praw Obywatelskich


Marszałek: Janusz Kochanowski:

Proszę państwa, proszę o zajęcie miejsc. Wielce Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo!
Informuję, że w tym głosowaniu, w którym za- Mam zaszczyt przedstawić Wysokiemu Sejmowi in-
brakło kworum, wzięło udział 223 posłów. Za odda- formację o działalności rzecznika praw obywatelskich
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
342 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich szym klientem trybunału – 15 zawiadomień o przy-


Janusz Kochanowski stąpieniu do postępowań ze skargi konstytucyjnej,
7 pytań prawnych do Sądu Najwyższego, 7 skarg ka-
wraz z uwagami o stanie przestrzegania praw i wol- sacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego,
ności obywatelskich za rok 2007. 46 kasacji do Sądu Najwyższego w sprawach kar-
Proszę mi wybaczyć, że jak zwykle na początku nych, 17 skarg do wojewódzkich sądów administra-
mojego wystąpienia zacznę od przedstawienia szcze- cyjnych. O przeszło 45% w porównaniu z 2006 r.
gółowych danych liczbowych. wzrosła liczba wystąpień o podjęcie inicjatywy usta-
W 2007 r. do rzecznika wpłynęło 57 507 spraw, no- wodawczej. W sumie wszystkich wystąpień o charak-
tabene od 1988 r., w całym okresie funkcjonowania terze generalnym było 536 wobec 485 w 2006 r. i 244
urzędu – 916 tys. Niektóre liczby będę podawał, dla w roku 2005, czyli w poprzedniej kadencji. Ten blisko
porównania, za okres całego 20-lecia z uwagi na przy- 2,5-krotny wzrost liczby wystąpień o charakterze
padającą w tym roku 20. rocznicę powstania urzędu generalnym oraz 2- i 3-krotny spraw podejmowanych
rzecznika praw obywatelskich w Polsce. z własnej inicjatywy jest tak duży, że oczywiście nie
W okresie objętym informacją, tj. w roku 2007, może być w tym tempie kontynuowany.
rozpatrzono 34 199 nowych spraw, w tym 13 194 pod- Podobnie 14-procentowy wzrost liczby spraw
jęto do prowadzenia, a w 19 506 sprawach wskazano wpływających w ostatnim roku do mojego urzędu
wnioskodawcy przysługujące mu środki działania, każe się zastanowić nad jego wydolnością. Ten
w 559 sprawach zwrócono się o uzupełnienie wnio- ostatni wzrost, podobnie jak 10-procentowy wzrost
sków, 361 spraw przekazano właściwej instytucji do przeprowadzanych rozmów telefonicznych i udzie-
zbadania. We wszystkich tych działach odnotowano lanych na tej drodze porad, rodzi także pytania
zasadniczy wzrost liczby spraw wpływających do o ich przyczyny. Nie potrafię rozstrzygnąć, czy przy-
rzecznika. Aby nie referować tego już zbyt szczegó- rost ten jest wynikiem złego funkcjonowania odpo-
łowo, powiem jedynie, że ogółem w roku ubiegłym wiednich instytucji, czy też jest wynikiem oczeki-
wpłynęło o 14% spraw więcej niż w roku poprzednim, wanego i pożądanego wzrostu świadomości prawnej
2006. W całym 20-leciu, jak wspomniałem, wpłynęło wnioskodawców, czy wreszcie rosnącej świadomości
już ponad 900 tys. spraw – należy się spodziewać, że istnienia urzędu rzecznika praw obywatelskich. Być
w ciągu roku przekroczony zostanie milion – w tym może każdy z tych czynników ma w tym wzroście
530 tys. nowych spraw; 222 tys. spraw podjęto do swój udział.
prowadzenia. Równocześnie w biurze rzecznika w roku Wspominałem o 20-leciu istnienia urzędu rzecz-
ubiegłym przyjęto 5823 interesantów oraz przepro- nika praw obywatelskich w Polsce. Przypomnę, że
wadzono 21 629 rozmów telefonicznych, udzielając urząd rzecznika, powołany ustawą o rzeczniku praw
wyjaśnień i porad. W ponad 19% spraw uzyskano obywatelskich z dnia 15 lipca 1987 r., rozpoczął swo-
rozwiązanie pozytywne dla obywatela, w ponad 13% ją działalność 1 stycznia 1988 r. W związku z tą rocz-
spraw rzecznik odstąpił od ich dalszego prowadzenia, nicą 15 maja br. na Zamku Królewskim w Warszawie,
a w ok. 55% spraw nie potwierdziły się zarzuty wnio- w obecności przedstawicieli najwyższych władz pań-
skodawcy. stwowych, reprezentantów Unii Europejskiej, me-
Oczywiście rzecznik nie pełni wyłącznie roli diów, instytucji naukowych, organizacji obywatel-
książki skarg i zażaleń. Niezależnie od kierowanych skich oraz ombudsmanów z kilkudziesięciu krajów,
do niego skarg wiele zagadnień podejmuje z własnej odbyła się uroczysta sesja naukowa. Chciałbym, ko-
inicjatywy, wykorzystując szeroką gamę przysługu- rzystając z tej okazji, podziękować za wystąpienia
jących mu środków prawnych. Rzecznik obecnej, w części inauguracyjnej panom marszałkowi Sejmu
tj. piątej kadencji wyjątkowo często podejmował, za- Bronisławowi Komorowskiemu oraz wicemarszałko-
równo w roku 2007, jak i 2006, sprawy z urzędu, wi Senatu Zbigniewowi Romaszewskiemu, które sta-
czyli z własnej inicjatywy. I tak w sprawach zarówno nowiły nie tylko wyraz uznania dla osiągnięć urzędu
indywidualnych, jak i generalnych w roku pierwszym rzecznika praw obywatelskich, ale dowód bardzo
urzędowania było ich od 50 do 100% więcej niż dobrych – mam nadzieję – relacji między urzędem
w poszczególnych latach poprzedniej kadencji, z kolei rzecznika a parlamentem. Chciałbym także podzię-
w roku 2007 liczba takich spraw, tj. podejmowanych kować za obecność w części inauguracyjnej marszał-
z własnej inicjatywy, wzrosła o dalsze 100% w sto- kowi Senatu panu Bogdanowi Borusewiczowi.
sunku do 2006 r. Oczywiście głównie są to wystąpie- Proszę mi pozwolić, że z uwagi nie tylko na sym-
nia będące reakcją na doniesienia medialne, które boliczne, ale i merytoryczne znaczenie obchodów 20.
w biurze rzecznika są uważnie śledzone i analizowa- rocznicy urzędu poświecę im nieco więcej czasu.
ne. Chciałbym zauważyć, że jest to jedna z cech cha- W trakcie tych obchodów miały miejsce dwie sesje
rakteryzujących działania obecnego rzecznika. naukowe. Pierwsza zatytułowana „Wolność, prawda
W 2007 r. rzecznik skierował 405 wystąpień pro- i sprawiedliwość” z udziałem prof. Alaina Besançona
blemowych, w tym 176 o podjęcie inicjatywy prawo- i dr. Joachima Gaucka. W czasach, w których mamy
dawczej, 26 wniosków do Trybunału Konstytucyjne- nadmiar prawnych regulacji, w tym inflację mnożą-
go o stwierdzenie niezgodności przepisów z aktami cych się wszelkiego rodzaju praw człowieka, istnieje
wyższego rzędu – notabene rzecznik jest najczęst- potrzeba określenia praw podstawowych, do których
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 343

Rzecznik Praw Obywatelskich zapewnienia maksymalnej sprawności postępowań


Janusz Kochanowski karnych, w których zastosowano tymczasowe aresz-
towanie; istnieje potrzeba ustalenia katalogu prze-
wszystkie inne da się sprowadzić. Tego rodzaju pra- słanek odmowy wydania zgody na widzenie z tym-
wami podstawowymi są moim zdaniem właśnie pra- czasowo aresztowanym oraz określenie środków za-
wo do wolności, prawdy i sprawiedliwości. Stąd wybór skarżenia przysługujących na wydane w tym przed-
tematów tej konferencji. miocie zarządzenie; istnieje potrzeba ograniczenia
Drugą część konferencji poświęcono modelowi możliwości stosowania tymczasowego aresztowania
i funkcjom ombucmena z wystąpieniami między in- w stosunku do kobiet ciężarnych.
nymi ombudsmanów Szwecji, Danii i Ukrainy, prze- Jednym z ostatnio niepokojących problemów jest
wodniczącego Europejskiego Instytutu Ombudsma- bezprawne przedłużanie pobytu w więzieniu osób
na. Gośćmi specjalnymi obchodów była rodzina pań- zwolnionych z tymczasowego aresztu. Tak było nie-
stwa Olewników, a gościem honorowym pani Kesang dawno w przypadku trzech żołnierzy podejrzanych
Takla, przedstawiciel jego świątobliwości Dalajlamy. o zbrodnię wojenną w Afganistanie. Osoby te opuści-
Na zakończenie obrad wystosowano apel do władz ły areszt dopiero trzeciego dnia od daty postanowie-
chińskich o przestrzeganie praw człowieka w Chi- nia sądu o uchyleniu tego środka zapobiegawczego,
nach i w Tybecie. co oznacza, że w tym czasie były bezprawnie pozba-
Obchody cieszyły się niespotykanym zaintereso- wione wolności. Zwróciłem się w tej sprawie do mini-
waniem, o czym może świadczyć bardzo duża liczba stra sprawiedliwości o pilne podjęcie działań mają-
uczestników, która przekroczyła 350 osób. cych na celu usprawnienie odpowiednich procedur.
Przy okazji tych obchodów chcieliśmy osiągnąć Niezależnie od krytyki istniejącego stanu rzeczy
coś znacznie więcej niż zwykle w takich przypadkach oraz wysuwanych postulatów jego poprawy warto
się praktykuje, łącząc je z publikacjami opracowań podkreślić pozytywne zmiany w postaci zarówno
i rezultatów ważnych badań dotyczących przestrze- spadku liczby osób tymczasowo aresztowanych, jak
gania praw człowieka i obywatela, ważnych badań również zmniejszania się liczby osób tymczasowo
zarówno dla naszych obywateli, jak i gości zagra- aresztowanych w stosunku do ogółu populacji wię-
nicznych. ziennych. I tak w latach 2001–2007 stosunek ten
Pierwszym tego rodzaju opracowaniem było przy- zmieniał się odpowiednio w kolejnych latach: 28,5%,
gotowywane w roku ubiegłym przez zespół pracow- 26%, 23%, 18,7%, 17,4%, 16,7% do 13% osób tymcza-
ników biura pod kierunkiem dyrektora Janusza Za- sowo aresztowanych w stosunku do ogółu populacji
górskiego opracowanie „Wykonanie środków probacji więziennej w roku ubiegłym. Spadek jest bardzo zna-
i readaptacji skazanych w Polsce”, oparte na wielo- czący: 28,5 do 13. Średnia europejska wynosiła
miesięcznych badaniach, których rezultaty zostały w tym czasie około 27%. W liczbach bezwzględnych
przekazane do wykorzystania ministrowi sprawiedli- tymczasowe aresztowanie wykonywano odpowiednio
wości. Badania te miały spełnić trzy podstawowe w tych latach: 22 730 – 2001, następnie 20 896,
cele: wykazać, jak przestrzegane są prawa osób pod- 18 240, 15 055, 13 416, 14 415 i 11 441 w roku 2007.
danych tym środkom, przedstawić warunki i możli- Specjalnie dla zobrazowania przytaczam te liczby tak
wości wykonywania zadań przez służbę kuratorów dokładnie. I wreszcie, w dniu 30 kwietnia 2008
dla dorosłych, propagować ideę szerokiego stosowa- w jednostkach penitencjarnych przebywało 10 277
nia środków probacji w Polsce jako możliwej w pew- tymczasowo aresztowanych. Jest to więcej niż dwu-
nym zakresie alternatywy dla kary pozbawienia krotnie mniej niż w roku 2001.
wolności. Stanowiły one kontynuację i uzupełnienie Ciągle budzi niepokój długotrwałość niektórych
obszernego opracowania dotyczącego stosowania tym- aresztów: 756 – powyżej 6 miesięcy do jednego roku,
czasowego aresztowania, które jeszcze w lutym 2007 r. 206 – powyżej 12 miesięcy do dwóch lat oraz 8 – na-
skierowałem do ministra sprawiedliwości, a także wet powyżej lat dwóch. Warto zwrócić uwagę, że
przewodniczących sejmowej Komisji Sprawiedliwości w roku ubiegłym Europejski Trybunał Praw Czło-
i Praw Człowieka oraz senackiej Komisji Praw Czło- wieka w 7 przypadkach stwierdził naruszenie art. 5
wieka i Praworządności, a nadto do generalnego dy- § 3 i art. 6 § 1 europejskiej konwencji o ochronie praw
rektora Służby Więziennej. człowieka i praw podstawowych.
We wnioskach tego opracowania stwierdzono mię- Jeśli chodzi o przeciętny czas trwania tymczaso-
dzy innymi, że należy podjąć zdecydowane działania wego aresztu, to średnio wynosi on w Polsce około
mające na celu ograniczenie przeludnienia jednostek 5,5 miesiąca. Jest nieco dłuższy niż we Francji – oko-
penitencjarnych, które stanowi szczególną uciążli- ło 4 miesiące, ale niższy niż na przykład w Portuga-
wość dla osób tymczasowo aresztowanych; należy lii – 8 miesięcy czy Słowacji – 14 miesięcy.
uznać, że tymczasowe aresztowanie jest ciągle jed- Generalnie sytuacja nie jest tak niepokojąca, jak
nym z częściej, może zbyt często, stosowanych środ- można by wnioskować na podstawie informacji czer-
ków zapobiegawczych; istnieje potrzeba wprowadze- panych z mediów, ale wymaga stałego monitoringu
nia do polskiej procedury karnej górnej granicy cza- i działań na rzecz poprawy sytuacji.
su stosowania tymczasowego aresztowania; należy Drugim, nie mniej ważnym dziełem, które rów-
podjąć wszelkie możliwe działania mające na celu nież prezentowane było podczas obchodów dwudzie-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
344 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich ta XVI przez Arystotelesa, Cycerona, Grocjusa, Joh-


Janusz Kochanowski na Stuarta Milla, Rawlsa – które tworzą dorobek
cywilizacyjny w tej dziedzinie kultury, składa się to
stolecia, był raport grupy badaczy z kilku krajów – na tom trzeci, i wreszcie tom czwarty, który dopiero
pod kierunkiem prof. Jo Carby-Hall z Wielkiej Bry- dotyczy samej pracy urzędu. Wydawnictwo to będzie
tanii – The Treatment of Poles and other A8 Economic – mam nadzieję – przez lata, a może dziesięciolecia
Migrants in the European Union Member States, nie tylko przypominało o 20. rocznicy i pracy, i urzę-
przygotowany w języku angielskim, który został za- du rzecznika praw obywatelskich, ale przede wszyst-
prezentowany zarówno ombudsmanom krajów, z któ- kim będzie służyło pomocą wszystkim, którzy pra-
rych pochodzi imigracja zarobkowa, tj. tych, które wami człowieka i obywatela się zajmują. Będzie mia-
1 maja 2004 r. przystąpiły do Unii Europejskiej, jak ło znaczenie dla upowszechnienia i rozwoju tej dzie-
i krajów docelowych. Niektóre, takie jak na przykład dziny wiedzy w naszym kraju.
Polska, należą zarówno do krajów przyjmujących, jak Trzy pierwsze tomy – tj. już bez tomu dotyczącego
i krajów wysyłających migrantów. 20-lecia urzędu – zamierzamy wydać również po ro-
Przedstawicielstwo polskie przy Unii Europejskiej syjsku i angielsku przy pomocy partnerów zagranicz-
przygotowuje obecnie prezentację tego raportu nych.
w Brukseli, którą planuje na 15 września; bezpośred- Mówiąc o urzędzie rzecznika praw obywatelskich,
nio przed lub zaraz po prezentacji w Brukseli zamie- warto, jak sądzę, w tym miejscu powiedzieć o kwe-
rzamy przeprowadzić prezentację polskiej wersji ra- stiach związanych z poszerzonym zakresem działa-
portu w Warszawie. nia i kompetencjami urzędu. Na podstawie uchwały
Trzecim – śmiem twierdzić – unikalnym w skali Rady Ministrów z 25 maja 2005 r. minister sprawie-
światowej opracowaniem jest rezultat półtorarocznej dliwości z początkiem bieżącego roku powierzył
pracy grupy najwybitniejszych polskich ekspertów rzecznikowi praw obywatelskich pełnienie funkcji
– pod przewodnictwem prof. Dariusza Kijowskiego Krajowego Mechanizmu Prewencji w rozumieniu
– którzy przygotowali projekt rozwiązań przepisów art. 3 protokołu fakultatywnego do Konwencji w spra-
ogólnych prawa administracyjnego. Jest on rezulta- wie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego,
tem dorobku polskiej doktryny prawa administracyj- nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo ka-
nego i osiągnięć sądownictwa zajmującego się wy- rania.
kładnią tej gałęzi prawa. Przygotowany został za- Od dnia wyznaczenia rzecznika praw obywatel-
równo w wersji polskiej, jak i angielskiej, aby mógł skich na Krajowy Mechanizm Prewencji w dniu 18
zainteresować moich zagranicznych kolegów. W naj- stycznia 2008 r. do dnia dzisiejszego trzy zespoły me-
bliższym czasie chciałbym zainteresować nim pod- rytoryczne zajmujące się ochroną osób pozbawionych
mioty posiadające inicjatywę ustawodawczą, licząc, wolności przeprowadziły wizytacje zapobiegawcze
że wprowadzenie tego rodzaju rozwiązań służących w zakładach karnych, aresztach śledczych, w po-
realizacji prawa do dobrej administracji może stano- mieszczeniu dla osób zatrzymanych jednostek orga-
wić jeden z przykładów możliwej współpracy ponad nizacyjnych Policji, policyjnej izbie dziecka, izbie
politycznymi podziałami. wytrzeźwień, schronisku dla nieletnich, zakładzie
Wszystkie wymienione publikacje dotyczyły trak- poprawczym, placówkach Straży Granicznej, areszcie
towanych jako priorytetowe w ubiegłym roku zadań, w celu wydalenia, ośrodkach dla cudzoziemców ubie-
jakimi były: emigracja zarobkowa i prawa pracowni- gających się o nadanie statusu uchodźcy lub azylu,
ków podejmujących pracę za granicą, problematyka zakładach opieki zdrowotnej, szpitalach psychia-
związana z zatrzymaniami, tymczasowym areszto- trycznych oraz jednostkach wojskowych.
waniem i odbywaniem kary pozbawienia wolności Zgodnie z art. 19 pkt a protokołu wizytacje zapo-
oraz realizacją prawa do dobrej administracji. biegawcze mają być przeprowadzane w sposób regu-
I wreszcie czwartą publikacją prezentowaną pod- larny we wszystkich miejscach izolacji, których łącz-
czas obchodów była księga jubileuszowa, która ma nie jest w Polsce około tysiąca. Zbyt mała liczba wi-
upamiętnić te obchody. Jeśli w dorocznej informacji zytacji zapobiegawczych w pierwszej połowie 2008 r.
dla Wysokiej Izby pozwalam sobie wspomnieć o tym i brak możliwości ich zwiększenia spowodowane zo-
wydawnictwie, to dlatego że nie jest to standardowa stały brakiem odpowiednich środków i niezmiennej
księga jubileuszowa, którą się zwykło przy tego ro- liczby etatów zespołów wizytujących.
dzaju okazjach wydawać. Jest to czterotomowe, po- Polska oczywiście nie może narazić się na zarzut
mnikowe wydawnictwo. Składa się ono z najważniej- nieimplementowania w odpowiedni sposób protokołu
szych aktów prawnych człowieka i obywatela w hi- fakultatywnego, zarzut niedostosowania się do zale-
storii, poczynając od edyktu cesarza Karakalli do ceń Stowarzyszenia Zapobiegania Torturom. Przy-
Karty Narodów Zjednoczonych, to jest tom pierwszy, padek śmierci w wyniku strajku głodowego obywate-
wyboru liczącego ponad 800 stron aktualnie obowią- la rumuńskiego Claudiu Crulica powinien stanowić
zujących dokumentów prawa międzynarodowego dla nas tragiczne memento.
dotyczących praw człowieka, to tom drugi, antologii Przypomnę, że protokół zobowiązuje każde pań-
najważniejszych w historii tekstów dotyczących praw stwo do udostępnienia środków niezbędnych Krajo-
człowieka i prawa w ogóle – od Mojżesza do Benedyk- wemu Mechanizmowi Prewencji dla efektywnej dzia-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 345

Rzecznik Praw Obywatelskich urzędu powodują, że rzecznik ten powinien być albo
Janusz Kochanowski włączony w struktury Biura Rzecznika Praw Oby-
watelskich, jako jeden z jego zastępców, albo też
łalności. Oznacza to, że źródła finansowe i osobowe powinien być wyposażony w odpowiednie kompeten-
mechanizmu muszą umożliwiać wizytację we wszyst- cje i instrumenty prawne. Okazję do zainicjowania
kich miejscach detencji z zachowaniem zasad wyni- współpracy między naszymi urzędami mogłoby sta-
kających z protokołu. nowić w szczególności przygotowanie do 20. roczni-
Jak dotychczas władze rządowe, wyznaczając cy uchwalenia Konwencji o prawach dziecka oraz
rzecznika na Krajowy Mechanizm Prewencji, nota- europejskiej konferencji poświęconej ochronie praw
bene 7 miesięcy później, niż było to wymagane przez dziecka, którą planuję zorganizować 1 czerwca roku
protokół, nie przyznały mu żadnych dodatkowych przyszłego. W tym roku wydaliśmy z tej okazji pu-
środków finansowych umożliwiających zrealizowa- blikacje przedstawiające wyniki badań dotyczące
nie wymaganych zadań. Pozyskanie ich z rezerwy zdrowia dzieci i młodzieży, które były prezentowane
budżetowej jeszcze w bieżącym roku jest niezbędne, 2 czerwca na specjalnej konferencji pt. „Uwaga! Na-
abyśmy mogli zrealizować stawiane przed nami za- sze dzieci w niebezpieczeństwie”. Z uwagi na rosną-
dania. Przed kilkunastoma dniami miałem w tym cą liczbę i wagę tych spraw informacja o działalności
celu spotkanie z panem ministrem finansów, które rzecznika za rok 2007 zawiera wyodrębniony roz-
pozwala mi żywić nadzieje, że problem ten zostanie dział poświęcony dzieciom.
właściwie rozwiązany. Mówiąc o kompetencjach i uprawnieniach rzecz-
Innego rodzaju problematyką dotyczącą zakresu nika praw obywatelskich, nie można pominąć sytu-
kompetencji rzecznika praw obywatelskich są działa- acji, w których dochodzi do ich zakwestionowania.
nia dotyczące ochrony praw dzieci. Niezależnie od Pierwszy tego rodzaju przypadek w ciągu 20-letniej
istniejącego od roku 2000 odrębnego urzędu rzecznika historii urzędu miał miejsce 11 stycznia 2007 r., kie-
praw dziecka sprawy dzieci stanowiły w ciągu minio- dy moi przedstawiciele udali się do Zakładu Karnego
nych 20 lat istotną część działalności kolejnych rzecz- nr 1 w Grudziądzu w celu zbadania sytuacji tymcza-
ników i jest charakterystyczne, że powołanie tego sowo aresztowanej oraz jej dziecka. Przypomnę, że
urzędu nie wpłynęło na zmniejszenie zaangażowania był to głośny wówczas przypadek aresztowania ko-
w sprawy dzieci rzecznika praw obywatelskich. biety będącej w 8. miesiącu ciąży. Ustalono przy tej
Wynika to, jak sądzę, z dwóch faktów: po pierw- okazji, że stosowanie tymczasowego aresztu wobec
sze, braku instrumentów prawnych, które umożli- kobiet powyżej 28 tygodnia ciąży nie ma charakteru
wiałyby rzecznikowi praw dziecka skuteczne działa- wyjątkowego. Na przykład w 2006 r. przyjęto do za-
nie, oraz po drugie, tradycji, która sprawia, że rzecz- kładów karnych 69 kobiet ciężarnych, w tym 24 w 28
nik praw obywatelskich pozostaje dla dzieci, ich ro- tygodniu ciąży lub nawet w bardziej zaawansowanej
dziców, osób i organizacji sprawujących opiekę lub ciąży. Zażądano wówczas od przedstawiciela rzeczni-
pracujących z dziećmi głównym adresatem skarg, ka złożenia wniosku o widzenie z tymczasowo aresz-
wniosków i interwencji. towaną, co stanowiło pogwałcenie ustawowych
W roku 2007 w porównaniu do roku 2006 odno- uprawnień rzecznika do zbadania każdej sprawy na
towano wzrost liczby wystąpień rzecznika praw oby- miejscu bez uprzedzenia. Doszło wówczas do sporu
watelskich w sprawach dzieci o 26%, przy czym licz- między mną a ówczesnym ministrem sprawiedliwo-
ba wystąpień w sprawach dotyczących ochrony zdro- ści i prokuratorem generalnym, który ostatecznie
wia niemal się podwoiła. Rzecznik praw obywatel- doprowadził do przezwyciężenia tej próby obstrukcji
skich przygotował w 2007 r. ogółem 111 wystąpień ze strony organów ścigania i do powrotu do zgodnej
związanych z ochroną praw dzieci. W tym samym z prawem praktyki.
czasie rzecznik praw dziecka przygotował 58 wystą- Obecnie doszło po raz drugi do tego rodzaju eks-
pień generalnych. cesu. Mianowicie na moje pismo z dnia 2 stycznia br.,
Przedmiotem podejmowanych przeze mnie dzia- skierowane do sekretarza stanu w Kancelarii Preze-
łań były następujące kwestie: stan przestrzegania sa Rady Ministrów, w którym zwróciłem się o udo-
praw dzieci do życia i ochrony zdrowia, prawa do stępnienie raportu dotyczącego funkcjonowania Cen-
nauki, prawa do opieki socjalnej i wychowania tralnego Biura Antykorupcyjnego, dotychczas nie
w rodzinie, prawa do bezpiecznego rozwoju, ochrony otrzymałem zadowalającej odpowiedzi. Wymiana
przed przemocą i demoralizacją. Spośród ogółu wy- pism, które od tego czasu krążą między kancelarią
stąpień rzecznika praw obywatelskich w sprawach premiera a moim urzędem, stanowi przykład nie tyl-
dzieci w 14 przypadkach adresatami były takie in- ko daleko posuniętej arogancji władzy, ale także cał-
stytucje jak Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyż- kowitego niezrozumienia obowiązujących w tym
szy, Naczelny Sąd Administracyjny, wojewódzkie zakresie zasad prawa. Niezrozumienia tego, że sekre-
sądy administracyjne. Brak aktywności w tym za- tarzem stanu czy też ministrem się bywa, natomiast
kresie rzecznika praw dziecka spowodowany był, jak obywatelem, który ma prawo do informacji publicz-
powiedziałem, głównie brakiem odpowiednich nej, jest się stale. Prawo do informacji jest jednym
uprawnień. Właśnie brak kompetencji rzecznika z fundamentów demokracji. Notabene niewykonywa-
praw dziecka, ale także brak dobrych tradycji tego nie przez funkcjonariusza publicznego obowiązku
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
346 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich którym przysługuje inicjatywa ustawodawcza, oraz


Janusz Kochanowski sprawującego pieczę nad poprawnością i techniczną
legislacyjną prawidłowością procesu stanowienia
wynikającego z art. 13 i 17 ustawy o rzeczniku sta- prawa, obligatoryjnego uczestnika procesu legislacyj-
nowi przestępstwo nadużycia władzy z art. 231 Ko- nego. Rada w swoich opiniach oceniałaby zgodność
deksu karnego. Z tego miejsca apeluję o respektowa- projektu z konstytucją i z ratyfikowanymi umowami
nie prerogatyw rzecznika praw obywatelskich. międzynarodowymi, jego spójność z systemem pra-
Obok zintensyfikowania działań podejmowanych wa, zgodność z zasadami techniki prawodawczej oraz
przez rzecznika V kadencji z własnej inicjatywy in- oceną skutków regulacji. Dawałaby tego rodzaju oce-
nym charakterystycznym sposobem działania było, ny przed przekazaniem projektu do Sejmu. Byłaby
zgodnie ze złożoną jeszcze w dniu ślubowania zapo- odpowiednikiem Trybunału Konstytucyjnego, tyle że
wiedzią, podejmowanie prób rozwiązań systemo- nie na końcu, lecz na początku procesu legislacyjne-
wych, które usuwałyby nie tylko nieprawidłowości go. Obowiązkiem rady powinno być również przed-
w konkretnych sprawach, ale także ich źródło. Wi- stawianie opinii o programach prac legislacyjnych
doczne jest to, jak zaznaczyłem, w radykalnie zwięk- Rady Ministrów dotyczących projektów ustaw oraz
szonej liczbie wystąpień generalnych, przede wszyst- dokonywanie okresowych ocen stanu prawa, w tym
kim jednak w podejmowaniu przy pomocy ekspertów formułowanie programów deregulacyjnych, to jest
prób diagnozy, analizy i rozwiązywania węzłowych propozycji i wniosków dotyczących eliminowania
problemów. Wzorem niektórych innych państw przy zbędnych i szkodliwych przepisów. Rada powinna
rzeczniku działają wspomagające go zespoły eksper- także posiadać uprawnienia do badania niektórych
tów, np.: do spraw opracowania projektu reformy pro- obowiązujących ustaw w celu oceny skuteczności
cesu legislacyjnego, do spraw reformy ochrony służby przyjętych rozwiązań, tzw. badanie postlegislacyjne,
zdrowia, do spraw praw osób starszych, do spraw prze- a także formułowania propozycji i wniosków dotyczą-
wlekłości postępowania, do spraw odpowiedzialności cych sposobu wdrażania prawa Unii Europejskiej.
dyscyplinarnej zawodów prawniczych itd. Z pewnością realizacja wskazanych zadań przez nie-
Obecnie, poza wymienionymi wcześniej opraco- zależny, kolegialny, wyspecjalizowany organ istotnie
waniami, zostały zakończone prace nad projektem przyczyniłaby się do znacznego zmniejszenia wystę-
dotyczącym naprawy procesu stanowienia prawa, pujących dziś problemów, oczekiwanym skutkiem
co uważam za jeden z najbardziej węzłowych proble- powinien być bowiem wzrost standardów stanowio-
mów niezbędnej reformy państwa. Nadmiar złego nego prawa. Być może dzięki temu prawo obywateli
prawa, kryzys prawa, o którym miałem już okazję do dobrej legislacji byłoby wówczas skuteczniej za-
mówić z tej trybuny, wymaga podjęcia zdecydowa- pewniane. Potrzeba działań w tym zakresie jest obec-
nych środków zaradczych. Jednym z nich, jak wia- nie szczególnie nagląca w obliczu wydłużania się
domo, jest inicjatywa sejmowej komisji „Przyjazne czasu oczekiwania na rozpatrzenie spraw w Trybu-
Państwo”, której zadeklarowałem swoją pomoc nale Konstytucyjnym, do którego wpływa ich coraz
i współdziałanie. Należy sobie jednak zdawać spra- więcej i coraz więcej oczekuje na rozpoznanie. W roku
wę, że podejmowane przez nią działania, nawet jeśli ubiegłym było ich ok. 220.
zostaną uwieńczone powodzeniem, mają charakter Przedstawiona tutaj w ogólnym zarysie koncepcja
doraźny, to znaczy nie usuwają źródeł i przyczyn rady stanu jako organu, którego celem byłaby popra-
wadliwego procesu legislacyjnego. Niezbędne jest, wa procesu stanowienia prawa, była przygotowywa-
moim zdaniem, stworzenie zabezpieczeń w postaci na na przestrzeni kilku lat. Obecnie ma już postać
specjalnego organu, który zajmowałby się profilak- gotowego projektu ustawy, który będę chciał przed-
tycznie przeciwdziałaniem uchwalaniu złego prawa, stawić jednemu z podmiotów mających inicjatywę
utworzenie swojego rodzaju sita uniemożliwiającego ustawodawczą.
wprowadzenie do systemu prawnego przepisów wa- Jeśli rzeczywiście chcemy dokonać istotnej refor-
dliwych, które później z wielkim trudem muszą być my państwa, reformy niezbędnej dla dalszej moder-
z niego usuwane. nizacji kraju, warunkiem jest reforma wymiaru spra-
Występujące w polskim systemie prawnym nad- wiedliwości. Ta zaś z kolei jest niemożliwa bez refor-
mierne przesunięcie z dbałości o rzetelność prawa na my procesu stanowienia prawa, aby wymiar sprawie-
dokonywaną ex post kontrolę Trybunału Konstytu- dliwości nie musiał zajmować się wieloma niepotrzeb-
cyjnego powinno zostać zrównoważone przez nieza- nymi sprawami, które wynikają z patologii samego
leżny organ, który dokonywałby prewencyjnie kon- prawa. Byłbym wdzięczny, gdyby Wysoka Izba ze-
troli na początku procesu legislacyjnego. Z tych chciała rozważyć możliwość podjęcia i poparcia
względów od pewnego czasu występuję z propozycją przedstawionej propozycji ustawowej.
powołania niezależnego organu, który, idąc śladem Rezultatem prac o charakterze systemowym są
polskiej i europejskiej tradycji, nazwałoby się radą także, co chciałbym podkreślić, niektóre wnioski do
stanu lub, odwołując się do polskiej tradycji między- Trybunału Konstytucyjnego. Przykładem takim jest
wojennej, radą prawniczą. Organu opiniującego pro- złożony w roku ubiegłym do trybunału wniosek
jekty aktów ustawowych i innych aktów normatyw- w sprawie KRUS. Przypomnijmy, że prawo do jedna-
nych, przygotowywanych przez wszystkie podmioty, kowych świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 347

Rzecznik Praw Obywatelskich Jeśli zastanowić się, patrząc wstecz, nad powoda-
Janusz Kochanowski mi, dla których rozliczenie z przeszłością w Polsce
napotykało tak wielkie przeszkody i w gruncie rzeczy
przysługuje, zgodnie z zasadą solidaryzmu społecz- poniosło klęskę, to generalnie rzecz biorąc, złożyła
nego, bez względu na wkład wnoszony do systemu się na to siła i determinacja przeciwników rozliczenia
opieki zdrowotnej, który jest uzależniony od osiąga- oraz słabość i nieudolność jego zwolenników. Przy-
nego dochodu. Nie dotyczy to osób, które nie posia- kładem zarówno siły pierwszych, jak i słabości dru-
dają zdolności płatniczej, takich jak np. studenci, gich jest uchwalona w dniu 18 października 2006 r.
bezrobotni czy niepełnosprawni. Nie jest słuszne, aby ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach or-
do tej kategorii były zaliczane określone grupy osób, ganów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz
bez względu na wysokość osiąganych przychodów, treści tych dokumentów, tzw. ustawa lustracyjna,
tak jak jest to obecnie w przypadku rolników, co po- oraz związane z nią orzecznictwo.
ciąga za sobą znaczące dla budżetu wydatki skarbu Warto w związku z tym zauważyć, że lustracja ma-
państwa. Oczekuję, że złożony w tej sprawie wniosek jąca na celu przede wszystkim ochronę jawności życia
do Trybunału Konstytucyjnego przyspieszy prace publicznego, nie może nie uwzględniać również innych
rządu nad reformą KRUS i doprowadzi do ich pozy- praw człowieka, tak aby prawo do informacji i jawno-
tywnego zakończenia. ści życia publicznego pozostawało w zgodzie z prawem
Podobnie systemowy charakter ma wniosek do do ochrony czci i dobrego imienia, zasadą równego
Trybunału Konstytucyjnego w kwestii równego wie- dostępu do służby publicznej, wreszcie prawem do
ku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Nie ma bowiem sądu możliwym do zrealizowania w rozsądnym termi-
racjonalnych argumentów usprawiedliwiających
nie a także prawem do prowadzenia badań naukowych
utrzymanie regulacji określającej wiek emerytalny
i wolności słowa.
na zróżnicowanym według kryterium płci poziomie.
Wprowadzone ustawowo rozwiązania tegoż pro-
Mimo często nadużywania we współczesnym dyskur-
blemu, jak również orzecznictwo Trybunału Konsty-
sie retoryki antydyskryminacyjnej okazuje się, że
tucyjnego w tym zakresie spowodowały moje wielo-
w polskim prawie wciąż można znaleźć przykład tak
krotne interwencje. Domagałem się przestrzegania
oczywistej i nieuzasadnionej dyskryminacji kobiet
tych praw w ich właściwej relacji. I tak wskazać na-
w sferze szczególnie ważnej i bliskiej pracującej więk-
leży, że już w dniu 15 stycznia 2007 r. złożyłem do
szości kobiet. Wiele krajów zrealizowało już ideę wy-
równywania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn Trybunału Konstytucyjnego wniosek w sprawie
oraz wydłużenia aktywności zawodowej obu płci. stwierdzenia niezgodności z Konstytucją Rzeczypo-
Czas, abyśmy również i my podjęli te zadania. Oby- spolitej Polskiej wprowadzonego do Kodeksu karnego
dwa wnioski, tj. w sprawie KRUS oraz równego wie- na mocy ustawy lustracyjnej art. 132a, w którym
ku emerytalnego kobiet i mężczyzn, uważam za naj- sankcjonuje się publiczne pomawiane narodu polskie-
ważniejsze ze wszystkich 26 wniosków złożonych do go o udział, organizowanie lub odpowiedzialność za
Trybunału Konstytucyjnego w roku 2007, dotyczą zbrodnie komunistyczne lub nazistowskie. W mojej
one bowiem niezmiernie istotnych problemów ustro- ocenie inkryminowany przepis statuuje nieproporcjo-
jowo-systemowych. nalną ingerencję w konstytucyjną zasadę wolności
Przedstawiając główne wątki obszernej, liczącej słowa. Z zadowoleniem należy przyjąć fakt, że na
ok. 600 stron informacji rocznej, siłą rzeczy trzeba dzień 7 lipca br. Trybunał Konstytucyjny wyznaczył
dokonać ich wyboru i ograniczyć się do najbardziej rozprawę w tej sprawie, aczkolwiek należy zauważyć,
ważkich. W roku 2007 jednym z najważniejszych – po iż stało się to dopiero po upływie półtora roku od
blisko 20 latach od upadku komunizmu – były ciągle złożenia przeze mnie wniosku.
jeszcze zagadnienia związane z rozliczeniem komu- Następnie w dniu 20 kwietnia 2007 r. złożyłem do
nistycznej przeszłości w naszym kraju. trybunału kolejny wniosek o stwierdzenie niezgod-
Żaden kraj nie może być wolny tak długo – mówił ności z konstytucją niektórych przepisów ustawy
Joachim Gauck na wspomnianych już uroczysto- lustracyjnej, jak i ustawy o Instytucie Pamięci Naro-
ściach 20-lecia urzędu rzecznika – jak długo nie jest dowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodo-
w stanie udźwignąć swoich praw. Gruba kreska od- wi Polskiemu. Nie negując założeń ustawy, zakwe-
dzielająca przeszłość oraz ograniczenie dostępu do stionowałem m.in. konstytucyjność objęcia obowiąz-
prawdy nigdy nie służą prześladowanym, ale przed- kiem lustracyjnym osób zdefiniowanych jako osoby
stawicielom byłego reżimu. pełniące funkcje publiczne, które nie wykonują jed-
Przypomnijmy, że dotychczas nie ukarano spraw- nak żadnej władzy publicznej. Podkreśliłem również,
ców masakry robotników w Gdańsku w 1970 r. ani że ustawodawca, tworząc tak szeroki katalog osób
zabójców górników w kopalni Wujek, w której to zobowiązanych do złożenia oświadczenia lustracyj-
sprawie wyrok nie jest jeszcze prawomocny. Nie uka- nego, liczonych w setkach tysięcy, sprawił, że proces
rano sprawców wprowadzenia stanu wojennego – ani lustracyjny mógłby trwać wiele lat, przez co osoby
mocodawców, ani wykonawców tego ustawowego bez- lustrowane pozbawione zostałyby realnej gwarancji
prawia. Nie rozwiązano wreszcie problemu lustracji prawa do sądu w rozsądnym terminie. Zwracałem też
kolaborantów i współpracowników zbrodniczego sys- uwagę na niezgodność z konstytucją tych przepisów,
temu. które nakazują poddanie się obowiązkowi lustracyj-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
348 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich przestępstwo reguł. Jest ona także wyrazem naszej
Janusz Kochanowski solidarności z niewinną ofiarą przestępstwa, której
w ten sposób mówimy: nie jesteś sam czy sama, je-
nemu dziennikarzom przy daleko idącej nieokreślo- steśmy z tobą przeciwko złu, które ci wyrządzono.
ności definicji pojęcia „dziennikarz”, ustanowionego Sprawiedliwość jest wreszcie próbą wyrównania
przez ustawę Prawo prasowe. Kwestionowałem kon- krzywdy ofierze przestępstwa. Jeśli się jej tego odma-
stytucyjność przewidzianej w ustawie lustracyjnej wia, jest ona ofiarą podwójnie, po pierwsze, przestęp-
sankcji przewidującej w sytuacji kłamstwa lustracyj- stwa, po drugie, braku sprawiedliwości, której bez-
nego, a także niezłożenia oświadczenia lustracyjnego skutecznie oczekuje.
w terminie zakaz pełnienia funkcji publicznej, który Pragnienie sprawiedliwości, która jest warun-
w przypadku dziennikarza lub naukowca oznaczałby kiem ludzkiej godności, dochodzi do głosu w szcze-
odpowiednio pozbawienie możliwości korzystania gólności w okresach przechodzenia od ustroju totali-
z konstytucyjnie chronionej wolności słowa lub wol- tarnego do demokracji, od państwa opartego na bez-
ności publikowania wyników badań naukowych. prawiu do państwa rządzonego prawem. Powstają
Kwestionowałem również konstytucyjność szeregu wówczas zawsze te same pytania: Czy minione zbrod-
innych postanowień. nie wymagają rozliczenia i pociągnięcia do odpowie-
Niestety Trybunał Konstytucyjny na rozprawie dzialności sprawców, czy też lepiej o nich zapomnieć?
9 maja ub.r. podjął decyzję o wyłączeniu mojego wnio- Czy warunkiem budowy państwa prawa jest odpo-
sku do odrębnego rozpoznania. Ostatnio trybunał wiedzialność i wymierzenie sprawiedliwości, czy też
postanowił go rozpatrzyć odnośnie do zarzutu nie- przebaczenie?
zgodności z art. 30 ust. 2 pkt 1. W pozostałym zakre- Martwi nie mogą wołać o sprawiedliwość, obo-
sie Trybunał Konstytucyjny postanowił umorzyć wiązkiem żywych jest czynić to za nich, jak powie-
postępowanie ze względu na obecną zbędność wyda- dział jeden z autorów. Gdy tego nie czynią, okazuje
nia wyroku. Tym samym rzecznik praw obywatel- się zawsze, że brak odpowiedzialności jest niezmier-
skich – konstytucyjny organ powołany do stania na nie kosztowny, prowadzi do prawnej i moralnej ane-
straży praw i wolności obywatelskich – pozbawiony mii widocznej tak w życiu publicznym, jak i prywat-
został możliwości występowania w tej niewątpliwie nym. Kiedy, mając wybór między sprawiedliwością
historycznej sprawie. Pozbawiony został możliwości a prawem, rezygnujemy z tej pierwszej, tj. sprawie-
prezentowania licznych problemów wynikających dliwości, rychło okazuje się, że oddalamy się również
m.in. z kierowanych do rzecznika skarg i wniosków od ideału prawa.
obywateli oraz ich organizacji. Uważam to za wyraz Właśnie przykładem tego rodzaju odejścia nie tyl-
niezrozumienia przez trybunał roli, jaką pełni rzecz- ko od sprawiedliwości, ale od rudymentów prawa jest
nik praw obywatelskich, który w sprawach dotyczą- uchwała Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2007 r.,
cych prawa i wolności jest głównym partnerem Try- w której stwierdzono, że sądy orzekające w sprawach
bunału Konstytucyjnego i jako taki nie tylko chciał- karnych o przestępstwa z dekretu o stanie wojennym
by, ale powinien być traktowany. nie były – podkreślam – zwolnione z obowiązku sto-
W tej sytuacji 11 czerwca 2008 r. postanowiłem sowania retroaktywnych przepisów karnych. Uchwa-
wycofać mój wniosek, aby nie uczestniczyć w usank- ła ta, uniemożliwiając obecnie odpowiedzialność
cjonowaniu stanu prawnego ukształtowanego zeszło- karną i dyscyplinarną sędziów wykonawców ustawo-
rocznym wyrokiem trybunału. Uważam, że udział wego bezprawia, wpisała się w ciąg analogicznych
rzecznika praw obywatelskich w tej trudnej i zasad- orzeczeń Sądu Najwyższego z okresu stanu wojenne-
niczej sprawie byłby niezbędny, gdyż pozwoliłby go, cofając w ten sposób orzecznictwo o więcej niż
uniknąć szeregu błędów tego orzeczenia, z których ćwierć wieku. Mogłoby to stanowić rodzaj klamry
niektóre musiały być następnie na drodze ustawowej zamykającej nieudaną próbę rozliczenia z przeszło-
usuwane. ścią. Niedawny wyrok w sprawie Grzegorza Przemy-
Niestety nie ulega żadnej wątpliwości, że orzecze- ka czy wyrok w sprawie zomowców z kopalni Wujek,
nie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r., jakkolwiek nieprawomocne, stwarzają jednak nadzie-
które zapadło przy 9 zdaniach odrębnych, jest jed- ję, że proces rozliczenia z przeszłością nie jest by-
nym z najbardziej niespójnych i wewnętrznie sprzecz- najmniej zakończony. 6 maja bieżącego roku złożyłem
nych orzeczeń w historii polskiego Trybunału Kon- wniosek do Trybunału Konstytucyjnego kwestionu-
stytucyjnego. jący wspomnianą uchwałę z 20 grudnia, a precyzyj-
Mówiłem wcześniej, że w trakcie obchodów 20- niej – jej podstawę prawną w postaci art. 80 § 2b
-lecia urzędu rzecznika praw obywatelskich mowa zdanie pierwsze Prawa o ustroju sądów powszech-
była o trzech podstawowych prawach, z których nych. Moim zamiarem jest uczynienie wszystkiego,
wszystkie inne się wywodzą, tj. do wolności, prawdy co jest możliwe, aby uchwałę tę zakwestionować
i sprawiedliwości, z których najważniejsza jest spra- i wyprowadzić z porządku prawnego.
wiedliwość. Sprawiedliwość, która jest ostatecznym Kiedy nie karzemy, nie potępiamy sprawców zła,
celem i wartością prawa. Ofiara przestępstwa doma- powiedział kiedyś w podobnym kontekście Sołżeni-
ga się sprawiedliwości, która jest potępieniem zła cyn, nie tyle chronimy ich trywialny wiek starczy, ile
i przywróceniem prawomocności naruszonych przez usuwamy fundamenty sprawiedliwości przyszłych
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 349

Rzecznik Praw Obywatelskich wa, przyjaznego ludziom i użytecznego w działaniach


Janusz Kochanowski władz publicznych, przedsiębiorców, organizacji po-
zarządowych i wszelkich innych podmiotów oraz
pokoleń. Sprawiedliwości, która, jak już powiedzia- osobistej satysfakcji z dokonań osiąganych w służbie
łem, jest ostatecznym celem i wartością prawa. parlamentarnej.
Sprawiedliwość w demokratycznym państwie Niech mi wolno będzie podkreślić, że możliwość
należy się wszystkim. Wobec sprawiedliwości nie wystąpienia przed Wysokim Sejmem ma dla mnie
powinno być równych i równiejszych. Tymczasem i mojego urzędu szczególne znaczenie. Jest to nie tyl-
jednym z najpoważniejszych problemów społecznych ko wypełnienie konstytucyjnej powinności, ale oka-
w Polsce jest ubóstwo i wykluczenie społeczne. Każ- zja do przedstawienia podejmowanych i projektowa-
dego dnia w Polsce około 5 mln ludzi musi stawać nych inicjatyw. Szczegółowa informacja za 2007 r.
do osobistej walki z ubóstwem, a kolejne kilka mi- zawiera rozliczne przykłady ewidentnych przykładów
lionów stara się zapewnić sobie i swoim rodzinom naruszenia praw człowieka i obywatela, a także li-
choćby minimum socjalne. Ubóstwo to nie tylko czonych w dziesiątkach tysięcy spraw, z którymi oby-
brak środków do życia, wiąże się również z innymi watele mierzą się codziennie, a nie znajdując zrozu-
problemami: niedożywieniem, uzależnieniami, bra- mienia u władz i urzędów, kierują je do rzecznika.
kiem możliwości uczestniczenia w życiu społecznym. W wystąpieniu tym nie poruszam wielu kwestii,
Wykluczenie społeczne, jakie dotyka te osoby, często w których rozwiązywaniu brałem udział w minionym
warunkuje przyszłość ich dzieci, które najczęściej roku i które będę podejmował. Będę wdzięczny za
nie mają szans na wyrwanie się z zaklętego kręgu pytania, które pozwolą mi uzupełnić ten brak.
ubóstwa. Chciałbym też, aby moje wystąpienie było sposob-
17 października ubiegłego roku po raz pierwszy nością do podjęcia debaty o stanie przestrzegania
dzięki inicjatywie wielu organizacji pozarządowych, praw i wolności człowieka i obywatela oraz o stanie
w większości obywatelskich, ale też instytucji pu- państwa, które zabezpiecza te prawa i wolności. Dla-
blicznych reprezentujących np. władze samorządowe, tego proszę nie tylko o pytania, ale również o komen-
które utworzyły przy rzeczniku praw obywatelskich tarze. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
komitet organizacyjny, zorganizowano obchody Mię-
dzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem. Jednym
z ważniejszych wydarzeń była 7. Konwencja Ruchu Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
przeciwko Bezradności Społecznej pod tytułem „Edu-
kacja przedszkolna dla dzieci ze środowisk wymaga- Dziękuję panu rzecznikowi. Dziękuję za wystąpie-
jących szczególnego wsparcia”. Problem ten można nie, dziękuję za życzenia.
uznać za jeden z niesłusznie ignorowanych, nie tylko Ubolewam tylko, że nie możemy tej debaty odbyć
zresztą w naszym kraju. w czasie, który był przewidywany. Byłoby z pewno-
Obejmując patronat nad jubileuszowymi obcho- ścią większe zainteresowanie, bo problematyka jest
dami Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem, niezwykle istotna dla państwa i dla obywateli.
podjąłem wraz z organizacjami pozarządowymi wy- O zabranie głosu proszę sprawozdawcę komisji
zwanie, aby przeciwdziałać ubóstwu. Wyznaczone panią poseł Lidię Staroń w celu przedstawienia sta-
zostały również długofalowe kierunki tych działań. nowiska komisji.
Ich cele obejmują: po pierwsze, realizację praw w za-
kresie równych szans dla wszystkich w uzyskaniu
możliwie najwyższego wykształcenia; po drugie, in- Poseł Lidia Staroń:
tegrację społeczną i zawodową osób długotrwale bez-
robotnych oraz niepełnosprawnych; i wreszcie wspie- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt
ranie wszelkich inicjatyw społeczeństwa obywatel- w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka
skiego na rzecz walki z ubóstwem. Dlatego moim przedstawić sprawozdanie w sprawie informacji
partnerom reprezentującym organizacje i ruchy oby- o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.,
watelskie, jak również krajowym organizacjom sa- z uwagami o stanie przestrzegania wolności i praw
morządu terytorialnego zaproponowałem, aby wspól- człowieka i obywatela (druk nr 445).
nie rozpocząć prace programowe na rzecz stworzenia Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezy-
narodowej strategii przeciwdziałania ubóstwu. dium Sejmu, w dniu 22 kwietnia 2008 r. skierował
Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Po- powyższą informację do Komisji Sprawiedliwości i Praw
słowie! Kończąc składanie dorocznej informacji, pra- Człowieka w celu rozpatrzenia. Komisja Sprawiedli-
gnę wyrazić podziękowanie za nieustanny wysiłek wości i Praw Człowieka na posiedzeniu w dniu 29
we wznoszeniu gmachu państwa prawa, za przyczy- maja 2008 r. zapoznała się z informacją o działalności
nianie się do rozwoju Polski jako dobra wszystkich rzecznika praw obywatelskich w 2007 r., z uwagami
obywateli. Życzę paniom i panom posłom wielu suk- o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka
cesów w pracy dla Rzeczypospolitej, w rozpoznawa- i obywatela.
niu nowych, stojących przed nami wyzwań, a także Działalność rzecznika praw obywatelskich była
sukcesów w tworzeniu spójnego i przejrzystego pra- w ubiegłym roku niezwykle szeroka. Rzecznik przed-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
350 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Lidia Staroń nego, kierowano pytania do Sądu Najwyższego czy


skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
stawił tutaj statystyki. Nie będę tego powielała, żeby W trakcie dyskusji, która miała miejsce na po-
nie zajmować czasu. Chciałabym natomiast zazna- siedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowie-
czyć, że bieżący rok to dwudziesta rocznica powsta- ka, posłowie zwracali uwagę na lawinowy wzrost
nia urzędu rzecznika. O tym, jak bardzo jest on po- spraw, z którymi obywatele zwracają się do Biura
trzebny, świadczy ilość spraw, które do niego wpły- Rzecznika Praw Obywatelskich. Często te same oso-
nęły, tj. ponad 900 tys. by zwracają się również do posłów, a także do innych
Biuro rzecznika przygotowało trzy publikacje bę- czynników społecznych. Zauważono, iż w znacznej
dące próbą poszukiwania rozwiązań systemowych. mierze dzieje się tak dlatego, iż organy zobowiązane
Dotyczyły one probacji, migracji zarobkowej i eksplo- do podejmowania określonych działań pracują być
atacji polskich pracowników, a także przepisów ad- może nie do końca rzetelnie i zgodnie z prawem i nie
ministracyjnych. Były to priorytety zadań realizowa- zawsze podchodzą do tych spraw w sposób czytelny
ne w ubiegłym roku. Do takich zadań należały: emi- dla obywatela.
gracja zarobkowa i prawa pracowników podejmują- W dyskusji podjęto także temat funkcjonowania
cych pracę za granicą, problematyka związana z za- w naszym kraju sądów i prokuratury i ewentualnych
trzymaniami i tymczasowymi aresztowaniami oraz zmian w systemie prawnym, które spowodują, że oby-
odbywaniem kary pozbawienia wolności, a także re- watel będzie mógł się czuć bezpiecznie, i będzie miał
alizacją prawa do dobrej administracji. Czwarta pu- świadomość, że na rozpatrzenie jego sprawy nie będą
blikacja, o której mówił rzecznik, to czterotomowe miały wpływu żadne zachowania korporacyjne.
wydanie zawierające najważniejsze akty dotyczące Poruszono także kwestie związane z tym, że sę-
praw człowieka i obywatela, wraz z wyborem aktu- dziowie sprawują funkcje w administracji rządowej
alnie obowiązujących dokumentów prawa międzyna- oraz wykonują funkcje orzecznicze.
rodowego w zakresie praw człowieka i antologią naj- Dyskusja dotyczyła także pracy Trybunału Kon-
ważniejszych w historii tekstów dotyczących praw stytucyjnego, rozszerzenia zakresu pomocy prawnej
człowieka. czy bardzo długiej egzekucji wierzytelności, trwającej
Rzecznik z pomocą trzech zespołów merytorycz- obecnie około tysiąca dni.
nych przeprowadził również liczne wizytacje zapo- Działalność rzecznika praw obywatelskich. Po
biegawcze w wielu zakładach karnych, aresztach, zapoznaniu się ze sprawozdaniem i w wyniku dysku-
policyjnych izbach dziecka, schroniskach, zakładach sji w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka po-
poprawczych, zakładach opieki zdrowotnej, szpita- słowie tej komisji jednogłośnie rekomendują Wyso-
lach psychiatrycznych czy jednostkach wojskowych. kiemu Sejmowi, aby Wysoka Izba przyjęła informację
Niezwykle ważnym obszarem, którym zajmuje się rzecznika praw obywatelskich o działalności w 2007 r.
rzecznik, są zagadnienia dotyczące ochrony praw Dziękuję. (Oklaski)
dzieci. Istnieje odrębny urząd rzecznika praw dziec-
ka, jednak rzecznik praw obywatelskich wskazywał
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
na brak instrumentów prawnych, co uniemożliwia
skuteczne działania tamtej instytucji. Ilość skarg
Dziękuję bardzo.
w sprawach dotyczących dzieci wzrosła aż o 26%.
Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem po-
Lawinowo, jak wskazywał rzecznik, prawie po-
rządku dziennego wysłucha 10-minutowych oświad-
dwójnie, rosła także ilość wystąpień w sprawach do-
czeń w imieniu klubów i 5-minutowych oświadczeń
tyczących ochrony zdrowia.
w imieniu kół.
W 2007 r. rzecznik praw obywatelskich przygoto-
Otwieram dyskusję.
wał ogółem 111 wystąpień generalnych związanych Jako pierwszy głos zabierze pan poseł Józef Zych
właśnie z ochroną praw dzieci. Sprawy, którymi zaj- w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego.
mował się w tym zakresie, dotyczyły stanu przestrze- Proszę uprzejmie.
gania praw dzieci do życia i ochrony zdrowia, prawa
do nauki, prawa do opieki socjalnej i wychowania
w rodzinie, prawa do bezpiecznego rozwoju i ochrony Poseł Józef Zych:
przed przemocą i demoralizacją.
W swoim wystąpieniu rzecznik praw obywatel- Na wstępie chciałbym podziękować panu posłowi
skich zwracał także szczególną uwagę na opracowa- za zgodę na to wystąpienie.
nia dotyczące naprawy procesu stanowienia prawa. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Informacja
Nadmiar złego prawa i kryzys prawa wymagają pod- o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.
jęcia środków zaradczych. Wskazywał na pomysł z uwagami o stanie przestrzegania wolności i praw
utworzenia rady stanu lub rady prawniczej. człowieka i obywatela zasługuje na szczególną uwagę
W roku 2007 rzecznik praw obywatelskich skie- z wielu względów. Zanim jednak przejdę do szczegó-
rował 405 wystąpień problemowych. 178 z nich doty- łów, pozwolę sobie przypomnieć, że ustanowienie
czyło podjęcia inicjatywy prawodawczej. Było 26 w Polsce instytucji rzecznika praw obywatelskich
wniosków skierowanych do Trybunału Konstytucyj- zawdzięczamy głównie środowiskom prawniczym,
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 351

Poseł Józef Zych zamierza wystąpić do jednego z podmiotów, który ma


inicjatywę ustawodawczą. W Polsce rozwiązanie pro-
które w latach 80. podjęły na tym odcinku zdecydo- blemu tworzenia prawa nie polega na tworzeniu no-
wane działania, widząc w instytucji rzecznika praw wych instytucji, lecz na poważnym podejściu do za-
obywatelskich gwarancję ochrony praw obywatel- gadnienia legislacji przez wszystkie do tego powołane
skich. To dzięki takim rzecznikom praw obywatel- instytucje oraz wyzbyciu się przez każdą aktualnie
skich jak Ewa Łętowska, Tadeusz Zieliński, Adam sprawującą władzę koalicję woli dostosowywania
Zieliński czy Andrzej Zoll instytucja rzecznika praw prawa do doraźnych potrzeb i przekuwania pomysłów
obywatelskich stała się trwałą instytucją polskiego politycznych w akty prawne. Potrzebna jest głęboka
życia społecznego, spełniając ważną rolę w zakresie rozwaga i współpraca z ośrodkami naukowymi w za-
ochrony praw obywatelskich. Oczywiście ogromną kresie tworzenia prawa. Taką zasadę prac nad naj-
zasługę w tym względzie ma również obecny rzecznik ważniejszymi aktami prawnymi, jakimi są kodeksy,
pan dr Kochanowski. przyjęła Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian
Jeżeli porównamy trzy pierwsze – trudne, ale jak- w kodyfikacjach.
że owocne – kadencje rzecznika praw obywatelskich Za cenne należy uznać działania rzecznika praw
z obecną kadencją pana dr. Kochanowskiego, to za- obywatelskich w zakresie zwracania uwagi rządowi,
uważymy pewną ewolucję w zakresie podejmowanych ministrom i innym instytucjom na niekonstytucyjne
spraw, co zasługuje także na uwzględnienie, chociaż rozwiązania zawarte w przepisach, bez angażowania
co do niektórych działań Klub Parlamentarny Pol- w ten proces Trybunału Konstytucyjnego.
skiego Stronnictwa Ludowego ma pewne uwagi. Wysoki Sejmie! Rzecznik praw obywatelskich na
Panie i Panowie! Dla Sejmu, który jest pierwszym str. 31 i następnych przedstawia swoje uwagi co do
i najważniejszym źródłem tworzenia prawa, ważne immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego i pro-
są uwagi zawarte w informacji rzecznika dotyczące kuratorskiego i przedstawia w tym względzie propo-
procesu legislacyjnego – zresztą tak szeroko omówio- zycje. Godzi się przypomnieć, że sprawa parlamen-
ne również w wystąpieniu pana rzecznika – błędów tarnego immunitetu formalnego jest przedmiotem
popełnianych przy tworzeniu prawa, niewykonywa- prac komisji do spraw zmian konstytucji. Nie podzie-
nia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego czy inicja- lamy poglądu pana rzecznika, iż immunitet formalny
tyw rzecznika idących w kierunku uchylania przepi- powinien być zastąpiony immunitetem o charakterze
sów prawnych niższego rzędu niż ustawa, bez potrze- podmiotowym. W szczególności nie przekonuje nas
by kierowania w tej sprawie wniosków do Trybunału propozycja rzecznika dotycząca warunków stosowa-
Konstytucyjnego. nia takiego immunitetu.
Przeprowadzając analizę, jak pisze się w informa- Za cenne należy uznać uwagi i działania pana
cji, tzw. złego prawa, na które wpływ ma zdaniem rzecznika praw obywatelskich na rzecz tworzenia
rzecznika traktowanie „parlamentu jako rodzaju fa- warunków sprzyjających rozwojowi młodego pokole-
bryki przepisów”, rzecznik przygotował propozycję nia w rodzinie i środowisku pozarodzinnym oraz
reformy procesu legislacyjnego m.in. przez propono- w zakresie ochrony praw rodziny.
wanie Rady Stanu, i, jak dzisiaj nam mówił, będzie Proszę pozwolić także, iż odniosę się do jeszcze
przekonywać do tego także Sejm. jednej kwestii, a mianowicie wycofania złożonego do
Rzecznik informuje także, iż przy swoim urzędzie trybunału przez rzecznika wniosku. O tym mówił
powołał 13 zespołów eksperckich do opracowania re- również dziś pan rzecznik. W czwartek pan prezes
formy procesu legislacyjnego, opracowania przepisów Trybunału Konstytucyjnego z ubolewaniem, a tym
ogólnych prawa administracyjnego, reformy ochrony samym krytycznie odniósł się do wycofania przez
zdrowia, odpowiedzialności dyscyplinarnej zawodów rzecznika wniosku w sprawie, umownie mówiąc,
prawniczych i szeregu innych. IPN. Dziś pan rzecznik uzasadnił nam to i powie-
Wysoki Sejmie! O ile podejmowanie przez rzecz- dział, jakie były przesłanki tej decyzji. Wydaje się,
nika praw obywatelskich interwencji i działań na i tu podzielam zaprezentowany pogląd, że współpra-
rzecz ochrony praw obywatelskich, a także kierowa- ca rzecznika i trybunału powinna być zgodna. Jak
nie wniosków zmierzających do usunięcia nieprawi- zrozumieliśmy, prezes Trybunału Konstytucyjnego,
dłowości jest słuszne, potrzebne i zasługuje na pełne wyrażając ubolewanie z powodu wycofania tego
uznanie, w tym także w zakresie tworzenia prawa, wniosku, podkreślił, iż trybunał był przygotowany
to już można się zastanawiać, czy przygotowywanie do wypowiedzenia się w bardzo ważnej, kluczowej
projektów ustaw nie wykracza niejako poza obowiąz- sprawie.
ki rzecznika. Ja rozumiem, że prawo rzecznik ma. Wysoki Sejmie! Uwagi Klubu Parlamentarnego
Przypomnę tylko, że w poprzedniej kadencji, jeżeli Polskiego Stronnictwa Ludowego odnoszące się do
chodzi o tworzenie prawa, mieliśmy projekt ustawy informacji rzecznika praw obywatelskich wynikają z
o zasadach tworzenia prawa. Na skutek skrócenia przekonania, że debata nad informacją powinna być
kadencji nie został on uchwalony, obecnie zapowiada rzeczowa, poważna i powinna umożliwiać wyciągnię-
się, że te prace zostaną podjęte. Czyli może mieć to cie z niej właściwych wniosków. Pan rzecznik wspo-
korzystny wpływ, jeżeli chodzi o wykorzystanie tego mniał również o swoim wystąpieniu dotyczącym
materiału. Zresztą pan rzecznik tutaj podkreślił, że KRUS. Chciałbym podkreślić, że od dłuższego już
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
352 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Józef Zych jednostki, ale zabiera głos także w istotnych dla oby-
wateli kwestiach ekonomicznych. O tym będę mówił
czasu toczy się w ramach koalicji i rządu dyskusja, jeszcze pod koniec mojego wystąpienia. W sprawoz-
w jakim kierunku powinna być zmieniona ustawa daniu poruszono praktycznie wszystkie aspekty po-
i zasady działania KRUS-u. lityki państwa, można by rzec, wszystkie aspekty
Natomiast jeżeli dziś ktokolwiek mówi, że ubez- życia społecznego. Streszczanie obszernego doku-
pieczenie w KRUS, ubezpieczenie rolników to jest mentu nie jest moim zamiarem i nie będę katował
zasada niesłuszna, krzywdząca, to można by powołać Wysokiej Izby realizacją takich pomysłów. Pragnę
się na działalność polskich rolników w okresie wcze- odnieść się do najważniejszych poruszonych w nim
śniejszym i ich wkład nie tylko w system ubezpiecze- kwestii.
nia, ale przede wszystkim w utrzymanie i pomoc Rzecznik praw obywatelskich trafnie moim zda-
w najtrudniejszym czasie, jeżeli chodzi o społeczeń- niem wskazał najistotniejsze problemy, które wiążą
stwo. Przypomnę chociażby problem obowiązkowych się z jego działalnością. Pierwsza grupa łączy się
dostaw. Jesteśmy za tym, żeby doprowadzić do zmian z realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Jak
KRUS, ale to muszą być zmiany w pełni uzasadnione wskazał Trybunał Konstytucyjny, prawo to obejmu-
i rozsądne. je prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiedniego
Panie i Panowie! Podzielając pogląd, iż wszystkie ukształtowania procedury i prawo do uzyskania me-
władze państwowe i instytucje powinny pomagać rytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne znacze-
rzecznikowi, bo jest to instytucja ważna, powołana nie ma również akcentowane przez orzecznictwo
do ochrony praw obywatelskich, chciałbym także Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Stras-
podkreślić, iż klub parlamentarny Polskiego Stron- burgu prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym
nictwa Ludowego docenia rolę rzecznika i będzie terminie. Sądzę, że można przyjąć, iż prawo dostępu
działać na rzecz poważnego jej traktowania. do sądu jest przez naszego ustawodawcę co do zasady
Dziękuję panu dr. Kochanowskiemu za wszystkie respektowane. Więcej uwag nasuwa się w związku
działania, które podejmował i podejmuje nadal na z ukształtowaniem procedury sądowej. Na uznanie
rzecz ochrony i przestrzegania praw obywatelskich. zasługuje udział rzecznika praw obywatelskich
(Oklaski) w uznaniu przez Trybunał Konstytucyjny niezgod-
ności z konstytucją przepisów Kodeksu postępowania
cywilnego w postępowaniu kasacyjnym, które zwal-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: niały Sąd Najwyższy z obowiązku uzasadnienia od-
mowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dziękuję bardzo. Podobnych przykładów można by wskazać znacznie
W imieniu Prawa i Sprawiedliwości głos zabierze więcej. Mimo poprawy sprawności postępowań sądo-
pan poseł Łukasz Zbonikowski. wych w ostatnim czasie ich szybkość pozostawia
(Głos z sali: Poseł Czuma jeszcze.) oczywiście nadal wiele do życzenia. Nierozwiązany
Myślałem, że jest zamiana. pozostaje mimo wysiłku kilku rządów problem dostę-
Proszę bardzo, w imieniu Platformy Obywatel- pu do pomocy prawnej dla osób najuboższych. Z wła-
skiej – pan poseł Andrzej Czuma. snej praktyki poselskiej wiem, że są w tym zakresie
Proszę uprzejmie. bardzo duże potrzeby. Można wyrazić nadzieję, że
projekt stosownej ustawy, który brnie w tej chwili
przez rząd starający się sfinalizować prace nad nim,
Poseł Andrzej Czuma: zostanie wkrótce wniesiony do Sejmu przez tenże
rząd, a następnie uchwalony przez Wysoką Izbę.
Dziękuję bardzo. Sprawozdanie rzecznika pokazuje także koniecz-
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Doktorze ność zmian legislacyjnych w zakresie orzekania
Rzeczniku Praw Obywatelskich! Mam zaszczyt i wykonywania tymczasowego aresztowania oraz wy-
przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego konywania kary pozbawienia wolności. Z przedsta-
Platformy Obywatelskiej wobec sprawozdania z dzia- wionego nam sprawozdania wynika, że najsurowszy
łalności rzecznika praw obywatelskich pana dr. Ja- ze środków zapobiegawczych jest stosowany zbyt czę-
nusza Bogumiła Kochanowskiego oraz informacji sto i na zbyt długo. Wynika to nie tylko z wadliwej
o stanie przestrzegania wolności i praw obywatel- praktyki, ale także z niewystarczająco precyzyjnych
skich w roku 2007. przesłanek stosowania tego środka w Kodeksie po-
Przedstawione Wysokiej Izbie sprawozdanie do- stępowania karnego. Dlatego konieczne wydaje się
wodzi, że obecny rzecznik praw obywatelskich podej- podjęcie odpowiednich prac ustawodawczych, które
muje cenne inicjatywy w bardzo wielu istotnych dla uszczegółowią te przesłanki i ograniczą jego czas
społeczeństwa sprawach, wolno powiedzieć, w stop- trwania.
niu i w natężeniu nierównie większym niż jego po- Truizmem jest stwierdzenie, że przeludnienie jed-
przednicy. Na uznanie zasługuje wszechstronność nostek penitencjarnych stanowi zagrożenie dla po-
działań rzecznika, który troszczy się nie tylko o pra- rządku prawnego, gdyż dotkliwie narusza prawa
wa związane ściśle z problematyką ochrony prawnej osadzonych i utrudnia Służbie Więziennej właściwe
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 353

Poseł Andrzej Czuma Wdzięczny jestem osobiście panu dr. Kochanow-


skiemu, że zacytował słowa Joachima Gaucka o tym,
wykonywanie powierzonych zadań. Działalność Ze- że ukrywanie prawdy o przeszłości – nie jest to cytat
społu Prawa Karnego Wykonawczego biura rzeczni- dosłowny i proszę się nie gniewać na mnie, jeżeli bę-
ka pokazuje, że w wielu przypadkach skargi więź- dzie on troszkę inaczej brzmiał, ale sądzę, że dobrze
niów okazują się zasadne. W tym miejscu mogę go odtworzyłem – nie służy prześladowanym, tylko
z satysfakcją odnotować fakt uchwalenia przez Wy- prześladowcom, nawet jeżeli są oni czasu przeszłego.
soką Izbę ustawy o odbywaniu kary w systemie do- Joachim Gauck powiedział ten mądry tekst, a pan dr
zoru elektronicznego. Kochanowski egzemplifikował oczywiste zaległości
Nie można pominąć roli rzecznika w walce o pra- w dziedzinie karania morderców i prześladowców
wa ekonomiczne i socjalne obywateli, w szczególności wolności w czasach komunizmu w Polsce. Nie będę
o prawo do zabezpieczenia społecznego i ochrony rozwijał tego tematu, chcę tylko wyrazić ogromną
zdrowia. Koresponduje to z pracą rządu Donalda Tu- wdzięczność, że pamiętał pan o tym. Mamy jednak
ska nad reformą służby zdrowia, pracą podjętą od pewien pokrzepiający fakt, który – jak sądzę – oby-
pierwszych chwil funkcjonowania koalicji Platfor- dwaj przyjmujemy z radością. Oto Instytut Pamięci
ma–PSL. Narodowej pracuje systematycznie nie tyle nad wy-
Pragnę zwrócić uwagę jeszcze na jeden aspekt mierzeniem sprawiedliwości złoczyńcom, ile nad tym,
działania rzecznika, mianowicie na ochronę intere- aby zapisać dla przyszłych pokoleń naszą tragiczną,
sów Polaków mieszkających poza granicami kraju. ale też wspaniałą historię najnowszą Polski. Bardzo
Obecny rzecznik jest pierwszym, jak sądzę, bo może się cieszę, że tak się dzieje.
się pomyliłem, spośród sprawujących ten urząd, któ- Na koniec, podsumowując, należy stwierdzić, że
ry problemom Polonii poświęca tyle uwagi. Nie ulega działalność rzecznika praw obywatelskich zasługuje
wątpliwości, że jego osobiste zaangażowanie przyczy- na pozytywna ocenę. Dziękując rzecznikowi za jego
niło się do zmiany kilku niekorzystnych dla obywa- zaangażowanie na rzecz ochrony praw obywateli,
teli polskich umów o unikaniu podwójnego opodat- życzę jednocześnie wytrwałości w skutecznej obronie
kowania. Bardzo ciekawa też jest opracowana tych praw w kolejnych latach sprawowania urzędu.
w biurze rzecznika koncepcja stworzenia przy pomo- Jednocześnie zapewniam, że klub parlamentarny
cy organizacji pozarządowych i Kościoła sieci punk- podejmie niezbędne działania, by poprawić sytuację
tów pomocy prawnej dla emigrantów. w tych sferach społecznych, w których prawa obywa-
Należy dopracować się – podzielam bardzo ser- telskie nie są przestrzegane w sposób zadowalający.
decznie opinię rzecznika dzisiaj usłyszaną – ogólnego Dziękuję bardzo. (Oklaski)
uznania dla pakietu podstawowych praw człowieka,
mając na uwadze, że można w ostatnich latach zano-
tować próby zaszeregowania do praw człowieka Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
i obywatela rozmaitych ludzkich preferencji i upodo-
bań. Z wieloma takimi uroszczeniami – powiem to Dziękuję bardzo panu posłowi.
grzecznie – nie sposób się zgodzić. Zauważyłem to na W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos za-
konferencji poświęconej prawom człowieka zorgani- bierze pan poseł Łukasz Zbonikowski.
zowanej przez komisje sprawiedliwości i praw czło-
wieka parlamentów Unii Europejskiej w Berlinie,
było to w zeszłym roku w czerwcu. Tam też jednak Poseł Łukasz Zbonikowski:
podniesiono konieczność zdefiniowania, jak to na-
zwano, tradycyjnego pakietu praw człowieka. Z wie- Dziękuję.
loma, jak powiedziałem, rozmaitymi uroszczeniami Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku
nie sposób się zgodzić. Jest to jednak temat poza za- Praw Obywatelskich! Mam zaszczyt w imieniu Klu-
kresem obecnej debaty, mogłoby to być zapewne bu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przed-
przedmiotem przyszłej debaty. stawić stanowisko w sprawie informacji o działalno-
Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej ści rzecznika praw obywatelskich w 2007 r., z uwa-
wyraża ogromne zadowolenie z dzisiejszej deklaracji gami o stanie przestrzegania wolności i praw czło-
rzecznika praw obywatelskich pana dr. Janusza Ko- wieka i obywatela.
chanowskiego, że pragnie on współpracować z komi- Rok 2007, którego dotyczy dzisiejsza informacja,
sją sejmową „Przyjazne Państwo”. Naszym wspól- wykazuje ogromny wzrost zarówno zgłaszanych
nym przecież celem jest usuwanie barier, w tym spraw do rzecznika, jak i wzrost podejmowanych
wieloznaczności przepisów, sprzecznych ze sobą re- przez niego działań. Do Biura Rzecznika Praw Oby-
gulacji prawnych czy wręcz przepisów naruszających watelskich wpłynęło 57 507 spraw, o ponad 8 tys.
podstawowe prawa człowieka i obywatela w sposób, więcej niż rok wcześniej. W okresie, którego dotyczy
jakby ktoś chciał powiedzieć, pośredni. Bardzo się informacja, rozpatrzono 34 199 nowych spraw, w tym
cieszę, że pan dr Kochanowski przenikliwie patrzy 13 194 spraw podjęto do prowadzenia. W 19 506 spra-
na tę dziedzinę razem z nami. Wiemy, że trzeba tę wach wskazano wnioskodawcom przysługujące im
sprawę uporządkować. środki działania. Równocześnie w Biurze Rzecznika
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
354 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Łukasz Zbonikowski obchody, jak również dalszą integrację międzynaro-


dowej społeczności ombudsmanów.
Praw Obywatelskich przyjęto w ubiegłym roku Również wysoką wartość niosą ze sobą ważne
58 823 interesantów. Przeprowadzono 21 629 roz- publikacje inicjowane w urzędzie rzecznika. Pierw-
mów telefonicznych, udzielając wyjaśnień i porad. szym istotnym opracowaniem poprzedzonym wielo-
W ponad 19% spraw uzyskano rozwiązanie pozytyw- miesięcznymi badaniami było opracowanie dotyczą-
ne dla obywatela, w ponad 13% spraw rzecznik od- ce wykonywania środków probacji i readaptacji ska-
stąpił od dalszego prowadzenia sprawy, w około 55% zanych w Polsce, którego rezultaty zostały przekaza-
spraw nie potwierdziły się zarzuty wnioskodawców. ne do wykorzystania ministrowi sprawiedliwości.
Powyższe dane wskazują na pozytywną aktywność Stanowiły one kontynuację i uzupełnienie obszerne-
rzecznika i potrzebę wspierania i rozwoju tej instytu- go opracowania dotyczącego stosowania tymczaso-
cji. Rzecznik w minionym roku często sam był stroną wego aresztowania.
inspirującą, wykorzystując szeroką gamę przysługu- Drugim, nie mniej ważnym dziełem był raport
jących mu środków prawnych. Obecny rzecznik wy- grupy korespondentów z wielu krajów dotyczący mi-
jątkowo często podejmował zarówno w 2007 r., jak też gracji zarobkowej, szczególnie ważny dla naszego
w 2006 r. sprawy z urzędu, czyli z własnej inicjatywy. kraju, gdyż jesteśmy krajem, skąd pochodzą imigran-
W sprawach indywidualnych oraz generalnych w 2007 r. ci, a także przyjmującym imigrantów.
liczba spraw podejmowanych z własnej inicjatywy Trzeci, rzeczywiście unikalny w skali światowej,
wzrosła o 100%. Były to głównie wystąpienia będące gdyż jeszcze nikomu nie udało się skodyfikować prawa
reakcją na doniesienia medialne, które są uważnie administracyjnego, jest projekt rozwiązań dotyczą-
śledzone i analizowane przez Biuro Rzecznika Praw cych przepisów ogólnych prawa administracyjnego. To
Obywatelskich. opracowanie jest rezultatem dorobku polskiej doktry-
W 2007 r. rzecznik skierował 405 wystąpień pro- ny prawa administracyjnego i osiągnięć sądownictwa
blemowych. W ubiegłym roku było 178 wystąpień zajmującego się wykładnią tej gałęzi prawa, a także
o podjęcie inicjatywy prawodawczej. Było także realizacją prawa do dobrej administracji.
26 wniosków do Trybunału Konstytucyjnego o stwier- Czwarta publikacja to księga jubileuszowa upa-
dzenie niezgodności przepisów z aktami wyższego miętniająca obchody dwudziestolecia utworzenia
rzędu. w Polsce urzędu rzecznika. W skład księgi wchodzą
Te liczby generalnie cieszą, choć przynajmniej najważniejsze akty dotyczące prawa człowieka i oby-
w kilku sprawach można by się zastanowić, czy dzia- watela wydane w historii, poczynając od czasów
łania te nie były zbyt pochopne, jak na przykład rzymskich, a kończąc na współczesnych.
w przypadku złożenia ostatnio słusznie wycofanego Mimo że rozpatrujemy sprawozdanie za ubiegły
wniosku o zbadanie zgodności z konstytucją możli- rok, warto wspomnieć o nowym, ważnym zadaniu rzecz-
wości lustrowania niektórych grup zawodowych lub nika związanym z poszerzonym zakresem działania
złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego i kompetencjami tego urzędu. Minister sprawiedli-
w sprawie zbadania zgodności ustawy o spółdziel- wości jeszcze w 2005 r. w drodze rozporządzenia po-
niach mieszkaniowych. Ustawy, która po prawie wierzył rzecznikowi praw obywatelskich od początku
dwudziestoletniej walce z lobby spółdzielczym rodem bieżącego roku pełnienie funkcji Krajowego Mecha-
z PRL-u po raz pierwszy realnie oddaje władzę wła- nizmu Prewencji. Od 18 stycznia br. do dnia dzisiej-
ścicielom spółdzielni, czyli członkom spółdzielni szego trzy zespoły merytoryczne zajmujące się ochro-
mieszkaniowych. Tu rzecznik jeszcze nie zweryfiko- ną osób pozbawionych wolności przeprowadziły wi-
wał swojej decyzji. zytacje zapobiegawcze w wielu zakładach karnych,
Rzecznik skierował liczne wystąpienia o cha- aresztach śledczych, pomieszczeniach dla osób za-
rakterze generalnym. W 2007 r. było 536 takich trzymanych i tym podobnych instytucjach.
wystąpień. Pokazuje to, że od początku urzędowa- Można tylko wykazać zbyt małą liczbę wizytacji
nia nastąpił dwuipółkrotny wzrost liczby takich zapobiegawczych, która wynika z braku dostatecz-
wystąpień. nych środków. O potrzebie kontroli tych instytucji
W ostatnim roku odnotowano wzrost liczby spraw świadczy choćby przypadek śmierci głodowej obywa-
wpływających do rzecznika o 14%, a także wzrost tela Rumunii Claudiu Crulica w polskim areszcie.
liczby przeprowadzonych rozmów telefonicznych Innego rodzaju problematyką dotyczącą zakresu
i udzielanych tą drogą porad o 10%. kompetencji rzecznika praw obywatelskich są dzia-
Pozytywnie należy ocenić działalność rzecznika łania dotyczące ochrony praw dzieci. Rzecznik praw
w dziedzinie naukowej, dydaktycznej i popularyza- obywatelskich pozostaje dla dzieci i ich rodziców,
torskiej w odniesieniu do jego urzędu. Tym celom a także osób i organizacji sprawujących opiekę lub
służą konferencje i spotkania organizowane przez pracujących z dziećmi głównym adresatem skarg,
rzecznika z udziałem swych odpowiedników z innych wniosków i interwencji.
krajów oraz osób zajmujących się prawami człowieka Rzecznik wykazywał również aktywność w dzie-
w różnych instytucjach krajowych, jak i zagranicz- dzinie inicjatyw ustawodawczych i w zakresie przy-
nych. Te uroczystości mają na celu zarówno propa- gotowania projektów ustaw. Pewne opracowania
gowanie instytucji w kraju, w którym odbywają się dotyczyły przygotowania zasad ewentualnej reformy
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 355

Poseł Łukasz Zbonikowski 1987 r. o rzeczniku praw obywatelskich, które prze-


widują taki obowiązek względem Sejmu i Senatu.
służby zdrowia oraz naprawy procesu stanowienia Usytuowanie instytucji rzecznika praw obywatel-
prawa. skich w konstytucji w rozdziale: Organy kontroli
Są wskazane również i problemy w funkcjonowa- państwowej i ochrony prawa powoduje, że pozycja
niu tego urzędu. Poza wcześniej wspomnianymi pro- rzecznika w Polsce jest mocna i licząca się. W bieżą-
blemami finansowymi, jeśli chodzi o niektóre z zadań cym roku minęło 20 lat od powołania tego urzędu.
rzecznika, występuje czasem niebezpieczna tenden- Art. 208 ust. 1 konstytucji stwierdza, że rzecznik stoi
cja do kwestionowania pewnych uprawnień rzeczni- na straży wolności i praw człowieka i obywatela okre-
ka, jak miało to miejsce w przypadku odmowy wizy- ślonych w ustawie zasadniczej i w innych aktach
ty dla przedstawiciela rzecznika w Zakładzie Karnym normatywnych. Rzecznik jest urzędem niezależnym
nr 1 w Grudziądzu w celu zbadania sytuacji tymcza- od innych władz, usytuowanym poza władzami usta-
sowo aresztowanej kobiety oraz jej dziecka. Chodzi wodawczą, sądowniczą i wykonawczą. Rzecznik może
o przypadek aresztowania kobiety będącej w 8. mie- występować z urzędu lub na prośbę skierowaną do
siącu ciąży. niego przez obywatela. Usytuowanie rzecznika w de-
Inny przykład, który trwa do dziś, to swoisty mokratycznym państwie prawnym, jakim jest Rzecz-
ping-pong na pisma między rzecznikiem a sekreta- pospolita Polska, sprawia, że rzecznik jest nieskrę-
rzem stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, powany w swojej działalności.
w których rzecznik zwrócił się o udostępnienie ra- Informacja rzecznika o działalności w 2007 r.
portu dotyczącego funkcjonowania Centralnego Biu- jest równie obszerna jak informacja o działalności
ra Antykorupcyjnego. Jest to nie tylko przykład da- w 2006 r. i liczy 579 stron. Rzecznik ustosunkował
leko posuniętej arogancji władzy, ale także całkowi- się w niej do 28 dziedzin funkcjonowania państwa
tego niezrozumienia obowiązujących w tym zakresie i społeczeństwa, w tym m.in. do spraw: nieprawidło-
zasad prawa. wości w stanowieniu prawa, prawa do sądowej ochro-
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przytoczone ny wolności i praw jednostki, bezpieczeństwa oby-
wcześniej dane i przykłady wskazują na ogromną wateli, pracy Polaków za granicą, ochrony praw
rolę, jaką urząd rzecznika odgrywa w polskiej rze-
dziecka i rodziny, prawa do nauki, ochrony konsu-
czywistości. Wskazują również, że pomimo pewnych
mentów czy ochrony cudzoziemców oraz mniejszości
trudności aktualnie urzędujący rzecznik wykonuje
narodowych i etnicznych.
swą funkcję profesjonalnie, odpowiedzialnie i z peł-
W 2007 r. wpłynęło do Biura Rzecznika Praw
nym zaangażowaniem. Również sprawozdanie rzecz-
Obywatelskich 57 507 spraw. W biurze rzecznika
nika za działalność w roku ubiegłym jest przygoto-
przyjęto 5823 interesantów, udzielając wyjaśnień
wane rzeczowo i wyczerpująco.
i porad. Rzecznik skierował w 2007 r. 405 wystąpień
Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Pra-
problemowych, 26 wniosków do Trybunału Konsty-
wo i Sprawiedliwość wnoszę o przyjęcie sprawozda-
nia. Dziękuję bardzo. tucyjnego, 15 zawiadomień o zgłoszeniu udziału
w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym
i 46 kasacji w sprawach karnych do Sądu Najwyższe-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: go. Podejmował także inne działania, jak skargi ka-
sacyjne do NSA czy skargi do WSA.
Dziękuję bardzo. Kończąc omawianie danych statystycznych i or-
W imieniu klubu Lewica głos zabierze pan poseł ganizacyjnych, należy wspomnieć o działalności 3 ze-
Stanisław Rydzoń. społów terenowych: we Wrocławiu, w Gdańsku oraz
w Katowicach (ostatnio powołany zespół).
Bardzo interesujący jest załącznik nr 13, obrazu-
Poseł Stanisław Rydzoń: jący wizyty rzecznika w terenie. Przebywał m.in.
Urzędzie Wojewódzkim w Olsztynie, gdzie prowadził
Panie Marszałku! Panie Rzeczniku Praw Obywa- rozmowy na temat zadłużenia rolników. Wizytował
telskich! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Poselskie- szpitale, badając i oceniając przestrzeganie praw pa-
go Lewica przedstawiam stanowisko wobec sprawoz- cjentów i personelu medycznego. W trakcie pobytu
dania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w aresztach śledczych, policyjnych izbach zatrzymań
w sprawie informacji o działalności rzecznika praw i zakładach karnych badał i oceniał poszanowanie
obywatelskich w 2007 r., z uwagami o stanie prze- praw osób pozbawionych wolności. Nadto w terenie
strzegania wolności i praw człowieka i obywatela, interesował się przestrzeganiem praw i wolności żoł-
druki nr 445 i 558. nierzy i funkcjonariuszy, przestrzeganiem praw cu-
Coroczna informacja o działalności rzecznika dzoziemców w ośrodkach dla uchodźców. Dzięki wi-
praw obywatelskich, tym razem za rok 2007, oraz zytom w terenie rzecznik uzyskiwał bezpośrednio
o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka informacje niezbędne do prawidłowego wykonywania
i obywatela stanowi wykonanie dyspozycji art. 212 swoich obowiązków. Ten kierunek działalności rzecz-
konstytucji oraz art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca nik winien kontynuować.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
356 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Stanisław Rydzoń ani sygnałów o uchylaniu się przez szkołę lub organ
prowadzący od zorganizowania zajęć z etyki”.
Bardzo istotne są wystąpienia rzecznika do róż- Panie Rzeczniku! Panie Doktorze! Czy pan wierzy
nych organów władzy publicznej. w to, co napisali ministrowi kuratorzy? Osoba, która
W dniu 19 września 2007 r. rzecznik zwrócił się przygotowała panu ten fragment informacji, dała
do prezydenta RP o informację o powodach niepowo- dowód jaskrawej ignorancji.
ływania na stanowiska sędziowskie osób, których A oto kilka innych przykładów spraw, które wy-
kandydatury zostały przedstawione prezydentowi wołują niepotrzebne spory wokół urzędu rzecznika
przez Krajową Radę Sądownictwa. Od 1989 r. prezy- praw obywatelskich. Pierwsza sprawa dotyczy podję-
dent w każdym przypadku uwzględniał wniosek Kra- cia przez pana prac zmierzających do zaskarżenia do
jowej Rady, wskutek czego można powiedzieć o utrwa- Trybunału Konstytucyjnego przepisu zezwalającego
leniu się pewnego konstytucyjnego zwyczaju. 8 listo- na aborcję w przypadku zagrożenia zdrowia kobiety,
pada 2007 r. prezydent odpisał rzecznikowi, że nie a także w przypadku uzasadnionego przypuszczenia,
uznaje tego zwyczaju, gdyż ma zamiar aktywnie że płód jest ciężko i nieodwracalnie uszkodzony lub
uczestniczyć w powoływaniu sędziów. chory. W jednej z gazet czytamy: Czy rzecznik praw
obywatelskich rozważa zaskarżenie przepisów do-
6 czerwca 2007 r. rzecznik zwrócił się do ministra
puszczających aborcję do Trybunału – pyta gazeta.
sprawiedliwości o przedstawienie oceny funkcjono-
Nie tylko rozważa. Intensywne prace na ten temat
wania sądów 24-godzinnych. Równocześnie zapro-
trwają od roku – odpowiada rzecznik rzecznika praw
ponował wprowadzenie instytucji ugody z prokura- obywatelskich Stanisław Wileński. Dla stron przed-
torem, rezygnacji z wyznaczania obrońcy z urzędu, miotowego sporu zawarty przed laty kompromis
zmianę procedury uzyskiwania danych z KRK. w sprawie aborcji jest wielką wartością. Po co zrywać
W sprawie tej rzecznik uzyskał zapewnienie o podję- tak ciężko uzyskany kompromis?
ciu działań organizacyjnych. Kolejną sprawą wywołującą kontrowersje jest za-
7 grudnia 2007 r. rzecznik wystąpił do ministra powiedź rzecznika praw obywatelskich zaskarżenia
sprawiedliwości w sprawie braku lekarzy uprawnio- uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2007 r.
nych do wystawiania zaświadczeń potwierdzających dotyczącej stosowania przez sędziów dekretu o stanie
niemożność stawienia się przed organem z powodu wojennym. Z uchwały tej wynika, że sędziowie z lat
choroby. Sprawa jest w toku. 80. musieli stosować dekret o stanie wojennym, m.in.
19 lipca 2007 r. rzecznik zwrócił się do szefa Cen- dlatego że nie było wtedy mechanizmu oceny konsty-
tralnego Biura Antykorupcyjnego o informację doty- tucyjności ustaw. Oceniając ewentualne zaskarżenie
czącą sprawy prowokacji przy zmianie charakteru przez rzecznika uchwały Sądu Najwyższego do Try-
gruntów rolnych, w szczególności posługiwania się bunału, pierwszy prezes Sądu Najwyższego Lech
przez funkcjonariuszy CBA replikami dokumentów. Gardocki stwierdził, że będzie ono bezzasadne, gdyż
Ostatnia sprawa, o której chciałbym w tej części sędziowie w tamtym czasie nie mogli stosować stan-
wspomnieć, związana jest z wypadkiem zbiorowym dardów, które wówczas nie istniały. Nie było Trybu-
w KWK Halemba w Rudzie Śląskiej. Rzecznik zwró- nału Konstytucyjnego, nie było możliwości badania
cił się 16 stycznia 2007 r. do głównego inspektora konstytucyjności ustaw, wobec czego sędziowie nie
pracy o informację na temat stanu bezpieczeństwa mieli możliwości zakwestionowania dekretu o stanie
pracy w polskich kopalniach. Z podobnym wystąpie- wojennym. Zaskarżenie uchwały Sądu Najwyższego
niem rzecznik zwrócił się także do prezesa Wyższego będzie świadczyć o bliskiej współpracy rzecznika
Urzędu Górniczego. Po uzyskaniu odpowiedzi od obu z Instytutem Pamięci Narodowej na rzecz pokona-
jednostek rzecznik zwrócił się do ministra gospodar- nia oporu niezawisłych sędziów Sądu Najwyższego
ki o przedstawienie działań podjętych w przedmiocie w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscypli-
narnej sędziów.
sprawy. Oby te wystąpienia zaowocowały zwiększe-
Na koniec jeszcze dwie sprawy dotyczące działal-
niem bezpieczeństwa pracy w kopalniach.
ności rzecznika praw obywatelskich, wywołujące
Oprócz wymienionych form działalności rzecz-
ostre spory. Pierwsza z nich dotyczy stanowiska
nika praw obywatelskich, które obejmowały kontro- rzecznika dopuszczającego możliwość stosowania kar
lę ważnych dziedzin życia publicznego, wpływały na fizycznych wobec dzieci. Na stronie internetowej jed-
poprawienie jakości ich funkcjonowania, rzecznik nej z gazet czytamy: Rzecznik praw obywatelskich
podejmował inicjatywy kontrowersyjne dla wielu – bijemy dzieci z miłością. Rzecznik praw obywatel-
obserwatorów jego działalności. Tak było na przy- skich dr Jan Kochanowski pół roku temu był przeciw
kład z wystąpieniem z dnia 25 września 2007 r. karom fizycznym stosowanym wobec dzieci. Dziś jest
skierowanym do ministra edukacji narodowej przeciw zapowiedziom premiera, że zostanie wpro-
w sprawie programów nauczania religii, z uwzględ- wadzony zakaz takich kar. Oczywiście, wolno mu
nieniem poszanowania wierzących różnych wyznań mieć taki pogląd, chociaż można się zastanowić, czy
lub niewierzących. Na str. 302 informacji rzecznik, jako rzecznikowi praw obywatelskich wypada go
omawiając odpowiedź ministra w przedmiotowej w tej formie wypowiadać, zwłaszcza że postulat bicia
sprawie, stwierdza: „Z uzyskanych informacji wyni- z miłością brzmi co najmniej dziwacznie, a od rzecz-
ka, że żadne kuratorium oświaty nie otrzymało skarg nika praw obywatelskich można by oczekiwać raczej
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 357

Poseł Stanisław Rydzoń Poseł Jan Widacki:


ochrony zdrowia i godności dzieci, niż dbałości o ich Panie Marszałku! Panie Rzeczniku Praw Obywa-
wychowanie w posłuszeństwie. telskich! Wysoka Izbo! W ciągu 5 minut oczywiście
Oto pół roku temu w oficjalnym piśmie w tej spra- nie sposób odnieść się do liczącej ponad 600 stron
wie do ministra sprawiedliwości prokuratora gene- informacji pana rzecznika praw obywatelskich. Tym
ralnego pan dr Kochanowski pisał: „Kary cielesne bardziej trudno odnieść się do całej jego działalności.
są nieodpowiednie. Stosowanie kary cielesnej godzi Z natury rzeczy muszę więc ograniczyć się do spraw
w przyrodzoną, niezbywalną i nienaruszalną god- najważniejszych.
ność człowieka, statuowaną w art. 30 Konstytucji Panie Rzeczniku Praw Obywatelskich! Posłowie
Rzeczypospolitej Polskiej. Poszanowanie godności Demokratycznego Koła Poselskiego i koła SDPL
człowieka i jej ochrona jest obowiązkiem władz pu- – Nowa Lewica z uznaniem przyjmują wiele pań-
blicznych”. Przyznać trzeba, panie doktorze, że roz- skich działań, w tym w szczególności działań na
piętość tych dwóch stanowisk jest znacząca. Pół rzecz poprawy prawa obywateli do sądowej ochrony
roku temu uważał pan, że państwo powinno chronić ich praw. Mimo wszelkich dzielących nas z panem
godność i nietykalność dzieci, tak samo jak doro- różnic podzielamy pana pogląd dotyczący przewle-
słych. Teraz, kiedy państwo zapowiada, że się z tego kłości postępowań karnych i w ogóle sądowych. Po-
wywiąże, w szczególności pan premier Donald Tusk, dzielamy pogląd, że tymczasowe aresztowania są
pan zmienia zdanie. w Polsce nadużywane, a ustawowe ograniczenie
Ostatnia sprawa dotyczy wycofania we wtorek, maksymalnego czasu trwania tymczasowego aresz-
dzień przed rozprawą, przez rzecznika praw oby- towania jest niezbędne. Podzielamy pański pogląd,
watelskich swojego wniosku w sprawie konstytu- że ograniczony dostęp do akt postępowania przygo-
cyjności zakazu dostępu oficerom i agentom służb towawczego istotnie ogranicza prawo do obrony.
specjalnych PRL do kopii dokumentów znajdują- Podobnie jak pana rzecznika, nas także niepokoi
cych się w IPN, które sami wytworzyli. We wnio- przeludnienie zakładów karnych i aresztów śled-
sku w 2007 r. … (Dzwonek) czych. Nas jednak, panie rzeczniku, zawsze niepo-
Już kończę, panie marszałku, jeszcze dwa zda- koiło, a pana zaniepokoiło dopiero ostatnio. Pamię-
nia. tamy, że bezpośrednio po objęciu urzędu wycofał
We wniosku w 2007 r. rzecznik napisał: „Zakaz pan z trybunału skargę swego poprzednika dotyczą-
stanowi ograniczenie w dostępie obywateli do archi- cą właśnie tej kwestii. Pan rzecznik zmienił pogląd,
wum IPN, a interes państwa nie może przeszkodzić tak wynika z informacji, dopiero jesienią 2007 r. Na
w realizacji konstytucyjnego prawa do żądania spro- marginesie, panie rzeczniku, trudno nie zauważyć,
stowania i usunięcia informacji nieprawdziwych, że przeludnienie więzień jest spowodowane głównie
niepełnych lub zebranych niezgodnie z prawem”. zbyt represyjną polityką kryminalną, którą pan ra-
Oceniając to działanie, prezes Trybunału Konstytu- czył wspierać swymi wystąpieniami publicznymi,
cyjnego Jerzy Stępień stwierdził: Tego rodzaju zacho- naukowymi i medialnymi.
wanie powinno podlegać krytyce. Mecenas Mikołaj Aprobujemy, panie rzeczniku, kierunek wielu pań-
Pietrzak z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka po- skich wystąpień w sprawach pracowniczych, socjal-
wiedział: „Wycofanie wniosku oznacza, że rzecznik nych, w obronie takich praw, jak prawo zabezpiecze-
nie ma zastrzeżeń do obowiązującego przepisu, nia społecznego, prawo do ochrony życia, praw rodzi-
a przecież konstytucja zapewnia każdemu dostęp do ny, praw lokatorów, praw konsumentów i wielu in-
dokumentów na jego temat, przechowywanych przez nych. Jednocześnie niepokoi nas relatywnie mała
państwo. To nie jest obrona ubecji, ale obrona spra- aktywność pańskiego urzędu w obronie praw mniej-
wiedliwych reguł gry”. szości, w tym mniejszości narodowych i etnicznych.
Przedstawione przykłady wskazują, że rzecznik Problem biedy społeczności romskiej to naprawdę nie
praw obywatelskich, wykonujący na co dzień ciężką jedyny problem mniejszości narodowych i etnicznych
i solidną pracę w ramach konstytucyjnych obowiąz- w Polsce. Nie mówię już o zdarzających się w Polsce
ków na rzecz ochrony praw i wolności obywatelskich, dyskryminujących pociągnięciach dotyczących mniej-
jednakże od pewnego czasu zajmuje się także upra- szości seksualnych. Czyż nie zdarzają się sytuacje,
wianiem polityki. Zdaniem Klubu Poselskiego Lewi- kiedy ogranicza się im możliwość korzystania z pra-
ca jest to odejście od standardów współtworzonych wa do zgromadzeń? To także powinno być przedmio-
przez poprzedników. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski) tem zainteresowania i interwencji rzecznika.
Panie Rzeczniku! Mówimy dzisiaj o pańskiej ak-
tywności w roku ubiegłym, bo tego okresu dotyczy
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: sprawozdanie. Ale nie sposób nie zapytać o zdarzenie
aktualne. Jak pan wie, od kilkunastu dni cały kraj
Dziękuję bardzo. żyje dramatem 14-latki, której ciąża jest wynikiem
W imieniu Demokratycznego Koła Poselskiego czynu zabronionego, a której elementarne prawa oby-
oraz Koła Poselskiego SDPL – Nowa Lewica głos za- watelskie i ludzkie są gwałcone. Dramat tej 14-latki
bierze pan poseł Jan Widacki. i jej rodziny ukazuje naszą słabość jako państwa
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
358 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Jan Widacki Pierwszy głos zabierze pan poseł Zbigniew Ma-
tuszczak z klubu Lewica.
prawnego i słabość ochrony praw obywatelskich (Głos z sali: Nie ma.)
w naszym państwie. Panie rzeczniku, chciałbym za- (Głos z sali: To po 2 minuty.)
pytać, co w tej sprawie pan zrobił i jakie wnioski na Pani poseł Jadwiga Wiśniewska, Prawo i Sprawie-
przyszłość wyciągnie pan z tego przypadku. dliwość.
Wyrażamy także zdecydowaną dezaprobatę dla Proszę bardzo.
politycznych działań rzecznika, które w sposób oczy-
wisty wykraczają poza jego kompetencje, a za takie
uznajemy chociażby przeprosiny narodu afgańskiego Poseł Jadwiga Wiśniewska:
czy zaangażowanie w sprawy Tybetu. Polityka za-
graniczna nie należy do rzecznika praw obywatel- Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie
skich. Z przykrością muszę powiedzieć, że za niedo- Rzeczniku! Wysoka Izbo! Chciałabym poruszyć spra-
puszczalne uważamy także takie wypowiedzi rzecz- wę ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Chcia-
nika, jak te, które znalazły się w wywiadzie udzielo- łabym powiedzieć Wysokiej Izbie, że wskaźnik prze-
nym dziennikowi „Fakt”; wypowiedzi obrażające kształcania mieszkań na bazie tej ustawy w woj.
sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz sędziów śląskim wynosi 63%. W skali kraju zostało prze-
sądów powszechnych. Takie wypowiedzi nie tylko nie kształconych ponad 700 tys. mieszkań. Natomiast
służą umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedli- w mieście, o którym będę mówić, w Myszkowie ten
wości i szkodzą państwu, ale utrudniają także panu wskaźnik wynosi 0. Ani jedno mieszkanie na bazie
współpracę z Trybunałem Konstytucyjnym, o którą tej ustawy nie zostało przekształcone. Zwróciłam się
pan podobno zabiega. do pana, panie rzeczniku, z prośbą o interwencję.
Ubolewamy, że skarżąc do Trybunału Konstytu-
Zrobiłam to nie tylko ja, ale pod tym wnioskiem pod-
cyjnego przepisy ustawy lustracyjnej, pan rzecznik
pisał się również poseł Tobiszowski oraz wielu na-
dostrzegł w niej o wiele mniej zagrożeń dla praw
jemców i spółdzielców. Otrzymałam odpowiedź, któ-
i wolności obywatelskich niż ostatecznie dostrzegł
ra praktycznie nic nie wniosła, choć zasięgnął pan,
Trybunał. Sam zaś termin złożenia skargi rodzić
to muszę przyznać, informacji w Ministerstwie In-
może podejrzenie, że chodziło raczej o odwleczenie
frastruktury co do wykładni pojęcia „lokal mieszkal-
wydania przez Trybunał orzeczenia niż o faktyczną
obronę zagrożonych praw obywatelskich. Uważamy ny”. W tym przypadku chodzi o art. 48. Przedstawi-
też cały szereg pańskich publicznych wypowiedzi za ciel ministerstwa stwierdził, że ustawa nie nakłada
bardzo niefortunne i niepasujące do powagi urzędu. bezpośredniego następstwa czasowego co do miesz-
Chcielibyśmy, aby rzecznik praw obywatelskich kań zakładowych. Wszyscy bardzo liczyliśmy na to,
sprawował w Polsce swój urząd w sposób apolityczny, że pan nam pomoże. Chodzi o zero przekształconych
by starał się wznieść ponad swe przywiązanie do bar- mieszkań w Myszkowie. Dostałam odpowiedź, że wy-
dzo konserwatywnych poglądów na państwo i prawo, czerpał pan już swoje możliwości prawne, ale pisze
by starał się wznieść ponad polityczne czy ideowe pan jednocześnie, że rozważy ewentualnie monitoro-
sympatie. Te uwagi posłowie reprezentowanych prze- wanie postępowań sądowych prowadzonych w tej
ze mnie kół poselskich kierują panu rzecznikowi pod sprawie. Dlatego też pytam tu w Wysokiej Izbie, czy
rozwagę. Wierzymy, że funkcję rzecznika praw oby- podejmie pan te działania. Pytam o to w imieniu
watelskich można w Polsce pełnić w sposób apolitycz- wszystkich ludzi, którzy już raz zostali pokrzywdze-
ny, uznając pluralizm polskiego społeczeństwa, tak ni przez dziką prywatyzację, a teraz również są tak
jak czynili to pańscy poprzednicy, i takiego sprawo- traktowani przez zarząd tej spółdzielni. Ufam, że to,
wania tej funkcji przez pana rzecznika nasze koła co dzisiaj pan powiedział w Wysokiej Izbie, że spra-
oczekują. Dziękuję bardzo. (Oklaski) wiedliwość należy się wszystkim, będzie znaczyło to,
co znaczy.
I druga sprawa. Czy rzeczywisty…
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:

Dziękuję bardzo panu posłowi. Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:


Proszę państwa, do zadania pytań zapisało się
9 osób. Nie, nie ma drugiej sprawy, droga pani. Są reguły,
Czy jeszcze ktoś pragnie to uczynić? bardzo mi przykro.
Zatem zamykam listę.
Czas zadawania pytania – 1,5 min, w związku z dzi-
siejszym kryzysem, no bo mieliśmy dzisiaj kryzys. Poseł Jadwiga Wiśniewska:
(Poseł Anna Zalewska: Pan marszałek Komorow-
ski przeżywał kryzys.) Dziękuję bardzo.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 359

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: dzielniach uczą się wreszcie demokracji przez dopusz-
czenie walnych zebrań, wgląd do dokumentów. Trzy-
Mnie jest przykro, że pierwsza część... Można było miesięczny okres uważa pan za krótki.
mówić krócej, naprawdę, i by się pani zmieściła. Pro-
szę na przyszłość wziąć to pod uwagę.
(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Nie sądzę. Sprawę Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
trzeba naświetlić.)
Głos ma pani poseł Gabriela Masłowska, Prawo Dziękuję bardzo.
i Sprawiedliwość. Droga pani, dwie i pół minuty minęły.

Poseł Gabriela Masłowska: Poseł Gabriela Masłowska:


Dziękuję, panie marszałku. Panie marszałku, jedna kwestia, już kończę.
Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Ja również
Trzymiesięczny okres realizacji wniosków uważa
w kwestiach dotyczących spółdzielczości mieszkanio-
pan za krótki, a przecież spółdzielnie miały czas na
wej. No cóż, w spółdzielniach mieszkaniowych w Pol-
sce mieszka jedna trzecia obywateli. Jest to ogromny to, żeby dokonać wszelkich prac, pomiarów geode-
majątek liczący 500 mld. Ta forma zaspakajania po- zyjnych…
trzeb mieszkaniowych wtłoczona w system gospodar-
ki socjalistycznej przez wiele lat ulegała w Polsce,
niestety, znacznym wypaczeniom i wynaturzeniom Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
– brakowało demokratycznych form zarządzania,
kontroli. Kontrola, która ma miejsce, zewnętrzna Droga pani, bo wyłączę mikrofon.
– związków rewizyjnych czy krajowej rady jest kon-
trolą kolegów, wewnętrzna też praktycznie jest fikcją.
Wiąże się z tym wiele innych problemów. Poseł Gabriela Masłowska:
Szansę na zmianę sytuacji chyba po raz pierwszy
daje właśnie ustawa o spółdzielniach mieszkanio- …od roku 2000, itd.
wych, bardzo długo oczekiwana przez wiele milionów No i sprawa kredytów balcerowiczowskich, prze-
obywateli. Oczywiście realizacja tej ustawy napotyka cież wiele tysięcy Polaków…
wiele problemów: bojkot, obciążanie różnymi kwota-
mi niewynikającymi z ustaw, również wpisywanie do
aktów notarialnych pewnych obciążeń, pozbawianie Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
niektórych składników majątku, np. piwnic, nie-
uchwalanie aktualnych statutów, o czym pan dosko- To już jest inna sprawa.
nale wie. Zresztą złożona przez pana skarga do try-
bunału przyczyniła się do tego. Zarządy spółdzielni
zrywały zebrania, na których miały być uchwalane Poseł Gabriela Masłowska:
statuty, które miały być zarejestrowane do końca po-
przedniego roku. Teraz mają po prostu pretekst, żeby Tak, wiele tysięcy Polaków jest niesłusznie obcią-
nie wprowadzać walnych zebrań. Mogłabym podać
żanych kredytami, jeszcze budżet do tego dopłaca.
jeszcze wiele innych przykładów. (Dzwonek)
I tutaj, panie rzeczniku, z ogromnym zdumie-
niem, z niedowierzaniem przyjęłam wiadomość, że
nie stanął pan w obronie członków spółdzielni miesz-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
kaniowych, tylko stanął pan – taki jest odbiór spo-
łeczny, odbiór zainteresowanych – po stronie zarzą- Pani poseł, dziękuję bardzo.
dów. Owszem, pisze pan, że otrzymał pan 3 tys. pod-
pisów, ale czy pan wie, że zbieranie podpisów w spół-
dzielniach mieszkaniowych od nieświadomych człon- Poseł Gabriela Masłowska:
ków jest sterowane przez zarządy temu nieprzychyl-
ne? Dlaczego zaskarżył pan punkt dotyczący walnych Czy pan zareaguje na te problemy? Dziękuję.
zebrań? Czy uważa pan, że kierowanie przez 70 osób
spółdzielnią, która liczy 10 czy 15 tys. ludzi, podej-
mowanie w ich imieniu decyzji przez tak małą grupę Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
ludzi, tzw. przedstawicieli, jest uzasadnione? Dlacze-
go pan jest przeciwny bezpośredniej formie demokra- Pan poseł Artur Górski ma głos.
cji w postaci walnych zebrań? Niech one w pierwszym (Poseł Artur Górski: Już ja, tak?)
roku nie zdadzą egzaminu, ale niech Polacy w spół- Tak, proszę.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
360 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Artur Górski: rowanie ich majątkiem czy brak możliwości kontroli
zewnętrznej. Kontrola wewnętrzna sprawowana
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Rzeczni- przez rady nadzorcze jest fikcją między innymi z tego
ku! Debatując o działalności rzecznika praw obywa- powodu, że rady nadzorcze w większości spółdzielni
telskich w 2007 r., nie sposób nie spytać o pana skar- składają się z pracowników spółdzielni. Czyli mamy
gę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przepi- tu do czynienia z sytuacją, że kontrolowani są zara-
sów znowelizowanej ustawy o spółdzielniach miesz- zem kontrolującymi.
kaniowych. Przypomnę, że nie podobał się panu Dlatego pytam, dlaczego zaskarżył pan do Trybu-
szybszy tryb przekształcania mieszkań lokatorskich nału Konstytucyjnego przepisy nowej ustawy o spół-
w prawo odrębnej własności i przewidywane kary dla dzielniach mieszkaniowych, które wprowadzają za-
zarządów spółdzielni za zablokowanie tego procesu kaz łączenia tych dwóch funkcji. Czy wie pan, że
oraz za odmowę udostępniania kopii dokumentów członkowie spółdzielni bardzo liczyli na te pierwsze
spółdzielczych. Zakwestionował pan obowiązek po- skromne próby demokratyzacji spółdzielni? Czy wie
siadania przez spółdzielnię strony internetowej, pan, jakie są realia w zdecydowanej większości spół-
a jako argument – moim zdaniem absurdalny – podał dzielni? Otóż członkowie rad nadzorczych zasiadają
pan zbyt duże koszty prowadzenia takiej strony. Nie w nich przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat.
podobał się panu zakaz wybierania do rady nadzor- Czasem bywa, że tworzą się tam wręcz dynastie
czej spółdzielni jej pracowników, ograniczenie kaden- i przeciętny członek spółdzielni nie ma na to żadnego
cji rady do 3 lat i wprowadzenie zasady, że członkiem wpływu. Cenię bardzo pana pracę i dlatego nie mogę
rady można być tylko przez 2 kadencje. Wreszcie ne- uwierzyć, nie wierzę, że zrobił pan to w interesie wą-
gatywnie ocenił pan likwidację zebrań przedstawi- skiej grupy nomenklatury spółdzielczej. (Dzwonek)
cieli na rzecz walnych zgromadzeń. I drugie, bardzo krótkie. Powiedział pan o tym,
Mam zatem pytania. Czy zdaje pan sobie sprawę że wiele spraw dotyczących praw dziecka trafia także
z tego, że te przepisy zostały wprowadzone wobec do pana kancelarii, do pana. Chciałabym zapytać, jak
licznych patologii, które miały miejsce i wciąż jeszcze układała się współpraca z rzecznikiem praw dziecka.
zdarzają się w spółdzielniach mieszkaniowych? Czy Czy ta współpraca była? Jak ją pan ocenia? Dziękuję
ma pan świadomość, że swoją skargą wziął pan bardzo.
w obronę prezesów spółdzielni, istniejące w wielu
spółdzielniach układy i układziki kosztem zwykłych
obywateli, którzy mogą stracić z takim trudem wy- Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
walczone prawa? Czy nie otrzymywał pan skarg od
spółdzielców na działania władz spółdzielni, które Dziękuję bardzo.
często manipulują członkami spółdzielni i wręcz ich Głos ma pani poseł Bożena Kotkowska, SDPL
okradają? Czy zna pan rzeczywistą sytuację w spół- NL.
dzielczości? Będę wdzięczny za odpowiedź na te py- Proszę bardzo.
tania. Dziękuję. Do widzenia.

Poseł Bożena Kotkowska:


Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku
Dziękuję bardzo. Czemu do widzenia? Jeszcze Praw Obywatelskich! Prosił pan o komentarz, więc
niech pan zostanie. chciałabym skomentować to, że pan uważa, iż dobrze
(Głos z sali: Bo pan się streszcza…) by było, gdyby urząd rzecznika został przekazany
(Poseł Artur Górski: Ale musiałem, bo jeszcze w pana ręce. Pragnę przeczytać myśl Polskiego Sto-
miałem minutę.) warzyszenia im. Janusza Korczaka:
Głos ma pani poseł Maria Nowak, Prawo i Spra- Na straży praw i interesów dziecka powinien stać
wiedliwość. silny urząd rzecznika praw dziecka. Autonomiczny,
Proszę bardzo. samodzielny, posiadający możliwość skutecznego
działania, skutecznych interwencji. Spychanie spraw
dzieci do instytucji ludzi dorosłych, nawet tak sza-
Poseł Maria Nowak: cownych, jak Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich,
jest sprzeniewierzeniem się myśli Korczakowskiej,
Dziękuję, panie marszałku. jest krokiem wstecz w procesie budowania właści-
Panie Rzeczniku! Nie będę bardzo oryginalna, bo wych relacji dorośli–dzieci. Korczak doskonale zdia-
także będę pytała o nową ustawę o spółdzielczości. gnozował te relacje już kilkadziesiąt lat temu i uka-
Otóż spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce ma długą zywał swoistą częstą niespójność interesów dorosłych
tradycję, ale niestety, idea spółdzielczości była chlub- i dzieci. Chciał, by dzieci nie tylko słuchały, ale były
na i wartościowa, a przez lata została zagłuszona też wysłuchiwane.
i obrosła w wiele patologii. Mam tu na myśli brak Druga sprawa, króciutko. Chciałabym się ująć za
realnego wpływu członków spółdzielni na gospoda- mieszkańcami Marią i Pawłem J. z Bielska Białej,
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 361

Poseł Bożena Kotkowska szkół? Czy nie sądzi pan, że rodzice powinni domagać
się swoich praw przed sądem?
którzy skierowali do pana rzecznika trzy wnioski Ostatnią uwagę kieruję do posła Widackiego. Sądy
i sprawa toczy się już od wielu lat. Chodzi o niepodej- nie są zbyt represyjne. Na przykład w Świdnicy chro-
mowanie działań przez urząd miasta w Bielsku Bia- nią one samorządowców. Zapraszam do takiego sądu,
łej na rzecz ochrony środowiska i mieszkańców gdzie dwukrotnie skazany prawomocnymi wyrokami
z uwagi na uciążliwe sąsiedztwo zakładu, jakim jest od 10 lat nie może doczekać się kolejnego wyroku.
odlewnia aluminium i cynku, a zwłaszcza na emisję Kolejna sprawa zaczyna się po raz piąty. Te sądy nie
hałasu. W 2003 r. wykonana została mapa akustycz- są represyjne w stosunku do tych, do których chcą.
na dla Bielska Białej. Wykazała, że wnioskodawcy Dziękuję bardzo. (Dzwonek)
(Dzwonek) zamieszkują… Panie marszałku, na koniec mam uwagę. Praco-
Jeszcze chwileczkę, panie marszałku, jedno wałoby się nam sprawniej w trakcie zadawania pytań
zdanie. – powtarzam to po raz kolejny – gdyby tablice poka-
Zamieszkują w dzielnicy, na obszarze której są zujące czas były przed oczyma. Tutaj źle się patrzy
przekroczone wartości progowe hałasu. Badania i po- na zegar, niewygodnie, zresztą patrzy się w dół pul-
miary wykonane przez Państwowy Powiatowy In- pitu, co może wyglądać na brak szacunku do mówią-
spektorat Sanitarny w Bielsku Białej jednoznacznie cych. To naprawdę rozwiązałoby problem i, podejrze-
wskazują duże przekroczenia norm poziomu hałasu, wam, zdyscyplinowało posłów. Mnie na pewno.
który przenika do budynków i mieszkań wniosko-
dawców i stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.
Ta sprawa się długo toczy. Bardzo bym prosiła o za- Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
jęcie się nią. Dziękuję bardzo.
Sprawdzimy. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:


Poseł Anna Zalewska:
Dziękuję bardzo.
Głos ma pani poseł Anna Zalewska, Prawo i Spra- Dziękuję.
wiedliwość.
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Poseł Anna Zalewska:
Gdyby nie ten komentarz, byłoby profesjonalnie
– można zmieścić się w półtorej minuty. Natomiast
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Szanowny
jeśli chodzi o tę uwagę, bo ona pada już drugi raz,
Panie Rzeczniku! Mam trzy krótkie pytania. Czy nie
obawiam się, że problem dotyczy konserwatora za-
sądzi pan, że dyskusja i być może wprowadzenie kar
bytków, który może na to nie pozwolić, bo pewnie
za danie klapsa w żaden sposób nie rozwiążą sytuacji
jeszcze jedna z tablic tego typu byłaby w innym miej-
maltretowanych dzieci? Trudno sobie wyobrazić, że scu. Sprawdzimy to jednak jeszcze raz.
ludzie pod wpływem alkoholu, narkotyków czy zwy- Pan poseł Krzysztof Lipiec, Prawo i Sprawiedli-
czajnie chorzy wystraszą się zakazu dawania klapsa. wość.
Czy nie uważa pan, że polskie prawo już dzisiaj chro-
ni dzieci przed maltretowaniem? Wystarczy je egze-
kwować. Poseł Krzysztof Lipiec:
Drugie pytanie dotyczy międzynarodowej matu-
ry. Wiem, że zajmował się pan tą kwestią, dostrzega- Panie Marszałku! Panie Rzeczniku Praw Obywa-
jąc, iż rzeczywiście polska młodzież jest nierówno telskich! Wysoka Izbo! Z wielką uwagą wysłuchałem
traktowana w tym zakresie. Dzisiaj Wysoki Sejm od- pańskiego wystąpienia, tak jak każdego innego.
rzucił poprawkę wprowadzającą międzynarodową Szczególnie dla mnie ważne były te słowa, które mo-
maturę do systemu. Jaką pan widzi możliwość wspar- głem usłyszeć od pana, mając przyjemność przeby-
cia młodzieży i ich rodziców, którzy nie funkcjonują wania kilkakrotnie u pana w gabinecie.
w polskim systemie, a także szkół, które prowadzą Natomiast, odnosząc się do dzisiejszych pańskich
międzynarodową maturę i mają problemy organiza- rozważań wygłoszonych przed Sejmem, chciałbym
cyjne dotyczące np. świadectw? wyrazić radość z tego powodu, że dyskutując o wol-
Trzecie pytanie. Czy nie sądzi pan, że należałoby nościach i prawach obywatelskich w Polsce, wyraził
poważnie, zdecydowanie zająć się dziećmi, które zda- pan solidarność z tymi ludźmi, którzy najbardziej
wały test gimnazjalny i z przyczyn obiektywnych, potrzebują pomocy. Szkoda tylko, jeśli chodzi o te
niezależnych od nich nie mogły rozwiązać zadania za wystąpienie, że poświęcił pan profesor temu tak mało
16 punktów, w związku z tym w tej chwili pewnie czasu. My jako posłowie i senatorowie jesteśmy też
stracą szansę dostania się do swoich wymarzonych w pewnym sensie rzecznikami praw obywatelskich,
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
362 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Poseł Krzysztof Lipiec morskiej, ziemi gdańskiej, o rzecz najbardziej woła-


jącą o pomstę do nieba i o sprawiedliwość – o spraw-
bowiem do nas chyba najbardziej docierają te ludzkie ców tragedii grudnia 1970 r. Ta kwestia musi być
potrzeby. Jestem przekonany, że nie docierają one kiedyś wyjaśniona, a sprawcy choćby moralnie, ale
w takiej formie nawet do pana rzecznika. Na co dzień jednak osądzeni.
widzimy ludzką krzywdę. Te obszerne statystyki, Druga sprawa. Panie rzeczniku, czy budżet rzecz-
które pan dzisiaj przytoczył, wcale nie są pocieszają- nika w kwocie 31 mln zł jest wystarczająco dobry?
ce, tym bardziej, że akurat urząd rzecznika praw Czy tu są jakieś potrzeby w kontekście przyszłości?
obywatelskich nie jest w stanie pogodzić tych wszyst- Jako posłowie być może możemy pomóc.
kich przeróżnych interesów, z którymi styka się Ostatnie krótkie pytanie. Tu nawet może być od-
rzecznik praw obywatelskich. powiedź: tak lub nie, panie rzeczniku, gdyż to jest
Dlatego chciałbym postulować i zapytać pana pro- rzecz dość delikatna. Jak układała się współpraca
fesora, czy przypadkiem pan profesor nie będzie podej- z rzecznikiem praw dziecka? Dziękuję.
mował działań zmierzających do rozszerzenia zespołów
terenowych, tak to się chyba dzisiaj nazywa w myśl
ustawy o rzeczniku. Tak naprawdę chodzi o pańskie Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
delegatury (Dzwonek), aby były one w każdym woje-
wództwie, bowiem 57 tys. spraw, które do pana wpły- Dziękuję bardzo.
nęło, to, z jednej strony, więcej niż w latach poprzed- Lista posłów zapisanych do głosu została wyczer-
nich, ale jestem przekonany, że takich wniosków po- pana.
winno do pana wpłynąć znacznie więcej. O zabranie głosu proszę rzecznika praw obywa-
Czas nie pozwala na dalszą dyskusję. Bardzo chęt- telskich pana Janusza Kochanowskiego.
nie popolemizowałbym dzisiaj w tej debacie z panem
profesorem posłem Janem Widackim, ponieważ bardzo
ciekawe było tutaj zestawienie tych dwóch istotnych Rzecznik Praw Obywatelskich
wypowiedzi. Bardzo dziękuję. (Oklaski) Janusz Kochanowski:

Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Bardzo


Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: dziękuję za pytania, uwagi, komentarze, szczególnie
za te krytyczne, gdyż one zawsze – za pochwały rów-
Dziękuję bardzo. nież – dają dużo do myślenia i skłaniają do przemy-
Głos ma pan poseł Jan Kulas, Platforma Obywa- ślenia tego, co się robiło, dlaczego tak, a nie inaczej,
telska. i czasami są impulsem do zmiany, a czasami też do
potwierdzenia tego, co się uważało przedtem.
Zajmę się najpierw pytaniami, a później przejdę
Poseł Jan Kulas: do komentarzy, i zacznę w kolejności chronologicznej,
tak jak były one stawiane, z tym jednak, że jeśli na
Panie Marszałku! Szanowny Panie Rzeczniku! któreś nie odpowiem, to proszę mi wybaczyć, że z po-
Wysoki Sejmie! Pierwsze trzy pytania kieruję do pani śpiechu ich nie wychwyciłem. Na wszystkie pytania
poseł Lidii Staroń, sprawozdawcy Komisji Sprawie- później będzie udzielona pisemna odpowiedź, nieza-
dliwości i Praw Człowieka. leżnie od mojej ustnej.
Pierwsze pytanie, pani poseł: W jakim stopniu ta Najwięcej zastrzeżeń, sądząc z tych stawianych
komisja jest zadowolona z działalności rzecznika pytań, wywołał mój wniosek do trybunału w kwestii
praw obywatelskich? Myślę, że to warto wyjaśnić, spółdzielni mieszkaniowej, zaczynając od pani poseł
powiedzieć to jednoznacznie. Wiśniewskiej. Otóż, po pierwsze, nie kwestionuję do-
Drugie pytanie: Czy i w jakim kierunku była brych intencji, które legły u podstaw tej ustawy, ale
prowadzona dyskusja w komisji w kontekście spół- wydaje mi się, że nie zawsze intencje te właściwie
dzielni mieszkaniowych? Ten wątek pojawił się tu zostały zrealizowane, ukształtowane. Notabene
kilkakrotnie. otrzymałem około 5 tys. skarg z tą ustawą związa-
Trzecie pytanie: Czego dotyczyła dyskusja w Ko- nych. Jest w moim biurze praktyka, że z osobami,
misji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w zakresie które zgłaszają zastrzeżenia w stosunku do jakiegoś
wadliwego działania wymiaru sprawiedliwości i praw newralgicznego wniosku – tak było w przypadku
człowieka? W tym kontekście, bo prawo działa też amnestii maturalnej, tak było w przypadku funduszy
dobrze, by widzieć proporcje – w kontekście wadliwe- strukturalnych, tak teraz jest w przypadku spółdziel-
go działania praw człowieka. czości – kwestionującymi to, niezależnie od zawisłego
Do pana rzecznika trzy krótkie pytania. wniosku, spotykam się w biurze – pan poseł Poncyl-
Pierwsze pytanie. Panie rzeczniku, bardzo dzię- jusz w szczególności zgłosił taki zamiar – i omawiamy
kuję za te informacje, dotyczące także przeszłości. raz jeszcze, na ile racje, które przedstawiliśmy, doty-
Rozliczenie z przeszłością jest potrzebne, w sposób czące wniosku do trybunału, są do obrony, a w jakim
mądry i cywilizowany. Pytam jako poseł ziemi po- stopniu być może ja zmienię swój pogląd. Jesteśmy
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 363

Rzecznik Praw Obywatelskich rzecznika będzie tak, że ta współpraca od początku


Janusz Kochanowski ułoży się lepiej. To zależy zresztą nie tylko ode mnie,
zależy też od przyszłego rzecznika czy rzeczniczki.
przed zebraniem, które przygotujemy z drugą stroną Tutaj była mowa o tym, że stowarzyszenie im.
reprezentowaną przez posła Poncyljusza i inne osoby, Korczaka wypowiada się za autonomicznym rzeczni-
aby raz jeszcze temu wnioskowi się przyjrzeć. Oczy- kiem praw dziecka. Moim zdaniem to ma się nijak do
wiście on był przygotowywany bardzo rzetelnie, ja rzeczywistej ochrony. My jesteśmy przygotowani do
sądzę, że jest słuszny, ale nigdy za dużo wracania do tego, żeby to robić. Mamy środki prawne, dobrą tra-
tej kwestii. W poprzednich sytuacjach, o których dycję i dobry zespół. To wszystko przy autonomicz-
wspomniałem, nie doszło do wycofania przeze mnie nym zespole trzeba będzie tworzyć. Ale ja nie mam
wniosku. Utwierdziłem się w poglądzie, który zresz- żadnych złudzeń co do tego, że ta druga koncepcja
tą później został w trybunale zaakceptowany. będzie realizowana. Czy się wtedy sprawdzi ten
Jeśli chodzi o to, co pani Wiśniewska mówiła od- urząd, to zobaczymy. Ja nie tylko deklaruję, ale będę
nośnie do Myszkowa, w którym nie ma żadnych prze- dążył do tego – tak jak za pierwszym razem, teraz
kształceń, występowałem w tej sprawie do ministra znowu będę dążył – abyśmy współpracowali. Ale
infrastruktury. Natomiast spółdzielnie są podmiota- mogę tylko powiedzieć, że będę chciał, będę się sta-
mi prywatnymi i ja tutaj nie mam żadnych kompe- rał, a czy to wyjdzie? To tak jak w małżeństwach
tencji. Mówiliśmy też o monitorowaniu postępowań – najpierw się składa przysięgę, a potem różnie wy-
sądowych – to jest oczywiste, że to będzie przez nas chodzi.
robione. Jeśli chodzi o walne zebrania, tam też po- (Poseł Jan Kulas: Trzeba się starać.)
wstał problem głosowania partiami. Ja nie będę Trzeba się starać. Starałem się do pewnego mo-
wchodził w szczegóły; mój wniosek w tej sprawie już mentu, potem przestałem. Wstyd mi, przykro mi, ale
został poparty przez prokuratora generalnego. będę się starał jeszcze raz, prawda? Pani Zalewska
Pan poseł Artur Górski również kwestionował mówiła o międzynarodowej maturze. Będziemy temu
moje stanowisko odnośnie do przepisów o spółdziel- się przyglądać. W tej chwili nie pamiętam, co i jak
niach mieszkaniowych. Pani Maria Nowak również. robiłem w tym zakresie. Jeśli chodzi...
Te wszystkie uwagi odnoszą się do stawianych przez (Poseł Anna Zalewska: Ustawa o szkolnictwie
nich pytań i zarzutów. Jak powiedziałem, będziemy wyższym Chodzi o to, żeby były uznawane na stu-
robili specjalne zebranie, seminarium, będziemy pro- diach.)
wadzili dyskusję nad tym raz jeszcze. Tak. Nie, to ja na pewno się tym zajmę, bo to jest
Pytanie pani poseł Marii Nowak, a także pana znakomita sprawa ta międzynarodowa matura. To
posła Kulasa dotyczyło też współpracy z rzecznikiem jest rzecz...
(Poseł Anna Zalewska: Fantastyczna.)
praw dziecka. Myśmy założyli, z mojej inicjatywy, że
...fantastyczna. Tam są najlepsze dzieci, one są
raz na miesiąc będą spotkania przedstawicieli dwóch
naszą wartością w konkurencji międzynarodowej. Do
zespołów, mojego biura i rzecznika praw dziecka, i bę-
tego proszę mnie nie przekonywać, jestem całkowicie
dziemy omawiali, jak to się mówi językiem dyploma-
za tym. Byłem od początku za tym.
tycznym, sprawy interesujące obie strony. To nie
Jeśli chodzi o to, o czym pan poseł Kulas mówił,
wyszło. Były te spotkania, a potem jakoś to zamarło,
o sprawę grudnia 1970 r., to zwróciłem się do mini-
terminy były przesuwane. Wynikało to z winy oby- stra sprawiedliwości z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego
dwu stron. Po pierwsze, moja partnerka... partner proces ten trwa, o ile wiem, 17 lat. Otóż to jest nie-
słabszy nie szuka sąsiedztwa i płaszczyzny współpra- prawda. To jest obraza boska i obraza zdrowego ro-
cy z partnerem mocniejszym. Tak to psychologicznie zumu, żeby jakikolwiek proces trwał tyle lat. Jest to
sobie tłumaczę. Do tanga, zdaje się, trzeba dwojga. przeciwne potrzebie sprawiedliwości, do której mają
A więc ta współpraca nie wychodziła. Wiele inicjatyw, prawo ofiary, i przeciwne prawu do uczciwego proce-
które podejmowałem w zakresie praw dziecka, wysy- su, które mają obwinieni. To jest wyraz choroby wy-
łałem do konsultacji, troszeczkę formalnych, ale wy- miaru sprawiedliwości, do której wszyscy, jak tutaj
syłałem. A potem, i tu wchodzi moja wina w grę, jak stoimy, włączając w to mnie, niejako żeśmy się przy-
by to powiedzieć, zapomniałem o tym. Miałem tyle zwyczaili, ale nie możemy się na to godzić. Otrzyma-
roboty, że zajmowałem się sprawami dziecka, zapo- łem, wydawałoby się, bardzo rzetelne, bo długie,
minając o tym, że powinienem szanować uczucia mo- wyjaśnienie ze strony ministra sprawiedliwości, któ-
jego partnera, mojej partnerki. Naprawdę wina jest re mnie absolutnie nie zadowala, dlatego że te wszyst-
po obydwu stronach, to znaczy, w tej chwili mówię kie rzeczy: nadzorowanie, pokazywanie – tak, wiele
o swojej. W pewnym momencie nawet zwróciłem się tam robiono – są świadectwem fałszywego sposobu
z przeproszeniami do rzecznik praw dziecka, której myślenia o wymiarze sprawiedliwości. Tysiąc dwustu
posłałem bukiet kwiatów i poprosiłem ją o wybacze- kilkudziesięciu świadków. Przecież to jest absurd.
nie i o rozpoczęcie na nowo, o wejście na nową drogę Tysiąc dwustu kilkudziesięciu świadków? Po jakie
życia, ale już na to nie było czasu. Nie wyszła ta licho? Jeżeli się założy taki proces, to on nie ma szans
współpraca, ja się w tej chwili spowiadam ze swojej być zakończonym. Gdybym jako prawnik chciał ja-
winy. Mam nadzieję, że z chwilą powołania nowego kiegoś procesu nie doprowadzić do końca, tobym tak
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
364 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich już osiąga pewną granicę. Poza tym ilość spraw kie-
Janusz Kochanowski rowanych do centrali się nie zmniejsza, tzn. urzędy
terenowe mają określoną ilość spraw, ale do nas nie
właśnie robił. Nie mówię, że to jest celowo i świado- wpływa mniej, zwłaszcza tam gdzie środki, nie tylko
mie robione, mówię, że w nasz wymiar sprawiedliwo- prawne, ma urząd rzecznika w Warszawie.
ści jest wkomponowany pewien sposób myślenia, To tyle, jeśli chodzi o pytania. Chciałbym powie-
który musi być zmieniony, gdyż inaczej nic z tego nie dzieć, że na każde z tych pytań otrzymają państwo
będzie – nie tylko z tą sprawą, nie będzie ze sprawa- odpowiedź na piśmie w ciągu jakiegoś tygodnia, do
mi rozlicznymi. Niedawno otrzymałem wykaz spraw dwóch, w zależności od tego, ile trzeba będzie czasu,
z Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczą- żebyśmy ją przygotowali, ale w miarę szybko.
cych zaległości. Tam 10 lat trwa proces, sprawa roz- Teraz chciałbym przejść do komentarzy, podzię-
wodowa trwała lat 19 lat. Niezależnie od tego, kto kować za pozytywne uwagi, a jeszcze bardziej, jak
zawinił, to przecież, choć Mrożek wyjechał do Nicei, powiedziałem, za krytyczne.
niestety, jest to tego typu sprawa. 19 lat – proces Pan poseł Zych mówił bardzo oględnie o wycofa-
rozwodowy. My się na to nie możemy zgodzić. Jed- niu wniosku z 11 czerwca, o KRUS-ie, wypowiadał
nym z moich priorytetów w najbliższym okresie, się krytycznie. Mogę tylko powiedzieć, że wszystkie
w drugiej części kadencji, będzie przewlekłość postę- te sprawy podejmowałem po bardzo długim zastano-
powania sądowego. wieniu. Są takie sprawy bardzo kontrowersyjne
Budżet, o którym pan wspomniał, wynoszący z założenia. To nie było tak, że tak to sobie zrobiłem,
30 mln jest oczywiście – każda instytucja tak powie, nad KRUS-em pracowaliśmy około roku. Jesteśmy
jeśli ją zapytać, czy jest za mały – jest za mały, ale przygotowani, żeby w dalszym ciągu z grupą eksper-
jest za mały z uwagi na nowe zadania. Jeśli wzrasta tów przyglądać się, jakie tu będą pozytywne rozwią-
mi o 14% ilość spraw, jeśli jestem teraz krajowym zania, bo obawiamy się, że mogą być niezadowalające.
mechanizmem prewencji, czyli mam wizytować per- Jeśli chodzi o wycofanie wniosku 11 czerwca, zrobi-
manentnie tysiąc zakładów, to oczywiste, że ja nie łem to z pełną świadomością i nawet jeżeli czasami
mam za co tego zrobić. Ale jest rzecz znacznie gorsza, zastanawiam się, czy dobrze zrobiłem, to gdy sobie
mianowicie w urzędzie rzecznika zatrudnieni są bar- pomyślę, że tego bym nie zrobił, to dochodzę do wnio-
dzo wysoko wykwalifikowani prawnicy, z których sku, że nie było wyjścia, tylko należało tak zrobić.
pomocy i współpracy czerpię wielką satysfakcję Dziękuję panu posłowi Czumie za tak uprzejme
i przyjemność. Otóż ten urząd przestaje być konku- uwagi.
rencyjny. Już dawno przestał był konkurencyjny. Ustawa o spółdzielniach – mówił o tym pan Łu-
Odchodzą mi pracownicy, osoby zakwalifikowane do kasz Zbonikowski. Ja powtórzę raz jeszcze, że inten-
pracy w drodze konkursu, zanim dojdą do mnie, mó- cje tej ustawy doceniam i podzielam, do wykonania
wią: przepraszam bardzo, ale otrzymałem dwa razy zaś mam zastrzeżenia.
lepsze uposażenie. Niedawno, zdaje się, w zeszłym Pan poseł Rydzoń mówił – pozytywne rzeczy po-
roku – nie zamierzam tu się skarżyć, tylko podaję to minę – o negatywnych kwestiach dotyczących zorga-
jako przykład – Trybunał Konstytucyjny otrzymał nizowania zajęć z etyki, że ja wierzę w to, że zajęcia
25-procentowy wzrost. W tym roku będę występował z etyki rzeczywiście są zajęciami alternatywnymi.
o wzrost budżetu na poprawienie uposażeń pracow- Nie wiem, czy ja wierzę we wszystko, co mi się mówi,
ników, dlatego że w budżetówce nastąpił 10-procen- ja wiem, że każdy ma prawo do nauki religii, a gdy
towy wzrost uposażeń, a u mnie tego nie było. Jeśli ktoś tego nie chce, ma prawo do nauki etyki. To jest
ja nie będę miał środków na zapewnienie godziwego założenie, którego ja bronię, a kwestia jego wykona-
i konkurencyjnego wynagrodzenia, to urząd będzie nia czy możliwości praktycznych wykonania jest
pod względem jakości swojej pracy zagrożony od we- kwestią dalszą, tego nie można załatwić ot tak, jed-
wnątrz. nym pociągnięciem pióra i będę się tego domagał,
O współpracy z rzecznikiem mówiłem. sprawdzał. Na tym polega moja rola. Zakładam, że
Pan Krzysztof Lipiec mówił o solidarności z ubo- z upływem czasu na pewno będzie coraz lepiej.
gimi, z biednymi – że za krótko mówiłem. Ja nie chcę Kwestie aborcyjne, kwestie mojego wniosku w spra-
państwa przerażać, ale tekst mojego wystąpienia był wie aborcji – otóż ten wniosek, jak jeszcze szereg in-
dwa razy dłuższy, tylko go skracałem w trakcie wy- nych, u mnie w biurze jest przygotowany, leży w szu-
stąpienia, ale zawsze służę odpowiedziami i, jak po- fladzie, ale go nie złożyłem. Zostałem oskarżony o to,
wiedziałem, na wszystkie te pytania również na pi- że wywoływałem jakieś zamieszanie, ale to był prze-
śmie państwo otrzymają odpowiedź. ciek z mojego biura, nie znalazłem sprawców czy
Czy należałoby działać na rzecz rozszerzenia biur sprawcy, bo zresztą nie sądziłem, że to będzie możli-
terenowych? Tak, wystąpiłem z tym zamiarem na we. Natomiast to, że prowadzę analizę i badania pro-
początku, w związku z tym powołaliśmy za zgodą blemu kontrowersyjnego na szelki wypadek, a potem
Wysokiego Sejmu zespół w Katowicach. Niemniej nie składam wniosku, bo uważam, że konsekwencje
jednak istnieje pewna granica terenowości, dlatego byłyby bardziej negatywne niż pozytywne, to tak jak
że wszystkie te urzędy muszą być przez nas kierowa- pistolet – trzeba mieć w biurku, być może naładowa-
ne, nadzorowane i nasza wydolność w tym zakresie ny, pistolet leży.
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 365

Rzecznik Praw Obywatelskich i będziemy się różnili do końca życia. I to pan nie ma
Janusz Kochanowski racji. Pan mówi, że ja nie mam racji. Każdy z nas ma
do tego prawo. Ja prowadzę działalność w tym zakre-
Teraz przepadła ustawa o prawach pacjenta, gdzie sie teoretyczną i możemy bronić swoich poglądów, ale
miała być rozwiązana sprawa Alicji Tysiąc. Więc pi- jeśli pan mi da czas, gotów jestem pana pokonać
stolet leży. Zwrócę się do pani minister zdrowia w argumentacji.
z prośbą, żeby zechciała to jakoś rozwiązać. (Poseł Jan Widacki: Na seminarium, nie w urzę-
Jeśli chodzi o przepisy dotyczące możliwości prze- dzie.)
rwania ciąży ze względu na rozstrój zdrowia kobiety, Nie na seminarium, nie w urzędzie.
to jest to całkowicie źle rozwiązane. Nie wiadomo jaki Jeśli chodzi o wycofanie skargi dotyczącej trzech
rozstrój i nie wiadomo, do kiedy można to zrobić. Na- metrów. Przepraszam bardzo, ale pan nie dołożył
wet do dziewiątego miesiąca. To jest tak jak w Hisz- należytego starania, żeby prześledzić to, co ja zrobi-
panii. Jeśliby praktyka poszła w tym kierunku, to łem. I tutaj muszę niestety, narażając cierpliwość
jest przerażające. Ten wniosek niczym pistolet nała- państwa, na to odpowiedzieć.
dowany, lecz zabezpieczony, leży. Po pierwsze – jako prawnik powinien pan to do-
Jeszcze do kilku innych – nie będę zdradzał se- cenić – wycofałem skargę mojego znakomitego po-
kretu, do jakich, żeby zaciekawić państwa – mam przednika, bo było tam powiedziane: skazany może
prawo napisać wniosek, mam nawet prawo go złożyć, być umieszczony na powierzchniach poniżej 3 m2,
gdybym był wyjątkowo nierozsądny, ale mam prawo które są przeznaczane na więzienia.
napisać i czekać, a nóż będzie taka sytuacja, w której Wtedy ja poprosiłem pana ministra Ziobrę do sie-
należałoby to zrobić. Kiedy rok temu była tu wielka bie i powiedziałem, że musi być, tak jak w Kodeksie
burza w Sejmie na temat aborcji, byłem przygotowa- karnym wykonawczym, na czas określony, bo tu od-
ny do złożenia tego wniosku, bo była już taka burza, staje pan od tego. Mieliśmy przez kilka godzin walkę
że nic by nie zaszkodziło, tylko spóźniliśmy się z przy- i pan minister Ziobro powiedział: to ja zmienię to
gotowaniem wniosku, to znaczy wniosek był o ty- zgodnie z pana życzeniem. Przysłał mi faksem po-
dzień później, a tu już burza ucichła, to wtedy scho- prawkę, ja powiedziałem: ale faks to jest tylko jeden
wałem wniosek do szuflady. przepis, muszę mieć całą ustawę. Przysłał mi całą
Jeśli chodzi o uchwałę z 20 grudnia 2007 r., to pan ustawę, ja powiedziałem: nie, to musi być podpisane.
poseł Rydzoń był uprzejmy bardzo mnie krytykować. Przysłał mi podpisane, ja mówię: nie, to musi być
Nie będzie zgody w tym zakresie. Reprezentujemy wydrukowane. Jeszcze nie pamiętam w historii
całkowicie odmienne zdania i w przypadku tej uchwa- Dziennika Ustaw, żeby został on wydrukowany od
ły zrobię wszystko, żeby ją wyprowadzić ze stanu godz. 3 do 20.
prawnego w Polsce. Mogę mówić na ten temat godzi- A więc co osiągnąłem? Osiągnąłem to, że zostało
nami, jeśli państwo by chcieli, dlaczego ona jest nie- wprowadzone na czas określony, czyli był postęp,
dopuszczalna. Słowo „niedopuszczalna” jest słowem i osiągnąłem to, że Ministerstwo Sprawiedliwości
łagodnym, parlamentarnym. Słowa nieparlamentar- relacjonowało mi na bieżąco, jak jest poprawiany stan
ne są właściwe, adekwatne do określenia tej uchwały. penitencjarystyki w Polsce.
Ona jest... jako prawnik nie mogę się na to zgodzić. Przepraszam pana marszałka, że poświęcę jesz-
Wycofanie wniosku i moje złe stosunki z trybuna- cze dwa słowa.
łem. Czasami jest może lepiej, gdy różne strony nie Pani wiceminister, która teraz jest posłem, przy-
mają zbyt dobrych stosunków. Stojąc po stronie oby- chodziła co jakiś czas i mówiła: mamy 4 tys. miejsc
wateli, a nie po stronie moich kolegów w różnych więcej, mamy to, ale nieokreślony to nic nie znaczy,
korporacjach czy konklawach prawniczych, oczywi- bo praktycznie nie zmieniło się, był to tylko pewien
ście boleję nad tym, chciałbym, żeby były dobre, nacisk.
chciałbym być – szczerze powiedziawszy, mogę zdra- Teraz więc następny krok, ale przepraszam bar-
dzić swoje pragnienie – lubiany, ale skoro jest to nie- dzo, władza wykonawcza dzięki mojej uprzejmości
możliwe, to trudno. To, że mówiłem bardzo wyraźnie, zyskała dwa lata czy półtora roku i podniosła liczbę
iż mnie nie dopuszczono albo najpierw dopuszczono, miejsc w zakładach penitencjarnych. Teraz ja mówię,
a potem – twierdzę – bez dania słusznych racji wyco- przyłączając się do czyjejś tam skargi: określony to
fano ze sprawy dotyczącej lustracji, sprawy historycz- nic nie znaczy. Ja muszę mieć powiedziane na jaki
nej, było złe, było błędne pod względem prawnym i nie- czas określony.
dopuszczalne pod względem konstytucyjnym. Mówi- Dlaczego wtedy wycofałem? Dlatego że zastano-
łem już na ten temat i nie będę tego powtarzał. wiłem się – przepraszam bardzo – co orzeknie mi
Pan poseł Rydzoń pozwolił sobie powiedzieć, że ja Trybunał Konstytucyjny. Orzeknie mi amnestię?
uprawiam politykę, a pan poseł Widacki to powtó- Wtedy 17 tys. więźniów musiałoby być zwolnionych
rzył. Nie, nie ma zgody. Nie zamierzam się zgadzać – tak mi powiedział szef centralnego zarządu wię-
z zarzutami, że jestem czarnym brunetem. Co do ziennictwa. A więc ja zrobiłem krok po kroku: naj-
tego nie będzie zgody i nie będę przyjmował tego ro- pierw doprowadziliśmy do czasu określonego, a teraz
dzaju zarzutów. Różnimy się w polityce, w rozumie- zakwestionowaliśmy to, że czas określony nie jest
niu polityki karnej, panie profesorze, nie od dziś dostatecznie określony. Zrobiłem tak, jak uważałem,
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
366 Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich kontakcie z lekarzami. Nie z tą małą dziewczynką ani


Janusz Kochanowski z jej matką, bo tego by jeszcze brakowało, tam jest już
za duży tłok, ale z lekarzami. Jest zgoda, jeśli chodzi o
że powinienem zrobić, a nie strzelić od razu z grubej ewentualność przerwania ciąży, ze strony rodziców.
rury i mieć 17 tys. więźniów. Nie ja, wszyscy państwo Ciąża pochodzi z przestępstwa. Co do gwałtu można
by ich mieli i w sumie nie wiadomo byłoby, co zrobić. mieć wątpliwości, ale jest to przestępstwo ze względu
Sytuacja w polskim więziennictwie ulega popra- na wiek dziewczynki. Nie ma pewności co do jej zgody,
wie. Mówiłem o liczbach dotyczących tymczasowego to się zmienia. Mogę tylko powiedzieć, że mój pełno-
aresztowania, o bardzo znacznej poprawie w tym za- mocnik, znakomity pediatra, jest w stałym kontakcie
kresie, ale mój nacisk był stopniowy i markowany. z prowadzącymi tę dziewczynkę lekarzami. Co mogę
Robiłem to z pełną premedytacją. Zrobiliśmy dwa zrobić więcej? Nie wiem. Mogę tylko być w kontakcie
kroki do przodu. na wypadek, gdyby ktoś chciał ode mnie jakiejś pomo-
Żadna władza: poprzednia, obecna, nie jest w sta- cy. Jeśli pan profesor mi powie, co powinienem jeszcze
nie zrobić niczego, jeśli chodzi o wytrząśnięcie z ka- zrobić, to proszę. Nie mogę zrobić za dużo, dlatego że
pelusza kilkunastu tysięcy miejsc czy o poprawę ich za dużo już zostało przez wielu zrobione. Wydaje mi się,
jakości. To, że obecnie jestem – przepraszam, że tak że to dziecko powinno być pozostawione z matką. Po-
personifikuję, ale to dla skrótu – Krajowym Mecha- winny podjąć decyzję, a potem powinno być chronione
nizmem Prewencji, daje mi dalsze środki. Mam to, jaka to będzie decyzja.
świetny zespół prawa wykonawczego i będziemy w Kwestia mojego politycznego działania w sprawie
tym zakresie pracować bardzo efektywnie, jeśli tylko Tybetu i Afganistanu. Zdaję sobie sprawę z kontro-
uzyskam środki finansowe, bo nie można zrobić rze- wersyjności działań dotyczących obydwu krajów, a
czy niemożliwych. zwłaszcza tego drugiego. Są takie problemy, kiedy
Mówił pan także o mniejszościach narodowych i człowiek zdaje sobie sprawę z kontrowersyjności i
etnicznych. Jest to problem. Zgadzam się, że robię w podejmuje ryzyko, natomiast nie sądzę, aby to były
tym zakresie za mało. Nie wynika to z nieuwagi. Nie polityczne działania. Może inaczej rozumiemy dzia-
bardzo wiem, jak poradzić sobie z pewnymi rzeczami. łania o charakterze politycznym. Ja apeluję, razem z
Niedawno Romowie. W ogóle nie wiem, co z tym pro- moimi kolegami, innymi ombudsmanami, o prze-
blemem zrobić, naprawdę nie wiem. Niedawno mia- strzeganie praw człowieka i obywatela gdziekolwiek
łem zebranie mniejszości etnicznych w moim urzę- na świecie. Zresztą, żeby pewne zasady były prze-
dzie. Przedstawiciele Wietnamczyków, bardzo po- strzegane, zawsze w takich przypadkach wysyłam
ważna grupa, chyba 50 tys. – żadnych problemów. uprzednio treść apelu, która jest zamieszczana na
Romowie – same problemy, dyskryminacja z na- stronach internetowych, apelu bardzo wyważonego,
tury rzeczy. W tej grupie znaleźli się również przed- podkreślającego różne elementy. Treść apelu była
stawiciele mniejszości żydowskiej. W ramach następ- uprzednio przesłana do wiadomości ministra spraw
nych spotkań chcę te kwestie poszerzyć o sprawy zagranicznych i pana prezydenta. Oczywiście nie
dotyczące Ukraińców. Tak, jest tutaj mankament. wchodziłbym w paradę komukolwiek, gdyby na przy-
Nie zrobiłem tyle, ile powinienem, i nie wypracowa- kład był jakikolwiek sprzeciw w tym zakresie.
łem jakiegoś modelu pracy. Pan profesor nie był zadowolony z wywiadu, ja-
Jeśli chodzi o sprawy mniejszości seksualnych, to kiego udzieliłem, który ukazał się w „Fakcie”. Przyj-
pomijając moje konserwatywne zacofanie, które pan muję to z niedostateczną pokorą. W tej sprawie pozo-
był uprzejmy mi wytknąć, chcę powiedzieć, że spoty- staniemy przy swoim.
kam się raz na pół roku z mniejszościami seksualny- (Poseł Jan Widacki: Czy tylko pan profesor był
mi. Wydawało mi się, że obie strony są z siebie bardzo niezadowolony?)
zadowolone, jeśli oczywiście nie zachodzi jakieś nie- Nie tylko pan profesor był niezadowolony. Trybu-
porozumienie. Każda ze stron spodziewa się, że dru- nał był niezadowolony, także pierwszy prezes Sądu
ga strona stopniowo, po pewnym czasie w większym Najwyższego i jeszcze można byłoby wskazać bardzo
stopniu, przejdzie na jej stronę, ale, nie żartując, po- wiele osób niezadowolonych, tak. Nie mówiłem tego,
stulaty, które są zgłaszane, są przeze mnie rzeczywi- aby kogokolwiek zadowolić. Jestem rzecznikiem praw
ście podejmowane i próbujemy to wykonać. Proszę obywatelskich, bardziej obywateli niż moich kolegów
zapytać mojego ulubionego przedstawiciela mniejszo- prawników. To, że oni tak to traktują, uważają inaczej,
ści seksualnej, pana Biedronia, czy jest ze mnie za- to jest dla mnie wielka strata. Boleję nad tym, ale jak
dowolony, czy nie. (Wesołość na sali) Chodzi oczywi- długo mogę boleć. Oczywiście wszyscy wiemy, że uro-
ście o współpracę w zakresie praw człowieka. czystości dwudziestolecia urzędu, do których przywią-
Problem 14-letniej dziewczynki rzeczywiście jest zywałem wielką wagę, zostały zbojkotowane przez
poważny. Uważam, że stało się wielkie nieszczęście, że cztery bardzo znakomite osobistości. Boleję nad tym,
przeciwstawne ugrupowania, w źle pojętym interesie mówię to z wysokiej trybuny do Wysokiego Sejmu.
tego dziecka, rzuciły się na tę sprawę. Wydałem komu- Niezależnie od tego uroczystości były wielkim sukce-
nikat apelujący. Wydaję różne komunikaty, proszę mi sem. Były wielkim sukcesem pod każdym względem,
wybaczyć, jeśli w nadmiarze, ale chodzi o zajęcie sta- cieszę się z tego ze względu na historię urzędu i ze
nowiska. Po drugie, mój przedstawiciel jest w stałym względu na moich współpracowników, którzy włożyli
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r. 367

Rzecznik Praw Obywatelskich minął. Temat ten znalazł się oczywiście w informacji
Janusz Kochanowski w wersji papierowej. Natomiast do członków komisji
sprawiedliwości dociera bardzo dużo skarg dotyczą-
w to ogromną pracę i dobrze, że to się udało, lepiej niż cych tego obszaru. Są one również, podobnie jak py-
się spodziewaliśmy, a frekwencja była dwukrotnie tania, które tu padły, wyrazem niejako zdziwienia
większa niż planowano. wystąpieniem rzecznika w tym zakresie, bo rzeczy-
Jeśli chodzi o lustrację, nie zgadzamy się. Złoży- wiście spółdzielcy, którzy się zgłaszają, mówią o pro-
łem dwa wnioski, chyba nawet więcej wniosków. blemach, jakie mają z realizacją samej ustawy. Dzię-
Pierwszy wniosek został złożony 15 stycznia, będzie kuję. (Oklaski)
rozpatrzony, jak powiedziałem, 7 lipca, a drugi wnio-
sek złożyłem na około 20 dni przed terminem rozpra-
wy, szczerze powiedziawszy, dlatego że tak długo nad Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
nim pracowaliśmy. To był bardzo dobry dokument.
Bardzo wielką stratą dla orzeczenia Trybunału Kon- Dziękuję bardzo, pani poseł.
stytucyjnego jest, mówię to bez udawanej skromno- Zamykam dyskusję.
ści, że nie wziął on za podstawę tego wniosku, dlate- Stwierdzam, że Sejm wysłuchał informacji przed-
go że ustrzegłby się od wielu błędów. Obciąłby tę stawionej przez rzecznika praw obywatelskich.
ustawę z różnych stron i zostałby trzon. W tej chwili Dziękuję bardzo panu rzecznikowi.
jest tam galimatias. Jeszcze raz dziękuję za życzenia i życzę powodze-
Poza tym deklaruję całkowitą apolityczność swo- nia w dalszej misji.
jego urzędu, całkowitą bezstronność, zarówno w sto- Ogłaszam 2-minutową techniczną przerwę.
sunku do tej, jak i drugiej strony, i wielokrotnie da-
wałem temu wyraz. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przerwa w posiedzeniu od godz. 19 min 10
do godz. 19 min 12)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:


Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo.
Czy pani sprawozdawca komisji? Wznawiam obrady.
Wiem, że pan specjalnie zadał jedno pytanie, więc Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 32.
pani poseł Lidia Staroń ma głos. porządku dziennego: Pierwsze czytanie posel-
skiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks
postępowania cywilnego, ustawy o państwowej
Poseł Lidia Staroń: kompensacie przysługującej ofiarom niektórych
przestępstw umyślnych oraz niektórych innych
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To są trzy pytania. ustaw (druk nr 402).
Bardzo króciutko. Pierwsze, chodziło o to, jak komisja O zabranie głosu proszę pana posła Łukasza Zbo-
przyjęła sprawozdanie o pracy rzecznika za 2007 r. nikowskiego w celu przedstawienia uzasadnienia
Już mówiłam, że tę informację przyjęła ona jednogło- projektu ustawy.
śnie, wszyscy członkowie komisji za tym głosowali,
praca rzecznika została oceniona pozytywnie.
Jeżeli chodzi o drugie pytanie, chodziło o dyskusję Poseł Łukasz Zbonikowski:
dotyczącą nieprawidłowości w zakresie problemów
związanych z wymiarem sprawiedliwości. Pan poseł Dziękuję.
pytał, czego dotyczyła ta dyskusja i jakiego typu były Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako przedstawi-
pytania. Posłowie podnosili, że mają bardzo dużo ciel wnioskodawców mam zaszczyt przedstawić po-
skarg na działanie sądów i prokuratury. Pokazywali selski projekt klubu Prawa i Sprawiedliwości ustawy
różnego rodzaju przykłady, m.in. przykład państwa o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego,
Olewników, i wskazywali na wiele błędów, a także ustawy o państwowej kompensacie przysługującej
interwencji w tym zakresie. Tutaj też była dyskusja. ofiarom niektórych przestępstw umyślnych oraz nie-
Jeżeli chodzi o pana rzecznika praw obywatelskich, których innych ustaw, zawarty w druku nr 402.
to wskazywał on, że jedną z dróg naprawy, usunięcia Projekt ustawy przewiduje dokonanie zmian w
tych problemów czy defektów jest uefektywnienie ustawach: Kodeks postępowania cywilnego, Prawo
postępowań dyscyplinarnych. Mówił także o wymia- energetyczne, o transporcie kolejowym, Prawo prze-
rze sprawiedliwości, który według niego wymaga wozowe, o świadczeniach rodzinnych, Prawo teleko-
reformy, a także o przewlekłości postępowań. munikacyjne oraz w ustawie o państwowej kompen-
Trzecie pytanie dotyczyło ustawy o spółdzielniach sacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw
mieszkaniowych, czy na ten temat była dyskusja. W umyślnych. Projektowana ustawa dotyczy trzech za-
Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka na ten gadnień: właściwości sądów powszechnych w spra-
temat nie było dyskusji i rzecznik też ten temat po- wach z zakresu ubezpieczeń społecznych, modelu
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o państwowej kompensacie
368 przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych

Poseł Łukasz Zbonikowski na tym, żeby nie narażać ewentualnych ofiar na do-
datkowe dolegliwości.
sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych przez Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W związku z
organy administracji państwowej regulujące sektory przedstawionymi założeniami proszę o przyjęcie pro-
gospodarki, w których konkurencja jest ograniczona, jektu ustaw i skierowanie go do właściwych komisji.
oraz trybu przyznawania kompensat dla ofiar niektó- Dziękuję. (Oklaski)
rych przestępstw umyślnych.
W zakresie dotyczącym właściwości sądów w spra-
wach z zakresu ubezpieczeń społecznych projekt usta- Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
wy rozszerza kognicję sądów rejonowych, wyłączając
z właściwości sądów okręgowych trzy kategorie Dziękuję bardzo.
spraw: o rentę socjalną, o roszczenie ze stosunków Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem po-
prawnych wynikających z członkostwa w otwartych rządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświad-
funduszach emerytalnych oraz o ustalenie podlegania czeń w imieniu klubów i kół.
ubezpieczeniom społecznym i składek na te ubezpie- Otwieram dyskusję.
czenia. Zmiana właściwości podyktowana jest rozkła- W imieniu klubu Platforma Obywatelska głos za-
dem wpływu do sądów rejonowych i sądów okręgo- bierze pan poseł Krzysztof Brejza.
wych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Projekt ustawy w sprawach regulacyjnych, a więc
w sprawach z zakresu regulacji rynku energetyczne- Poseł Krzysztof Brejza:
go, telekomunikacyjnego i poczty oraz transportu
kolejowego, wprowadza zmiany w zakresie modelu Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu
sądowej kontroli działalności regulatorów. Polegają Parlamentarnego Platforma Obywatelska przypadł
one na ograniczeniu kognicji sądów powszechnych w mi zaszczyt przedstawienia stanowiska w sprawie
tzw. sprawach regulacyjnych przez zawężenie jej do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Ko-
spraw, które ze względu na swój charakter są zbliżone deks postępowania cywilnego, ustawy o państwowej
do klasycznych spraw antymonopolowych. W założe- kompensacie przysługującej ofiarom niektórych prze-
niu sądy powszechne powinny rozpoznawać sprawy z stępstw umyślnych oraz niektórych innych ustaw.
odwołania od tych rozstrzygnięć regulatorów, których Przedmiotowy projekt ustawy zawiera propozycje
zmian w trzech sferach: właściwości sądów powszech-
przedmiotem jest określenie praw i obowiązków
nych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych;
przedsiębiorców wynikających z potrzeby zapewnie-
modelu sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowa-
nia konkurencji na rynku. Jest to uzasadnione spe-
nych przez organy administracji rządowej w sferze
cyfiką spraw regulacyjnych łączących sprawy o cha-
energetyki, telekomunikacji, transportu kolejowego
rakterze czysto administracyjnym oraz mieszanym.
i usług pocztowych; trybu przyznawania kompensat
Z treści projektu wynika, iż w kognicji sądów po-
dla ofiar niektórych przestępstw umyślnych. Po kolei
wszechnych pozostawiono wyłącznie odwołania od odniosę się do poszczególnych propozycji.
decyzji prezesa URE dotyczące szeroko rozumianego Projekt ustawy zakłada zmiany w zakresie wła-
dostępu do sieci. Decyzje w tych sprawach są najbar- ściwości rzeczowej sądów powszechnych w sprawach
dziej zbliżone do klasycznych spraw antymonopolo- dotyczących ubezpieczeń społecznych. Zmierzają one
wych, ponieważ dotyczą zachowań, które można do przekazania określonych spraw z właściwości są-
kwalifikować jako ograniczenie dostępu do rynku. dów okręgowych do kognicji sądów rejonowych. W
Projektodawcy przyjęli założenie, iż wszystkie spra- naszym przekonaniu propozycja ta jest warta rozwa-
wy z zakresu regulacji poczty powinny należeć do żenia, ale jej uchwalenie należy uzależnić od możli-
właściwości sądów administracyjnych. Wyłączenie wości finansowych budżetu państwa oraz możliwości
kognicji sądów powszechnych w tych sprawach wy- organizacyjnych wymiaru sprawiedliwości, bowiem
nika z faktu, że sprawy, w których aktualnie przy- wprowadzenie w życie proponowanych zmian pocią-
sługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i gnie za sobą konieczność zapewnienia w sądach re-
Konsumentów, nie mają charakteru zbliżonego do jonowych kilkudziesięciu nowych etatów sędziow-
spraw antymonopolowych. skich oraz kilkudziesięciu etatów urzędniczych, co
W zakresie dotyczącym kompensaty dla ofiar nie- wiąże się z istotnymi wydatkami.
których przestępstw umyślnych projekt ustawy zmie- Przedmiotowy projekt ustawy postuluje bardzo
nia tryb postępowania w przedmiocie przyznania daleko idące zawężenie kognicji sądów powszechnych
kompensaty w celu uproszczenia i usprawnienia jego w procedurze kontroli rozstrzygnięć podejmowanych
przebiegu poprzez przekierowanie go z drogi sądowe- przez organy administracji rządowej w sferze ener-
go postępowania cywilnego na drogę postępowania getyki, telekomunikacji, transportu kolejowego i
administracyjnego, nawet jeżeli w roli organu admi- usług pocztowych. Przeniesienie spraw o charakterze
nistracji ma występować prezes właściwego sądu typowo administracyjnym do procedury administra-
okręgowego. Ma to zdecydowanie uprościć i przyspie- cyjnej jest oczywiście uzasadnione, niemniej autorzy
szyć drogę dojścia do kompensaty przez ofiary prze- projektów nie są konsekwentni w rozróżnianiu spraw
stępstw. Myślę, że nam wszystkim powinno zależeć typowo administracyjnych od tych, które mają cha-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o państwowej kompensacie
przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych 369

Poseł Krzysztof Brejza Poseł Stanisław Pięta:


rakter antymonopolowy. W związku z tym w projek- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo i Sprawie-
cie należy dokonać poprawek, tak by sprawy antymo- dliwość popierało, popiera i będzie popierać projekt
nopolowe pozostały we właściwości Sądu Ochrony ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cy-
Konkurencji i Konsumentów. wilnego, ustawy o państwowej kompensacie przysłu-
Omawiany projekt ustawy zmierza również w kie- gującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych
runku przekazania spraw dotyczących państwowych oraz niektórych innych ustaw.
kompensat przysługujących ofiarom niektórych prze- Uważamy, że potrzebne jest wyłączenie spod ko-
stępstw umyślnych z kognicji sądów powszechnych, gnicji sądów powszechnych spraw kompensacyjnych,
orzekających na podstawie Kodeksu postępowania a więc spraw w przedmiocie przyznania oraz zwrotu
cywilnego, do właściwości organów administracyj- niezasadnie wypłaconej kompensaty, rozpoznawanych
nych wydających decyzje w trybie Kodeksu postępo- na podstawie ustawy o państwowej kompensacie przy-
wania administracyjnego. Przypomnę, że kompensa- sługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych.
ta jest to świadczenie wypłacane – w ściśle określo- Za potrzebne uważamy także ograniczenie kognicji
nych przypadkach – z funduszu Skarbu Państwa sądów powszechnych w sprawach regulacyjnych, a
ofiarom przestępstw albo ich najbliższym, w sytuacji więc w sprawach z zakresu regulacji rynku energe-
gdy nie można uzyskać zadośćuczynienia od sprawcy tycznego, telekomunikacyjnego i poczty oraz trans-
przestępstwa. portu kolejowego. W tych sprawach zależy nam na
Rozumiejąc argumenty autorów projektu, trzeba odciążeniu sądów powszechnych. Zwracamy także
dostrzec wady przedmiotowej propozycji. Należy pod- uwagę na specyfikę spraw kompensacyjnych i regula-
kreślić, że sprawy o kompensatę są w świetle orzecz- cyjnych, których podstawą prawną nie są stosunki
nictwa Sądu Najwyższego – uchwała z 26 lipca 2006 r. przynależne wprost do zakresu prawa cywilnego.
– sprawami cywilnymi w sensie materialnym, a zatem Jeśli chodzi o kwestię postępowania w sprawach
z natury rzeczy właściwą drogą ich rozstrzygania jest kompensacyjnych, jak Wysoka Izba wie, kompensata
postępowanie cywilne. Poza tym autorzy projektu przyznawana jest na podstawie ustawy o państwowej
postulują, by zamiast sądu sprawy o kompensaty roz- kompensacie przysługującej ofiarom niektórych prze-
strzygał w pierwszej instancji prezes sądu okręgowe- stępstw umyślnych. Kompensata nie jest świadcze-
go, działając jako organ administracji publicznej. niem stricte odszkodowawczym w rozumieniu prawa
Trudno zatem mówić o rzeczywistym odciążeniu są- cywilnego, nie zastępuje restytucji odszkodowania ze
downictwa powszechnego. strony sprawcy przestępstwa, wypłacana jest jedynie
Ponadto proponowane rozwiązanie może budzić wówczas, gdy osoba pokrzywdzona wskutek prze-
wątpliwości w świetle konstytucyjnej zasady rozdzia- stępstwa nie może otrzymać jakichkolwiek środków
łu władz. Na marginesie należy też zauważyć, że spra- od sprawcy ani z żadnego innego źródła. Kompensa-
wy o kompensaty są stosunkowo nieliczne, w ubiegłym ta państwowa jest więc świadczeniem subsydiarnym
roku było ich w całym kraju 251, a zatem nie stanowią i wyrównuje jedynie te straty materialne, które w
one istotnego obciążenia dla sądów powszechnych. żaden inny sposób nie mogą zostać pokryte.
Podsumowując, pragnę podkreślić, że wiele spo- Tak więc w trosce o dobro osób poszkodowanych
śród zaproponowanych zmian bez wątpienia zmierza wskutek przestępstwa chcemy postępowanie w przed-
w kierunku usprawnienia wymiaru sprawiedliwości, miocie przyznania kompensaty usprawnić i przyspie-
jednak w państwie prawa odchodzenie od procedury szyć. Uważamy, że przeniesienie tego postępowania
sądowej na rzecz administracyjnej musi zawsze na- na drogę administracyjnoprawną przyniesie oczeki-
stępować z głęboką rozwagą i z zachowaniem szcze- wany pozytywny skutek. Postępowanie w tym zakre-
gólnej ostrożności. Ponadto wprowadzenie propono- sie zostanie znacznie uproszczone i skrócone. Organ
wanych zmian w krótkim czasie, jak proponują auto- orzekający przymuszony będzie do podejmowania
rzy projektu, może doprowadzić do poważnych pro- działań w poszczególnych sprawach, tak aby decyzje
blemów organizacyjnych w sądach powszechnych i w przedmiocie przyznania kompensaty zapadały w
spowodować istotne koszty dla budżetu państwa. krótkich terminach.
W związku z powyższym Klub Parlamentarny Projektowana zmiana doprowadzi także do
Platformy Obywatelskiej, dostrzegając potrzebę re- uproszczenia trybu dochodzenia zwrotu wypłaconej
form w wymiarze sprawiedliwości, wnosi o skierowa- kompensaty. Jeżeli świadczenie nie zostanie dobro-
nie przedmiotowego projektu do dalszych prac w wolnie zwrócone, jego przymusowe ściągnięcie na-
komisji kodyfikacyjnej. Dziękuję. (Oklaski) stąpi w drodze egzekucji administracyjnej. Natomiast
w sprawach regulacyjnych uważamy za wskazane
wyłączenie kognicji sądów powszechnych i powierze-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: nie kontroli sądom administracyjnym. Przedmiotem
rozpoznania w sprawach regulacyjnych są odwołania
Dziękuję bardzo. od decyzji administracyjnych wydawanych przez cen-
W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos za- tralne organy administracji rządowej, prezesa Urzę-
bierze pan poseł Stanisław Pięta. du Regulacji Energetyki, prezesa Urzędu Komunika-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o państwowej kompensacie
370 przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych

Poseł Stanisław Pięta niając możliwość delegowania sędziów czy odwoły-


wania z delegowania z powrotem do sądu rejonowego
cji Elektronicznej, prezesa Urzędu Transportu Kole- tych, którzy są w okręgowych, jest to minimum 30
jowego, a także zażalenia na postanowienia wydane etatów. Ale to, niestety, nie koniec, ponieważ do tego
przez te organy. dochodzi 70 etatów urzędniczych i 6 etatów asystenc-
Postępowania w tych sprawach mają w istocie kich. Łączne koszty wyniosłyby 1824 tys. w ciągu
charakter hybrydalny. Pierwszy etap każdego z nich roku. Więc owszem, zmiana jest przewidywana, ale
toczy się przed prezesem właściwego urzędu regula- w ramach zamierzeń legislacyjnych ministerstwa na
cyjnego w trybie przepisów Kodeksu postępowania rok 2010. W chwili obecnej minister sprawiedliwości
administracyjnego i kończy się wydaniem decyzji ad- nie popiera zmiany polegającej na przesunięciu tej
ministracyjnej. Drugi etap, inicjowany na skutek ilości spraw do sądów rejonowych.
wniesienia szczególnego środka odwoławczego od Kwestia druga, zmiany w zakresie postępowania
wydanej poprzednio w postępowaniu administracyj- w sprawie kompensaty dla ofiar niektórych prze-
nym decyzji, toczy się przed sądem ochrony konku- stępstw. Zasadnicze względy prawne, wynikające z
rencji i konsumentów w trybie przepisów Kodeksu orzecznictwa Sądu Najwyższego, również przema-
postępowania cywilnego. W efekcie w toku tych po- wiają przeciwko przychyleniu się do tej propozycji.
stępowań dochodzi do istotnego nakładania się pro- Jest to sprawa cywilna w sensie materialnym, a więc
cedury cywilnej i administracyjnej. Uważamy ten taka, która zgodnie z konstytucją powinna być roz-
stan za nieprawidłowy i postulujemy jego zmianę. poznawana przez sąd cywilny. Przesunięcie tej spra-
Podsumowując, wyrażam przekonanie, że propono- wy do orzekania w trybie administracyjnym spowo-
wane zmiany poprawią sytuację osób poszkodowanych dowałoby niekonstytucyjny stan prawny i możliwość
na skutek przestępstwa ubiegających się o kompensatę zaskarżenia go do Trybunału Konstytucyjnego, na
państwową oraz pozwolą na usprawnienie i uporządko- co się oczywiście minister sprawiedliwości zgodzić
wanie postępowań w sprawach regulacyjnych. nie może. Ponadto pociągnęłoby to dodatkowe obcią-
Apeluję do Wysokiej Izby o poparcie projektu za- żenia dla prezesa sądu, który i tak ma swoje obowiąz-
ki administracyjne, a dodawanie mu specjalnej dzie-
wartego w druku nr 402. Dziękuję za uwagę.
dziny, dodatkowych obowiązków orzeczniczych, i to
jeszcze jako organowi administracji, mimo że zgodnie
z ustawą jest on organem sądu powszechnego, a więc
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
zupełnie innego rodzaju władzy, powodowałoby spo-
re zamieszanie również jeżeli chodzi o zasadę trójpo-
Dziękuję bardzo.
działu władzy w państwie.
Do zadania pytania zapisała się jedna osoba. Czy
Ponadto jest jeszcze argument praktyczny. Jak to
jeszcze ktoś chciałby się zgłosić? Nie.
już zostało chyba powiedziane w debacie, w 2007 r.
Tej jednej osoby nie ma. do wszystkich sądów w Polsce wpłynęło zaledwie 251
W związku z tym lista posłów zapisanych do gło- spraw dotyczących roszczeń z ustawy o państwowej
su została wyczerpana. kompensacie przysługującej ofiarom niektórych prze-
O zabranie głosu proszę podsekretarza stanu stępstw. Ze względu na tę liczbę nie jest wskazane
w Ministerstwie Sprawiedliwości pana Zbigniewa dokonywanie tak kontrowersyjnej z prawnego punk-
Wronę. tu widzenia zmiany, ponieważ nie stanowi to żadne-
go problemu i nie ulżymy w ten sposób sądom po-
wszechnym. W skali kraju nie jest to liczba, która
Podsekretarz Stanu powodowałaby rzeczywiście jakąkolwiek istotną ulgę
w Ministerstwie Sprawiedliwości dla sądów powszechnych.
Zbigniew Wrona: Trzecia kwestia odnosi się do zmian dotyczących
postępowań regulacyjnych. Zgadzamy się tutaj z pro-
Dziękuję, panie marszałku. jektodawcami. Właściwie nie ma jeszcze stanowiska
Wysoka Izbo! Mamy tu trzy zagadnienia, które rządu, niemniej jeśli chodzi o ministra sprawiedliwo-
zostały już dokładnie omówione, więc ja tylko krótko ści, projekt tego stanowiska jest taki, iż zmiany te
przedstawię stanowisko rządu. Projekt tego stanowi- zasługują na poparcie. Sprawy regulacyjne dotyczące
ska trafi we wtorek na posiedzenie Rady Ministrów, poczty, transportu kolejowego, energetyki i teleko-
więc już po zebraniu komitetu. W dwóch punktach munikacji nie są bowiem sprawami cywilnymi i istot-
jest on negatywny, w jednym pozytywny. nie systemowo jest to propozycja jak najbardziej
Zacznę od wyłączenia z właściwości sądów okrę- słuszna, żeby odciążyć sądy powszechne, sądy cywil-
gowych pokaźnej liczby spraw obejmujących proble- ne, jeżeli chodzi o rozstrzyganie tego typu spraw, i
matykę zabezpieczenia społecznego. Rzeczywiście przekazać je do procedury administracyjnej. Ze
docelowo trzeba będzie zmierzać w tym kierunku, względów prawnych, systemowych, jak również prak-
niemniej jednak rząd przeprowadził szczegółowe sza- tycznych, bo to rzeczywiście stanowiłoby istotne od-
cunki dotyczące możliwości etatowych i finansowych. ciążenie sądów powszechnych, minister sprawiedli-
Wynika z nich, że absolutnie minimalną liczbą eta- wości popiera ten projekt. Dziękuję bardzo za uwagę.
tów orzeczniczych jest 30. W zasadzie 84, ale uwzględ- (Oklaski)
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Oświadczenia poselskie 371

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: Kotkowska, Zbonikowski, Lipiec, Brejza. Czy ktoś


jeszcze pragnie przemówić?
Dziękuję bardzo. Lista została zamknięta. Nikt się nie zgłasza.
Czy pan poseł sprawozdawca chce zabrać głos? Proszę bardzo, pan poseł Jan Kulas, Platforma
Proszę bardzo, pan poseł Łukasz Zbonikowski. Obywatelska.

Poseł Łukasz Zbonikowski: Poseł Jan Kulas:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pytań co prawda Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Składam oświad-
nie było, ale postaram się bardzo krótko, w dwóch czenie poselskie poświęcone dziedzictwu Jana Pawła II
zdaniach, odnieść do pewnych wątpliwości, jakie po- w 9. rocznicę jego pobytu w polskim Sejmie.
jawiły się zarówno ze strony rządowej, jak i przedsta- 9 lat temu Jan Paweł II złożył historyczną wizytę
wiciela klubu Platformy Obywatelskiej. w polskim parlamencie. Dla wielu z nas był to wielki
Uwagi dotyczyły szczególnie zmiany sposobu są- zaszczyt i głębokie osobiste przeżycie. Jako ówczesny
dowego cywilnego postępowania w sprawie przyzna- poseł doskonale pamiętam ten wielki dzień. Ówcze-
nia kompensaty na rzecz drogi administracyjnej. sna koalicja rządząca, Akcja Wyborcza Solidarność
Były również przez te osoby podawane dane. – Unia Wolności, stworzyła dla tej wizyty optymalne
Z jednej strony, ustawodawca musi oczywiście warunki. Premier Jerzy Buzek z właściwą sobie god-
dbać o wygodę i komfort pracy wymiaru sprawiedli- nością i skromnością przedstawił Janowi Pawłowi II
wości, ale jednak pierwszym i priorytetowym ele- cały ówczesny rząd Polski. Dokładnie 11 czerwca
mentem jest dbanie o komfort obywatela, któremu 1999 r. Jan Paweł II pierwszy raz w historii spotkał
ten wymiar sprawiedliwości ma służyć. Dane, które się z parlamentem narodowym. Przy okazji pragnę
podano, mówiące o 250 sprawach dotyczących kom- zauważyć, że pięć dni wcześniej papież nawiedził
pensaty, mających miejsce w zeszłym roku, pokazują, moją ziemię tczewską, a dokładnie wiernych na Bi-
skupiej Górze w Pelplinie.
że nie będzie to obciążenie dla prezesa sądu okręgo-
Szanowni Państwo! Podczas uroczystego zgroma-
wego, natomiast w indywidualnej sprawie przejście
dzenia parlamentarzystów w Sejmie Jan Paweł II
całego procesu sądowego dla obywatela, który jest
wygłosił wiekopomne przesłanie. W orędziu Jana
pokrzywdzony, który jest ofiarą przestępstwa, a jesz-
Pawła II znalazły się niezwykle istotne i wciąż aktu-
cze nie ma możliwości odzyskania pewnych należno-
alne treści dla osób, elit, pełniących ważne funkcje
ści, jest znacznie większą dolegliwością niż uzyskanie
publiczne w państwie. Nasz papież rodak wskazał
tego w postępowaniu administracyjnym. Z tych
wyraźnie na wzorce służenia narodowi, dbanie o
względów sprawiedliwościowych, społecznych pod-
wspólne dobro całego społeczeństwa, podkreślenie
trzymujemy ten wniosek. Dlatego prosimy o jego roli podmiotowej człowieka, dla którego najlepszym
przekazanie i uchwalenie. Dziękuję. oparciem jest rodzina we wspólnocie narodu.
Jan Paweł II podzielił się też radością z pozytyw-
nych przemian, jakie dokonywały się w Polsce. Rów-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: nocześnie w duchu miłości do całego narodu polskie-
go i do wszystkich swoich rodaków zatroszczył się „o
Dziękuję bardzo. należne i bezpieczne miejsce Polski w jednoczącej się
Zamykam dyskusję.*) Europie i świecie”. Papież Polak stwierdził jedno-
Marszałek Sejmu, na podstawie art. 87 ust. 2 w znacznie, że „Polska ma pełne prawo, aby uczestni-
związku z art. 90 regulaminu Sejmu, kieruje poselski czyć w ogólnym procesie postępu i rozwoju świata,
projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowa- zwłaszcza Europy”. Przy okazji nasz wielki rodak
nia cywilnego, ustawy o państwowej kompensacie podkreślił, że „Integracja Polski z Unią Europejską
przysługującej ofiarom niektórych przestępstw jest od samego początku wspierana przez Stolicę
umyślnych oraz niektórych innych ustaw, zawarty w Apostolską”. Nasz papież wskazywał również Euro-
druku nr 402, do Komisji Nadzwyczajnej do spraw pie drogę rozwoju wedle chrześcijańskich wartości i
zmian w kodyfikacjach, w celu rozpatrzenia. uznanych zasad etycznych. Mówił także o potrzebie
Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny 17. po- umacniania pokoju i bezpieczeństwa w Europie.
siedzenia Sejmu RP. Jan Paweł II w polskim Sejmie zaapelował o re-
Dziękuję bardzo, panie ministrze. fleksję „nad darem wolności”, która jest „dana” i
Informuję, że zgłosili się posłowie w celu wygło- równocześnie „zadana”.
szenia oświadczeń poselskich. Spośród wielu bogatych treści przesłania papie-
Czy ktoś jeszcze oprócz zapisanych siedmiu po- skiego zacytuję krótko, z oczywistej konieczności, jego
słów? Zapisani są posłowie: Kulas, Górski, Kochan, mądre i szlachetne życzenia: „Pragnąłbym życzyć pol-
skim politykom i wszystkim osobom zaangażowanym
*) Teksty wystąpień niewygłoszonych – w za- w życiu publicznym, by nie szczędzili sił w budowaniu
łączniku nr 1. takiego państwa, które otacza szczególną troską ro-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
372 Oświadczenia poselskie

Poseł Jan Kulas Partii Nepalu i ich sojuszników – partii Zjednoczo-


nych Marksistów Leninistów. To dopiero początek
dzinę, życie ludzkie, wychowanie młodego pokolenia, tragedii, jaka czeka mieszkańców Nepalu. Gdyby żył
respektuje prawo do pracy, widzi istotne sprawy całe- Ryszard Kapuściński, miałby o czym pisać.
go narodu i jest wrażliwe na potrzeby konkretnego Nepal od dawna był trapiony chorobą pełzającej
człowieka, szczególnie ubogiego i słabego”. rewolucji. Od 1996 r. zbrojne oddziały komunistyczne
Wysoki Sejmie! W 9. rocznicę pobytu Jana Paw- starały się obalić monarchię. Działania wojenne to-
ła II w polskim parlamencie zachęcam do indywidu- czyły się ze zmiennym szczęściem, ale armia lojalna
alnej, własnej refleksji. Osobiście postanowiłem wobec rodziny królewskiej niezmiennie panowała w
podjąć próbę spisania wspomnień i refleksji z tam- stołecznym Katmandu i innych miastach górzystego
tych wydarzeń. Mam nadzieję, że przy pomocy mo- państewka. Gdy rebelianci opanowali połowę kraju i
ich współpracowników i przyjaciół, przede wszyst- sytuacja stała się groźna, 1 lutego 2005 r. król Gy-
kim z rodzinnego Tczewa i diecezji pelplińskiej, anendra, który miał ambicję nie tylko panować, ale
powstanie książka o randze wspólnego świadectwa także realnie rządzić, wprowadził w Nepalu stan wy-
pt. „Moje spotkania z papieżem Janem Pawłem II”. jątkowy i objął władzę absolutną. Miał nadzieję, że
Pomocą ku temu jest napisana przeze mnie specjal- dzięki temu upora się z rebeliantami i ustabilizuje
na ankieta, gdzie stawiam między innymi pytania sytuację w kraju. Jednak rządy Indii, USA i Wielkiej
o wpływ nauczania duszpasterskiego Jana Pawła II Brytanii wymusiły na nim powrót do demokracji i
na życie każdego z nas oraz o to, co z nauczania przeprowadzenie wolnych wyborów.
papieża Polaka należałoby przekazać naszej mło- W dniu 15 stycznia 2007 r. wyłoniony został par-
dzieży. Cała ta ankieta jest do pobrania na mojej lament, w którym zwyciężyli przeciwnicy monarchii.
stronie internetowej wedle adresu www.jankulas.pl. Jednym z pierwszych swoich aktów wprowadzili
Być może dzięki odpowiedziom na tę ankietę po- tymczasową konstytucję, w której pozbawili władcę
wstanie książka lepsza i ciekawsza. Serdecznie za- jego boskości – król Nepalu nie jest już wcieleniem
praszam do współpracy. boga Wisznu – a także odebrali mu niemal wszystkie
Wysoki Sejmie! W moim przekonaniu naszym prerogatywy. Król przestał być nie tylko naczelnym
obowiązkiem, to znaczy obecnych elit politycznych, dowódcą wojska, ale także przywódcą państwa. Kró-
samorządowych i pozarządowych jest promowanie lewski podpis nie był już wymagany, by ustawa mo-
dziedzictwa papieża Jana Pawła II. Niewątpliwie bo- gła stać się prawem, zaś premier zaczął osobiście
wiem pontyfikat papieża Polaka wiąże się z histo- przyjmować ambasadorów obcych państw i wysyłać
rycznymi zmianami zarówno w Polsce, w świecie i w w świat nepalskich dyplomatów. Ponadto odebrano
Kościole powszechnym. Jest to szczególnie ważne w królowi prawo wyboru następcy tronu. Decyzją par-
tym roku, kiedy przypada 30. rocznica wyboru papie- lamentu kompetencja ta przeszła na parlament. Pa-
ża Polaka, a stało się to dokładnie 16 października łace królewskie znacjonalizowano, a sam monarcha
1978 r., kiedy kardynał Karol Wojtyła został naszym znalazł się w swoistym „areszcie domowym” i mógł
papieżem. Dziękuję za uwagę. (Oklaski) tylko bezradnie przyglądać się dalszemu demonta-
żowi dawnego państwa. Najpierw zdjęto z ulic kró-
lewskie portrety, potem usunięto przymiotnik „kró-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: lewski” z oficjalnych nazw państwa, armii, poczty
czy nepalskich linii lotniczych. Podobizna króla
Dziękuję bardzo. zniknęła z nowo emitowanych banknotów i znacz-
Głos ma pan poseł Artur Górski, Prawo i Spra- ków pocztowych. Każdego tygodnia zacierano kolej-
wiedliwość. ne ślady monarchii, gdy ona wciąż jeszcze formalnie
istniała. Powoli, ale systematycznie na miejsce mo-
narchii wprowadzano komunizm, choć międzynaro-
Poseł Artur Górski: dową opinię publiczną zapewniano o demokratycz-
nych intencjach. Umarzano długi i rozdzielano ma-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szczęśliwe są jątki ziemskie między bezrolnych chłopów. Ma-
małe państwa z krańców świata, o których milczą oistowskie związki zawodowe wymuszały na prywat-
światowe media. Jeśli milczą, to znaczy, że dzieje się nych gazetach i rozgłośniach radiowych, by zanie-
tam dobrze. Od czasu, gdy po upadku czerwonych chały krytyki maoistowskich przywódców. Zmusza-
Kmerów na tron Kambodży wrócił król Norodom no właścicieli hoteli, restauracji, drobnych fabryk i
Sihanouk – obecnie na emeryturze – o Kambodży prywatnych szkół, by zatrudniali u siebie maoistów
media milczą. Ostatnio nie milczą o Nepalu, w któ- i płacili haracz. Kradzież stała się powszechnym i
rym Czerwoni Khmerzy z Himalajów, jak nazywają akceptowanym zjawiskiem.
tamtejszych maoistów, zlikwidowali ostatnią hindu- W dniu 28 grudnia 2007 r. nepalski parlament
ską monarchię – po 239 latach jej trwania. Na oczach zatwierdził wniosek o zniesienie monarchii i prokla-
i za przyzwoleniem demokratycznego świata usunię- mowanie republiki. Teraz zaczęto oficjalnie i całko-
to z tronu króla Gyanendrę, którego władza przeszła wicie bezkarnie zwalczać już nie tylko symbole, ale
w ręce zwycięskiej maoistycznej Komunistycznej też ludzi, zwolenników dawnego porządku. Zaczęto
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Oświadczenia poselskie 373

Poseł Artur Górski Kempa wymieniła szpital w Gorlicach jako miejsce,


w którym odbywają się podejrzanie szybkie przetar-
ich usuwać z armii, administracji i mediów. Tych, gi i inwestycje, a wszystko to w rzekomym związku
którzy stawiali opór, straszono, a gdy to nie pomaga- z rychłą prywatyzacją. Kilka dni później, w sobotę 7
ło, prześladowano. Na prowincji już wcześniej zda- czerwca, podczas zapewne pierwszego w życiu poby-
rzały się porwania, a nawet zabójstwa. Teraz zostały tu w Gorlicach pani poseł Kempa swoje zarzuty, a
zalegalizowane. Kilka miesięcy temu jeden z nepal- raczej insynuacje dotyczące szybkich inwestycji po-
skich maoistowskich przywódców Czandra Thapa wtórzyła, tym razem w programie dla widzów tele-
tak zapowiedział rozliczenie zwolenników dawnych wizji regionalnej.
rządów: „Jak tylko przejmiemy władzę, powywiesza- Celem mojego oświadczenia jest sprawienie, by
my wszystkich zdrajców i wyzyskiwaczy”. A jeśli na- przedstawiany na wstępie mechanizm przekuwania
wet wrogowie klasowi nie zostaną wymordowani, kłamstwa w prawdę tym razem nie zadziałał. Chęt-
będą musieli przejść przez obozy reedukacyjne, za- nie dowiedziałbym się od poseł Kempy, jakie konkret-
pewne podobne do tych, jakie utworzyli rządzący nie bardzo szybkie inwestycje miała na myśli. Mam
Kambodżą Czerwoni Khmerowie. jednak świadomość, że odpowiedź na tak postawione
Minęło kilka kolejnych miesięcy, zanim tzw. de- pytanie nie może paść, bo całkiem zwyczajnie takich
mokraci i komuniści różnych odcieni porozumieli się bardzo szybkich inwestycji nie ma i nie było. Sam
co do przyszłości Nepalu i podziału łupów. 10 kwiet- fakt stawiania podobnych zarzutów w odniesieniu do
nia 2008 r. odbyły się kolejne wybory do parlamen- inwestycji, którym zawsze towarzyszą określone pro-
tu, które jednak sromotnie przegrali najsilniejsi cedury, w tym przetargowe, i które z reguły są
dotąd demokraci z Kongresu Nepalskiego. Pełnię skrzętnie kontrolowane, świadczy o daleko posunię-
władzy przejęli komuniści. Ostatecznie 28 maja tej ignorancji.
2008 r. zdominowany przez nich i wręcz sterroryzo- Dla potwierdzenia moich słów posłużę się przy-
wany nepalski parlament oficjalnie zniósł monar- kładami dwóch najpoważniejszych inwestycji w gor-
chię i proklamował federalną republikę demokra- lickim szpitalu. Pierwsza z nich to modernizacja
tyczną. Tylko czterech nepalskich posłów odważyło obiektów wraz z modernizacją systemu grzewczego
się sprzeciwić w głosowaniu likwidacji monarchii.
za łączną kwotę ponad 12 mln zł. Pieniądze na ten
Jeszcze tego samego dnia królowi i jego rodzinie
cel pochodziły z narodowego i wojewódzkiego fun-
nakazano opuszczenie pałacu królewskiego w ciągu
duszu ochrony środowiska, EkoFunduszu, budżetu
dwóch tygodni i zasugerowano emigrację. Jak po-
powiatu i środków własnych szpitala. Inwestycję
wiedział w nepalskiej telewizji lider zwycięskich
podjęto z prostej przyczyny – stan budynków, ko-
maoistów Prachanda, lepiej, żeby król opuścił tron
tłowni czy poszczególnych instalacji zagrażał dal-
i pałac po dobroci, jeśli nie chce, by spotkało go coś
szemu funkcjonowaniu szpitala. Harmonogram
przykrego. „W historii monarchowie byli ścinani.
inwestycji wyglądał następująco: W lipcu 2005 r.
Oby to się nie powtórzyło u nas” – stwierdził były
przywódca komunistycznych partyzantów. Czy je- zarząd powiatu wyraził zgodę na ogłoszenie prze-
steśmy świadkami końca wolności w Nepalu i naro- targu na realizację poszczególnych zadań termomo-
dzin nowej komunistycznej dyktatury, tym razem dernizacyjnych. We wrześniu i listopadzie 2005 r.
nepalskich Czerwonych Khmerów? A wydawało się, rada powiatu poręczyła zobowiązania szpitala z ty-
że ten rozdział historii świata mamy już za sobą. tułu pożyczek zaciągniętych w narodowym i woje-
Dziękuję. (Oklaski) wódzkim funduszu ochrony środowiska. Rozstrzy-
gnięcie przetargu nastąpiło w październiku 2005 r.,
umowę podpisano miesiąc później, prace rozpoczęto
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: w marcu 2006 r., a całość zadania inwestycyjnego
zamknięto we wrześniu 2007 r. Druga spośród in-
Głos ma pan poseł Witold Kochan, Platforma westycji mieści się w ramach programu „Poprawa
Obywatelska. stanu ochrony zdrowia w pow. gorlickim”. Finanso-
wana jest w większości ze środków Mechanizmu
Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarcze-
Poseł Witold Kochan: go w kwocie prawie 7 mln zł. Do tego dochodzą środ-
ki powiatu i szpitala. Zakres programu obejmuje
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Żyjący w pierw- m.in. modernizację 4 oddziałów znajdujących się w
szej połowie XX w. wybitny specjalista od propagan- głównym budynku szpitala oraz zakup urządzeń i
dy powiedział, że wielokrotnie powtarzane kłamstwo aparatury medycznej. W sierpniu 2006 r. dyrektor
zmienia się w prawdę. We wtorek 3 czerwca w popu- szpitala wystąpił z wnioskiem do rady powiatu o
larnym programie „Kropka nad i” wystąpiła pani zapewnienie dodatkowych środków na realizację
poseł Beata Kempa. Rozmowa, w której uczestniczy- tego zadania. Rada powiatu podjęła stosowne
ła również pani minister Julia Pitera, dotyczyła nie- uchwały w sierpniu 2006 r. i październiku 2007 r.
prawidłowości występujących w obszarze służby Odbyły się trzy przetargi na zakup sprzętu medycz-
zdrowia. W trakcie programu nieoczekiwanie poseł nego i jeden na przeprowadzenie robót remonto-
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
374 Oświadczenia poselskie

Poseł Witold Kochan ustawie. I tak też się stało. Kiedy do władzy doszli
posłowie PiS-u, cały czas byliśmy zasypywani różny-
wych. Planowany termin zakończenia prac to czer- mi pomysłami poselskimi. Działkowcy całej Polski
wiec 2009 r. odetchnęli z ulgą, kiedy do władzy doszło ugrupowa-
Pani poseł Kempa wysyła w programie „Kropka nie Platformy Obywatelskiej. Jednakże znów rozpo-
nad i” minister Piterę do pilnej kontroli inwestycji częto kampanię przeciwko działkowcom. Na począt-
prowadzonych w gorlickim szpitalu. Kontroli czego, ku marca 2008 r. w lokalnym wydaniu gazety „Pol-
nie wiemy. Pani poseł Kempa zapewne też nie wie. ska Dziennik Zachodni” ukazał się artykuł pt.
Należy więc w tym miejscu podkreślić, że zadania „Działki będą likwidowane”. Działkowcy Podbeski-
inwestycyjne realizowane przez szpital podlegały dzia są zbulwersowani niektórymi przykładami nie-
kontroli instytucji zewnętrznych. Urząd kontroli znającymi historii ogrodów. Zdziwieni jesteśmy, że
skarbowej przeprowadził kontrole w sierpniu i wrze- ten artykuł ukazał się w gazecie bez jakichkolwiek
śniu 2007 r. Ich zakres dotyczył celowości i zgodności poprawek, obrażając uczciwych działkowców, pisze
z prawem gospodarowania środkami publicznymi w się tam bowiem bzdury, że ogrody powstały za cza-
2006 r. Nie wskazano żadnych nieprawidłowości. Na- sów stalinowskich. Otóż szanowni redaktorzy nie
rodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki zadali sobie nawet trudu, żeby się dowiedzieć, że
Wodnej w styczniu 2007 r. kontrolował realizację za- ogrody istnieją już od ponad stu lat.
dania „Termomodernizacja obiektów oraz moderni- W delegaturze w Bielsku-Białej jest 59 ogrodów
zacja systemu grzewczego z wykorzystaniem bioma- działkowych, w tym w Bielsku-Białej 29, w Cieszynie
sy”. Również i tu nie wskazano żadnych nieprawidło- 10, w Czechowicach-Dziedzicach 10, w Skoczowie 3,
wości. Także EkoFundusz przeprowadził w 2007 r. w Ustroniu 4, w Żywcu 3.
kontrolę realizacji tego zadania. Nie wniesiono żad- Działkowcy rozumieją, że nie można upierać się
nych uwag. Biuro do Spraw Zagranicznych Progra- przeciwko likwidacji ogrodu tam, gdzie jest to ekono-
mów Pomocy w Ochronie Zdrowia w ramach moni- micznie uzasadnione. Przykładem może być likwida-
torowania realizacji projektu inwestycyjnego „Popra- cja całego ogrodu „Wrzos” w Żywcu, gdzie w tym
wa stanu ochrony zdrowia w pow. gorlickim” doko- miejscu powstała droga ekspresowa prowadząca
nało w maju 2008 r. analizy dokumentacji przetargo- przez Zwardoń do Słowacji. To właśnie rozumiemy,
wej, z której także wynika, że przetargi przeprowa- nie możemy utrudniać rozwoju miast, ale nie można
dzono prawidłowo. likwidować działek tam, gdzie nie jest to ekonomicz-
Na koniec warto dodać, że próby zbijania przez nie uzasadnione. Liczymy, że podstawą do rozpoczę-
panią poseł Kempę politycznego kapitału i żerowa- cia rzeczowej, nacechowanej wzajemną życzliwością
nia na gorlickim szpitalu spotkały się ze zdecydo- dyskusji będzie dyskusja działkowców z posłami ze
wanym potępieniem i protestem przedstawicieli wszystkich klubów parlamentarnych. Natomiast nie
wszystkich środowisk pracowniczych, w tym związ- może być tak, że wstępem do sformułowania stano-
ków zawodowych gorlickiego szpitala. Dziękuję bar- wisk jest bezkompromisowy, oszczerczy i obraźliwy
dzo. (Oklaski) atak prasowy, którego autorzy nie cofają się nawet
przed wplątaniem posłów i Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej w tryby brudnej kampanii. Jesteśmy prze-
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: konani, że jeżeli wystąpią okoliczności uzasadniające
podjęcie w Sejmie działań dotyczących naszego śro-
Dziękuję. dowiska, zostaniemy o tym nie tylko poinformowani,
Głos ma pani poseł Bożena Kotkowska. ale nasze uwagi będą wysłuchane i rozważone. Z wy-
razami szacunku, prezesi delegatury Bielska-Białej.
Dziękuję bardzo i prosiłabym, żeby wziąć pod
Poseł Bożena Kotkowska: uwagę te uwagi działkowców, ludzi, którzy zajmują
się od wielu lat ogrodami działkowymi. Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Moje oświadcze-
nie dotyczy apelu Delegatury Rejonowej Polskiego
Związku Działkowców w Bielsku-Białej do wszyst- Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
kich klubów parlamentarnych o zaprzestanie cią-
głego ataku na ustawę o rodzinnych ogrodach dział- Dziękuję bardzo.
kowych: Głos ma pan poseł Łukasz Zbonikowski.
Działkowcy Podbeskidzia zwracają się z apelem
do wszystkich klubów parlamentarnych o zaprzesta-
nie ciągłego ataku na ustawę o rodzinnych ogrodach Poseł Łukasz Zbonikowski:
działkowych. Kiedy 8 lipca 2005 r. ustawa została
przyjęta, społeczeństwo działkowców odetchnęło z Dziękuję.
ogromną ulgą. Jednakże nie na długo. Posłowie Pra- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o
wa i Sprawiedliwości i Platformy Obywatelskiej za- metropoliach został skierowany przez rząd do prac
powiedzieli, że rozpoczną kampanię przeciwko nowej sejmowych. Różnie oceniany jest pomysł na rozwój
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
Oświadczenia poselskie 375

Poseł Łukasz Zbonikowski wydarzenie, które przyciągnęło w Góry Świętokrzy-


skie wszystkich patriotów z ziemi polskiej. To wy-
kraju oparty na 12 szybko rozwijających się ośrod- darzenie, które skonsolidowało ludzi w kilku miej-
kach, kosztem pozostałych. Przypomina to troszkę scowościach Gór Świętokrzyskich, począwszy od
stachanowską rywalizację, gdy cały zakład cierpiał i Janowic, gdzie urodził się „Ponury”, przez Nagorzy-
ponosił straty, byle tylko przodownik wykonał 300% ce, jego macierzystą parafię, następnie Michniów,
normy. Jednak w obliczu zaawansowanych przygoto- który w 1943 r. przez Niemców został spacyfikowa-
wań ustawodawczych i prawdopodobnego przegłoso- ny za to, że z żołnierzami Armii Krajowej utrzymy-
wania przez większość koalicyjną chciałbym zwrócić wał kontakty, aż poprzez Wąchock, gdzie po dzień
uwagę na szczególny przypadek: W woj. kujawsko- dzisiejszy „Ponury” w murach klasztoru Cystersów
-pomorskim ma powstać obszar metropolitalny opar- spoczywa.
ty o dwa miasta: Toruń i Bydgoszcz. Należy podjąć W dniu jutrzejszym na Wykusie, w tym miejscu,
wszelkie możliwe działania, by do tego obszaru włą- gdzie właśnie „Ponury” wraz ze swoimi żołnierzami
czone zostało także trzecie co do wielkości miasto wspierał okoliczną ludność i organizował akcje bo-
województwa, Włocławek. To właśnie miasto bardzo jowe przeciwko Niemcom, odbędzie się spotkanie,
odczuło negatywne skutki reformy administracyjnej spotkanie w miejscu, w którym przez kilkadziesiąt
z 1999 r. Przesunięcie większości kompetencji do To- już lat, bo od 1957 r., kiedy została postawiona wła-
runia i Bydgoszczy sprawiło, że ranga Włocławka śnie na tym uroczysku leśnym w Lasach Siekierzyń-
zaczęła się bardzo obniżać. Niegdyś ośrodek woje- skich kapliczka Matki Bożej Bolesnej z Wykusu,
wódzki stał się nieco zapomnianym miejscem na spotykają się żołnierze „Ponurego”, których już co-
krańcach województwa. raz mniej przybywa w Góry Świętokrzyskie, ale są
Dlatego właśnie we włączeniu blisko 120-tysięcz- ich następcy – harcerze, młodzi ludzie i ci, którzy w
nego miasta w skład obszaru metropolitalnego upa- przyszłość chcą ponieść pamięć bohaterskiego do-
trywać można szanse na jego rozwój. Jednocześnie wódcy Armii Krajowej.
Włocławek może stać się trzecią siłą w tworzonej Jutro na Wykusie, a w najbliższą niedzielę w Wą-
strukturze, co zapewni także osiągnięcie ustawowe- chocku – polowa msza święta w klasztorze Ojców
go wymogu miliona mieszkańców. Tym samym stwo- Cystersów, gdzie na pamięć będziemy przywoływać
rzona zostałaby struktura konkurencyjna, sprawna, Jana Piwnika „Ponurego”, wielkiego bohatera, do-
a przede wszystkim integrująca region. Działania wódcy Armii Krajowej, człowieka wielce zasłużonego
długofalowe i przemyślane, do jakich należy włącze- dla Polski, a szczególnie dla Kielecczyzny, dla Gór
nie Włocławka do obszaru metropolitalnego, mogą Świętokrzyskich.
zapewnić równomierny rozwój woj. kujawsko-pomor- Z tego miejsca chciałbym złożyć w sercu i w duchu
skiego. Dziękuję. (Oklaski) głęboki pokłon tym, którzy odeszli na wieczną wartę.
Wielka o nich pamięć, ale tym, którzy żyją i dają jesz-
cze świadectwo młodym, gorąco dziękuję i proszę o
Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński: jeszcze, aby to świadectwo polskiego patriotyzmu
nadal młodemu pokoleniu mogli przekazywać. To
Dziękuję bardzo. oświadczenie jest ważne, głoszone jest bowiem z pol-
Głos ma pan poseł Krzysztof Lipiec. skiego Sejmu, z Sejmu Polski niepodległej, z Sejmu,
w którym kultywowana jest pamięć o polskich boha-
terach, szczególnie w tym ważnym roku, w Roku
Poseł Krzysztof Lipiec: Niepodległości, który przez Sejm został ogłoszony w
naszej ojczyźnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pozdrówcie Góry
Świętokrzyskie – takimi słowami, odchodząc na
wieczną wartę, zwrócił się do swoich podkomendnych Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
na ziemi nowogródzkiej i pod Jewłaszami porucznik
Jan Piwnik „Ponury”, legendarny dowódca Armii Dziękuję bardzo.
Krajowej w Górach Świętokrzyskich. Zrzucony jako Głos ma pan poseł Krzysztof Brejza.
jeden z pierwszych cichociemnych do Polski przez
angielskie samoloty w październiku 1941 r. od razu
przystąpił do organizowania ruchu oporu wobec na- Poseł Krzysztof Brejza:
jeźdźcy niemieckiego.
Dzisiaj, w tych dniach, mija 20 lat od bardzo waż- Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym
nego wydarzenia, które miało miejsce w Górach oświadczyć, iż w dniu dzisiejszym pełniłem od godz.
Świętokrzyskich. W 1988 r. po 44 latach niemożno- 9 funkcję sekretarza Sejmu i uczestniczyłem we
ści prochy „Ponurego” zostały sprowadzone z tere- wszystkich głosowaniach. Niestety podczas najważ-
nów ówczesnego Związku Radzieckiego na Kielec- niejszego z punktu widzenia porządku obrad głoso-
czyznę i w czerwcu 20 lat temu odbył się ponowny wania zawiesiło się moje urządzenie do przeprowa-
pogrzeb „Ponurego”. To wielkie wydarzenie, wielkie dzania głosowania, czytnik. Wpierw zaświeciła się
17. posiedzenie Sejmu w dniu 13 czerwca 2008 r.
376 Oświadczenia poselskie

Poseł Krzysztof Brejza Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:


czerwona lampka, która sygnalizowała przyjęcie gło- Dziękuję bardzo.
su ważnego, jednak w połowie procedury głosowania Na tym zakończyliśmy oświadczenia poselskie.
czytnik się zawiesił, wyświetlił się komunikat o tym, Informacja o wpływie interpelacji, zapytań oraz
że urządzenie jest uszkodzone. Świadkami tej sytu- odpowiedzi na nie została paniom i panom posłom
acji byli pan marszałek Komorowski oraz siedzący z doręczona w druku nr 592.*)
lewej strony pan poseł Michał Marcinkiewicz, drugi Na tym kończymy 17. posiedzenie Sejmu Rzeczy-
sekretarz. pospolitej Polskiej.
Chcę podkreślić, iż już trzykrotnie miałem podob- Protokół posiedzenia będzie wyłożony do przej-
ne kłopoty z czytnikiem, jednak pierwszy raz zakoń- rzenia w Sekretariacie Posiedzeń Sejmu.
czyło się to w ten sposób, że głos okazał się nieważny Porządek dzienny 18. posiedzenia Sejmu, zwoła-
i zapewne na stronach sejmowych będzie informacja nego na dni 25, 26 i 27 czerwca 2008 r., został paniom
i panom posłom doręczony.
o tym, że nie brałem udziału w głosowaniu.
Zamykam posiedzenie.
Uważam, że Kancelaria Sejmu powinna dokonać
(Wicemarszałek trzykrotnie uderza laską marszał-
przeglądu urządzeń, być może zastanowić się nad ich
kowską)
wymianą. Wiem, że dzisiaj jest 13 czerwca, piątek.
Nie jestem osobą przesądną i uważam, że polski par- *) Teksty interpelacji i zapytań poselskich oraz odpowiedzi
lament stać na sprawny, solidny i niezawodny system na interpelacje i zapytania – w załącznikach nr 1 i 2 w Aneksie
do przeprowadzania głosowań. Dziękuję serdecznie. do Sprawozdania Stenograficznego z 17. posiedzenia Sejmu.

(Koniec posiedzenia o godz. 20 min 02)


Załącznik nr 1

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Pierwsze czytanie poselskiego projektu powania administracyjnego. W ramach tego postę-


ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowa- powania organem orzekającym byłby nie sąd cywilny,
nia cywilnego, ustawy o państwowej kompen- lecz prezes sądu okręgowego działający jako organ
sacie przysługującej ofiarom niektórych prze- administracji publicznej wydający decyzje admini-
stępstw umyślnych oraz niektórych innych stracyjne. Według autorów przeniesienie postępowa-
ustaw nia kompensacyjnego na drogę administracyjną
- punkt 32. porządku dziennego przyniesie także inny pozytywny skutek w postaci
uproszczenia i skrócenia postępowania. Na przykład
decyzja w przedmiocie przyznania kompensaty zapa-
Poseł Stanisław Rydzoń (Klub Poselski Lewica) dać ma w czasie do 1 miesiąca, maksymalnie w spra-
wach trudnych – w terminie do 2 miesięcy. Zdaniem
W imieniu Klubu Poselskiego Lewica przedsta- projektodawców bardziej uproszczona byłaby także
wiam stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy egzekucja dochodzenia zwrotu wypłaconej kompen-
o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, saty, gdyż tytuł wykonawczy wystawiać będzie oraz
ustawy o państwowej kompensacie przysługującej sprawę kierować do egzekucji administracyjnej pre-
ofiarom niektórych przestępstw umyślnych oraz nie- zes sądu jako organ orzekający. Dotychczasowe prze-
których innych ustaw (druk nr 402). Uzasadnienie pisy przewidujące postępowanie sądowe oraz egzeku-
załączone do projektu ustawy za zasadnicze cele usta- cję prowadzoną przez komornika sądowego przedłu-
wy uznaje: żały bowiem proces odzyskania kompensaty.
— wyłączenie spod kognicji sądów powszechnych Takie są intencje autorów projektu ustawy. A jaki
spraw w przedmiocie przyznania lub zwrotu nieza- jest stosunek naszego klubu do proponowanych
sadnie wypłaconej kompensaty, rozpoznawanych na zmian?
podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej Podstawowe wątpliwości wywołuje propozycja do-
kompensacie przysługującej ofiarom niektórych prze- tycząca wyłączenia spod kognicji sądów spraw kom-
stępstw umyślnych, pensacyjnych. Zasadą w polskim prawie jest orzeka-
— ograniczenie kognicji sądów powszechnych nie o przyznawaniu odszkodowań w formie orzecze-
w sprawach z zakresu regulacji rynku energetyczne- nia sądowego. Projekt odchodzi od tej zasady, nadając
go, telekomunikacyjnego i poczty oraz transportu prezesowi sądu okręgowego uprawnienie z pograni-
kolejowego. cza prawa cywilnego i administracyjnego. Wydaje się,
Zdaniem autorów noweli uzyska się nadto odcią- że należy pozostawić dotychczasowy zapis art. 8 ust.
żenie sądów cywilnych od spraw, które bliższe są 1–3, zgodnie z którym organem właściwym w spra-
prawu administracyjnemu niż cywilnemu. Według wach kompensacyjnych jest sąd rejonowy, w którego
projektodawców państwowa kompensata nie jest okręgu popełniono przestępstwo.
świadczeniem odszkodowawczym w rozumieniu pra- Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompen-
wa cywilnego i ma charakter subsydiarny w stosun- sacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw
ku do odpowiedzialności sprawcy przestępstwa, gdyż umyślnych obowiązuje dopiero 2,5 roku, stąd decyzje
wyrównuje jedynie te straty materialne ofiary, któ- co do zmiany organu orzekającego trzeba podejmować
rych w inny sposób nie pokryto ani z ubezpieczenia, rozważnie, w oparciu o ewentualne negatywne do-
ani z pomocy socjalnej. Przyznanie z budżetu pań- świadczenia dotychczasowego uregulowania.
stwa kompensaty nie zwalnia sprawcy przestępstwa Wydaje się, że Komisja Nadzwyczajna ds. zmian
z obowiązku naprawienia szkody ani nie ogranicza w kodyfikacjach będzie dobrym miejscem do poważ-
prawa uprawnionego do dochodzenia odszkodowania nej analizy proponowanej noweli.
od sprawcy przestępstwa na drodze sądowej. Drugim zagadnieniem poruszonym w projekcie
W przedstawionej sytuacji autorzy projektu usta- nowelizacji są propozycje nowego uregulowania po-
wy wnoszą o wyłączenie spraw kompensacyjnych stępowania odwoławczego od decyzji administracyj-
z postępowania cywilnego i włączenie ich do postę- nych wydawanych przez centralne organy admini-
2

stracji rządowej – prezesa Urzędu Regulacji Energe- nego i pozostałe proponowane do nowelizacji ustawy),
tyki, prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej powoduje pewne komplikacje natury proceduralnej.
i prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Według Wiadomo, że do zmian w kodyfikacjach powołana
obowiązujących przepisów postępowania te mają została Komisja Nadzwyczajna, natomiast projekta-
charakter hybrydalny, gdyż pierwszy ich etap toczy mi innych ustaw zajmują się komisje branżowe. Rzecz
się w trybie przepisów K.p.a. i kończy wydaniem de- jasna, wyjście z obecnej sytuacji istnieje, ale tak czy
cyzji administracyjnej. Natomiast etap drugi toczy owak, sprawę komplikuje. Prawidłowym wyjściem
się przed sądem ochrony konkurencji i konsumentów byłoby takie, gdyby zmianom legislacyjnym podda-
w trybie przepisów K.p.c., co powoduje, że nakładają wano jedną ustawę, a wyjątkowo tylko zmiany
się w tym postępowaniu dwie odmienne procedury. w innych, o ile są one ściśle związane z nowelizacją
Nowela proponuje, by całe postępowanie, w tym od- tej ustawy i niezbędne.
woławcze, toczyło się według przepisów K.p.a. W szcze- Wysoki Sejmie! Czas przeznaczony na dyskusję
gólności od decyzji wydanej przez prezesa danego nad tak obszerną nowelizacją, i to kilku ustaw, po-
urzędu regulacyjnego przysługiwać będzie odwołanie zwala jedynie na odniesienie się do jednej kwestii.
w postaci żądania ponownego rozpatrzenia sprawy, Ponieważ zdaniem klubu parlamentarnego PSL
zaś od decyzji wydanej w tym trybie skarga do sądu istotną sprawą jest państwowa kompensata przysłu-
administracyjnego. Poza zakresem tej regulacji, czy- gująca ofiarom niektórych przestępstw, skoncentru-
li dalej w reżimie cywilnym, pozostałyby m.in. spra- ję się na tej sprawie.
wy dotyczące ochrony konkurencji i konsumentów Projekt przewiduje nadanie postępowaniu w przed-
czy prawa telekomunikacyjnego. miocie kompensaty przysługującej ofiarom niektórych
Ostatnią istotną zmianą, jaką proponuje noweli- przestępstw charakteru postępowania administracyj-
zacja, jest przeniesienie kategorii spraw z zakresu nego prowadzonego przez organ orzekający, którym
ubezpieczeń społecznych z właściwości sądów okrę- ma być prezes sądu okręgowego, w którego okręgu
gowych do właściwości sądów rejonowych. wszczęto postępowanie przygotowawcze w odniesieniu
Poruszone sprawy regulacyjne i z zakresu ubez- do danego przestępstwa lub odmówiono jego wszczę-
pieczeń społecznych nie są kontrowersyjne. cia, jako zasady, od której istnieją wyjątki. Taka pro-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Poselski pozycja zasługuje na poważne potraktowanie.
Lewica wnosi o przekazanie projektu ustawy do Ko- Podzielamy pogląd wnioskodawców, iż przeniesie-
misji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach. nie postępowania w przedmiocie przyznania kom-
pensaty na drogę administracyjnoprawną przynieść
powinno pozytywny skutek również dla osób ubiega-
Poseł Józef Zych (Klub Poselski Polskiego jących się o przyznanie kompensaty. Postępowanie
Stronnictwa Ludowego) w tym zakresie zostanie znacznie uproszczone i skró-
cone. Organ orzekający przymuszony będzie do po-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt zmiany dejmowania działań w poszczególnych sprawach tak,
ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy aby decyzje w przedmiocie przyznania kompensaty
o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom zapadały w terminie nie dłuższym niż miesiąc od
niektórych przestępstw oraz niektórych innych daty wszczęcia postępowania, zaś w sprawach szcze-
ustaw zasługuje na uwagę oraz głęboką, rzeczową gólnie skomplikowanych – nie później niż w terminie
analizę. Chociaż projekt ten, proponując nowelizację dwóch miesięcy (art. 35 § 3 K.p.a.).
w kilku ustawach, posiada niejako wspólny mianow- Szybkie udzielenie pomocy finansowej ofiarom
nik, którym jest kognicja sądu, to jednak ze względu przestępstwa, które znalazły się w trudnej sytuacji,
na różną rangę ustaw (Kodeks postępowania cywil- musi być sprawą priorytetową.
Porządek dzienny

17. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej


w dniach 11, 12 i 13 czerwca 2008 r.

1. Sprawozdanie Komisji Gospodarki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy


o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druki
nr 241, 490 i 490-A).
2. Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o:
1) rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie
niektórych innych ustaw,
2) poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie
niektórych innych ustaw,
3) poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty,
4) poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty
(druki nr 248, 246, 128, 247, 393 i 393-A).
3. Sprawozdanie Komisji Skarbu Państwa o:
1) poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji,
2) rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz
niektórych innych ustaw,
3) rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz
ustawy o zasadach nabywania od Skarbu Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek
sektora elektroenergetycznego
(druki nr 481, 482, 483, 587 i 587-A).
4. Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskich projektach ustaw o:
1) zmianie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, ustawy o związ-
kach zawodowych rolników indywidualnych oraz ustawy o izbach rolniczych,
2) zmianie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, ustawy o związ-
kach zawodowych rolników indywidualnych, ustawy o izbach rolniczych oraz o zmianie
niektórych innych ustaw
(druki nr 439, 441 i 534).
5. Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy
o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (druki nr 582 i 588).
6. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
o rządowym projekcie ustawy o odpadach wydobywczych (druki nr 217 i 539).
7. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o poselskim pro-
jekcie ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym (druki nr 508 i 560).
8. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o lasach (druki nr 466 i 563).
9. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
o rządowym projekcie ustawy uchylającej ustawę o klasyfikacji drewna surowego nieobro-
bionego (druki nr 521 i 541).
10. Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o poselskim projek-
cie ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zada-
nia publiczne (druki nr 561, 580 i 580-A).
11. Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały
w sprawie uczczenia 100. rocznicy powstania Światowego Związku Esperantystów (druki
nr 486 i 536).
12. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o drogach pu-
blicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 562).
13. Pytania w sprawach bieżących.
14. Informacja bieżąca.
15. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku docho-
dowym od osób fizycznych (druk nr 548).
16. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja po-
datkowa (druk nr 549).
17. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla
podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
(druk nr 550).
18. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku docho-
dowym od osób fizycznych (druk nr 405).
19. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku docho-
dowym od osób fizycznych (druk nr 435).
20. Sprawozdanie Komisji Gospodarki o rządowym projekcie ustawy o zmianie usta-
wy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 471 i 589).
21. Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o pilnym rządowym
projekcie ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych
oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie innych ustaw (druki nr 586, 612i 612-A).
22. Sprawozdanie Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych oraz Komisji Spraw
Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Europejskiej karty języków
regionalnych lub mniejszościowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r.
(druki nr 427 i 545).
23. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Konwencji
o Europejskim Instytucie Leśnictwa, sporządzonej w Joensuu dnia 28 sierpnia 2003 r.
(druki nr 431 i 547).
24. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Konwencji
Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych, sporządzonej w Sztok-
holmie dnia 22 maja 2001 r. (druki nr 428 i 546).
25. Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o stanowisku Senatu w spra-
wie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (druki nr 584 i 621).
26. Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o stanowisku Senatu w sprawie ustawy
o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druki nr 585 i 594).
27. Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie
uchwały w sprawie uczczenia pamięci Aleksandra Świętochowskiego w 70. rocznicę śmierci
(druki nr 513 i 537).
28. Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej w sprawie akceptacji transplantacji jako metody leczenia (druk nr 593).
29. Wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego (druki nr 554 i 590).
30. Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra finansów Jana Vincenta-
-Rostowskiego (druki nr 583 i 619).
31. Informacja o działalności rzecznika praw obywatelskich w 2007 r., z uwagami
o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela (druk nr 445) wraz ze stano-
wiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk nr 558).
32. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postę-
powania cywilnego, ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych
przestępstw umyślnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 402).

Obecni posłowie według załączonej do protokołu listy obecności