Sie sind auf Seite 1von 274

^vjT

' - w


-.V •• '-

-»—
•i^ .-, •
y
ANALECTA IIYMNICA
MEDII AEVI.

XVIII.

HI8T0RIAE RHYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien.

Dritte Fol^e.

Herausgegeben

von

Guido Maria Dreves,


.^ .% S. J.

-<4«> —

Leipzig.

0. R. R e i s 1 a n d.

1894.
HI8T0RIAE MYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien
des

Mittelalters.
Dritte Folge.

Aus

Handschriften und Wiegendrucken

herausgegeben

von

Guido Maria Dreves,


S. J.

Leipzio^.

O. R. R e i s 1 a 11 il.

180-1.
JUN - 8 1««
EINLEITUNG.

Das vorliegende XVIII. Heft der Analecta führt die in


V begonnene, in XIII (auch' XVlI) fortgesetzte Veröffentlichung
der liturgischen Reimofficien weiter. Die hundert Officien dieses
Heftes bilden auch insofern eine Einheit, als sie sämtlich franzö-
sischen Quellen entnommenund wohl ausnahmslos auch
sind
französischen Ursprungs sein mögen.
Das Vorwort des V. Heftes benutzte ich, aus einem mittel-
alterlichen Traktate über Rhythmus und Reim eine Anzahl zum
Teil sehr künstlicher Versmal'se vorzuführen. Sehr häufig ist

in den in gebundener Rede abgefafsten Historien die Verwendung


des Hexameters, namentlich des gereimten, der gerne schlecht-
weg leonischer Vers genannt zu werden pfiegt. Die zahlreichen
Spielarten dieses Metrums behandelt ein kurzer metrischer Trak-
tat, der sich in Cod. Vatican. Palatinus 719, einer Handschrift
des 15. Jahrhunderts, fol. 152' u. ff. befindet. Die Handschrift
gehörte, wie eine Eintragung bezeugt, einem Johannes Wimphen
(Liber Johannis Wimphen); fol. 95' lesen wir am Schlüsse einer
andern Abhandlung: Exi)licit codicillus ymago vitae vocatus.
In feste Wenceslai Bohemorum [ducis] ac patroni; und weiter:
Anno
Tetra C, semel M, bis X, adjuugito novein.
Qui scripsit scripta, Johannes nomen est ita,
Cognomen C'erdo a proavo suo Volpcrchti,
Alias Cerdonis, "Winipinae patre nationis.
Wir haben wohl die Nachschrift eines jener metrischen
Traktate vor uns, wie sie an den Hochschulen jener Tage von
berühmten Lehrern dei* Grammatik und Poetik vorgetragen zu
werden pflegten. Er lautet:
— 6 —
Retrograd i versus dicuntur, qui retrogrado modo possunt
legi, quod tuui metrum vertitur et sententia. Et sunt preces
versus perditionis rei ex utraque parte leonini, sie:

Alme pater, maesto pugili palmae dator esto.

nie retrogrado modo legitur ab altera dictione usque ad


primam*). Tales etiam sunt hi:

Piaudo tibi, vitae genitrix, laudo, colo rite,


Vas tidei, sospes sernper vivas, misero spes.

Alii sunt retrogradi, non leonini. Et ponuntur hi versus

in persona divitis, qui divitiis suis divinum honorem exhibuit,


quasi haberet ex se, non ex gratia Dei, sie dieens:

Sors mea, non sacra vis, robur, non gratia Christi


Vivere rae fecit dans mihi divitias.
Sunt mihi deliciae stabiles nee vivere cesso,
Gaudeo, nil crucior, bis fruor ominibus.

Postea damnatus in poenis reeognoseens seipsum et poeni-


tentiam agens repetit eosdem versus retrogrado modo, incipiens
ab ultima dietione ultimi versus usque ad primam primi ver-
sus, sie:
Ominibus fruor bis, crucior, nil gaudeo, cesso
Vivere, nee stabiles deliciae mihi sunt.
Divitias mihi dans fecit me vivere Christi
Gratia, non robur, vis sacra, non mea sors.

In his versibus duae sunt subtil itates , seilicet quod, qui


primo ordine fuerunt hexametri, postea ordine retrogrado erunt
pentametri, et qui prius hexametri [lies pentametri], erunt hexa-
metri. Secunda subtilitas est, quod prius affirmabat, postea negat
et quod prius negabat, postea affirmat. Talis est etiam iste
versus :

Sacrum pingue dabo, non macrum sacriticabo.

Qui sie bene congruit personae Abel, qui Deo obtulit pingue
ßacrifieium, seilicet agnum. Retrograde eonvenit Cain, sie:

Sacrificabo macrum, non dabo pingue sacrum.

Tertii versus sunt, qui dieuntur retrogradi per literas, se-


cundum quod ab ultima litera versus resyllabantur usque ad

*) Nämlich: Esto dator palmae pugili maesto, pater alme.


- 7 —
primam literam ejusdeiii versus et sunt idem versus utroque or-

diue; sie:

Mane tace, rixae si vis exire catenam;

vel:
En, gyro torte sol cyclo sed rotor igne;
vel sie:
Arte mala mere vidi vere mala metra.

Alternati versus dieuntur, qui habeiit in singulis versibus


sex cousonantias, tres sibi eoncordantes et iterum tres sibi con-
eordantes aliter, alternatim positas, hoc modo:
Plaude, parens pia, fraude carens, gaude, mihi parens.
Prima poli colis, ima soli regis, intima proli.

Daetylici dicuntur, qui tantuni habent dactylos, ita quod


seeundus pes concordat cum quarto ejusdem versus et in fine
ambo, sie:

Transit ad aethcra virgo puerpera, virgula Jesse,


Non sine corpore, sed sine tempore transit ad Esse.

Januarii dicuntur versus, quorum quaelibet dietio directe


et transverse respicit more Jani, hoc modo :

Virgineum . lumen . . te .... ditat .... nectare . . uumen


liUmen . . . solare . . genitor . . te comit . . . honore
Te genitor . . peramat . plasmator . culmine . . sacrat
Ditat . . . . te .... plasmator amor . . . promit , . populonim
Nectare . . comit . . culmine . . promit . . . coelica . . turba
Numen . . honore . . sacrat . . populorum . turba . . . salutat.

Hi versus ordine transverso iidem sunt, qui ordine directo,


sicut patet inspicienti singulos*).

Tripodantes dicuntur illi versus, qui habent in se tres


eoncordantes i)edes, scilicet seeundum et quartum et ultinmm,
hoc modo:
Agne Dei, miserere mei, loca dans requiei,
Cum palma nece, rex, alma me duc ad agalma;
vel :

Rex fortis Stygiae sortis penetralia pandit


Et mortis fractis portis super aethera scaudit.

*) Die Worte sind von oben nach unten zu lesen.


— 8 -
Claiun call tos dicuiitur illi versus, qui alteniatiiu habeiit
dactylos ties et spoiidaeos tres^ ita qiiod spoiidaei oiinies liabent
siiiiiles coiisoiiaiitias et currunt modo claudicantis, sie:

Dextera Christi, nos rapuisti de nece trisli,


Plasmata patris tollis ab atris laeta barathris.

Conjugati versus dicuntur, quando quaelibet dictio primi


versus babet sibi coiicordautem dictionem in sequenti versu, sie:

Quos anguis dirus tristi mulcedine stravit,


Hos sanguis mirus Christi dulccdine lavit.
Nos genitus patris Jesus moriendo redemit,
Quos penitus matris esus mordendo peremit.

Quadr g a t i dicuiitur versus babentes dictiones concordantes


i

in quatuor pedibus ad modum quadrigae, sie:

Herbarum vires, si cuncta sophismata scires,


Et te nescires, liomo, esset vana tibi res.

Cur imples arcas? neque per nummos neque marcas


Placabis Parcas; hinc a vitiis tibi parcas.

Virlutum fama redolet veluti thymiama,


Haue, ut epigramma grande lucreris, ama.

Nascitur ex patre rex in coelis sine matre,


Natus et ex matre manet in terris sine patre.

Leonini dicuntur versus, quando tertius pes concordat cum


ultimo ejusdem versus, hoc modo:

Est servire Deo regnare fruique trophaeo,


Ergo, triumphare si vis, Domino famulare,

Ut lamiae lactant catulos, quos postea mactant,


Sic homines mundus lactans laniat furibundus.

Inficiens febris est adspectus muliebris,


Attrabit ut fiscus, interficit ut basiliscus.

Concatenati dicuntur, quando tertius pes primi versus


concordat cum tertio pede sequentis versus et ultimus pes primi
versus cum ultimo pede sequentis, ut sie:
Noscere defectus delictorum propriorum
Plus habet efFectus, quam sidera nosse polorum.

Per Fiat pridem Dens omnia plasmata fecit,


Virgo deeens per idem verbum labefacta refecit,
— 9 -
Dum mentem fidei pandens ait: Angele Christi,
En ancilia Dci, fiat niilü sicut aisti.

Crucifixi dicuiitur, quando tertius pes primi versus con-


cordat cum ultimo pede sequentis versus, et tertius pes sequentis
versus cum ultimo pede i)rimi versus, hoc modo:

Cum sit homo vermis, in coeli numina quare


Audet peccare, quia clade terretur inermis?
Quisquis ferventer cupis ostra, topazion, aurum,
Hunn, qui thesaurum dahit omnem. quaere frequenter.
Reciproci dicuiitur, quando prima pars primi versus repe-
titur in fine sequentis versus et ultimus pes primi concordat cum
tertio secundi, sie:

Jesus in aure melos, favus est ori sapientis,


Est juhilus mentis Jesus, in aure melos.
Plenus amore Dei mundi detestor amorem,
si saepe forem plenus amore Dei.

Caudati dicuntur, quando tantum in fine ambo concor-


dant, sie:
Si quis Imic mundo millenis militet annis,
Vix tandem fractis sihi dat stipendia pannis.

Si Stipendium derivatur a verbo stipo, as, est prima longa;


si non, erit prima brevis et corrigatur versus, sie:
Vix tandem fractis (vel vetulis) dat tarda stipendia i)annis.
Quidquid ah ore tonas, quidciuid mihi prophetaris,
Si non Jesus ibi, sonet mihi cyfra, putaris.

Intercisi dicuntur, qui habeut divisam consonantiam, sie:

plastes vitae, quae cogit causa mori te?


En morior sponte, ne Styx voret aut Acheron te.

Differential es dicuntur, qui habent in tertio et ultimo


pede easdem dictiones, qui tamen differunt in significatione, sie:

Serve Dei Vite, intravit gens mala vi te,

Do vcra vite nunc sugis pocula vitae.


Alii sunt etiam pariter versus differentiales, quarum dictio-
nes concordantes non solum dicuntur in significatione sed etiam
in temporibus, hoc modo:
Landes nocte, die pietati concine diae,
Si sine laude manes, inflant tibi noxiaManes.
Janua nunKiuam tit aporta scelestis.
roelestis
Quam collega malo sim, pauper vivere malo.
— 10 —
So weit der Traktat unseres Metrikers. Wendet sich der-
selbe aucli mit Vorliebe Künsteleien zu, welche Zeichen einer
niedergehenden Zeit /u sein pflegen, so dürfte er doch auch
zum Verständnisse der klassischen Periode lateinischer Rhythmen-
und Reimdichtung einiges beitragen. In dieser Voraussetzung
haben wir ihn Freunden des reim-freudigen Mittelalters nicht
vorenthalten mögen.
Dorstadt, den 8. April 1894.

Guido Maria Dreves.


1. De sancto Affrodisio

In 1. Vesperis. Discipulus demum


Petri sapiensque magister
Ad Magnificat, Imperiisque suis
hos monuit populos.
Hierusalem
supernae concio, Martyrii palma
Jucundare tandem subvectus ad astra
jugi laetitia Regnat cum Christo
Christum laudans perpetuo solio.

in Affrodisio, Responsoriutn.
Quem divina
4. Fulget his terris
subvectum gratia
pastor martyn^ue Biterris,
Coronavit
Quotidie cujus
aeterna gloria;
laus plebis in ore sit hujus,
Hie sanctorum
V. Ut plebs proficiat
junctus collegio,
et salva sua prece fiat.
Incessanti
psallens tripudio, Prosula.
Salutare 1. Hic Affrodisius
canit AUeluja. Aegypti fuit dux,
2a. Hic Christum puerum
fanis caesis adoravit.
Ad Matutinum.
2b. Fugientem eum
Invitatorium.
septennio reservavit,
AUeluja, 3a. Quem quaerebat
Christum, quem parvulum Herodes perdere,
Adoravit 3b. Et hic eum
dux Affrodisius, voluit colere.
Venite adoremus.
4. Ergo canamus
Te Deum laudamus.
Ad Nocturnura. In Laudibus.
Autiphouae. Antiphonae.

1. Dux fuit Aegypti, 1. Dux Affrodisius


proprium deseruit omne cocidisse sciens simulacra
Et sequitur Christum Ingrediente Jesu
Sacra de virgiue natum. suscepit dogmata sacra.
— 12 —
2. Sermo docet scriptus, Septimaniam
quod ei servivit Aogyptus, adiit provinciam,
Pro Christo, quidquid in qua Biterrum postea
possedit, spontc reliquit. pontificali meruit

8. Praesul devotus, decorari infula.


plenus dulcedine lotus,
Ignotis notus
a nostra gente reraotus. In 2. Vesperis.
4. Petri praecepto Ad Magnificat.
jucunda mente percepto
Abluit illotos A. Videns sanctus
sacro baptisinate Gotlios. vir Affrodisius

5. Truncato capite Urbis suae


mortem patiens sine lite fana corruere,
Thesaurum pulchrum Novit vere,
capitis tulit usque sepul- quod Dei filius,
chrum. Ortus saecli
vergente vespere,
Ad Benedictus.
Mundi sordes
A. Atlileta Dei Affrodisius, venit abluere ;

Apostolorum fönte Quem dux sacer


largifluo potatus, complexans artius,
post perpessa Aegypti Jam per fidem
gentium ludibria sanctis consocius,
Pctro jubente Non expavit
Dominoque ducente mundum relinquere.

Brev. Biterrense imp. Lugduni 1534 In 1. Vesp. ad Magn. A, 12 vinc-


tus collegio. —
Ad Noet. RR 1 und 2 prosaisch Ad Ben. A, 3 potitus. —
In 2. Vesp. ad Magn. A, 14 sanctis conscius.

2. De sancto A^rippano.

In 1. Vesperis. Te precamur puro corde


Super Psalmos. ac sinceris vocibus,
Ut nos tua pia prece
A. Eja, deprccemur Deum,
summis jungas civibus.
IJt visitet suum clerum
Et defendat populum
Per martyrem suum sanctum,
Quem amavit, decoravit Ad Matutinum.
Praesulem Agrippanum.
Invitatorium.
Ad Magnificat.

A. Martyr sacer et insignis, Veneremur conlaudantes


pontifex Agrippanus regem regum Dominum,
Qui exsultas cum praeclaro Qui beatum super astra
beatorum agmine, transvexit Agrippanum.
— 13

I n 1 . N c t u r n 0. Dum redirct a Romano


consecratus pontifice,
Antiphonae.
Verbum Dei praedicando
1. ßcatus vir Agrippanus,
Et devote sublimando
Christi miles egregius,
Divina mysteria
Docente veritate
A profanis detruncatus
Toto mentis anhelitu
Est in coelis coronatus
Fervebat caritatc.
Honore et gloria,
2. In Sion rex constitutus V. Sic per ingens tormentorum
Praesulisque consecutus Certamen est beatorum
Nomen et officium Consecutus gaudia.
Scrviebat in timore,
Exsultabat cum tremorc In 2. Nocturno.
Largitori omnium.
Antiphonae.
3. Voce pia cordis, oris
Clamavit ad Dominum
1. Non dilexit vanitatem,
respuit mendacium
Et clamando exauditus
Obtulitque semetipsum
Est a patre luminum.
Deo sacrificium.

Responsoria. 2. Domum tuam introivit


cum mansuetudine
1. Dies fulget celebranda Et ad templum sanctum tuum
Martyris egregii, adoravit, Domine.
Orbe toto veneranda
3. Quam excelsum nomcn tuum
Meritis Agrippani,
est et admirabile,
Qua de mundo elevatur
Per quod sanctis es largitus
Ad coeli palatia
nmnus ineflfabile.
Fruiturus cum electis
Perpetim laetitia. Kesponsoria.
V. Vir miriticus decore, 1. Adest dies gloriosa,
repletus charismate, Cujus mors est pretiosa,
Coelo claret redimitus Martyris Agrippani,
sacro diadcmate. Qui contemptis his caducis
2. Martyr Christi gloriose, Factus est posessor lucis
genima fulgcns praesulum, In conspectu Domini;
Qui virtute meritorum V. Uli multimodas
decorasti saeculum, promamus vocibus odas.
Plebem tibi famulantem 2. Vigilando, jejunando,
et devotam laudibus praedicando populum
Fac rcgnarc super astra Siticntes adaijuabat
tuis sanctis prccibus. dans doctrinac rivulum,
V. Adsistentcs tuac laudi His insistcns est adcptus
fovc patrocinio coronum martyrii,
Seque tuo confidentes Sic se ratus meruisse
tueri praesidio. fructum summi praemii ;

3. Vallanensis ecclesiac V. llic mundum sprcvit,


subliniatus iu apicc carncm domare decrcvit.
— 14 —
3. Miles tutus est sccutus 3. praeclarc Dei martyr,
Regem ineffabileni, praesul Agrippane,
Qui post luctus est deductus Qui pro Christo mortem pati
In viam mirabilcm ;
decrevisti nomine,
V. Adjuvct hie Heiites, Ad supernam nos concede
lacriniarum valle gementes. patriam perducere,
V. Ubi sancti gloriantur
sacro juncti foedere.
In 3. Nocturno.
Antiphonae. Prosella.

1. Signo crucis praemunitus Ibi dies finem nescit,


verbum Christi coluit, Jbisonat angelorum,
Quo sagittas peccatoruni Ubi praesul hie quiescit,
armatus non timuit. Novum Carmen et decorum.
2. Pontifex immacolatus Ibi viget pax bonorum,

conscendit ad aethera, Fragrat odor pigmentorum ;

Quia super innocenteni Uic qui Deo famulamur,


non accepit munera. Vera pace perfruamur.

3. Stola immortalitatis
et Corona gloriae In Laudibus.
Induit Agrippanum Antiphonae.
rex misericordiae.
1. Lux solemnis, dies pacis
fulsit et laetitiae,
Responsoria.
In qua praesul est adeptus
1. Dirae gentis feritatem
praemium victoriae.
cupiens exstinguere
2. Gratulemur laude pari
Et ad cultum veritatis
et promamus cantica,
intendens convertere,
Offerentes Deo patri
Cursum vitae consummavit
thura precum mystica.
pontifex Agrippanus ;

V. Qui in regno claritatis 3. Qui de luce vigilasti,

admonebat populum pontifex, ad Dominum,


Et doctrinae salutaris Piae plebis te precantis
propinabat poculutn. terge sordes criminum.

2. Stola fulgens immortali 4. Patrem atque coaeternum


et Corona gloriae patris unigenitum

Indutus Agrippanus Veneremur conlaudantes


coelos scandit hodic, spiritum paraclitum.
Sine fine regnaturus 5. Referamus Deo patri
in conspectu Domini, laudes cum Agrippano
Cui sese consecravit Exsultantes et psallentes
honore martyrii, in chordis et organo.
V. Praesulatus dignitatem
adipisci meruit, Ad Benedictus.

In (luo Deo fanmlatum A. Visitavit et redemit


devotum exhibuit. Deus suum populum
— 15 —
Et crexit coriiu nobis In 2. Vesperis.
martyrem Agrippanum.
Ad Magniticat.
JusjuranduiTi, quod juravit,
Sanctus iste pracdicavit A. Ave, praesul honest atis,
Praesul Vallanensium, Martyr mirac sanctitatis,
Dans salutis scieiitiam Agrippane, vir laudande,
Pellebat idolatriain Qui das lapsis relevamen
liapsis praebens remedium. Et infirmis medicamen ;

Huic ergo festinenius Tu pro nobis intercedc,


cantica dirigere, Ut coelesti nos mercede
Qui dircxit pedes nostros Ditet Dcus cum beatis
pacis in itinere. Regno suae claritatis.

ßrev. ms. Aniciense saec. 15. Cod. Capit. Ariicien. s. n. A. Brev. ms. —
Aniciense saec. 15. Cod. Parisin. 1304. B. —
Brev. ms. Aniciense saec. 15.
Cod. Parisin. (Arsen.) 278. C. —
In 1. Vesp. stellen 5 Antiphonen super
Psalmos, von denen aber die vier ersten jedenfalls späteren Datums sind,
denn sie sind aus dem dritten Kesponsorium der ersten Nokturn und zwar
so gebildet, dafs die einzelne Antiplion keinen in sich {geschlossenen Sinn und
Satzbau hat. —Sup. Ps. A, 1 deprecemus cum C. —
Ad Magn. A, 2 exal-
tas C. — In 1. Noct. A 1, 8 anhelitus C. —
R 1, 7 cum electis fehlt C. —
R 2, 7 Fac regnare fehlt C. —
In 2. Noct. A 1, 3 ipso C. A 1, 4 et —
sacrificium C. —
A 2, 4 adoravi C. —
A 3, 2 est fehlt C. In Land. A —
1, 2 fulcis et C. —
A 4, 3 laudantes C.

3. De sancto Albino.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturne.
Ad Magniticat. Antiphonae.

1. Claris ortus parentibus


Cum gaudio diem festum
Sanctus antistes Albinus
Confessoris venerandi
Nobilitatem sanguinis
Ac praeclari pontificis
Yitae ornavit meritis.
Excipiamus Albini
Ac devota mente eum 2. Ut excessit infantiam
Celcbrare gloriemur; Adeptus pueritiam,
Dies cnim istc fuit Deum coepit magnanimus
Coelicolis gloriosus, Totis amare viribus.
In quo tantus praesul suo 3. Nam parentes relinqucbat,
Conjunctus est collegio. Frequentabat ecclesiam,
In coelesti solo patre

Ad Ma tutin um. Suam ponens tiduciam.

4. Hie amore Dei fervens


Invitatorium.
Semetipsum abnegabat,
Deum vivum adorenms Crucem suam manu tollens
Fideliter, in quo vivunt Seciuebatur Jesum Christum.
Omnes sanctes feliciter, 5. His vacabat operibus,
Qui praesulem perenniter Deo quibus esset carus,
Rcgnaturum gloriose Et ab his se contincbat,
Sanctum coronavit Albiuum. Quac Dominus non amabat.
— 16 —
6. Deo scmpcr hie vivendo 2. Sibi sempcr iste sanctus
Kt oiandü adsistebat, In cautela prospiciens,
Jta namque impugiiantcni Gemmis clarus meritorum
liiimicum expugnabat. Cunctis erat in exemplum.
3. Servi sui sanctitatem
Responsoria.
Volens Dens non latere,
1. In tellure Venetica, Spectabili miraculo
Quae Britannis est proxiina, Hanc voluit clarescere.
Ingenuis est Albinus 4. Nam cum isset ad indictum
Generatus parentibus; Justi patris obsequium,
V. Nobilitatem generis Imbre coeli non est tactus,
Vitae ornavit meritis Quo sodales maduerunt.
Praesul sanctus, nobilibus
5. Audientes inauditum
Generatus parentibus.
Andegavi miraculum,
2. Poinpam enim saeculorum Exsultantes in laudibus
Et vanam mundi gloriani, Glorificabant Dominum.
Ut manere non putavit, 6. Cum annorum esset iste
Ut nihilum postposuit; Ter denorum atque quinque,
V. Possideret ut coelestem
Digne pastor a fratribus.
Ante Deum cum angelis,
Atque rector eligitur.
Mund' falsam dignitatem
Ut nihilum postposuit. Kesponsoria.

3. Hie virtutuni gemmis clarus 1. Pius pater monasticam


Instar solis resplendebat Dum regeret familiam,
Atque sanctis operibus Expetitur a populo
In exemplum se praebebat; Et a clero eligitur;

V. Voluntati Dei eunctis V. Ut antistes ad regendam


Obedire volentibus Sacraretur ecclesiam, •

Ipsi seraper serviendo Expetivit hunc populus


In exemplum se praebebat. Et a clero eligitur.

4. Erat enim valde pius 2. Post adeptum sibi dignum


Et caritate fervidus Praesulatus officium,
Ac decentcr adornatus Cujus servus erat, suam
Iluniilitatis tioribus Sanctitatem declaravit ;
;

V. Quos paterno gubernavit V. Quia prudens servus erat


Quinque annis officio, Ac fidelis dispensator,
Inter fratres resplendebat Suam Dens miracuHs
Iluniilitatis floribus. Sanctitatem declaravit.
3. Per hunc namque sanans aegros
Atque caecos illuminans
In 2. Nocturno.
Effugavit daemonia,
Antiphonae.
Mortuos vivificavit;
1. Voluptatem non amabat, V. Mirificans servum suum
Fugiebat ludibria Miraculis fecit cum
Atque mentis levitatcni Corruscare, nam per ipsum
Sapientcr dcclinabat. Mortuos vivificavit.
17

4.Cum transirt't (lucndam vicum, V. Ut nos tibi lamulantes


Qui Regina diccbutuv^ Tecum esse mereamur
Adolosccns Alabaudus Jesu Christi cohaeredes,
Jacobat ibi luortuus ;
t\inde prcces ad Dominum.
V. Albiuus ergo beatus
Ei vitam sua precc Prosula.
Keddcbat, qui resolut us
Ad illum, qui non facius
Jaccbat ibi mortuus.
Cuncta bona fecit solus,
Factorum potens rcctor,

In 3. Noctuino. Altis praestans altissimus,


Ut aurcm precibus
nostris
Ad C.mtic.' .

accommodet
A. Binis annis atquc teriiis Ac veniam petentibus
Ut rexit monasteriurn, acceleret
Consccratur ad regendam Ac tuis, pater, precibus
Episcopus ecclesiam. Miserans miserabilibus
Nos tantac demptos miseriac
Respousoria.
Reddat acteinao laetitiac
1. Hic bis binis luccm caccis, Pcrducendos ad Dominum.
Duobus vitam defunctis
Prece sua restituit
Mirifice per Dominum-, In Laudibus.
V. Ab arrepta muliere
Ad Benedicciis.
Effugavit daemonia
Atque Signa nmlta fecit
A. Ave, praesul gloiiose,
Mirifica per Dominum. Ave, sidus jam coelcstc,
Decorans Albine coelum.
2. Velut alter liic Johannes
Nos guberna visens humum,
Praed'condo veritatem
Quo laetemur triumphantes
Dei legem non silebat
Te patronum venerantcs.
Damnans quacque nefaria;
V. Si adcsset gladiator,
Exoptasset martyrium,
Cum In 2. Vcspcris.
Johanne vera dicens.
Damnans quacque nefaila. Prosula.

3. Corpus so not i cum a clero Sanitati dcdit acgrob


'lYansferretur de scpulcliro, Albini prccatio,
Trcs ibi paralytici Curavit paralyticos
Sanitatc rcnovantur ;
virtutis auxilio,
V. Adducuntur duo cacci, A defunctis Alabaudum
Qui virtute sancti viri suscitat in bi\io,
Cum tribus paraclyticis Ilic bis binis lumen caccis
Sanitatc rcnovantur. condonat continuo.
4. Dccoratus virtutibus, Ros cum pluit, hunc non tangit
Sic albcsccns ut lilium, ^''ubris madcfactio,
Tu pro nobis, o Albinc, quiim probat sanctum Dei
Funde prcces ad Dom'uum; dacmonum fugatio.
Drovos, llistoriuü ihythinio;u>. III. 2
18 —
Ergo laudcs nunc Albino Qui virtutuni gemmis clarus
concinat luiec concio, Deo iactus es dilectus,
Nam qui cordc poscunt illuni Te orante, deprecpmur,
propulsato vitio A peccatis expiari
Kcnovantur. Atque tecum supra coelos
Ad Magiiilicat. Exaltari gloriose
Albine, praesul sanctc, Regnaturi sine üne.

lirev. ms. S. Albini Andegaven. sacc. 15. ex. Cod. Andegaven. 108. A. —
Antiph. ms. Bcllovacense saec. 14. in Cod. Sangenovefian. BBl. P'ol. 26. B. —
Brev. S. Albini imp. Andegavi 1531. C. —
B hat nicht monastische Form;
die monastische ist augenscheinlich die ursprün<^liche. In 1. A^esp. hat B —
fünf AA die fünf ersten.
, Ad Magn. A () Albine, praesul sancte etc, B in
:
;

AC steht das ganze Officium zum festum Trauslationis und beginnt mit einer
A in Keimprosa: Confessor Domini Albine, adstantcm plebem carrobora sancta
intercessione ut qui vitiorum pondere premimur, beatitudinis tuae meritis
,

sublevemur et te duce aeterna praemia consequamur. Die im Text stehende


A findet sich in AC in 1. Vesp. ad Magn. des Hauptfestes, in B als 2 A
der 'S. Noct. Sie gehört augenscheinlich zu diesem Officium. In B fehlen —
seiner kürzeren Form wegen die drei letzten RR der 3. Noct. alle andern
Teile sind vorhanden, nur in anderer Aufeinanderfolge; ebenso fehlen die
beiden Prosen. —
In 2. Noct. A 1, 4 reclinabat B. A 2, 3 claris B. — —
A 4, 1 Jam cum B. —
A 4, 2 Jussi patris B. —
R 3, 4 mirificavit B. —
R 4 ist in BC durch ein anderes, einem anderen Officium entlehntes ersetzt:
.Sancte Albine, Christi confessor, audi rogantes servulos et impertratam coeli-
tus tu defer indulgentiam etc. In B sind die Worte dieses R etwas ver-
stellt: Cum transiret, qui Kegina Dicebatur adolcscens Alabaudus jacebat
quendam vicum ibi mortuus. —
Die AA super Psalmos in den Laudes sind
in allen Quellen prosaisch in B auch die AA ad Bened. und in der zweiten
;

Vesper.

4. De sancto Ambrosio.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antiphonae.

A, Vox infantis insonuit:


1. Cum esset Ambrosius
In aetate tenulus
Dignus Ambrosius
In sua cuna positus,
Ilic erit episcopus,
Miraculum divinitus
Ad cujus vocis sonituni
Visum est quam pluribus.
Favens resultat populus.
2. Examen apum insonuit
Et m lectulum intravit
Ad Matutinuni. Osque parvuli conclusit
Faciemquc velavit.
Invitatorium.
3. Rcmensoque tramite
Adorenius Dominum, Ad coelum volavit
QuT sanctum Ambrosium Cum tanta altitudinc
Elegit episcopum. Seseque levavit.
- 10 -
Responsoria. Liguriam agressus est
2. Vir bcatus fugiens Aemiliamque arreptus est
Recusabat sedem, Ad regendum offieium
De noctc exsilicns Praetorii propter jussrni
Pcrquirebat aedein, Iniperatoris commissu'n.
Ut se posset latitarc. V. Vade, inquit imperator,
V. Cum per totam nodcm dcam- Age ut episcopus,
hulassctj pervenit ad portam Velut judex non sis actor
Borna nam, Sed ut ecclesiasticus.

3. Pendciitequc diutius 3. praesul egregle,


Hoc medio Leoiitius, Magnae bonitatis,
Vir clarus et nobilis, •

Manum nobis porrigc


Invenit Ambrosiuni Tuae sanctitatis,
In sacpi latentem. Christumque assidue
V. Cum deambulasset Leontius Deum veritatis
in 'possessionem suam, vidit Deprccire, a\lde
antlstltcyn apprehendens<iuc il- Magnae deitatis,
lum pcrduxU ad cives. Ut possimus vivere
Semper cum beatis.
V. Qui merr^'sti regere
In 2. Nocturno. Populü'n Medioh'uum,
i^ntiphonae. Velis iatercedere
1. Vidcns pater geniti Tu pro nobis Deum.
apes evülantcs,
Per aeris ombitum
in altum tendentcs, In 3. Nocturnu.
Pcrterritus nimium
Antiphoiiae.
moerentes
cogit([ue
Matrem atque tiliani 1. Olticium praetor''
Potius gaudentes. Tarn splendide egit

2. Si hie puer vixerit, Causasque consilii


Dixitquc uxori, Ita peroravit,
Sorori non latuit, Meruit quod tieri

Quae jam nuntiavit, magnus consularis.


Ilic fiet mirabilis 2. Postquam praesul effeclus est
Atque magnus erit. lnsignia(iue suscci>it,

3. Post(iuam liberalibus Ut regeret Liguilum,


artibus edoctus, Aemilianuiue accepit,
Ab urbe egressus est Provincias agi'essus est,
etinde profeetus MedioUiuum accessit.

Propter adjutoiiuni 3. Mortuo episcopo


praetonjue cftectus. Tunc Mediolani
Clanuitur a populo,
Responsoria.
Pcrtidis Ariani,
2. Episcopus Anibrosius, Tunc magna sedilio
Splendens ut solis radius, P'uit in \ulgaii.
2*
— 20

Responsoria. Vulentem cpiscopum


ac inde clamantcni,
1.Proptcr intolcrabiles
Vitansque periculuin
Kcruni ourain mundo na rum,
perrexit ovantcr.
Kecusabat praesulatum
Susciperc Mcdiolanensiuni, Ingressus ecclcsiam,
8cd victus picce populi ut seditioncm
Juguin suscepit Doniipi ;
Moveret de populo
V. Ncc fecit jyroximo suo maliim sibi incumbentem,

et opjrrohrium mm
accejnt ad- Clamatur a puero :

versKS proximos stios. habemus regentcm.


Ambrosius strenuus
2. Directus est vir inclitus
erit noster rector
Mediolanum,
Eritquc episcopus
Ut Ariuni destrueret,
nosterque defensor
Splendor ecclesiae,
Mediolani populi
Ciaritas vatum,
verusque protector.
Infulas dum geilt sacculi
Acquisivit paradisi.
Ad hanc vocem populus
Mediolanensis
V. Dictum mim fucrat proficis-
Stetitque perterrilus
ccntl : vacic, age non td judex
stupore vehementi,
sed ut cpiscoims.
Cum clamat puerulus
clamorc ingenti.
Cernunt per ecclesiam
In Laudibus. cura diligenti,
Antiphonae. Invenire Ambrosium,
ipsoque latenti
1. Cum populum
audisset Nuntiatur praesuli
multum murmurantem Salus suae gentis. .

Brev Forojuliense imp. Taiirini 1495. - Alle vorstehend fehlenden Teile


prosaisch.

5. De saneto Apro.

In 2. Nocturno.
Responsoria. Carnem, quam animae
vult subjici vigilando.
Sanctus Aper jejunando,
In vigiliis orando, Sanctus Aper, vitae via,
Laboribus insudando Elegit mundi dulcia,
Gratiam obtinuit, Ut confunderet fortia,
Quique fidem pracdicando, Mundum, carnem, dacmonia
Caritatem amplexando Yicit, sicut legitur,
Et operando
virtutcs Non sine continentia
Et in bis perseverando Nee sine patientia
Gloriam promeruit Atque perseverantia,
Et mala sustinuit Tarn perfecta victoria
quam plurima, mortificando Esse facta creditur,
— 21 —
V. Sicut in historia Ideo coronabitur
Sanctae vitae reporitur Et vivet in perpetuum.
Ejus in er.closia 4. Beatus servus patiens
Rurali, qua sepelitur. Redargui non poterit,
3. Aper, unus viatorum Quem Dominus adveniens
De nuniero confessorum Vigilantem invenerit.
In medio peccatorum 5. Iste confessor Domini
Obiit feliciter, Amavit poenitentiam,
Sequens vitam perfectorum, Qui gratiam dat homini
Qui per manus angelorum Et paradisi gloriam.
Elevatus supra cliorum
Ecclesiae supernorum Ad Benedictus.

Per saecula saeculorum A. Servus bonus et fidelis


Gaudet aeternaliter. Supra multa constitui
V. Secutus iter sanctorum Promeruit et in caelis
Patronus catholicorum Gaudium Domini sui
Nos faciat pariter Et ipsius conspectui
Sedes intrare polorum. Adsistere cum angelis
Et cum sanctis archangelis
In Laudibus. Dei visione frui.

Antiphonae.

Justuni deduxit Dominus


In 2. Vesperis.
1.

Per vias rectas tidei Ad Magnificat.


Et ei nibilominus A. Sacerdos et non pontifex,
Apparuit rcgnum Dei. Pastor bonus in populo,
2. Amavit Dominus euni Miraculorum artifex
Plenum divinae gratiae Migravit ab boc saeculo,
Et, quia dilexit Deum, Ut in mortis articulo
Induit Stola gloriae. Succurrat nobis opifex,
3. Just US non saturabitur Ne peccatorum carnifex
Sequendo Dominum suum, Nos ruat in piaculo.

Brev. Gebennelise imp. Gebennae 1479. — Das OtKiciuni tolj^t dem


Commune mit Ausnahme des vorstehenden. — In 2. Noct. R 1, V,* vult er-
gänzt. — K. 8, 12 Patronus ergänzt. —
In Land. A 2, 1 eum Dominus.

6. De sancto Arigio.

Redde nobis
In 1 . Vesperis.
Cliristum propitium,
Ad Magni6cat. Omne nostrum
deterge vitium,
A. Argi, Posce iiobis
gemma
pontiücum, vitae subsidia
Clemens preces Et post tinem
exaudi supplicum, coeli palatia.
— 22 -
Ad Matutiiium, In 2 Nocturno.
Autiplionae.
luvitatorium.
1. Nivernis liis temporibus
Exsultantcs jubilemus Vanis ancillans cultilms
Atque Christum adoremus, Crucis Christi mystcria
Qui Arigium consecravit Ridebat veri nescia.
Et in coelis coroiiavit.
2. Contra Imjus perüdiam
'
Sanctus gerens niilitinm,
In 1. Nocturno. Ut Signa Christi protulit,
Bitus profanos expulit.
Antiphonae.
3. mira Dei gratia,
1. Concclebrat ecclesia laudanda potentia,
Arigii solemnia, Qui per fidelem faniulum
Cujus beata nierita Tantum convertit populum.
Deo probantur placita.
Responsoria.
2. Iste sub annis tenoris
1. Dum praedicat Arigius,
Docendus datus literis
Ced't rebellis Vernius
Vas aptum Dei gratiae
Et, quos aima ncquWerant
E'vos haurit piimitiae.
Domare, verba superant.
3. ßonae spoi puerulus, V. Cunctis patet catholicis
Ad omne bonuni scdulus, Virtus sancti pontificis.
Crucis sequons supplicia 2. Ut bene confligat,
Contempsit mundi gaudia. sanctus sua membra fatigat
Orando, flendo,
Responsoria.
jejunia longa trabendo,
1. Cantibus hymnidicis V. Nocte vigil tota
festum cele])rate, (ideles, solvens Domino pia vota.
Quo pater Arigius 3. Vir illustris Arigius
Victor migravit ad arces Non cessabat attentius
V. Haec est dies quam ,
fecit Verbi divini pabulu"»i
Dominus^ exsultemus d lactc- Erogare per populum,
mur in ca. V. Prudens servus callens dare
2. Jam puerile decus Cibum conservis congrue.
transcendens moiibus annos,
Pectorc cujus inest
In 3. Nocturno.
placido deitas liabitatrix. Antiphonae.
V. magnum puerum 1. Antistes pauper opibus
senioribus antefcrendum !
Spargens dabat pauperibus,
3. Dum vir beatus pluribus Quidquid habere poterat,
Coruscaret virtutibus, Sicut Christus praeceperat.
Ex divino imperio 2. Complens mandatum Domini
Donatur pontiticio, Opem negabat nemini,
V. Offerre Deo incensum dignum Exemplum dabat moribus
in odorem sttavHatis. Om'i'a factus omnibus.
23

3. Viriutum fretus tegmiiie Jubet eum revocari


Sub trinitatis nomine Cbristus ab exsiiio.
Fugabat liostes i)enitus 2. Cbristi confessor illico
Ut miles '»npertcrrilus. Sacro sumpto viatico
Laetus exspectat exitum
Kesponsoria.
Christo commendans spiritum.
1. Tuis, pater, precatibus
3. Angelici proceres
Adjuva nos in omnibus, cum laudibus advenientes
Ut laeti sorle prospera Suscipiuntanimam
Transeamus ad aethera,
sancti tibi , Clu'iste, feren-
V. Emunda nos a sordibus
dani.
Adornando virtutibus.
4. Tibi sane, Dicetia,
2. Miles Dei dimicans
Dei refulsit gratia
Indefessis viribus
Ditalo longo tempore
Venerat ad bravium
Beati viri corpore.
Positum certantibus,
5. Arigium laudet,
Cum victorem, qui tam ferox
qui Christi nomine gaudet,
liostes superaverat,
Laudet Nivernis,
Palma vitae decorarc
per quem sociata supernis.
Rex coelestis properat.
V. Justus Dominus et justHias Ad Kenedictus.
düeocit, aeqidtatem v'ulH vultus
A. Ahne pater, petimus,
ejus.
fer opem nobis miseratus,
Nam Christo junctus
In Laudibus. palmaque coeli decoratus
Servorum potis es
Antiplionao.
cunctos abolere reatus
1. Ubi fessus est vir sanctus Et dare felices
• vetustatis senio, animis super astra volatus.

Brev. ms. Nivernense saec. 15. Cod. Dolaii. 41. A. - Grad. ms. Xiver-
nense aimi 1532 Cod. Parisin. 908. H. —
In 1. Noct. A 3 2 Ad omnc boimm
ergänzt, da dieselbe Lücke in Ali. —
In 2. Noct. R 1, 2 Dedit repellit
Vernius A. —
In L'iud. A 4, 1 Disesia (I)ecize, Nievre) AB. - Ad Ben. A, 5
potens es B. —
In 2. Vesp. A ad Magn. wie in 1. Vesj).

7. De sancto Auspicio

In 1 . Vesp e r i s. Pontitice clarissimo,

Ad Magnifieat.
Nos perfrui consortio.

Christe, salus omnium Ad M a t u t i nu m .

Et ccrta spes credentium,


Invitatoriiim.
Qui cum fideles visitas,
Operibus miriticas Adoremus Cliiistum regem,
Et das '»1 te sperantibus, Angelorum dominum,
Ut rcgnent in coeleslibus, Qui coronat in cxcelsis
Concede cum Auspicio, praesulem Auspicium.
— 24 —
In 1. Norturno. 3. Erat Romae papa clarus
Clemens et snnrlissimrs
Antiphonae, P^ruditus in doctrina,
vir sapientissimus,
1. Beaius \ir Auspicius
M^nens in Dci legibus
Ad quem nitro est adduclus
hie noster Auspicius,
Dodit fructum justiliao
Ut ab eo sublimetur
Vivcps in suo tenii)üre.
in sacris ordinibus;
2. Priniaevo cultn temporis V. llluni ("leiuens, ut agnovit
Inibuitur litoru^'s, prudentem et providum,
Electus ^'n occlosia Adoptavit sublimandum
Praccepta l)oi praedicat. velut pater filium.

3. Indo sacratnr gradibus


In d Will'S ordinibus, In 2. N c t urn o.

Praeticitur in populo, Antiphonae.


Salus et benedictio.
1. Signatus I)ei lumine,
Responsoria, Sancto sacratur ordine,
Ut solvat sacriiicium
1. Ilod'erna die feslum
Pro populo ad Dominum.
venerandum populo
Celebremus recolentes 2. Intravit domum Domini
sancto cum Auspicio, Juxta praeceptum debil i,
Quem meiü-mus liabere Scuto Protect US lidei
primum dati^m praesulem, Corona m regni meruit.
Ideoque hunc precamur 3. Paulom'nus ab angelis
nos omnes in invicem, Eifectus est mirabilis,
Ut pro nobis intercessor Palma datur et laurea,
Christum det placabilem. Locatur super omnia.
V. P>-ce pr.imus pastor noster
Responsoria.
atque martyr inclitus,
Quem pro fide coronatum 1. Infantulum papa Clemens
Christo junctum cred'mus. tradidit altaiibus
Et monendo ccnfirmatum
2. Ilic primaevo datus flore
destinavit gentibus,
juvenili robore,
Quibus suadet doctrinam
Satis Clara satus stirpe
renovandis fontibus,
Romanae prosapiae,
Ut agnoscant Christum passum
Decoratus venustate
in cruce pro ovibus;
suo est in tempore,
V. Hoc praecepto rudis pastor
Quem Nereus educavit
et Christi clientulus
Achilleo comite
Ordinavit se committi
Et uterque dat renasci
in sacro baptismate.
paucis cum sodalibus.

V. His instructus ernuchis 2. Hie profectus non cessabat


sacris est 'i üteris praedicare populum,
Procul pulsis confidenter Quem videbat pervagari
Ronianorum studiis. per arva erroneum
25 —
Et monstrabat viam vitae Responsoria.
cuntcm a<l Dominum,
1. Crescit iides, credunt gentes
Sic porvenit destinatus
praedicante praesule,
ad f'ivcs Aptonsium;
Destruiintur intideles
V. ljt)i coepit praed'care
cultus idolatriae,
nomcn Clnisti civibus,
Et ut Dominum adorent,
Circu*ii(iua(j[ue credidenint
fundantur ecclesiae;
pluiim' de gontibus.
V. Populus fidelis factus
3. Introgressiis civitatem laetatur in Domino,
vir l)oi Ansplcius Et gaudent credentes Christum
('oopit fidem triiiitatis docente Auspicio.
demonstrarc gentibus,
Deum patrcm, Deum Cbiistum, 2. Nuntiatur lioc iniquis

Deum sanctum spiiitum Romanis principibus,


Et in l'-s tribus personis Quod virtutes operatur
unnra esso Dominum, l)on*'fex Auspicius,

m non possc sei)arari Mittunt quosdam saevientes


in usia solidum ;
cum nequam lictoribus,

V. TInum Deum, unam fidem Ut adorent cives deos


in uno baptismale, repletos daemonibus,

Unct ionem percepl uri Sin plectatnr primum pastor


sacrosancto chrismate, cum suis sequacibus;

Praedicamus, (juod tenemus, V. Ilac de causa pius praesul


et vos ita credit e. captus in concilio
Jussus est, ut det libamen
nefas saciificio,
In 3. Nocturno. Quod persolvunt summi reges
Romano palatio.
AutipJionae.

1. Tngressus sine macula 3. athleta, Christi miles,

In Chiisti tabernacula bellator fortissWie,

Gaudens scmper laetabitur Auspici, agonista


Et jam non commovebitur. et martyr egregie,
Qui graves inter pressuras
2. Tuum praevenit, Domino,
dimicasti fortiter
Positio dulcedinis
Et vicisti per triumphum
Auspicium pontiticem
hostes mirabiliter,
Ungucnto sacri ordinis,
Tu exora Christum regem
Cui vitam das perpetem,
pro nostra miseria
Tu dona nobis requiem.
Et conjunge tibi servos
3. Auspici, sacer, innocens, in coelesti gloria;
In Dei regno praepotens, V. Jam securus de te ipso
Qui regnas cum martyiibus, in coelesti curia,
Vicisti cum victoribus, Esto sollers de conservis
Succurre nobis onn^'bns positus in gloila,
Et da quieta tempora, Quos adhuc contristat mundus
Qui tcnes ampla saeculu. per damna communia.
- 26 -
In L a u d b u i s. 5. Perfecta laus angelica
Virtute datur coclica,
Antiphonae.
llanc angelorum concio
1. Post laudaiidum vitae cursum Ac justorum devotio
praesulis Auspicii Persolvit cum Auspicio
Et agonem jam perfectuni Regi sanctoium domino,
martyris egregii Hie conjungatur populus
A Christo, cui servivit, Fidelis sanctis omnibus.
concessa victoria
Coronatur vir beatus Ad Benedictus.

in coelcsti gloria. A. Venerantes praesens festum


2. Laude data matutina beati pontificis
nostro cum Auspicio Persolvamus laudes Cliristo

Jubilemus omnes simul cum devotis populis


Christo regi Domino, Et precemur supplicantes
Qui beatum sublimavit praesulem Auspicium,
in aeterno solio. Ut pro nobis preces fundens
deprecetur Dominum,
3. Ecce, martir, quae dilexit,
Quatenus jungi possimus
solvens exercitia,
illi in perpetuum.
Gloriatur supra coelos
percepturus praemia,
Deum nostrum deprecetur
In 2. Vesperis.
per sua suffragia, Ad Magnificat.
Ut det nobis, quae meretur, A. Jam, pastor noster, hodie,
gratis beneficia. Auspici, praesul inclite,
4. Hymnum cantemus Domino Festum colentes refove,
Beato cum Auspicio, Pro nobis omni tempore
Quem cecinerunt pueri Ora, ut Chiistus Dominus
Fornacis in incendio Factus nobis propitius
Et vincunt regem pessimum Tu's orationibus
Benedicentes Domino. Jungat suis tidelibus.
Brev. ms. Aptense saec. Cod. Avenionen. 126 (482). A.
14. Brev. —
Aptense inip. Liigdimi 1532. B. —
In 1. Noct. R 1, 7 hunc fehlt B. In —
2. Noct. R 1, 7 Et agnoscant B. —
In 2. Vesp. Ad Magn. A, 5 Dens
Dominus B. — Hymnen: in 1. Vesp.: Hoc rite festum gentibus ad Noct.: ;

Hoc in fe.sto decus omne; in Land: Summi pontificis festus in orbe.

8. De sancto Avito.

In 1. Vesperis. Triumpliator ad superna


Ad Magnificat.
sublimatur gaudia.

Laude digna Deo digni In 1 . N c t u r n 0.

Aviti praeconia Antiphonae.


Recolimus creatori Sanctus igitur Avitus
referentes gratias. optima prosapia
Quo auctore mundi pompa Oriundus in tellure
funditus postposita fertur Aquitanica.
- 27 -
2. Sed futurus qualis foret Responsoria.
actu et eloquio, 1. Splendor ingens circuniquaque
Praemonstratur ejus plane collustravit thalamum
ortus in articulo. Kode, mater qua enixa
n, Splendor ejus ingens omne fuit Dei famulum,

collustravit thalamum V. Prae fulgore prosternuntui-


Nocte, qua enixa fuit plures circumstantium.
gaudens mater puerum. 2. Hie futurus qualis foret
actu et eloquio,
Responsoria.
Praemonstravit ejus plane
1. Gloriosi confessoris crtus in articulo,
Aviti praeconia V. Quo sanctorum dignabatur
Haec ad summi laudem regis futurus coUegio.
attollat ecclesia
3. Dum quidam sanctum
V. Virtutesque, quas per illum
per noctem mutus Avitum
gessit, et miraeula.
Nutibus et crebro
2. Sed quia nobilitatur mugito deposceret ignem,
pluiimuin nativitas, Cum rutilo plan am
Sancti viii digeratur retulit facis igne loquelam.
et genus et patria, V. Collaetare, viro
V. Quo narrandi in de fides provecta Neustria tanto,
facilis proveniat. Cujus ab eloquio
geminato mnnere pastor
3. Sanctus igitur Avitus
optima prosapia
Cum rutilo planam
retulit facis igne loquelam.
Oriundus in tellure
fertur Aquitanica,
V. Pugnaturus contra liostis In 3. Nocturno.
ontiqui versutias. Antiphonae.

1. Tonsus ergo comam more


In 2 . N o c t u r n o. clericali habitum

Ant'i)li()nae.
Saeculi calcato luxu
suscepit monasticum.
1. Qui renatus sancto fönte
2. Spiritalis obedire
tenerrime colitur
patris jussis [sedulus]
Studiisrjue literarum
Nitebatur et divinae
sacrae legis traditur.
legis jussionibus.
2. Hie aduUus resistendo
3. Singularis debellare
mundi petulantiae
hostem nefandissimum
Sese totum nmneipabat
Cupiens ad concupitum
caelebs castimoniae.
convolavit cremum.
3. Jamque sacris exornatus
Responsoria.
undicpie virtutihus
Militare satagebat 1. Decedente Maximino
Christo solitarius. patre ab hoc saeculo
— 28 —
Tn ejusdem subrogatur 3. Hunc coelestis retributor
Avitus coenobio, vigilantem reperit
V. Quanivis tali vehementer Braviumque repromissum
obstaret negotio. sanctis ei contulit.

2. Erat quidam in eodem


4. Unde nostra supernorum
vocibus vox civium
monachus coenobio,
Juncta mundi conditorem
Qui Avitus vocabatur
benedicat Dominum.
nomine ex proprio,
V. Quem adscivit sancto sanctum 5. Laus praeclara decoraque
Carlileffus socium. Deo nostro resonet,
Hunc patronum qui tot signis
In Laudibus. corruscantem exhibet.
Antiphonae.
Ad Benedictus.
1. Exornatus tot virtutum
A. virum inefFabilem,
signis et prodigiis
Per omnia laudabilem.
Sanctus vehi ad coelorum
Per quem tanta insignia
regna jam promeruit.
Miracula rutilant ;

2. Ejus autem in conspectu Hie ut nos coeli civibus


coelos gaudens penetrat, Suis adjungat precibus,
Cui devotus deservivit Proni rogemus supplices
semper in laetitia. Regem, qui cuncta possidet.

Brev. Aureli.inense inip. s. 1. et a. —


In 1. Vesp. ad Magn. A, 7 Trium-
phatiir. —In 1. Noct. A 2, 2 acta in eloquio.
^ —
In 2. Noct. A 1, 2 tener-
rime tollitur. —
In 3. Noct. A 2, 2 sedulus ergänzt. R 3 prosaiscli und —
de communi. —
9. De sancta Barbara.

In 1. Vesperis. Ipsa nostri quod sit memor


In sponsi praesentia.
Antiphonae.
4. Insistentes tuae laudi,
1. Adest dies eximia,
Barbara, nos exaudi,
Novae laudis materia,
Multum quidem sumus rei,
Plaudat mater ecclesia
Nos defende, sponsa Dei,
Et celebret cum gloria
Per tua suflfragia.
Sanctae Barbarae gaudia,
5. üt a culpis expiati
2. Felix dies
Resignemur deitati
Felix solemnium,
Et divinae majestati
Quo pugnanti
Resonemus alleluja.
Paratur bravium,
Lassae quies Ad Magnificat.
Et pugnae praemium
Ä. Ave, martyr o Barbara,
Pro Victoria.
Ave, virgo Deo cara,
3. Omnes ergo gratulemur, Ave, splendens poli gemma,
Christi sponsam et precemur, Quae cum morte speciosa
— 29 —
Et cruoris tui rosa V. Fundamcnta suarum virtutum
Lactaris inter coclicos, firmam pctram.
positit sitpra
Tuo iios patrocinio
Propter elegantiam
3.
Jllorum junge gaudio,
specioi mirac
Quorum gaudcs coi^sortio.
Cupierc plurimi
illius subire
Ad Ma tu tili um. Amplexus, hmc patrcm
coepere convenirc,
Invitatorium.
Scd bis virgo Domini
Eja, vcnitc, Deo sprevit conscntirc.
jubilandum carmine vcro V. Longe a pcccatoribus salns,
Yirginis in fcsto quia justificationcs Del non
jani Barbarac c^lebrando. exquisicrimt.

In 1. Nocturno. In 2. Nocturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Gcnerosae Christi sponsae 1. Cujus patcr propter sui


IJarbarae solemnia speciem cgregia'n
Digna cum devotione Impendebat illi tantam
Celebrct ecclesia. curae diligentiam,
2. Quac gentili patrc nata Ut aegre sufferet, illam
Summi patris gratia si videret quispi'^m.
Abundantcr est ornata 2. Quapropter turrim arduam
Statim ab infantia. ille fabilcavit,
3. Pulchra fuit cxtcrius Qua peracta suam prolcm
Decore faciei, in ea locavit,
Sed pulchrior interius Atque ab hominibus
Ex amore Dei. illam sequestravit.

Kesponsoria. 3. Ubi sola recubans


Deum exoravit
1. Beata virgo Barbara Atque corpus tcnr:
Clara fuit genere, victu maceravit,
Sed mentis erat honestate Sicque carnem macerando
clarior et opere, spiritum roboravit.
Pie Cliristo nam servire
studebat sumoperc. Kesponsoria.
V. In lege Domini fuit vohmtas
1. Una dicrum de turri
ejus die ae nocte.
haec in natatorium
2. In aetate tencra Desccndebat. ut videret
Mundi dcspexit Horem novnm aediticium
Et concupivit aspera Et artiticibus jussit
Christi ob aniorem, tres fenestras struere,
Quod potuit nulla Ubi duas jussu patris
nisi sacro pneumatc liilta. debuerant facere.
— 30

V. Ad laudem divinae majestatis Dii vestri sunt idola,


et fujuram individuae trini- manufacta, muta,
tatis. Quae nuUo incendio
2. Hacc famula Jesu Christi possunt esse tuta.
multa mira gessit, V. Similes Ulis fiani iiui faei-
,

Signum crucis et marmori unt ea et omncSj qui confi-


digito impressit, dunt in eis.
Quod nuncet in perpctuum
2. Dilectae sibi Barbarac
Omnibus patescit.
carceris angustia
V. Miräbüis Dcus in sanctis stiis
Maceratae et d'scerptae
et gloriosiis in omnihiis ope-
nervis nocte media
rihiis suis.
Apparuit Jesus Christrs
3. Inclita martyr, ave, claritate ninna,
spes nostra dccusquc suave, Dicens illi: constans esto
Nobis esse bona et laetare, tiJia,
digneris ubique patrona,
Ego sum, pro quo tam dura
Ut tibi jungamur sustJnes supplicia.
et coeli sede fruamur.
V. In admiratiove adspeetus itlius
V. 2'rihulationes nostrae mid- attonita, coel^ste pcrcepit ora-
tiplieatae sunt^ de necessi-
cuhim.
tatibus eriie nos.
3. Hodie virgo Barbara
de sinu ecclesiae
In 3. Nocturno.
Migravit ad coelestia
Antiphonae. cum palma victoilae,
1. Ut novit Dioscorus, Cui,animam dum reddidit,
quod esset Christiana gaudium coeli intulit.

Sua nata, monet hanc In istius transitu


idola quod vana sanctorum exsultat chorus
Coleret, quae coluit Supernorumque civium
dignitas Romana. congratulatur exercitus,

2. Scd hoc quia respuit, Ipsa nobis ejus sponso


multis est afHicta, pctat dona veniae,

Sed virtute Domini Ut cum ea visione

pcrmansit invicta, perfruamur gloriae.


Quousque manu patria V. Immortali vere coronatnr (jlo-
ria, quae manens in corpore
fuit ense icta.
Quae coelis tripudias Spiritus heatigratia reaundavit.
3.
cum triumplii palma,
Pro nobis ora jugitcr In Laudibus.
Cliristum, martyr alma.
Antiphonae.
Responsoria.
1. Sancta virgo, Domini 1. Pangamus celcbres
sülamine adjuta, solemni carm.ine laudcs
Cultorcs idolatriae Barbarac festo
sie est allocuta : Christi testis venerando.
— 31 —
2. Munditia cordis Ad Henedictus.

omni sine labequc sordis A. Barbara, virgo pia,


Scrvivit Christo, Protect rix precantium,
dum corpore vixit in isto. Quae jam gaudes in gloria
Supernorum civium,
3. Ut Deus invcniat Servis tuis in liac via
sempcr sibi nos vigilantes,
Tuum da subsidium.
Barbara sancta, tua
prece te serva venerantes. In 2. V esper is.
Ad Magnificat.
4. Dulcis amica Dei, .

signis ornata trophaci, A. Ilod'e virgo Barbara


IIuiic, per quem vicit
de sinu ecclesiae
mundum,Domiuumbenedicit. Migravit ad coelestia
cum palma victoriac,
5. Laudct de caelis Dominum Ipsa nobis ejus sponso
plebs quaequc üdelis, petat dona vcniae,
Laudat sidereis Ut cum ea visione
quem Barbara juncta clioreis. perfruamur gloriae.

Jirev. Audomaren.se imp. Parisiis 1518. ~ In 1. Noct. R. 3, 5 lies


hujus patrem? — In 3. Noct. A 3, 5 manu prima.

10. De sancta Barbara.

In 1. Yesperis. 5. Ardens ejus dilectio


Non est aquis exstincta
Antiphonae.
Nee obruta de tiuvio,
Licet bis esset tiucta.
1. Gaude, mater ecclesia
Festum colendo Barbarae, Ad Magnificat.
Nam tota coeli curia
A. pulchra praecipuum
De tali gaudet compare.
Rosa dans odorem,
Florens in perpetuum
2. llaec satrapae Dioscori
Nata pagani
Ante creatorem,
divitis
Concupivit spcciem
Fideni insertam pectori
Factis ostendit inclitis.
Tuam rex coelorum,
Perduc nos ad requiem,
3. Virgo carens maculis Barbara, sanctorum.
Pollcbat sercnis
Columbarum oculis Ad Matutinum.
"

Turturisque genis.
.Invitatorium.

4. Hujus par est lilii Jubilemus summo Deo,


Facies decora, Qui bona dat omnia,
Vox in aure Domini Qui donavit cum troplu\co
Dulcis et sonora. Barbarae coelestia.
32 -
In 1. Nocturno. V. Subarrbata
Antiplionae. Cbristo per aiinulum
Spernit omni
1. Forma pulchra spleiRluit
cum pompa saeculum.
Quasi lux diei,
Falsos deos respuit
In 2. Nocturno.
Cultrix vcri Dci.
Antiphonac.
2. Forniae decus superat
1. Putris in aedilicio
Moruni disciplina,
Quibus se confocdcrat Natae tiunt imperio
Gratia divina. Tres fenestrae, non gcminac
Sub trinitatis nomine.
3. Ul baptista pascitur
Melle cum locustis, 2. Binis fencstris tertiam

Coelum, quod vim patitur, Ad trinitatis gloiiam


Rapit factis justis. Addit, quae fons est lumipis
Et lumen omnis hominis.
Responsoria.
3. Cum digito signaculum
1. Virgo fide
Crucis impressit marmori,
poUens et gratia,
Quod pulcbrum dat specta-
Praepotentis
culum
pagani filia,
Adbuc fideli pectori.
Rosa, Spinae
germen purpurcunt, Responsoria.
Durum Spinae 1. Fenestrarum
sentit aculeum ;
trjum mysterium
V. Virgo caesa Patri pandens
paterno gladio offendit impium,
Rosam jungit Spatam ferens
'

pudoris lilio. illam insequitur,


2. Celsa pater Supra montem
in turri tiliam orans incipitur,
Formae claudit V. Pastor fugae
ob elegantiam. dum dat indicium,
Cujus ornat In locustas
dccorem castitas, grex datur ovium.
Consummat Caritas. 2. Datur a patre praesidi
V. Ilaec est solc Crucianda Christicola,
virtute pulclirior, Sed quidquid agant perlidi,
Quovis flore Flecti nequit ad idola.
vultu venustior. V. Caedunt sanctam,
3. Pater offert abscindunt ubera,
Barbarae nuptias Flammis urunt
Juxta mundi lampadum latera,

fastum eximias, 3. Christus, lux vera, visere


Obstat sponsa Cum luce lucis filiam
coelestis Domini, Caesam et clausa ni carcere
Nc nubat homini. VcnH Consolans anxiam;
— 33

V. Tecum ero, V. Caesa volat


inquit, te faciam ad coelos Barbara,
De tyranno Caedens ustus
consequi victoriam. ruit ad tartara.

3. Honor Deo
Pro trophaeo
In 3. Nocturno. Dato Barbarae,
Antiphonae. Per quem adjuta
Est consecuta
1. Virgo candens
Coeli chorum
pudore niveo,
Et summum bonum,
Caesa nervis,
Signis splendens
percussa malleo
Et virtutum jubare,
Decoratur
V. Coeli laeta
cruore roseo.
Mensa freta
2. Gaudet torta Debriatur
Barbara nimium, Divino nectare.
Leve ducens
omne supplicium, In Laudibus.
Ut perenne Antiphonae.
mercetur praemium.
1. Summi regis clementiam
3. Patris passa Vox una laudat omnium.
Barbara frameam, Qui Barbarae victoriam
Triumphalem Dedit et caesae praemium.
accepit lauream
2. Votis invincibilis
Mansionem
Amoris adstricta,
intrans sidcream.
Nullis est in fragili
Sexu poenis victa.
Responsoria.
3. Suos Deo moriens
1. Saevus praeses
Memores commendat,
hanc cirumducere
üt eos inspiciens
Sanctam jubet
Gratiam impendat.
et virgis caedere,
Nudam vestit
4. Vüx de coelo nuntiat,

per coeli nuntium,


Ipsam exauditam,
Invitans, ut veniat
Qui vestit lilium;
V. Sponsus amictus lumine
Ad beatam vitam.
Vestit lumc almo tegmine. 5. Coeli potitur gaudiis
Peracto trophaeo,
2. Torta dire
Signis coruscat variis
redditur impio
Beata cum Deo.
Patri virgo,
caeditur gladio, Ad' Henedictii.'?.

Caesae mors fit A. decoris viola,


natalis gloriae, Paradisi planta,
Vitae dies, Te duplex aurcola,
ortus laetitiae; Virgo martyr, sancta
Dreves, Historiae rlijtbinicae. 111.
— 34 —
Barbara, cum aurea Signis et virtutibus,
Coronat insigni, Bonis Dei Deo cara
Fac, ut coeli laurea Perfrueiis perennibus,
Nos reddamur digni. Agnum sequens novum cantas.
In 2. Vesperis, Barbara, jam canticum,
Ad Magnificat. Nos per preces perduc sanctas
A. Ave, virgo mitis, clara Ad conventum coelium.

Brev. ms. Ambianense saec. 15. Cod. Ambianen. 113. A. Brev. ms. —
Aquicinctense saec. 15. Cod. Duacen. 158. B. Brev. Turonense imp. —
Parisiis 1522. C. —
Brev. Lochense imp. Turonibus 1536. D. Brev. —
Matisconense imp. Lugduni 1552. E. —
B
bietet das Officium in forma monastica. — CD beginnen mit A ad
Magn. ; E
hat in 1 Vesp. super Ps. die AA Barbara virgo Dei etc. Vgl.
Nr. 1 1 ad Magn. A lautet in
; : E
Ave, Barbara, coelorum
Virgo regis angelorum,
Post Mariam flos virginum
Velut rosa vel lilium,
Funde preces ad Dominum
Pro salute fidelium.

In 3. Noct. A 1, 1 Virgo carens C. —


A 2, 6 mereaturCE; mercatur D. —
R 1, Servus E; hanc fehlt CD.
1 —
Hymnen: in Vesp. et Noct.: Beata nobis
gaudia; in Land.: Gratuletur ecclesia CD; in Vesp.: Gratuletur ecclesia ad ;

Noct. Prima mundi divisio in Laud. Ave sponsa Christi ABE.


:
; :

11. De sancta Barbara.

In 1. Vesperis. 5. Barbara morte bona


Vitae redimita Corona,
Antiphonae.
Coelica dans dona,
1. Barbara, virgo Dei, Nos salves, sancta patrona.
virtute probata tropbaei,
R. Tibi, trinitas beata,
Igne flagrans fidei
Sit laus omni tempore.
sacrat bujus festa diei.
Per quam tria sunt collata
2. Virgo fide sana, Dona piae Barbarae:
de stirpe creata profana, Amor, spes et fides rata,
Gaudia mundana Quibus pollens prospere
postponit et idola vana. Trinitatem est testata
3. Carceris horrore Ore, corde, opere.
Roseo perfusa cruore, V. Tres hostes tria proelia:

Lampadis ardore Mundum, carnem, daemonia


Patitur cruciata dolore. Triumphat trina filia.

4. Ubere truncata,
vestimentis spoliata, Ad Magnificat.

Haec deollata A. Ave roris nubecula


transcendit regna beata. Elevata per saecula.
— 35 —
Super nos tu rora, V. Laudantes miraculum
Spoiisi dum capis oscula Corde sunt compuncti.
In senipiterna saccula, Hoc crucis signaculum
Pro nobis exora. Intuentes cuncti.
3. In Barbara spes solida
Ad Matutinum. Sit, si quem dolor ingruit.
Nam salvatori placita
Invitatorium.
Pede figuram imprimit
Jesum, sponsurn Barbarac, In domus suae absida,
In coelesti jubare Quaemorbosgravesreprimit ;

Venite adoremus. V. Sic probatica piscina


Siloe natatoria
Languidis est medicina
In 1. Nocturno. Et pestis purgatoria.
Antiphonae.

1. Mirae prolem indolis


In 2. Nocturno.
Dioscoro natura Antiphonae.
Providet, sed idolis
1. Ubi virgo baptizata
Profanis offert thura.
Per spiritum renascitur,
2. Impensis ac praesidiis Et baptistam imitata
Paternis turris conditur, Melle silvestri pascitur.
Ubi proles insidiis
2. Alma Dominum induta
Virilibus absconditur.
Facta fervens Christicola,
3. Cum nobilium
filiae Turrim arcis scandit tuta
Amores pater innuit, Patris spuens idola.
Mox provida conjugium 3. Lente redit et proponit
Se Christo vovens renuit. De fenestris quaestionem

Responsoria. Pater, quam doctrix exponit


Fidei dans rationem.
1. Hinc profectus ad extera
Pater turris opera Responsoria.
Mandat architectis,
1. Exlex paratus sceleri
Virgo descendit Barbara, Natam tentat occidere,
Complens et ornans opera Incessu virgo celeri
Rebus nondum pcrfectis; Mox evolat cum marmore,
V. Ad honorem trinitatis Sed hanc gregis lanigeri
Jubet Dei nuntia, Pastor non timet prodere;
Ut fenestris jam paratis V. Vindicat hoc conditor
Binis adsit tertia. Puniendo juste,
2. Ecce, factum laude dignum, Nam marmor tit proditor
Indelendum crucis Signum Ovesque locustae.
Marmoreo in silice 2. Patris in prolem flagclla
Sponsa Christi benedicta, Saeviunt asperrima,
Omni morum luce picta, Flagellatam stricta cella
Sacrato sculpsit pollice; Claudit et asperrima,
3*
— 36 —
Ad Judicium vocatur, In decore puellari
Deum verum protestatur, Ferus jubet amputari
V. Toto mentis inipetu. Per tortores ubera,
Deos detestatur, Sed virgo devota
Uti gressu spiritus Fide stat immota;
Quibus denegatur. V. Christus in mente virginis
Est turris fortitudinis,
3. Caesa diro verbere
Effuso madet sanguine, 3. Jussu virgo praesidis
Clausa taetro carcere Veste spoliata,
Resperso gaudet lumine, Flagellis a perfidis
Praesentis in examine Viris agitata,
Christi praestans solamine; Christum patrem luminis
V. In Christum confidit Pie deprecata,
Erigens fiduciam, Candidi velaminis
Taliter elidit Stola est velata;
Hostilem versutiam. V. Victima coelestis
manibus mactata scelestis,
In 3. Nocturno. Servet in his festis
laetos a turbine pestis.
Antiphonae.

1. Christus fomes pietatis,


Coeli scandit palatia, In Laudibus.
Sponsam fovent deitatis Antiphonae.
Degustata solatia.
1. Praeses poenis, fraudibus
2. De obscuro prodit clara
Barbaram impugnat,
Jussu tyranni Barbara
Virgo fide laudibus
Praeses ait: Diis es cara,
Potenter expugnat.
Qui tua sanant vulnera.
2. Pater furens perfide
3. Fortis respondit femina:
Dii gentium daemonia,
Natam venerandam
Recipit a praeside
Nulla dant medicamina,
Sed Dens creans omnia.
De se jugulandam.

3. Ad salutem gentium
Responsoria.
Orat virgo Deum,
1. Praeses, quem furor indurat, Pie recolentium
Jubet, ut ardens exurat Martyris trophaeum.
Lampas sponsae latera,
Martellis dehinc feritur 4. Virginis oratio
Caput et sie experitur Christo confirmatur
Ardores et verbera, Et ejus suffragio

V. Regem invocans invictum Mundo Salus datur.


Flammas sustinet et ictum.
5. A patre oeciditur
2. Caedis spirans et minarum Filia crudeli.
Adhuc praeses, vas irarum, Et pater consumitur
Accensus ad scelera, Totus igne caeli.
— 37 —
Ad Benedictus. Vexit, pro quis sitiisti

Per longaeva spatia.


A. Benedictus bellatorum
Dux ab ore viatoruni, Te colentes hie in valle
Desperatos ne sine,
A quo manat victoria,
Sed hos vecta, ubi caeli
Per quem Barbara suoruni
Canunt melos carminc.
Capit bravium bellorum
Tripudians in gloria.
Ad Benedictus.

A. Magnificet Dominum
In 2. Vesperis.
Plebs fidelis hominum
Prosa. Barbaras pro festis,
Virgo virens fide tida Per quam pater luminuni
Barbara connituit, Nos mundos a criminum
Factis inhonestis
El colcnduni ista bolum
Post hunc ducat terminum
Profatur, quo micuit.
Cui fidem spopondisti Ad gloriam agminum
Patriae coelestis.
Secum ad palatia

Brev. ms. Cameracense saec. 15. Cod. Parisin. 17 295. A. — Brev.


Cameracense imp. Parisiis 1497. B. — Brev. Bisuntinum imp. s. 1. et a. C.
— Brev. Tornacense imp. 1497. D. — Brev. S. Gudilae Bruxellen. imp.
1516. E.
C bemerkt: Officium sequens beatae Barbarae non est de ordinario
Bisuntino. — 1. Vesp. AA super Ps. fehlen D. -- In 3. Noct. A
In 1, 1
Christi fomes E. —
Die Prosa in 2. Vesp. steht in A am Schlufs der 3.
Noct. — Hymnen Gratuletur ecclesia und O lux beata triuitas.
: :

12. De sancto Beato.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antiphonae.

1. Principis apostolorum
A. Funde preces, o Beate,
doctorisque gentium
meritis et nomine,
Pro nobis, natale tuum
Praedicatione Roma
qui paramus colere.
credidit in Dominum.

2. Tunc direxit sanctus Petrus


quosdam ex nobilibus
Ad M a t u t i nu ni.
Huc illucque verbum vitae
Invitatorium. praedicare gentibus.

Kegi sanctorum 3. Ex illis unus Beatus

referamus munera laudum, nuncüpatus exstitit,


Qui sublimavit Dignitate morum pollens
sanctum super astra Beatum. atque sacerdotii.
— 38 —
4. Servos, quos secuni liabcbat, 3. llluni locum habitabat
libertati tradidit serpens multuni pcstifer,
Praeter ununi, quem viaruni Armis precum servus Christi
coinitem retinuit. quem fugavit gnaviter.

5. Kuic saepe versa vice Responsoria.


serviebat adeo,
1. In Nannetis civitate
Ut detraheret ab ejus
quam paucos fidelium
pedibus calceolos.
In venit sanctus Beatus,
6. Hinc iion uno stare loco plurimos gentilium,
patiens diutius V. Ovibus Christi diversis
Ad Nanneticam pervenit modis adversantium.
urbem expeditius. 2. Affluentc tunc doctrina
satians Christicolas
Responsoria.
Imbuebat vera üde
1. Ilicpro Deo distributa paganorum animas,
lacultate propria V. Praedicationem suam
Velut pauper et mciidicus ürmans per miracula.
adiit Aquitaniam,
3. Tunc coepit desiderarc
V. Ut nobilitatis suae
vitam solitariam,
declinaret gloriam.
Ut soli Deo vacaret

2. In eundo verbis pluens, mente devotissima,


corruscans miraculis V. Nam humana cupiebat
Per fidem multos gentilcs vitare consortia.
jungebat Christicolis,
V. Peregrinus naraque mundi, In 3. Nocturno.
spiritu peragilis.
Responsoria.
3. Cumque plurimis doctrinae
1. Post munitus signo crucis,
ministraret semina,
constans et inlrepidus,
Non ab illis capiebat
corporis solatia,
Antrum cryptae nemorosae
desuper ingreditur,
V. Manuum labore vivens
V. Prope Ledum flumen situm,
lege eremitica.
rotundum interius.

2. Hoc
in antro vitam egit
In 2. Nocturno. extunc solitariam,
Antiphonae. Quam sollicitus per multurn
temporis optaverat,
1. Et cum quaereret secreti
V. Evitata populari
locum habitaculi,
gaudens illam inchoat.
In Vindocinensi pago
3. Deinceps non evoluto
aptum esse didicit.
diuturno tempore
2. Illuc partimnavigando, Circumcirca coepit ejus
partim pede properans dextra fama crescere,
Homo Dei tandem venit V. Cujus meritis serpente
cum magna laetitia. se protectos credere.
— So-
lu Laudibus. 5. Ad decrepitam actatem
usquc vixit taliter,
Antiphonae.
In qua vitam cornmutavit
1. Postquam est ingressus cryp- P'ebrc tactus leviter.
tarn
venerandus presbyter, Ad Beuedictus.
Corpus proprium tractarc
A. Iluic sancto morienti
cocpit satis duriter.
agmen coeli adfuit
2. Victus ejus herbae, radix Animamque duxit ejus
et aqua, post triduuin cum bymnis et canticis.
Raro panis sumebatur
ob solemne gaudium.
3. Urebatur sancta caro In 2. Vesperis.
aspero cilicio,
Acsi multa punienda Ad Magniticat.
perpetrasset sedulo.
A. Cumque corpus ejus esset
4. Totam ferc noctem oraus
sepulturae traditum,
ducebat pervigilem
Receperunt illic multi
Vixque modicam soporis
sanitatem corponini.
admittebat requiem.

Brev. S. Trinitatis Vindociiien. imp. Vindocini 1514. In jeder Noktiirn —


ist R de communi, ebenso die drei letzten AA der zweiten Nokturn und
ein
in der dritten die A ad Cantica. —
In 1 Noct. A 3, 6 eremitica lege.

V6. In Revelatione a. Benign!.

In 1. Vesperis V. Nunc membrorum ejus massa


Super Psalmos. In decenti quadam cassa
Digne valde ponitur.
A. Gaude, gaude,
lidelis concio. Ad Magnificat.
Adest tibi
A. Transit martyr
gaudendi ratio,
ad regni solium,
Nam Benignus Jam fons prius
martyr cum gaudio
crevit in fluvium,
Pleno coeli
Nunc coeleste
potitur praomio,
gustat convivium
Sed tu magis
Christi servus
laetare, Divio,
intrans in gaudium.
Tanti sancti
clarus martyrio.

Dum divinum semen


Ad M a t u t i n u m.
R. serit,
Invitatoriuin.
Ab iniquis capitur,
Caput vecte lictor ferit, Adsuut mirifici
Sanguis sancti funditur, Benigni gaudia,
Sic injuste justus perit, Laude nmltiplici
Dum pro fide moritur; Plaudat ecclesia.
— 40 —
In 1. Nocturiiü. 2. Calcans nmnduni
sub suis pedibus
Aiitiphuijac.
Sanctus fidem
declarat gentibus,
1. Pracco magnus de Graecia
Cujus virtus
Missus est in Burgundiani,
apparet omnibus
Dai-c nobis coclestia
Christi tidelibus;
Rcgna per poenitcntiam.
V. Vita bona,
2. Fcrvcns dcsidcrio mors, Signa varia
Dignus habebalur Ilujus sancti
Fungi sacerdütio, demonstrant praemia.
Quod cxsequebatur. 3. Dispensator providus,
Inclitus bellator,
3. Dücumentis nititur
Circuit ut callidus
Erudire bonis
Nocturnus circator,
Gentes, dum ingrcditur
Idolorum rigidus
Castruni Divionis.
Semper impugnator,
4. Sub Polycarpi regula Castitatis fervidus
Mente profecit sedula, Custos et amator;
Tandem tidem catholicam V. Verbo, vita docuit,
Docet et apostolicam. Siguis multis claruit
Doctus speculator.
5. Agonizat
pro Christi nomine 4. Yerbum vitae

Martyr plenus
dum palam loquitur,
Surgunt hostes,
divino lumine,
martyr conquiritur,
Nullo fractus
Statim vinctus
prorsus discrimine.
ad ducem ducitur,
6. Sanctus pro Christo dimicans Nee sie subvertitur^
Confisus est in Domino, V. Inter canes
Praeceptum üei praedicans martyr includitur,
Ore quasi tubicino. Sed ab illis
nequaquam laeditur.

Responsoria. In 2. Nocturne.
Antiphonae.
1. Mundum vocans
ad agni prandium 1. Quando missus fuit

Hora coenae sanctus cum canibus,


Cibat illum Christus
Deus, rex omnium,
e coelo panibus.
Servum mittit
dans ei socium 2. Migrans coeli coetibus

Sanctum Andochium: Sanctus aggregatur,


V. Ad hoc officium In terris hominibus
Benignus mittitur, Jam patrocinatur.
Istud negocium 3. Postquam vitae Stadium
Laetus exsequitur. Pugil consummavit,
41 —
Intrat codi gaudiuni Manet sicut
Victor, quüd optavit. solis substantia.

4. Do bello victis hostibus 4. Bina perfossus lancca,


Miles probus regreclitur, Vectc percussus ferrcu
Benignus spretis ornnibus Ex liac Benignus arca
Coelum dives ingreditur. Coeli locatur horrco,
5. Bcnignitate praeditus, Stola gaudens purpurea
Benignus plenissimc, Sanctorum fulget cunco.
Tandem dignus est habitus V. Sicut botrus
Locari dignissime. martyr comprimitur,
6. Jani martyr in gloria Sic in coelum
Regnans cum bcatis justus dcducitur.
Multa bcneficia
Praestat sanitatis.
In 3. Nocturuü.
Responsorra. Ad Cantica.
1. Sanctitatc
A. Superans potentiam
plenus et gratia
Martyr tormentoruni
Dei servus
Cumulum et gloriaui
objurgat vitia,
Monstrat praemiorum.
Poenas suffert
et vituperia, Responsoria.
Nulla tarnen
1. Sicut granum
fractus injuria.
sinapis minimum
V. Subularum
Martyr poenis
fortes aculei
attritus plurimum
Hunc non mutant
Nunc odorem
a statu fidei.
diffundit Optimum
2. Praeses nefandus ferculum
Et suavissimum;
Sanctum cogit comcdcre V. In regionis terminis
Creditque Dei servuluni
Batet vis bujus scminis.
Tali modo pervertere;
V. Cibo signo 2. Expedito
crucis opposito de gravi fabrica
Cibus ille Carnis turba
yanescit subito. plaudit angelica;
3. Imperator Martyr Dei,
ut leo rugiens Christo nunc supplica,
Sanctum poenis Ut nos ducat
pulsat multotiens, ad regna coelica ;

Sed Benignus V. Benigne,


cuncta despiciens per preces sedulas
Non mutatur Peccatorum
sicut insipiens deterge maculas.
;

V. Homo sanctus 3. Sanctum suum miriticat


in sapientia Christus novo miraculo,
42 —
Lucerna fulgens cmicat Multa beneiicia
Diu latens sub modulo, Praestat sanitatis.
Quac virtutcm magniticat 4. Corpus sacrum, quod pluribus
Salvatoris in poi)ulo ; Annis fuit sub nubilo,
V. Christi benignitas. Episcoporum inanibus
CoUaudanda quotidic, Nunc transfertur cum jubilo.
Per quem Benigni bonitas
5. Lingua, manu pariter
Demonstratur ecclesiae.
Martyr praedicavit,
4. quam digne quam laudari Modo multiplicitcr
Sanctus iste promeruit, Signis coruscavit.
Dum pro fide cruciari
Et morti tradi voluit, Ad Benedictus.

Quadam luce singulari A. Carnis gleba


Nunc terris lumen infinit; latcns divinitus
V. Tu qui signis claruisli Collocatur
In curandis corporibus, modo decentius,
Nos a morte serves tristi Hujus solis
Et a cunctis doloribus. refulgens radiis
Lumen suum
Ad Laudes. diffundit latius.

Antiphonae.
In 2. Vesperis.
1. Adest dies laetitiae
Christi cunctis lidelibus, Ad Magnificat.
Quo Benigni reliquiae
martyr egregie,
A.
Transferuntur cum laudibus.
Norma probitatis,
2. Gemma sub terra latuit Rosa patientiae,
Despecto jacens loculo, Ebur castitatis,
Cujus virtus apparuit Roga regem gloriae,
Evidenter in populo. Ut nos a peccatis
3. Fulget in coeli gloria Absolutos hodie
Martyr cum beatis, Jungat cum beatis,
Brev. ms. S. Benigni Divionen, saec. 14. Cod. Parisin. (Arsen.) 274. A. —
Brev. ms. S. Benigni Divionen, saec. 14. in. Cod. Univ. Bononien." Mezzof.
341 add. saec. ^*/i5. B. —
In 1. Noct. R 2, 11 demonstrat varia B. In —
2. Noct. R 1 1 et fehlt B.
, —
R 4, 8 martyr conquiritur B. In 3. Noct. —
R 3, 9 Qua per Benigni bonitas B. —
Hymnen: In 1. Vesp. Gaude, mater :

ecclesia ad Noct. Exsultet coelum laudibus in Land. Hymnum novae lae-


; : ; :

titiae.

14. De sanctü ßlanio.

In 1. Vesperis. Cui sanctorum


congaudent cunei,
Super Psalmos. Tuo praesens
adsis solemnio
A. lucerna Et perenni
sincerae fidei, nos dita gaudio.
— 43

virtutum luminarc Kesponsoria.


R.
praesignc miraculis,
1. Quam felici,
Lumen Blasi singulare,
Christe, commcrcio
Salus in periculis,
Tuos ditas
Firmamentum salutarc
quantoque gaudio,
Tuis esto servulis.
In insigni
V. Bespice in servos tuos et
declaras Blasio,
dirigc opera eorum.
Qui praesentem
Ad Magniticat. diem martyrio
Consecravit.
Salve, niartyr,
V. Gloria et honurc coronaati
Vera salvatio,
Blasi, nostra cum, Domino.
spes et protccüü, Sanctitatis
2.
Nüs a mundi praefulgens lumine,
salva naufragiy
Ut fulgeret
Et niundatos lux in caligine,
ab omni vitio Praesulatus
Tuo dignoö vir sanctus culmine
reddc consortio. Sublimatur.
V. Ut lucer et omnihm in domo
Ad Matutinum. Domini.
Invitatorium.
3. Requisitus
Ad regem vitae sanctus a judicc
digna cum laude venite, Christi fidcm
Qui coelo Blasium fatetur publice,
sustulit eximium. Multo ergo
caeditur verbere,
In 1. Nocturno. Sed verberi
non novit cedere
Antiphonae.
Mens immota.
1. Urbe Sebastea V. In loco afflictionis siiae con-
tua vernant, Christo, tro- fitetur nomen Dei sui.
phea,
Pro gustu calicis
qui magna repcndis amicis.
In 2. Nocturno.
2. Dei praeceptum praedicans
Hie Blasius enituit, Antiphonae.

Quem rex vere magniticans


Monte martyr
1.
In montc sancto statuit.
Argei conditus,
3. Mirificasti, Domine, Nil ferarum
Sanetum tuum in saecula, concursu territus,
Quem pro gregis regimine Hamm morbos
Pontiticali infula ad tactum penitus
Inuuisti. Emundabat.
44 —
2. In nioiite civitas In 3. Nocturno.
tcgi non potuit,
Antiphonae.
Nam rumor praesidi
1. Incessanter insistebat
de sancto patuit,
Saluti fidelium
Qui sibi protinus
adductum voluit
Martyr atque retrahebat
Praesentari.
Ab crrore gentium,
Dum ad fidem convertcbat,
3. Tribunali Parvulos gentilium.
jussus adsistere, 2. Signa verbo sociata
Christi servum ernnt in eo paritcr,
sc prodit libcre, Tabc mcntis emundata
Cacsus ergo aegra caro similiter
jubetur carcere Mundabatur.
Conservari.
3. Jam martyrum
consertus agmini,
Responsoria. Palma florens
in domo Domini
1. Trina sancto visione
Tuos, Blasi,
Per noctem apparuit,
fideles erige
Dequc sua passione
Mores, actus
Dominus innotuit,
vitamque corrige.
Dum sub tali jussione
Carnis suae voluit Responsoria.
Holocaustum. 1. Sanctus mirabili
. SurgCy Blast, et offer mihi perfusus lumine
hostias, ut soles. Sicco vestigio
exit de flumine,
2. A squalore carceris
Promisso coelitus
vir sanctus educitur
certus ex munerc,
Rursumque conspectui
Gaudens et alacer
praesidis exponitur,
accedit propere
Sed nee diis iramolat,
Ad coronam.
nee terrore flectitur
V. Cupiehat enim dissolvi et esse
Tormentorum.
cum Christo.
V. In Domino spcrans non ti-
2. Certanti sonuit
muit^ quid faceret sibi homo.
nuntius e caelis:
3. Ad jussura praesidis Amice Domini,
missus in flumine, gaudeas, fidelis,

Se munit Blasius Veni et suscipe


crucis munimine, bravium coronae.
Mox unda primitus Pro quo viriliter
fluens et liquida Sudans in agone
Sub sancti gressibus Decertasti.
stetit in arida. V. Calicem sdluiaris accipiens
V. In muri viae ejus et semitae intra in gaudium Domini
ejus in aquis multls. tui.
— 45

3. coelcstis Deum voce


Senator curiao, collaudans sedula
Föns dulcoris, Bencdicit
Blasi, et veniae, ei in saecula.
Ad devotae 5. In sanctorum
Vota familiae exsultans gloria,
Condescendens Mira, Blasi,
consortem gloriae gaudens laetitia,
Fac perennis. Novum Deo
V. Memor esto congregationis decantans canticum,
tuae ncc ohliviscaris ejus in Landes audi
finem. tuorum supplicum.

Ad Benedictus.
In Laudibus.
A. jubar aeternum,
Antiphonae. Blasi, jubarque supernum,
Regis coelestis
1. Mirabilis
fortis et inclite testis,
Domine,
in altis,
Respice servorum,
Qui decorem
Clemens advocate, tuorum
cum fortitudine
Et prece nos solita
Sancto tuo
labenti dirige vita.
dedisti Blasio,
Conregnanti
tecum in gaudio. In 2. Vesperis.
2. fortis athleta R. Jam cursus felicis
ad conspcctum Christi, expleto stadio
Qui cum laetitia Athleta cervicem
Victor introisti, supponit gladio,
Nos ejus populum Talentum cum lucro
et oves pascuae reportans creditum,
In ejus atriis Gaudentem in astris

tecum constitue. intulit spiritum.


V. A Christo centiiplum acci-
3. Quam felix anima, piens pro ferrenis coelestia
Quae Deum sitivit, comparavif.
Ecce, nunc possidet,
quod diu cupivit; Ad Magnificat.
Translatam hodie
A. Magnificum salvatorem
hanc super aethera
Landet omnis spiritus,
Dei magnitice
Ut Blasius det amorem
suscepit dextera.
Sancti nobis spiritus,
4. beati Qui coelesti palatio
justorum Spiritus, Fulgeat humanitus,
Quibus martyr Illo nos ducat gaudio,
adjunctus inclitus, In quo regnat coelitus.
— 46 —
Brev. ms. Riterrense saec. 15. Cod. Parisin. 1059. A. Brev. ms. Are- —
latense saec. 14. Cod. Parisin. 1285. B. —
Brov. ms. S. Manritii Viennen.
saec. 15. Cod. (Jhigian. C IV 59 C. —
Brev. ms. A'alentinense saec. 15. Cod.
Atrebaten. 1142 (552) D. —
Brev. ms. Diense saec. 15. Cod. Gratianopolitan.
186. E. —Brev. ms. Diense saec. 15. Cod. Avenionen. s. n. F. Brev. ms. —
Tolosaimm saec. 15. Cod. Tolosan. 74. G. —
Brev. ms. Montis Jovis saec.
15. Cod. Valerian. s. n. H. —
Brev. ms. Gebennense saec. 15. Cod. Gebennen.
ml. 36 b. I. —
Brev. ms. Illerdense saec. 14. Cod. Capit. Illerden. 12. K. —
Brev. ms. Illerdense anni 1451. Cod. Capit, Illerden. s. n. L. Brev. ms. —
Illerdense saec. 15. Cod. Capit. Illerden. 44. M. —
Brev. ms. Monasticum
saec. 14. Cod. Scorialen. d IV 29. N.
Brev. Biterrense imp. Lugduni 1534. O. —
Brev. Viennense imp. Lug-
dnni 1498. P. —
Brev. Vapincense imp. Vapinci 1499. Q. Brev. Vasatense —
imp. Vasati 1530. R. —
Brev. Augustanum (Aosta) imp. 15** S. Brev. —
Gebennense imp. Gebennae 1479. T. —
Brev. S. Petri Gebennen. imp. Lug-
duni 1556. U. —
Brev. Illerdense imp. Illerdae 1479. V.
In 1. Vesp. ad Magn. A
prosaisch ACOP; Ave praesul honestatis etc.
(Anal. XVII, 62) KLMV. —
Invit. prosaisch AP; O regem vitae C. In —
1. Noct. A 1 Incessanter insistebat etc. B. —
A 1, 2 tua veniat A. A 1, 4 —
magna respondes A. —
A 2 Signa verbo sociata etc. B. A 2, 2 Hinc —
Blasius B, Huic Blasius P, emicuit BP. lautet in B: — A3
Admiranda virtus in Blasio,
Qua laetatur mater in filio,
Laetificans auspicis potio
Fuit causa.
A 3, 4 sq. induisti infula. A. — RIA
squalore carceris etc. B. R 1 4 — ,

declarat B. —
R 2 Ad jussum praesidis etc. B. —
R 3 Certanti sonuit etc. B;
Trina sancto etc. V. —
In 2. Noct. R 2 Ad jussum praesidis etc. P. R 3 O —
virtutum luminare etc. P. —
In 3 Noct. A 1 in B:
Ad
salutis fidum refugium
Concurrebat turba fidelium
Prece sanotus dolores omnium
Expellebat.
A 2 Jam martyrum consertus etc. B. — A 3 O lucerna sincerae etc. B; Ad-
miranda virtus in Blasio etc. P. — AI Sanctus mirabili B;
etc. Jam cursus
felicis P. — R 2 Jam cursus felicis ß; in P:
Deo placens atque gratissima
Tua, martyr,
exstitit victima,
Dum
post bella peracta plurima
Sacra coelos triumphans anima
Penetravit.
V. Vestimento gloriae incfuit te Dommus.
R 3, 8 Nos consortes A. —
In Land, ad Bened. A, 1 O fehlt C. In —
2. Vesp. R 1 cursu prospere felicis A. —
Ibid. 3 Athleta Blasius A. Ad —
Magn. A Salve martyr, vera salvatio etc. A; prosaisch C.
Dies Officium gehört wegen der weiten Verbreitung und den infolge
derselben eingetretenen Veränderungen zu jenen, bezüglich derer es schwer
fällt, den ursprünglichen Text herzustellen, da kein Faden ersichtlich ist, der
die Reihenfolge der einzelnen Teile kenntlich machte. Augenscheinlich ge-
hören die drei in den Noten stehenden Teile zu dem echten und ursprünglichen
Bestand des Officiums. Wahrscheinlich nicht dazu gehören die drei AA der
ersten Noktum, die abweichendes Versmafs zeigen und nicht historischen In-
haltes sind, wie die andern AA, sich vielmehr auf die Psalmen beziehen. Sie
könnten ersetzt werden durch die beiden AA Admiranda und Ad salutis, so-
wie die A super Ps. in 1. Vesp. Indes beginnen fast alle Quellen mit Urbe
Sebastea die Nokturnen.
- 47 —
15. De sancto Blasio.

In 1 . V esper i s. V. Ut videat voluptatem Dom'ini


et visitet temjtlum eJKS.
Ad Magnificat.
2. Dum sanctus hie in eremum
A. Pontificis palmam Ut verus esset Idithun,
Blasii plebs haec colat al-
Agrestes ferae morbidae
mam Adibant illum undique,
Atque precetur eum Quas signo crucis omnibus
magnificando Deum, Sanabat a doloribus.
Somper ut exsultet V. mira Dei pietas,
cum Christo spiritus ejus
Per quam mitescit feritas
Coelicolis junctus, Et feris datur sanitas.
quos visio confovet ejus.
3. Pretiose martyr Blasi,
Servos tuos nos exaudi,
Ad Matut inum. Tua prece apud Christum
Commendato chorum istum.
Invitatorium.
V. Si quis enim Dei cultor est,

Martyris invicti hunc audit, ideo te precamur.


festum solemne colentes
Psallamus Christo,
quem laudat coelicus ordo.
In 2. Nocturno.
Antiphonae.

1. Culmine vir clarus


In 1. Nocturne.
provectus pontificatus
Antiphonae. Gliscebat Domini
non sua lucra sequi.
1. Inter Christicolas,
quos urbs Sebastes alebat, 2 . Moribus ornatus
Eximius martyr erat omnibus omnia factus,
Blasius emicuit. Ijaeto congaudens

2. Corde colens digno cumque dolente dolens.

Dominum ferensque benigne, 3. Antistes clarus,


Cultor mandati divino flamine plenus,
verus erat Domini. Aegris optatam
3. Neumatis ergo sacri saepe ferebat opem.
septeno munere fretus
Praeficitur cunctis Responsoria.

ordine pontificis. 1. Dum cujusdam mulieris


infans piscem ederet,
Responsoria.
Spina piscis fixa haesit
1. Fcstivam diem Blasii, comedentis gutturi
Praeclari Christi martyris, Moxque sanctus gulam tangit
Festivo ritu gaudiis Signo crucis
Prosequamur et canticis, et sanavit puerum.
Qua laureatus sanguine V. Misit manum suam et tetigit
Regem adivit gloriae. OS ejus.
— 48 —
2. Ad tribunal Jam nunc, ßlasi,
jussus ire judicis diis nostris inimola.
Vcnerandus Cui sanctus :

pracsul iiKiuit nuntiis: non sunt cacca numina,


liac me nocte Immo surda
Christus ter admonuit, daemonum simulacra.
Ut deliber ei grata V. Quoniam omnes dii gentium
atque placens liostia. daemonia Dominus autem
,

V. Paratus sum et non sum tur- coelum fecit.


hatuSj ut calicem sälvatoris 2. praesulem almificum,
accipiam, Quem mundana
3. Agricolaus, non attraxit gloria,
praeses impius, martyrem almificum,
Suspendi jussit Quem poenarum
sanctum praesulem non vicerunt genera,
Et carnes ejus ungulis Cessit tortor atque lictor
Dilaniare ferreis Laniansque ungula,
Cui sanctus: per tormenta, Nee vincitur equuleo
Praeses, inquit, arbitraris Nee carceris ergastulo
Me sed non potes.
terreri, Neque laci periculo
V. Cor meiim et caro mea ex- Fides fervens in Blasio.
sultaverunt in Deum meum. V. Tua sunt haec, Christe, opera,
Per quae tui testes
In 3. Nocturno. Tot evineunt aspera.

Antiphonae. 3. Blasi, decus martyrum,


gemma fulgens praesulum,
1. Mundanas curas Fave votis te precantum,
nimis inquietudinc duras
Effugato, quidquid gravat,
Horrens Argeicas
Impetrato, quidquid juvat
expetiit latebras.
Ad aeternam gloriam.
2. Degebat clausus V. Seimus quippe^ quod quidquid
celsa sub rupe vir almus, petieris a Domino, ^äbit tibi
Mente Deo junctus Deus,
Israelita pius. Prosella.
3. Cumque mali pecudes 1. Praesulem hune commendavit
quidquam paterentur agres- Sancta conversatio,
tes, Quem virtutum decoravit
Optabant sancti Frequens exhibitio.
manibus sua vulnera tangi, Porcum lupus reportavit
2.
Qui tangens sanas Praesulis imperio,
efficiebat eas.
Interdicto sanctum pavit
Eesponsoria. Mulier edulio.
1. In discuti- 3. Carceratum visitavit
one vero tertia Angelorum visio,
Servo Dei Super aquam ambulavit
saeva inquit bestia: Projectus in fluvio.
49 -
4. Nihil laesus exsultavit 4. Fontes et aquae lacus
Flammarum in mcdio, et mare regem laudate
Garnes ejus cxaravit In cujus laude aquas
Ungulanim passio. profundi Blasius laci
5. Caput ejus amputavit Signans intravit
Tyrannus cum gladio, ac sicco pede perambulavit.
Sic ad patrem exspiravit 5. Terrigenae cuncti,
Patiens pro filio. Coelicolis juncti
G. Ergo, Christe, tili David, In Laudibus Christi
Ipsius suffragio Laudiflua voce
Nobis dona, quam optavit, Domino cantate.
In coelesti solio Quem collaudant sancti
Aeternam gloriam. Mors et vita Blasii.

In Laudibus. Ad Benedictus.

Antiphonae.
A. splondor solis,
1. Indutus fortitudinem qui terrena nubila tollis,

atque decorem gloriae In regno cujus


Post devictos mirabiles splendescit Spiritus hujus
elati maris turbines Fortis agonistae,
Athleta regnat Blasius per eum tibi supplicat iste
cum Christo in coelestibus. Grex tuus, illustra

2. Interno mentis jubilo confirmans pectora nostra.


Laeti servitc Domino,
Oves ejus et populus-,
In adspectu semper ejus In 2. Vesperis.
Pro nobis oret Blasius.
Ad Magnificat.
3. Te, summa veri gaudii,
Agonizantis Blasii A. Agonista martyr Blasi,
Sancta sitivit anima praesul dilectissimc,
Et caro multiplicia Qui suspensus eras ligno,
Per tormentorum genera, obtruncaris capite,
Quo, precamur, perpetuam Audi Clemens preces nostras
Adipiscamur gloriam. et peccata dilue.

ßrev.
ms. Clavoniontense saec. 15. Cod. Parisin. Nouv. acq. IIG. A. —
lirev. Aiiicieiise saec. 15. Cod. Parisin. (Arsen.) 277. H.
ins. Brev. ms. —
Claromontense saec. 15. Cod. Sangenovefian. IJBl. IV" 14. C. Hrev. ms. —
Claromontense anni 1335. Cod. Claromonten. A 4 c. D. ßrev. ms. Cl.iro- —
montvnse anni 1454. Cod. Claromonten. 73. E. —
Brev. ms. Aniciense saec.
15. Cod. Capit. Anicien. s. n. F. —
Brev. Arelatense imp. Arelati 1501. G. —
In 1. Vesp. ad Magn. A fehlt A. —
Ibid. 2 Blasii fehlt B. Statt dieser —
A steht in F:
Praesnlis in laude Blasii, Sion sacra, ^aude,
Christoque sit data laus tua et vox tua [grataj,
Ut prece devot<i resonet tua concio tota.
In 1. Noct. R 1, 2 praeclari fehlt A; Christi fehlt CE. - Statt dieses R steht
in G das folgende:
l> rt'vos, llistoiiao rhytliinicac. III. •
4
- 50 -
Satagemus hunc laudare,
Psalmos, liymnos decantare
Voce, chordis, organo,
Ut ])er hanc celebritatem
Consequamur claritatein
Coelesti palatio;
V. Dies ista celebretnr,
Cleri chorus jucundetur
Cum magno tripudio.
R 2, 2 Iditum A; idrium B; editum C; hidithum E; aditum FG. — R 2, 7
Dei ACE.
fehlt —
R 3, 10 pretiose B. R '3, 4 Commenda tu B. — In —
2. Noct. R 1, 6 Et slgno crucis C. —
R 2, Festivam diem etc. G. R 2, 1 —
Ante tribunal C. — R 2, 2 ire jussus F. —
R 2, 4 inquit praesul J5CE. —
R 2, 6 til)i admonuit B. —
R 2, 7 Ut dem liber illi gratiam J3; ut celebrem
illi F. —
R 3, 5 pectinibus B. —
R 3, 8 inquit praeses BC. In 3. Noct. —
A 1, 3 Horrens partes Argeicas A; Altes Argeicis B; Artes Argeicas E;
Ardens Argeicas F. — A
Diligebat clausus B.
2, 1 A 2, 2 martyr almus —
B. — A 2, 3 Deo mente F. —
A 3, 2 qui causa patienter B-, quisquam
G. — A3, 3 sanctis B.
1 —
8 sunt aeterna numina A
R » numina caeca
F. — R 2, 2 sq. non mundana B. R 2, 4 O praesulem F. — R 2, 8 La-
;


minas et ungulas A. —
R 3 1 martyrum decus A. , R 3 3 Fove votis — ,

B. — R 3, 4 Et fugato BF. Prosa fehlt BCFG. — Ibid. 2, 1 depor- —


tavit A. -- In Land. A 2, 1 Inter vehementi jubilo F. A 2, 3 ejus fehlt —
AE. —
A 4, 1 aqua B. —
A 5, 1 cunctis F. A 5, 2 Coelicolis inserti—
G. —Ad Bened. A, 8 confirmans pectore A. —
In 2. Vesp. ad Magn. in A FG :

A. O praesul et agonista,
Blasi, per quem dies ista
Mundo (re)fülget celebris.
Qua de hoste triumphasti
Et ad lucem sie migrasti
De mundanis tenebris,
Tua prece, nos precamur,
Sursum trahe, ne trahamur
Carnis ab illecebris.

16. De sancto Caesario.

In 1. Vesperis. Quo Deus unus perducat


R. Splendida totum per orbem nos beata trinitas.

refulget solemnitas
Diei, quam patris almi
A d Matu tinu m.
transitus Caesarii Invitatorium.
Decoravit quaque junctus Adoremus regem regum,
est choris angelicis; Christum Dei filium,
V. Hujus tanti fulti patris Qui secum provexit sanctum
nunc beatis precibus Hodie Caesarium
Jucundemur in hac die Civium ad supernorum
cum supernis civibus. splendidum consortium.
Ad Magnificat.
A. Gaudium anni reduxit In 1. Nocturne.
magnum nobis orbita, Antiphonae.
Cum [Caesarium] excepit 1. Post sanetissimi excessum
coelorum sublimitas. praesulis Eonii
— 51 —
Mox Caesarius sepulchri V. Atroces flammarum globi
raptus de latibulo dum saevirent, improba
Electusquc est a cunclo Turba supplex invocabat
Arelatis populo. Domnum mox Caesarium

2. riujus sancti viri [erat] In 2. Nocturno.


radix devotissima,
Antiphonae.
Moribus et fide satis
floruit prosapia, 1. Cum discuteretur verbis

Quod nübilitatis certe mox parentum asperis,

est exemplar celsius. Suis quid de vestimentis


nudus manens gesserit,
3. Cumque septimi annorum At ipse sibi sublata
scilicet curriculo refert a viantibus.
Sanctus foret, jam tcgimen
2. Ipse Sacra nitens jussa
suum clam Caesarius exsequi jam omnia,
Offerebat saepe nudus
Cuncta mundi blandimenta
manens indigentibus. respuit ac terrea
Lirinorumque sanctorum
Kesponsoria. expetit consortia.
1. Vir fuit dilectus Deo 3. Spiritus nequam, ingressus,
nomine Caesarius, quendam satis miserum,
Admirandae sanctitatis Per OS ejus clamitabat
exsistens a puero, post beatum sie virum:
Cujus orlus a personis Caesari, nolo vadas
exstitit clarissimis ; illuc, quo tu properas.
V. Sacra namque mox in eo
Kesponsoria.
ab ipsis cunabulis
Christi gratia juvante 1. Tunc misertus praesul Christi
excrevit religio. conclamantis populi
Se ignivomo furori
2. virum vere beatum,
concitus opposuit,
cujus nempe animum Incumbens orationi
Non Visus neque auditus
solo tiexo poplite
<iuiverat avertere
V Mox ut terrae genu llexit,
A coelestium bonorum
vires mirabiliter
dulcissimo nectare,
Ignium exstinxit.
V. Cujus erat mens intenta
2. Igitur comperta princeps
gaudiis perennibus
atque rex nefarius
Nee ab eis vel momento
Innoceutia beati
scquestrata exstitit.
pruesulis Caesarii,
8. Cumque vir Domini missus Poscit supplex, ut ad suam
foret in exsilium, redeat ecclesiam ;

Casus venit, ut flagraret V. Tanto redeunti patri


ipsa urbs incendio, civibus ab omnibus
Populique conclamarent : Comitiva materiis
sancte, nobis subveni ;
et cereis occurritur.
4*
— 52 —
3. Christi dum confessor almus 2. Quidam puer clari viri
apud aulam regiam ac simul patricii
Morarctur, Ravcnnatis Ab immundo vexabatur
miscrtus est viduac, spiritu frequentius,
Filium quae nuper functum Quem vir Dei consecrato
ejulabat unicum; unctum sanat oleo.
V. Nam cum haec diu jaceret V. Ita liberatus puer
ejusad vestigium, est anequam spiritu,
Mox orando suscitavit Ut ultraeum tentare
vivumque matri reddidit. nequaquam praesumeret.
3. Cujusdam Arelatensis
ministri ecclesiae
In 3. N octurno. Filia gravi languore
jacebat praemortua,
Antiphonae.
Pro qua vir Dei oravit,
1. Tunc sanctus miseratus patri sanam reddidit.
mox bibendi poculo Y. Sic illa muta manebat
Benedicto porrectoque jam puella triduo,
curat a daemonio, Ut nee ore loqui posset
Id quod ejus rei^erente cernere nee oculis.
cognitum est comite.

2. Sanctus mox ut necti quivit In Laudibus.


monachorum cuneis,
Antiphonae.
Coepit eminere cunctis
in virtutum actibus, 1. Cumque jam exitus sui

Et qui instruendus venit, cerneret per spiritum


perfectus apparuit. Diem proximum, se vehi
jussit in coenobium,
3. Turic directus est medendo Ipse quod patrarat dudum
a patre sanctissimo ad opus virgineum.
Ad urbem Arelatensem
2. Convocatis mox ancillis
viro illustrissimo,
quod audierat,
Christi,
Nomine Firmino nempe Consolatur, ne movere
ac christianissimo.
suus eas transitus
Debeat, quod se patronum
Responsoria. scirent apud Dominum.

1. Cum jam sol occubuisset 3. Cui nos, pater sancte,


declinans ad vesperum, desolatas deserisV

Viro Dei ad altare Quibus ille: non vos, ait,

praesentatur mulier, benedictae, desero^


Quae cum spumo ac Stridore Sed pro vobis rogaturus
ejulabat jugiter; ad Christum accelero.
V. Tunc sanctus solo prostratus 4. Cuncta nunc simul creata
in orationibus benedicant Dominum,
Omnem vim daemoniorum Tantum qui nobis patronum
mox ab ea depulit. dedit in perpetuum,
-- 53

Cujus nieritis juvari In 2. Vesp eris.


sentiamus jugitcr. Ad Magnificat,

Laudct coelum, laudct terra, A. Ita nos amicus Dei


Deum laudent omnia faciat Caesarius
Conditorern in beati Celebrantes Interesse
transitu Caesarii, festivis praesentibus
Quem Cliristus nobis patronum Gaudiis, quod mereaiiiur
conferat perpetuum. perfrui perennibus.

Brcv. Arelatense imp. Arclati 1501 —


In 1. Vesp. ad Magn. A, 8 Lücke
von vier Silben; Caesarium ergänzt. In 1. Noct. A 1 5 Erectusqiie. ,

A 2, 1 Lücke von 2 Silben; erat ergänzt. —
R 2, 5 quiverat.se corniere
— In 2. Noct. A 2, 5 Ad ipse. —
A 2, 4 terrena. R 1, 9 sq. imv(»ll- —
ständig. — R
9 comitivam.
2, —
In 3. Noct. A 1, 1 fehlt eine Silbe; lies
Huncquc sanctus? —
R 2, 7 sq. est puer. — R 3, 6 et patri. — In Land,
ad Bened. A prosaisch.

17. De sancto Calixto.

I n 1. Vesp eris. 2. Dum Dei legem explicat,


Ad Magnificat. Fremit praeses inania,
Meditans illum perdere.
A. Gratuletur
Christi familia, 3. Ut rapiatur, imperat,
Dies nobis Sed in raptores caecitas
haec refert gaudia, Irruit subito.

Qua Calixtus 4. Vim virtutis intuitus


victrici laurea In Calixto Palmatius
Kedimitus Ad Dominum convertitur.
intravit aethera, 5. Verba sancti
Tibi, Christo, percipit Dominus
Sit laus et gloria. Cum clamore
gementis spiritus.
Ad Matutiüum. Et exauditus est.

Invitatorium. 6. In tuo, Dens, nomine


Cliristum, regem Multü signorum opcrc
et formam martyrum, Calixtus claruit.
Adoremus,
laude dignissimum, Responsoria.
Qui triumphum 1. Praesul Calixtus nomine
Calixto martyri, Pro Christo fuso sanguino,
Cum triumpho Coelos ascendens hodie,
coronam contulit. Palmam refert victoriae ;

V. Coetu fretus angelico


In 1. Nocturno. Sanctoruni datur numcro.
Antiphonae.
2. Orabat in coenaculo
1. Sanctus Calixtus pontifex Multis secum de populo,
Meditabatur jugiter Subvertitur cum idolo
In lege Domiui. Domus subjecta Zabulo
- 54 —
V. In argumeutuni lidei, 2. Vir Domini sollicitus
Dum verbo plebem reticit. In deducendis ovibus
3. Audit praefectus populi Virgam cum tuba ductili
Casum domus et idoli, Tenet et feras abigit,

Ut rapiatur, praecipit, V. Non dormitando palpebris


Calixlus servus Domini, Nee dando somnum oculis.
V. Furori satisfacere, 3. Dum recreat in Domino
Quo torquebatur pectorc. Fideles vitae pabulo,
Calixtus raptus subito
In 2. Noctuino. Concluditur ergastulo
V. Pro fidei mysterio,
Antiphonae.
Pro veritatis studio.
1. Qui contidens in Domino
Minanti se Palmatio In 3. Nocturno.
Praesentari non timuit. Ad Caiitica.
2. Ruga carens et macula A. Ad pascua
Aeterna tabernacula ducit uberrima
Ingredi meruit. Dei pascens
3. Vitam a Deo petiit, hie animalia
Dedit et superaddidit Semper sollicitus.
Coronam gloriae.
Responsoria.
4. Vir Calixtus 1. Arta clausus custodia
celeber meritis Protiigatur inedia,
Coeli claves Tyrannus interdixerat
successor Simonis Ei quaevis edulia,
Atquc curam, V. Ut vel poenis deticeret
ovium suseipis Vel votis ejus cederet.
Romae et orbis.
Flores et laeta gramina
2.
5. Pastor factus Mundi Calixtus spreverat
gregis Dominici, Desertum mentis appetens,
Virgam ferens Ibi constanter permanens,
cum tuba ductili V. Vanam calcavit gloriam
G regem pascit. Et fallentem insaniam.
6. Tuba mittit 3. Expositus ad gravia
sonum horribilem, Christi miles supplicia
Terret hostes Pro fidei constantia
longius abigens Torquetur mente placida
Ab ovili. Dei praedulcis hostia,
Responsoria. V. Cui vivere Christus erat
Et mori lucrum.
1. Satelles domum subiit,
Ubi Calixtum didicit,
In Laudibus.
Qui nebula circumdatus
Caecitate percutitur, Antiphonae.

V. Ut viro Dei crederet 1. Praecinctus martyr


Nee fidei rcsisteret. fide non modica
55 —
Superavit Ad Benedictus.
fluctus et flumina A. Sanctitate
Maris hujus. juncta justitiae

2. Jubilemus Servit Deo


sanctorum Domino, pulsa formidi ne

Cui Calixtus Cum tyranno


pcrenni jubilo juncto certamine
Cum sanctis jubilat. Vicit, refert
palmam victoriac.
3. Invigilans
commissis ovibus
Pavit gregem In 2. Vesperis.
Domini sedulus Ad Magnificat.
Pastor pervigil.
A. Vir Calixte,
4. Benedixit
Domini gratia
Calixtus Domino,
Quem solemnis
Quod addictus canit ecclesia,
gravi supplicio
Te precamur,
Pro eo patitur. audi precamina,
5. Psalterii Sentiamus
simul et citharae tua suffragia,
Peritus cantat Ut ad prima
laudans assiduc ducamur gaudia.
De coelis Dominum.
ßrev. ms. Marchianense saec. 12. Cod. Duacen. 134. add. saec. ^' i4. —
In allen Noct. ist R 4 prosaisch. —
In 2. Vesp. ad Magn. A, 10 reducamur Hs.

18. De sancto Deodatu.

In 1. Vesperis. 4. Spem salutis praedicabat


Virtutibus sublimatus
Antiphonae.
Et egenos sustentabat
1. Omnes una congregati Dei munere ditatus.
Ad tanti laudem praesulis
5. Iste vir Israelita
Solemnia Deodati
Promeruit decorari,
Decantemus cum modulis.
Qui stat in utraque vita
2. Gratia Dei praeditus,
Cum supremo angulari.
Ut cui plus committitur,
Antistes legit inclitus,
Ad Magnificat.
Plus ab eo exigitur.
3. Nivernensem praesulatum A. Clari festi praesentia
Mox reliquit Ammonita, Omnis fidelis anima
Timens praebuit se gratum Cordis exsultet jubilo
Deo factus eremita. In Christo Jesu Domino,
56 -
De quo gaudct solcimiio V. Faclis et dictis cognitus
Ücüdatus continuü, Per omnia catholicus.
Ubi sccuiuö kipsuuin
Memor sis tui nieniorum.
In Nocturno.
2.

Aiitiphonae.
Ad Matutinum.
1. In diebus angustiae
Invitatoriuin.
Dens ejus justitiae
Casta mente Deo Sanctum suum solatio
surgamus psallere iiostro, Dilatavit mirifico.
Rcgna Dcodato 2. Dens in multitudinc
(jui coclica contulit almo. Suae misericordiae
Deducens suum famulum
In 1. Nocturno. Direxit ad hunc Vosagum.

Antiphouae.
3. Homo coelestis liabitus
Hinc et terrestris angelus,
1. Beatus vir Deodatus Gloriosus emicuit
In lege Dei sedulus Sanctus et honorabilis.
Die ac nocte gemina
Responsoria.
Replebatur scientia.
2. Super montem ecclesiac 1. Suscepto devotissime
Constitutus catliolicae Episcopatus apice
Nee regibus nee populis Instanter gessit opera
Praecepta Dei tacuit. Honori tanto congrua,
V. Solertia pervigili
3. Voce cordis ad Dominum,
Quaerendo, quae sunt Domini.
Cujus est Salus omnium,
Clamavit et in gloria 2. Semper devotus pontifex
Susceptus est angelica. Deo vacare appetens
Mundi relictis omnibus
Responsoria.
Vult esse solitarius,
1. Beati patris annua V. Nam totus Deo deditus
Deodati solerania Nomine et operibus.
Lux hodierna revoeat 3. Cum discipulis vir Dei
Et pia corda renovat; Secreta lustrans Vosagi
V. Magistri quippe gloria Perstitit in Gallilaea,
Discipulos condecorat. Valle satis accommoda,
2. Claro P'rancorum stemmate V. Prius perpessus plurima
Natus hie felicissime Ab invidis incommoda.
Yeri Dei notitia
Fulsit a pueritia,
In 3. Nocturno.
V. Ingenio laudabili
Perscrutans dogina tidei. Antiphonae.

3. Cumque per dies singulos 1. Propter se factum pauperem


Fieret se ipso melior, Deodatum respiciens
Populis Xivernensibus Ex sede sua Dominus
Subrogatur episcopus, Vitac ditavit opibus.
57

2. Hie opcrans justitiain, 2. Intremus portas Domini


Quaercndo vilae i)atriam Confessionc supplici
In fronte verum praetulit Et hymnis ejus atria
Nee linguam dolo polluit. Per Deodati merita.

3. Mundo corde et manibus 3. Deum sitiens anima


Deodatus innocuus Hujus sancti dignissima
Scandere montem Domini Per deserta et invia
Alaeriter promeruit. Quaerebat vitac gaudia.

Responsoria. 4. Benedicite Dominum

Ex locorum vicinia
Omnes filii hominum.
1.
Et antiqua notitia
Hunc sanctum corde humilem
Qui benedixit praesulem.
Deodato earissimus
Hidulplius erat inclitus, 5. Domini nomen solius-
V. Qui Prumas Trevii-ensium Senex cum junioribus
Nuper intrarat eremum. Laudent, cujus est gratia
2. Videns beatus undique Deodatus in gloria.
Multos ad se confluere
Apud Juneturas gemina Ad Benedictus.
Construxit monasteria,
V. Ibi degens amabilis A. Fortis atque macrothymus
Suis atque extraneis. Deodatus calogerus
Post prolixa et plurima
3. Venerabilis pontifex
Hujus vitae certamina
Jam senio deficiens
Domini sui gaudio
Morte ad vitam transiit
Donatus est perpetuo.
Corporis über vineulis,
In qua sentitur vivere
Miraculorum munere.
V. Peregrinus et humilis In 2. Vesperis.
Seminavit in lacrimis,
Sed gaudens vitam messuit.
Ad Magniticat.

praesul hagiastice,
Ad Laude s. Deodate, nos refove
Meritis et precamine
Antiphoiiae.
Apud Dominum gloriae,
1. (luam sunt credibilia Ut expurgatis omnibus
Tua, Deus, eloquia, Mentis et carnis sordibus
Parasti tuo famulo Te praevio perpetua
Aptam sedem in eremo. Adipiscamur gaudia.

Brev. ms. S. Deodati saec. 16. Clm. Monacen. 10909. —


In 1. Xesp.
steht der Hymnenantang Dip:nis : suinnio in laudibus; der Ihmnus seihst
fehlt. — 3. Noct. R 2, 6 Suis et extraneis Hs. —
Ad Land, ad IWn. A 2
kalogepoch Hs.
- 58

19. De sancto Elzeario.

In 1. Vesper is. Ad Matutinum.


Antiphonae. Invitatorium.
1. A dextris sedet gloriae, Regem laudantes omnium
Nam a dextris justitiae In psalmis jubilemus,
Sedit vita mortali, In quo et Elzearium
Virgam virtutis explicat Voce maguificenms.
Et nationes judicat
Concussans caput niali.

2. Justorum in consilio In 1. Nocturno.


Dulcique contubernio
Antiphonae.
Et congregatione
Mandata dat tidelia, 1. Beatus vir consilium
Dum salutis utilia Devitat impiorum,
Jubet Christi sermonc. Piorum fert vestigium
Sequens viam justorum.
3. Dispergens dans pauperibus
Pietatis visceribus 2. Ad versus Christum üomini
Commodans miseretur, Plangit conventionem,
Disponens se judicio, Qui vitam dedit homini
Cum reeta generatio Per suam passionem.
Christi benedicetur.
3. Voce clamat ad Dominum
4. Elzearium nobilem In morte dormiturus,
Respexit Deus humilem Post vultum plenum luminum
In terra conversantem, Monstrat resurrecturus.
Collocaus cum principibus,
Choris quoque coelestibus Responsoria.
In gloria laetantem.
1. Puer beatus cingitur
5. Laudant gentes et populi, Ad carnem chorda dura
Illustresmagis saeculi, Adolescensque sequitur
Qui manet in aeternum, Sermonum Christi jura
Ciarum sequentes comitem Familiamque traditur
Per sanetitatis tramitem Pia formasse cura,
Ad bravium supernum. V. Per quam Deus extollitur
Ad Magnificat. Et proximus diligitur
Intentione pura.
A. Proles digna Provinciae,
Stirps generosa comitum, 2 Carnis horrens delicias
Princeps summae clementiae, Cilicio vestitur,
Becus et honor militum, Corpus sentit angustias
Elzeari beate, Amictus, dum sopitur,
Exora, dari veniae Sic et per abstinentias
Nobis et vitae meritum Jejuniis nutritur.
Tandomque fructum gloriae V. Jocos sprevit et nuptias
Post hujus vitae transitum Et saeculi blanditias,
In coeli claritate. Dum Christi crux ambitur.
— 59 -
3. JJesponsatur virginitas 3. Caritatis incendio
In matrc salvatoris, Salutem animarum
In sancto fulget puritas, Verbis sitit et studio
Conjuginm honoris, Viribus medullaruni,
Sic fit perfecta Caritas, Hinc nuUo pensat pretio,
Vira vendicat amoris. Quod mundus habet carum,
V. Cor, gestus et activitas V. Hinc pius in obsequio
Per cunctas tenens semitas Egenis fit auxilio
Virginei pudoris. Plerisquc in poenarum.

In 2. Nocturno. In 3. Nocturno.
Antiplionae. Antiphonae.

1. Cordis signat laetitiani 1. In monte sine macula


Sereni vultus lumen, Quievit castitatis,
Nam mundam conscientiam Hie Dei tabcrnacula
Sibi dat Christi numen. Habitat cum bcatis.

2. Verba percepit auribus 2. Invenit tua dextera


Et pauperum clanioreni, Omnes, qui te oderunt,
Quorum necessitatibus Cunctis dum donas muncra,
Se dat intercessorem. Qui tibi mala quaerunt.

3. Ilonor, Corona, gloria 3. Cordis habens munditiam


Confessori beato, Et manum innocentem
Dei magnificentia Ascendit montis gloriam
Ad coelos elevato. Terrena transcendentem.

Responsoria. Responsoria.

1. Vir lenis, niitis, huniilis 1 In summa vehit spiritum


Se clamat peccatorem, Orationis alis,

Dulcis, blandus, affabilis Fervescit in intuitum


Nee despicit minorem Adspectus facialis,
Egenorumque pabulis ])evote fundens gemitum
Se praebet servitorem, Pro retractivis malis :

V. Leprosos lavans osculis V. Sic sentit cor imbibitum,


Mulcet cultusque nobilis Ut cum venit ad reditum,
Se monstrat contemptorem. Nee paret sensualis.
2. Vir rectus a justitia 2. Invicta patientiu
Non novit declinare, armat athletam,
Christi
Amor, munus, odia
vis, Contemptus et opprobria
Hunc nequeunt t urbare, Mentem vere quietam,
Sic perfecta judicia Rerum quoque dispendia
Perfectus seit amare, Probant pace rcpletam,
V. Juncta misericordia V. Moi-s, languor, vis, fallacia
Damnatorum supplicia Nee trist ant quaeque trist ia
Docebat deplorare. Animam semper lactani.
60

In Laudibus. In tc sunt ossa condita,


Quibus acgris est rcddita
Antiphonae.
Completio votorum;
1. Praecinctus pudicitia Ad tc, confessor optimc,
Supra cariiis incendia Clamant langucntcs animac
Ut dominus rcgnavit, Pro venia malorum.
Decorcin mentis inducns,
Fortitudinem vesticns
Corpus terrae firmavit. In 2. V espcris.
2. Servus Dei laetitia Antiphonae.
Clarescit ad convitia
In exsultatione,
1. Ex utero principium

Divinum intrat atrium Et generis initium


In hymnis confitentium
Sumens stirpe clarorura
Die virtutis damit,
Laudis confessione.
Hinc sociari meruit
3. Sic super Stratum proprium Splendoribus sanctorum.
Memor per cilicium
est
Christi Jesu plagarum,
2. In toto corde Dominum
quem luminum
Confitetur et
In sitivit anima
Et caro Patrem laude septena
sibi proxima
Sanctumque nomen Domini
Lucc vigiliarum.
Suo commendat agmini
4. Patrem, filium, spiritum Devotione plena.
Per operum circuitum
3. Potens in terra timuit,
Semper benedicamus,
Cujus mandatis voluit
Sancti et corde humilis
Beatus obedire,
Cum laudibus et jubilis
Gloria et divitiae
Magnalia canamus.
Non poterant justitiac
5. Terrae reges et principes, Ipsius contraire.
Et juvenes et virgines,
Coeli laudate Deum, 4. Ex hoc nunc et in saeculuni
Dei per solis circulum
Sequentes Elzearium,
Sit nomen benedict'um,
Nam rex et princeps omniuni
Vosque laudate, pueri,
Ad coelum vexit eum.
Puerum suo corpori
Ad Benedi ctus. Tenentem finem strictum.
A. Exsultet Apta civitas, 5. Laudate, gentes, Dominum,
Quam exornat praeclaritas Quo tempus per interminum
Felicium membrorum, Veritas manet rata,
Tantoque privilcgio Cujus misericordia
Tu dotata religio Est per sancti suffragia
Ecclesiae minorum, Super nos confirmata.

Brev. ms. Romano-Franciscanum anni 1412. (Privatbesitz.) In 1. Noct. —


R 8 tenent.
3, —
In 2. Noct. A 1, 2 luraine. A 1, 4 niimine. — R 2, 6 —
Perfectas. —
R 3, 1 Caritas. —
R 3, 4 Et viribus. R 3, 7 Huic pius. — —
In 3. Moct. R 3, 1 velut spiritum. —
In 2. Vesp. ad Magn. A wie in 1. Vesp.
- 61 —
20. De sancto Feiice.

In 1. Vesperis. 2. Hunc pater ut morum


plenum videtatque bonorum,
Ad Magnificat.
Haeredem carum
A. Sancte tua Felix rerum facit esse suarum,
prece fac sit plebs tua felix, Quas impertitur
Cui mens est totis fratri, pater ut sepelitur;
tibinunc adsistere votis; V. Sprevit opes mundi
Plebem cum clero pueri mens coelica mundi.
duc sie moderamine vero,
Te duce confisi 3. Doctus scriptura
quo regna petant paradisi. Felix mundi peritura
Despicit, in caelis
spem votis ponit anhelis,
Ad Matutinüm.
Maximus hinc animo
Invitatorium. praesul congaudet ab imo;
Regem laudemus, V. Presbyter hie factus

mitem quemsemperhabenius, sanctos firmatur in actus.


Feliciscursum
qui duxit ad aethera sursum.
In 2. Noctu rno.
In 1. Nocturno. Antiphonae.
Antiphonao.
1. Sanotum hunc mirificatum
1. Fuit vir istc beatus Seimus atque decoratum
A Christo multum amatus, A Deo, cum de carcere
Consilium implorum Eduxit cum libere.
Sperncns et iter pravorum.
2. Mane Domino adstabat
2. Cum infremuissent gentes Felix iste et orabat,
Christi servum insequentes, Cujus vox est exaudita
Arancae fuit tela Pro plebe sibi subdita.
Uli scutum et tutela.
3. Mirabile nomen Christi
3. Licent sint multiplicati
Comprobatur sancto isti,
Hostes hujus Deo dati,
Quem carceris de foribus
Ad Dominum cum clamavit,
Eduxit clam custodibus.
Salus ejus hunc salvavit.
Kespousoria. Responsoria.

1. Gaudens in festo, 1. Urbe Nolanae


pia plebs, Felicis adesto, Felix non vixit inane,
Gaudia duc mente Sed, quem dilexit,
tanto pastore tuente, populum sub praeside rexit,
Nam poteris facile Qiii senio fractus
saeclum tunc spernere vile ;
felices gesserat actus.
V. llunc satis exora, V. Et quia turpe furit
per onm cuncta meliora. mala gens, illuni metus urit.
— 62 —
2. Felix turbatur, Conatu magno
sine sancto dum viduatur, pastor portatur ab agro;
Namque seuex eremum V. A Domino factum
cupiens fugit et loca demum, est hoc admirabile factum.
Intrat sentosa
3. Praesule excepto
dumis scopulisque perosa,
non flecti dogmate coepto
V. Mundanum cultum,
Felix intendit,
cupiens vitare tumultum.
gens dentibus impia frendit,
3. Urgct pagana Effugit hie tela,
gens Felicem malesana, quem
servat aranea tola;
Nomine pro Christi V. Sic Christus frangit
carcer sancto datur isti, hos, quos spes idola tangit.
Sub quo congestae
straverunt fragmina testae,
V. Divinum numen In Lau d i bu s.

dat cum requie sibi lumen.


Antiphonae.

In 3. Nocturno. 1. Persequentum postquam manus


Evaserat Felix sanus,
Antiphonae.
Hunc vidua quaedam pavit,
1. In Domino iidens fuit Sicut Christus ordinavit.
Felix, dum gens caeca ruit, 2. Sacri roris infusio
Nam non videbant videntes Potavit in compluvio
Hunc, ad quem erant loquentes. Christi servum dante Deo
2. Felix hie sine macula Aestu siccato puteo.
Intravit tabernacula,
3. Cessaute malorum rabie
Quo coelesti cum copula Relocatur ecclesiae
Requiescit in saecula.
Felix, tunc migrat maximus
3. Desiderium animae Praesul ad coelos Maximus.
Tribuisti, altissime,
4. Eligitur episcopus
Felici, qui feliciter
Felix, sed non tantum opus,
Ad te nostrum regat iter.
Cum hurailis esset vere,
Kesponsoria. Praesumit sibi sumere.

1. Angelico fretus 5. Populo Felix presbyter


ductu de carcere laetus Doctrinae praebuit iter,
Felix egressus Donec ejus est spiritus
illuc tulit illico gressus, Sursum invectus coelitus.
Quo praesul sanctus
sanctos dat pectore planctus,
Ad Benedictus.

V. Felix deserto A. Felicem hunc veneremur,


laetatur valde reperto. Ejus actus imitemur
2. Dat in divina Orantes spe sedula,
brumali tempore spina Ut in coelesti gloria
Botrum, qui fusus Per ipsius suflFragia
morienti restruit usus, Regnemus in saecula.
— 03

In 2. Vesperis. 4. Mundus mundum Felix concul-


cavit,
Antiphonae.
Ad superna semper anhelavit,
1. Ecclesia mater sancta gaude Mundum linquens et ejus gaudia
Laeta Cliristum digna [lauda] Coeli jam possidet palatia.
laude,
5. Gemma lucis, Felix eximie,
Qui ab Oriente in Feiice
Ora Christum, solem justitiae,
Te beavit alumno felice.
Ut tenebris nostrae nequitiae
2 quam Christus in hoc mirabilis
Lumen verae det poenitentiae.
Praedicatur atque laudabilis,
Quem ornavit miris virtutibus, Ad Magnificat.

In saoculis narrandis omnibus. A. Felix, pastor inclite,


3. Jeremiam hie fratrem habuit, Perduc ad pascua vitae
Fratres eadem mens non tenuit, Te laudantem gregem istum,
Nam vitae alter contemplativae, Ut cum coelorum civibus
Alter vero inhaesit activae. Actcrnis laudet laudibus.

Brev. ms. liethuniense saec. 16. Cod. Atrebaten. 884, — In 3. Noct. A


3, 8 qui fehlt. —
R 3, 4 frendens. — In Land. AB, 1 lies mali? — In
2. Vesp. A 1, 2 lauda ergänzt. — A 2, 4 In ergänzt. — Ad Magn. A, 5
laudet civibus.

21. De sancto Ferreolo.

In 1. Vesperis. Ut mors est fortis,

Antiphonae. dum non timet aspera mortis,


Lampas est ignis
1. Laus tibi, Ferreoli
habet flammam sine lignis,
et
rex, quod voluit tibi soli
V. Non exstinxerunt
Ferreolus miles
hunc flumina, quae tumu-
animos offerre viriles.
erunt.
2. Nemo Dei miles
mundana negotia quaerit, Ad Magnificat.
Nam servus dominis
A. Tortorem jam deposuit
nemo duobus erit.
de sede potentem,
3. Sanctus ei placuit,
Exaltans humiles Dominus
cui se servire probavit,
tamquam esurientem,
Dum plusarma Dei Justitiam replens
quam mundi culmen amavit. ditem dimisit inanem
4. Legitime certat Angelicumque suo
pretiosae in mortis agone puero dat sumere panem.
Miles eique datur
victricis palma coronae.
5. Desudat miles,
Ad Matutinum.
ut praemia digna reportet, luvitatorium.
Agricolam primum Qui bravium palma
de fructu sumere oportet. tibi se martyr dedit alme.
R. Quant US amor sancti, Et dator et munus.
({uantus, quam fortis amanti, trinus laudetur et unus.
— G4 -
In 1. Nocturno. 2. Larga voluntatis
Antiphonae. divinac praestita dona
Fcrrcolo scutum
1. Vir bene fundatus,
prius, inde fuere Corona
in lege Dei meditatus,
3. Mirandus Dominus,
liignum fructiferum
qui servo regia donat
conscendit ad ardua rerum.
Ornamenta suo,
2. Ardua sunt, celeri
quem gloria honorque coro-
Christum sermone fatcri
nat.
Et plus quam gentes
hunc formidare frementes. Responsoria.

3. Vir, cui susceptor 1. Praesidis imperio


Dominus fit, gloria, rector, tortores inde beatum
Despicit iratos Carcere Ferreolum
tribulantes multiplicatos. ferro claudunt oneratum,

JResponsoria. V. Sed Deus intravit,


qui sanctum mirificavit.
1. Cum Domino carum
genus olim Christicolarum
2. Ut biduo facto
tenebras aurora removit,
Sacrilegi reges
Sanctus erat Über
ad iniquas cogere leges
resolutaque vincula novit,
Arderent, caedes
excepit Gallica sedes;
V. Mane videns recolit,
quod rex Deus impia nolit.
V. Ilaec peccatorum
via consiliumque malorum. 3. Dum custos dormit
ad carceris ostia lente,
2. Crispinus praescs
Vir sacer accedit
coepit lustrare Viennam,
sentitque palere repente,
Sanctis tormenta
Disponit fugere
sibimetque parando gehen-
scriptura praecipiente,
nam.
V. Reges jusserunt V. Cum Domini cuique
mirabile nomen ubique.
ita, qui frustra fremuerunt.

n. Dum plerosque mori


In 3. Nocturno.
facit indulgetque furori,
Antiphonae.
Ferreolus Christi
Crispino proditur isti, 1. Vir cavet in Domino
Extra non, intus confidens, ne sibi mittant
gladii munimine cinctus; Perfidiae virus,
V. Intus erat Christus qui rectos corde sagittant.
susceptor, gloria, virtus. 2. Vir, qui justa facit
maculosaque crimina nescit,
In 2. Nocturno. Atria sancta petens
Antiphonae. in sancto monte quiescit.

1. Ferreolus fultus 3. A Domino vitam


divini lumine vultus petiit, tribuitque petitam,
Sacra Deo cara Dans lumen verum
cordis mactavit in ara. per saecula longa dierum.
GJ^ —
Responsoria. 2. Quae promittis, ait,
1. Portas est ur])i.s volo corum cedcre juri,

cgrcssus ct altius luicret, Qui tibi militiam


Consilio quacrobat itcr, sunt amplius cxhibituri.
quod eundo teneret, 3. Cum te non ficctant
Quave secuturos bona, praeses ait, mala plec-
potius ratione caveret tant,
V. Nam qui peccabant, Quae, nisi sacrifices,
arcum pharetrasque para- cito, quam sint acria, disces.
bant. 4. Vidit eum flecti
2. Properat orando non possc per aspera verba
Rhodanum transire natando, Judex, aftiigi
Dirigit egressus per verbera jussit acerba.
in communi aggere gressus, 5 Cum nec verberibus
Ad Jareni capitur valct ad scelerata referri,
fluviuni nec longius itur; Carcere praecipitur
V. Sic in monte Dei claudi sub pondere ferri.
meruit sedem requiei.
Ad Benedictus.
3. Ductus ab iratis
A. Sancta Viennenses
manibus post terga ligatis
sibi praesidio atque dccori
Usque Brinacensis
Membra futura fide
terrae loca et ictibus ensis
retulerunt nobiliori,
Truncato capite
In ripa Rhodani
migravit in atria vitae;
condentes ulteriori.
V. Dantur ei dona,
lapidis pretiosa corona.
In 2. Vesperis.
Ad Magnificat.
In Laudibus.
A. Ne latitando diu
Antiphonae.
martyr foret absque decore,
1. Praeses ait: quae tanta necis Castalius vir praecipuus
fiducia? Christi amore
virtutis
Sectam si refugis, Basilicam grandem
indulgeo, quae retulisti. fundavit in ejus honore.

JJrev. Öosmcuse imp. Parisiis 1543.

22. De saiicto Ferreolo.

In 1. Vesperis. 2 Imbutus vero dogmate,


Antiphonae. Sacro lotus baptismate,
Sub habitu militari
1. Fidelium tunna, gaude
Cum Vienna, plena lauile, Deo coepit famulari.

In honore digna coli o. Contigit gentes impias


Gloriosi Ferreoli. Per singulas provincias
Drevos, HistiHi;ie rliythmicae. III.
— 66 -
Ad suos ritus profanos 2. Quare fremuerunt
Cüinpellere Christiunos. Gentes contra eum,
4. Clispinus praesul subdolus, Reges astitcrunt
Cüiiipeito, quod Ferrcolus Incolentes DeumV
Esset vere Christianus, 3. Domine, multiplicatio
Statin! misit in Iiunc manus. Ferreolo passionum
5. Blandis, minis, verberibus, Est effecta benedictio
Compodibus, carceribus Ad vocem orationum.
Et usque ad mortem pressus, Resi)onsoria.
Semper Christum est confessus.
1. Divina Providentia
R. Beatus Ferreolus,
Virtute fidei armatus
Nomina consonantia
Rebus imposuit,
Et dono Dei securus,
Et sub ferri materia
Rhodanum ingreditur
Et fusis precibus
Ferreolo cum gloria

ad Dominum
Nomen attribuit.
In ulteriorem
V. Nomine aeterno haereditavtt
illum Dominus Dens noster.
ripam transcurrit
V. Elementa servo Dei 2. Inter principes saeculi
Ferreolo famulantur, Et frequentias populi
Dum per omnem Rhodanum Carnem, hostem, mundum vicit,

Sine demersione transvehitur. Totum Christo se subjicit.

Ad F. Mcmor verhi Domini redde-


Magnificat.
Ferreole,
hat, quae erant Caesaris,
A.
Te ferrum limatum, Caesari et^ quae Dei, Deo.
Ferro ligatum 3. Ferrum de terra tollitur,
Ferro litatum, Igni purgandum traditur,
Martyrem Cuditur malleo,
Ac patronum beatum Ferreolus eripitur
F*etimus, nobis obtine, Ab idolis et patitur

Omni pulsa rubigine Tormenta pro Deo.


Coelesti frui lumine. V. Beatus vir^ qui suff'ert tenta-
tionem, quoniam, cum proha-
Ad M atutinum. tus fuerit^ accipiet coronam
Invitatorium. vitae.
Regem sempiternum pronis
adoremus mentibus, In 2. Nocturno.
Qui martyrem suum digne Antiphonae.
pro meritis
Corona Vit Ferreolum. 1. Cum invocaret Dominum,
In quo firmiter speravit,
In 1. Nocturne. Sciant filii hominum,
Antiplionae. Quod sanctum mirificavit.

1. Beatus vir Ferreolus, 2. Verba mea,


Quem de semita justorum clamat, int eilige,
Non traxit liostis subdolus Viam meam
Per devia peccatorum. ad coelos dirige.
— 07 —
3. Domine, noster Dominus, Responsoria.
Minuisti paulominus 1. Post Rbodani transitum
Fcrrcolum ab angclis, Martyr in agone
Quem tecum trabis in caclis. Keddit Deo spiritum
Responsoria. Percussus mucrone,
1. Ferreolum, militem inclitum, Obtinet per meritum
Cbristianum, Crispino prodi- Praemium coronae.
tum, V. Corona aurea super coput ejus,
Praesul jubet idolis servire expressa signo sanctitatis.
Aut in eum minatur saevire. 2. Effusione sanguinis
V. Justus non conturhatur, quia Ferreoli dedicatur
Dominus firmat manus ejus. Ope divini numinis

2. Ferreolus carceratus Locus, in quo lumulatur,


Tenetur in compedibus, Caput sancti Julian!
Vinculatus, oneratus Cum eodem coUocatur.
Ferri magnis ponderibus, V. Quomodo enim in vita sua
Nee a divinis laudibus dilexerunt se, ita et per mortem

Cessat vir beatus. non sunt separati.


V. Sciehat enim, se socmm passio- 3. Jesu bone, üde firma
num futurum esse et conso- Ferreolo nos contirma,
lationum. Per precatum fiant firma,
3. Somno die tertia Quae in nobis sunt infirma.
Custodes premuntur, V. Praestet hoc nobis deitas beata
Sponte patent ostia, Patris ac nati pariterque sancti
Vincula solvuntur, Spiritus almi.
Rbodani recta via
Gressus diriguntur.
In Laudibus.
V. Qui Petrum in mari, ne mer-
gcretur, erexit, Ferreolum per Antiphonae.
fluvium secure tansvexit. 1. Ferreolus, felix miles,
Sciens mundi res exiles,
In 3. Nocturno. Praeelegit munditiam,
Antiphonae. Quae dat aeternam gloriam.
1. In Domino confidens 2. Ferreoli constantia
A Domino respicitur, Per blanda, per supplicia
Quem Deus justum videns, Probatur ex passione
Ab eo plus diligitur. In Christi confessione.

2. Domine, sine macula 3. Ferreolo multiplicant


Ferreolum invenisti, tormenti cunmlum,
INIulti

Quem tua tabernaeula Sed rumpit, (juidciuid applicant.


Inliabilare fecisti. Qui benedicit saeculum.
3. Domine, in virtute 4. Ferreolum martyrio
Tua nobis praesta, Post carceris ergastula
Colere cum salule Coronavit pro praemio
Ferreoli festa. Gloriosus in saecula.
5*
- 68 -
Ferreolc, miles Christi, Ferreolus militavit,
Qui terrena contcmpsisti, Quem martyrem coronavit
Juni laudas cum martyribus Christus; liujus precibus
Dominum in coelestibus. Laetemur in coelestibus.

Ad Benedictus. In 2. Vesp eris.


Ad Magnificat.
A. mira res, sub habitu
Mundanae militiae A. Ferreole, munde mundo
Mundano mundus anibitu Conversatus in immundo,
Soli legi gloriae Ab immunda mundi faecc
Nos emunda tua prece.
Offic. ms. S. Ferreoli in Puisaia saec. 15. Cod Parisien. 1348 saec. 15.
— In 1. Noct. A 2, 4 Incoleiites soviel als non colentes. In 3. Noct. R —
3, 6 sancti fehlt. —
In 2. Vesp. ad Magu. A 2 Conversatos. ,Hymn. — :

Ferreoli decantemus.

23. De sancta Pide.

In 1. Vesp eris. In 1. Nocturno.


R. quam dulcis memoria Antiphonae.
De sancta Fide virgine, 1. Sancta Fides igitur
Quae gaudet coeli curia Agennensi civitate
Cum angelorum agmine. Ex nobilibus oritur
In paradisi gloria Proles plena sanctitate.
Manet cum sancto numine ;
2. llacc induta Candida
V. Beata Fides fulgida,
Stolaque virginitatis
Virgo et martyr splendida.
Fulget Fides splendida
Ad Magnificat. Odore suavitatis.

3. Aetate juvencula
A. llodie beata Fides,
Senex summa honestate
Virgo et martyr, floruit,
Fuit, sine macula,
Quae martyrii corona
Plena magna sanctitate.
Coronari meruit,
Ideo florens ut rosa 4. Candore formosissima
Laetatur cum gloriosa Vultusque hilaritate
Claruit sanctissima
Matre virgine
Jesu Christi bonitate.
In coelesti culmine.
5. Hanc apprehendit Dacianus,
Qui ab imperatoribus
Ad Matutinum. Missus fuit quasi insanus,
Invitatorium. Plenus multis sceleribus.
Christum, regem gloriae, 6. Frontem, os, pectus armavit
Jesum adoremus, Ad Dacianum veniens
Sanctae Fides hodie Et ad Dominum oravit
Festum celebremus. Signo crucis se muniens.
— 69 —
Responsoria. 3. iiifelix Daciane,

Plene magnae invidiae,


1. Hodie mundi salvator,
Consilium das inane
Nostrue salutis amator,
Contra regem gloriae.
Sanctam Fidem glorificavit,
In gloria exaltavit 4. llinc totus mundus resonet
Cum sanctis agminibus Sanctae Fidis sanctitatem
In supeinis sedibus. Nosterquo chorus celebret
V. Quac propter sacruni niartyrium Ejusdem festivitatem.
Passa est supplicium 5. In festo hujus virginis
Et consecuta est praemium. Cantet turba tidelium,
2. Sancta Fides igitur, Chorus beatitudinis
Agennensi civitate Collaudet Dei filium.
Oriunda, bic colitur 6. Gaude, Agennac civitas,
Mira plena sanctitate Et tibi sit jucunditas,
Nitensque mira claritatc. Quoniam Fidis sanctitas
V. Nobilis ex genere, Floret in te et Caritas.
Nobilior ex munere,
Divinae majestatis. Kesponsoria.

3. Istam videns Dacianus 1. Candor virginitatis,


Jubet ad sc propcrare, Decus mirae caritatis
Intidelis et insanus Est Fides virgo inclita,
Jubet Deos colere, V. Ut Rachel amabilis,
Quos ipsa vult respuere, Ut Hesther laudabilis,
V. Dcum unum colere, Ut Ruth admirabilis.
Deos plures despicere. 2. Virginis praeconium
4. quam dulcis et amoena Sanctae Fidis nobilis
Sancta leides et serena, Chorus concinentium
Quae suam animam Cantet laetus et humilis
Transmisit ad gloriani, Cum coelesti curia,

V. Quae propter Dei tilium V. Gaudet cum Dei tilio,

Passa est supplicium Cum sanctorum collegio.

Et post sacrum mart}rium. 3. Magnae dies laetitiae


Beatae Fidis virginis
llluxit nobis hodie
In 2. Nocturno. Atque beatitudinis;
Antiphonae. Hanc Dacianus impius
Martyrizavit impie
1. Quac es, inijuit Dacianus, Fidemque nostram nesciens
Die mibi, carissimaV Sed repletus invidia.
Sum p'idcs, Cliristiana V. infelix Daciane,
A mea infantia. Quam tu miser, quam insajie.

2. Recede inquit Dacianus, 4. Fides post martyrium,


Ab ista stultitia, Quod tulit propter Dominum,
Ad Deos nostros leva manus Spiritum exhalavit,
Dans eis sacriticia. Qui ad coelum volavit,
— 70 -
Ubi gaudet (luotidic V. Propter tidem salvatoris,
Cum rege gloriuc. Jci^^u Clii'isti redeniptoris,
V. Sancta Fidis jiniiiia Pervenit ad gaudium.
Post dura certamina
Paradisum intravit.
In Laudibus.
Super Psalmos.
1 11 3. Nocturiiü.
A. Dominus regnavit,
Ad Cantica.
Quem Fides laudavit-,
A. Cantica laetitiae Laudando laudemus
Decantemus hodie Deum et amemus.
Ad honorem virginis, Ad Benedictus.
Sanctae Fidis martyris,
Quae propter martyrium A. Hodie beata Fides
Migravit ad Dominum,
Habet Dei praemium.
Hodie gaudet in caelis
Responsoria. Sistens ante Dominum,
1. tios vallis virginalis, Unde Deus collaudatur
Lilium munditiac, Nunc et in perpetuum.
Rosa temporis vernalis,
Fructus patientiae,
Ad Horas Antiphonae.
Fides, Corona regalis
Christi regis gloriae; Ad Primam.
V. Virgo Fides, raartyr Christi, A. Ad Primam Fidcm laudemus
Gaudium laetitiae Cantantes officium.
Et coelestis patriae. Cujus festum celebremus
2. Felix Fides sanctissima, Ejusque martyrium,
virgo beatissima, Ut cum sanctis exsultemus
Quae gaudes curia
coeli In choro laudantium.
Inter sanctorum agmina,
Ad Tertiam,
V. Ora pro nobis jugiter,
Ut salvemur perenniter. A. In Tertiis decantemus

beata sponsa Christi,


Nunc sanctae et exsultemus
3.
Ei, qui legem posuit,
Virgo beatissima,
Peccata nostra diluit.
Quae Deo grata fuisti,
Virgo prudentissima, Ad Sextam.
Suscipc jam dcvotorum
In Sexta potens laudetur
Tuorum precamina ;
Et beata celebretur,
V. Virgo dulcis et dccora
nunquam
Christus, qui dcfecit,
Pro nobis Deum exora.
Beatam Fidem elegit.
4. Hodie beata Fides
Migravit ad Dominum, Ad Nonam.
Ut testatur ista dies, A. In Nona rerum omnium
Sustinuit martyrium, Laudemus Christum Dominum,
Unde datur sibi quies Qui. fecit mirabilia,
Et magnum solatium; Det nobis coelestia.
- 71

In 2. Vesperis. Mira pulchi-iludine,


Coelo gaudet jucundosa
Antiphonae.
Cum sanctorum agminc.
1. Adcst dies laetitiae,
4. Sancta Fides veneretur
In quo Fides sanctissima
A cunctis fidelibus,
Conscendit thronum gloriae
Et verus Deus laudctur
Inter sanctos laetissima.
In supernis sedibus,
2. Haec est Fides, quae nescivit, Et nobis venia detur
Virum in deliciis, De cunctis criminibus.
Scd Jesu Christo fruitur Ad Magnificat,
Sanctis pudicitiis,
Post sacrum martyrium
Tandem ad coelos transiit
Et dirum supplicium
Fruens summis gaudiis.
Fertur ad coelestia
3. Haec est Fides speciosa, Yirgo Fides egregia,
Plena sancto flamine, Quae gaudet in coelestibus
Virgo redolens ut rosa, Juncta coeli civibus.
Brev. ms. Cistercien. Gallic. saec. ^^/i4. Cod. Casaiiaten, B VI 17 (1191).
add. saec. 14. —
In 1. Vesp. ad Magn. A, 7 lies: Maria iiiatre virgine?
In 1. Noct. R 2, 5 Niteusque hie mira. —
In 2. Noct. A 4, 1 resonat. —
R 3, 8 repletus magna invidia. R 4, 3 exaltavit. — lu 3. Noct. R 2, 1 —
O Fides. —
R 4, 9 Praevenit. —
Ad Sextam A, 1 In rector potens. Ibid. —
2 beata Fides celebretur.

24. De sancto Floscello.

In 1. Vesp eris. 2. Jam puer egregius

Ad Magnificat. praeclaris i)atribus ortus


Baptismi donum
A. Ilicmartyr multum
Floscellus sumpserat alniuni.
nobis sacer est honorandus,
Almis FlosccUus 3. Doctrina plenus
mcritis flos magnus liabendus, virtutibus atque coruscus
Qui floret terra Hortabatur eos,
coelique tlorct in aula. fragiles quos perspicicbat,
Ob Christi nomen
Ad Matutinum. gratanter ponere vitani.
Invitatorium.
Responsoria.
Regem sidereum
laudenms carmine dignum, 1. Praeses ut audivit.
Per quem Floscellus Floscellum credere Christo,
claro diadematc fulget. Adductum verbis
confestim pulsat amaris,
In 1 . N c t u r 0. V. Rcspuat ut sanctum
Antiplionae.
Christi per saecula iiomcn.

1. Praeses sacrilegus 2. Inclitus ac juveuis


pcrdebat Valerianus divino numine mactus
Christicolas Antonino Praefecti liquido
dictante tyranno. demonstrat inania jussu,
— 72

V. Ncc sibi fas Dominum V. Ucticiuiit membra


prorsus dimittore Jesum. jam non capientia piagab.
3. 1 rat US praeses
tlorem macerabat amocnum In 3. No cturno.
Ac prohibet rigidis,
nc Sit responsio, verbis, Antiphonae.
Quin potius humiles 1. Carcere post clauso
discat proferrc loquelas,
socium jubet esse leonem
V. Vcsano satrape, Quem martyr precibus
ne dicat vera, jubetur. spoliat spiramine flatus.

In 2. No cturno. 2. Tunc pulchre septem


radiantia lumina splcndent,
Antiphonae.
Quae Domini pietas
1. Numina vana colis
servo cum thure ministrat.
vanusquc orator liaberis,
3. His visis natum
Quae si non pellis,
sancto deducit amatum,
sensu privaberis omni.
Auditu quidem
2. Oliristus ait nobis:
visuque voce carentem,
et
toitoics spernite carnis,
Quem Domini famulus
Qui corpus ('aedunt,
precibus mox integrat alnius.
animae nil tollere possunt.

3. Judex, insanis, Kesponsoria.


Christo dum credere temuis, 1. Praesidis ex jussu
Factori certe pyram struxere minist ri,
tcrraeque poliquc marisque, Athletam sanctum
Daemones et scqueris cui projiciunt ardendum,
cupidos te tradcrc morti. V. Ut si forte forent
Kesponsoria. maculae, purgentur ab igne.
1. Jmperitat puerum 2. Int actus flammis
prac&es
torquerc vciiustum, stimulis est flxus acutis
Quod sibi non * * Palmis et lingua,
humili respondeat ore, Christi modulamine plcna,
V. Afliictus Hagris V. Accipit a Domino
duce praecipicntc malignis. majoris muneris usum.
2. Post hoc purpureum
juveni spondebat amictum In Laudibus.
Et capiti nitidas
auro rutilante Coronas Antiphonae.

V. Impcriique locum 1. Spiritus invictus


summi retinere secundum. habitacula carnea linquens
3. Muneribus vanis Est Visus multis
Floscellus jure repulsis comitari coetibus almis.
Alte suspensus 2. Milia mox septem
graviter fuit undeque tortus populorum credere Christo
Robustaequc manus Et lymphis vivis
sudant infantis in artus, properant cum Caesars nasci.
— 73 -
3. Ex patria sancti Lactiticas meritis
üautae venerabilc quaeruiit P'loscelli sive tueris,
Corpus et invcnturn Qui iiobis pastor,
patriae cum laude reducunt. patcr est et luminis auctor.

4. Cüiiveniunt noti,
contines atque propinqui
In 2. Vesperis.
Ac niargaritam
coridunt veneranter hoiies-
Ad Magniticat.
tam.
A. martyr, proprios
5. Martyris ad tuniuluiii
scrva, sanctissimc, scrvos,
sj quis coiiducit egeiiuin,
Officio vocis
Ex ejus meritis
qui solvimus Organa laudis,
fertur niedicina salutib.
Ut reddas famulos
Ad Benedictiis;
securos lioste maligno
A. Gloria, Christe, tibi, Et tecum ducas
qui nos de martyris almi ad gaudia luce beata.
Brev. Belnense imp. s. 1. et a. —
In 1. Vesp. gehen der A ad Magn.
fünf AAsuper Psalmos vorher, die aber teils prosaiscli abgefafst, teils anderen
Officien entlehnt sind; so gleich die erste Ave martyr gloriose, avesidusjam
coeleste.

25. üe sancto (labriele.

In 1. Vesperis. Adnuntio
jam admirabilem
Antiphonae.
Redemptorem,
1. Gaudeamus quem olim promisit.
onmes in Domino,
Nam Gabriel 3. Beatus es,
missus est angclus angele Gabriel,
Ad Mariam, Qui vcniens
Deum in utero prodis fJmanuel,
Concepturam, Exortum est

pacem hominibus •,
lumen in tcnebris,

Gaude, virgo, Rcctis corde


ita de cetero, tu benc vcneris
Nam paries, Nunc et semper.
ut dicit Dominus.
4. Repleatur
2. Ave, virgo, OS nostrum laudibus,
Gabrielis orc, Laudabilc
Ecce, ait: est nomen Domini,
Deum et liominem Gabrielis
Concipies adventum colinms,
mirabili more, Et divinum
Praecursorem laudate, pueri,
Dominus me misit, In aetornum.
74

5. In actcrimm A d Mal utinum.


verbum veritatis
Irivitatorium.
Apud patreni
erat et permaiiet,
Adoremus
Sed descendit
Deum absconditum,

pro gentibus gratis


Emanuel,
qui nos visitavit,
In virginem
Salutemus
desponsatani Joseph,
virginis uterum.
Dum Gabriel,
vir auctoritatis,
Quem Gabriel
sanctus salutavit.
Fuit missus
ad urbem Nazareth. In 1. Nocturno.
Antiphonae.
Ad Maguificat.
1. Admirabile
A. Elcvetur nomen Emanuel,
humana natio CoUatum homini,
Et nunc consors dum venit Gabriel,
supernae gratiae Uic minor angelis
Confortetur paulo perficitur
mentis devotio Ad nutum virginis
In Domino, et Dens dicitur.
qui misit Marias 2. In coelo Dominus
Gabrielem, praesidens potenter
archangelum tbrtem, Paupcrum lacrimas
Qui virginis clementer respexit
ab aeterno sortem Misit archangelum,
Nuntiavit qui venit libentcr
vitamque liomini. Pro pace hominum,
Maria, quos Deus dilexit.
ancilla Domini,
3. Virlutes Domini,
Isaiae
qui Signa facitis, •

legcns prophetiam,
Signum apparuit
Concipies,
magnum in virgine,
juxta Jcremiam
Virgo circumdedit
Circumdabis
virum, ut cernitis,
virum et Mcssiam,
Mulier amicta
Novum magnum, solari lumine.
vide, ne timeas,
Responsoria.
Ut venisti,
virgo permancas, 1. Gloria laus in excelsis
Crcde Deo omnipotenti detur,
et redde gratias Et in terra dilectio
Gabrieli. hominibus ametur,
75 -
Tanti foederis bajulus, 2. Dominator adveniens
Quem pater misit, angclus Intrat tcmplum clausisportis.
In terris adoretur ;
Et angelus pracveniens
V. Angelus Gabriel Adnuntiat potentem fortis.
missus ad virginem
Deum adnuntiat 3. In Domino laudabitur
fieri hominem, Anima diligens vitam,
Ut homo homine Archangelum, qui mittitur,
assumptü salvetur, Et Domini benedictam.
Et caro fluida
verbo sustentetur.
Archangelus Responsoria.
2.
e coelo mittitur,
1. Response accepto
Fortitudo
virginis inclitae
qui Dei dicitur,
Respondit angelus
Ad virginem
Gabriel placidc:
viro confortatam
Virtus altissimi
Tamquam sponsani
faciet utique,
Deo praeparatam ;

V, ßenedixit
Quod quaeris, Maria,
conserva tacite.
Gabriel beatam,
Virtutibus
V. Dens potens
verbo et opere,
Omnibus ornatam.
Omne verbum
3. Benedictus, ({ui venit
audi sollicite.
in nomine Domini,
Et benedictus Dominus, 2. Jam lucis orto sidere
(luia venit, Oportet adorare
Benedictus sit Spiritus Trinitatem et credere.
altissimi Quam novit revelare
Et benedicta Maria, Gabriel missus aethere,
quac concepit. Mariam salutare ;

V. Congaudeat V. Ecce nunc dies salutis,


turba fidelium, Ecce uova, de foedcre
Benedictus, Quae venit nuntiare.
qui misit tilium.
3. Ecce concipies,
In 2. No ctur no. ait angelus
Antiplionae. Ad eam, et virgo
1. A summo nuntius Deum paries
egressus coelorum Olim notum in Judcani,
Nazareth veniens Tunc dices laudcs scptics.
verbum eructavit Cum ut Castro runi acies
Bonum, sed melius, Gentem disperdet Hebraeam.
quae nescivit thorum, V. Fiat virtus mea Dens,
Virgo concipiens Vir meus et notus mens
Deum incarnavit. Veniat in Nazaream.
76 -
In 3. Nocturno. Turbatur Maria
de verbo angeli,
Antiphonae.
Ancillam se dixit
1. Cantatc Domino humilem Domini;
onines creaturae, V, Eccc ancilla liumili
Homines, angeli Maria respondente
aequalis censurac, Fit virgo mater Domini,
Consortes gloriae Fit verbum caro famuli
psallite de jure. Domino operante.

2. Exsultet terra laudibus, 3. Missus est magnus angelus


Exsultent tilii Judac, Ad portam in conclave,
In terra pax hominibus Quem misit manus Domini,
Orta est, lux in nubc, Mariae dixit Ave;
Cum Gabriel archangelus Virginis formidinem
Venu pro mundi salute. Demulcens et confortans,
Blando sermone virginem
3. Benedic Domino,
Adloquitur exhortans :

virgo benedicta,
V. Ave, virgo, ne timeas,
Benedic nuntio,
Gratiam invcnisti
qui tc benedixit,
Apud Deum, sed gaudeas,
Intcr mulieres
Nam eris mater Christi.
speciosa, digna
Pro regis filio,

qui te concupivit. In Laudibus.


Antiphouae.
Kesponsoria.
1. Mirabilis
1. Laetetur
in altis Dominus,
onme saeculum
Qui decorem
Gabrielis
adventu jucundo,
cum fortitudine
Indutus est
Veneremur
in matre virgine,
sanctum archangelum,
Nobis missum
Ut praedixit
Gabriel angelus.
de coeli profuudu,
Qui virgini 2. Jubilatc,
attulit annuluui terra et omnia,
Nuptialem Angelica
et pacis cumuluni. psallit melodia,
V. Gabrielem archangelum, Plaudc, virgo
Nostrac salutis nuntium, nomine Maria,
Nos oportet deprecare Mater, sponsa,
Debita reverentia. ancilla, tilia.

2. Gabriel angelus 3. Missus est ergo Gabriel


missus ad Mariam Ad virginem desponsatam
Venturum in eam Viro Joseph, praeparatam
nuntiat Messiam, Pro venturo Emanuel.
— 77 —
4. Benedicat 2. Gabrielis memoria
Maria angeluni Ab illis benedicitur,
Gabriclem A quibus digiie colitur
et laudet Dominum, Nomen virginis Maria.
Benedicant 3. Gabrieli committitur
homines virginem, Nostrae pacis tractamentum,
In qua Deus Angulare fundamentum,
se fecit hominem. Domus Dei cum jacitur.
5. I.audamus te,
4. Gabrielem confitemur,
beata trinitas, Venisse desideratum
Quae de coelis Propter verbum incarnatum,
angelum misisti Hodie congratulemur.
Ad virginem,
5. Gabriele nuntiante
quam praeparaveras,
Pacem salvator populi
Laudamus te,
Conclusit verbo angeli
quod nos redemisti.
Sermonem confirmante
Ad Benedictus. Matre Maria Domini
A. Benedictus adventus Spiritu confortante.
Sancti Gabrielis,
Benedictus populus Ad Magnificat.
Novi Israelis,
A. Exsultet coelum laudibus,
Benedicta bajula Nam datur pax hominibus
Sit Emanuelis,
Et gaudeat terra nostra,
Ad quam sanctus missus est Quae Gabrielem archangelum
Gabriel de caelis.
Suscepit gratia multa.
quam inngnum mysterium,
In 2. V esper is.
Virginem ferre tilium,
Antiphonae. Qui populum salvabit,
1. Gabriel principium quantum beneticium,
Tecum fuit hora, divinum consilium,
Qua Nazareth veneras stupendum commercium,
Nuntiare nova. Quis illud enarrabit ?

lirev. ms. Piperacense anni 1440. Cod. Capit. Anicien. s, ii. In —


1. Noct. A 7 A(l
1, novum virginis. — In 2. Noct. A 1, 7 Virgo concipitur. —
A 2, 4 potens. — R 1, 9 Deus potest. — R 3, 1 Ecce virgo concipies.
^

In 3. Noct. R 3, 3 misit magnus Domini.

20. De sancta (jenovefa.

In 1 . V es p er i s. Virgineum decus ad
Antiphonae. laudem Domini Genovefam.
1. Gaudia festivae 2. Quant te jubilo
praecurrunt ora diei referant, piissima virgo,
Christicolae plebis Christ icolae, sponso
celebrant qua laeta puellam, coelesti quae placuisti
- 78 —
Subdita dum sanctis 2. Hanc sibi coelestis
parcres legibus ejus I dicavit sponsus amicam
3. Ardens in Christi Pracsulc Gcrmano,
jugiter tiagrabat amore, qui pacti conscius arrham
Per quem cuncta sui Virginis ad pectus
molimina spreverat hostis, nummum praefixerat hujus.
Aethere perpetuo 3. Mater adhue ejus
jam perfruitura tropliaeo. sapiens carnalia tantum,
4. Haec Christo Domino Dum faciem tereret,
servivit virginitate privata est lumine vultus.
Corporis et mentis,
pernox et pervigil ipsa Responsoria.
Perfectae vitae
2. Hujus enim Domini
studio flagrante valenter.
venerandae exordia sponsae
5. Ante Deum, pia virgo, preces
Coelicolas etiam
effundere certa
celeberrime laetificarunt
Crimine pro nostro
Germano promente sacro
nobis et posce medelam
spiramine pleno;
Infirmis, quae luce poli
V. Nam vero percara Deo,
perfungere ei vis.
persplendida mundo
Ad Magnificat.
Atque ipsis imitanda viris
A. Sponsa Dei, Genovefa, tuae erat illa futura.
memor esto catervae,
Quae tua gesta canens
a te petit auxiliari, In 2. Nocturne.
Natalis cum grata tui
solemnia poUent Antiphonae.
Et te quaerentes
1. Artifices operum
scelerum fac peste carere.
caumate quondam
sitiebant
A d Matutinum. Vexati nimium,
Invitaton'um. potum quibus inclita virgo

Praecelso regi, Traxit ab arce poli


cui machina subjacet orbis, precibus Genovefa novellum.
Qui sibi sacravit 2. Pervigil haec nocte
Genovefam dote beatam, summe celebrare solebat,
En labiis hujus memores Quando resurrexit
et corde canamus. calcata morte redemptor
Laudibus et hymnis
In 1 . N c t u r n o.
magno memorabilis orbi.
Antiphonae.
1. Speciosa 3. Forte, gerebatur
virgo Genovefa. manibus qui virginis hujus,
Dum carnales Cereus exstinetus
sprevit illecebras, vehementis turbine venti
Summi regis gratissimos Coelitus admisso
Promeruit amplexus. rursum rutilaverat igne.
— 79 -
Responsoria. Natalis dum grata tui

Inciderat quidairi solemnia poUent,


2.
puteum parvissimus infans, Kt tc quaercntes
Mortuus hie matris Scelerum f ic peste carere ;

Genovefae allatus in ulnis, V. Jam sponsi thalamos

Mox ejus meritis ingressa tui immaculatos,

vita remeante resurgit. Lampadibus nostris

V. Quem sacra respectans oleum, pia, suffice merum.


oratum virgo recurrit,
Extremum peragens
3.
Ut flenti Dominus Genovefa laborem
felix
genitrici compateretur.
Virgo beatorum
merito perrexit in arcem.
In 3. Nocturno. Qua divina videns
Antiphonae. diademate virginitatis
1. Filiajam memorata Del Fulgebit semper ;

compassa puellae tua nunc solatia praebens


Cuidam membrorum Sidereum regem
tota virtute carenti nobis deposce favere.
Subvenit sanamque viae V. Implora veniam,
mox reddidit illam. circa nos cuncta secunda,
Ore jugi mala nostra fuga,
2. Torpebat quidam
pete commoda sollers.
Meldorum debilis urbe,
Cui tulerat vires
manus arida, sed pia virgo In Laudibus.
Confestim reparat
Antiphonae.
eam virtute re versa.

3. Multorum dulci 1. Venerabilis virgo et prudens


medicamine vulnera curans, Genovefa spretis mundi tioribus
Aula Dei radians Regis aeterni promeruit
domus et deitatis amica, Gratissima fieri famula.
Fer curam nostri
2. Ecclesiam sancti
nobisque benigua faveto.
Martini virgo beata
Responsoria.
Introgressa crucis
1. Caecutum queiidam signo precibusque saluti
puerum audituque carentem Restituit plures
Ac linguae officio, obsessos daemone saevo.
pedibus ([Uoque debilitatum,
Exlübitum sibimet 3. Haec est virgo nitens,

vitiis cedentibus omni


quae clara lampade sponso
Obvia processit
V. liest ituit statin!
latura perenniter illi
sanctissima virgo saluti.
Obsequii pensum
2. Sponsa Dei, Genovefa, tuac
divis sociata choreis.
memor esto catervae,
Quae tua gesta canens 4. Aula capax lucis
a te petit auxiliari, verique domus pia solis,
— 80 —
Quao nicdicante manu In 2. Vesperis.
iniseros compassa fovebas,
Ad Magnificat.
Nunc pctinius, nostris
A. Gloriosam Christi sponsam
üccurrc per oninia morbis.
nobilemque virginem
5. felix ancilla Dei, Debitis glorificemus
nos pondere pressos Genovefam laudibus,
Exonera et fessos Postulantes, ut eadem
mordacibus erue culpis, supplicante perfrui
Aetheris ut pateat Paradisi mereamur
te supplice janua nobis. gloria per saecula.

Brev. ms. S. Genovefae saec. 15. Cod. Sangenovefian. BBl IV ^ 15. A.


— Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisin. 751. B. Brev. ms. Meldense —
saec. 15. Cod. Parisin. 1054. C. —
Brev. ms. Laudunense saec. 15. Cod.
Pianoren. M
91. D. —
Brev. Roschildense imp, Parisiis 1517. E.
In 1. Vesp. AA super Ps. fehlen BE, iu A fehlen sie am Feste, finden
sich aber am Tage der Translatio.
A 2, 2 referam CD. — A 5, 5 sq. noli perfundere civis C. — Das Invit.
lautet in C und in G zur Translatio :

Virginis insignis sponsum veneremur in hymnis,


Ex cujus signis mordax consumitur ignis.
In 1. Noct. sind A 1 und 3 prosaisch, in C auch A 2. In 2. Noct. sind —
wieder A 1 und 3 prosaisch, mit Ausnahme von C. Dieses hat R 1 Cae-
catum quendam etc. R 2 gleichlautend mit R 2 der 3. Noct. R 3 Extremum
peragens etc. —
In 3. Noct R 1 prosaisch. C; R 2 lautet ebenda:
R. Flos Sudans rorem descendit ad urbis honorem.
Et super hunc florem Dens inspiravit odorem,
V. Flos virgo, ros grata salus, odor cura salutis,
was Bearbeitung eines bekannten R de BMV. ist. Von da ab verläuft das
Officium in C prosaisch. —
Ad. Bened. A prosaisch. — Zum Officium gehören
die Hymnen: in 1. Vesp.: Genovefae praeconia; ad Noct.: In praeclarae
Genovefae; ad Land.: Chorus exsultet spiritu.

27. De sancto Oeorgio.

In I. Vesperis. Ad Matutinum.
Invitatorium.
Ad Magnificat.
Auctorem rerum omnium
Magnificemus principem, Laudet turba fidelium,
Magnificantem nülitem Qui martyrem egregium
Qui coronae participem Coronavit Georgium.
Fecit, in regno divitem,
Coeli civcm non hospitem
In 1. Nocturno.
Georgium Antiphonae.
;

Cujus magnitudinis 1. Non in via culpae stetit


Nulluni est initium Ideoque vera metit
Nullus erit finis. Georgius.
81

2. Frcmit frendens Dacianus, 2. Verba mea percipe auribus


Sanclum martyrem profanas Clamosa,
Membris sectis laniat. Frangi, Deus, praecipe idola
3. Susceptor meus, Domine, Exosa.
Tu es, pro cujus nomine
quam admirabile
3.
Patior fuso sanguine.
Nomen tuum, Domine,
Responsoria. Qui confringis sculptile,
Quod est sine numine.
1. Miremur admirabilem
In sanctis suis omnibus
Deum, desiderabilem Responsoria.
In cunctis terrae finibus,
Collaudemus laudabilem 1. Clamat miles: Quid profane
In singulis operibus,
'

Sic insanis Daciane,


Gloriosum, amabilem Ut adorentur idola?
Universis fidelibus, Ego sum Christicola,
V. Cujus superbos dejicit Deum unum, verum colo,

Potentia, Qui creavit omnia;


Corda benigne respicit Huic offerre puri volo

Humilia. Cordis sacrificia;


V. Ipsi soll servio,
2. Dum regnaret Dacianus,
Pro quo persecutio
Sacrilegus et profanus,
Saevit in ecclesia.
Christinomen exosum habuit,
Dis culturam vanam exhibuit, 2. Dii tui sunt vere daemonia,
Ad tormenta fideles rapuit. Inimica humano geueri,
V. Georgius videns ingemuit Simulacra sensu carentia,
Et tyranno sese opposuit. Muta, surda jubeto conteri,
3. Sapienti usus consilio, NuUum numen inesse operi
Ne retardet rerum retentio Crede mortalium;
Iter ad Dominum, Supra nos est, in nobis habitat,
Aurum non modicum, Qui suos visitat
Quod habuit, egenis tiibuit, Creator omnium.
Ut currat expeditius V. Hunc adora et honora,
Et tutius Ipsum ama, ipsum time,
Ad patrem luminum; Si vis salutem animae.
V. Mox vultu interrito
Tyrannum intuetur,
3. Ad haec verba fit insanus
Timorc deposito Nee se capit Dacianus
Christum confitetur. Prae cordis insania,
Inflammatus est furore
In 2. Nocturne. Nee reccdit ab errore,
Nam Deum persequcntium
Autiphonae.
Crescens semper ad odium
1. Invocantem exaudivit Ascendit superbia.
Sanctum suum Dominus, V. Ad exquisita rapitur,
Hoste victo vita vivit, Extrahitur velocius
Cujus non est terminus. Georgius supplicia.
ürovoa, Historia« rliytbmicae. III.
— 82 —
In 3. Nocturno. Conversus ad alia

Antiphonae. Irapia consilia


Cessat a supplieiis,
1. In Domino confidens
Cogitat blanditiis
Et praesidem deridens
Posse mentem immutari.
Tormenta non timuit
V. Ridens martyr blandientem
Nee tortores horruit,
Aeque sieut deterrentem
2. Ingressus sine macula Exaltari, coronari meruit.
Operansque justitiam
Hie tua tabernaeula
Elegit domum propriam. In Laudibus.
3. Corona de lapide
Antiphonae.
Pretioso decoratur,
Purpurea chlamyde 1. In aeternum
In exeelsis honoratur. regnavit Dominus,
Responsoria. Cujus regni
1. Omne genus tormentorum non erit terminus.

In eonspectu beatorum
2. Jubilate et servite
Oculorum ponitur;
Domino in sobria
Ferrea igitur serras
Exsultatione,
Velut gladios nefarios
Portas ejus introite
Habens in se rota,
Et ipsius atria
Ut coneludam brevius,
In eonfessione.
Quidquid potest gravius
Gogitari, 3. Ad te de luce vigilo,
Jubet praeses praeparari; Dens meus,
Sed martyr Georgius et tibi jubilo
Mente stat immota. Procul pulso
V. Aurum in fornace a eorde nubilo.
Comprobatur,
4. Benedieat ereatorem
Ut fruatur
Omnis ereatura,
Perpetua pace.
Suum plasma plasmatorem,
2. Sic vinum elicitur,
Faetorem factura.
Cum ealeata premitur
Uva toreulari, 5. Sol, luna et omnia
Sic excussa palea Coeli lumiuaria
Ad horrea Laudent Deum,
Granum modo pari; Qui propria potentia
V. Sie majorem dat odorem Curvat imperia.
Thus injeetum ignibus,
Sonum reddit altiorem Ad Benedictus.
Chorda tensa manibus. A. Benedictus
3. Coepit praeses contristari, Rex invictus,
Se a sancto superari Pro quo multis est afflictus
Erubeseens doluit Pressuris Georgius,
Et dolens erubuit; Nobis sit propitius.
- g3 —
Natus Maria virgine
In 2. Vesper IS, Detersit sordes criminum,
. , ,, .n Ponens dolori terminum,
Ad t.
Maffnifacat. ^ .^^ . ,.
Qui Dacianum expulit
A. Magniticemus Dominum, Et Georgium transtulit
Qui pretioso sanguinc Ad regionem luminum.
J3rev. Belnense imp. s. 1 et a. — Hiezu gehören die Hymnen: Fange
lingua gloriosum in 1. Yesp. et Noct. und Praeparatur habens rota zu den
Landes.

28. De sancto (ieorgio.

In 1. Vesperis. In Laudibus.
Ad Magnificat. Antiphonae.

A. Digne Deo martyr, 1. Martyre devictus


pater o venerande Georgi, poenas vincente tyrannus
Suscipe servorum, Mandat adesse magum,
petimus, pia vota tuorum ,
valeat quo vincere sanctum.
Sintque tua Christo
2. Ritu daemonii
prece commendata supremo.
raagico magus ecce vocatus
Pocula dat Christi
Ad Matutinum. servo magicata fideli.
Invitatorium.
3. Cumque bibens martyr
Laude pia regi
persisteret ore priori,
coelorum conjubilemus,
Fiat ut in numerum,
Quo sua devicit
magus orat, Christicolarum.
tormenta Georgius almus.
4. Sacra percepta
In Nocturno. tandem baptismatis unda
Percussus gladiis
Antiphonae.
Anastasius astra petivit.
1. Laudibus hymnidicis
5. Artibus iratus
exsultet turba fidelis,
delusus rex Dacianus
Laetentur cuncta
Praecipit, ut subeat
coeli gaudente Chorea.
vir Simplex carceris antra.
2. Coelica namque suo
congaudet curia Cliristo Ad Benedictus.
Martyris eximii /V. Eximius Christi
celebrando festa Georgii. ductus de carcere martyr
3. Qui monitis parens Grans cuncta rotac
divinis mentc benigna. ghxdiis tormenta paratae
Rcspuit hunc mundum, Comminuit genibus
plenus virtute superna. flexis nee vulnera passus.

Brev. ms. Rcdonensc sacc. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 54'^. In Land. —
A 1 dacmonis Hs.
2, —
A 5, 2 delusis Hs. Pas Officium hat nur eine—
Nokturn, deren RR prosaisch sind.
6*
— 84-
29. De sancto Georgio.

In 1. Vesperis. 3. Praesentatur
vir sanctus Caesari,
Ad Magnificat.
Qui contemplans
A. Gaude cum paradi-
vultu non hilari
sicolis, regio
Minis movet
Sacra, Georgii
atque blanditiis,
vernans martyrio,
Ut ab ejus
Cujus ecclesia
cesset injuriis;
firmata transitu
V. Jam securus
Deum magnificat
martyr de bravio
exsultans spiritu.
Spreto gaudet
regis imperio.
Ad Matutinum.
Invitatorium.
Summo regi summa laude In Laudibus.
Jubilando, vir, applaude, Antiphonae.
Cui servivit spe coronae
1. Regnatoris,
Christi miles in agone.
qui juste judicat,
Miles fortis
In Nocturno.
virtutem praedicat,
Responsoria.
Qua praecinctus
1. Caesar aestu dignas ex intimo
furoris impii Landes ore
Constitutus solvit et animo.
verbis Georgii
2. Plebs adsistens
Christi testem
huic spectaculo
dat carnificibus
Jucundatur
Cruciandum
viso miraculo
duris verberibus;
Et contempto
V. Caesus preces
solis simulacro
et Vota porrigit
Sacro mergi
Deum laudans,
se petit lavacro.
qui suos diligit.
3. Quos suscepit
2. Caesar casum
divina dextera
dolens Apollinis
Confitentes
In ferventem
culpas et scelera,
picem sartaginis
Balneari
Jam torpore
sopito criminum
jussit Georgium,
Puras levant
Sed non sentit
picis incendium
manus ad Dominum.
V. Mens speratae 4. Sanctus martyr
salutis conscia, reversos instruit
Quae pressuris Et instructos
non erat anxia. baptismo abluit,
— 85 —
Baptizatos Sed securus
commendat numini, factus de praemio
Beiicdiccns Vitae cursum
operi Domini. finivit gladio.

5. Princeps terrae
motus invidia
Promulgata In 2. Vesperis.
mortis scntentia
Virum Dei Ad Maguificat.

necari praecipit,
A. Georgi,
Spiculator
pater et domine,
nccandum suscipit.
Gemma fulgens
Ad Benedictus- in coeli culmine,
A. Deputatum Exorando
sanctum martyrio Dei clementiam
Lamentatur Servis tuis
üdelis concio. implora veniam.

Brev. ms. Vivariense saec. 15. Cod, Avenionen. 219. In 1. Vesp. ad —


Mag. A, 1 Gaudete cum. —
Ibid. 8 spiritii exsultans. In Noct. AA pro- —
saisch. — R 1, 1 Caesar faste. —
R 1, 3 Contiuctus. R 1, 8 injuria. — —
In Land. A 3, 5 Jam corpore. —
A 8, 7 Puras lavant. In 2. Vesp. ad —
Magn. A, 1 O fehlt.

30. De SS. (ieorgio et Aurelio.

In 1. Vesperis. Ad Matutinum.
R. Martyrum sanctorum flores luvitatorium.
Vitae spiramen flagrantes
Regi concentu devoto
Georgium sanctissimum
Jubilemus sidereo.
Et illustrem Aurelium
Per quem martyres beati
Poscamus, ut prece saneta
Coelo nitent laureati.
Nostra diluant crimina,
V. Martyrum patrocinia
Venerantes solemnia.
In 1. Nocturne.
Ad Miignificat. Antiphonae.

A. Solcmne devote festum 1. Inter sidereas


Plebs celcbrct fldelium, vernantes sanguine turmas
Quo sanguine coelestia Consistit clarus

Sunt adepti palatia levita Georgius almus.

Christi martyr Gcorgius 2. Hie celebris monacbus,


Et flos candens Aurelius, Bethlehem is finibus ortus,
Quorum nobis propitius Expetiit saevos,
Sit interventu Dominus. tieret quo martyr, Hiberos.
— 86

3. Pollcbat socius Christo studuit placere,


meritis Aurelius hujus, Semper namque laus divina
Stemmate dissiiiiilis Ore ejus resonabat;
sed cadem morte cclcbris. V. Dulcis erat alloquio,
4. Huuc genuit claro Vultu nitens angelico.
de stemmate Corduba mun-
do, In 2. Nocturno.
Post caesum gladio Antiphonae.
direxit pei*fida coelo.
1. Divino vere
5. Duxerat hie claram fervens Aurelius igne
consortem moribus aptam Mente voluptatem
Ac sibi dignam, carnis restrinxerat omnem.
Nataliam nomine dictam.
2. Divisis thalamis
6. Haec spernens miseram et votis associati
mundi cum conjuge pompam Angelicis fuerant
Martyrio vitam Aurelius et Natalia.
simul est mercata beatam.
3. Dum recubant stratis
Kespousoria. soll sub tempore noctis,
1. Inclita stirpe editus Adfuit his juvenis
Cordubensis Aurelius, coelorum clarior astris.

Gymnasia Arabica 4. Protinus Aurelii


Adhuc puer postposita, puer, illc thorum petit almi,
Christi beata dogmata Quem cruce consignans,
Mente volvebat sedula, promens sibi mystica quae-
V. Inter spinas gentilium dam.
Germinans sicut lilium.
5. Inde cubile sacrae
2. Hie puer insignis puer expetiit Nathaliae,
jam pubescentibus annis Qua virum pridem,
Cogitur excusans sie sanctificavit eandem.
ab amicis dueerc sponsam, 6. Hinc plane juvenem
Moribus ornatam, fore credimus omnipotentem,
generöse germine natam;
Qui semper proprios
V. Haec Natalia sacro dignatur visere servos.
fuerat vocitata lavacro.
Kesponsoria.
3. Levita Christi praeclarus,
Bethlemita Georgius 1. Dum Nathalia pervigil
Propter fratrum stipendia Resideret in conclavi,
Directus est in Africam, Ecce, directa superis
Hie, ut esset Christi testis, Adstat virgo dicens sibi:
Cordubam urbem petiit, Tempus instat certaminis;
V. Ut perciperel bravium V. Palmam sanguine togati
Post hujus vitae Stadium. Capietis, judex dicit.

4. Vir Domini Georgius, 2. veneranda martyrum


Virtutum gemmis ornatus, Gloriosa certamina,
A primaevo vitae flore Qui in suis corporibus
- 87 —
Pro Christo imania Immortale decus
Pertulerunt tormenta. cum Christo semper adepti.
Et ideo percipere
Responsoria.
meruerunt immarcessibilcm
aeternac gloriae coronam 1. Sancto etenim Aurelio
V. Despecta namque suorum ostensum est necnon Nataliae,
corporum cruciatu Quod venturus erat
Saeviciitcm mundum martyrii socius
Dci pro amorc vicerunt. Qui fuerat levita,
Georgias a patre dictus,
Condignum meritis
In 3. Nocturno. nomen habens monachi.
V. Hie socios saepe
Ad Cantica.
hortatur contemnerc mundum
A. Justi fulgebunt Gaudentesque simul
ut sol in regno polorum, martyrium accipiunt.
Brev. ms. S. Germaiii a Pratis saec. 14. Cod. Parisien. 13239. In —
2. Noct. R 3 und 4 prosaisch; von 2 R der letzten Nokturn an verläuft das
ganze Officium prosaisch. Es steht da her zu vermuten, dafs dasselbe nicht ur-
sprünglich monastisch gewesen ist.

31. In Traiislatione s. Oerardi.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antiplionae.

A. Ave, pastor egregie, 1. Clara natus prosapia


Gerharde, praesul inclite, Gerardus, Christi hostia,
Coelesti felix gloria Ab annis puerilibus
Nobis praebe suffragia, Fit templum sancti spiritus.
üt tuis fulti meritis 2. Hie velut sertum floribus
Solutis mortis laqueis Sacris comptus virtutibus
Christi favente gratia Ad nullum mundi Vitium
Poli scandamus supera. Pium flectebat animum.
R. pastor, proprios 3. Timore plenus Domini
refove miseratus alunnios, Sic sanctae vitae studuit,
A sceleruni nexu Ut foret dignus culmine
clementi solve precatu, Pontificalis gratiae.
Sit per te nobis
aeterni gloria regni. Responsoria.

1. Spes crescit plebis


solemnia sacra colentis
Ad Matutinum.
Praesulis eximii
Invitatorium.
splendentia laude Gerardi,
Aeternum regem Dominum Cujus vita fuit
Adoret plebs tidelium, miris mcmorabilis actis ;

Gerardum, sanctum praesulem, V. Moribus et factis


Qui dat coeli participem. verbis simul ardua gessit.
— 88 —
2. Ad Senium muudo De modico farris
per longa voluniina ducto satiantur milia plebis.
In nostris tenebris V. Kestauratque eibos,
oritur fax splendida lucis, furtim dum pascit egenos.
Pontifieem sanctum 3. Pauperis in specie
Christo tribuendo Gerardum, Christum sibi cernit adesse,
V. Stemmate praeclarum, Eripuit populum
pracsago nomine dictum. miseranda clade subactuni,
3. Urbis Agrippinac Dante Noto pluvias
natum sub moenibus amplae, tribuit spien dere lucernas,
A puerisque sacrum V. Coenobium sancti
Domino servire ministrum, conservat ab igne voraci.
Imbuerat plene
gemino sapientia fönte
In 3. Nocturno.
V. Quem vas electum,
Antiphonae.
studiis apprime probatum.
1. Christus, merces fidelium,
In 2. Nocturno. Suum revisit famulum,
Antiphonae. Sub pauperis imagine
Sese dignatus pandere.
1. Adscitus cleri precibus,
Totis reclamans nisibus, 2. Suis devotis precibus
Ad praesulatum cogitur Dei praesul emeritus
Et ad Leucham dirigitur. A clade plebem liberat,
2. Crebra ducens jejunia,
Quam saeva mors invaserat.
Sese mactans inedia, 3. Sancte Gerarde pontifex,
Dum lymphae potum petiit, Virtutum laude multiplex,
Vini saporem reperit. Tuus deposcit populus,
Conjunge nos coelestibus.
3. Auxit victum pauperibus,
Dum famem perfert populus, Responsoria.
De modica farinula
1. Pluribus bis aliis
Multa pascendo milia.
sancte vivendo peractis
Responsoria. Eripitur terris
1. Hic Leuchae sedi sociandus in aethere justis,
laudatur praesul haben, Spiritus alta petit,
Triticeae messis claret virtutibus orbi ;

tribuat qui pabula servis, V. Ad tumulum cujus


Ut duplicata ferat recipit vir languidus artus,
Domino veniente telenta; 2. pastor. proprios
V. Hos trahit exemplo, refove miseratus alumnos,
verbi quoque famine claro. A scelerum nexu
2. Prodigiis firmat, clementi solve precatu,
dictis quoque dogmata mon- Sit per te uobis
strat, aeterni gloria regni,
Immutans laticem V. Ultima cum vitae
dat vini ferre saporem, provenerit hora supremae.
— 89 -
8. Clementer plebi 5. Laudum canat concentibus
miserator adesto precanti, Christum clerus et populus.
Qui rccolendo tui Beato qui perpetuam
solemnia, Christe, Gerardi Gerardo eonfert gloriam.
Ipsius ob meritum
tibi dat praeconia laudum.
V. Hie tibi complacitus Ad Benedictus.

factis et nomine clarus.


A. Gerardus praesul nobilis,
Servus prudens et humilis,
Ad Landes. Qui sanetitatis copia
Antiphonae.
Completo vitae spatio
Coeli loeatur solio,
1. Gerardus praesul nobilis,
Fruens perenni gloria;
Custos ovilis Domini,
Corpus ejus terrae datur,
Vitae nutrivit pabulo
Scpultura dccoratur
Commissos sibi populos. TuUensis ccclesia.
2. Talenta sibi credita
Hie reportat duplieia,
Et mcruit pereipere
Regnum aeternae gloriae. In 2. Vcsperis.
3. Hie satagens viriliter
Ad Magnificat.
Et vigilans sagaeiter
Implevit jussa Domini A. Gcrarde, TuUensium
Fidelis more famuli. Bone dux et refugium,
4. Hymnum canamus Domino, Pro nobis jugiter ora,
Gerardum sacerdotio Audi prcces humilium,
Qui digne fungi tribuit Pium praestans saffragium
Et coeli regnum eontulit. Et nune et in mortis hora.

IJrev. ms. Tullense saec. 15. (in Privatbesitz). A. — Brev. ms. S. Deo-
dati saec. 16. Clm. Monacen. 10909. B. —
Brev. Tullense imp. Parisiis
1510. C — In 1. Vesp. ad Magn. A fehlt B. In Land. A — 1, 4 sibi fehlt
B. — A 2, 1 sibi commissa. B.

32. De s. Gregorio Lingonensi.

In 1. Vesperis. Ad Ma tutin um.


Ad Magnificat.
Invitatoriiim.
A. Hic saeer est praesul
coelorum jure colonus, Laudcmus regem
Gregorius, qui mundanae cunctorum sccptra tenen-
sibi gaudia pompae tem,
Supposuit rcgnumque poli Qui sibi Gregorium
virtutc petivit. sociavit in aethere sanctum.
— 90 —
In 1 . N c t u r 11 0. 3. Tandem nobilium
Antiphonae. conjux sortita virorum
Progenie natos
1. Gregorius claris
edidit ingenuos.
fulsit natalibus ortus,
Doctrinae studiis Responsoria.
moribus atque piis.
1. Namque quater denos
2. Germinis egregli comitatu rexerat annos,
genitus de stirpe senatus Cum
veneranda comes
Sicut fios mundo suprema sorte quievit;
prodiit eximius. V. Tunc Domino propius
3. Traditus ad sophiae Gregorius almus adhaesit.
teneris rudimenta sub annis 2. Haec inter proprios
Doctores studuit plebs desolata magistros
aequipararc brevi. Lingonica electum
petit hunc recipitque patro-
Responsoria.
num,
1. Hic puer insignis, V. Quem mundi rector
divino plenus amore, sacravit neumate sacro.
Vincebat fragiles
3. Mox virtute potens,
maturis sensibus aunos,
fidei circumsitus armis,
V. Virtutes servans,
Expugnat rabidos
vitiorum pondcra calcans.
plebis de cordibus hostes,
2. Post lubricum tempus V. Non passus laceram
superans aetatis adultae fore se pastore catervam.
Munditiae nitidos
ornavit floribus artus In 3. Nocturno.
V. Et templum sancti
Antiphonae.
se Spiritus esse paravit.
1. Frangere jam vehemens
3. Jam vir praecipuo
tunc parsimonia coepit
tunc sublimandus honore
Corporeas vires
Efficitur princeps
rata simulque quies.
Aeduorum missus ad urbem
V. Justitia comitante regens 2. Triticeos panes
sibi credita jura. aliis frangendo ministrans
Clam duris hordei
In 2. Nocturno. se dapibus refovens.

Antiphonae. 3. Vitrea cum vitreo


sinu labat pocula vase,
1. Virtutis laudem
Sed sitiens modicam
cauto vibraminc pensaus
excipiebat aquam.
Aequus erat rectis,
implacidus tumidis. Responsoria.

2. Integer illecebris 1. Noctibus innumeris


carnis contagia sprevit, Christum venerabilis orans
Donec legitimum Cum sancti s sacras
excioeret thalamum. psallebat pervigil odas,
91

V. His janctus regi 4. Pontificem vinctus


reddebat vota tonanti. quidam, dum ducitur, orat,
2. Talibus insignem Quem mox divinum
meritis fessnmquc labore liberat auxilium.
Christus Gregorium Ad tumulum sancti
5.
vocat ad coclestia sanctum^ dextra privata puella
V. Inter coelicolas Sensit virtutem
turmas sine fine locandum. coelitus exhibitam.
3. Terrenae molis
trabea cum pace solutus, Ad Benedictus.
Coetibus angelicis
A. Gloria sanctorum,
coiijunctus ad aethera scan-
decus et laus, Christe, tno-
dit,
rum,
V. Felix perpetuo
Gregorii nobis
coeli potitus honore.
precibus da gaudia coeli.

Ad Laudibus.
Antiphonae.
In 2. Vesperis.
1. Postquam vir Domini
coeli secreta petivit, Ad Magnificat.

Virtutum signis,
A. quam dulcisonas,
quantus erat, paruit.
pastor dignissime, laudes
2. Fulgebat facies Exsultat Chorus
rosei velut inclita flores, angelorum, ubi personat om-
Lilia ceu renitent, nis
cetera membra micant. Cantus, in actherea
3. Exlamant vincti, tibi nunc fragor intonat aula.
dum fertur ad antra sepul- Jam regem cernis
chri, cui te famulando dedisti.
Quos carcer meritis Nunc igitur, petimus,
ejus abirc sinit. nobis succurre benignus.
ms. Lingonense anni 1480. Cod. Luoduneu. 474. A.
Brev. Brev. ms. —
Lingonense saec. Cod. Calmoutaii. 26 (Iiiveut. Robert) B. Brev, m.s. S. —
Nicolai Divioneii. saec. 14. Cod. Parisin. Nouv. acq. 402. C. In Land. —
A 5, 2 dextram deprivata C. —
In 2 Vesp. ad Magu. A, 8 famulando siib-
isti C.

De sancta Helena.
In 1. Nocturno. Ilaec Silvcstri cum vidisset
Antiphonae. gloriosi precibus,

1. Jucundemur, adest enim Invocantis nomcn Christi,


Ilelcnac solemnitas, Signa cum virtutibus,
Quam Dcrelictis est conversa
de stirpe generosa
produxit gentilitas, profanis erroribus.

Sed adduxit vera fides Nee insigni caret signo


hanc ad Christi semitas, rcginae conversio,
— 02

Nam dum sui baptimalis Comitivam pugnatorum


Sacra üt immcrsio, secum duceus maxiniam.
Quinque gaudet rcnatorum
milium consortio. In 3. Nocturno.
Antiphonae.
In 2. Nocturno.
1. Accersitos legis doctos
Autiphonae.
hinc subdit examini,
1. Post baptismum jam dotata Quos minatur mancipandos
Dote sancti spiritus, flammarum discrimini, .

Sic scripturae veritatem Nisi locus ostendatur,


indagabat funditus, quo crux latet Domini.
Ut id tandem adfirmaret, 2. Traduut Judam, quem coercct
quod ncgabat primitus. nunc fame nunc carcere,
2. Circa novum testamentum Donec ejus velit votum
meditando jugiter salubre perficere;
Morte Cliristi mortis locum Implet demum, sie inventrix
notat principaliter, fit crucis heriferae.
Quem videre mentc videns 3. Laudis ergo, chorus iste,
cupit corporaliter. jam Helenae recolas,
3. Nutu regis regionem Ei namque tua vota
egressa finitimam, non incassum immolas,
Crucis lignum ut requirat, Per quam scala reperitur
pctit Jerosolymam, vehens ad aureolas. _ ..

Brev. ms. saec. Mazariu. 872 (776).


15. Cod. Die übrigen Teile des —
Ofticiiims prosaisch. Hymnen: inVesp.
Factor orbis et omniiim (Anal. IV,
:

150)i in Noct. Praeclaris Helenae; in Laud. Jesu redempter gentium. :

34. De s. Helena Trecensi.

In 1. Vesperis. Immo psallat


omnis conditio
Antiphonae.
Et solemni
1. In Helena concrepet gaudio.
sponsa et virgine
3. Speciali
Sponsum novo
resultet gaudio
laudemus carmine,
Ecclesiae
Ut placens sit
Trecensis concio
laus nova, pristinae
Coram sanctis
Deponantur
membris virgineis
errorum sarcinae.
Resonando
2. Voce, voto tubis argenteis.
virginis Helenae
Psallat laudes 4. Urbs Trecorum,
senex cum juvene, summo tripudio
-- 93 -
Pretioso Quod scripturae
gaude de spolio, praedicant pristinae,
Naturensis Dans salutem
amisit regio, in manu feminae.
Quod Johannis
habes ingenio. A d Matutinum.
5. Excubantes Invitatorium.
in laude seduli
In Helena,
Coram gleba quae flos est virginum,
sacri corpusculi,
Creatorem
Dicant omnes
laudamus Dominum.
et dicant singuli:
Ave, Salus
Ad Nocturnum.
Trecensis populi.
Antiphonae.
R. Felix florem
produxit Graccia, 1. Ad honorem
Quem nunc felix Helenae, filiae

habet Campania, Agryelis


Felix locus, atque Gratuliae,
felix ecclesia, luvigilet

Floris hujus Chorus psalmodiae.


vernans praesentia, 2. Ex radice
V. Immo felix processit regia
quaecunque patria Virga poma
In Helenae ferens praedulcia,
certat obsequio. Virgo virens
Ad Magnificat.
in coeli curia.

A. Ave, virgo, 3. dulcis Helena,

cujus praesentia Clara natalibus


Trecassina Et beneficiis

floret ecclesia, et mirabilibus,

Ave, cujus Succurre famulis


pia suffragia ad te clamantibus.
Post Graeciam Responsoria.
nunc sentit Gallia, 1. Inclinata
Roga regem palma ramusculo
regentem omnia, Dulci pascit
Ut temperet Helenam epulo,
iram dementia. Desponsatur
vidente populo
In Completorio.
Destinato
Ad Nunc dimittis. coelitus annulo;
A. Eccc, comples, V. Per columbam
immense Domine, transmissus annulus
In Helena Carnis. facit
pracclaru virgine, ut cesset Stimulus.
94 -
2. praeclarum Quam infirmam
Dei miraculum, flevit medullitus,
Cum sopori Qua defuncta
dedisset oculum, cessavit gemitus.
Turtur pennis 4. Audita est vox de caelis
et alis geminis In solamen Agryelis
Ventilabat Affecti tristitia,
faciem virginis. Quod requiem sine fine
V. Helenae dupliciter Regi simul et reginae
turtur famulatur, Praeparavit filia.

Per quem musca refugit, 5. miranda


aestus temperatur. virginis gloria,
3. Aegrae carnis Nubes pluunt
medere Stimuli s, rosas et lilia,

Virgo, nostris Quando coeli


praesens sub oculis, transit ad atria.
Virgo, carens
rugis et maculis, Ad Benedictus.
Virgo, tantis A. Ave, virgo illibata.
Clara miraculis. Trecensium advocata
V. Clamantibus Coram sponso tuo,
succurre famulis, Ave, prudens et beata,
Universis Ad nuptias praeparata
simul et singulis. Vase non vacuo;
Ave, Deo desponsata
In Laudibus. Et jam Christo copulata
Nexu perpetuo,
Antiphonae.
Ut amatus, fac amata,
1. Virgo, virga tyrannorum, Sua remittat errata
Sicut probat Alphybus, Gregi exiguo.
Te laudantem serva chorum
A luporum morsibus.
In 2. Vesperis.
2. Cletus, evaugelio
Simul et cilicio
Ad Magnificat.

Clam pectus armatus, A. O virgo Helena,


Helenae judicio plena dulcedinis,
Et regis imperio Pudoris speculum
Praesul est creatus. viris et feminis,
8. Ante fuit Hostiam suscipe
ei praecognitus devoti carminis
Suae matris Et culpas dilue
imminens transitus. praesentis agminis.

Brev. ms. Trecense saec. 13. Cod. Trecen. 1147 A. Brev. ms. Tre- —
cense saec. 14. Cod. Trecen. 1148. B. —
Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod.
Trecen. 1981. C. —
Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod. Trecen. 1847. D.
— 95

35. De sancto Hu^rone.

In 1. Vesperis. Ad Magnificat.

Antiphonae. A. gemma carbunculi,


Auro fulvo lumine
1. Fange, lingua monachorum,
Circiter ornata,
Diem festum gaudiorum Coelestis oraculi
Dignis cole laudibus,
Plena sanctitudine
Quo virtutum vas decorum Area fabricata,
Fulget Hugo, splendor morum,
Sume preces filiorum,
Bonae Vallis fratribus.
Pater Hugo
2. quam digna Et de jugo
coelo nativitas, Libera malorum.
Quam praeclara
mundo solemnitas, Ad Matutinum.
Ex qua nostrae Invitatorium.
vallis humilitas
Exsultemus Christo regi
Gloriatur et ornatur
Canentes praeconia,
angelorum societas.
Qui Hugonis gratia
3. Haec est vallis dansfrumentum, Vigili custodia
Sanctitatis alimentum Pastor adest nostro gregi.
Ministrans fidelibus,
Hoc splendore firmamentum In 1. Nocturno.
Nostrum capit incrementum Antiphonae.
Signis et virtutibus. 1. Beatus vir
4. Dat Hugonem Novum Castrum hie sanctus, Domine,
Castris Dei pugilem, Te delectat
Quem praeclari velut astrum virtutum germine,
Dant parentes nobilem, Tamquam lignum
Bonae vallis regens claustrum ex legis semine.
Legem docet humilem, 2. Quare Christo praedilectus
Suum fundens alabaustrum Filius vocatus
Reddit eam fertilem. Sic exstititsemper rectus
Et subjectus
5. Cum invocat, coelitus
Deo vir beatus.
Justus exauditur,
Procellis oxpositus 3. Exaudi pro filiis,

Face stabilitur. Dens, deprecantem,

R. Benedicta bona Vallis,


Quem virtutum radiis
Facis corruscantem.
Quae serpentis artem fallis

Bonitatis gratia, Responsoria.


In te fulget vitae callis, l. Primus ordo fuudamenti
Sanctus Hugo, cui psallis Jaspidis positio,
Devote praeconia, Novi germen incrementi
V. Pretiosum vas crystallis, Coelestis praelatio
Auro, gemniis et metallis Est Hugonis piae menti
Refulget in gloria. Festina conversio,
— 96 —
V. Mundi fuga scaenolenti, 2. Est gemma sardonica
Regularis indumenti Admirandae virtutis,
Solemnis assumptio. Manus patris medica
2. Vitae sanctae speculuni. Mcmbris destitutis,
Lux religionis, In morbis deifica
Est saphyrus pater mirus, Ministra salutis,

Dans terris miraculum V. Arte pollens coelica


Conversationis, Signa dat benefica
V. Sic transcendens omne votum Claudis, caecis, mutis.
Se in coelum rapit totum. 3. Sanctitatis sardio
3. Vas electura vir beatus, Lingua corruscavit,
Fratruni flos eximius, Cujus ministerio
Logo coeli sublimatus Vivos iuformavit,
Deo gratus Defunctos salvavit,
Fulget calcedonius, Solvens reum,
y. Amicus Dei vocatus Placans Deum
Asceudit superius. Coelos penetravit.
V. Justo palpans praemio
Hostes Sion gladio
In 2. Nocturno.
Spiritus fugavit.
Antiphonae.

1. Cum invocat coelitus, In 3. Nocturno.


Justus exauditur,
Antiphonae.
Procellis expositus
Pace stabilitur. 1. Domine, qui hie habitas
Aut qui intus nos visitas,
2. Verba pacis dulcia
Nisi Patris Hugonis
Fervent igne caritatis,
Servat suos, quos agitat,
Illustrant errantia
Fervor devotionis.
Corda luce veritatis.

3. Domine, qui ex more 2. Domine, rex gloriae,


Te praedicavit mirum, Cuncta qui das bona,
Gloria et lionore Sanctum patrem gratiae
Coronas sanctum virum. Firmans tuae dona,
Perennis laetitiae
Responsoria. Dotasti Corona.
1. Quarto praestat ordine 3. DominCj qui ascendit
Smaragdus victorem, Mundus instans opere,
Vir sanctus ex germine Accipiens, quod intendit,
Virtutum decorem, Benedictus munere.
Bonae Vallis culmine
Pastoris honorem, Responsoria.

Suo gregem lumine 1. Fulget lapis amabilis


Trabens ad amorem ;
Instar auro chrysolitlius,
V. Rectus cum dulcedine Virtus patris mirabilis
Deo fructum semine Invitatur divinitus
Reddit ampliorem. Cursus naturae solvitur,
97 —
Panis fit exsecrabilis Viennae provinciae
Aquae potus infibilis, Superextollendus ;

Transit in lignum coelitus. Benedicat hodie


V. Benedictio stabilis Praesenti familiae
Cibos mensae damnabilis Pater reverendus.
Evacuavit penitus.

2. Splendor mirae claritatis In 2. Vesperis.


Educit topazion,
Antiphonae.
Dum vir summae caritatis
Refovens incendium, 1. Vespcrtinum suscipe,
Sanctum in altari Deus, sacrificium
Offert sacrificium Patris, cujus adipe
Deo salutari ;
Cor reple psallentium.
V. Columbae mysteriam 2. Ad Vesperum demoratur
Videntur mirari, Fletus filiorum,
Crux per mundi pretium Sed in mane gratulatur
Cum lucro portari. Hugo, splendor morum.
3. Multiformis radiat 3. Vesperascit tibi dies.
Beryllus, qui nuntiat Et lucescit tibi quies,
Dei visiones, Plenum vas aromatum,
Occultas coelestium, Pace habens sabbatum.
Futuras praesentium 4. Vespere venit columba
Reddit rationes. Ad arcam cum froudibus,
V. Novit mentes hominum, Sacrum corpus in hac tumba
Pandit umbram criminum, Coruscat virtutibus,
Signat passiones.
5. In Domino sapiens
Justum, quod dilexit,
In Laudibus. Aequitatem faciens
Oves juste rexit,
8uper Psalmos.
Pascens verbi radio,
A. Dominus rex istam domum Vitae beneficio.
Induit decorem,
In qua sicutcinnamomum Ad Magnificat.

Sanctus Hugo dat odorem. A. virtus altissima


Sancti patris Hugonis,
Ad ßenedictus.
Stella clarissima
A. Benedictus gloriae Coelestis mansionis,
Dator metuendus, Ad aeternum regem
Benedictus gratiae Duc, pastor, piissima
Dies recolendus, Prece tuum gregem.

Brev. ms. Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552). In 1. Noct. —
A 3,2 deprecationem. —
R 2, 5 conversionis. — In 2. Noct. A 3, 4 coro-
nans. — K 2, 1 sardonius. —
In 3. Noct. A 1, 3 nisi patris. R 3, 8 um- —
bra. —In 2. Vesp. A 2, 2 demorabitur. —
Zweifellos ist dies Ofticiuni ur-
sprünji^lich uionastisch gewesen und tur dio Abtei N. D. de Bonnevaux ge-
sclirieben.
Dreves, Historiae rhythinicae. III. 7
— 98 —
36. De s. Jacobo Tarentasiensi.

In 1. Vesperis. Convertit primitus


Ad fidem populum
Antiphonae. In Tarentasia.
1. Gaude, metropolis,
Urbs Tarentasiae, Ad Matutinum.
Bonae gens indolis,
Invitatorium.
Schola justitiae,
Dum vacas idolis Voce pari, mente pura
Atque spurcitiae, Persolvamus laudum jura
Mittitur ad te Jacobus. Christo regi, cujus legi
Nos subegit Jacobus.
2. Vir illustris Honoratus,
Mundo placens, Deo gratus,
Arelati praesulatus
In 1. Nocturno.
Tunc tenebat apicem. Antiphonae.
3. Circa montes Alpium
1. Beatus Jacobus,
Fuit mos gentilium
genere nobilis,
Figmenta sculptilium
Respuens prospera
Tamquam Deos colere. vitae volubilis,
4. Honoratus nutu Dei Decorem patriae
Propter causam hujus rei desiderabilis
Paganorum fiens errorem dilexit.
Mittit verbi largitorem.
2. Deserens funditus
5. Arat et serit Jacobus, arma militiae
Quod non improbus,
fert hostis Peragrat exsulans
Per fines Tarentasiae fines provinciae,
Fana fiunt ecclesiae. Carnis luxuriam
R. Hie apostolice frangit esurie •

Suscitans famulum, nimia.


Precibus publice 3. Post idolatriam
Reserans tumulum, fit catechuminus,
Quem per quatriduum Baptismi gratiam
Mors secum coUocat, suscipit protinus,
Non est ambiguum, Per quam abluitur
Jacobus revocat. quodlibet facinus
V. Venite et videte opera Deiy hominis.
quae posuit xirodigia super
terram. Responsoria.

1. Venerandi confessoris
Ad Magnificat.
Jacobi solemnia
A. Jacobus inclitus, Solvens jura sui moris
Flos archipraesulum, Celebret ecclesia,
Pastor sollicitus Per quem portat salvatoris
Et gregis speculum, Jugum Tarentasia,
- 99

V. Plantatus in domo Domini, 2. In asello congeriem


in atriis domus Dei nostri. Nivis ponit et glacieni,
Ut discat urbis seriem,
2. Verbis pluens, iriinis tonans,
Regnantis adit faciem.
Coruscans miraculis,
Dum jejunos refocillat
V. Benedicite, gelu et frigus, Do-
mino, benedicite, glacies et ni-
Auditores epulis,
ves, Domino.
Gloriosus invenitur
Circumquaque jjopulis. 3. Aestivo nix in tempore
V. Justus Dominus et justitias Velut durata frigore
dilexit, aequitatem vidit vul- Aestus attacta robore
tus ejus. Frigidior est marmore.
V. Benedictus Deus Israel, quia
3. Honorati Jacobique .

facit mirabilia solus.


virtus et miracula
Lirinensi depulerunt
In 3. No c turno.
draconem ab insula,
Antiphonae.
Ubi tandem monachorum
fiunt habitacula. 1. Iter capit pervium
V. Delectare in Domino, et dcibit Jacobus et ceteri,
tibi petitiones cordis tui. Dolet hinc daemonium,
Et tortores inferi
Moliuntur, Jacobum
In 2. Nocturno. Et sequaces laedere,
Antiphonae.
Sed omnino reprobi
Suo cadunt vulnere.
1. Junctus erat bos cum bove,
2. Caumate prae nimio
Ligna trahens domus novae,
Quaerentes umbraculum,
Bovem pigrum tardi cursus Umbrae beneficio
Coram multis vorat ursus
Se committens paululum,
2. Movet fama Dei virum, Nivis miser bajulus
Supervenit, fecit mirum, Dum vult requiescere,
Increpatum velut joco Ei studet aemulus
Junxit ursum bovis loco. Ocellum eruere.

3. Quantitate vel mensura 3. Ocellum eripuit


Trabes brevis in structura, Corvus nequam asino,
Dum vir Dei deprecatur, Ereptum restituit

Quinque pedes augmentatur. Dispensante Domino,


Asinus recuperat
Responsoria. Interventu Jacobi,
Quod ante perdiderat
1. Erat princeps in Gallia
Hostis arte reprobi.
Regni movens imperia,
Cujus erat notitia Responsoria.
Jacobo necessaria. 1. Caritatis
V. Apud Dominum gressus Jio- uniti glutino
minis dirigctur et viam ejus Laetuni iter
volet. agunt in Domino,
7*
100 —
Cuncti valent, 3. Praesentatus principi,
cuncta" sunt prospera, Monet nivem recipi,
Dei vivunt Princeps ira tumidus
protecti dextera. Tamquam canis rabidus
V. Custodi noSy Bomine, ut pu- Servum Dei impetit.
piJlam oculi, sub umhra (da- 4. Avertit se cultor Dei
rum tuarum protege nos. Nee respondens quidquam ei,
2. Nutu Dei, In commune princeps ictus
rectoris omnium, Diris poenis est afflictus.
Aegritudo 5. Redit praesul ad curiam
subintrat febriuni, Et dat offensae veniam,
Ad honorem Prostratum suis genibus
ignoti praesulis Sanat fugatis febribus.
Infirmatur
quidam ex famulis. Ad Benedictus. ,

V. Dominus erigit elisos, Domi- A. Princeps itineris

nus dirigit justos. Causam percipiens,


Non tenax muueris
3. Servus Dei
Munera largiens
tristis et anxius,
Cendronum praebuit,
De confratris
Villas et alia,
Salute dubius,
Quae poni voluit
Iter agens
In privilegia.
plorans ingreditur
Et Suspirans
pie conqueritur.
In 2. Vesperis.
V. Salus autem justorum a Do- A. Christianae dux cohortis
mino ^ est protector eorum in Fit praesagus suae mortis,
tempore tribulationis. Eapropter Honoratum
Quaerit apud Arelatum.
In Laudibus. V. Ambo simul una die
Per coelestes gradus viae
Antiphonae.
Coelo mittunt animas.
1. Febris invaluit Ad Magnificat.
NuUi compatiens,
A. Praesulis ad reditum
Cum Deo placuit,
Infirmus obierat,
Languidus moriens
Flet decus antistitum,
Emisit spiritum.
Quem semper amaverat,
2. Praesul quidem hoc ignorans, Demum tumbam adiens
Pro salute fratris orans, Dat ploratus cum lacrimis,
-•
Affligit se crebro plorans Sepultus hoc audiens
Pro sodalis absentia. Procedit ab intimis.
Brev. ms. Tarentasiense saec. 15. Cod. Parisin. 18 000. A. Brev. ms. —
Tarentasiense saec. 15. Cod. Lugdunen. 478. B. —
Brev. Tarentasiense imp.
Lugdimi 1519. C. —
In 1. Noct. A 1, 3 sq. respuens vobibilis prospera vitae
A. — In 2. Noct. A 2, 3 Im nji nitniii 1*11 Tu Land. ad. Bened. A 3 mu-
peris A. —
In 2. Vesp. A itensem A, apud Arelam
B. —Ad Magn. AIP tumbam audiens. A.
101

37. De saiicta Katharina.

In 1. Vesperis, 4. Hanc multi latc


cuperent regesquo ducesque
R. Christi pietas,
virtus atque potcstas,
Virginis ex mcmbris
5. Imminet Augustus,
sacri fluit unda liquoris,
tempestas Christicolarum,
Unde iidcs aegris
Tunc Katharina neci
dona salutis,
infuiidit
se praeparat hostia Christi.
V. Virginis ol) moritum
6. Concurrit populus
manct hoc mcmorabilc Sig-
fanis litarc profanis^
num.
Mors est saeva piis,

Ad Majrnificat. caterva resistit iniquis.

A. Inclita sanctac virginis Kesponsoria.


Katharinac soleninia 1. Regna tenens patria
Suscipiat alacriter Christo pupilla relicta,
Pia matcr ecclesia. Alexandrina
Ave, virgo Deo digna, Katharina regebat in aula,
Ave, dulcis et benigua, V. Argos virgo regens,
Obtine nobis gaudia, pia, larga Deoque cohaerens.
Quac possidüs in gloria.
2. Sancta virgo Katharina,
Costi regis filia,

A d Matutinum. Summo patri Deo digna


mundi sprevit gaudia,
Invitatorium.
V. Tam divinis quam humanis
Virginis atque Dci erudita studiis.
natu jubilemus herili, 3. Cogit Caesar Christi servos
Cui Katharina duplam libare daemonibus,
fert martyr virgoquepalmam. Sed tyranni virgo jussa
voce damnat libera,
In 1. Nocturno. V. Saevit hostis innocentes
perimens atrociter.
Antiphonae.
4. Angelus e coelo
1. Filia Graecorum, fovet hanc cum lumine claro,
regis Costi, Katharina, Ne timeas, virgo,
Coeloruin regis vinces, ait, auspice Christo,
Christi thalanio nitet alto. V. Carceris in claustro
2. Luce crcatoris summus Michael radiaudo.
flos et decus hoc erat orbis,

öiderea forma In 2. Nocturno.


cum vita menteque pulchra. Antiphonae.

3. Divina cluit 1. Stat Christi testis


terrena philosophia, tantis congressa sophistis,
Artibus et libris Spectaculum miseris
verboquc potens deitatis. hominumque parata catervis.
- 102 -
2. Argumentantes In 3. Nocturno.
argumentosa refellit,
Ad Cantica.
Destruit idolatras
A. Laeta mente tibi,
et praedicat omnicreantcm.
virgo dignissima Christi,
3. Rex stupet et proceres Festa celebrantes
circumfusaeque cohortes, nos audi, poscimus omnes,
Vicit bellatrix Atque tuis precibus
Christi, tacuere rebelies. nobis aperi pia coelos.
4. Affirmat rhetor
cunctorum vera locutam Responsoria.
Et solum Dominum Verberibus diris
1.
Katharinae rite colendum. sanctam Maxentius hostis
5. Ut Caesar vidit, Immolat, illa suum
quia virgo sie superavit, rogat inter verbera Jesum,
Arguit elingues V. Gaudens haec pati
prorsus factös sapientes, qui pertulit hostia mundi.
6. Rhetor magnificus 2. Visitat Augusta
pro cunetis dixerat unus: Katharinam carcere clausam,
Non sumus hie victi, Illa velut rosa
sed Christo credere docti. splendebat luce superna;
V. Credidit Augusta
Responsoria.
Christum docente Sybilla.
1. Cum sis rex hominum,
3. Christus sanctam tenebroso
regnatori superorum
reclusam ergastulo
Debueras Christo,
Miro satis atque blando
non sculptilibus famulari,
confortat alloquio:
V, Arguit in faciem
V. Salve virgo benedicta,
doctissima virgo furentem.
quam Christi praesentia.
2. Mundi philosophos
4. De coelo geminas
Caesar voeat atque disertos,
fert angelus, ecce, Coronas,
Ut certent cum una
Unam rcginae,
Christum referente puella,
sanctae suae Katharinae,
V. Quinquaginta micant
V. Ilancque coronat et hanc,
ex agminc rhctoricorum.
dotem fidei dat utrique.
3. Insultant igni,
Katharina, tui tot alumni,
In Laudibus.
Martyriique nie ras
Antiphonae.
rapit hinc gens docta Coronas,
V. Non comburuntur, 1. Aeterno regi,
sed in fornace coquuntur. coelo terraque potenti,
4. Christo credentes Servans morte fidem
flammas intrant sapientes virgo conregnat eidem.
Et precibus fusis 2. Atria Jerusalem
migrant ad gaudia lucis; penetrans et luminis arcem
V. virtus Christi, Haec jubilat sponso,
nil praevalet artubus ignis. servit cui coelicus ordo.
103

3. Ad laudcs vigilcm Quanta lucc spectabilis !

fontcmquc Deuni silioiitcm Intcr Sion juvenculas


Christus suscepit, Et Hicrusalcm filias
cui virgo fidelis adhaesit. Thalamo gaudes regio
4. Ignibus exstinctis Conjuncta Dei filio.

canit liymnum vox pucrilis,


Sic nece consumpta
sponsi Katharina sub umbra.
In 1. Vesperis.
5. Ordo puellarum Ad Magnificat.
quam candidularum,
fclix
A. Ave, gemma claritatis
Cum quibus haec virgo
ad instar carbunculi,
cantat nova cantica Christo.
Ave, rosa paradisi,
Ad Benedictus. more flagrans balsami
A. Prudens et vigilans virgo, Katharina, virgo felix,
Qualis es cum sponso illo, gloriosa meritis
Qui te elegit de mundo, Assistentes tuis festis
Quam pulchra, quam mirabilis, coeli junge gaudiis.
Brev. ms. Nobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85. In 1. Vesp. R, —
8 movct hoc. —
In 1. Noct. A 6, 2 fanis liperare. In 3. Noct. R 2, 2 —
carcere fehlt. —
A 2, 6 doctrinae snbilla. —
In Laud. A 1, 4 virgo cum reg-
uat. — Ad Bened. A, 8 Thalamo ausgefallen.

38. De sancta Katharina.

In 1. Vesperis. Ad Magnificat.

Antiplionae. A. Alma virgo Katharina,


1. Virginis eximiae Martyr prudens et regina,
Katharinae, martyris almae, Pro salute omnium
Festa celebrare Preces funde salvatori,
da nobis, rcx pic, Christe. Castitatis amatori,
Christo, sponso virginura.
2. Virgo sancta Katharina
Gracciae gemma,
Urbis Alcxandrinac, Ad Matutiuum.
Costi rcgis erat tilia.
Invitatorium.
3. Specic corporis decora
Nimis cnituit, Christum regem adorcmus,
Sed lide pulclirior Qui reginam Katharinam
Sponso superno phicuit. Coronavit hodie.
4. Tradilur ergo a patre
Doctoribus cximiis In 1. No cturno.
Iiiibuenda
liiberalibus studiis. Antiplionae.

5. Ait Deus per proplictam : 1. Felix virgo Katherina,


Per dam sapientiam Costi regis tilia.

Sapientum et pervertam Regem Christum vencrando


Inlellectum omnium. Pracdilcxit animo.
— 104

2. Erat ciiim pulchra valdc Responsoria.


Intcr omnes feiiiinas, 1. Martyrium sitiens,
Nunc cum sanctis gloriatur libamina Caesaris horrens,
Dei cernens faciem. Exclamat Christum,
3. Dixit nainque Katharina praeter quem nil venerandum,
Imperanti pessimo: V. Daemoniis plena
Dii tui non loquuntur sunt haec, ait, idola muta.
Ncc disccrnunt aliqua. 2. Ego vero dcsponsari
Responsoria. summo rcgi cupio,
Ut non tradam corpus meum
1. Nobilissima rcgina
in gehcnnam pessimam,
Katharina genere,
V. Ipsum semper concupivi
Sed nobilior virtute,
Et optavi mihi sponsum
plena gratia,
I)ei
Creatorem omnium.
V. Deum liabens protectorem
Fulgens virgo Katharina
3.
Non tyrannos pertimescit,
Sancto plena spiritu,
Nee adversis frangitur.
Non timebat poenas latas
2. Sancta virgo Katharina
Sibi per carnifices,
Regis intrans atrium,
V. Blandimentis non movetur,
Crueis Signum fronte premens
Atque minis non terretur
Dixit ad Maxentium:
Habens spem in Domino.
V. Insensate, quid adoras
Deos surdos sine flatu
In 3. Nocturno.
Et sie perdis animam?
Antiphonae.
3. Imperator ait illi:
Cujus es tu filia, 1. Virgo gloriosa Katharina
Aut quäle est nomen tuum. Ciliciomembra domabat,
Rogo, nobis indica? Deum gemitibus exorabat.
V. Et respondens benedicta: 2. Cum esset adhuc in annis
Katharina vocor ego, Virgo puerilibus,
Costi regis filia. Caris orbata parentibus
Mundi renuntiavit opibus.
In 2. Nocturno. 3. Maxentius instat impius .

Antiphonae. Cum idolorum cultibus,


Puella voce libera
1. Dei nutu virgo pura
Superavit rhetores
Haec sunt, clamat, daemonia,
Et credentes eos fecit Jesum Christum solum [Deum]
Praedicat os virgineum,
Orthodoxae fidei.

2. Signo crueis praemuniti Responsoria.


A beata virgine 1. Umbra carnis meae transit
Baptizati sunt in igne atque pulchritudinis,
Facti martyres Dei. Unde nolo delectari
3. Et inventi sunt illaesi mundi hujus gaudiis;
Per divinarn gratiam V. Imperanti dixit virgo :

Et ad coetus sunt perducti Deum verum crede mecum


Beatorum gloriam. Et salvabis animam.
105

2. Ilacc quinquagcnos 5. Sua reliquit moenia


oratores suporatos Armata signo crucis,
Dirigit ad cqcIos Multa factura proelia
aurum velat igne probatos, Cum inimicis lucis.
V. Efficicns testcs
tidei, quüs pcrtulit hostcs.
Ad Benedictus.

A. Salve, virgo Katharina,


In Laudibus. Inter cunctas virgines
Antiplionae. Quam ornavit lex divina,
Dum in carnc vivcrcs ;
1. Rex potens Alexandrinae,
Nos defendc a ruina
Qui Costus est vocatus,
Necis infernalis
Natam prudentem genuit,
Et ad portum sis carina
Qua mundus est ornatus.
Lucis aeternalis.
2. Opum plenum palatium
Parcntes reliquerunt
In 2. Vesperis.
Et Katharinam unicam
Haeredem dimiserunt. Ad Magnificat.

3. Gubernat aulam regiam A. gaudium, jucunditas


Virtutum in decore Cordis et animorum,
Suamque sapientiam Cum Katharinae probitas
Demonstrat cum fervorc. Et pulchritudo morum
4. Haec in aetate florida Imperatorem suporat
Christum dilexit avida, Et quosque sapientes,
Cujus amore fer vi da Quid respondere valeant,
Mundi despexit fluida. Omnino nescientes.

Brev. ms. Franciscan. saec. 15. Cod. Parisin. 760. In 1. Noct. R 1, 1 —


sq. Nobilissima Katharina, regina genere. —
R 2, 3 in fronte. R 3, 1 illi —
ergänzt. —R 3, 3 quod est. —
In 2. Noct. R 3, 2 spiritu plena.

39. De saiicta Katharina.

In 1. Vesperis. Ad Ma tut in um.


R. Jam Christi thalamum Invitatorium.
scandit Katharina beatum, Laudetur Dominus,
Juncta suo sponso, Sabaoth cui nomen, et agnus,
pro quo tulit aspera mundo ; Per quem sacrilegum
V. Obtineat precibus, vicit Katharina tyrannum.
pateat nobis paradisus.

Ad Magnificat.
In 1 . N c t ur 0.
A. quam mirificis
Antiplionae.
Dens ordinat omnia factis,
Virginibus magnos 1. In hello victus
tribuens ex hoste triumphos, Conslantinoque fugatus
Cum quibus aeternam Alexandrinam
meruit Katharina coronam. veuit Rlaxentius urbem.
- 106

2. In qua daenionibus Responsoria.


libamina ferre paratur,
1. quam feliccs
üt veniant omnes, per te, sanctissima, plurcs,
cito mandat per regioncs.
Quos jubet occidi
3. Adsunt gentiles pro Christo turbidus hostis,
mixtim Christique fideles V. Cum duce Porphyrie
Caesaris ad jussum fit martyr Caesaris uxor.
malesanum perficiendum. 2. Impius hanc Caesar
sisti jubet ante tribunal,
Responsoria.
Hanc ut pervertat,
R l.Nobilis et pulchra sicut draco vel leo certat,

prudens Katharina puella V. lila manet constans,


Flagrat amore Dei, blanda nee aspera curans.
spernit vaga gaudia mundi, 3. Virgo flagellatur,
V. Cui rex carne pater crucianda fame religatur,
fuerat reginaque mater. Carcere clausa manet,
lux coelica fusa refulget,
2. Martyrium sitiens,
Fraglat odor, dulces
libamina Caesaris horrens
cantant coeli agmina laudes
Exclamat Christum, ;

V. Sponsus amat sponsam,


praeter quem nilveneran dum,
salvator visitat illam.
V. Daemonibus plena
sunt haec, ait, idola, templa.
Prosella.
3. Haec quinquagenos
Cantant coeli milites
oratores superatos
coUaudantes virginem ;
Dirigit ad coelos
Atque, ne deficiat,
aurum velut igne probates,
roborantes martyrem.
V. Efticiens testes
lila tuta
fidei, quos pertulit hostes.
manens carnificem
Nee poenas ex-
In 2. Nocturno. horrct nee Caesarem,
Sed laeta Domino
Antiphonae.
persolvit laudes.
1. Ecce dies tristis
aderat plenusque doloris.
In 3. Nocturno.
Quo Christi servos
juösit libare tyrannus. Antiphonae.

2. Ecclesiae nati 1. Processit virgo


moercntes et stupefacti Christo comitante patrono,
Auxilium Domini Adfuit et turba,
poscunt super haec benedicti. sapientum fronte supcrba.
3. Fit sonus et clamor, 2. Haec Christum Dominum
animalia muta trahuntur, firmaverat esse scquendum,
Vox diversa sonat, Uli falsorum
urbs late tota resultat. contra simulacra deorum.
- 107

3. At Christi sponsa In Laudibus.


Christi solamiiie fulta,
Antiphonae.
Vicit rhetoricos
1. Postquam crudelis
vera ratione maeandros.
invictam viderat hostis
Kesponsoria. Mentem virgineam,
velut amens fertur in iram.
1. Percussa gladio
dat lac pro sanguinc collo, 2. Exacuit dentes
Quam manus angelica furibundus ut leo frendens
sepelivit vertice Sina, In sponsam regis
V. Membris virgineis Christi sine fine manentis.
olei fluit unda salubris. 3. At Katharina Deum
servans in pectore fixum
2. Horrendo subdenda
Arguit insanum
rotarum machinamento,
manifesta voce tyrannum.
Virgo Deum clamat,
de coelis angelus adstat, 4. Post haec camifici
Ecce repentinam mandatur voce tyranni,
dant plebs rotaeque ruinam, Ut Caput illius
V. Tamquam Chaldaeis gladio praecidat acuto.
quondam fornax Babylonis. 5. Felix et digna nimis
es Katharina beata,
3. mater nostra,
ter sancta quaterque beata,
Quae per martyrium
sequeris dominum domino-
Cum prece devota
rum.
famulantum suscipe vota,
V. Jam Christo juncta
Ad Benedictiis.
sponsoque tuo sociata.
A. Inclita martyr, ave,
Prosella. pro sanguine lacte fluente
Aeternae Designas cunctis
virgo mcmoriae, nivei documenta pudoris,
Quam sibi Alta tenens coeli
despoiidit rex gloriac, pietatcm poscc supcrni
Judicis, ut nobis
Virginis
det rcquicm miseris.
prolcs egregiae
Sponsusque
virginis ecclesiae. In 2. Vesperis.
Tu gaudcs Ad Magnificat.
hodie dono gratiae,
Mons legis Sina
Cantas in
suscepit vertice dona
coclo Carmen lactitiae.
Corporis aftlicti,
Te laudantes mons Christus culniine codi
in terra respice Suscipiens animam
Atiiue nostra ditavit honorc bcatam,
clementer suscipe Cujus nos precibus
Vota. salviticet Dominus.
— 108 —
Brev. ms. S. Sepiilchri Cadomensis saec. 14. in. Cod. Parisin. (Arsen.) 279.
A. — Brev. ms. Vivaricnse anni 1842. Cod. 8. Josephi Lnj^dinien. Ya 6. H.
— Brev. ms. Vivariense saec. 15. Cod. S. Josephi Lugdiinen. Ya 7. C. —
Brev. ms. Cenomannense saec. 15. Cod. San^cnovefian. BBl. IV ^ 14. D. —
Die letzten 3 Hss. haben in 1. Vesp. 5 AA super Ps., die teils prosaisch,
teils anderen Officien entlehnt sind; K fehlt; ad Magn. A:
Prudens virgo Katharina,
Qualis es cum sponso tuo,
Qui te elej^it de mundo,
Quam pulchra, quam mirabilis,
Quanta luce spectabilis !

Inter Sion juvenculas


Et Ilierusalem filias
Thalamo gaudes regio
Conjuncta Dei filio.
In 1. Noct. A 3, 2 mixtum AD. —
RR 1—3 prosaisch. BCD. — In 2. Noct.
R 1 in BCD:
Angelus in terra descendens: virgo beata,
Ne timeas, inquit, Chrisias te non quoque linquet,
V. Confortans teneram Michael splendore puellam.
R 2 und 3 prosaisch BCD. —
In 3. Noct. hat C allein folgende A:
Haec est sponsa, quae sie sponsum coelestem dilexit,
Quod terrenae dignitatis gloriam despexit
Et errores verbo vitae multorum correxit.
R 1 und 2 lauten in BCD übereinstimmend :

K 1. Manet constans et invicta virgo beatissima,


De tyranni blandimentis nulla sensit jacula,
Christum mundi salvatorem praedicat intrepida;
V. O felicem Christi sponsam, vero claram lumine,
Quae repleta dono Dei luce sapientiae.
R 2. Verberibus caesa martyr crudeliter alma
Carceris horrore concluditur interiore
Filia perpetua lucis
V. Redditor o patiens, justis solatia praebens,
Adspice de coelo.
Nach der Prosella der 3. Noct. bietet A mit der Rubrik: „Item Prosa" noch
das Lied Sospitati dedit aegros (Anal. X, 224); BCD haben nur letztere Pro-
sula. —
In Land. A 4, 2 mundantur A. —
ad Bened. A, 1 mater ave D. —
Hymnen: In Vesp.: Katharinae collaudemus ad Noct. Pange lingua glorio-; :

sae A, Ad festum sanctae virginis BCD; ad Land. Praesens dies expendatur :

A, Katharina mirabilis BCD.

40. De sancta Landrada.

3. Haec jejuna pascit merahra


In 1. Vesperis.
Sicco pane, aqua pura.
Antiphonae. Plus provocat esuriem
Edens quam exstinguitillam.
1. Proles Landrada proccrum
4. Humoque nudo jacuit.
Regum Francorum exstitit,
Qua parum somnum recipit,
Multis relinquens saeculum
Carnem suam spiritui
Virginibus et praefuit.
Semper cogit se subjici.
2. Dei a juvenilibus 5. Vilem se virgo reputans
Annis impleta gratia, Actus exercet humiles,
Spem ponens in coelestibus In lege Dei meditans
Manummisit ad fortia. Noctes deducit et dies.
— 109 —
R. En rutilat praeclara Gratis omata
dies solemnis in orbe, moribus ipsa fuit,
Qua coelos Landrada petit V, Simplex, paeifica,
carpens meritisque prudens, humilisque pudica.
Praemia digna suis,
fruitur visione creantis, In 2. Nocturno.
V. Angelicis turmis Responsoria.
virgo sociata beatis.
1. Omnis ab intus gloria virginis
exstitit hujus,
Ad Magnificat.
In Domini lege
A. Beatac Landradae meditatur nocte dieque,
votiva solcmnia V. In terris carne,
Devote celebret sed sursum mente resedit.
militans ecclesia,
2. Jejunans, vigilans
Ut ipsius inter-
teneram carnem maccrabat,
cedentibus mcritis
Spiritui semper
Gaudiis perfrui
et eam servire cogebat,
mereaiitur aeternis.
V. Haec aliis mitis
in se servatque rigorem.

Ad Matutinum. 3. Est pauper laeta,

Invitatorium.
constans et mente quieta,
Spectans mercedes
Jubilemus dulcisonis
animae, carnis quoque dotes,
Carminibus altissimo,
V. Pro Christo plures
Qui turmis junxit coelicis
suffert Landrada labores.
Landradam suo merito.
In 3. Nocturno.
In 1. Nocturno. Antiphonae.

Responsoria. 1. Benedicit Deum, laudat


Diebus atque noctibus,
1. Sponsa Jesu Christi
Orat, jejunat, vigilat,
nulli voluit copulari
Suis laborat manibus.
Sponso mortali,
famulans sibi corde fideli, 2. In terris se reputans
Quem viribus totis Vilem, Deo cara,
teneris dilexit ab annis; Nunc in coelis habitans,

V. Virgo studet sponso Fulget signis clara.


pro posse placere pudico. 3. Ob laudem sacrae virginis
2. Nobilis haec genere, Novum Carmen concinimus,
sed nobilior probitate, Ut secum frui gaudiis
Sprevit amore Dei Nobis donet coelestibus.
bona terrae, culmina mundi, Kesponsoria.
V. Nobile justis lioc gonus 1. Vilem se reputans
actibus ipsa decorat. humiles exercuit actus,
3. Pura ti(ie, paticns Subv(MÜt et miseris
(pioque spc, tVrvons et amore, sibi subtractis alimontis,
110

V. Laeta dat et ipsis 4. Haec benedicit Dominum,


aeternae verba salutis. Qui pontum, tellus, aethera
2. Norma fuit cunctis Et quae in illis resident,
vitae sanctimonialis, Sua creat potentia.
Diva columbinis 5. Corde, voce et opere
oculis videt ac aquilinis, Regem laudavit coelicum
V. Ducens angelicam Ejusque vicit munere
mortali corpore vitam. Mundum , carnem daemo-
,

3. Protege, conserva nium.


nos semper, virgo beata,
Ad Benedictus.
Quam celebrem vita
plurima signa,
faciunt, mors, A. vernalis flos, oliva,

V. Laudum carmina, quae Pietatis radix viva,

canimus nunc, sint tibi grata. Inter spinas lilium,


Permanens in vera vite
In Laudibus. Verus palmes, via vitae,
Suscipe fidelium
Antiphonae.
Pia Vota, duc, tuere
1. Beata virgo Landrada, Patriamque possidere
Cui regnum mundi viluit, Da post hoc exsilium.
Non aurum, non monilia,
Sed Christum regem induit.
In 2. Vesperis.
2. Deo servire studuit
Toto mentis ingenio, Ad Magnficat.
Qui sibi solus placuit A. Virgo dulcis et benigna.
Amatque corde fervido. Laude et honore digna,
3. Semper ad Deum vigilat, Tuis sanctis precibus
Cui toto corde jubilat, Cunctis purges a peccatis,
Et per ipsius genitum Nos fac Deo cum beatis
Vitam duxit angelicam. Perfrui spiritibus.

Brev. ms. fS. Waldetrudis Monten saec. 15. Cod. Diiacen. 164.

41. De sancto Lando.

3. In subjectorum
In 1. Vesperis. Clemens excessibus ultor
Antiphonae. Virgam pastoris
flexit amore patris.
1. In laudem Christi
4. Multiplici clarus
resonent praeconia Laudi
meritorum dote sacerdos
Cujus digna fuit
Acceptas Domini
laude probata fides.
multiplicavit opes.

2. Hie teneris annis 5. Majoris nomen


apicem sortitus honoris factis majoribus implens
Moribus expressit In cunctis praesul
praesulis officium. praesule dignus erat.
111 —
Ad Magnificat. Coelos ornans velut sidus
A. Voto, voce psallimus fusis micans radiis,
In honorem praesulis, V. Qui fidelis servitutis
Qui ad gradum praesulatus exhibens instantiam
Promoveri Duplicatam reportavit
Meruit divinitus, Domino pecuniam.
Sua prece in nobis 2. lux mundi, mundum replens
Reseret cordis visum, spiritali lumine
Qui caecatae mulieri Quasi Stella matutina
Reparavit oculum. in medio nebulae,
Nos illustra luminoso
In 1. Nocturno. lumine justitiae,
Invitatorium. V. Ut, quos longa circumfudit
Unum et verum Deum Vitium caligine,
adoremus, Tua prece manifesta
In quo Laudus laudem Christum cernant facie.
meruit sempiternam.

In 2. Nocturno.
In 1. Nocturno.
Antiphonae.
Antiphonae.
1. Vultus tui,
1. Dignus laude
virtutum Domine,
Laudus egregia
Sanctum tuum
Tamquam lignum
signasti lumine,
aquarum copia
Vocabulo,
Jugi vernans
vita laudabilem,
viroris gratia
Signis quoque
Fructum dedit
reddens mirabilem.
in patientia.
2. In aeternum exsultabit,
2. Jugo Christi subjugatus
In quo Dens habitabit,
Rcgi Christo vir beatus
Ipse justo benedixit,
Deservivit in timore,
Quia justus liunc dilexit.
Exsultavit cum tremore.
3. Dei Laudus
3. Christus, ejus
magniticentia,
susceptor, gloria,
Coronatus
Ilac puerum
lionoris gloria,
praevenit gratia,
Christi laudem
Ut grandaevus
a pueritia
in pucritia,
Plenus ejus
Praesul plebis
pcrfecit gratia.
regeret milia.

Kcsponsoria. Kesponsoria.

1. Ecce nobis lux illuxit 1. Gaude felix sub felici


digna cultu celebri^ praesule Constantia,
Qua, dum mortem triumphavit, Ilonorata diuturna
vitam Laudus subiit. illius praesentia,
— 112 -
Quemdivina praesignarunt 3. Sensu senex,
praesulem oracula. puer malitia,
V. Vota plebis ut audivit, Jam sortitus
rex assensum praebuit, locum in gloria
Concors clerus, plebs electum Deum videt
consecrari petiit. cordis munditia,

2. Post acceptum visionis Quem quaesivit


responsum angelicae in innocentia.
Consecratus a beato
Gildardo pontifice, Responsoria.
Pastorali duodennis
1 Noctem luce fugativus
sublimatur apice.
dum in nocte circuit,
V. Sumpta vero praesulatus Nocte pressa caecitatis
junior officia
mulierem reperit,
Meritorum commendavit
Cujus prece mox suppressa
multiplici gratia.
nocte lumen rediit.
3. vere spirituale V. Virginali puritate
speculum ecclesiae, vernans pueritia,
In quo dona confluxerunt Efficaci floruit
multiformis gratiae, sanitatum gratia.
Yas formatum in bonorem
2. Tutor gregis et provisor
manu sapientiae,
spiritu propbetiae
V. Te tutore spiritalis
Praecognovit inimicum
abscedat nequitia,
latentem in arbore,
Te custode perseveret
Sub qua sui refecturo
meritum et gratia.
parabant discumbere;
V. Hostis fraude patefacta
In 3. Nocturno. dum recedunt propere
Repentino cursu, cernunt
Antiphonae.
arborem concidere.
1. Ad usuram
3. lucris gaudens,
dedit non propriam
Sed Domini Domini, non propria quae-
rens,
pecuniam,
sui
Hinc ejusdem Suscipe servorum,
pie praesul, vota tuorum,
in tabernacula
Ingressus est V. consors Christi,

vir sine macula.


quem mente pia coluisti.

2. In te, Dens,
Prosa.
Laudus laudabitur,
In te sperans Virtutis praesul
non comraovebitur egregie,
Vitam enim, Puer es praelatus
quam a te petiit, ecclesiae,
In aeternum Hostis fraudem
victurus subiit. nequitiae
113

Spiritu praevenis In 2. Vesperis.


prophctiac.
Ad Maguificat.
Damnata mulier
longa caligiiie A. bcate praesul Laude,
Resultat oculis praesulum egregie,
infuso lumine. Adsis nobis propugnator
Oves pastor hoslilis nequitiae,
clementer rcspice, Locus in honorem tuuni
Vota, laudes consecratus, meritis
dignanter suscipc Tanti patris conservatus,
Scrvorum tuorum. jugi pace gaudeat.

Brev. ms. Constantiense saec. 14. ex. Cod. Londinen. Add. 29 668.
A. — Brev. ms. Constantiense saec. 15. Cod. Mazarin. 350 (774) B. Brev. —
ms. Constantiense saee. 15. Cod. Parisin. (Arsen.) 276. C. Brev. ras. Koto- —
magense saec. 15. Cod. Sangenovetian. JiBl. IV^ 16. D. Brev. ms. Roto- —
magense saec. 14. Cod. Sanfrenovefian. BBl. 21. E. VHP
In 1. Vesp. A 5, 2 —
jnoribus implens B. —
Ad Ma^n. A, 6 nobis. —
In 1. Noct. R 1, 9 Reportavit
diiplicatuin. iJ. —
R 2 prosaisch: Consummatiis in brevi etc. In 2. Noct. —
R 1, 2 Domine virtutum. B. —
In 3. Noct. AI, 6 in fehlt B. A 2, 2 —
Laiidus fehlt B. —
A 2, 6 expetiit B. —
Prosa fehlt D. Pr. 5 Hostilis —
E. — Pr. 7 pcrveuis E. —
In 2. Vesp. ad Magn. A fehlt BC. Ibid 5 L't —
ocus D.

42. De sancto Leubino.

In 1 . Vesperis. In 1. Nocturno.
Antiphonae.
Ad Magnificat.
1. Praeclaris patribus
(j)uam gloriosus es confcssor
fulsit sacer hie Leobinus,
Domini, Leobine,
Decus sanctorum praesulum,
Mundo progenitus,
coelo quandoque locandus.
Qui gregem tibi creditum
Direxistiad Dominum, 2. Moribus cximiis
Cujus in gaudium teneris rutilare sub auuis

Ideo pastor bone introisti, Coepit, in his docilis,


Unde te poscimus, rapuit quibus arma salutis.

Ut meritis et precibus
tuis 3. Rcjiciens mundana petit
Mereamur tuum collegium. coelestia, sumini
Jussa boni complens
jamjamque monasticc vivens.
Ad Matutinum.
Responsoria.
Invitatorium.
1. Sanetus praesul Leobinus
Christum omnes paritcr praeclaris parentibus
Venerenmr supplices, Oriundus in tcUure
Qui bcatum liodie Pictavensi legitur,
Per confessionis nieritura V. Sociandus disponcnte
Coronavit Leobinuni. Dco codi civibus.
Pro es, Uiätoriao rhytluuicae. III. 8
- 114 —
2. Hie amore literarurn In 3. Nocturno.
flagrans in primordio,
Antiphonae.
Has utcunque scriptas sumpsit
1. Quisquis anhelabat
suo in cinctorio,
cujusvis febris ab aestu,
V. Castitatis ad exemplum
Tectus palliolo
profuturus saeculo.
Leobini sanus abibat.
3. Jam supernis disciplinis
2. Infirmum sancto
copiose praeditus,
Caletrium tinxit olivo
Spreta mundi vanitate
monachus efficitur,
Et successorem
Summo regi militare
signis praenovit eundem.
V.
gliscens expeditius. 3. Jam super astra poli
residens, Leobine sacerdos,
In 2. Nocturno. Posce Deum, nobis
Antiphonae. concedat gaudia pacis.
1. Urentem segetes
Responsoria.
ignera frondesque domosque
Consopire Dei 1. nie quidem jam refulgcns
famulus prece faecis ob acta. lampas in candelabro,
opem, Leobine pater,
Ut bis rutilaret, qui sunt
2. Affer
lymphaticus inquit,
in domo Dominica,
V. Jure caeco praebet lumen
Mox et aquis vacuata cutis
primo in miraculo.
distensa recedit.
2. Cujusdam resuscitavit
3. Pontificis vestis
Leobinus filiam,
filo contacta puella
Qui cum officiose
Daemone quo fuerat
susceperat hospitem,
pulso vexata levatur.
V. Prole sibi restituta
Responsoria.
gaudet multifariam.
1. Exorbata tempestate
3. Cumque membra sancti viri
populata omnia
conderentur tumulo
Sancti viri circa cellam,
Rupto fune, quo pendebat,
sata, frondes, olera,
crux in monasterio
V. Ope fretus summi boni
Cum lampadibus ad terram
restauravit omnia.
ruit plenis oleo;
2. Hujus curis agitatos V. Sed resurgens haesit fuui
furore daemonico admirante populo,
Vir beatus sospitatem Quod nee vitri ne liquoris
propinavit illico fuit mutiiatio.
V. Invocata trinitate
crucis cum signaculo.
In Laudibus.
3. Descendente ab hac luce
Antiphonae.
praesule Aethereo
Leobinus infulatur 1. Attollamus mirificum
magno cum tripudio, Quod patravit miraculum
V. Quod cleri plebisque fuit Praesul jam curvus senio
summa gratulatio. Morboque tentus valido.
115 —
2. Erant duo pucruli, Per quam tanta insignia
Acti furore dacmonis, Miraculorum rutihint;
Qui ad sanctuni cünvenerant Is ut nos codi civibus
Sospitatis ob gratiam. Suis adjungat prccibus,

3. Quibus, ut erat hilaris Proni rogamus, supplicet


Dator exteinplo propiii, Regem, qui cuncta possidet.
Quae post esum remanscraiit,
Partcm dedit edulii.
4. Quo ab ipsis antidoto
Mox exploso daernonio In 2. Vesperis.
Codi laudaiites Doininurn
Ad propria regrcssi sunt. Ad Magnificat.

5. Dignetur ergo laudibus


Vir Dei Leobinus,
Universalis dominus,
Tot insignis virtutibus,
Qui sie sua dementia
Talentum sibi creditum
Sanctos suos mirificat.
Gliscens reddere duplicatum,
Ad Benedictus. In gaudium Domini sui
A. virum ineffabilem, Ut fiddis scrvus meruit
Per omnia laudabilem. Intrare securus.

Brcv. ms. Carnotense saec. 14. Cod. Carnoten. 583. A. Brev. ms. —
Caniotense saec. 14. Cod. Carnoteii. 513. B. —
Brev. ms. S. Petri Carno-
ten. saec. 14. Cod. Carnoten. 564. C. —
Brev. ms. Ö. Cerauni saec. 15. Cod.
Carnoten. 564. D. —
Brev. ms. S. Mariae de Josaphat saec. 15. Cod. Car-
noten. 560. E. —
Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. Carnoten. 563. F. —
Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. Parisin. 1053. C. —
Brev. ms. Carno-
tense saec. 15. Cod. Parisin. 1256. H. —
Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod.
Parisin. 13 240. 1. —
Brev. ms. Komano-Franciscan- anui 1412 (in Privat-
besitz). K. —
In 2. Noct. A, 3 Consopite GK. Cum sopire H. In —
3. Noct. R 3, 6 planus GH. —
Ich vermute als Verfasser dieses Officiums
Fulbert von Chartres.

43. De sanctü Leode^ario.


In 1. Vesp eris. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antipbonae.

A. Martyris adscripto 1 Praeclarum sidus seculo


cclebrenms tempore fesluni, Leodegarius Domino
Quo Leodegarius Celso Francorum gcnere
victricem sanguine palmani Surgit ab ipso lumine,
Promeruit cunctis Prima vitac ducamina
glomeratus in ordinc sanctis. Regalis alit curia.

2. IIujus indoles inclita,


Ad Matutinum. Superno jubare fulta.
Invitatorium. Dum tendit ad sublimia,
Concentus Domino, Regis jussu poutitici
famuli, cdebrate sonoros. Didoiii, inquam, avunculo
Quo Leodegarius A p i c u m dl a r act e r b u
i

gaudct süciatus in aevuni. Imbuendus addicitur.


8*
IIG —
3. Divino iiistructus iiiuiiere Ad eligendum prodiit,
Ac rübonitus pecture Quem bacer ordo deposcit,
Aucta fulgeut pracsagia Ut urbs Aedua capiat
Mouitis praesulis coinpla, Leodegarium in cathedra.
Caclibein vitam didit-it, 3. Honoris apice functus
Ut integer in utr()(]ue Denis annorum cursibus,
Sancto paretur ordini. Sors invida jam nubilos
Regis incendit aminos,
Kesponsoria.
Insaniat in praesulcm,
1. Martyris adscripto Ni loco cedat paticns.
celebrcmus tempore festum,
Kesponsoria.
Quo Leodegarius
1. Divino instructus niunere
victricem sanguinc palmam
Promeruit cunctis
Ac roboratus pectore,
Futurorum praesagia
glomeratus in ordine saiictis,
Rutilant in praecordiis,
V. Quo laetus Domino
Monitis comptam praesulis
citharizat munera laudis.
Coelibem dum servat vitam
2. Hie ortus jani primordia
Ordini sacro condignam.
Francorum ex prosapia Eloquio suavissimus
V.
Nobili duxit linea,
Moerentibus laetitiam,
Prima vitae ducamina
Sceleratis disciplinam
Regali fovet domate,
Norat reddere congruani.
V. A parentibus curiae
Nutriendus addicitur
2. Dum castitatis speculo
Virtutumque praeconi )
Tencris puer in annis.
Redolet in palatio,
3. Fultus superna gratia
Dignis attoUunt laudibus,
Indole atque praeclara,
Ut urbs Aedua capial
Dum tendit ad sublimia,
Leodegarium in catheiira;
Ptegis jussu Pictavensis
V. Cujus memoria tenax,
Ad
studia literarum
Eloquentiae puritas,
Praesul applicat puerum,
In viro manet castitas.
V. Ut doctus sapientia
3. Honoris apice functus
Sufiultusque disciplina
Denis annorum cursibus
Probitate atfluat plena.
Sors invida jam imbilos
Regis incendit animos,
In 2. No cturno. Insaniat in praesulem,
Antiphoiiae. Ni loco cedat patiens.
V. Praesul captat consilium,
1. Cum in eo perlucida
Ut relictis mundi pompis
Perpatescant insignia,
Sequeretur vocem Christi.
Memoriae tenacitas,
Eloquentiae puritas,
Assueta tellus imbribus
In 3. No cturno.
Sulcos fccundat frugibus. Antiphonae.

2. Divina raox auctoritas 1. Tandem a rege voti compos


Ac plebis universitas Habenis ruptis omnibus
— 117 —
Nudus evasit sacculo In Laudibus.
Tectusquc Christi clilamyde
Antiphonae.
Luxovii Coeiiobio
Regitur I)eo principe. L Martyris eximii dum
2. (>)uidam versutus callidc, Lumine spien dido locum
Kbroinus cognominc, Celsa lustrat divinitas
Ignem spirabat animo Excubias dans noxturnas,
Versans dolos in pcctore, Rumore cunctos celebri
Captet ceu lupus vitulum, Ad locum duxit tumuli.
Quem niactaret innoxium.
2. Emicat inde protinus
3. Cum, ecce, manus valida Claris locus insignibus,
Url)is infestat mocnia, Manat salus languentibus,
Crebris urget assulti])us, (»luotquot gravabat intimis
Im])ellcm septis extrahat Furens dolor in ossibus.
Fracdam, quam ore sorbeat.
3. Sacrum corpus transferondum
Responsoria.
Ansoaldo sorlc datum,
1. Regis permissu pontifex Alio dum portaretur,
Habenis ruptis omiiibus A populo constipatur,
Nudus evasit saeculo Confert medelam langnidis
Tectusque Christi chlamyde Fide contactis loculis.
Luxovii coenobio
Regitur Deo principe; 4. In curvo quidem corpore,
V. Fratrum catervae socias,
Adducto genu vertice.
Abbati pie subditus Mulier tabe consumpta
Votum complet opcribus. Per tot annorum tempora,
Sancti adorans feretrum
2. Nutu l)ei dum pontifex
Statum recepit pristinum.
Ad urbem redit aUiccr,
Laeta plebs mox cum laudibus 5. Dantur laudes in excelsis,
Locis occurrit omnibus, Merita canunt martyris,
Gaudet pastore reduce, Ilymnos votis accumulant,
Dum revocat ab exsulc, Ad locum sibi debitum
V. Voce, corde jubiloque Cum gressibus accelerant,
Hymnis, psalmis intonabant, Uti decet, perveniant.
Ovantes dum proj)erarcnt.

3. Quid am ferox Ebroinus,


Ad Benedietus.
Vulpinis callens fraudibus,
Sanctum Dei vclut mitem A. Igitur praesulis jussu
Lupus aggrcssus vitulum. Magno locata ambitu
Dolos captat, ut rapiat Coelestis aulae fabrica
Captumque mox dilanict. Arte fulget mirifica;
V. Validam carnifex manum Praebet sanctum mausoleum
Cogens dirigit milituni, Populis patrociniuni,
A septis urbis extraluit Cujus nobis juvamina
Praedam, quam ore sorbeat. Subveniant in saecula.
- 118 -
Leodegari,
In 2. Vesperis. bino charismate felix,
Ora pro nobis
Ad Masrnificat.
peccati mole gravatis
A. Inclite martyr, ave, Excusaque prece,
praesulque sacerrime, salve, culpat quos actio vitae.

Brev. ms. Nobiliacense saec. 13. Cod. Burdigalen. 85. A. Brev. ms. —
Lemovicense saec. 15. Cod. Mazarin. 354 (787). B. —
Brev. ms. Monialium
O. S. Benedicti saec. 15. Cod. Eremiten. 84. C. —
Antiph. ms. Beronense saec.
16. in. Cod. Eremiten. 729. D. —
Offic. ms. S. Leodegarii saec. 16. Codicillus
Capit. Sedimen. 72 42. E. — —
AC bieten das Officium ordine monastico;
ß ist eine von Schreibfehlern wimmelnde Handschrift, deren lapsus calami
sämtlich zu verzeichnen, überflüssig ist. —
E hat in 1. Vesp. 5 AA, die
später ad Noct. wiederkehren. —
In 1. Vesp. ad Magn. A, 1 Martyris altptio!
B. — Ibid. 3. Der Name Leodegarius (Leudegarius) immer fünfsilbig. —
Ibid. 5 Pro me cunctis B. —
Invit. 2 sonoris E. —
In 1. Noct. A 2, 4
pontificis A. —
A 3, 3 Alta fulgent B, Vita fulgent A; prosapia E. A 3, 4 —
praesuli B. —
A 3 5 didicit vitam B.
, —
A3, 7 pareret B. R 1 1 — ,

astriptio ! B. —
R 2, 2 duxit fehlt B. —
R 2, 4 ducamina vitae AE. R 2, 5 —
dogmate ABE. ~
R 2, 7 Emitendus adducitur B. -- R 3, 2 Indolis E. —
In 2. Noct. A 1, 2 Perpatescunt B. —
A 1, 5 Assuetas A. A3, 2 sqq. —
fehlen E. —A 3, 3 jubilos A. —
A 3, 5 Insaniam A. A 3, 6 sedat B. — —
R 1, 4 rutilans B. —
R 1, 5 comptur B; compta E. —
R 1, 7 Ordini sanctorum
B. — R 2, 8 Eloquentia A. —
R 2, 9 In clero manet Caritas E. A 3, 2 sqq. —
fehlen E. — In 3. Noct. A 1. 5 Luxovii fehlt B; Luxuvii A. A 2, 3 ad- —
spirat B. — A 2, 5 ceu fehlt B. —
A 2, 6 innoxium fehlt B. A3
fehlt A. — R 1, 6 Traditur Deo B. —
R 2 und 3 fehlen E; diese Hs. hat in
dieser Nokturn nur 2 RR, von denen das zweite lautet:
R.O benigna Dei semper immensaque Caritas,
Quae beati fidem viri auxit Leodegarii,
Ut certamine probatus palmam victor caperet
Et castris martyrum admixtus coronam perciperet ;

V. Lacrimarum cujus rivos manus tersit Domini,


Et de labore requiem men-ari promeruit.
Dieses R bildet in A das vierte der dritten Nocturn. —
In Land. A 1, 1 eximii
diem A. — A 1 3 deitas B. —
A 1, 5 celebris A. A 2, 4 Quosquos A—

,

quoquos BE. —
A 2, 5 Fundes dolor B. —
A 3, 2 Pontifici sorte BE.
;

A 3, 6 contacti loculi B; contactus loculi E. A4, 1 quidam BE.— A 5, 1 —


Dantur ergo B. —
Ad Bened. A 2 Magna locata A. Ibid. 3 fabricata —
B. — Ibid. 4 Arce fulget E. —
,

In 2. Vesp. ad Magn. A. 4 crismate A. —


Ibid. 8 accusat quos B. —
Die ganze A ist prosaisch E.
Nachdem dem vorstehenden Texte die kürzere Recension zu Grunde gelegt,
bleiben uns jene poetischen Teile nachzutragen, welche die monastische Form
mehr aufweist. Ob diese die ursprüngliche ist, bleibt in etw^a zweifelhaft, da
sie drei prosaische Antiphonen und ein prosaisches Responsorium einschieben
mufs und die historische Reihenfolge der AA und RR nicht gewahrt erscheint.
Die Anordnung desselben ist folgende: In 1. Noct. A 1: Praeclarum sidus
saeculo. A 2 Hujus indolis inclita. A 3 Divino instructus munere. A 4
: :

Cum in eo perlucida. A 5: Divina mox auctoritas. A 6: Honoris apice functus.


R 1 Martyris adscripto.
:

R 2: Jussu tyranni dirupta


Ductus per Pisanae vada
Athleta Christi spinosos
Petrarum dum calcat [globos],
Nudatos gressus conterit
Et vix extractus corruit;
— 119

V. Complent jussa camifices,


Palatum lin^ua spoliant
Et praecidentes labia
Märtyrern Christo consecrant.
R 3: Hie ortus jam primordia. R 4: Divino instructus munere. In2. Noct.
A 1: Tandem a rege voti compos. A 2 prosaisch, ebenso A 4. Die drei
andern AA lauten :

A 3. Jam dura permulta passi


Quem, o Christe, redimeras,
Coelo delapsa capiti
Ultro se ingerit hostibus
Candens Corona micuit,
Sine culpa puniendus.
Quae multos visa terruit
Hostesque mox exacuit, A 6. Quo mox capto desaeviunt
Sancti cervicem desecant Ac oeulos eifodiunt,
Et Caput ejus amputant. Privatis jam luminibus
A. 5. Advertit hie piissimus Stultis insultant lusibus
Dietiis Leodegarius, Nee plane cernunt intima.
Ne grex pro se depereat, Qua Christus daret, lumina.

R 1: Honoris apice functus. R 2; Regis permissu pontifex. R 3: Nutu Dei


dum pontifex. R 4 prosaisch. In 3. Noct. ad Cant. A prosaisch. R 1: Qui-
dam ferox Ebroinus.

R 2. Pastor plebis eximius, Sola libertas populi


Caris consulens civibus, Voce mactatur Domini.
Lupis ultro rapacibus Qui mox caecatus oculis
Ire maturat obvius, Plus gaudebat in intimis,
Cedens hostibus victiraa Quae superna clarificat
Jugulis jam promptissima, Lux, ut congaudens sitiat.

R 3: Dum castitatis speculo. R 4: O benigna Dei semper. — Landes und


2. Vesper wie in den nichtmonastischen Quellen.

44. De sancto Leonhardo.

In 1. Vespcris. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antiphonae.
A. Laetetur Sion inclita
1. Sanctus iste legi Dei
Pro electorum gloria,
Insistendo floruit,
Inter quos gaudet gratia
Vitae fructus instar ligni
Leonliardus deifica,
Salutaris protulit.
Qui nobis adsit precibus
Ejus festa colentibus. 2. Sanctitatis in tiniore
Servivit altissimo,
Ad Matutinuni. Cujus monte cum sanctorum
Invitatorium. gaudet nunc collegio.

Laus regi summo, 3. Vana sprevit corde puro


suponis cui niilitat ordo, ambiens coelcstia,
Quo signis sanctus Templum Dei salutare
mundo lutilat Leonardus. factus atque hostia.
— 120

4. Gloriose coronatur 2. Cordts ei voluntatem


tuus, Christo, vcrnula, Domine,
tribuisti,
Quia tibi voluntatc Coronando cum digne
adliaesit mundissima. Corona laotitiae.

5. Orc, mente benedixit, 3. Innocentum iter sequens


Cliriste, tuo nomini, animi munditia
Qui ubiquc populorum Jacob scala Hierusalem
liaberis mirabilis. novae scandis moenia.
6. Aequitatem amplcctendo 4. Sequestratus a malignis
[et viam] justitiae dignis vitae moribus
Ad coelorum tendens rcgna Eidem conregnat coelo,
migravit feliciter. cujus haesit laudibus.

Responsoria. 5. Supernorum jucundatur


concentu hymnidico,
1. Gentis Francigenae
Quem in terris promercndo
Chlodovaeo sceptra tenente
suspirabat animo.
Ecclcsiae nardus
6. Arbor cedrus ut odora
felix satus est Leonardus,
flagrabat virtutibus,
V. Ut nova lux mundo
Nocte, die insistendo
procedens stemmate claro.
divinis operibus.
2. Hunc rex de sacri
Responsoria.
susceptum fönte lavacri
Patri Remigio 1. Tempore transacto
commendavit vencrando, prolem paritura virago
V. Ut pia magnifici Nutabat dubiis
sequeretur dicta magistri. vitae [regina] periclis,
V. Quam sancti precibus
3. Regibus haerentum
curavit coelica virtus.
vitavit morem parentum,
Uti militia 2. Qui quadro totum ,

pro Christi philosophia, perlustrat flumine mundum,


V. Terrea contempsit, Per sancti meritis put cum
solis coelestibus haesit. replet illico lymphis-,
V. Christi virtus,
4. Libertate data
qua justi sie decorantur.
vinctis patris prece sacra
Claustris exibant, 3. Ut lucifer radiis

ad propria quique redibant micathicpaterundiquesignis,


;

V. Os justi pietas, Lumina dans caecis,

quam laudat sexus et aetas. virtutem coelitus aegris,


V. Erigit et claudos
ac solvit carcere clausos.
In 2. Nocturne.
4. Leonharde pater,
Antiphonae. pietatis et ubere mater,
1. Dolo caret sancti vita Impetra nobis
veritate lucida, Sacra prece gaudia lucis,
Unde Sion montis nactus V. Qua rutilas felix,
est nunc tabernacula. cum Christo deliciaris.
— 121

In 3. Nocturno. Sede sedet sanctus


diva cum quo Leouardus.
Ad Cantica.
2. Tntrans Jerusalem
A. Dulcia cum sanctis
citharizans cantica luudis Sion exsultantis in arccm
Nostras, sancte pater, Ardet in adspectu
de coelis suscipe laudes. Domini Cherubim residcntis.

3. Sese mactantem
Responsoria.
fontemque Daum siticntem
1. Solis justitiae
Gloria suscepit,
matris sub honore Mariae
pro qua mortalia sprevit.
Construxit sacrum
mediocri scliemate templum, 4. Cui mare, terra, polus
\l. In quo magnificae servit, tremit ac venerat ur,

complevit tempora vitae. Declarat sanctum


per Signa pie Leonardum.
2. Nobilium alacres
athletae facta sequentes 5. Inter concives
Christi militia patriae coelcstis ovantes
geminam subiere palacstram, Pura mente pius
V. Spiritus atque caro laudat Dominum Leonardus.
quo possent vivere coelo.
3. Sancte Leonarde, Ad Benedictus.

Christi confessor, A. Copiosae pietatis


Audi rogantes servulos Leonarde inclite,
Et impetratam coelitus Tuis festis assistentes
Tu defer indulgentiam. nunc de coelo resplce,
V. sancte Leonarde, Lucem nobis impetrando
sidus aureum, apud regem gloriae,
Domini gratia Ipsum coeli in decore
servorum gemitus quo possimus ccrnerc.
solitasuscipe dementia.

4. Carceris o fractor,
In 2. Vesperis.
captivorumque solutor
Mellifluis precibus Ad Magnificat.
nostros dissolve reatus,
A. pater Leonarde,
V. Qui nostros audis,
opifex celer non tarde,
tribucndo dona salutis.
qui Signa das, celeberrime,
brachiis divinae potentiae,
In Laudibus.
plebis attritae baccas
Antiplionae.
disrumpe assisteque
1. Laudemus Dominum, huic familiae tua
qui tractat singula rerum, precanti salvari ope.

Rrev. ms. Nobiliacense saec. 13. Cod. Rurdifjalon. 85. In 1. Noct^ —


A 1 legis.
1, —
A 4, 2 cujus Christo venialia. —
A G, 1 Equiteni. A 6, 2 —
ot viam ergänzt. —
R 3, 1 erouiptum. —
In 2. Noet. A 2, 1 Cordis ejus. —
A 2, 2 trihuisti ei. —
A4, 3 cum regnat. —
R 1, 4 vita: regina ergänzt. —
Hymnus ad Landes: Deo demus grates.
— 122 —
45. De sancto Leontio.

In 1. Vesperis. Responsoria.

Antiphonae. 1. De sentibus flos oritur


In vere natus gratiae,
1. Gaude vetusta civitas
Novum agens tripudium,
Leontius dum oritur
De gente diffidentiae,
2. Adcst nova festivitas,
V. Eripitur et alitur
Exsulta, Forojulium.
Praesul martyr futurus.
3. Vi de, quanta sit dignitas,
2. Crebescente saevitia
Quae decorat Leontium,
Paganorum in Christum,
4. üt tanti patris sanctitas Expulsus de Provincia,
Sit natis in auxilium, Fit insultus in istum
5. Et post decursas semitas Sic in membris caput expellitur.
Tibi mercetur praemium. V. Partes dimittit proprias
Ingressus alienas
Ad Magnificat.
Ut Christum lucrifaciat.
A. Magnificat hunc praesulem
3. Jam
sparso verbi semine
Multiplicatis meritis,
Per partes Forojulicas
Cum niagnum fecit Immilem,
Sub caritatis tegmine
Dens gratis exhibitis
Terras petit Germanicas,
Donis, quibus perutilem
Per fraudes diabolicas
Fecit eum neophytis,
Deceptis fit medela;
Nee primus habet similem V. Morbidis fit curatio,
In bonis sibi deditis.
Mortuis suscitatio,
Cunctis via salutis.
Ad Matutinum.
Invitatorium.
In 2. Nocturno.
Adoremus in saecula
« Christum regem in milite, Antiphonae.
Qui coeli confert pocula,
1. Marc transit navigio
Ilymnum novum concinite.
Deo sibi propitio
Nee trepidat in undis.
In 1. Nocturno.
2. Adit partes Provinciae
Antiphonae.
Divinae sator gratiae,
1. Per te currit ad gratiam, Lucerna sanctitatis.
Christe, martyr Lcontius,
3. Fit virtutis spectaculum
Cujus legis justitiam
Et veritatis speculum
Amplectitur devotius.
Omnibus in salutem.
2. Auditor verbi sedulus
Sic Christi fit discipulus, Responsoria.
Incredulis fit Stimulus, 1. Christi miles dum militat,
Credentibus agniculus. In spiritum nequitiae
3. Verbum Dei dum praedicat, Certando nihil trepidat,
Fructiferat et germinat Armis doctus militiae
Ager et agri cultor. Gentcm viucens profanam,
— 123 —
V. Ad gentem missus perfidam 2. Nunc fulges stola trina
Christum docet Velox Cursor,
Et legem Christianam. Qui percepisti bravium,

Felix cella vinaria,


Tu Stella matutina,
2.
De qua vinum doctrinae
Tu rosae flos rubeus.
Stillat et pigmentaria
Tu vernans lilium ;

Coelestis medicinae
V. Ad adjuvandum nos festina,
Te quaesumus,
Tarn secretaria,
Sis nobis in auxilium.
V. Coeleste triticum
Cocli reconsum horreo, 3. triumphus ecclesiae,
Dogma catholicum Dignus laudis praecouio,
Doctorum fulget cuneo. Protectus armis gratiae
3. Dum doctrina Cliristi fidem Palmam refert de proelio,
roborare nititur, Dum decertans in acie
Ab iniquis doctor bonus Claro fulget martyrio.
invasus occiditur, V. virtuosa deitas,
Sic pugil currit ad vitam, pelagus clementiae,
dum pro fide moritur; Quo confertur strenuitas
V. Constaiis offert corpus morti Christianae militiae.
pro tide, quam docuit.

In 3. Nocturno. In Laudibus.

Antiphonae. Antiphonae.

1. Doctor clarus sed vita clarior, 1. Landes decantet martyri


Auro multo üt pretiosior Devota plebs fidelium,
Stola duplata. Fermento pulso veteri
Sit nobis in auxilium
2. Exemplum fuit subditis
Et clipeum salutis.
Rctractus ab illicitis

Praesul et forma gregis. 2. Salutis Vera semita,

3. Pro grege pastor moritur, Per te nobis ostensa,


Sit veritate cognita
Cujus morte defcnditur
Grex a morte secunda. Coelotenus protensa,
Quo pergamus alacritcr.
Responsoria.
3. Alacriter nunc canimus
1. Latet granum Laudantes Salvatorem,
oprcssum paloa, Per quem salvari petimus
Just US caesus
Ut per vitae datorem
pravoruin framca, Etsanctorum suffragio.
Coeluin domo
commutans lutea, 4. Suffragio Leontii
V. Cadit custos Nobis vitam concede,
vitis in vinea, Cursum hujus exsilii

Dux in castris, Lustrans de tua sede,


cultor in area. Tu lux beata trinitas.
— 124 -
Beata t r i n i t as ,
Ut acceptet
Tu summa laude digna, nostra suspiria,
Tu claritas, du bonitas, Qui devote clamamus,
Tu dulcis et benigna, Obtenta nobis gratia,
Tu palma triumpbantium. Propter quam suspiraraus.

In 2. Vesperis.
Ad Mragnificat.
Ad Benedictus.
i. Pracsul martyr inclite,
et
Fer opem supplicaiitibus,
A. Almi patris
clara solemnia
Nos pio vultu respice
Tuis nos juvans prccibus,
Cum laudibus agamus
Hinc nos migrantes suscipe
Quem provectum
Paternis ferens manibus,
jam ad coelestia
Civitatis angelicae
Supplices exoramus
Consignans nos agminibus.
Brev. Forojuliense imp. Taurini 1495. In 2. Noct. R 1, 7 sdiciiit—
lückenhaft. —
In 'S. Noct. R 1 Entlehnung aus dem Officium des Thom.-is
Becket. — In Land. A 3, 4 per te vitae. —
A 5, 1 lies Tu lux heata tri-
nitas? — Hymnen: in Vesp. Exsulta Forojulium; ad Laud.: Christo regi
:

pro milite.

46. De s. Ludovico Episcopo.

In 1. Vesperis, 2. Praoventus Cliristi gratia


Ad Magnificat. Profectu virtuali
Crevit in innocentia
A. felix prosapia Francorum,
Servatus baptismali.
Quae germina pullulat sancto-
rum, 3. Venustas innocentiae
In te Ludovicus rex, Renatum non deseruit,

Ex te Ludovicus pontifex Qui coronam justitiae


Illustri praeconio Jugi profectu meruit.

Corascavit. Responsoria.
1. Ludovicus, vir inclitus
Ad Matutinum. Origine regali,
Invitatorium. Lucem dedit divinitus
In bac vita mortali,
Regi, qui saecli regnum renuit,
Tamquam praeventus coelitus
Sit votiva mentis confessio,
Dono spirituali.
Pro cujus voto vere viluit
V. Fervebat ejus spiritus,
Ludovico regni possessio.
Fructum ferre sollicitus
Ex flore virginali.
In 1. Nocturno.
2. Diutinae custodiac
Antiphonae.
Septennio probatus
1. Hic vir in potentatibus Simulque sapicntiae
Exortus excellenter Donis est illustratus,
Nostris mendicitatibus Laetabatur justitiae
Dejecit se libenter. Coronam sie lucratus ;
— 125 —
V. Tlicsauros irinocciitiae 3. Disciplina utilis
licplebat novac giatiac Omni piac menti,
Muiioribus ditatus. Praesul fructu feitilis

3. Doclrinae fiuctu fcrtilis Tholosanae genti,


Trocessit ab ergastulis Missus fuit nobilis
Crucis pracco miraliilis, Jussu perurgcnti,
Factus FranciöCü similis, V. Ad profcctus habilis
V. Nunc gaudet in actherca Vir milis et humilis
Domo divinae sobolis, Paruit jubcnli.
Corona fulgens aurea,
Decoius et aurcolib. In 3. Noctu rno.
In 2. Noctu rno. Aiitiphonae.

AiitiphoiiHe. 1. I)ei tabcrnaculum


1. Voceni dccus angelicum Stabilis intravit,

Praovcnit doctrinalcni, Qui justus obstaculum


Sic culmen evangclicuni, Maculae vitavit.

Gradum pontificalem. 2. Rcvelata facie


2. Francisci junctus cuneo, Illum modo contcmplatui'.
licatus pauper spiritu, Cujus Clara visio
Currens amore flamnieo Solis corde mundis datui

Brevi profeeit transitu, 3. De torrente voluptatis


3. In brcvi consumniatus Mens sancta reficitur,
Explcvit multa tempora, Dum visae divinitatis
Qui manens Deo gratus Ubertate fiuitur.
Coinplcvit magna morita.
Kespousoria.
Kespousoria.
1. Diffuso jam luniine
1. Libcrtati rcdditus, Fulgebat in culminc
Ne scrviret nuilis, Posita lucerna,
Sibi clausit aditus Fuit cum dulcedine,
Curae mundialis, Plcna rcctitudine
Quamvis noUet primitus Bonitas interna,
Pater hoc carnalis; Nullo cadens crimine
V. Kcgis priniügenitus Vicit in certaminc
Uex contempsit penitus Gratia superna,
Esse temporalis. V. In divino numine
2. Vitam vix obtinuit buccessit hoc ordine
Evangelicorum, Requies aeterna.
Per quos doctus cbiruit 2. Felix hortus paupertatis,
Claritate moruni, Qui regalis majestatis
Fratrum formain tenuit Focundaris germine,
Ordinis INIinoruni, Dum. de celso culmine
V. Paupertate viguit, Virum tantae dignitatis
Qua rcx esse meruit Per excmpla sanctitatis
In regno coelorum. Suo clausit ordine;
— 126 —
V. Vocatus de caligine 3. In aetate media
Ad excelsa deitatis, Duce divina gratia
Haustu purae veritatis Virginis pudicitia
Lumen cernit in lumine. Coruscavit.
8. Kegis summi potentia 4. In vitae vespere
De stirpe dedit regia Plenus divino munere
Beatum Ludovicum, Requievit.
Qui sumens vitae tramitem 5. Stella maris liunc servavit,
Habet magistrum militem Cujus callem subsecutus
Sanctitatis amicum; Incorrupte terminavit.
V. Sanctum fore, praeludia
Monstrant, dum tenet limitem Ad Benedictus.

Humilem et pudicum. A. Dum leproso miuistrabat


Subito disparuit,
Et sie Christus ostendebat,
In Laudibus. Cui se exhibuit.
Antiphonae.

1. Quasi Stella matutina In 2. Vesperis.


Ludovicus claruit, Ad Magnificat.
Cujus vitae disciplina
A. proles Ungariae,
Huic mundo splenduit.
Dccus aquilonis,
2. In aurora suae vitae Ludovice sacer,
Sanctitatem praetendebat, Tuis praeclaris donis
Qui aetatem primitivam Sub coelesti hierarchia
Bonitate transcendcbat. Mirifice illustratur.

Krev. Massiliense imp. Lugduni 1530. In 2. Vesp. ad Magu. A, 6 lies;


Mirifice illustraiis?

47. De sanctü Majolo.


In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat. Antiphonae.
Majole, potens -,
. Vir vitae venerabilis
Christi confessor et abbas,
Fuit Deo amabilis,
Qui natale tuum
Majolus, magno Christi
gaudent celebrare quotainiis,
Salvatoris munere.
Te duce perpetuae
capiant bona gaudia vitae. . Hie Arvernicis honestc
educatus oppidis
Ad Matutinum. Tum pietate tum gcnere

Invitatoriiim.
nobili clarescebat.

AUeluja, veram . Qui verae vitis palmitem


In Majolo vitam Ut se probaret fertilem,
Laudemus et Christum, Nullo sterilis tempore
Venite, adoremus. Fructum tulit uberrime.
-- 127 —
Kesponsoria. 2. Ilic haerere Deo
propius dum nititur alnius
1. Vir sanctissimus Majolus,
Christi discipulus,
Nüstro fflorescens] tempore,
monachi vesteni induitatram,
Praeclarus fuit generc,
V. Munditiam summo
Praeclurior sed operc,
coluit vir sanctus amorc.
V. Decorus exstitit fidc
Et caritatis munerc. 3. Aetherei cum clavigeri
graderetur ad urbem,
2. Actibus isto piis
Condoluit, socium graviter
teneris intentus ab annis,
dum couspicit aegrum,
Vir
fuit eximiae
V. Tangcndo infirmum
sanctaeque per oiifiiiia vitac,
corpus sacro unguine sanat.
V. Noctc dieque jugis
divino servitio iiistat.

3. Sancta sequi satagit In 3. Nocturno.


Majolus munera Christi, Antiphonae.
Terrea spernendo, Relictis hie famulis
1.
coelestia sola probando,
Et genitorum praediis
V. Levitaeque decus
Majolus Christi munerc
dignum tulit ordinc laetus. Partes adiit Burgundiae.
2. Majole, dum tuas psalliraus
In 2„ Nocturno. Virtutes et miracula,
Per te nostrarum, poscimus,
Antiphonae.
Culparum solvi vincula.
1. Majole, admirabile 3. Solemnem celebrare diem
Nomen tuuni dignoscitur, studeamus devote,
Nam contra quodvis tlebile In qua pater Majolus
Malum, quod homo patitur, in coelis est natus
Per te confestim utile Ejusque meritis socii
Remedium tribuitur. Esse perennis possimus
2. Majolus nunquani recessit Regni paritenjue
A verae vitis corpore, Secum jugi vita frui.
P'ructum ut ferret plurimum
Kesponsoria.
Perpetuo Deo gratuni.
3. Nam ab ipsis cunabulis 1. Culmina virtutum
Sc a fabulis
IVIajolus dum cernit scanderesanctiun

Subtraxit et a lusibus Majolum, abbas tunc


Gestisque puerilibus. Ileimardus lumine cassus,
V. Cedo tibi, dixit,
Responsoria. nunc fratrum suscipe curam.
1. Antonii accitus 2. Cumquc manus Majolus
docti nunc laude magistri, aquam fundente minist ro
Lugdunum properat, Ablucrct stillam
divina ut pabula gustet; rapuit quidam incola laelus,
V. Tantus amor studii V. Qua tactos nati
INIajolum prossius urgct. caecos curavit ocellos.
— 128 —
In Laudibus. Ad Benedictus.

Antij)lionae. A. Laudent cuncta Dcum


verum, mage grex monacho-
1. Confcssor Domini rum,
cum sc jam carnc resolvi Nam tulit in coclum
Praesciret, fratres Majolum veraquc vitis,
monuit de mortc propinqua. Palmitibus sanctis

2. Müx tristes fratrum


sua ibi jam dona coacquat
mentcs dolor occupat ingens, Cujus consortcs
jubeat nos esse perennes.
Curquc tuum, cxclamant,
bone pastor linquis ovile?

3. Verbis hisce suos


lacrimans affatur amicos: In 2. Vesperis.
Jesus pastor vester,
ovcs qui sanguinc pascit. Ad Magnificat.

4. Viscera vos mea commoneo


A. Jam festiva dies
sermone paterno,
omnem celebranda pcrorbcm
Vincula ne pacis
Fulget, qua Dominus
vestrae sors uUa resolvat.
Majolum traxit ab imis,
5. Tune benedixit eos Adnectens superis,
dona prceando,
coelestia placeat succurrere nobis
In coelo Visum Atque ejus precibus
defixsum semper habendo. paradisi gaudia dentur.

Sanctorale Aniciense imp. Anicii 1624. —Dafs das Officium älter ist
als die späte Quelle, aus der es hier mitgeteilt wird, geht wohl zur Genüge
aus dem 1. Kesp. der 1. Noct. liervor: nostro tempore praeclarus fuit etc.
Ebensowenig kann einem Zweifel unterliegen, dafs dasselbe ursprünglich
es
für irgend eine zu Cluny hörige Abtei verfafst worden und somit monastisch
war. (Vgl. ad Bened. A: mage grex monachorum.) Die vorliegende Form
giebt also dasselbe nicht vollständig. Zugehörig sind die beiden Hynnien:
Chriöte cunctorum mage sed tuorum und: Majole consors procerum.

48. De sancto Marcellino.

In 1. Vesperis. 2. Hie praesul in Vallania


Fulsit forma, vita pia,
Antiphonae. Micans Dei virtute,
Christus, rex noster, primitus
1. Marcellinus episcopus
In ejus mente coelitus
Et totus apostolicus
Quievit sine lite.
Reduxit ab errore
Populum Vallanensium 3. Corde securo Dominum,
Dans salubre remedium, Qui redemptor est hominum,
Fultura divino rore. Secutus incessanter,
129 —
Se macerans et abstincns, 2, In monte Sion Domini
A vitiis [se continens] Praedicavit verbum,
Ob Dominum signanter. Vinclum rupit homini
Criminis acerbum.
4. Marcellinus sanctissimus,
Vir Deo devotissimus, 3. Domine, quid daemones
Servivit tine fraudc, Sunt multiplicati,
Mutus qui per triennium Qui tribulant hominesV
Fuit, reddit officium Quis hoc potest patiV
Loquendi Doi laude.
Responsoria.
5. Imitatus altissimum^
1. Marcellinus episcopus
In gravi benignissimum,
Sprevit oblectamenta
Qui lumen caeco nato
Dedit, linivit oculos Mundi, carnis angelicus,
Et temnit auri loculos
Virtutum ornamenta
Tenens ecclesiastica
Per sancta documenta;
Ad Magiiificat. V. Christum dilexit humilcm
A. Gaudc, Monastrolium, Sibique favorabilem
Spiritali gaudio, Per temporum momcnta.
Servans sanctuarium 2. Hostis humani generis
Gratum Dei lilio, Marcellini virtutem
Sacrum secretarium Non ferens norat operis
Marcellinum proprium, Rugitibus, salutem
Templum dat auxilium ToUit pravis et miseris
Potenti remedio Per suam virtutem,
Languidis et praemium, V. Ipsos ponit in inferis
Fides et oratio Et in locis miserrimis
Fervensque dcvotio Luentem feritatem.
Fieri deposcunt.
3. Laudemus venerabilem
Marcellinum gratanter,
Ad Matutinum. Hunc praedicemus humilem
Invitatorium. Sublevatum laetanter,
Venitc, cleri, jugiter In coelis exsultabilcm,
Laudemus Christum Domi- Dccoratum potenter;
num V. virum ineffabilcm
In Marcellini fortiter Nee labore vincibilem,
Natali, lucis praesulum. Excelsum excellenter.

In 1. Nocturno. In 2. Nocturno.
Antiphonae. Autiphonae.
1. Iste virnon abiit 1. Cum invocarem Dominum,
In via pravorum. Exaudivit mc Dens,
Legem Dei subiit, Qui salvator est hominum,
Tramitem justorum. Justitiac rex meus.
Droves, llistoriae rhythmkae. 111. 9
130

2. Antistcs Marccllinub, Habitavit


Nobilis, castus, pius, in tabernaculo
Vir justus et huniilis, Jesu Christi
Dicebat Domino : vcrba contemplans gloriam.
Mea percipe, Doniine.
2. Domine,
3. Domine Adonai, in virtute tua
Nomen multum mirabilc Lactabitur
Coelo terraeque, portae hic praesul nobilis,
Barati'i destructibile. Salutare
Kesponsoria. per saecla omnia
1. Quinque talenta tradita Ei donans
Keddidit duplicata tu Dens humilis,
Vita coelibe placita,
3. Attollite
Moribus adornata, portas, superi,
•Marcellinus, in gloria
Vos principes,
Per gaudia beatus; cives angelici,
V. Servus fidelis Domino Marcellino
Sic praesul semper exstitit
sacro antistiti.
Meritis adornatus.
2. Haec lux fulsit in nubilo Eesponsoria.
Fulgore radiata,
1. Hic sanctus in infantia
Corporis, cordis jubilo
Ut Jacob patriarcha
Super coelos locata,
Deo placcns per omnia
Jubilat semper Domino
Clara voce beata;
. . . data optima
V. Antistes Marcel linus, Non captus auri marca,
Nobilis conspicuus,
V. Sprevit mundana gaudia
Humilis vir et pius
Et luculenta praediä,
Virtutibus ornatus.
Ovans tenet coelestia.
3. Per hunc pater luminum
2. Hic in prima vigilia
Semper glorificatur,
Vigilavit aetatis,
Procreator criminum
Scilicet pueritia,
Satan interpretatur,
Virtute caritatis
hominum
In meritis
Inductus falsa gaudia
Et agminum supernorum;
Sprevit vanitatis ;
V. Eximie dolet Satan
V. Ob id Christum in gloria
De gaudiis Marcellini,
Virtutum inundantia
Quem tenens praecipitat
Plenum videt in patria
In ignem aeternorum.
Sanctae tranquillitatis.

In 3. Nocturno. 3. Hic praesul exspectavit


Antiphonae. Ad nuptias eundo
1. Hic innocens Agni Dei, qui lavit
et mundus animo Hominem moriendo,
Non accepit Lumbos carnis edomavit
in vano animam. Carnem suam frenando,
131

V. Corpus suum yigiliis, 5. Deum laudent angcli,


Jejuniis, angariis Qui in coelis habitat,
Attrivit in hoc mundo. Et vos, cives superi,
Qui vos sie nobilitat.
In Laudibus.
Ad Benedictus.
Antiphonae.
A. Fulget ut sol radians
1. Hic nitorem induit Marcellinus nobilis,
In terra decoris, Languidis auxilians,
Sanctam sedem meruit Gratus Christo, humilis,
In regno dulcoris. Vir pius, illuminans
2. Jubilate Domino, His, qui in tenebris
Qui sie sublimavit Sedens, ipsos dirigens
Marcellinum, termino Angelorum gaudiis.

Sanctorum ditavit.

3. Deus, Deus meus,


In 2. Y e speris.
Ad te vigilavi Ad Magnificat.
Et ad tuam gloriam A. Magnificemus Dominum,
Semper adspiravi. Qui salvator est hominum,
4. Omnes sancti Dominum Marcellini meritis,
Benedicant verum, Quia erexit humilem
Et patrem et filium, Dedit et favorabilem
Creatoren! rerum. Sublimans in superis.
Brev. ms. Aniciense saec. 15. Cod. Parisin. 1304. A. Brev. ms. Ani —
ciense saec. 15. Cod. Capit. Anicien. s. n. B. —
Beide Handschriften sind
von ausgesuchter Fehlerhaftigkeit; ein gedrucktes altes Brevier von Le Puy
existiert nicht mehr. —
A 2, 1 Yallenia A, Vallavia B. —
A 3, 5 se continens
fehlt AB. —
A 3, 6 Hoc mundum signanter B. —
A 4, 4 qui fehlt A. A —
4, 6 Dei laude fehlt B. —
A 5, 2 fehlt A. —
A 5, 6 fehlt AB. Ad Magn. —
A, 1 Monastroliuni (Monistroi) ausradiert B. —
Ibid. 6 Marcellinum fehlt B:
propitium B. —
II)id. 12 deposcit A. —
Invit. 3 Marcellinum A. In 1. Noct. —
A 2, 3 Vinculum A, vincula B. —
A 3, 1 sq. quid sunt daemones multiplicati

-

AB. R 1, 3 Muudi hujus carnis A fehlt B. R 1, 2 fehlt B.— R 1, 5 —


Tenens ecclesias B. —
;

R 2, 3 ferens vanis operis B. R 2, 5 Tulit B. — —


R 2, 6 lies: per suam pravitatem? —
R 2, 7 Ipsos potuit B. R 2, 9 —
Flentem feritatem A. —
R 3, 2 sq. fehlt A. —
R 3, 4 Sublevemus laetantem
A. R 3, 5 exaltatum A. —
R 3, 9 Exaltatum A. —
In 2. Noct. A 2, 1 An-
tistites A Marcellinus antistes B. —
A 2 2 castus et pius B.
, A 2, 4 —
Domine A.
;


A 2, 5 Auribus percipe A; Domine fehlt A. A 3, 1 sq. —
nomen Adonai AB. —
A3, 3 sq. Coelo terra porta quod baratrum est de-
structibilo B. —
A 3, 4 baratrumque destuctiltilem A. R 1, 1 a Christo —
tradita AB. — R 1, 2 vita duplicata A, vitam duplicata B. R 1, 4 ornata —
A. — R 1, 6 per haec gaudia AB, beata H. —
R 1, 7 lidelis Deo B. R 1, 9 —
ornatus A. — R 2, 2 reduta A. —
R 2, 3 jubilo fehlt AB. R 2, 6 lies —
beatus? — R 2, 9 vir pius humilis B. —
R 2, 10 adornatus B. R 3, 1 patri —
B; laudetur luminum A, laudatur luminum B. —
R 3, 5 In meritis hujus et
hujus A, In mentis hujus B. —
R 3, 6 Et a>^minum supornorum A; et agnum
supornorum B. —
R 3, 7 Sununo dolet B. —
R 3, 9 tonet percipit B. R —
3, 10 iguem fehlt B; aeternum AU. —
In 3. Noct. A 1, 4 animam suam AB. —
A 1, 7 sq. Domini contemplans A. —
A 2, 6 saecla fehlt B. A 3, 2 o superi —
vestras B, o sancti vestras A. —
R 1, 1 Hic factus in A. R 1, 6 Nou —
coactus auri A auri machina B.
;

R 2, 3 scilicet priucipio P). R 2, 5 —
— 132 —
Inductus B. —
R 2, 6 Spernit A. —
R 2, 8 abundantia ß. R 2, 9 sq.—
Videt in gloria sanctae trinitatis A. —
R 3, 1 Exspectavit hie praesul A,
exspectavit hie praesulus B. —
R 3, 8 angaris B. —
In Land. A 1, 1 vie-
torem induit A. —
A 1, 3 fidcm meriiit B. —
A 2, 4 dictavit B. A 3, 2 —
vipilavit A. —
A 3, 4 ad.sj)iravit A. —
A 4, 4 omnium rerum AB. A 5, 2 —
hai)itant B. —
A 5, 3 Et nos cives A, non eives B, —
superni B. A 5, 4 —
nobilitant B. —
Ad Bened. A, 1 Fulsit B. —
Ibid. 2 Marcellinus antistes
nobilis AB. —
Ibid. 4, sq. Gratus Christo vir pius humilis AB. Ibid. 7 —
dirigit AB. —
Ibid. 8 Gaudiis angelorum AB. —
In 2. Vesp. ad Magu. A,
3 Quia rex codi humilem A, quia relixit Immilcni B. —
Ibid. 6 Sublimaus
sanctis superis A, sublimatus sanctorum superis B.

49. De sancta Marsrareta.

In 1. Vesperis. In quo Margarita complens


agonis sui Stadium
Ad Magnificat.
Ad ornatum ex liliis
A. Praeclara solemiiitas rosisque transit bravium ;

Margaritae virginis V. Ut Christum precibus


Adest, in qua petiit deposcat virgo beata,
locum celsitudinis Collaetemur in hac
Et a sponso coronatur mente jucunda die.
in coelesti gloria; 2. Virgo judici oblata
Ut ipsum pro nobis oret, Ab eo interrogatur,
cujus gaudet gratia, Quo nomine sit vocata
Supplicantes imploramus Vel quem Deum venerat ur ;

ejus patrocinia. Haec fide vera armata


Christum colens sc fatetur.
In 1. Nocturno. V. Nomen profert Margarita

Antiphonae.
A judice inquisita
Et cujus fide armelur.
1. Christi virgo Margarita 3. Olybrius ingreditur
a paganis genita, In urbem Antiochiani,
A patre suo gentili Christicolas persequitur
nutrici est tradita.
Dans crudelem senlentiam,
2. Virgo decora nimis Margarita recluditur
est virginitate beata, In carceris miseriam;
Integra virtute, V. Furibundus Olybrius,
tidei lex immaculata. Crudelis atquc impius,
3. Spiritu sancto repleta Jubet recludi hanc piam.
mente coelis habitat
Virgo casta toto corde In 2. No cturno.
Deo se suppeditat. Antiphonae.

1. A nutrice sua curam


Responsoria.
haec accepit ovium,
1. Vencrantes darum diem, Quas dum pascit in herbosis
Christum, sponsum virginum, cum choris sodalium,
Collaudemus confitendo Persequentem Christianos
trinum et unum Deum, incurrit Olybrium.
^ 133 —
2. Specie ejus amore 2. Uli caedebant fortiter,
mente captus effera, Haec ferebat viriliter,
Mittit suos exploiare, Sanguis ex fönte corporis
si jam esset libera, Manans currebat deforis.
Uli thori nuptialis
3. Respice in me, Domine,
repromittens foedera.
Dixit virgo beata,
3. Orat Christum Margarita
Non cadam fortitudine,
immensis gemitibus,
Sed laeter liberata.
Ne suam virginitatem
tradat corruptoribus,
Sed eripere dignetur
Responsoria.
angelicis manibus.
Responsoria.
1. Furibundus Olybrius
1. Sancta virgo Margarita,
nolentem consentire
spc firmata futurorum,
Jubet .... carcerem
Deridebat judicis
tenebrosum obire,
munera blaiidimentorum :

Sed haec orat, ut Dominus


Christum adoro, qui manet
dignetur subvenire.
in saecula saeculorum.
V. In carcerem Olybrius
V. Glorifico Dominum
Margaritam celerius
meae virginitatis,
Praecipit introire.
Commoveri non potero
a via veritatis. 2. Christe, salus
2. Elevatis Margarita in te sperantium,
in coelum luminibus: Exauditor
Ne tradas me, Jesu Christe, ad te clamantium,
inquit, unicornibus, Custodi me
Sed eruere digneris ab omni macula,
Clemens a leonibus. Benedictus
V. Obsedit me consilium qui es in saecula.
Multorum adversantium V. Suscipe servorum,
Et circumdor canibus. Christe pie, vota tuorum.
3. Minant eam praesidi,
3. Virgo Christi fidei
Virgo Christi affatur:
annulo subarrhata,
Si corpori misereor,
Virtutibus et nomine
Spiritus tribulatur,
Margarita vocata,
Nunc vero per martyrium
Ad superni
gloria praeparatur.
regis palatia
V. Si carni pcperccro,
Dofer nostra,
Jam mortem in infero
virgo, suspiria
Anima praestohitur.
Ora mente
In 3. Nocturno. pro nobis sedula
Autiphonae. Apud Christum,
1. Margarita suspenditur qui regit saecula.
A militibus pracsidis, V. Cum sponso te coronanti
Crudeliter et cacditur Psallimus tibi regnanti,
Yirgulis subtilibus. virgo, Christi faniula.
- 134

In Laudibus. Quae refulges castitate

Antiphonae. Corona regia,


in

Martyrum quinque milia


Ora sponsum, supplicamus,
1.
pro nostra miseria,
Patiuntur supplicia
Pro Christo in Armenia Ut dignetur poenitentum
delere tlagitia.
Cum Margarita socia.
2. Hi Christi per miracula,
Quae viderunt in famula, In 2. Vesperis.
Exhibent corda credula
Cuncta regenti saecula. Super Psalmos.

3. Malchus extendens brachium: A. Margarita praefulgida,


Suscipe, inquit, gladium, In caritate fervida,
Christum circa te video Sed passione valida,
Ambulantem et timeo. Olybrium vicisti,
4. Si Christum, frater, adspicis, Tu nos a morte turbida
Parce parum, quod objicis, Tua prece vivifica

Ut possim ei fundere Defende, sponsa Christi.


Preces votaque reddere.
5. Carnifex illi adnuit Ad Magnificat.

Orare, quantum voluit,


Gaude, turba supernorum,
Et illa Deum precibus
ad quorum consortia
Pulsabat atque laudibus.
Martyrum ingrediuntur
Ad Benedictus. Sacra quinque milia,
A. Virgo Christi Margarita, Cum beata Margarita
digna coeli curia, sociati gratia.

Brev. ms. Diense saec. 15. Cod. Gratianopolitan. 134. A. -Brev. ms. —
Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1142 (552). B. —
In 1. Vesp. ad Magn.
A lautet in B.
Gratulemur et laetemur cum summo tripudio,
Innovatur Margaritae festum atque passio,
Per quam sponsi frui Christi meruit consortio.
In 1. Noct. A 3, 3 se toto corde A. —
A 3, 4 Domini suppeditat A. In —
2, Noct. R 1, 5 Christum, inquit, adoro AB, adoro coelorum A. R 3, 1 —
Minavit eam A. —
In 3. Noct. R 1, 4 subire B. —
R 1, 6 sibi ut Dominus
A, ut sibi Dominus B. —
In Land. A 1, 3 sq. fehlen A.

50. De sancta Margareta.

Vesperis. Et verum sponsum elegit


In 1.
Deum, quem corde dilexit.

Antiphonae. 8. Margarita speciosa,


Patri fuit odiosa,
1. Sancta Margarita,
Nam adhaeret vero Deo,
Dispar patri vita,
Sed dilecta est ab eo.
Idola spernebat
4. Repleta sancto flamine,
Christumque colebat.
Munda mundano crimine,
2. Haec dum esset puella Se totam Deo tribuit,
Vana contempsit saecla, A quo salutem habuit.
— 185 —
5. Christi virgo Margarita, 2. Dum peccatorum
A paganis genita, manibus pia virgo tenetur,
A patre suo gentili Orat et implorat,
Nutrici est tradita. ut ei Dens auxilietur,

R. Jam prece finita V. Dum nimium metuit,


gladio Sacra virgo parata ut corpus ei maculetur.
Jussit se perimi 3. Virgo respondet,
spcrans sibi praemia [grata], dum praeses eibonaspondet,
V. Cum Sit secura Impie praefecte,
de codi luce futura. non appretio tua nee te,
V. Christo dedicata sum,
Ad Magnificat. quem pro nobis scio passum.
A. Dum cepit manus militum In 1. Nocturno.
Pucllae corpus inclitum, Antiphonae.
Oravit cum suspiriis,
1. Margarita detenta carcere
Ne perdatur cum impiis. Deo preces non cessat fundere,
Nutrix mota misericordia
Ad Matutinura. Ministravit ei cibaria.
Invitatorium. 2. Et ecce de angulo
carceris opaco
Adoremus Christum regem,
Exivit horribilis
Qui gubernat omnia,
quidam magnus draco,
Pro quo virgo Margarita
Qui emersit subito
passa est supplicia.
de tellure fracto.
3. Orat Christum Margarita
In 2. Nocturno.
Immensis gemitibus,
Antiphonae. Ne suam virginitatem
1. Virgo sancta Margarita, Tradat corruptoribus,
Signo crucis praemunita Sed eripere dignetur
Non abhorret confiteri Angelicis manibus.
Sc ancillam Dei veri. Responsoria.

2. Virgo decora nimis 1. Ecce draco latus


est virginitate beata, latos reseravit hiatus
Integra virtute, Et famulam Christi
fidei lex immaculata. devoravit carcere tristi.

3. Jussit praeses virginem


V. Et deglutivit,

Carceribus tradi,
quam ventre perire sitivit.

Minatur eam subdere 2. Jamque Dei donis


Tormentorum cladi.
crux crevit in ore draconis,
Qua se pro telis
Kosponsoria. munivit virgo fidelis,
1. Exercct bella V. Protinus ancillam
cum praeside pulchra puella, crux Christi liberat illam.
Nee consent ire 3. Sponsa Dei pavet
vult nee sua jussa subire, liostem videns odiosum,
V. Nequam praefectus Inde columba venit,
mollire studet sibi pectus. crucis Signum speciosum
— 136 —
V. Ut promittat ei, Confer nobis
munus vitae speciosum. summa praesidia,
Intercedens
In 3. Nocturno. pro nostra venia
Antiphonae. Apud Christum,
1. Martyrum quinque milia qui regit saecula.
Patiuntur supplicia
In Laudibus.
Pro Christo in Armenia
Antiphonae.
Cum Margarita socia.
1. Per capillos daemonem
2. Haec est de prudentibus,
virgo comprehendit,
Quae sponsum sequuntur,
Projicit in pulverem
Haec est de virginibus,
et superascendit.
Quae Christo junguntur.
2. Clamat virgo daemoni
3. Christus sponsam diligit
me, fere, dimitte,
Ab ea dilectus,
Quia sponsus mens est
Eorum mirabiliter
rex aeternae vitae.
Ornatus est lectus.
3. Sic columba loquitur:
Responsoria.
virgo generosa,
1. Olybrius ingreditur Exspectat te rex gloriae,
In urbem Antiochiam, porta speciosa.
Christicolas persequitur,
4. Agit Deo gratias
Dans crudelem sententiam,
sancta Margarita,
Margarita recluditur
Columbae sententia
In carceris miseriam ;
laetatur audita.
V. Furibundus Olybrius,
Crudelis atque impius, 5. Dixit nequam spiritus:
virgo digna Deo,
Jubet recludi hanc piam.
Pedem tuum alleva
2. Margarita devoratur
jam de collo meo.
A dracone, qui necatur
Fidei signaculo, Ad Benedictus.

Margarita liberatur, A. Praefectus Olybrius,


Cui mox bellum paratur; in quem daemon repit,

V. Dicti super nam draconis Adduci de carcere


Adstat adstans cunctis bonis virginem praecepit,
Carceris in angulo. Cum Christi signaculo
virgo se signavit,
3. Corpore deciso
Quidquid ei diceret,
virginis a daemone viso,
judex exspectavit.
Lampade terrifica
Christi cruciatur amica, In 2. Vesperis.
V. Lymphis mergenda Ad Magnificat.
datur gladio ferienda.
A. Gratulemur et laeteraur
Prosella. cum summo tripudio,
Margarita, Innovatur Margaritae,
virgo eximia, festum atque passio,
Psallentibus Per quam sponsi frui Christi
adsis propitia, meruit consortio.
— 137 —
Brev. ms. Aniciense saec. 15. Cod. Parisin. 1304. A. —
Brev. ms. Ani-
ciense saec. 15. Cod. Capit. Anicien. s. n. B. —
In 1. Vesp. A 2, 2 con-
tempsit gaudia B. —
A 3, 3 venait haec vero Deo A; vero fehlt B. —
A 4, 2 fehlt A. —
A 5, 2 a panis est genita A. —
A 5, 3 Patre suoque gentili
A, — A 5, 4 Fuit tradita nutrici. —
R 2 virgo perita B. —
Ibid. 3 se pa-
rum A. — Ibid. 4 sperans sibi praemia A sibi praemia premi B. Ad —
Magn. A, 3 Orat tamen cum superis A. — ;

Invit. 2 omnia fehlt B. Ibid. 3 —


quo beata Margarita B. —
In 1. Noct. A 1, 4 Dei vivi A. —
A 2, 2 est fehlt
A. — A3 fehlt A. —
R 1, 4 nee sua jussa subire fehlen A. R 1, 6 vult —
sibi B. —R 2, 4 Deus ei A. —
R 3, 2 bona studet A, spondit B. R 3, 4 —
nee pretio nee a te A. —
In 2. Noct. A 1, 4 Ei ministrat Jl. A 2, 4 —
magus draco A. —
A 2^ 4 Qui emisit A; Quem emisit B. A 2, 6 De —
tellure tracto AB. —
R 1, 2 reservat A, reserat B. —
R 1, 3 Ut famulam
B. — R 1, 4 devorat A, de ventris carcere B. —
R 1, 5 Eam deglutivit B.
— R 1, 6 Quem de ventre perire B. —
R 2, 3 Qui se B; pro scellis A. —
R 3, 1 Dei servat B. —
R 3, 6 vitae fehlt A. —
In 3. Noct. A 1, 1 Mar-
tyrium B. —
A 1, 2 parcuntur B. —
A 1, 3 in Arvernia AB. A 2, 2 sunt.—
— A 2, 3 sunt. —
A 3, 3 mirabili A. —
A 3, 4 est dilectus A; est locus
A. — R 1, 7 Feribundus B. —
R 1, 8 et impius A. —
R 2, 2 qui nascatur
A, vastatur B. —
R 2, 5 mox bellum A. —
R 2, 7 Dicti fratris nam dra-
conis B. — R 2, 8 Adstat adstans tactis bonis A, offenbar verdorben. •

R 2, 9 Carceris in cingulo A. —
Prosella, 10 pascit saecula B. In Laud. —
A 2, 2 fere fehlt B. —
A 3, 3 Exoptat te A. —
Ad. Bened. A, 8 judex spec-
tavit A. —Einzelne Teile dieser Historia sind der vorhergehenden entlehnt.

51. De sancta Margareta.

In 1. Vcspcris. R. Prudens virgo Margareta,


Antiphonae. Martyr Christi gloriosa,
Sponsa tu regis aeterni,
1. Virgo mater ecclesia
Solve nostrorum vincula
Nova frequentans cantica, Peccatorum prece pia.
Ob lionorem sacrosanctae V. Superatis autem cunctis
Deum laudans Margarctac.
Tormentis tu gloriaris
2. Adcst namque dies sacra, Nunc in coelis cum angelis,
Quam solaris refert rota, Audi nos , mente prccamur
Qua carnali mole strata devota.
Coelum petit Margareta.
Ad Magnificat,
3. Haec est virgo speciosa,
De gentili stirpe sata, A. Inter catervas virginum
Quae sie suum genus ornat, Agnum Dei sequentium
Rosa vcrnans ut spineta. Margareta, virgo pia,
Virginitatis lilium
Dulce cantat AUeluja.
4.
Christo offert eximium,
Christus in tali munere
Ad Matutinum.
Pascens cubat meridie. Invitatorium.

5. Florem istum Olybrius Perenni sponso virginum


Vastare dum demolitur, Plebs exsultet fidelium,
Dei fulta juvamine In quo virgo INIargareta
Fuso decorat sanguine. Vincens mundum tenet astra.
— 138

In 1. Nocturno. 3. Pro servando hoc foedere


Aiitiplionae. Non veretur se traderc
Mortis sacrae compendio
1. Flagrabat certe nimia
Regnatura cum Domino.
Dilectionis copia,
Quam special! gratia
Responsoria.
In dilecto fundaverat.
1. Felicibus praesagiis
2. Margareta regnum mundi
Versis sursum vestigiis
Cum suis illecebris
In aere suspenditur
Spernens corde se devote
Diri fumi angoribus,
Christi jugo subdidit.
V. Quia illi optanti coelica
3. Dei cultrix Margareta,
Amarescunt cuncta terrestria.
Sancto spiritu repleta,
2. Christi sponsa crudelibus
Malle se dixit occidi,
Divaricatur unguibus,
Quam idolis inclinari.
Ac tum se jungit strictius
Responsoria. Castis ejus amplexibus;

1. Ex tenebris Babylonis V. Rosei undis sanguinis


Stella surgit aurea, Amor florescit virginis.

Splendor cujus procul fugat 3. Flammis virgo exuritur


Daemonum phantasmata, Et in aquis demergitur,
V. In tenebris lux lucebat Sed manet invincibilis
Et comprehendi nequibat. Sacri virtute flaminis;
2. Agna Dei Margareta V. Transivit per ignem et aquam.
Yeste sua spoliatur,
Cujus caro diris flagris
In 3. Nocturno.
Incunctanter laceratur;
Y. Fundamenta ejus in monti- Antiphonae. .

hus sandis. 1. Hinc est, quod virgis caedilur,


3. Inter tam dira verbera Quod ejus caro carpitur,
Christo fudit precamina, Rubescit corpus sanguinc,
Ne frangatur suppliciis Regnat vigor in virgine.
Ullo timore corporis. 2. Post ista tam ingentia
V. Et exaudivit de templo sancto Tamque dira supplicia
suo vocem ejus. Martyr Christi exuritur
Nee non aquis immergitur.
In 2. Nocturno.
3. Quidquid audet crudelitas,
Antiphonae. Perfert ejus integritas,
1. Amor inexstinguibilis Subactaque nequitia
Inflammarat cor virginis, Intrat coeli palatia.
Sacro teste eloquio
Responsoria.
Fortis ut mors dilectio.
2. Hunc aqua nee immania 1. Virgo Christi Margareta
Necare valent flumina, Pro nostris miseriis
Huic virgo clarissima Dum oraret, vox auditur
Cuncta postponit lubrica. Emissa a superis :
139 —
Obtinendo postulata 3. Sponsa Christi sie respondit
Veni ad coelestia. ministro nequitiae;
V. Vropter veritatem et mansue- Deum, coeli conditorem,
tudinem et Justitium audire adoro quotidie.
promeruit. 4. Tunc praefectus furibundus
2. Margareta, virginis ad latera
forma munditiae Applicari statim jussit
Et exemplar gravia incendia.
omnis justitiae, 5. Torrens ignis saevit foris
Quae pro Christo membra per virginea,
fundendo sanguinem Sed ministrat amor Dei
Sortita es intus refrigeria.
coelestem gloriam,
V. Nos abstractos Ad Benedictus.
ab hac miseria
A. Martyr Christi Margareta
Fac laetari
dum manet immobilis,
tecum in gloria.
Caput ejus amputatur
3. Hodie decus virginum praecepto Olybrii,
Margareta eximium
Sancta cujus anima
Pro sui lege Domini exiens de corpore
Ncci laeta se obtulit,
Migrat ad coelestia
V. Quae cum palma victoriae
columbina specie.
Regnum adivit gloriae.

In Laudibus. In 2. Vesperis.
Antiplionae. Ad Magnificat.

1. Christi virgo Margareta A, Margareta,


educta de carcere cultrix justitiae,
Mox praefecti Olybrii Quae cum Christo
sistitur praesentiae. gaudes in aethere,
2. Margareta, inquit praeses, Ipsum roga
offer diis libamina, pro nobis jugiter,
Ne vernantis nunc aetatis Ut nos tecum
ineurras discrimina. simus perenniter.

Brov. Noviomenso imp. Parisiis 1515. —In 1. Vesp. A 5, 1 hier und


später stets Olimbrius. — R, 3 sc^. peccatoruni vincula. —
Ibid. 7 sq. tuis nune
gloriaris.

52. De sancta Mar^rareta.

Sponsa tuo grata


I n 1. Vesperis. sponso, lux luce repleta,
Cum sanctis redoles
Ad Magnificat,
liodie, tu coclica proles,
A. Margareta, Christum magniticas
virgo martyrque beata, et super astra micas.
— 140 —
Ad Matutinum. In 2. Nocturno.
Iiivitatorium. Antiphonae.
Regem laudantes, 1. Justiae cultrix
regi jubilemus ovantes, et nequitiae fuit ultrix,
Qui Margaretam Nunc Christo juncta,
transvexit in aetliera laetam. quia prae consortibus uncta.
2. Torrens flumineus
ho die nos laetificavit,
1 11 1 . N c t u r n 0.
Sponsus quippe Deus
Antiphonae.
sponsam sibi sanctificavit.
1. Margareta colens 3. Haec est fundata
Christi mirabile nomen, constanter et aedificata,
Virgo fide redolens MartjTio fortis
mundanum respuit omen. superat discrimina mortis.
2. Haec est virgo sacra,
Responsoria.
quae contempsit simulacra,
Cui plus est grata 1. Ex Asia veniens
Bomini lex immaculata. partes petit Antiochenas
Olybrius, cupiens
3. Haec mundo corde
sanctis infligere poenas,
vixit, quia caruit sorde,
V. Nequitiae testis,
Post vitae cursum
fidei saevissima pestis.
penetravit aethera sursum.
2. Virgo fide stabilis
Responsoria. a praeside non superatur,

Lux fulget celebris,


Nee sua mens fragilis,
1.
qua Margareta puella
dum caeditur et cruciatur,
V. In poenis orat,
De mundi tenebris
oritur coelo nova Stella,
et sanguis membra colorat.

Gaudens ante Deum 3. Carceris a parte


duplicavit ab hoste trophae- saliens draco daemonis arte,

um; Distinctus more


V. Vocibus hinc crebris vario varioque colore,
resonet sexus muliebris. Mox rapit ancillam,
Christi crux liberat illam.
2. Virgo Deo grata,
V. Freta crucis signo
generosa stirpe creata,
servatur ab hoste maligno,
Christi lege pater
cujus caret et sua mater,
Tunc alvo caesa
crepuit non virgine laesa.
V. Quos, quia gentiles,
f

fugit et reputat quasi viles.


In 3. Nocturno.
3. Carnis spurcitias
ob Christi spernit amorem, Antiphonae.

Mundi delicias 1. Laudibus exsultet


renuit, decus atque decorem, polus omnis, terra resultet,
V. Haec contemplatur Turba puellarum
coelestia nee satiatur. congaudeat et dominarum.
— 141 —
2. Regnaas in caelis Cujus in aeternum
cxultat virgo fidclis, sedes super astra paratur.
Vita solemni 2. Omnes athletae
pollens et luce pcrcnni. fidei, Domino jubilate,
3. Plebs dcvota Dei Qui Margaretae
praeseiitis festa dici celebratis festa beatae.
Gloriticet renovans, 3. Ilaec caruit naevo,
cantica caiitet ovans. tenero dum vixit in aevo.

Responsoria. Quam sie adstantem


Deus invenit vigilantem.
1. Dacmon adest frater,
quem tartarus edidit atcr,
4. Haec est, mundana
cui semper gloria vana,
IIuiic virgo pede terit,

superatus cederc quacrit,


Dignaque multiplici
bonitate Dei benedici.
V. Leniter affatur
veniamque blande precatur. 5. In sanctis ejus

2. Virgo flagellatur, laudemus cunctipotentem,


sursum suspensa crematur, Qui Margaretam
Üt subjungatur, reddit super alta nitcntcm.

tortor jubet, et moriatur, Ad Benedictus.


Vertice truncato
A. Gemma pudieitiae,
migravit fine bcato ;
quae Margareta vocaris,
V. Quam felix anima,
In coelis hodie
pro sunmiis despicit ima.
cum Christo gloriticaris,
3. Virgo, puellarum
Pro merilis lidei
jubar et speculum domiua- rutilans aurora diei,
rum,
Fac, virtute Dei
Virginei Horis
nos super astra vehi.
decus et diadema decoris,
Sede frucns caeli
plebi suceurre fideli. In 2. Vesperis.
V. Ecce, columbina, Ad Magnificat.
vox clamat, sponsa, festina
A, quam gloritica
In sponsi Christi
sublimis luce coruscat,
paradisum, quem meruisti.
Quam non obfuscat
labes, deitatis amica,
In Laudibus.
Martyr sidereis
Antiphonae.
hodie stipata choreis
1. Virgo eoronatur, Psallat cum cithara
regnum sortita supernum, sponsi coelestis in ara.

Urcv. ms. Aquonse Cod. Parisin. lOCl. A.


saec. 15. Brev. Amionso —
inip. Liifj^duni 1499. U. — Invit.
2 roj^om jul)ilemii.s A. In 8. Noct. n 1, 2 —
edidit alter A. —
R 3, 8 sponsa propina A. —
Hymnen: Hymnum oanamus
gloriae (Vesp.); Laetetur mater inclita (Noct.1; Pangat chorus tidelium (Land.).
142 —
53. De Tribus Mariis.

In 1. Vesperis. 2. Felix Anna, felices tilias


Ad Magnificat. Gcnuit tres nomine Marias :

Prima parit Christum,


A. Magna fecisti, Dominc,
secunda Jacobumque mino-
Humilitati virginis,
rem
Matris filii hominis
Et Joseph justum
Sine hominis semine,
peperit cum Simone Judam,
Cujus sorores geminae,
Tertia majorem
Sui consortes nominis,
Jacobum volucremque Jo-
Consortes sunt et luminis
hannem.
In celso coeli culmine.
V. Prima tulit
fortiorem hominum
Ad Matutinum. Et secunda
Invitatorium. pulsores criminum.
Unum Deum in trinitate 3. De Joachim est Maria
Fideliter adoremus Sanctae prolis primitia,
Et sacras tres sorores De Cleopha est alia
Sub ejusdem nominis uuitatc Et de Salome tertia,
Devote collaudemus. V. Anna namque connubia
Trium sortita est tria.
In 1. Nocturne.
Antiphonae. In 2. Nocturno.
1. Lunam et Stellas dicimus Antiphonae.
Esse tres sorores, 1. quam honoratissimae
Per quas humanos novimus Sunt in coelesti curia,
lllustraii mores.
Quae ejus sunt tam proximac,
2. Sponsus coeli sibi sacrarium Qui regna dat coelestia.
Fecit corpus Mariae virginis, 2. Jesus matri suae pium
Cui sorores ejusdem nominis Dedit adjuvanten
Duae datae sunt in solatium. Per sororum felicium
3. Ilaec Sacra generatio Sanctum consolamen.
Christum noverat quaercrc, 3. Dci laudabilis
Quae a crucis patibulo Est virgo civitas,
Nesciebat discedere. Quam venerabilis
Vallat proximitas.
Responsoria.

1. Ad laudem sororum trium, Responsoria.

Quibus est nomen Maria, 1. Mulieres multae secutae


In unitate cordium Erant Jesum a Gallilaea
Vocum psalle concordia Ministrantcs ei,

Cum suavi melodia, V. Inter quas erat Maria,


V. Decet namque consortium Mater Jacobi et Joseph,
Dulce sororum dulcium Et mater filiorum
Dulci coli memoria. Zebedaei,
— 143 —
2. Quem lactavit gcnitrix Maria, Summi regis
Matcrterac Mariae pavcruut, fruuntur gloria;
Qui formavit montcs et inaiia, V. lllic splendent
Quem oculi videre meruerunt. regina Maria
V. Cui mortuo pararunt Et sororcs
fiastra aromata, ejus sanctissimae.
Nam non invenerunt
mortuum, qui mortem
Superavit, quem coiifestiin
In L a u d i b u s.
videruDt vivcntein.
Antiphonae.

In 3. Nocturno. 1. Christus regnans


Antiphonae. praeponit omnibus

1. In sororum Matrem suam,


laeto solemnio cujus sororibus

Lactaiitium Dat decorem


concinat concio. in summis sedibus.

2. Sancta sanctiomoiiia 2. Omnis terra


Sanctarum sororum resultet gaudiis
Et magnificentia In sororum
Natorum suorum lactis solemuiis.
Nobis reddant pracmia
Excelso coolorum. 3. Dedit fructum
coelorum Dominum
0. Sororum laudes cantibus
Terra bona,
Decet exaltare,
regina virginum,
Per quas lit notum gentibus
Orbis doctores
Dei salutare.
cujus genuerc sorores.
KespoDsoria.
4. Benedictus
1. Non vacat a myslcrio, fructus ventris [tui|
Quod nomen hoc habuerunt, Per te, virgo,
Quae illustratae fuerunt eis detur frui,
In saneto testimonio, Qui hoc festum
Dum ({uem crucis supplicio celebrant cernui.
Judaei defecerunt,
Vivere sine dubio 5. Exsultent Sion tiliae

Se vidissc dixerunt. In sororum progenie,


V. De resurgentis gaudio Multiplicantes hodie
Esse testes meruerunt. Laudes nominis Mariar

2. Quam felices
. Ad lienediotus.
sunt Christi proximac,
Quae perductae A. Salut em in domo David
sunt cum laetitia Nobis ex stirpe regia
In templum, quo Et Aaron prosapia
sanctorum animae Deus Israel paravit.
— 144 —
Orent pro nobis Dominum,
1 11 2. V e s p er i s. Ut iios suos scrvitores
Factos sibi gratiores
Ad Mapiificat.
Diluta sorde criminum
Virgo, reginu virginum, Faciat habitatores
Et ejus sanctae sorores Montis verorum luminum.
Brev. ms. Kedonehse saec. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 543. In der 2. —
und 3. Noct. ist je ein prosaisch. R
In Laud. liymnus: Exsultet coelum
laudibus.

54. De s. Maria Aegyptiaca.

In 1. Vesperis. Openi confcr, o Maria,


Antiphonae. Nobis in hac carnis via,
1. Virginis et matris Quos mundus incarcerat,
vultu blanditur amico Et quos urgent vitia,
Tristibus atque quasi Tua mundet gratia.
lapsos invitat imago.
2. Spes mea duicis, ave, Ad Matutinum.
mea spes, quia spes misc- Invitatorium.
rorum, Mens devota Deum
Me iniseram fateor,
laudans procedat in altum,
spes mea duicis, ave.
Qui dedit in requie
3. Tu portus veniae, lucem sine nocte Mariae.
veniam peto, sanguinis ergo
Esto memor de te In 1. Nocturne.
sumpti, sed in cruce fusi.
Antiphonae.
4. In cruce clamavit
1. Gustata dulcedine
Sitio Jesus, hie tibi clamor
Ligni salutaris
In Situs, ut miseros
lUustratur gratia
releves, soleris egenos.
lucis salutaris
R. In Aegypti tenebris Felix Aegyptiaca.
Nocte gravi tectam 2. Adorata igitur
Maria, spes veniae, cruce Salvatoris
Mariam infectam Haec igne succcnditur
Verae reddit gratiae praedulcis amoris,
Consolans dejectam, Qui consumit vitia.

Quam coaptans gloriae 3. Matrem et spem veniae


Viam docet reetam Suscepit Maria,
V. Amplexuque Jesu Praeductricem gratiae,
quam duicis inebriat illam. Per quam recta via
Patet illi coelitus.
Ad Magnificat.
4. Praeduce matre Dei
A. spes duicis dejectorum, transitur fluminis unda
Quam a fune peccatorum Et secum sola
Mater Christi liberal. manet actu menteque munda.
— 145 —
5. Sola Deo soli 2. Sed solatur eam
scrvit bcnc cognita soli, solamen dulce laborum,
Solo sola solo Spes miseris, medicina reis,
contenta sub acrc nudo. tutela bonorum.

6. Sic coclum coelo 3. Angelici panis


tcgitur, sie mansio Christi, dulci perfusa sapore
Mansio florigera, Pascitur et vivit
se mundo subtrahit isti. vitae coelestis amorc.

Kesponsoria. 4. Angelici cives


huic adsunt lumine, dives
1. Templi per miraculum
Coelesti tota
Aditu negato
rapitur super aera mota.
luardeseit aniinus
Ardore beato 5. Sicque quater denis
Felicis Aegyptiaeae, annis septemque peractis
V. Contcritur, plorat, Evolat ad gratum
fervet, suspirat et orat. gaudens sine vespere mane.

2. Non fuit borarius 6. Iliam martyrii


Motus iste mentis, solemnis purpura vestit
Sed immissus coelitus Et rosa dat sertum,
Ardor poenitentis rosa, quae semperjuvenescit.
Dignos fruetus referens,
Kesponsoria.
V. Auxia mente nimis
cordis suspirat in imis. 1. Servitut! nimis durae
8. Transit Maria Jordanem Vitam carnis periturac
Ubi vitam non inanem, Haec addicat et indicat
Yitam ducit adniirandani Sibi curam nimis duram,
Et ubiquc praedicandam, Famem,
sitim, frigus, aestum,
V. In de legant flores His impinguat corpus maestum ;

monaehi florunique sapores. V. Herba cibum, dat terra tliorum,


4. Stella maris opem quaerit vivax aqua potuin.
Nee in vanum preces serit, 2. Ad banc cedrum exstirpandam
Rolevatur a ruina Et virtutem enervandam
Medicantis medicina, Vis convenit infernalis :

Quac languores sanat gratis Quantis hanc vexarit malis,


Dans medelam vulneratis ;
Solus Deus semper vidit,
V. Nani virgani Jessc Qui vim jirovidit,
jNIariae
miseris delectat adesse. V. Qua fugiat,qua deliciat
pessumdatus liostis.
3. In hac gravi multuni lucta
lu 2. Nocturno.
Non est martyr baec scducta,
Antiphonne.
Martyr, inquam, non inucrone,
1. Nulluni praebet ei Ne täm brevi passione
res nuindanae speciei Muniatur spes coronae;
Auxiliuni, nee avis, V. riuribus huic annis
nee honio, nee bestia quaevis. nee crux nee dofuit eusis.
Drüves, llistoviae rhytlimicao. 111. 10
146

4. Sancta raartyr dum insultus 4. Rosa fraglans, lux solaris


Carnis sentit et tnmultus, Tibi scmpcr adfuit,
Flcndo quaerit vitae portuni, Ut calcarcs undas maris
Virgo mittens lucis ortum Vim virtutis pracbuit,
Fugat procul incentorem Vitae tibi singularis
Dulcem illi fundens rorem; Patefecit aditum,
V. Major majorem Tali ducc coronaris
promittit lucta coroiiam. Coclo reddcns spiritum ;

V. Maria, nos adstantes


In 3. Nocturno. Tuae laudi respice,
Ad Cantica. Juva, mater, te laudantes
A. Kex, qui cuncta regit, Et nos tecum suscipe.
qui rerum flectit habenas,
Suscipit electam
felici fine Mariam,
In Laudibus.
Ergo tuis tibi posse dato
suceurre, Maria. Antiphonae.

Responsoria. 1. Jam patienter amans


Crucem cruce graviorem, et amoris vulnere languens,
1.
Ensem ense fortiorem, Luctas et luctus
Qui Mariae studes laudi, fert sancta graves patienter.

Beum laudans laetus audi: 2. Jerusalem tota


Quadraginta vixit annis suspirans mente supernam,
Sine pane, sine pannis-, Spiritui vivit,
V. Peccati stimulum non carni caelibe vita.
vicit carnisque tyrannum.
3. Legitime certans
2. Sancti patris Zosimae
Christoque juvaute trium-
Merito monstratur piians
Tantae gemmae claritas, Militiae palmam
Videns delectatur, recipit meritique coronam.
Orantis in aere
Corpus sublevatur 4. Civibus adscripta
Et, quod coelum penetret, coeli mercede laborum
Silens vox testatur; Jam fruitur,merces
V. Nam corpus sequitur, Deus est, finis sine fine.

quo cordis motibus itur. 5. Illi,quo frueris,


3. Pede sicco transiit semperque beata frueris,
Jordanem Maria, Nos prece commenda
Nam in fide fecerat mala delens nostra, Maria.
Pontem arta via,
Quam miram transegerat,
Ad Benedi ctus.
Ibi mater pia
Corpus sumit Domini A. Summae gloriae
Sui finis scia, Regem, cujus facie
V. Plena Deo festinat eo, Gaudes luce
quo gloria vera. Coelestis patriae,
- 147

Fontem nobis gratiae In 2. Vesperis.


Et spcm veuiac
Ad Magnificat.
Fac placabilem,
Habilem A. Terram simul fodiunt
Nobis condolciis Zösimas et Ico,
Crimen abolciis Qua corpus operiunt,
Carnis impiae, Corpus gratum Deo,
Confer lacrimas Hie et haec in patria
Poenitentiae Jam fruuntur eo,
Et spem imprimas Suae precis gratia
Iiidulgentiac. Nos conducant eo.
Brev, ms. Broniense saec. 15. Cod. Semiu. Namurceu. s. n. In 1. Noct. —
A 2, 3 succendit. —
A 2, 5 consumitur. —
R 4, 3 Revelatur. In 3. Noct. —
R 1, 8 canisque. —
R 3, 1 transit. —
In Laud. A 1, 1 In patienter.

55. De s. Maria Aegyptiaca

In 1. Vesperis. 3. Quandam currentem


Zosimas sed veste carentem
Ad Magnificat.
Vidit et expavit,
A. Instanti solemnio quoniam pliantasma putavit.
Assurgens devotio
Responsoria.
Nostra gratuletur,
Mariae Aegyptiae 1. Ad Mariae
Laudis multifariac laudem Aegyptiae
Titulus donetur. Vox ubique
sonet laetitiae,
Gaudet ejus
Ad Matutiuum. de poenitentia
Invitatorium. Et exsultat

Deus, cujus coelestis curia.

mira dementia V. Germine non humili


In Maria genuit quam patria Nili.

claret Aegyptia, 2. Vultu Clara,


Adoremus. Clara natalibus,
Inhonestis

In 1. Nocturno. obscura moribus,


Plena laxans
Antiphonae.
frena lasciviae
1. Egrcssus zella Nullum cavit
proficiscens ad nova bella opus infamiae.
Fert Irans Jorduiieni V. Ilistoriis scelerum
Zosimas pro tempore panem. contempsit quenuiue dierum.
2. Stratus humi plorat, 3. Dum banc templum
sücium sibi quacrit et orat, intrante quolibet
Quod pctit, assctjuitur Vis int rare
sociusque sibi reperitur. divina probibet,
10*
148 —
Se immuudam Oris honor
seit ausam temere jam defloraverat,
Muiidum velle Quem macies,
locum attingere, quem sitis asperat,
V. Nee patitur crimen V. Excrescunt illi
sacrum contingere limen. nivei modicique capilli.

In 2. Noeturno. In 3. Noeturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Visu tuibatus 1. Femina sum, Zosima,


signo crucis est revocatus, scclerum moliniine prima,
Viribus hie sumptis Suppleo practeritae
iter investigat euntis. scelus et dispendia vitae.

2. Sancte senex, propera 2. Poena voluptatem


visurus spe meliora, redimit, sitis ebrietatem,
Quae legis et sequeris, Crux mollem Stratum,
vcbtigia sunt niulieris. devotio Sacra reatum.
3. Hanc Zosimas sequitur, 3. Tot tormenta fere
rogat, ut stet, nee minus itur, fero, quot probra praetcrierc,
nie magis solito Quidquid peccavit
clamat: moderatius ito. caro, carnis victima lavit.

Responsoria. Responsoria.
1. Imaginis 1. Orans coram
cujusdam pedibus senis intuitu
Provolvitur Transit coclos
insistens precibus; Maria spiritu,
Erat scriptum Caro mentem,
nomen imaginis quo potcst, sequitur
Sub bonore Et a terra
Mariae virginis, tota suspenditur,
V. Quae salvatorem V. Est tamquam terrae
peperit ceu Stella nitorem. nollet contagia ferre.

2. Ad desertum 2. Signum crucis


festinans evolat, imprinens fluvio
Ubi Cbristo Transit illum
se totam imolat, sicco vestigio,
Se veterem Et vespere
in se persequitur, coenae Uominicae
De veteri Turmae datur
nova renascitur. comes angclicae,
V. Tota caro pridem V. Victricem mundi
fit tota rebellis ei dem. dissolvit prima sccundi.
3. Christo vivens 3. Peragrante
et mundo mortua desertum Zosima
Carnem domat Super artus
cruce assidua, carentes auima
140

Lux effulsit 5. Femina sanctorum


sole praeclarior, mercede beata laborum
Novo stupet Ad tumulum veliitur,
eventu senior-, famulante fera sepelitur
V. Currit, eam reperit,
Ad Benedictus.
quam votis, quam pede quae-
rit. A. Edomata
sexus mollitie
In L a u d i b u s. Impetuque
Anti])lionae. fracto lasciviae
1. Desuper algentes* Sic de hoste
artus animaque carentes triumphans duplici
llluxit radius Carnem docet
quasi dux et praevius hujus. et sexuni subjici

2. Dum dolet, est dubius, Spiritui Maria.

de nomine fluctuat ejus,


Suscitat ora senis In 2. Vesperis.
inventum nomen arenis. Ad Magnificat.

3. Sancte pater, Phariae A. In procellis


sepeli, precor, ossa Mariae, hujus naufragii
Gleba recondatur, Nobis esto
eineri cinis adjiciatur. portus refugii
4. His Zosima demum Atque tua
nomenque diemque supre- festa colentibus
mum Tuis sanctis
Agnoscit dubius, succurre precibus
quis conditor exstitit liujus. Et meritis, Maria.
iirev. ms. Parisions. Cod. Parisiu. 1023. A.
saec. 14. Brev. Novio- —
mense iinp. Parisiis —
Brcv. Aiuloinareiise imp. Parisiis 1518.
1-515. B. C—
In 1. Noct. A :i, 1 Qucndam A. —
R 2, 9 et sceloriun A. In 2. Noct. R —
2, 9 Tota precor ])ri(leni A. —
R 2, 10 tota precor ora Mariae A modo tota ;

rebellis eidem B; hierauf folo-t in A noch:


Gleba recondatur, eineri cinis adjiciatur.
R 3, 9 Horrescuut iili B dies ganze R prosaisch. C. In 3. Noct. A 2, 3 —

;

statum. — In Land. A 1, 4 praevius ejus B. A 2, 2 tiuctuat hujus B.

5(1. Bf s. Maria Aogyptiaca

In 1. Vesperis, 2 Derelinquens patriam,


Antiphonae. Matrem, genitoreni,
Duodeunis perdidit
Trinae vocis
Castitatis tiorem.
Gaudens obsequio
In Mariae 3. Luce carens et liquore
sacro solemnio Quasi virgo fatua,
Laudum melos Foedi luxus in squaloro
promat haec concio Jacebat assidua.
150

4. Carnis tan dem Rosponsoria.


abhorrct vitia 1. Electarum
Matris Dei in multitudine
tangente gratia. Lau dem habens
5. Peccatricis Maria nomine
miserae conversio Militavit
Fit excelsi in solitudine;

dexterae mutatio. V. Corroboravit brachium,


Lumbos ob carnis Vitium
Ad Magnificat. Accingens fortitudine.
A. Salutari 2. Ter quindecem
cum Deo creditus duobus additis
Exsultavit Annis vitae
Mariae spiritus, decora meritis
Cum audiret Sub deserti
clamantem coelitus, degebat abditis,
Per Jordanem V. Corpus deficiens
fit viae transitus. Herbis reficiens
Ad usum licitis.

Ad Matutinum. 3. Nigra verni temporis


Aestus a fervore
Invitatorium.
Rigescebat frigoris
Noster chorus sit sonorus Gelu prae Stridore,
Regi supernae gloriae, Destituta corporis
Qui Mariam Aegyptiam Totius vigore.
Sursum provexit liodie. V. Imminente transitu
Jacens absque spiritu
In 1. Nocturno. Erat prae dolore;

Antiphonae.
In 2. Nocturno.
1. Subjecta sunt omnia
Antiphonae.
Mariae sub pedibus,
Spernentis terrestria 1. Poenitentis
Carnis cum operibus. diffusa gratia

2. Trans Jordanem fluvium In labiis


Ad currendam viam docebat omnia,
Matrem deviantium Quae commisit,
Salutat Mariam. dolere vitia.

3. Non in vano 2. In omnibus


Votum accipiens Tribulationibus
Praecursoris Suis adjutorem
templum ingrediens Deum habuit,
"Vivifico Ideo non timuit
Corpore dominico Hosten! et ultorem.
Se munivit 3. Memor se scientium
iter aggrediens. Raab Babylonis
151 —
Reparatur omnium Senex et eremi
Ejus (lesiderium Altera volita
Adimplevit bonis. Petivit abdita,

Responsoria. V. Christi mundo corpore


Et cruore munita.
1. Juxta fratrum
consuetudinem 2. Mersis olim hostibus
Tunc Zosimas Mare tirmis gressibus

per solitudincm Moyses calcavit,

Pergens vidit Potens haec virtutibus


praeter hanc neminem, Super aquas pedibus
V. N(m liominem Siccis ambulavit

Aut bestiae V. Excelsi prae regibus

similitudinem. Virtute, qui fluctibus


Maris imperavit.
2. Elongavit fugiens
3. Redit senex
Nudam se, conspiciens
post anni circulum
Senem prosequentem,
Mariaeque
Hie, quid esset, nesciens,
videt ad oculum
Exclamabat inquiens :

Sustine currentcm.
Examine
jacens corpusculum
V. Cüoperta rediens
Refulgentis
Stetit senem audiens
per lunae speculum,
Fl entern et gementem.
V. Famulatum
3. Sancti, quem non noverat,
exhibens sedulum
Voc^ans nomen senis
Ad est leo
Refert hoc, quod cgerat
praeparans tumulum.
Aiinis a bis senis,
V. Audit et considerat In Laudibus.
Constans vir et lenis. Antiphonae.
1. Exsultemus hodie
In 3. Nocturno. Voce modulata
Ant.iphonao. Felicis Aegyptiae
[Memores] memoriae,
1. Inter gentes gloriam
Cui jam in requie
Ejus nuntiemus,
Sedes est parata.
Cujus nos memoriam
2. Quia portas Domini
Sacram reconsemus.
Gaudens introivit,
2. Recto Corde poenitcnti
Uli contitemini,
Carnis de luxuria,
Quem haec exquisivit.
Juxta recta facienti
3. Super vitas est melior
Orta est laetitia.
Et dulcior
3. In conspectu gentium
Dei memoria,
Tantae matris opera Quam Maria
Revelavit onmium Experta est Aegyptia.
Rex, qui regit sidera.
4. Cum hac Dei famula
llesj)onsoria. Dominum laudemus
1. Post vitae mouita Et eum in saecula
Redit ad solita Semper exaltemus.
— 152 —
5. Mansuetam in salutem In 2. Vesperis.
Christus exaltavit, Ad Magnifieat.
Laudom ejus et virtutcm
omnia
A. gloriosa
Dum magnificavit.
Sanctorum inter agmina,
Quae magnificas Dominum,
Ad Benedi ctus.
Nostrorum sordes criminum,
A. Ad dandam scientiam Pia mater, elimina
Mariae salutis Et per tua precamina
Ejus legit propriam Post hujus mundi crimina
Nominis laetitiam In libri vitae pagina
Senex vir virtutis. Nostra concribe nomina.
Brev. ms. Atrebatense saec. 15. Cod. Atrebaten. 747. — Invit. 3
Aegyptiacam. — In 1. Noct. R 2, 2 abditis. In 2. Noct.— A 1, 2 diffusa
est gratia. — In 3. Noct. R 1, 4 Altera vocem.

57. De s. Maria Aegyptiaca.

In 1. Vesperis. 2. Puer mundum Zosimas


Et puerum exuit
Ad Magnificat.
Et leges sanctissimas
A. Gloriosa jam per orbem Monachorum induit.
rutilant solemnia,
3. Repentina vox divina
Qua coelestem sumpsit vitam Sicut eum docuit,
Maria Aegyptia
Infra chorum monachorum
Luce vernans speciosa Salvatorem coluit.
turmas inter coelicas,
4. Infra gregem sanctam legem.
Cujus nos, Jesu benigne,
Zosimas sie tenuit,
jam tuere precibus,
Quod priorem meliorem
Ut cum ipsa te laudarc
Ibi nuUum habuit.
possimus per saecula.
5. Onus erat fratribus
Gratum, in nemoribus
Ad Matutinum. Herbis atque floribus
Invitatorium.
Vivere radicibus,
Ut salvarent animas.
Aeternum trinumque Deum
6. Ibat more solito
laudemus et unum,
Per nemus abscondito,
Qui sibi Mariam
Quando vidit subito
transvexit ad aethera sanc-
Plenus omni merito
tam.
Mulierem Zosimas.
Responsoria.
In 1. Nocturno.
1. Post inventam feminam
Antiphonae. Culpam flentem pristinam
1. In Zosima claruit Eremita graditur,
Mira Dei gratia, Respuens socium
Cui nulla placuit Neminem mortalium
Mundi hujus glon jungi patitur,
153

V. Senex currit, In Laudibus.


sed illa levius
Antiphonae.
Praecucurrit
et niulto citius. 1. Laudibus est dignus
multis rex ille benignus,
2. Dei servus ad se redit,
Qui de morte piam
Rationi mens obedit,
voluit servare Mariam.
Pro Maria apud Deum
Se fatetur esse rcum, 2. Nobis esse bona
V. Verbo precis anxiae dignare, Maria, patrona,

Munus petit vcniae. Quod cum corde pari


tua festa vides venerari.
In 2. Nocturno. 3. Ad te clamantes
Antiphonae. pariter, Dens, et vigilantes
1. In devotis precibus Fac illud petere,
Exsistens Aegyptia quod scis tibi posse placere.
Cum membris mortalibus
4. Victor et invictus
Jam petit coeleslia.
leo Christus sit benedictus.
2. Videns sursum dominam Et nos psallentes
Zosimas obstupuit benedicat se venerantes.
Et dediscens feminam Rectorem caeli
5.
Monstrum esse placuit.
laudcmus mente üdcli,
3. Dum ancilla Dei illa Ut cum laude pia
Vidit soncm dul)ium: nos adjuvet alma Maria.
Dei plasma non pliantasma
Sum, ait ad socium. Ad Benedictus.

Responsoria. A. Gloriosa Dei sponsa,


4. Peccatorum ad exemplum Quamvis modo sis absconsa
Intrare ne(j[uivi tcmplum, In sponsi tui thalamo,
Ut peccantes per mc discant, Nos daemonis lacsos hämo
Quod de malis rcsipiscant, Prece tua perpctuac
V. Mox veniae pcto munus, Sanitati rcstitue,

Quod non differt Dens unus. Nunquam, mater, sis oblita


Nos precantes in hac vita.
In 3. Noctu rno.
Responsoria.
In 2. Vespcris.
1. Vcncrcmur
omnes Aegyptiam Ad Magnificat.

Rcvcrtentem A. Dens ineffabilis,


ad coeli patriam, Per omnia laudabilis,
Coeli fertur Qui omnes, quos viviticas,
cum sacris epulis Miro modo miriticas,
Carnalibus Da, ut sancta oratio
soluta vinculis; Mariae sit placatio
V. Ilaec pcracto Irac tuae pro omnibus
carnali proelio Laudi tuae adstantibu^;.
Sociatur . Vale, dulcis Aegyptia,
coeli coUcgio. Aeterna fruons gloria.
154

Brev. ms. Theodcrici saec. 14. Cod. Romeii. 192 (20S). — Die im A'or-
stehenden l'elileiulon Teile sind inosaisch.

58. De sancta Martha.

In 1. Vesperis. In 1. No cturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Gesta Marthae gloriosa 1. Haec est Martha gloriosa

Fange, lingua, Domino, Christo, patri pauperum,


Virgo fuit et famosa Mcmbris ejus fructuosa,

Sine ullo termino. Larga datrix munerum.


2. Cujus nutu, cujus cura
2. Claris orta natalibus
Subsistit et regitur
Deo cara
Universa creatura,
Piis splendet operibus
Non avara.
Ab hac Christus pascitur.

3. Quem sacra virgo lactavit


3. Deo vitae primordium
Jacente cunabulis,
Recta norma
Martha magnum focillavit
Dicans sive medium
Cum suis discipulis.
Pari forma.
Responsoria.
4. Virile contubernium
Impolluta 1. Exsultet coelum laudibus,
Semper cavens ut gladium Resultet terra cantibus
Mansit tuta. In Martliae natalitio,
Gratuletur in omnibus
5. Mundi, carnis illecrebis
Pro datis sibi partibus
Virtuosa
In hoc sacro solemnio,
Calcatis vixit celebris
V. Nam Marthae corpus penitus
Gratiosa.
Insignit terram, Spiritus

Ad Magnificat. Sic coelum sine dubio.


Frugi forti femina
2.
A. Simplex absque fraude
fuit
Sacra serit semina
Angelorum digna laude
Dei verba,
In liac valle miseriae,
Christi servis tegmina
Pro Corona, terra, plaude,
Dedit atque famina
Pro concive, coelum, gaude
Non acerba;
In hac die laetitiae.
V. Per Sacra spiramina
Sic convertit agmina
A d Matutinum. Sat superba.
3. Haec in miris non defecit,
Invitatorium.
Sed in bis valde profccit
Adoremus creatorem, Dono ducis,
Jesum, mundi salvatorem, Aquam sacram dum haec jecit,

Qui Martham valde dilexit, Vim draconis mox dejecit


In hac die coelo vexit. Valle trucis.
— 155

Plebi vi n et um quem subjccit, V. Ne sis expers rationis,


Cujus morte sc refecit Hanc honora dignis donis
Fructu crucis. Exigente justitia.

In 2. Nocturno. In 3. Nocturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Marthae soror est Maria 1. Hamm fratrem suscitavit


Magdalena, quae jugiter Jesus piis precibus
Audiebat verba pia Et a morte revocavit
Cbristi atque humiliter. Reddens eum sororibus.
2. Martha vero ministrabat 2. Mira Christi potentia
Ipsi patri fidelium, Comprobatur,
Pietatem exercebat Dum in plebis praesentia
Utilitati omnium. Suscitatur.

3. Sed clamans contra sororem 3. Sic Christi beneficio


Ministrabat eminus, Relegatur
Cujus partem mcliorem Sororum desolatio,
Tarnen dicit Dominus. Quas solatur.

Responsoria. Responsoria.

1. In Martha cibi parcitas 1. Matris Dei socia


Et vestitus asperitas Martha fit egregia
Viguerunt, Nutriendo
Mentis, carnis integritas Nutritorem omnium
Sensuumque frugalitas Et vitam mortalium
Inierunt, Appetendo,
V. Verbi limata raritas, V. Quarum amicitia
Facti probata bonitas Nobis Sit propitia
Splenduerunt. Protegendo.
2. Digna fuit haec sanarc 2. Collactentur adjacentes
Morbum omnem et curare Regiones et absentes,
Ab omni peste populum Quae Martliae beneficia
Et a morte revocare Sunt expertae, cunctae gentes
Jam defunctos et fugarc Prope, longe existentes
Apressis omnem zabulum, Deo dicant Alleluja;
V. Potcns fuit praedicare V. Nos condigne concinentes
Dei verbum et vitare Erigamus ad lianc mentes
Omnc grave periculum. Cum ingenti fiducia.
3. Gaudc, castrum Tarasconis, 3. Sicut est haec hospitata
Quod refulges tantis donis Christum, a quo est transhata
Boatac Marthae gratia, Ad supernorum agmina,
In tuis namque colonis Sic rcmissione (hita
Magna fecit tam sermonis Sua prece Deo grata
Quam facti luculentia, Nostra Iota sint crimina,
— 156 —
V. Ut ita mente purgata Ad Benedictus.
Vita fruamur bcata
Ora pro infidelibus,
Cum ipsa pia domina. Ut illustratis cordibus
Sacrosancto pneumate
In Laudibus.
Pulsis procul erroribus
Antiplionae. Induantur virtutibus
1. Jam lucis orto sidere Sano fulti dogmate.
Sat valemus
In Martliae vita legere,
Quod servemus. In 2. Vesperis.
2. Quae hospitandi gratia Alleluja.
Facta grata
Jam quiescit in gloria Martha draconem ligavit
Exaltata. Et defunctum suscitavit
3. Quem sua saepe domo
in Divina potentia,
Reeeptavit hilaritcr, Infirmitates curavit,

Verus Deus, verus homo Errores evacuavit


Hanc coelo vexit dulciter. Ingenti constantia.

4. Quem Abraham obumbratum


Divino novit spiritu, Ad Magnificat.

Ulum haec jam humanatum A. Pia Martha, intercede


"Vidit carnis intuitu. Pro clero, ut coeli sede
5. Dcum, deprecare
Martlia, Digno divina gratia
Pro üdeli populo, Facto Christi cohaerede
Ut illum velit salvare Angelorum semper aede
In aeterno saeculo. Sit in aetenia gloria.

Brev.ms. Diense saec. 15. Cod. Gratianopolitau. Ie34. A. Brev. ms. —


Uiense saec. 15. Cod. Aveuionen. s. n. B. —
Brev. ms. Valeiitiriense saec.
15. Cod. Atrebaten. 1142 (552). C. - In 1. Noct. A 3, 1 1 acta bat A. R —
1, 8 terra A. —
R 2, 5 femina A. - - R 3, 2 perfecit A. Im 2. Noct. R —
3, 8 Haue fehlt A.

59. De sancto Martiano.

In 1. Vesp e ris. Ad Matutinum.


Invitatorium.
Ad Magnificat.
Ad sunt Martiani
A. Felix exsulta Sanio,
Laeta solemnia,
Tam sancto dotata patre,
Laude multiplici
Sed plus intona jubilo,
Plaudat ecclesia.
Apta, data mirifice
Ossa tibi Martiani, In 1. Nocturno.
Ut duplicibus patribus Antiphonae.
Auspicio et Castori 1. Abbas sanctus et coclicus
Jungerctur Martianus, Datur exemplar saeculi
Ut non statim triplicatus Aptensibus Martianus
Rumperetur funiculus. Yivens vita regulari.
— 157 -
2. Florem pudicitiae Responsoria.
Servans illibatum 1. Humili tectus cucuUa
Altigit eximiae Monacliorum JNIartianus
Vitac coelibatum. Sic mundi deliramenta
0. Parcntes prolc carcntes Et liostis lusit penitus,
Obtinucrunt precibus Y. Transit per temporalia
Filium, qui esset liacres Omnibus bonis exutus,
Plus moribus quam opibus. Bona quaerit coelestia
Pauper, humilis, mendicus.
Responsoria-.
2. Yirginitatis lilium
1. Sub Benedicti regula Illibatum conservavit,
Mente profecit scdula,
Kiliil possidens proprium
Antra quaerit descrtoium,
Corpus suum castigavit,
Ut cxpers sit pcccatoruiii ;
Dum etiam cilicium
Y.
Y. ßonani sortitus animam
In carne sua portavit,
Patris sequitur reguUini,
Super nudum jacens humum
Ejus sequens vcstigia,
Sic interdum dormivit.
Muiidi liorrens fastigia.
3. Beatus pauper spiritu
2. Maitiaiius pueiulus
Nihil proprium possedit,
Deditus poeiiitenliae
De divino sperat nutu,
Macerabat suuiii corpus
Qui libens cuncta dimisit,
Per Vota abstinent iac,
Y. Ilumilitate praeditus
V. Vacans orationibus
Pro fratribus mendicavit,
lUecebras lasciviac
Onniibus fuit subditus
A sc tollcbat pcnitus.
Sed caritatc praefuit.
3. IMartianus Sanionus
Acgros multos sanos fecit, In 3. No cturno.
Mortem tencns victor factus Autipliouae.
Coelestia lucrcl'ccit. 1. Assiduus oratione
V. Ipse Christum sequens nudus Basilicas visitabat,
Cuncta nmndi bona sprcvit. Hos sequens professione,
His sociari debebat.
In 2. No cturno. 2. Christum mendicum mendicu:
Autipliouae. Patientor sequebatur,
1. Antra descrti pctivit Compatiens pauperibus
Vir sanctus, a juvcntutc Cunctii impartiebatur.
.Tugum Domini portavit 3. INIortuum vivens suscitat,
J)onec acta senectute. INIatri compassus viduae,

2. Kelictis patre et matre Filium vivum adsignat


Attjue eorundem bonis, Praemissa oratione.
Nil curavit temporale Responsoria.
Contentus solis divinis. 1. Pastor pastores visitat
3. Pernox cum Cliristo proprium Auspicium et Castorcm,
Non possidebat lectulum, Martianus hos salutat,
Post lacrimarum tluvium Ilospitium ibi tandem
Yix liumi dans corpusculum. Elegit atque requiem.
— 158 —
V. Devoti religiosi Ad Benedictus.
Sanctum suscipiuut abbam, A. Transit pauper
Participes sunt meriti, ad rcgni solium,
Una ornant ecclesiam. Dux ad sceptrum,
2. Matri viduae filium Victor ad praemium,

Reddit vivum ex mortuis, Mors in vitam,


Luctum sequitur gaudium, labor in otium.
Spectaculum datur cunctis, Praesens cedit
V. Gemitus et suspirium luctus in gaudium.

Precesque devoti patris


Mortuum faciunt vivum. In 2. Vesperis.
Antiphonae.
3. Juxta lapidem positus
1. Martianus puerulus
Martianus exspiravit,
Erat decorus facie,
Ab angelis sociatus
Pulchrior ipse moribus
Coelos beatus consccndit;
Grataeque eloquentiae.
V. Hos juvet suis precibus,
Quos saiiguis Christi rcdemit, 2. Parentes prole carentes
Et ducat in coelestibus, Pucrum hunc impetrarunt
Quos fides et amor junxit. A Domino postulantcs,
Hunc moribus instruxerunt.
3. Documentis artium
In Laudibus. Eruditus sanctis
Transiit ad Studium
Antiphonae.
Sumraae veritatis.

1. Dominus in Martiano 4. Ecclesiae frequentabat


Regnavit plenus decore, Devote sacra limina
Hunc proterit fortitudo Pectorique recondebat
Praecinctum multa virtute. Ipse mandata divina.
5. Sanctorum imitabatur
2. Jubilate Deo, cives,
Continue vestigia.
In gaudio, [omnis] terra,
Devote contemplabatur
Aptenses et Saniones,
Aeterna coeli gaudia.
Servite in laetia.
R. Ad ovile summi regis
3. Dcus, vide miseriam,
Nos rcvoca, ductor gregis,
Dcus, qui curas sedulo,
Martiane, confessorum
Animam vide miseram, Consors, pater monachorum,
Ad te de luce vigilo.
V. Et dirige per semitas,
4. Bencdicite Domino, Quibus videtur veritas.
Martiani miracula Ad Magnificat.
Hunc darum faciunt mundo speculum munditiac,
A.
Per infinita saecula.
Carnis carens spurcitia,
5. Laudate, coeli et terra, Tuae colentes hodic
Dominum, in suis sanctis Migrationis gaudia
Qui facit mirabilia, Transfer ad regnum gloriac
Hos coronans in excelsis. Post hujus vitae stadia.
— lü 9

Brev. Aptense iirip. Luf^durii 1532. —


In 1. Vesp. ad Magn. A, 4 data
sunt. — In 1. Nüct. A 3, 3 quoruin esset. —
In 2. Noct. R 3, 8 Sola sed
caritate. —
In 3. Noct. R 1, 7 nbhatem gej^en Reim und Silbenzahl. In —
2. Vesp. A 2, 4 Eum moribus. —
A 3, 3 Transit. A 5, 3 Et devote. —

60. In Revclatiüuc ss. Mauritii, Exuperii et Candidi.

I 11 1. Vcsperis. Responsoria.

Super Psalmos. 1. Fulget dies triumphi nobilis


Lcgionis Thebaicae,
A. Confortare, pugnans ecclesia,
Stirpe clarae, fide spectabilis,
Tibi grandis adest lactitia,
Fama, gestis mirificae.
Thcbaeorum felix militia
V. Ferro caesae pro Christi legibus,
Morte cepit regiia coelcstia;
In coclorum translatae sedibus.
Grata nimis ista victoria
Laeta reddit horum solemnia. 2. Nutu Dei, praecepto Caesaris
Romam venit Thebaea legio,
Ad Magnificat.
Fulgens armis coelestis luminis,
A. quam felix Tliebaea Icgio, Fide constans, fortis in procliu.
Fulgens armis coelestis luminis, V. Mcnte Christo serviebat,
Quac contcmpto maiidato regio Caesari militia,
Sui rubens colore sanguinis Fieriquc satagebat
Miro coelum replevit gaudio Deo placens hostia.
Zclo passa superiii luminis. 3. Fana volens honorari,
Christi nomen abnegari,
Ad Matulinum. Christianos trucidari
Invitatorium. Rex scclestus praecipit,
V. Thcbaeorum felix coetus
Exsultcmus con ein endo
Regi sacculorum,
Non obedit, immo lactus
Jubilemus congaudcndo
Mortem prius cxcipit.
Palmae Thcbaeorum.

In 1. Nocturno. In 2. Nocturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Ex Acgypti Thebis nata 1. Sic in tide contirmantur


Tliebaeorum beatii Icgio Papali colloquio,
iV'rbaptismum post rcnata Quod ab ca non mutantur
Lucet orbi virtutum radio. Morte vcl supplicio.
2. Zabdac verbis Hcliac praesulis 2. Fit coelestis ex Thebaco
Lcgionis iiisigiies cuiiei Coetus voto compari,
Pec'catorum mundati maculis Quac sunt Dei, rcddcns l)co,
Christianae subduiilur tidci. Quae Caesaris, Caesari.
8. Caesar Romam hos vocavit 3. Hi virtute nobiles,
Ad regni praesidiuin, In armis et strcnui.
Cum coUega designavit Plus tide spcctabiles,
Ad partes rebellium. Pro qua reguaut mortui.
— 160

Responsoria. V. Coelo rapto mortis supplicio


1. Flagrabat in sanctis mililibus Yictrix regnat adepto bravio.
Gloiiosus ardor martyrii,
2. Coeli congaudct curia
Fervcbatquc tides in cordibus
Thebaeorum vicroriae,
Ilortamentis sancti Muuritii;
Quos stravit regis furia,
V. Ex ardore patiendi
Coronavit rex gloriae.
Cülla dabant gladio,
V. Caesos coeli tulerunt agmina
Neci sese praeferendi
Laeta Christo canendo carmina.
Fiebat conteutio.
2. Alma tenent nee resistunt, 3. Felix locus Agaunensis,
Ore silcnt, pede sistunt Tot sanctorum plenus reliquiis,
Tot milites strenui, Quorum niultis et immensis
Colla praebent, mortem petunt, Signis fulget, gaudet suifragiis,
Tcrrani serunt, eoelum metunt V. Et iiisignis urbs Galliae,
Propter Christum mortui, Yienna vocata,
V. Ineitante saneto Mauritio, Sacro ducis militiae
Coneordante toto consortio. Capite dotata.
3. Cedris altis exeisis Libani
Liquor saeer emicuit,
Quo fiuenta ereverunt Rliodani,
Vallis Agauna rubuit;
In Laudibus.
V. Rubct lietor, rubet telum,
Antiphoiiae.
Rubet terra, rubet caelum
Tot peremptorum sanguine. 1. Landes sanctae militiae
Thebaeae nmndus intonat.
In 3. Nocturno. Ad augmentum laetitiae
Tuba coelestis resonat.
.

Aiitiphouae.

1. Ab -Acgypto sunt translati 2. Hi prius ex militibus


Verae vitis palmites Milites electi,
Et in coelo transplantati Post cum coeli regibus

Per regis satellites. Reges sunt effecti.

2. Bis decima decollatur, 3. Miles dictus Victor praesagio,


Ut tota cohors pereat, Yere victor t'actus martyrio,
Scd plus ex hoc animatur, Thebaeorum fuit coUcgio
Ut parem mortem subeat. Junctus morte, junctus et prae-
3. Ad lictores tandem laeti mio.
Collis nudis properant,
4. Sonus vocis
Armis spretis poenam leti
infantis mortui
Propter Christum tolerant.
Einem matris
Responsoria. imponit luctui.

1. Thebaeorum sancta militia, 5. Thebaeorum cuneus,


Reparata digna memoria, Deo carus moribus,
Grandi pios replet laetitia, Candidus et rubeus,
Mira cunctis fulgens victoria. Electus ex milibus.
- IGl —
Ad Benedictiis. In 2. Vesperis.
Ad Magnificat.
A. Caesar dirus fervens ira Dux insignis Mauritius
Caedi jubet caede dira Transit ad regni soliuiii,

Coetus Thebaeorum, Magna septus militia,


Qui non cedunt fide freti, Regnaturus felicius
Sed ad letum currunt laeti Propter dictum consortium
Pro spe praemiorum. Cum tam mira victoria.
Brev. ms. S. Maurjtii Viennen. saec. 15. Cod. Chigian. IV 59. A. D —
Brev. Viennense imp. Lugduni 1489. B. —
Brev. Gebennense imp. Gebeunae
1479. C. —
Brev. S. Petri Gebennen. imp. Gebennae 1556. D. Cod. Agauneu. —
28 saee. 17. E. —
In 1. Vesp. ad Magn. A, 6 fehlt A; die ganze A fehlt C,
ist prosaisch E. —
Invit. 2 Regi sanctorum A. —
In 1. Noct. A 1, 1 Aegyp-
tis A. —A 2, 1 Zabe A; Zabdae urbis C. A 2, 2 insignis C.— R 1, 3 —
Ex stirpe A. —
R 1, 5 legibus fehlt A. —
R 2, 1 percepto B. R 2, 3 —
luminis fehlt A. —
R 3, 4 Rex celestis AB. —
R 3, 7 excepit A; hierauf
folgt in A als V: Sanguinis fluvius civitatcm Dei laetificat. In 2. Noct. —
R 1, 1 Fragrabat AC; in beatissimis martyribus ABC. R 1, 7 Neci cele —
A. — R 3, 2 enituit A. —
R 3, 5 rubct celum ABC. R 3, 6 rubet coelum—
fehlt A. —In 3. Noct. A 2, 2 Ut chors [sie] tota etc. A. A 2, 4 Ut parent —
A. — R 1 fehlt A. —
R 2 Felix locus Agaunensis etc. A. R 3 Coelesti [sie] —
congaudent curia etc. A. —
In Laud. A 1, 4 resonet B. A 3, 1 Victor —
sanctus A. —
A 3, 2 fehlt A. —
R 4, 1 sqq. Sonus votis infinitis mortui
martyrum imponit luctum A. —
A 5, 2 et moribus A. -- In 2. Vesp. ad
Magn. A, 5 Propter ductum A.

61. De saiicto Maximino.

In 1. Vesperis. Ad Ma tutin um.


Ad Magnificat. Invitatorium.

Consonantes voce meli


Insiste laudibus,
Jubilemus Deo caeli,
Aquensis civitas,
Qui transvexit Maximinum
Deum magnificans
Ad coelestis aulae sinum.
primatis gratia,
Per quem fons fidei
verbique veritas In 1. Nocturno.
Prius innotuit
Antiphonae.
tibi, Provincia.
Is carnis hodie 1. Post ascensum Christi regis
solutus fascia Datur Signum novae legis,
Transfertur liberc Dum per sacri linguas ignis
per vitae semitas, Sacer chorus lit insignis.

Ubi promittitur 2. Hoc dum fragrat igne coetus,


sanctis haereditas, Perit omnis mortis metus
Quibus in omnibus Et Judaeis expedite
Deus est omnia. Praeconantur verba vitae.
Dreyoti, llistoriae rhythmicae. m. 11
162 —
3. Ex Judaeis credunt multi Mentem pascens
Supernorum fide fulti, divinis ferculis,
Facti lucis amatores, Quae sitiens
Propriorum coiitemptores. erat justitiam.
V. Beatum comprobat
Kesponsoria. largitor gratiae,

1. De sanctorum Qui semper esurit


vocatus numero cibum justitiae.

Maximinus
sacratur pontifex, In 2. No ctur no.
Christi jugum
ferens in humero, Antiphonae.

Sacramenti 1. Horum nullus


fidelis opifex, habebat proprium,
Praedicandi Sed gaudebant
praeclarus artifex, usu communium,
Prosperari Unam simul
sciens in aspero. animam
gestautes
V. Seimus, quod hi, Curam mundi
qui Deum diligunt, ducebant infimam.
Rebus bonis
2. Crescebat igitur
adversas subigunt.
credentum numerus,
2. Qualis sit operaus Quos fontis typici
patet in opere, fundebat Uterus,
Nam fructus arborem Haerentes firmiter
prodit vel praedicat, in morum studio,
Prius aggreditur Proles ecclesiae
pfaesul id agere, repletur gaudio.
Quod se continuo
3. Ut effectum
docturum indicat, conferent sceleri,
Et illud penitus Animarunt
spernit et abdicat, plebem presbyteri
Quod Deo displicet In levitae
patratum temere; Christi perniciem,
V. Cujus enim Contorquentes
vita despicitur, cum saxis aciem.
Et praedicatio
jure contemnitur. Responsoria.

3. celebrem 1. Coegit igitur


viri memoriam, facta dispersio
Quae claruit Sanctum cum Magdala
plena miraculis, se mari credere,
Huic Magdala Ergo se protinus
se dedit sociam tradunt navigio,
Obsequiis Ventis et fluctibus
et votis sedulis, utentes prospere.
— 163

Nam ipsum rogitant, 2. Lustrantes igitur


(fui pestis pondere regnorum moenia
Pressis discipulis In unguis variis
fuit praesidio; loquuntur varia,
V. Jussu verbi salutaris Et quod in serie
Tranquillatur motus maris. verborum praedicant,
Firmant miraculis
2. Applicantes
et signis indicant.
sancti Massiliam
3. Bis quina septies
Intrant urbem
virorum concio
navemque deseruiit,
Sermonis mittitur
Ibi stultae
in ministerio,
gentis perfidiam
Ut, quod non poterat
Sanctitatis
patrum fragilitas,
excmplo conterunt,
Horum perticeret
Et dum verbum
pia sedulitas.
salutis proferunt,
Multi currunt
Responsoria.
ad Christi gratiam;
V. Nam quos praescit 1. Incessanter
internus arbiter, divina praedicans
Amat, regit Rexit Aquensium
et salvat pariter. diu dioecesim,
Deo plebem
3. In Aquensi comitatu
et loca dedicans
Sato salutis semine
Et subortam
Multos solvunt a reatu
sugillans haeresim,
Baptismi lotos flumine,
Deum et hominem
In fideli stantes statu
on esse indicans;
Sancto servante fiamine;
V. Nam quod Dens
V. Sancta quippe
et homo dicitur,
conservat trinitas,
Unus esse
Quos in bonum Christus asseritur.
connectit unitas.
2. Imminente
dilectae transitu
Adest Christi
In 3. N oct urno. vocantis visio,

Antiphonae. Ut cui toto


servivit spiritu,
1. Ergo pulsi Foveatur
de Judae terminis ejus solatio,
Gentes petunt In immenso
diversi numinis suniatur ambitu;
Et delentes V. folix commercium,
doctriiiam Stoicam miranda praeniia.
Praedicarunt Cum pro temporalibus
tidem catholicam. redduutur coelestia.
11*
— 164

3. Mausoleum Sic exspectans


conditum nobili imbrem serotinuni
Maximini Benedixit
corpus occuluit, sacerdos Dominum.
In quo patet 5. Psallit corde,
figura sculptili, psallit operibus,
Ubi fiendo Psallit ore
lavari meruit, profusis precibus,
Et super hoc Suos Deo
fundare studuit commendans exitus,
Deo templum Quem coelestis
cultu laudabili; laudat exercitus.
V. Cui enim Ad Benedictus.
minus dimittitur, A. Juxta tumbam
Huic dimissor beatae complicis,
minus diligitur. Sicut sanctus
ipse praeceperat,
In Laudibus.
Collocatur
Antiphonae.
corpus pontificis
1. Revelante Intra sacrum,
divino spiritu quod praeparaverat ;

Suo praesul Hie adversa


praescito transitu, depellens superat,
Supplex orat Atri vires
in vitae termino, frangens artificis,
üt post mortem Et per suum
regnet cum Domino. juvamen apicis
2. Spiritali Sanitatum
plaudit laetitia signis exuberat.
NuUa carnis In 2. Vesperis.
motus molestia,
Ad Magnificat.
Suas Deo
A. benigne
revelans semitas,
primas Aquensium,
Cujus semper
Cleri, plebis
consistit veritas.
doctor et domine,
3. Verae lucis Da virtutem,
servans excubias succide vitium,
Oves Deo Serva tuos
commendat proprias, ab omni crimine,
Ne trahantur üt subtracto
a mundi turbine, carnis spiramine
Quos baptismus Transeamus
lavit a crimine. ad vitae gaudium
4. Sicut uvam Contemplantes
cultor a vinea, patrem et filium
Sicut granum Conregnantem
sperat ab area, cum saucto flamine.
— 165 -
Brev. ms. Aquense saec. 15. Cod. Pari.sin. 1061. A. Brev. Aquense —
imp. Lugduni 1499. B. —
Zugehörig die Hymnen: in Vesp.: Plaudat Aquen-
sis concio; in Noct. Jucundare Provincia; in Land. Chorus exsultans jubila.
: :

62. De sancto Maximo.

In 1. V e speris. Praesuli qui Maximo


contulit coelestia.
Antiphonae.

1. Ave, praesul gloriose,


Ave, sidus jam coeleste, In 1. Nocturno.
Decorans, Maxime, coelos Antiphonae.
Nos guberna visens huraum^ 1. Ut nova lux mundo
Quo laetemur triumphantes procedens stemmate claro
Te patronum venerantes.
Virtutum titulis
2. Dum templi saxis Maximus enituit.
oneratus pergeret axis
2. Indolis egregiae
Se Satan objecit,
puer ad sublimia vitae
quem Maximus inde rejecit.
Praemia tendebat,
3. Vita privatus vas deitatis erat.
morsu canis atque necatus Monachus
3. eflfectus
Praesulis hie dextra
humilis fuit atque modestus,
sanatur et intus et extra.
Ordine posterior,
4. Sacerdos Christi Maxime, sed probitate prior,
Condignus tanto nomine,
Rogamus te per gratiam, Responsoria.
Quam meruisti maximam, 1. Pater almus, sanctitate
Ut nos a malis omnibus Maximus et nomine,
Tuis defendas precibus. Velut jubar matutinum
5. A bove prostratum Ortus stirpe prodiit,
reddit praesul reparatum ;
Gemma fulsit sacerdotum
Maxime, devota virtutum praeconiis,
servorum suseipe vota. V. Quia mundi sprevit cuneta
ambiens coelestia.
Ad Magnificat.
2. Christi puer literarum
A. Ave, gemma sacerdotum,
traditus ad studia,
Ave, sidus aureum,
Liberali sine fastu
Hierusalem inter cives
floruit scicntia,
refulgens ut lucifer,
V. Absque mora eruditus
Audi preces, audi vota,
dono saucti spiritus.
suseipe praeconia.
3. Praesul non sponte
Regensi factus in urbe,
Ad Matutinum.
Profuit exemplo
Invitatorium.
multis simul et docuniento,
Adoretur praesulum rox V. Congrua subjcctis
In saeculorum saecula. praebens alimenta salutis.
— 166 —
In 2. Nocturno. 2. Pontificis precibus

Antiphonae. puer exsurgit redivivus,


Gloria, Cliriste, tibi,
1. Post precibus fratrum
vox resonat i)opuli.
curam subiens animarum,
Quod verbis docuit,
3. Ad laudcm triadis

moribus cxhibuit.
sancti caro mortua patris
Defunctam vitae
2. Ad Signum patris
restituit propriae.
subito phantastica navis
Disparens fragilem Responsoria.
prodidit artificem.
1. Hic vir apostolicus,
3. Pro vitae meritis regis coelestis amicus,
electus pastor ovilis Restituit propriae
Ut grave sumpsit onus defuncta cadavera vitae,
pontificale decus. V. Auetori vitae
Responsoria. quia mens adhaesit amore.
2. sublime viri
1. Sancti vitam zelans hostis
meritum, cui munere Christi
livore multiplici,
Effera vis mortis
Igneus ut draco ejus
dedit truculentus et hostis;
se injecit oculis,
V. Conteritur serpens,
Scd expulsus signo crucis
paret sibi tartarus horrens.
illico disparuit ;

V. Exterreri forma truci 3. Ad patriam sanctus


sanctum daemon voluit. Domino miserante vocatus.
Pro grege commisso
2. Lux sanctae fidei,
fundens oramina Christo
tuba praeco salutis,
legis,
Exsilium liquit
Maximus extemplo
et coeli regna petivit,
reparavit lumina caeco,
V. Pace data propriis
V. Cum crucis auxilio,
fruiturus pace perenni.
gessit quam corde benigno.
3. Virtutum signis
resplendens pastor herilis
In Laudibus.
Reddidit incolumes Antiphonae.
fidei medicamine plures; 1. Sanctus praesul in superno
V. Vir pius et mitis Maximus palatio
rivos stillans pietatis Regem Christum in decore
Undique debilibus semper gaudet cernere.
mellifiuis precibus.
2. Pura mente quia Deo
servivit fideliter,
In 3. Nocturno. Portas ejus introire
Antiphonae. meruit feliciter.

1. Forma gregis factus 3. Sub tuarum, rex aeterne,


macerabat corporis artus, alarum velamine
Tendens excubias Hic exsultat, coelo tua
hostis ad insidias. quem suscepit dextera.
— 167 —
4. Tnter Christi sacerdotes Residentes mortis umbra
refulgens ut lucifer Adae culpa visita
Creatorem Dei servus Lucem eis imperando
benedixit Maximus. et pacis remedia.

5. Omnis aetas, omnis sexus In 2. Vesperis.


omnis atque spiritus Ad Magnificat.
Laudent Deum cum beato
Gemma Christi sacerdotum
confessore Maximo.
Maxime perlucida,
Cum Cherubim Dei mira
Ad Benedictus.
qui polles scientia,
A. Stella fulgens matutina Fac, ut nostrae mentes illo
inter coeli lumina, tangantur incendio,
Veri solis illustrata, Quo cremaris semper dulce
Maxime, gloria, Seraphim cum agmine.

lirev. ms. Morinense saec. 15. Cod. Parisin. 17997, A. ßrev. ms. —
Morinense (?) saec. 15. Cod. Atrebaten 393. B. —
In 1. Vesp. A 4, 5 omnibus
fehlt A. —Zugehörige Hymnen in 1. Vesp.: Gaude, Sion hymnidica, in
Land. Christe, mundi pro salute.
:

63. De SS. Maximo et Venerando.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Antiphonae.
Ad Magnificat.
1. Maximus et Venerandus
Ave, fraterna
nobiles in Brixia
martyrum progenies,
Patre INIagno sunt exorti,
Quam saeclo geminam
matre dicta Tassia.
protulit una dies ;

Avete, Christi
2. Haec in pace post [sepulta]
diem clausit ultimum,
gloriosi martyres,
Quos aeque passos
Magnus ense triumphavit
consors factus martyrum.
aequa fovet requies
Vos qui supernam o. Ut orbati sunt utrisque
jam tenetis gloriam filii parentibus,
Nobis precamur Herum totas dant suarum
impetrate veniam. copias egentibus.
4. Erogato, quod habebant,
Romae visunt moenia
Ad Ma tut in um. Et beuti perfniuntur
Damasi praesentia.
luvitatoriuni.
5. Qui beatum consecravit
Adoremus Dominum, Maximum pontificem,
Qui sanctorum martyrum Dans levitae Venerando
Virtus est et praemium. fungi ministerio.
168 -
6. Literai'um praepoUentes 2. Tibi jungas
et virtutum studio, nos in gloria
Mox doctrinac liunt apti Dulcis fratrum
simul et martyrio. haec memoria.
3. Qui pro tui
nominis potentia
In 2. Nocturno.
Obtruncata
Antiphonae. sua ferunt capita

1. Dilaceratis
4. Ad tumulandum.
atque caesis fratribus
Proconsul parci In Laudibus.
praecepit nolentibus. Antiphonae.

2. Mori nolebant 1. Accelerant sancti


nee dabatur optio, patefacto pariete claustri,
Ut immolarent Coelitus ut dictum
Deo Vestorosio. conficiatur iter.

3. Jubet litari 2. Vita tribus rediit,


judex, illi renuunt lumen tribus, et duo claudi.
Atque deos omni Leprosi totidem
posse carere probant. tunc valuere per hos.
3. Sequana suspenso
4. Volens ulcisci
fit eisdem pervia cursu,
judex Vestorosium
Esse probat liquidos
Jactari sanctos
morte satelles aquas.
jussit in incendium.
4. Roscidus et ignis,
5. Assumptis igne
pavet hos lea visque leonis,
multis et Vitalio
Exsilit utraque mens,
Sanctorum vestes
vita pericla carens.
nee notavit ustio.
5. Dum sacri gemini
6. Franguntur rotae, loquerentur ad ora Sabini
mitigantur bestiae, Unica vox geminos
Divino sancti purgat energumenos.
proteguntur munere.
Ad Benedictus.
A. Destinat hos ad nos
In 3. Nocturno. Latio Deus lioste patronos,
Cordis et hospitium
Prosellus.
praeripiamus eos.
1. Martyrum, Ad hos hi fugere suos,
Christe, victoria fugiamus ad ipsos,
Suscipe Ut, quod sint, simus;
nostra praeconia. ambo juvent prece nos.
Brev. ms. Fontanellense saec. 18. Cod. Rotomagen. 208. Acta SS. —
Maji VI, 35 enthalten die A ad Magn. und aufserdem die folgende [ad Landes],
die in unserer Hs. fehlt:
— 169 —
O quam jucunda martyrum germanitas,
Quam Vera consecravit Christi Caritas!
O quam beata fovet illos recjuies,
Quos hie afflixit p(jeiiarum congeries!
Per vos prccamur, coeli luminaria,
Olivae binae, laudis sacrificia,
Aeternae lueis mereamur gaudia.

04. De saiicto Mellono.

In 1. Vesperis. 5. Mellone,
pastor egregie,
Antiphonae.
Plebis tutor,
1. Gaude, Sion, scutum ecclesiae,
exsultans jubila
Nos adstantes
Tui colens
tuae memoriae
patris solemnia,
Duc ad vitam
Verbo cujus
coelestis patriae,
fugat lux iiubila,
Fides crescit, R. Mellone, praesul inclite,
cedunt daemonia. Precum effunde munera
2. Vita cujus Pro te precante populo,
in tan tum damit Per te vitae praeteritae
Virtutibus Mala vitantes prospera
nee non miraculis, Sequamur in hoc saeculo,
Ut et caecis V. Ut te virtute comite
lumen restituit, Soluto caruis vinculo
Claudis gressum, Recto sequentes tramite
lidem incredulis. C'oeli fruamur epulo.

3. Parentibus
Claris progenitus
Christi praesul Ad Magnifieat.
sed infidelibus,
Fide clarus Mellone,
fulsit divinitus jubar aethereum,
Velut Stella Pie pastor,
relucens gentibus. plebis praesidium,
4. Salvatoris Roga Jesum,
igilur gratia qui tarn idoneum
Bai)ti/atus Te perfecit
et in Normannia in sacerdotium,
Primas factus Ut nos per te
fugat daemonia, sanctorum cuneum
Cedunt morbi, Consequamur
crescit ecclesia. post hoc exsilium.
— 170 —
Ad Matutinu m. V. Jam San Ctorum
junctus collegio
Jnvitatorium.
Sui cursus
Corde mundo laetabundo completo stadio.
Cliristo demus pracconia,
2. Dum missarum
Cujus dono sunt Meilono
semel solemnia
Collata coeli gaudia.
Celebraret,
quidam apparuit
Angelus in
In 1. Nocturno. altaris alia
Antiphonae. Parte sibi-
que virgam tribuit;
1. Beatus vir,
V. praesulem
Mellonus pOntifex,
dignum memoria,
Non infima
Vita cujus
natus ex sobole,
in tantum claruit.
Praeelectus
a Deo famulus, 3. Adolescens
Civis fuit quidam praecordius
urbis Cardiolae. Domum scandens,
ut sancti praesulis
2. Qui tributo
Exaudiret
Romano principe
vocem liberius
Persoluto
Praedicantis
missus ad propria,
pacem in populis,
Verbo credens
Qui collapsus
beati Stephani
ruit inferius
Papae, cessit
Aliorum
ab idolatria.
impulsus stimulis;
3. Tandem armis V. Hunc defunctum
instructus fidei
pastor egregius
Sublimatus
Suscitavit
ad sacerdotium
a mortis vinculis.
In amore
regis siderei
Flagrans omne
vitat contagium. In 2. Nocturno.

Responsoria. Antiphonae.

1. Haec est dies 1. Quidam a se


digna praeconio, pedem diviserat
Qua relicto Cum bipenni
carnis exsilio Lupillus nomine,
Christi praesul Quem Melloni
Christo cum gaudio prece recuperat
Jam fruitur Credens plebis
sine fastidio. cum multitudine.
— 171 —
2. Veronica, V. nie spretis
orba luminibus deorum cultibus
Lacrimando Confitetur
pro viro mortuo, Mariae filium.
Provoluta
3. Annis octo
Melloni pedibu's
quidam officium
Cum Lupillo
Amiserat
Sana fit denuo.
membrorum omnium,
3. Rotomagum Dum Melloni
volenti pergere poscens auxiliuni
Apparuit Sanitatis
Satanas famulo sumpsit remedium,
Dei, minans V. Laetus Dei
ei inflectere
collaudans filium
Vellet iter Properavit
ab illo populo; ad baptisterium.
Quem devictum
fecit discedere
Christi servus
crucis signaculo.
In 3. Nocturno.
Antiphonae.
Responsoria.
1. Dum in nocte
1. Erat quidam natalis Domini
plenus daemonio,