Sie sind auf Seite 1von 103

GBM 10 GBM 10 RE GBM 10 SRE GBM 10-2 RE GBM 13-2 GBM 13-2 RE PROFESSIONAL

Bedienungsanleitung Operating instructions Instructions demploi Instrucciones de servicio Manual de instrues Istruzioni duso Gebruiksaanwijzing Betjeningsvejledning Bruksanvisning Brukerveiledningen Kyttohje Kullanm klavuzu

Deutsch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Seite 6 English . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Page 14 Franais . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Page 21 Espaol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pgina 29 Portugus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pgina 37 Italiano . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pagina 45 Nederlands . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pagina 53 Dansk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Side 60 Svenska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sida 67 Norsk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Side 73 Suomi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sivu 80 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Trke . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sayfa 96

1 609 929 K97 25.1.07

1 612 025 024 2 608 180 009 (DP 500) 1 613 001 005

2 608 030 053 (MS 65) 2 608 030 055 (MS 80)

GBM 10: 2 608 572 032 GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/ GBM 10-2 RE: 2 608 572 030 GBM 13-2: 2 608 572 036 GBM 13-2 RE: 2 608 572 105 GBM 10: 1 608 571 054 GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/ GBM 10-2 RE: 1 608 571 061 GBM 13-2: 1 608 571 048 GBM 13-2 RE: 1 608 571 062

GBM 10 SRE: 2 605 438 328

2 608 040 057 GBM 10 SRE: 2 600 460 026 2 607 990 050 (S 41)

1 609 929 K97 25.1.07

1 3 2 4

7 8 9 10 12 11

6 5

GBM 13-2 RE PROFESSIONAL

3 2

12

10 11

1 609 929 K97 25.1.07

C
13

GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE

14 15

16

GBM 10 SRE

19 14 17 18 17

GBM 10 SRE
20

GBM 10/ GBM 10 RE

23 22

15
5

21
1 609 929 K97 25.1.07

Allgemeine Sicherheitshinweise fr Elektrowerkzeuge


WARNUNG Lesen Sie alle Sicherheitshinweise und Anweisungen. Versumnisse bei der Einhaltung der Sicherheitshinweise und Anweisungen knnen elektrischen Schlag, Brand und/oder schwere Verletzungen verursachen. Bewahren Sie alle Sicherheitshinweise und Anweisungen fr die Zukunft auf. Der in den Sicherheitshinweisen verwendete Begriff Elektrowerkzeug bezieht sich auf netzbetriebene Elektrowerkzeuge (mit Netzkabel) und auf akkubetriebene Elektrowerkzeuge (ohne Netzkabel).
1) Arbeitsplatzsicherheit a) Halten Sie Ihren Arbeitsbereich sauber und gut beleuchtet. Unordnung oder unbeleuchtete Arbeitsbereiche knnen zu Unfllen fhren. b) Arbeiten Sie mit dem Elektrowerkzeug nicht in explosionsgefhrdeter Umgebung, in der sich brennbare Flssigkeiten, Gase oder Stube befinden. Elektrowerkzeuge erzeugen Funken, die den Staub oder die Dmpfe entznden knnen. c) Halten Sie Kinder und andere Personen whrend der Benutzung des Elektrowerkzeugs fern. Bei Ablenkung knnen Sie die Kontrolle ber das Gert verlieren. 2) Elektrische Sicherheit a) Der Anschlussstecker des Elektrowerkzeuges muss in die Steckdose passen. Der Stecker darf in keiner Weise verndert werden. Verwenden Sie keine Adapterstecker gemeinsam mit schutzgeerdeten Elektrowerkzeugen. Unvernderte Stecker und passende Steckdosen verringern das Risiko eines elektrischen Schlages. b) Vermeiden Sie Krperkontakt mit geerdeten Oberflchen wie Rohren, Heizungen, Herden und Khlschrnken. Es besteht ein erhhtes Risiko durch elektrischen Schlag, wenn Ihr Krper geerdet ist. c) Halten Sie das Gert von Regen oder Nsse fern. Das Eindringen von Wasser in ein Elektrowerkzeug erhht das Risiko eines elektrischen Schlages. d) Zweckentfremden Sie das Kabel nicht, um das Elektrowerkzeug zu tragen, aufzuhngen oder um den Stecker aus der Steckdose zu ziehen. Halten Sie das Kabel fern von Hitze, l, scharfen Kanten oder sich bewegenden Gerteteilen. Beschdigte oder verwickelte Kabel erhhen das Risiko eines elektrischen Schlages. 6 | Deutsch

e) Wenn Sie mit einem Elektrowerkzeug im Freien arbeiten, verwenden Sie nur Verlngerungskabel, die auch fr den Auenbereich geeignet sind. Die Anwendung eines fr den Auenbereich geeigneten Verlngerungskabels verringert das Risiko eines elektrischen Schlages. f) Wenn der Betrieb des Elektrowerkzeuges in feuchter Umgebung nicht vermeidbar ist, verwenden Sie einen Fehlerstromschutzschalter. Der Einsatz eines Fehlerstromschutzschalters vermindert das Risiko eines elektrischen Schlages. 3) Sicherheit von Personen a) Seien Sie aufmerksam, achten Sie darauf, was Sie tun und gehen Sie mit Vernunft an die Arbeit mit einem Elektrowerkzeug. Benutzen Sie kein Elektrowerkzeug, wenn Sie mde sind oder unter dem Einfluss von Drogen, Alkohol oder Medikamenten stehen. Ein Moment der Unachtsamkeit beim Gebrauch des Elektrowerkzeuges kann zu ernsthaften Verletzungen fhren. b) Tragen Sie persnliche Schutzausrstung und immer eine Schutzbrille. Das Tragen persnlicher Schutzausrstung, wie Staubmaske, rutschfeste Sicherheitsschuhe, Schutzhelm oder Gehrschutz, je nach Art und Einsatz des Elektrowerkzeuges, verringert das Risiko von Verletzungen. c) Vermeiden Sie eine unbeabsichtigte Inbetriebnahme. Vergewissern Sie sich, dass das Elektrowerkzeug ausgeschaltet ist, bevor Sie es an die Stromversorgung und/oder den Akku anschlieen, es aufnehmen oder tragen. Wenn Sie beim Tragen des Elektrowerkzeuges den Finger am Schalter haben oder das Gert eingeschaltet an die Stromversorgung anschlieen, kann dies zu Unfllen fhren. d) Entfernen Sie Einstellwerkzeuge oder Schraubenschlssel, bevor Sie das Elektrowerkzeug einschalten. Ein Werkzeug oder Schlssel, der sich in einem drehenden Gerteteil befindet, kann zu Verletzungen fhren. e) Vermeiden Sie eine abnormale Krperhaltung. Sorgen Sie fr einen sicheren Stand und halten Sie jederzeit das Gleichgewicht. Dadurch knnen Sie das Elektrowerkzeug in unerwarteten Situationen besser kontrollieren. f) Tragen Sie geeignete Kleidung. Tragen Sie keine weite Kleidung oder Schmuck. Halten Sie Haare, Kleidung und Handschuhe fern von sich bewegenden Teilen. Lockere Kleidung, Schmuck oder lange Haare knnen von sich bewegenden Teilen erfasst werden.
1 609 929 K97 25.1.07

g) Wenn Staubabsaug- und -auffangeinrichtungen montiert werden knnen, vergewissern Sie sich, dass diese angeschlossen sind und richtig verwendet werden. Verwendung einer Staubabsaugung kann Gefhrdungen durch Staub verringern. 4) Sorgfltiger Umgang mit und Gebrauch von Elektrowerkzeugen a) berlasten Sie das Gert nicht. Verwenden Sie fr Ihre Arbeit das dafr bestimmte Elektrowerkzeug. Mit dem passenden Elektrowerkzeug arbeiten Sie besser und sicherer im angegebenen Leistungsbereich. b) Benutzen Sie kein Elektrowerkzeug, dessen Schalter defekt ist. Ein Elektrowerkzeug, das sich nicht mehr ein- oder ausschalten lsst, ist gefhrlich und muss repariert werden. c) Ziehen Sie den Stecker aus der Steckdose und/oder entfernen Sie den Akku, bevor Sie Gerteeinstellungen vornehmen, Zubehrteile wechseln oder das Gert weglegen. Diese Vorsichtsmanahme verhindert den unbeabsichtigten Start des Elektrowerkzeuges. d) Bewahren Sie unbenutzte Elektrowerkzeuge auerhalb der Reichweite von Kindern auf. Lassen Sie Personen das Gert nicht benutzen, die mit diesem nicht vertraut sind oder diese Anweisungen nicht gelesen haben. Elektrowerkzeuge sind gefhrlich, wenn sie von unerfahrenen Personen benutzt werden. e) Pflegen Sie das Elektrowerkzeug mit Sorgfalt. Kontrollieren Sie, ob bewegliche Gerteteile einwandfrei funktionieren und nicht klemmen, ob Teile gebrochen oder so beschdigt sind, dass die Funktion des Elektrowerkzeuges beeintrchtigt ist. Lassen Sie beschdigte Teile vor dem Einsatz des Gertes reparieren. Viele Unflle haben ihre Ursache in schlecht gewarteten Elektrowerkzeugen. f) Halten Sie Schneidwerkzeuge scharf und sauber. Sorgfltig gepflegte Schneidwerkzeuge mit scharfen Schneidkanten verklemmen sich weniger und sind leichter zu fhren. g) Verwenden Sie Elektrowerkzeug, Zubehr, Einsatzwerkzeuge usw. entsprechend diesen Anweisungen. Bercksichtigen Sie dabei die Arbeitsbedingungen und die auszufhrende Ttigkeit. Der Gebrauch von Elektrowerkzeugen fr andere als die vorgesehenen Anwendungen kann zu gefhrlichen Situationen fhren.

5) Service a) Lassen Sie Ihr Elektrowerkzeug nur von qualifiziertem Fachpersonal und nur mit Original-Ersatzteilen reparieren. Damit wird sichergestellt, dass die Sicherheit des Gertes erhalten bleibt.

Gertespezifische Sicherheitshinweise
Benutzen Sie die mit dem Elektrowerkzeug mitgelieferten Zusatzgriffe. Der Verlust der Kontrolle ber das Elektrowerkzeug kann zu Verletzungen fhren. Verwenden Sie geeignete Suchgerte, um verborgene Versorgungsleitungen aufzuspren, oder ziehen Sie die rtliche Versorgungsgesellschaft hinzu. Kontakt mit Elektroleitungen kann zu Feuer und elektrischem Schlag fhren. Beschdigung einer Gasleitung kann zur Explosion fhren. Eindringen in eine Wasserleitung verursacht Sachbeschdigung. Schalten Sie das Elektrowerkzeug sofort aus, wenn das Einsatzwerkzeug blockiert. Seien Sie auf hohe Reaktionsmomente gefasst, die einen Rckschlag verursachen. Das Einsatzwerkzeug blockiert wenn: das Elektrowerkzeug berlastet wird oder es im zu bearbeitenden Werkstck verkantet. Fassen Sie das Elektrowerkzeug nur an den isolierten Griffflchen an, wenn Sie Arbeiten ausfhren, bei denen das Einsatzwerkzeug verborgene Stromleitungen oder das eigene Netzkabel treffen kann. Kontakt mit einer spannungsfhrenden Leitung setzt auch Metallteile des Elektrowerkzeuges unter Spannung und fhrt zu einem elektrischen Schlag. Halten Sie das Elektrowerkzeug beim Arbeiten fest mit beiden Hnden und sorgen Sie fr einen sicheren Stand. Das Elektrowerkzeug wird mit zwei Hnden sicherer gefhrt. Sichern Sie das Werkstck. Ein mit Spannvorrichtungen oder Schraubstock festgehaltenes Werkstck ist sicherer gehalten als mit Ihrer Hand. Bearbeiten Sie kein asbesthaltiges Material. Asbest gilt als krebserregend. Treffen Sie Schutzmanahmen, wenn beim Arbeiten gesundheitsschdliche, brennbare oder explosive Stube entstehen knnen. Zum Beispiel: Manche Stube gelten als krebserregend. Tragen Sie eine Staubschutzmaske und verwenden Sie, wenn anschliebar, eine Staub-/ Spneabsaugung.

1 609 929 K97 25.1.07

Deutsch | 7

Halten Sie Ihren Arbeitsplatz sauber. Materialmischungen sind besonders gefhrlich. Leichtmetallstaub kann brennen oder explodieren. Warten Sie, bis das Elektrowerkzeug zum Stillstand gekommen ist, bevor Sie es ablegen. Das Einsatzwerkzeug kann sich verhaken und zum Verlust der Kontrolle ber das Elektrowerkzeug fhren. Benutzen Sie das Elektrowerkzeug nicht mit beschdigtem Kabel. Berhren Sie das beschdigte Kabel nicht und ziehen Sie den Netzstecker, wenn das Kabel whrend des Arbeitens beschdigt wird. Beschdigte Kabel erhhen das Risiko eines elektrischen Schlages.

11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

Funktionsbeschreibung
Lesen Sie alle Sicherheitshinweise und Anweisungen. Versumnisse bei der Einhaltung der Sicherheitshinweise und Anweisungen knnen elektrischen Schlag, Brand und/oder schwere Verletzungen verursachen. Bitte klappen Sie die Aufklappseite mit der Darstellung des Gertes auf, und lassen Sie diese Seite aufgeklappt, whrend Sie die Bedienungsanleitung lesen.

Zusatzgriff (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Tiefenanschlag Bohrfutterschlssel* Zahnkranzbohrfutter* Schrauberbit* Bohrspindel mit Innensechskant (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Sicherungsschraube fr Schnellspann-/Zahnkranzbohrfutter Gabelschlssel** Schnellwechseladapter (GBM 10 SRE) Umschalter Bohren/Schrauben (GBM 10 SRE) Schraubtiefenanschlag (GBM 10 SRE) Einstellhlse fr Schraubtiefenanschlag (GBM 10 SRE) Gurthalteclip (GBM 10/GBM 10 RE)

*Abgebildetes oder beschriebenes Zubehr gehrt nicht zum Standard-Lieferumfang. **handelsblich (nicht im Lieferumfang enthalten)

Gerusch-/Vibrationsinformation
Messwerte ermittelt entsprechend EN 60745. Der A-bewertete Schalldruckpegel des Gertes betrgt typischerweise 77 dB(A). Unsicherheit K=3 dB. Der Geruschpegel beim Arbeiten kann 85 dB(A) berschreiten. Gehrschutz tragen! Schwingungsgesamtwerte (Vektorsumme dreier Richtungen) ermittelt entsprechend EN 60745: Bohren in Metall: Schwingungsemissionswert ah =7,5 m/s2, Unsicherheit K = 2,4 m/s2.

Bestimmungsgemer Gebrauch
Das Elektrowerkzeug ist bestimmt zum Bohren in Holz, Metall, Keramik und Kunststoff. Elektrowerkzeuge mit elektronischer Regelung und Rechts-/Linkslauf sind auch geeignet zum Schrauben und Gewindeschneiden.

Abgebildete Komponenten
Die Nummerierung der abgebildeten Komponenten bezieht sich auf die Darstellung des Elektrowerkzeuges auf der Grafikseite. 1 2 3 4 5 6 7 Schnellspannbohrfutter* Vordere Hlse Hintere Hlse Feststelltaste fr Ein-/Ausschalter Stellrad Drehzahlvorwahl (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Ein-/Ausschalter Drehrichtungsumschalter (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Gangwahlschalter (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Flgelschraube fr Tiefenanschlageinstellung Flgelschraube fr Zusatzgriffverstellung

WARNUNG Der in diesen Anweisungen angegebene Schwingungspegel ist entsprechend einem in EN 60745 genormten Messverfahren gemessen worden und kann fr den Gertevergleich verwendet werden. Der Schwingungspegel wird sich entsprechend dem Einsatz des Elektrowerkzeuges verndern und kann in manchen Fllen ber dem in diesen Anweisungen angegebenen Wert liegen. Die Schwingungsbelastung knnte unterschtzt werden, wenn das Elektrowerkzeug regelmig in solcher Weise verwendet wird. Hinweis: Fr eine genaue Abschtzung der Schwingungsbelastung whrend eines bestimmten Arbeitszeitraumes sollten auch die Zeiten bercksichtigt werden, in denen das Gert abgeschaltet ist oder zwar luft, aber nicht tatschlich im Einsatz ist. Dies kann die Schwingungsbelastung ber den gesamten Arbeitszeitraum deutlich reduzieren.

8 9 10

8 | Deutsch

1 609 929 K97 25.1.07

Technische Daten
Bohrmaschine Sachnummer Nennaufnahmeleistung Abgabeleistung Leerlaufdrehzahl 1. Gang 2. Gang Nenndrehzahl 1. Gang 2. Gang Nenndrehmoment (1./2. Gang) Spindelhalsdurchmesser Drehzahlvorwahl Drehzahlsteuerung Rechts-/Linkslauf max. Bohr- (1./2. Gang) Stahl Holz Aluminium max. Schrauben- Bohrfutterspannbereich Gewicht entsprechend EPTA-Procedure 01/2003 Schutzklasse GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Angaben gelten fr Nennspannungen [U] 230/240 V. Bei niedrigeren Spannungen und in lnderspezifischen Ausfhrungen knnen diese Angaben variieren. Bitte beachten Sie die Sachnummer auf dem Typenschild Ihres Elektrowerkzeugs. Die Handelsbezeichnungen einzelner Elektrowerkzeuge knnen variieren.

Konformittserklrung
Wir erklren in alleiniger Verantwortung, dass dieses Produkt mit den folgenden Normen oder normativen Dokumenten bereinstimmt: EN 60745 gem den Bestimmungen der Richtlinien 89/336/EWG, 98/37/EG. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montage
Zusatzgriff (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (siehe Bild A)
Verwenden Sie Ihr Elektrowerkzeug nur mit dem Zusatzgriff 11. Sie knnen den Zusatzgriff 11 beliebig schwenken, um eine sichere und ermdungsarme Arbeitshaltung zu erreichen. Drehen Sie die Flgelschraube fr die Zusatzgriffverstellung 10 entgegen dem Uhrzeigersinn und schwenken Sie den Zusatzgriff 11 in die gewnschte Position. Danach drehen Sie die Flgelschraube 10 im Uhrzeigersinn wieder fest. Bohrtiefe einstellen Mit dem Tiefenanschlag 12 kann die gewnschte Bohrtiefe X festgelegt werden. Lsen Sie die Flgelschraube fr die Tiefenanschlageinstellung 9 und setzen Sie den Tiefenanschlag in den Zusatzgriff 11 ein.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

1 609 929 K97 25.1.07

Deutsch | 9

Die Riffelung am Tiefenanschlag 12 muss nach oben zeigen. Ziehen Sie den Tiefenanschlag so weit heraus, dass der Abstand zwischen der Spitze des Bohrers und der Spitze des Tiefenanschlags der gewnschten Bohrtiefe X entspricht. Ziehen Sie die Flgelschraube fr die Tiefenanschlageinstellung 9 wieder fest.

Werkzeugwechsel
Ziehen Sie vor allen Arbeiten am Elektrowerkzeug den Netzstecker aus der Steckdose. Tragen Sie beim Werkzeugwechsel Schutzhandschuhe. Das Bohrfutter kann sich bei lngeren Arbeitsvorgngen stark erwrmen. Schnellspannbohrfutter (siehe Bild B) Halten Sie die hintere Hlse 3 des Schnellspannbohrfutters 1 fest und drehen Sie die vordere Hlse 2 in Drehrichtung , bis das Werkzeug eingesetzt werden kann. Setzen Sie das Werkzeug ein. Halten Sie die hintere Hlse 3 des Schnellspannbohrfutters 1 fest und drehen Sie die vordere Hlse 2 in Drehrichtung von Hand krftig zu, bis ein Klicken zu hren ist. Das Bohrfutter wird dadurch automatisch verriegelt. Die Verriegelung lst sich wieder, wenn Sie zum Entfernen des Werkzeuges die vordere Hlse 2 in Gegenrichtung drehen. Zahnkranzbohrfutter (siehe Bild C) ffnen Sie das Zahnkranzbohrfutter 14 durch Drehen, bis das Werkzeug eingesetzt werden kann. Setzen Sie das Werkzeug ein. Stecken Sie den Bohrfutterschlssel 13 in die entsprechenden Bohrungen des Zahnkranzbohrfutters 14 und spannen Sie das Werkzeug gleichmig fest. Schraubwerkzeuge (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (siehe Bild D) Die Bohrspindel 16 ist mit einen Innensechskant zur Aufnahme von Schrauberbits ausgestattet. Demontieren Sie das Bohrfutter und setzen Sie das Schrauberbit 15 direkt in die Bohrspindel 16 ein, wo es durch einen Sicherungsring gehalten wird. Schnellwechseladapter (GBM 10 SRE) Zum schnellen Umstellen von Bohren auf Schrauben knnen Sie das Bohrfutter ohne zustzliches Werkzeug schnell und einfach von der Bohrspindel entfernen.

Halten Sie das Bohrfutter fest und schieben Sie die rote Arretiertaste nach vorn. Drehen Sie den Schnellwechseladapter 19 in Drehrichtung und ziehen Sie ihn nach vorn ab.

Bohrfutter wechseln
Ziehen Sie vor allen Arbeiten am Elektrowerkzeug den Netzstecker aus der Steckdose. Sicherungsschraube entfernen Das Schnellspannbohrfutter 1 bzw. Zahnkranzbohrfutter 14 ist gegen unbeabsichtiges Lsen von der Bohrspindel mit einer Sicherungsschraube 17 gesichert. ffnen Sie das Schnellspannbohrfutter 1 bzw. Zahnkranzbohrfutter 14 vollstndig und drehen Sie die Sicherungsschraube 17 im Uhrzeigersinn heraus. Beachten Sie, dass die Sicherungsschraube ein Linksgewinde hat. Sitzt die Sicherungsschraube 17 fest, setzen Sie einen Schraubendreher auf den Schraubenkopf und lsen die Sicherungsschraube durch einen Schlag auf den Griff des Schraubendrehers. Zahnkranzbohrfutter demontieren GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (siehe Bild E): Zur Demontage des Zahnkranzbohrfutters 14 setzen einen Gabelschlssel 18 (Schlsselweite 17 mm) an die Schlsselflche der Antriebsspindel an. GBM 10 SRE (siehe Bild F): Zur Demontage des Zahnkranzbohrfutters 14 halten Sie den Schnellwechseladapter 19 gut fest. Legen Sie das Elektrowerkzeug auf eine standfeste Unterlage, z. B. eine Werkbank. Stecken Sie den Bohrfutterschlssel 13 in eine der drei Bohrungen des Zahnkranzbohrfutters 14 und lsen Sie das Zahnkranzbohrfutter 14 mit diesem Hebel durch Drehen gegen den Uhrzeigersinn. Ein festsitzendes Zahnkranzbohrfutter wird durch einen leichten Schlag auf den Bohrfutterschlssel 13 gelst. Entfernen Sie den Bohrfutterschlssel 13 aus dem Zahnkranzbohrfutter und schrauben Sie das Zahnkranzbohrfutter vollstndig ab.

10 | Deutsch

1 609 929 K97 25.1.07

Schnellspannbohrfutter demontieren Zur Demontage des Schnellspannbohrfutters 1 spannen Sie einen Innensechskantschlssel in das Schnellspannbohrfutter 1 ein und setzen einen Gabelschlssel 18 (SW 17) an die Schlsselflche der Antriebsspindel an. Legen Sie das Elektrowerkzeug auf eine standfeste Unterlage, z. B. eine Werkbank. Halten Sie den Gabelschlssel 18 fest und lsen Sie das Schnellspannbohrfutter 1 durch Drehen des Innensechskantschlssels gegen den Uhrzeigersinn. Ein festsitzendes Schnellspannbohrfutter wird durch einen leichten Schlag auf den langen Schaft des Innensechskantschlssels gelst. Entfernen Sie den Innensechskantschlssel aus dem Schnellspannbohrfutter und schrauben Sie das Schnellspannbohrfutter vollstndig ab. Schnellspannbohrfutter demontieren (GBM 10 SRE) Zur Demontage des Schnellspannbohrfutters 1 spannen Sie einen Innensechskantschlssel in das Schnellspannbohrfutter 1 ein. Legen Sie das Elektrowerkzeug auf eine standfeste Unterlage, z. B. eine Werkbank. Halten Sie den Innensechskantschlssel fest und lsen Sie das Schnellspannbohrfutter 1 durch Drehen des Schnellwechseladapters 19 gegen den Uhrzeigersinn. Entfernen Sie den Innensechskantschlssel aus dem Schnellspannbohrfutter und schrauben Sie das Schnellspannbohrfutter vollstndig ab. Bohrfutter montieren Die Montage des Schnellspann-/Zahnkranzbohrfutters erfolgt in umgekehrter Reihenfolge. Das Bohrfutter muss mit einem Anzugsdrehmoment von ca. 15 Nm festgezogen werden.

Rechtslauf: Zum Bohren und Eindrehen von Schrauben drcken Sie den Drehrichtungsumschalter 7 nach rechts bis zum Anschlag durch. Linkslauf: Zum Lsen bzw. Herausdrehen von Schrauben und Muttern drcken Sie den Drehrichtungsumschalter 7 nach links bis zum Anschlag durch. Mechanische Gangwahl (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Sie knnen den Gangwahlschalter 8 bei Stillstand oder bei laufendem Elektrowerkzeug bettigen. Dies sollte jedoch nicht bei voller Belastung oder maximaler Drehzahl erfolgen. Mit dem Gangwahlschalter 8 knnen 2 Drehzahlbereiche vorgewhlt werden. Gang I: Niedriger Drehzahlbereich; zum Arbeiten mit groem Bohrdurchmesser oder zum Schrauben. Gang II: Hoher Drehzahlbereich; zum Arbeiten mit kleinem Bohrdurchmesser. Lsst sich der Gangwahlschalter 8 nicht bis zum Anschlag schwenken, drehen Sie die Antriebsspindel mit dem Bohrer etwas. Drehzahl vorwhlen (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Mit dem Stellrad Drehzahlvorwahl 5 knnen Sie die bentigte Drehzahl auch whrend des Betriebes vorwhlen. Die erforderliche Drehzahl ist vom zu bearbeitenden Werkstoff und Durchmesser des Werkzeuges abhngig. Ermitteln Sie die optimale Einstellung durch einen praktischen Versuch. Ein-/Ausschalten Drcken Sie zur Inbetriebnahme des Elektrowerkzeuges den Ein-/Ausschalter 6 und halten ihn gedrckt. Zum Feststellen des gedrckten Ein-/Ausschalters 6 drcken Sie die Feststelltaste 4. Um das Elektrowerkzeug auszuschalten lassen Sie den Ein-/Ausschalter 6 los bzw. wenn er mit der Feststelltaste 4 arretiert ist, drcken Sie den Ein-/Ausschalter 6 kurz und lassen ihn dann los. Drehzahl einstellen (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Sie knnen die Drehzahl des eingeschalteten Elektrowerkzeugs stufenlos regulieren, je nachdem, wie weit Sie den Ein-/Ausschalter 6 eindrcken. Leichter Druck auf den Ein-/Ausschalter 6 bewirkt eine niedrige Drehzahl. Mit zunehmenden Druck erhht sich die Drehzahl.

Betrieb
Inbetriebnahme
Beachten Sie die Netzspannung! Die Spannung der Stromquelle muss mit den Angaben auf dem Typenschild des Elektrowerkzeuges bereinstimmen. Mit 230 V gekennzeichnete Elektrowerkzeuge knnen auch an 220 V betrieben werden. Drehrichtung einstellen (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Mit dem Drehrichtungsumschalter 7 knnen Sie die Drehrichtung des Elektrowerkzeuges ndern. Bei gedrcktem Ein-/Ausschalter 6 ist dies jedoch nicht mglich.

1 609 929 K97 25.1.07

Deutsch | 11

Betriebsart einstellen (GBM 10 SRE) Mit dem Umschalter Bohren/Schrauben 20 knnen Sie zwischen der dauerhaften und anpressdruckabhngigen Verbindung zwischen Antrieb und Bohrspindel whlen. Bohren Stellen Sie den Umschalter 20 auf das Symbol Bohren. Die Bohrspindel hat eine dauerhafte Verbindung zum Antrieb. Diese Einstellung ist geeignet zum Bohren sowie fr Einzelverschraubungen ohne Schraubtiefenanschlag 21. Schrauben Stellen Sie den Umschalter 20 auf das Symbol Schrauben. Die Bohrspindel wird erst durch Anpressdruck eingekuppelt. Diese Einstellung ist geeignet fr Serienverschraubungen mit konstanter Einschraubtiefe in Verbindung mit dem Tiefenanschlag 12 sowie fr Einzelverschraubungen ohne Tiefenanschlag 12. Der Schraubvorgang beginnt bei ausreichend hohem Anpressdruck. Der Umschalter 20 rastet sprbar ein und kann auch bei laufendem Motor bettigt werden. Lsst sich der Umschalter 20 nicht bis zum Anschlag schwenken, drehen Sie die Bohrspindel mit dem Einsatzwerkzeug etwas. Schrauben mit Schraubtiefenanschlag (GBM 10 SRE) (siehe Bild G) Nehmen Sie das Bohrfutter komplett mit dem Schnellwechseladapter 19 ab. Setzen Sie ein Schrauberbit 15 ein. Schieben Sie den Schraubtiefenanschlag 21 bis zum Anschlag auf. Drehen der Einstellhlse 22 im Uhrzeigersinn ergibt eine grere Einschraubtiefe, Drehen entgegen dem Uhrzeigersinn eine kleinere Einschraubtiefe. Die erforderliche Einstellung ermitteln Sie am besten durch eine Probeverschraubung.

Verwenden Sie fr besonders przise Arbeiten einen Bohrstnder (Zubehr). Der als Zubehr erhltliche Maschinenschraubstock ermglicht ein sicheres Festspannen des Werkstcks. Dies verhindert ein Verdrehen des Werkstcks und dadurch entstehende Unflle. Gurthalteclip (GBM 10/GBM 10 RE) (siehe Bild H) Mit dem Gurthalteclip 23 knnen Sie das Elektrowerkzeug z. B. an einem Gurt einhngen. Sie haben dann beide Hnde frei und das Elektrowerkzeug ist jederzeit griffbereit.

Wartung und Service


Wartung und Reinigung
Ziehen Sie vor allen Arbeiten am Elektrowerkzeug den Netzstecker aus der Steckdose. Halten Sie das Elektrowerkzeug und die Lftungsschlitze sauber, um gut und sicher zu arbeiten. Sollte das Elektrowerkzeug trotz sorgfltiger Herstellungs- und Prfverfahren einmal ausfallen, ist die Reparatur von einer autorisierten Kundendienststelle fr Bosch-Elektrowerkzeuge ausfhren zu lassen. Geben Sie bei allen Rckfragen und Ersatzteilbestellungen bitte unbedingt die 10-stellige Sachnummer laut Typenschild des Elektrowerkzeuges an.

Service und Kundenberater


Explosionszeichnungen und Informationen zu Ersatzteilen finden Sie unter: www.bosch-pt.com www.powertool-portal.de, das Internetportal fr Handwerker und Heimwerker. www.ewbc.de, der Informations-Pool fr Handwerk und Ausbildung. Deutschland Robert Bosch GmbH Servicezentrum Elektrowerkzeuge Zur Luhne 2 37589 Kalefeld . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 18 05/70 74 10 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 18 05/70 74 11

Arbeitshinweise
Setzen Sie das Elektrowerkzeug nur ausgeschaltet auf die Mutter/Schraube auf. Sich drehende Einsatzwerkzeuge knnen abrutschen. Verwenden Sie beim Bohren in Metall nur einwandfreie, geschrfte HSS-Bohrer (HSS=HochleistungsSchnellschnittstahl). Entsprechende Qualitt garantiert das Bosch-Zubehr-Programm. Mit dem Bohrerschrfgert (Zubehr) knnen Sie Spiralbohrer mit einem Durchmesser von 2,5-10 mm mhelos schrfen.

12 | Deutsch

1 609 929 K97 25.1.07

sterreich ABE Service GmbH Jochen-Rindt-Strae 1 1232 Wien Service . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +43 (0)1/61 03 80 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +43 (0)1/61 03 84 91 Kundenberater . . . . . . . . . .+43 (0)1/7 97 22 30 66 E-Mail: abe@abe-service.co.at Schweiz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 44/8 47 15 11 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 44/8 47 15 51 Luxemburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 65 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 75 E-Mail: outillage.gereedschap@be.bosch.com

Entsorgung
Elektrowerkzeuge, Zubehr und Verpackungen sollen einer umweltgerechten Wiederverwertung zugefhrt werden. Nur fr EU-Lnder: Werfen Sie Elektrowerkzeuge nicht in den Hausmll! Gem der Europischen Richtlinie 2002/96/EG ber Elektro- und Elektronik-Altgerte und ihrer Umsetzung in nationales Recht mssen nicht mehr gebrauchsfhige Elektrowerkzeuge getrennt gesammelt und einer umweltgerechten Wiederverwertung zugefhrt werden.
nderungen vorbehalten.

1 609 929 K97 25.1.07

Deutsch | 13

General Power Tool Safety Warnings


WARNING Read all safety warnings and all instructions. Failure to follow the warnings and instructions may result in electric shock, fire and/or serious injury. Save all warnings and instructions for future reference. The term power tool in the warnings refers to your mains-operated (corded) power tool or battery-operated (cordless) power tool.
1) Work area safety a) Keep work area clean and well lit. Cluttered or dark areas invite accidents. b) Do not operate power tools in explosive atmospheres, such as in the presence of flammable liquids, gases or dust. Power tools create sparks which may ignite the dust or fumes. c) Keep children and bystanders away while operating a power tool. Distractions can cause you to lose control. 2) Electrical safety a) Power tool plugs must match the outlet. Never modify the plug in any way. Do not use any adapter plugs with earthed (grounded) power tools. Unmodified plugs and matching outlets will reduce risk of electric shock. b) Avoid body contact with earthed or grounded surfaces, such as pipes, radiators, ranges and refrigerators. There is an increased risk of electric shock if your body is earthed or grounded. c) Do not expose power tools to rain or wet conditions. Water entering a power tool will increase the risk of electric shock. d) Do not abuse the cord. Never use the cord for carrying, pulling or unplugging the power tool. Keep cord away from heat, oil, sharp edges and moving parts. Damaged or entangled cords increase the risk of electric shock. e) When operating a power tool outdoors, use an extension cord suitable for outdoor use. Use of a cord suitable for outdoor use reduces the risk of electric shock. f) If operating a power tool in a damp location is unavoidable, use a residual current device (RCD) protected supply. Use of an RCD reduces the risk of electric shock.

3) Personal safety a) Stay alert, watch what you are doing and use common sense when operating a power tool. Do not use a power tool while you are tired or under the influence of drugs, alcohol or medication. A moment of inattention while operating power tools may result in serious personal injury. b) Use personal protective equipment. Always wear eye protection. Protective equipment such as dust mask, non-skid safety shoes, hard hat, or hearing protection used for appropriate conditions will reduce personal injuries. c) Prevent unintentional starting. Ensure the switch is in the off-position before connecting to power source and/or battery pack, picking up or carrying the tool. Carrying power tools with your finger on the switch or energising power tools that have the switch on invites accidents. d) Remove any adjusting key or wrench before turning the power tool on. A wrench or a key left attached to a rotating part of the power tool may result in personal injury. e) Do not overreach. Keep proper footing and balance at all times. This enables better control of the power tool in unexpected situations. f) Dress properly. Do not wear loose clothing or jewellery. Keep your hair, clothing and gloves away from moving parts. Loose clothes, jewellery or long hair can be caught in moving parts. g) If devices are provided for the connection of dust extraction and collection facilities, ensure these are connected and properly used. Use of dust collection can reduce dustrelated hazards. 4) Power tool use and care a) Do not force the power tool. Use the correct power tool for your application. The correct power tool will do the job better and safer at the rate for which it was designed. b) Do not use the power tool if the switch does not turn it on and off. Any power tool that cannot be controlled with the switch is dangerous and must be repaired. c) Disconnect the plug from the power source and/or the battery pack from the power tool before making any adjustments, changing accessories, or storing power tools. Such preventive safety measures reduce the risk of starting the power tool accidentally.

14 | English

1 609 929 K97 25.1.07

d) Store idle power tools out of the reach of children and do not allow persons unfamiliar with the power tool or these instructions to operate the power tool. Power tools are dangerous in the hands of untrained users. e) Maintain power tools. Check for misalignment or binding of moving parts, breakage of parts and any other condition that may affect the power tools operation. If damaged, have the power tool repaired before use. Many accidents are caused by poorly maintained power tools. f) Keep cutting tools sharp and clean. Properly maintained cutting tools with sharp cutting edges are less likely to bind and are easier to control. g) Use the power tool, accessories and tool bits etc. in accordance with these instructions, taking into account the working conditions and the work to be performed. Use of the power tool for operations different from those intended could result in a hazardous situation. 5) Service a) Have your power tool serviced by a qualified repair person using only identical replacement parts. This will ensure that the safety of the power tool is maintained.

Hold the power tool only by the insulated gripping surfaces when performing an operation where the cutting tool may contact hidden wiring or its own power cord. Contact with a live wire will also make exposed metal parts of the power tool live and shock the operator. When working with the machine, always hold it firmly with both hands and provide for a secure stance. The power tool is guided more secure with both hands. Secure the workpiece. A workpiece clamped with clamping devices or in a vice is held more secure than by hand. Do not work materials containing asbestos. Asbestos is considered carcinogenic. Take protective measures when dust can develop during working that is harmful to ones health, combustible or explosive. Example: Some dusts are regarded as carcinogenic. Wear a dust mask and work with dust/chip extraction when connectable. Keep your workplace clean. Blends of materials are particularly dangerous. Dust from light alloys can burn or explode. Always wait until the machine has come to a complete stop before placing it down. The tool insert can jam and lead to loss of control over the power tool. Never use the machine with a damaged cable. Do not touch the damaged cable and pull the mains plug when the cable is damaged while working. Damaged cables increase the risk of an electric shock.

Machine-specific Safety Warnings


Always use the auxiliary handle supplied with the machine. Loss of control can cause personal injury. Use appropriate detectors to determine if utility lines are hidden in the work area or call the local utility company for assistance. Contact with electric lines can lead to fire and electric shock. Damaging a gas line can lead to explosion. Penetrating a water line causes property damage or may cause an electric shock. Switch off the power tool immediately when the tool insert jams. Be prepared for high reaction torque that can cause kickback. The tool insert jams when: the power tool is subject to overload or it becomes wedged in the workpiece.

Functional Description
Read all safety warnings and all instructions. Failure to follow the warnings and instructions may result in electric shock, fire and/or serious injury. While reading the operating instructions, unfold the graphics page for the machine and leave it open.

1 609 929 K97 25.1.07

English | 15

Intended Use
The machine is intended for drilling in wood, metal, ceramic and plastic. Machines with electronic control and right and left rotation are also suitable for screwdriving and tapping.

Noise/Vibration Information
Measured values determined according to EN 60745. Typically the A-weighted sound pressure level of the machine is 77 dB(A). Uncertainty K=3 dB. The noise level when working can exceed 85 dB(A). Wear hearing protection! Overall vibrational values (vector sum of three directions) determined according to EN 60745: Drilling in metal: Vibrational emission value ah =7.5 m/s2, uncertainty K=2.4 m/s2.

Product Features
The numbering of the product features refers to the illustration of the machine on the graphics page. 1 2 3 4 5 6 7 Keyless chuck* Front sleeve Rear sleeve Lock-on button for On/Off switch Thumbwheel for speed preselection (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) On/Off switch Rotational direction switch (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Gear selector (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Wing bolt for depth stop adjustment Wing bolt for adjustment of auxiliary handle Auxiliary handle (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Depth stop Chuck key* Key type drill chuck* Screwdriver bit* Drill spindle with hexagon socket (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Securing screw for fr keyless chuck/key type drill chuck Open-end spanner** Quick-change adapter (GBM 10 SRE) Drilling/screwdriving selector switch (GBM 10 SRE) Screwing-depth stop (GBM 10 SRE) Adjustment sleeve for screwing-depth stop (GBM 10 SRE) Belt clip (GBM 10/GBM 10 RE)

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

WARNING The vibration emission level given in this information sheet has been measured in accordance with a standardised test given in EN 60745 and may be used to compare one tool with another. The vibration emission level will vary because of the ways in which a power tool can be used and may increase above the level given in this information sheet. This could lead to a significant underestimate of exposure when the tool is used regularly in such a way. Note: To be accurate, an estimation of the level of exposure to vibration experienced during a given period of work should also take into account the times when the tool is switched off and when it is running but not actually doing the job. This may significantly reduce the exposure level over the total working period.

*The accessories illustrated or described are not included as standard delivery. **Commercially available (not included in the delivery scope)

16 | English

1 609 929 K97 25.1.07

Technical Data
Rotary drill Article number Rated power input Output power No-load speed 1st gear 2nd gear Rated speed 1st gear 2nd gear Rated torque (1st/2nd gear) Spindle collar dia. Speed preselection Speed control Right/left rotation Maximum drilling diameter (1st/2nd gear) Steel Wood Aluminium Max. screw dia. Chuck clamping range Weight according to EPTA-Procedure 01/2003 Protection class GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W rpm rpm rpm rpm Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100

1000 01000 1900 01900

1300 01300 01600 0800 550 0550 01500 1000 01000 6.0/ 6.0/ 6.0/ 9.5/5.0 11.5/6.0 11.5/6.0 43 43 43 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1.5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1.5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1.5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1.7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1.9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1.9 /II

The values given are valid for nominal voltages [U] of 230/240 V. For lower voltage and models for specific countries, these values can vary. Please observe the article number on the type plate of your machine. The trade names of the individual machines may vary.

Declaration of Conformity
We declare under our sole responsibility that this product is in conformity with the following standards or standardization documents: EN 60745 according to the provisions of the directives 89/336/EEC, 98/37/EC. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Assembly
Auxiliary Handle (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (see figure A)
Operate your machine only with the auxiliary handle 11. The auxiliary handle 11 can be set to any position for a secure and low-fatigue working posture. Turn the wing bolt for adjustment of the auxiliary handle 10 in anticlockwise direction and set the auxiliary handle 11 to the required position. Then tighten the wing bolt 10 again in clockwise direction.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

Adjusting the Drilling Depth The required drilling depth X can be set with the depth stop 12. Loosen the wing bolt for the depth stop adjustment 9 and insert the depth stop rod into the auxiliary handle 11. The knurled surface of the depth stop 12 must face upward.

1 609 929 K97 25.1.07

English | 17

Pull out the depth stop until the distance between the tip of the drill bit and the tip of the depth stop correspond with the desired drilling depth X. Retighten the wing bolt for the depth stop adjustment 9 again.

Replacing the Drill Chuck


Before any work on the machine itself, pull the mains plug. Removing the Securing Screw The keyless chuck 1 as well as the key type drill chuck 14 is secured with a securing screw 17 against unintentional loosening from the drill spindle. Completely open the keyless chuck 1 or the key type drill chuck 14 and unscrew the securing screw 17 in clockwise direction. Please note that the securing screw has a left-hand thread. If the securing screw 17 is seated tightly, apply a screwdriver to the screw head and loosen the securing screw by giving a blow onto the handle of the screwdriver. Dismounting the Key Type Drill Chuck GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (see figure E): To dismount the key type drill chuck 14, position an open-end spanner 18 (size 17 mm) against the spanner flats of the drive spindle. GBM 10 SRE (see figure F): To dismount the key type drill chuck 14, firmly hold the quick-change adapter 19. Place the machine on a firm surface, e. g. a work bench. Insert the chuck key 13 into one of the three holes of the key type drill chuck 14 and loosen the key type drill chuck 14 with this lever by turning in anticlockwise direction. A tightly seated key type drill chuck is is loosened with a light blow on the chuck key 13. Remove the chuck key 13 from the key type drill chuck and completely unscrew it from the machine. Dismounting the Keyless Chuck To remove the keyless chuck 1, clamp an Allen key into the keyless chuck 1 and position the open-end wrench 18 (size 17) against the spanner flats of the drive spindle. Place the machine on a firm surface, e.g. a workbench. Hold the open-end wrench 18 firmly and loosen the keyless chuck 1 by turning the Allen key in anticlockwise direction. A tightly sitting keyless chuck is loosened with a light blow onto the long end of the Allen key . Remove the Allen key from the keyless chuck and completely unscrew it from the machine. Dismounting the Keyless Chuck (GBM 10 SRE) To dismount the keyless chuck 1, clamp an Allen key into the keyless chuck 1. Place the machine on a firm surface, e. g. a work bench. Hold the Allen key firmly and loosen the keyless chuck 1 by turning the quickchange adapter 19 in anticlockwise direction. Remove the Allen key from the keyless chuck and completely unscrew the keyless chuck.

Changing the Tool


Before any work on the machine itself, pull the mains plug. Wear protective gloves when changing the tool. The drill chuck can become very hot during longer work periods. Keyless Chuck (see figure B) Hold the rear sleeve 3 of the keyless chuck 1 tight and turn the front sleeve 2 in rotation direction , until the tool can be inserted. Insert the tool. Hold the rear sleeve 3 of the keyless chuck 1 tight and firmly tighten the front sleeve 2 by hand in rotation direction , until the locking action (click) is heard. The drill chuck is locked automatically. The locking is released again to remove the tool when the front sleeve 2 is turned in the opposite direction. Key Type Drill Chuck (see figure C) Open the key type drill chuck 14 by turning until the tool can be inserted. Insert the tool. Insert the chuck key 13 into the corresponding holes of the key type drill chuck 14 and clamp the tool uniformly. Screwdriver Tools (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (see figure D) The drill spindle 16 is equipped with a hexagon socket for use with screwdriver bits. Dismount the drill chuck and insert the screwdriver bit 15 directly into the drill spindle 16 where it is retained by a securing ring. Quick-change Adapter (GBM 10 SRE) For quick converting from drilling to screwdriving, the drill chuck can be removed quickly and easily from the drill spindle without additional tools.

Firmly hold the drill chuck and push the red lock button toward the front. Turn the quick-change adapter 19 in the direction of the arrow shown in the figure and pull it off toward the front. 18 | English

Mounting the Drill Chuck The keyless chuck/key type drill chuck is mounted in reverse order. The drill chuck must be tightened with a tightening torque of approx. 15 Nm.
1 609 929 K97 25.1.07

Operation
Starting Operation
Observe correct mains voltage! The voltage of the power source must agree with the voltage specified on the nameplate of the machine. Power tools marked with 230 V can also be operated with 220 V. Reversing the Rotational Direction (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) The rotational direction switch 7 is used to reverse the rotational direction of the machine. However, this is not possible with the On/Off switch 6 actuated. Right rotation: Press the rotational direction switch 7 through to the right stop (for drilling and driving screws). Left rotation: Press the rotational direction switch 7 through to the left stop (for loosening and unscrewing screws and nuts). Gear Selection, Mechanical (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) The gear selector 8 can be actuated at standstill or when the machine is running. However, this should not be done while operating at full load or maximum speed. Two speed ranges can be preselected with the gear selector 8. Gear I: Low speed range; for working with large drilling diameter or for driving in screws. Gear II: High speed range; for working with small drilling diameter. If the gear selector 8 cannot be fully engaged, lightly rotate the drive spindle with the drill bit by twisting the drill chuck. Preselecting the Speed (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) The required speed can be preselected with the thumbwheel 5 (also while running). The required speed depends on the material to be worked and the diameter of the tool. Determine the optimum setting through practical testing. Switching On and Off To start the machine, press the On/Off switch 6 and keep it depressed. To lock the pressed On/Off switch 6, press the lockon button 4. To switch off the machine, release the On/Off switch 6 or when it is locked with the lock-on button 4, briefly press the On/Off switch 6 and then release it.
1 609 929 K97 25.1.07

Adjusting the Speed (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) The speed of the switched on power tool can be variably adjusted, depending on how far the On/Off switch 6 is pressed. Light pressure on the On/Off switch 6 results in a low rotational speed. Further pressure on the switch results in an increase in speed. Setting the Operating Mode (GBM 10 SRE) With the drilling/screwdriving selector switch 20, it is possible to select between a permanent and a pressure-dependent connection between the drive and the drill spindle. Drilling Set the selector switch 20 to the drilling symbol. The drill spindle is permanently connected to the drive. This setting is suitable for drilling as well as for individual screwdriving without screwing-depth stop 21. Screwdriving Set the selector switch 20 to the screwdriving symbol. The drill spindle is not engaged until feed pressure is applied. This setting is suitable for serial screwdriving with constant screw-in depth in connection with the depth stop 12 as well as for individual screwdriving without depth stop 12. The screwing procedure begins when the applied pressure is high enough. The selector switch 20 can be felt to engage and can also be actuated when the machine is running. If the selector switch 20 cannot be pushed through to the stop, lightly rotate the drill spindle with the tool bit. Screwdriving with Screwing-depth Stop (GBM 10 SRE) (see figure G) Remove the drill chuck together with the quick-change adapter 19. Insert a screwdriver bit 15. Slide on the screwing-depth stop 21 to the stop. Turning the adjustment sleeve 22 in clockwise direction results in a greater screw-in depth; turning in anticlockwise direction reduces the screw-in depth. The required setting is best determined by testing.

English | 19

Operating Instructions
Apply the power tool to the screw/nut only when it is switched off. Rotating tool inserts can slip off. For drilling in metal, use only perfectly sharpened HSS drill bits (HSS=high-speed steel). The appropriate quality is guaranteed by the Bosch accessories program. Twist drills from 2.510 mm can easily be sharpened with the drill bit sharpener (see accessories). We recommend the use of a drill stand (see accessories) for work where greater precision is particularly required. The machine vice, which is available as an accessory, enables secure clamping of workpieces. This prevents the workpiece from turning and any accidents this would cause. Belt Clip (GBM 10/GBM 10 RE) (see figure H) With the belt clip 23, the machine can be hung onto a belt. The user has both hands free and the machine is always at hand.

Service and Customer Assistance


Exploded views and information on spare parts can be found under: www.bosch-pt.com Great Britain Robert Bosch Ltd. (B.S.C.) P.O. Box 98 Broadwater Park North Orbital Road Denham-Uxbridge Middlesex UB 9 5HJ Service:. . . . . . . . . . . . . . . +44 (0) 18 95 / 83 87 82 Advice line:. . . . . . . . . . . . +44 (0) 18 95 / 83 87 91 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +44 (0) 18 95 / 83 87 89 Ireland Origo Ltd. Unit 23 Magna Drive Magna Business Park City West Dublin 24 Service:. . . . . . . . . . . . . . . . .+353 (0)1 / 4 66 67 00 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .+353 (0)1 / 4 66 68 88 Australia and New Zealand Robert Bosch Australia Pty. Ltd. RBAU/SPT 1555 Centre Road P.O. Box 66 3168 Clayton/Victoria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +61 (0)1 / 3 00 30 70 44 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +61 (0)1 / 3 00 30 70 45 www.bosch.com.au

Maintenance and Service


Maintenance and Cleaning
Before any work on the machine itself, pull the mains plug. For safe and proper working, always keep the machine and ventilation slots clean. If the machine should fail despite the care taken in manufacturing and testing procedures, repair should be carried out by an after-sales service centre for Bosch power tools. In all correspondence and spare parts order, please always include the 10-digit article number given on the type plate of the machine. WARNING! Important instructions for connecting a new 3-pin plug to the 2-wire cable. The wires in the cable are coloured according to the following code:

Disposal
The machine, accessories and packaging should be sorted for environmental-friendly recycling. Only for EC countries: Do not dispose of power tools into household waste! According the European Guideline 2002/96/EC for Waste Electrical and Electronic Equipment and its implementation into national right, power tools that are no longer usable must be collected separately and disposed of in an environmentally correct manner.
Subject to change without notice.

Do not connect the blue or brown wire to the earth terminal of the plug. Important: If for any reason the moulded plug is removed from the cable of this power tool, it must be disposed of safely. 20 | English
1 609 929 K97 25.1.07

Indications gnrales de scurit pour outils lectroportatifs


AVERTISSEMENT Lire tous les avertissements et indications. Le non-respect des avertissements et instructions indiqus ci-aprs peut entraner un choc lectrique, un incendie et/ou de graves blessures sur les personnes. Bien garder tous les avertissements et instructions. La notion d outil lectroportatif mentionne dans les avertissements se rapporte des outils lectriques raccords au secteur (avec cble de raccordement) et des outils lectriques accu (sans cble de raccordement).
1) Scurit lendroit de travail a) Maintenez lendroit de travail propre et bien clair. Un lieu de travail en dsordre ou mal clair augmente le risque daccidents. b) Nutilisez pas loutil lectroportatif dans un environnement prsentant des risques dexplosion et o se trouvent des liquides, des gaz ou poussires inflammables. Les outils lectroportatifs gnrent des tincelles risquant denflammer les poussires ou les vapeurs. c) Tenez les enfants et autres personnes loigns durant lutilisation de loutil lectroportatif. En cas dinattention vous risquez de perdre le contrle sur lappareil. 2) Scurit relative au systme lectrique a) La fiche de secteur de loutil lectroportatif doit tre approprie la prise de courant. Ne pas modifier en aucun cas la fiche. Ne pas utiliser de fiches dadaptateur avec des outils lectroportatifs avec mise la terre. Les fiches non modifies et les prises de courant appropries rduisent le risque de choc lectrique. b) Eviter le contact physique avec des surfaces mises la terre tels que tuyaux, radiateurs, fours et rfrigrateurs. Il y a un risque lev de choc lectrique au cas o votre corps serait reli la terre. c) Ne pas exposer loutil lectroportatif la pluie ou lhumidit. La pntration deau dans un outil lectroportatif augmente le risque dun choc lectrique. d) Ne pas utiliser le cble dautres fins que celles prvues, ne pas utiliser le cble pour porter loutil lectroportatif ou pour laccrocher ou encore pour le dbrancher de la prise de courant. Maintenir le cble

loign des sources de chaleur, des parties grasses, des bords tranchants ou des parties de lappareil en rotation. Un cble endommag ou torsad augmente le risque dun choc lectrique. e) Au cas o loutil lectroportatif serait utilis lextrieur, utiliser une rallonge approprie pour les applications extrieures. Lutilisation dune rallonge lectrique approprie pour les applications extrieures rduit le risque dun choc lectrique. f) Si une utilisation de loutil lectroportatif dans un environnement humide ne peut pas tre vite, utiliser un disjoncteur diffrentiel. Un disjoncteur diffrentiel rduit le risque dun choque lectrique. 3) Scurit des personnes a) Rester vigilant, surveiller ce que vous faites. Faire preuve de bon sens en utilisant loutil lectroportatif. Ne pas utiliser un outil lectroportatif lorsquon est fatigu ou aprs avoir consomm de lalcool, des drogues ou avoir pris des mdicaments. Un moment dinattention lors de lutilisation de loutil lectroportatif peut entraner de graves blessures sur les personnes. b) Porter des quipements de protection. Porter toujours des lunettes de protection. Le fait de porter des quipements de protection personnels tels que masque anti-poussire, chaussures de scurit antidrapantes, casque de protection ou protection acoustique suivant le travail effectuer avec loutil lectroportatif, rduit le risque de blessures. c) Eviter toute mise en service accidentelle. Sassurer que loutil lectroportatif est effectivement teint avant de le raccorder lalimentation en courant ou avant de raccorder laccu, de soulever ou de porter loutil lectroportatif. Le fait de porter loutil lectroportatif avec le doigt sur linterrupteur ou de le brancher sur la source de courant lorsque loutil lectroportatif est en fonctionnement, peut entraner des accidents. d) Enlever tout outil de rglage ou toute cl avant de mettre loutil lectroportatif en fonctionnement. Une cl ou un outil se trouvant sur une partie en rotation peut causer des blessures. e) Eviter une position anormale du corps. Veiller garder toujours une position stable et quilibre. Ceci vous permet de mieux contrler loutil lectroportatif dans des situations inattendues.

1 609 929 K97 25.1.07

Franais | 21

f) Porter des vtements appropris. Ne pas porter de vtements amples ni de bijoux. Maintenir cheveux, vtements et gants loigns des parties de lappareil en rotation. Des vtements amples, des bijoux ou des cheveux longs peuvent tre happs par des pices en mouvement. g) Si des dispositifs servant aspirer ou recueillir les poussires doivent tre utiliss, vrifier que ceux-ci soient effectivement raccords et quils sont correctement utiliss. Lutilisation dun dispositif daspiration des poussires peut rduire les dangers dus aux poussires. 4) Utilisation et emploi soigneux doutils lectroportatifs a) Ne pas surcharger lappareil. Utiliser loutil lectroportatif appropri au travail effectuer. Avec loutil lectroportatif appropri, vous travaillerez mieux et avec plus de scurit la vitesse pour laquelle il est prvu. b) Ne pas utiliser un outil lectroportatif dont linterrupteur est dfectueux. Un outil lectroportatif qui ne peut plus tre mis en ou hors fonctionnement est dangereux et doit tre rpar. c) Retirer la fiche de la prise de courant et/ou enlever laccu avant deffectuer des rglages sur lappareil, de changer les accessoires, ou de ranger lappareil. Cette mesure de prcaution empche une mise en fonctionnement de loutil lectroportatif par mgarde. d) Garder les outils lectroportatifs non utiliss hors de la porte des enfants. Ne pas permettre lutilisation de lappareil des personnes qui ne se sont pas familiarises avec celui-ci ou qui nont pas lu ces instructions. Les outils lectroportatifs sont dangereux lorsquils sont utiliss par des personnes non inities. e) Prendre soin de loutil lectroportatif. Vrifier que les parties en mouvement fonctionnent correctement et quelles ne soient pas coinces, et contrler si des parties sont casses ou endommages de telle sorte que le bon fonctionnement de loutil lectroportatif sen trouve entrav. Faire rparer ces parties endommages avant dutiliser lappareil. De nombreux accidents sont dus des outils lectroportatifs mal entretenus. f) Maintenir les outils de coupe aiguiss et propres. Des outils soigneusement entretenus avec des bords tranchants bien aiguiss se coincent moins souvent et peuvent tre guids plus facilement.

g) Utiliser les outils lectroportatifs, les accessoires, les outils monter etc. conformment ces instructions. Tenir compte galement des conditions de travail et du travail effectuer. Lutilisation des outils lectroportatifs dautres fins que celles prvues peut entraner des situations dangereuses. 5) Travaux dentretien a) Ne faire rparer loutil lectroportatif que par un personnel qualifi et seulement avec des pices de rechange dorigine. Ceci permet dassurer la scurit de lappareil.

Instructions de scurit spcifiques lappareil


Utiliser les poignes supplmentaires fournies avec loutil lectroportatif. Le fait de perdre le contrle de lappareil lectroportatif peut entraner de blessures. Utiliser des dtecteurs appropris afin de dceler des conduites caches ou consulter les entreprises dapprovisionnement locales. Un contact avec des conduites dlectricit peut provoquer un incendie ou un choc lectrique. Un endommagement dune conduite de gaz peut provoquer une explosion. La perforation dune conduite deau provoque des dgts matriels. Arrtez immdiatement lappareil lectrique lorsque loutil coince. Attendez-vous des couples de raction importants causant un contrecoup. Loutil se bloque lorsque : lappareil lectrique est surcharg ou lorsquil coince dans la pice travailler. Ne tenir loutil lectroportatif quaux poignes isoles, si, pendant les travaux, loutil de travail risque de toucher des cbles lectriques cachs ou son propre cble dalimentation. Le contact avec des conduites sous tension entrane une mise sous tension des parties mtalliques de lappareil, provoquant ainsi une dcharge lectrique. Toujours bien tenir loutil lectroportatif des deux mains et veiller toujours garder une position de travail stable. Avec les deux mains, loutil lectroportatif est guid de manire plus sre. Bloquer la pice travailler. Une pice travailler serre par des dispositifs de serrage ou dans un tau est fixe de manire plus sre que tenue dans les mains. Ne pas travailler de matriaux contenant de lamiante. Lamiante est considre comme tant cancrigne.

22 | Franais

1 609 929 K97 25.1.07

Prendre des mesures de scurit, lorsque des poussires nuisibles la sant, inflammables ou explosives peuvent tre gnres lors du travail. Par exemple : Certaines poussires sont considres comme tant cancrignes. Porter un masque anti-poussires et utiliser un dispositif daspiration de poussires/de copeaux sil est possible de raccorder un tel dispositif. Tenir propre la place de travail. Les mlanges de matriaux sont particulirement dangereux. Les poussires de mtaux lgers peuvent tre explosives ou inflammables. Avant de dposer loutil lectroportatif, attendre que celui-ci soit compltement larrt. Loutil risque de se coincer, ce qui entrane une perte de contrle de loutil lectroportatif. Ne jamais utiliser un outil lectroportatif dont le cble est endommag. Ne pas toucher un cble endommag et retirer la fiche du cble dalimentation de la prise du courant, au cas o le cble serait endommag lors du travail. Un cble endommag augmente le risque dun choc lectrique.

Description du fonctionnement
Lire tous les avertissements et indications. Le non-respect des avertissements et instructions indiqus ci-aprs peut entraner un choc lectrique, un incendie et/ou de graves blessures sur les personnes. Dplier le volet sur lequel lappareil est reprsent de manire graphique. Laisser le volet dpli pendant la lecture de la prsente notice dutilisation.

5 Molette de prslection de la vitesse (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 6 Interrupteur Marche/Arrt 7 Commutateur du sens de rotation (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 8 Commutateur de vitesse (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) 9 Vis papillon pour le rglage de la bute de profondeur 10 Vis papillon pour dplacer la poigne supplmentaire 11 Poigne supplmentaire (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) 12 Bute de profondeur 13 Cl de mandrin* 14 Mandrin couronne dente* 15 Embout* 16 Broche de perage avec six pans creux (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 17 Vis de blocage du mandrin automatique couronne dente 18 Cl fourche** 19 Adaptateur changement rapide du mandrin de perage (GBM 10 SRE) 20 Commutateur Perage/Vissage (GBM 10 SRE) 21 Bute de profondeur de vissage (GBM 10 SRE) 22 Douille de rglage pour bute de profondeur de vissage (GBM 10 SRE) 23 Clip pour fixation sur sangle (GBM 10/GBM 10 RE)
*Les accessoires dcrits ou montrs ne sont pas compris dans lemballage standard. **disponible dans le commerce (non fourni avec lappareil)

Utilisation conforme
Lappareil est conu pour le perage dans le bois, le mtal, la cramique et les matires plastiques. Les appareils avec rglage lectronique et rotation droite/ gauche sont galement appropris pour le vissage et le taraudage.

Bruits et vibrations
Valeurs de mesure dtermines conformment EN 60745. Les mesures relles (A) du niveau de pression acoustique de lappareil sont de 77 dB(A). Incertitude K=3 dB. Lors du travail, le niveau sonore peut dpasser 85 dB(A). Porter une protection acoustique ! Valeurs totales des vibrations (somme vectorielle de trois sens) releve conformment EN 60745 : Perage du mtal : Valeur dmission vibratoire ah =7,5 m/s2, Incertitude K=2,4 m/s2.

Elments de lappareil
La numrotation des lments de lappareil se rfre la reprsentation de loutil lectroportatif sur la page graphique. 1 2 3 4 Mandrin automatique* Douille avant Douille arrire Bouton de blocage pour linterrupteur Marche/Arrt

1 609 929 K97 25.1.07

Franais | 23

AVERTISSEMENT Lamplitude doscillation indique dans ces instructions dutilisation a t mesure suivant les mthodes de mesurage normes dans EN 60745 et peut tre utilise pour une comparaison dappareils. Lamplitude doscillation change en fonction de lutilisation de lappareil lectroportatif et peut, dans certains cas, tre suprieure la valeur indique dans ces instructions dutilisation. La sollicitation vibratoire pourrait

tre sous-estime si lappareil lectroportatif est rgulirement utilis dune telle manire. Remarque : Pour une estimation prcise de la sollicitation vibratoire pendant un certain temps dutilisation, il est recommand de prendre aussi en considration les espaces de temps pendant lesquels lappareil est teint ou en fonctionnement, mais pas vraiment utilis. Ceci peut rduire considrablement la sollicitation vibratoire pendant toute la dure du travail.

Caractristiques techniques
Perceuse N darticle Puissance absorbe nominale Puissance utile Vitesse de rotation en marche vide 1ire vitesse 2me vitesse Vitesse de rotation nominale 1ire vitesse 2me vitesse Couple nominal (1ire/2me vitesse) collet de broche Prrglage de la vitesse de rotation Rglage de la vitesse de rotation Rotation droite/ gauche perage max. (1ire/2me vitesse) Acier Bois Aluminium max. de vis Plage de serrage du mandrin Poids suivant EPTA-Procdure 01/2003 Classe de protection GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

tr/min tr/min tr/min tr/min Nm mm

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

Ces indications sont valables pour des tensions nominales de [U] 230/240 V. Ces indications peuvent varier pour des tensions plus basses ainsi que pour des versions spcifiques certains pays. Respectez imprativement le numro darticle se trouvant sur la plaque signaltique de loutil lectroportatif. Les dsignations commerciales des diffrents outils lectroportatifs peuvent varier.

24 | Franais

1 609 929 K97 25.1.07

Dclaration de conformit
Nous dclarons sous notre propre responsabilit que ce produit est en conformit avec les normes ou documents normatifs suivants : EN 60745 conformment aux rglements des directives 89/336/CEE, 98/37/CE. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Changement de loutil
Avant deffectuer des travaux sur loutil lectroportatif, retirer la fiche de la prise de courant. Porter des gants de protection lors du changement doutil. En cas de travaux assez longs, le mandrin de perage risque de chauffer fortement. Mandrin automatique (voir figure B) Tenir la douille arrire 3 du mandrin automatique 1 et ouvrir la douille avant 2 dans le sens de rotation jusqu ce que loutil puisse tre mont. Mettre en place loutil. Tenir fermement la douille arrire 3 du mandrin automatique 1 et tourner manuellement fond la douille avant 2 dans le sens de rotation jusqu ce quun clic se fasse entendre. Le mandrin de perage se trouve alors verrouill automatiquement. Le verrouillage peut tre desserr lorsquon tourne la douille avant 2 en sens inverse afin denlever loutil. Mandrin couronne dente (voir figure C) Ouvrir le mandrin couronne dente 14 par un mouvement de rotation jusqu ce que loutil puisse tre mont. Monter loutil. Introduire la cl de mandrin 13 dans les perages correspondants du mandrin couronne dente 14 et fixer loutil de manire rgulire. Outils de vissage (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (voir figure D) La broche de perage 16 est quipe dun six pans creux pour y monter des embouts de vissage. Dmonter le mandrin de perage et monter lembout de vissage 15 directement dans la broche de perage 16 o il est maintenu par une bague de retenue. Adaptateur changement rapide du mandrin de perage (GBM 10 SRE) Pour un changement rapide et sans cl de la perceuse en visseuse, il est possible denlever facilement et rapidement le mandrin de perage de la broche de perage.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

Montage
Poigne supplmentaire (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (voir figure A)
Nutiliser lappareil lectroportatif quavec la poigne supplmentaire 11. La poigne supplmentaire 11 peut tre basculer dans nimporte quelle position, afin dobtenir une position de travail sure et peut fatigante. Pour rgler la poigne supplmentaire, tourner la vis papillon 10 dans le sens inverse des aiguilles dune montre et faire tourner la poigne supplmentaire 11 dans la position souhaite. Ensuite, resserrer la vis papillon 10 dans le sens des aiguilles dune montre. Rglage de la profondeur de perage Avec la bute de profondeur 12 la profondeur de percage souhaite X peut tre dtermine. Desserrer la vis papillon pour le rglage de la bute de profondeur 9 et monter la bute de profondeur dans la poigne supplmentaire 11. La cannelure la bute de profondeur 12 doit tre oriente vers le haut. Sortir la bute de profondeur jusqu ce que la distance entre la pointe du foret et la pointe de la bute de profondeur corresponde la profondeur de percage souhaite X. Resserrer fermement la vis papillon de rglage de la bute de profondeur 9.

Maintenir fermement le mandrin de perage et pousser la touche de blocage rouge vers lavant. Tourner ladaptateur changement rapide du mandrin de perage 19 dans le sens de rotation et le retirer vers lavant.
1 609 929 K97 25.1.07

Franais | 25

Changement du mandrin de perage


Avant deffectuer des travaux sur loutil lectroportatif, retirer la fiche de la prise de courant. Enlever la vis de scurit Le mandrin automatique 1 ou le mandrin couronne dente 14 est fix laide dune vis de blocage 17 afin de ne pas se dtacher par mgarde de la broche de perage. Ouvrir compltement le mandrin automatique 1 ou le mandrin couronne dente 14 et dvisser la vis de blocage 17 dans le sens des aiguilles dune montre. Tenir compte du fait que la vis de blocage dispose dun filet gauche. Si la vis de blocage 17 est coince, placer un tournevis sur la tte de la vis et desserrer la vis de blocage en donnant un coup sur la poigne du tournevis. Dmonter le mandrin couronne dente GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (voir figure E): Pour dmonter le mandrin couronne dente 14, positionner une cl fourche 18 (ouverture 17) sur la face de cl de la broche dentranement. GBM 10 SRE (voir figure F): Pour dmonter le mandrin couronne dente 14, bien tenir ladaptateur changement rapide du mandrin de perage 19. Poser loutil lectroportatif sur un support stable, p. ex. un tabli. Introduire la cl de mandrin 13 et, laide de ce levier, desserrer le mandrin couronne dente 14 par un mouvement de rotation dans le sens inverse des aiguilles dune montre. Au cas o le mandrin couronne dente serait coinc, il suffit de donner un lger coup sur la cl de mandrin 13. Enlever la cl mandrin du mandrin couronne dente 13 et desserrer compltement le mandrin couronne dente. Dmontage du mandrin de perage serrage rapide Pour dmonter le mandrin automatique 1, serrer une cl pour vis six pans creux dans le mandrin automatique 1 et placer une cl fourche 18 (ouverture 17) sur la face de cl de la broche dentranement. Poser loutil lectroportatif sur un support stable, p. ex. un tabli. Maintenir la cl fourche 18 et desserrer le mandrin automatique 1 en tournant la cl pour vis six pans creux dans le sens inverse des aiguilles dune montre. Au cas o le mandrin automatique serait coinc, il suffit de donner un coup lger sur le bout long de la cl pour vis six pans creux afin de le desserrer. Enlever la cl pour vis six pans creux du mandrin automatique et desserrer compltement le mandrin automatique.

Dmontage du mandrin de perage serrage rapide (GBM 10 SRE) Pour dmonter le mandrin automatique 1, serrer une cl pour vis six pans creux dans le mandrin automatique 1. Poser loutil lectroportatif sur un support stable, p. ex. un tabli. Maintenir fermement la cl pour vis six pans creux et desserrer le mandrin automatique 1 en tournant ladaptateur changement rapide du mandrin de perage 19 dans le sens inverse des aiguilles dune montre. Enlever la cl pour vis six pans creux du mandrin automatique et desserrer compltement le mandrin automatique. Montage du mandrin de perage Le montage du mandrin automatique/du mandrin couronne dentre seffectue dans lordre inverse. Le mandrin de perage doit tre serr avec un couple de serrage de 15 Nm environ.

Mise en marche
Mise en service
Tenir compte de la tension du rseau ! La tension de la source de courant doit concider avec les indications se trouvant sur la plaque signaltique de loutil lectroportatif. Les outils lectroportatifs marqus 230 V peuvent galement tre mis en service sous 220 V. Rgler le sens de rotation (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Avec le commutateur de sens de rotation 7 le sens de rotation de loutil lectroportatif peut tre invers. Ceci nest cependant pas possible, quand linterrupteur Marche/Arrt 6 est appuy. Rotation droite : Pour percer et serrer des vis, tourner le commutateur du sens de rotation 7 fond vers la droite. Rotation gauche : Pour desserrer ou dvisser des vis, tourner le commutateur du sens de rotation 7 fond vers la gauche. Slection mcanique de la vitesse (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Il est possible dactionner le commutateur de vitesse 8 larrt de lappareil ou pendant que loutil lectroportatif tourne. Cependant, ceci ne devrait pas se faire lorsque lappareil est sous charge maximale ou en vitesse de rotation maximale. A laide du commutateur de vitesse 8, il est possible de prslectionner deux plages de vitesse de rotation.

26 | Franais

1 609 929 K97 25.1.07

Vitesse I : Faible plage de vitesse de rotation ; pour diamtres de perage importants ou pour le vissage. Vitesse II : Plage de vitesse de rotation leve ; pour petits diamtres de perage. Au cas o le commutateur de vitesse 8 ne se laisserait pas tourner fond, tourner lgrement la broche dentranement munie du foret. Prslection de la vitesse de rotation (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) La molette de rglage de prslection de la vitesse 5 de rotation permet de slectionner la vitesse de rotation ncessaire (mme durant lutilisation de lappareil). La vitesse de rotation ncessaire dpand du matriau travailler et du diamtre de loutil. Dterminer le rglage optimal par des essais pratiques. Mise en Marche/Arrt Pour mettre loutil lectroportatif en marche, appuyer sur linterrupteur Marche/Arrt 6 et le maintenir appuy. Pour bloquer linterrupteur Marche/Arrt appuy 6, appuyer sur le bouton de blocage 4. Afin darrter lappareil lectroportatif, relcher linterrupteur Marche/Arrt 6 ou, sil est bloqu par le bouton de blocage 4, appuyer brivement sur linterrupteur Marche/Arrt 6, puis le relcher. Rglage de la vitesse de rotation (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Il est possible de rgler sans -coups la vitesse de rotation de loutil lectroportatif en opration suivant la faon dont on appuie sur linterrupteur Marche/Arrt 6. Une pression lgre sur linterrupteur Marche/Arrt 6 entrane une faible vitesse de rotation. Plus la pression augmente, plus la vitesse de rotation est leve. Rgler le mode de service (GBM 10 SRE) Au moyen du commutateur Perage/Vissage 20, il est possible de changer entre un accouplement constant et un accouplement dpendant de la pression exerce entre lentranement et la broche de perage. Perage Positionner le commutateur 20 sur le symbole Perage . La broche de perage est constamment relie lentranement. Ce rglage est appropri pour le perage ainsi que pour des vissages isols sans bute de profondeur de vissage 21. Le vissage Positionner le commutateur 20 sur le symbole Vissage .

La broche de perage nest accouple que par la pression exerce sur lappareil. Ce rglage est appropri pour les travaux de vissage en srie dune profondeur de vissage toujours identique avec bute de profondeur 12 ainsi que pour des vissages isols sans bute de profondeur 12. Le processus de vissage dmarre ds que la pression exerce est suffisamment leve. Le commutateur 20 sencliquette de faon perceptible et peut tre actionn mme pendant que le moteur est en marche. Au cas o le commutateur 20 ne se laisserait pas tourner fond, tourner lgrement la broche de perage avec loutil de travail. Vissage avec bute de profondeur de vissage (GBM 10 SRE) (voir figure G) Enlever compltement le mandrin de perage avec ladaptateur changement rapide du mandrin de perage 19. Mettre un embout de vissage 15 en place. Enfoncer fond la bute de profondeur de vissage 21. En tournant la douille de rglage 22 dans le sens des aiguilles dune montre, on obtient une plus grande profondeur de vissage, en tournant dans le sens inverse des aiguilles dune montre, on obtient une plus petite profondeur de vissage. Le mieux est de dterminer le rglage ncessaire par un essai pratique.

Instructions dutilisation
Poser loutil lectroportatif sur la vis/sur lcrou seulement lorsque lappareil est teint. Les outils de travail en rotation peuvent glisser. Pour percer dans le mtal, nutiliser que des forets HSS aiguiss et en parfait tat (HSS = aciers super rapides). La gamme daccessoires Bosch vous assure la qualit ncessaire. Avec lappareil dafftage de forets (accessoire), il est possible daiguiser sans problmes des forets hlicodaux dun diamtre de 2,510 mm. Pour les travaux de trs haute prcision, utiliser un support de perage (accessoire). Ltau disponible comme accessoire permet de serrer loutil fermement. Ceci empche loutil de bouger et de par l prvient les accidents. Clip pour fixation sur sangle (GBM 10/GBM 10 RE) (voir figure H) Avec le clip pour fixation sur sangle 23, lappareil lectroportatif peut tre accroch une sangle par ex. Vous avez donc les deux mains libres et lappareil lectroportatif est tout temps porte de main.

1 609 929 K97 25.1.07

Franais | 27

Entretien et service aprs-vente


Nettoyage et entretien
Avant deffectuer des travaux sur loutil lectroportatif, retirer la fiche de la prise de courant. Toujours tenir propres loutil lectroportatif ainsi que les oues de ventilation afin dobtenir un travail impeccable et sr. Si, malgr tous les soins apports la fabrication et au contrle de lappareil, celui-ci devait avoir un dfaut, la rparation ne doit tre confie qu une station de service aprs-vente agre pour outillage Bosch. Pour toute demande de renseignement ou commande de pices de rechange, nous prciser imprativement le numro darticle dix chiffres de loutil lectroportatif indiqu sur la plaque signaltique.

Elimination des dchets


Les outils lectroportatifs, ainsi que leurs accessoires et emballages, doivent pouvoir suivre chacun une voie de recyclage approprie. Seulement pour Europenne : les pays de lUnion

Ne pas jeter votre appareil lectroportatif avec les ordures mnagres ! Conformment la directive europenne 2002/96/CE relative aux dchets dquipements lectriques et lectroniques et sa ralisation dans les lois nationales, les outils lectroportatifs dont on ne peut plus se servir doivent tre spars et suivre une voie de recyclage approprie.
Sous rserve de modifications.

Service aprs-vente
Vous trouverez des vues clates ainsi que des informations concernant les pices de rechange sous : www.bosch-pt.com France Robert Bosch France S.A.S. Service Aprs-vente/Outillage 126, rue de Stalingrad 93700 Drancy Centre dappels SAV : . . . . . . . . . . 01 43 11 90 06 N vert Conseiller Bosch : . . . . . . . 0 800 05 50 51 Belgique, Luxembourg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 65 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 75 E-Mail : Outillage.Gereedschap@be.bosch.com Suisse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 44/8 47 15 12 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0 44/8 47 15 52

28 | Franais

1 609 929 K97 25.1.07

Advertencias de peligro generales para herramientas elctricas


ntegramente estas ADVERTENCIA Lea advertencias de peligro e instrucciones. En caso de no atenerse a las advertencias de peligro e instrucciones siguientes, ello puede ocasionar una descarga elctrica, un incendio y/o lesin grave. Guardar todas las advertencias de peligro e instrucciones para futuras consultas. El trmino herramienta elctrica empleado en las siguientes advertencias de peligro se refiere a herramientas elctricas de conexin a la red (con cable de red) y a herramientas elctricas accionadas por acumulador (o sea, sin cable de red). 1) Seguridad del puesto de trabajo a) Mantenga limpio y bien iluminado su puesto de trabajo. El desorden o una iluminacin deficiente en las reas de trabajo pueden provocar accidentes. b) No utilice la herramienta elctrica en un entorno con peligro de explosin, en el que se encuentren combustibles lquidos, gases o material en polvo. Las herramientas elctricas producen chispas que pueden llegar a inflamar los materiales en polvo o vapores. c) Mantenga alejados a los nios y otras personas de su puesto de trabajo al emplear la herramienta elctrica. Una distraccin le puede hacer perder el control sobre la herramienta elctrica. 2) Seguridad elctrica a) El enchufe de la herramienta elctrica debe corresponder a la toma de corriente utilizada. No es admisible modificar el enchufe en forma alguna. No emplear adaptadores en herramientas elctricas dotadas con una toma de tierra. Los enchufes sin modificar adecuados a las respectivas tomas de corriente reducen el riesgo de una descarga elctrica. b) Evite que su cuerpo toque partes conectadas a tierra como tuberas, radiadores, cocinas y refrigeradores. El riesgo a quedar expuesto a una sacudida elctrica es mayor si su cuerpo tiene contacto con tierra. c) No exponga la herramienta elctrica a la lluvia y evite que penetren lquidos en su interior. Existe el peligro de recibir una descarga elctrica si penetran ciertos lquidos en la herramienta elctrica.

d) No utilice el cable de red para transportar o colgar la herramienta elctrica, ni tire de l para sacar el enchufe de la toma de corriente. Mantenga el cable de red alejado del calor, aceite, esquinas cortantes o piezas mviles. Los cables de red daados o enredados pueden provocar una descarga elctrica. e) Al trabajar con la herramienta elctrica a la intemperie utilice solamente cables de prolongacin apropiados para su uso en exteriores. La utilizacin de un cable de prolongacin adecuado para su uso en exteriores reduce el riesgo de una descarga elctrica. f) Si fuese imprescindible utilizar la herramienta elctrica en un entorno hmedo, es necesario conectarla a travs de un fusible diferencial. La aplicacin de un fusible diferencial reduce el riesgo a exponerse a una descarga elctrica. 3) Seguridad de personas a) Est atento a lo que hace y emplee la herramienta elctrica con prudencia. No utilice la herramienta elctrica si estuviese cansado, ni tampoco despus de haber consumido alcohol, drogas o medicamentos. El no estar atento durante el uso de la herramienta elctrica puede provocarle serias lesiones. b) Utilice un equipo de proteccin personal y en todo caso unas gafas de proteccin. El riesgo a lesionarse se reduce considerablemente si, dependiendo del tipo y la aplicacin de la herramienta elctrica empleada, se utiliza un equipo de proteccin adecuado como una mascarilla antipolvo, zapatos de seguridad con suela antideslizante, casco, o protectores auditivos. c) Evite una puesta en marcha fortuita. Asegurarse de que la herramienta elctrica est desconectada antes de conectarla a la toma de corriente y/o al montar el acumulador, al recogerla, y al transportarla. Si transporta la herramienta elctrica sujetndola por el interruptor de conexin/desconexin, o si introduce el enchufe en la toma de corriente con la herramienta elctrica conectada, ello puede dar lugar a un accidente. d) Retire las herramientas de ajuste o llaves fijas antes de conectar la herramienta elctrica. Una herramienta de ajuste o llave fija colocada en una pieza rotante puede producir lesiones al poner a funcionar la herramienta elctrica. e) Evite posturas arriesgadas. Trabaje sobre una base firme y mantenga el equilibrio en todo momento. Ello le permitir controlar mejor la herramienta elctrica en caso de presentarse una situacin inesperada. Espaol | 29

1 609 929 K97 25.1.07

f) Lleve puesta una vestimenta de trabajo adecuada. No utilice vestimenta amplia ni joyas. Mantenga su pelo, vestimenta y guantes alejados de las piezas mviles. La vestimenta suelta, el pelo largo y las joyas se pueden enganchar con las piezas en movimiento. g) Siempre que sea posible utilizar unos equipos de aspiracin o captacin de polvo, asegrese que stos estn montados y que sean utilizados correctamente. El empleo de estos equipos reduce los riesgos derivados del polvo. 4) Uso y trato cuidadoso de herramientas elctricas a) No sobrecargue la herramienta elctrica. Use la herramienta elctrica prevista para el trabajo a realizar. Con la herramienta adecuada podr trabajar mejor y ms seguro dentro del margen de potencia indicado. b) No utilice herramientas elctricas con un interruptor defectuoso. Las herramientas elctricas que no se puedan conectar o desconectar son peligrosas y deben hacerse reparar. c) Saque el enchufe de la red y/o desmonte el acumulador antes de realizar un ajuste en la herramienta elctrica, cambiar de accesorio o al guardar la herramienta elctrica. Esta medida preventiva reduce el riesgo a conectar accidentalmente la herramienta elctrica. d) Guarde las herramientas elctricas fuera del alcance de los nios. No permita la utilizacin de la herramienta elctrica a aquellas personas que no estn familiarizadas con su uso o que no hayan ledo estas instrucciones. Las herramientas elctricas utilizadas por personas inexpertas son peligrosas. e) Cuide la herramienta elctrica con esmero. Controle si funcionan correctamente, sin atascarse, las partes mviles de la herramienta elctrica, y si existen partes rotas o deterioradas que pudieran afectar al funcionamiento de la herramienta elctrica. Haga reparar estas piezas defectuosas antes de volver a utilizar la herramienta elctrica. Muchos de los accidentes se deben a herramientas elctricas con un mantenimiento deficiente. f) Mantenga los tiles limpios y afilados. Los tiles mantenidos correctamente se dejan guiar y controlar mejor.

g) Utilice la herramienta elctrica, accesorios, tiles, etc. de acuerdo a estas instrucciones, considerando en ello las condiciones de trabajo y la tarea a realizar. El uso de herramientas elctricas para trabajos diferentes de aquellos para los que han sido concebidas puede resultar peligroso. 5) Servicio a) nicamente haga reparar su herramienta elctrica por un profesional, empleando exclusivamente piezas de repuesto originales. Solamente as se mantiene la seguridad de la herramienta elctrica.

Instrucciones de seguridad especficas del aparato


Utilizar la herramienta elctrica con las empuaduras adicionales que se adjuntan con el aparato. Vd. puede accidentarse si pierde el control sobre el aparato. Utilice unos aparatos de exploracin adecuados para detectar conductores o tuberas ocultas, o consulte a sus compaas abastecedoras. El contacto con conductores elctricos puede provocar un incendio o una electrocucin. Al daar una tubera de gas puede producirse una explosin. La perforacin de una tubera de agua puede causar daos materiales. Desconecte inmediatamente la herramienta elctrica si el til se bloquea. Est preparado para soportar la elevada fuerza de reaccin que ocasiona un rechazo. El til se bloquea: si la herramienta elctrica se sobrecarga, o si ste se ladea en la pieza de trabajo. nicamente sujete el aparato por las empuaduras aisladas al realizar trabajos en los que el til pueda tocar conductores elctricos ocultos o el propio cable del aparato. El contacto con conductores portadores de tensin puede hacer que las partes metlicas del aparato le provoquen una descarga elctrica. Trabajar sobre una base firme sujetando la herramienta elctrica con ambas manos. La herramienta elctrica es guiada de forma ms segura con ambas manos. Asegure la pieza de trabajo. Una pieza de trabajo fijada con unos dispositivos de sujecin, o en un tornillo de banco, se mantiene sujeta de forma mucho ms segura que con la mano. No trabaje materiales que contengan amianto. El amianto es cancergeno.

30 | Espaol

1 609 929 K97 25.1.07

Tome unas medidas de proteccin adecuadas si al trabajar pudiera generarse polvo combustible, explosivo, o nocivo para la salud. Por ejemplo: ciertos tipos de polvo son cancergenos. Colquese una mascarilla antipolvo y, si su aparato viene equipado con la conexin correspondiente, utilice adems un equipo de aspiracin adecuado. Mantenga limpio su puesto de trabajo. La mezcla de diversos materiales es especialmente peligrosa. Las aleaciones ligeras en polvo pueden arder o explotar. Antes de depositarla, esperar a que se haya detenido la herramienta elctrica. El til puede engancharse y hacerle perder el control sobre la herramienta elctrica. No utilice la herramienta elctrica si el cable est daado. No toque un cable daado, y desconecte el enchufe de la red, si el cable se daa durante el trabajo. Un cable daado comporta un mayor riesgo de electrocucin.

Descripcin del funcionamiento


Lea ntegramente estas advertencias de peligro e instrucciones. En caso de no atenerse a las advertencias de peligro e instrucciones siguientes, ello puede ocasionar una descarga elctrica, un incendio y/o lesin grave. Despliegue y mantenga abierta la solapa con la imagen del aparato mientras lee las instrucciones de manejo.

7 Selector de sentido de giro (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 8 Selector de velocidad (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) 9 Tornillo de mariposa para ajuste del tope de profundidad 10 Tornillo de mariposa para ajuste de la empuadura adicional 11 Empuadura adicional (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) 12 Tope de profundidad 13 Llave del portabrocas* 14 Portabrocas de corona dentada* 15 Punta de atornillar* 16 Husillo de taladrar con hexgono interior (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 17 Tornillo de seguridad de portabrocas de sujecin rpida/portabrocas de corona dentada 18 Llave fija** 19 Adaptador de sustitucin rpida (GBM 10 SRE) 20 Selector Taladrar/atornillar (GBM 10 SRE) 21 Tope de profundidad de atornillado (GBM 10 SRE) 22 Casquillo de ajuste para tope de profundidad de atornillado (GBM 10 SRE) 23 Clip de sujecin al cinturn (GBM 10/GBM 10 RE)
*Los accesorios descritos e ilustrados no corresponden al material que se adjunta de serie. **de tipo comercial (no se adjunta con el aparato)

Informacin sobre ruidos y vibraciones Utilizacin reglamentaria


El aparato ha sido diseado para taladrar madera, metal, cermica y plstico. Los aparatos de giro reversible dotados con un regulador electrnico son adecuados tambin para atornillar y hacer roscas. Determinacin de los valores de medicin segn EN 60745. El nivel de presin sonora tpico del aparato, determinado con un filtro A, es de 77 dB(A). Tolerancia K=3 dB. El nivel de ruido al trabajar puede llegar a superar 85 dB(A). Colocarse un protector de odos! Nivel total de vibraciones (suma vectorial de tres direcciones) determinado segn EN 60745: Taladrado en metal: Valor de vibraciones generadas ah =7,5 m/s2, tolerancia K=2,4 m/s2.

Componentes principales
La numeracin de los componentes est referida a la imagen de la herramienta elctrica en la pgina ilustrada. 1 2 3 4 Portabrocas de sujecin rpida* Casquillo anterior Casquillo posterior Tecla de enclavamiento del interruptor de conexin/desconexin 5 Rueda preselectora de revoluciones (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 6 Interruptor de conexin/desconexin

ADVERTENCIA El nivel de vibraciones indicado en estas instrucciones ha sido determinado segn el procedimiento de medicin fijado en la norma EN 60745 y puede servir como base de comparacin con otros aparatos. El nivel de vibraciones puede variar de acuerdo a la aplicacin respectiva de la herramienta elctrica, pudiendo quedar en ciertos casos por encima del valor indicado en estas instrucciones. La solicitacin experimentada por las vibraciones pudiera ser mayor de lo
Espaol | 31

1 609 929 K97 25.1.07

que se supone, si la herramienta elctrica es utilizada con regularidad de esta manera. Observacin: Para determinar con exactitud la solicitacin experimentada por las vibraciones durante un tiempo de trabajo determinado, es necesario conside-

rar tambin aquellos tiempos en los que el aparato est desconectado, o bien, est en funcionamiento, pero sin ser utilizado. Ello puede suponer una disminucin drstica de la solicitacin por vibraciones durante el tiempo total de trabajo.

Datos tcnicos
Taladradora N de artculo Potencia absorbida nominal Potencia til Revoluciones en vaco 1 velocidad 2 velocidad Revoluciones nominales 1 velocidad 2 velocidad Par nominal (1/2 velocidad) del cuello del husillo Preseleccin de revoluciones Control de revoluciones Giro a derechas/izquierdas mx. de perforacin (1/2 velocidad) Acero Madera Aluminio mx. de tornillos Capacidad del portabrocas Peso segn EPTA-Procedure 01/2003 Clase de proteccin GBM ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100

1000 01000 1900 01900

1300 01300 01600 0800 550 0550 01500 1000 01000 6,0/ 6,0/ 6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

Estos datos son vlidos para tensiones nominales de [U] 230/240 V. Los valores pueden variar si la tensin fuese inferior, y en las ejecuciones especficas para ciertos pases. Preste atencin al n de artculo en la placa de caractersticas de su aparato, ya que las denominaciones comerciales de algunos aparatos pueden variar.

Declaracin de conformidad
Declaramos bajo nuestra responsabilidad que este producto est en conformidad con las normas o documentos normalizados siguientes: EN 60745 de acuerdo con las regulaciones 89/336/CEE, 98/37/CE. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montaje
Empuadura adicional (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (ver figura A)
Solamente utilice la herramienta elctrica con la empuadura adicional 11 montada. La empuadura adicional 11 puede girarse a cualquier posicin para permitirle trabajar manteniendo una postura firme y cmoda. Gire en sentido contrario a las agujas del reloj el tornillo de mariposa 10 y gire la empuadura adicional 11 a la posicin deseada. Seguidamente apriete en el sentido de las agujas del reloj el tornillo de mariposa 10.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

32 | Espaol

1 609 929 K97 25.1.07

Ajuste de la profundidad de perforacin El tope de profundidad 12 permite ajustar la profundidad de perforacin X deseada. Afloje el tornillo de mariposa para ajuste del tope de profundidad 9 e inserte el tope de profundidad en la empuadura adicional 11. La cara estriada del tope de profundidad 12 deber quedar arriba. Saque el tope de profundidad de manera que la medida entre la puntas de la broca y del tope de profundidad corresponda a la profundidad de perforacin X. Apriete nuevamente el tornillo de mariposa para el ajuste del tope de profundidad 9. Sujete firmemente el portabrocas y empuje hacia delante la tecla de enclavamiento roja. Gire en el sentido de giro el adaptador de sustitucin rpida 19 y desmntelo tirando de l hacia adelante.

Cambio de til
Antes de cualquier manipulacin en la herramienta elctrica, sacar el enchufe de red de la toma de corriente. Utilice unos guantes de proteccin al cambiar de til. El portabrocas puede calentarse fuertemente despus de haber trabajado prolongadamente con el aparato. Portabrocas de sujecin rpida (ver figura B) Sujete el casquillo posterior 3 del portabrocas de sujecin rpida 1 y gire el casquillo anterior 2 en el sentido , de manera que pueda insertarse el til. Inserte el til. Sujete el casquillo posterior 3 del portabrocas de sujecin rpida 1 y gire firmemente el casquillo anterior 2 en el sentido , hasta que perciba un clic. El portabrocas queda enclavado as de forma automtica. Para desmontar el til, es preciso desenclavar el portabrocas girando el casquillo anterior 2 en sentido contrario. Portabrocas de corona dentada (ver figura C) Gire el portabrocas de corona dentada 14 lo suficiente para poder alojar el til. Inserte el til. Introduzca la llave del portabrocas 13 en cada uno de los taladros del portabrocas de corona dentada 14 y apriete uniformemente el til. tiles de atornillar (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (ver figura D) El husillo de taladrar 16 incorpora un hexgono interior que permite alojar en l puntas de atornillar. Desmonte el portabrocas e inserte la punta de atornillar 15 directamente en el husillo de taladrar 16 en dnde queda retenida por un anillo de seguridad. Adaptador de sustitucin rpida (GBM 10 SRE) Para cambiar rpidamente de taladrar a atornillar puede Ud. retirar fcil y rpidamente el portabrocas del husillo de taladrar, sin precisar una herramienta adicional para ello.
1 609 929 K97 25.1.07

Cambio del portabrocas


Antes de cualquier manipulacin en la herramienta elctrica, sacar el enchufe de red de la toma de corriente. Desmontaje del tornillo de seguridad Tanto el portabrocas de sujecin rpida 1 como el portabrocas de corona dentada 14 van fijados con un tornillo de seguridad 17 para evitar que se aflojen accidentalmente del husillo de taladrar. Abra completamente el portabrocas de sujecin rpida 1, o el de corona dentada 14, y afloje el tornillo de seguridad 17 girndolo en el sentido de las agujas del reloj. Tenga en cuenta que el tornillo de seguridad es de rosca a izquierdas. Si el tornillo de seguridad 17 se resistiese a ser aflojado, aplique a la cabeza del tornillo un destornillador y aseste un golpe contra el mango de ste para aflojar el tornillo de seguridad. Desmontaje del portabrocas de corona dentada GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (ver figura E): Para desmontar el portabrocas de corona dentada 14 aplique una llave fija 18 (entrecaras 17 mm) a los planos fresados del husillo. GBM 10 SRE (ver figura F): Para desmontar el portabrocas de corona dentada 14 sujete con firmeza el adaptador de sustitucin rpida 19. Deposite la herramienta elctrica sobre una base firme como, p. ej., un banco de trabajo. Introduzca la llave del portabrocas 13 en uno de los tres taladros del portabrocas de corona dentada 14 y afloje el mismo, haciendo palanca con la llave en sentido contrario a las agujas del reloj. Si el portabrocas de corona dentada se resistiese a ser aflojado, aplicar un leve golpe contra la llave del portabrocas 13. Retire la llave macho hexagonal 13 del portabrocas de corona dentada y desenrsquelo completamente.

Espaol | 33

Desmontaje del portabrocas de sujecin rpida Para desmontar el portabrocas de sujecin rpida 1 sujete una llave macho hexagonal en el portabrocas de sujecin rpida 1 y aplique una llave fija 18 (entrecaras 17) al entrecaras del husillo. Deposite la herramienta elctrica sobre una base firme como, p. ej., un banco de trabajo. Sujete firmemente la llave fija 18 y afloje el portabrocas de sujecin rpida 1 girando en sentido contrario a las agujas del reloj la llave macho hexagonal . Si el portabrocas de sujecin rpida no pudiese desmontarse a mano aplicar un golpe leve contra el extremo ms largo de la llave macho hexagonal . Retire la llave macho hexagonal del portabrocas de sujecin rpida y desmonte ste completamente. Desmontaje del portabrocas de sujecin rpida (GBM 10 SRE) Para desmontar el portabrocas de sujecin rpida 1, amarre en el mismo una llave macho hexagonal . Deposite la herramienta elctrica sobre una base firme como, p. ej., un banco de trabajo. Sujete firmemente la llave macho hexagonal, y afloje el portabrocas de sujecin rpida 1 girando en sentido contrario a las agujas del reloj el adaptador de sustitucin rpida 19 . Retire la llave macho hexagonal del portabrocas de sujecin rpida y desenrsquelo completamente. Montaje del portabrocas El montaje del portabrocas de sujecin rpida o de corona dentada, se realiza siguiendo los pasos en orden inverso. El portabrocas deber apretarse con un par de apriete aprox. de 15 Nm.

Giro a izquierdas: Para aflojar o desenroscar tornillos o tuercas presionar hasta el tope hacia la izquierda el selector de sentido de giro 7. Selector de velocidad mecnico (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) El selector de velocidad 8 puede accionarse con la herramienta elctrica detenida o en funcionamiento. Sin embargo, no es conveniente realizarlo con la herramienta elctrica trabajando a plena carga o revoluciones mximas. El selector de velocidad 8 permite ajustar 2 campos de revoluciones. Velocidad I: Campo de bajas revoluciones, para realizar perforaciones grandes o atornillar. Velocidad II: Campo de altas revoluciones, para perforaciones pequeas. Si el selector de velocidad 8 no pudiese girarse hasta el tope, gire ligeramente a mano el husillo. Preseleccin de las revoluciones (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) La rueda preselectora de revoluciones 5 le permite seleccionar el n de revoluciones incluso durante la operacin del aparato. Las revoluciones requeridas dependen del material a trabajar y del dimetro del til. Determinar probando el ajuste ptimo. Conexin/desconexin Para la puesta en marcha de la herramienta elctrica accionar y mantener en esa posicin el interruptor de conexin/desconexin 6. Para retener el interruptor de conexin/desconexin 6 una vez accionado, presionar la tecla de enclavamiento 4. Para desconectar la herramienta elctrica suelte el interruptor de conexin/desconexin 6, o en caso de estar enclavado con la tecla 4, presione brevemente y suelte a continuacin el interruptor de conexin/desconexin 6. Ajuste de las revoluciones (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Variando la presin ejercida sobre el interruptor de conexin/desconexin 6 puede Ud. regular de forma continua las revoluciones de la herramienta elctrica. Apretando levemente el interruptor de conexin/desconexin 6 se obtienen unas revoluciones bajas. Incrementando paulatinamente la presin van aumentando las revoluciones en igual medida.

Operacin
Puesta en marcha
Observe la tensin de red! La tensin de la fuente de energa deber coincidir con las indicaciones en la placa de caractersticas de la herramienta elctrica. Las herramientas elctricas marcadas con 230 V pueden funcionar tambin a 220 V. Ajuste del sentido de giro (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Con el selector 7 puede invertirse el sentido de giro actual de la herramienta elctrica. Esto no es posible, sin embargo, con el interruptor de conexin/desconexin 6 accionado. Giro a derechas: Para taladrar y enroscar tornillos presione hasta el tope hacia la derecha el selector de sentido de giro 7.

34 | Espaol

1 609 929 K97 25.1.07

Ajuste del modo de operacin (GBM 10 SRE) Con el selector Taladrar/atornillar 20 puede Ud. determinar si la conexin entre el accionamiento y el husillo de taladrar es permanente o dependiente de la presin de aplicacin ejercida. Taladrar Gire el selector 20 hacia la posicin con el smbolo Taladrar. El husillo de taladrar est continuamente conectado con el accionamiento. Este ajuste es adecuado para taladrar y realizar atornillados individuales sin el tope de profundidad de atornillado 21. Atornillado Gire el selector 20 hacia la posicin con el smbolo Atornillar. El husillo de taladrar solamente es arrastrado al ejercer una presin de aplicacin. Este ajuste es adecuado para efectuar atornillados en serie con una profundidad de atornillado constante en combinacin con el tope de profundidad 12 , y para realizar atornillados individuales sin el tope de profundidad 12. El proceso de atornillado se inicia al ejercer una presin de aplicacin suficientemente grande. El selector 20 queda enclavado de forma perceptible y puede accionarse tambin con el motor en marcha. Si el selector 20 no dejase girarse hasta el tope, gire ligeramente a mano el husillo de taladrar. Atornillado con el tope de profundidad (GBM 10 SRE) (ver figura G) Desmonte el portabrocas junto con el adaptador de sustitucin rpida 19. Monte una punta de atornillar 15. Empuje hasta el fondo el tope de profundidad de atornillado 21. Girando el casquillo de ajuste 22 en el sentido de las agujas del reloj se obtiene una mayor profundidad de atornillado, y viceversa. Se recomienda correcto. determinar probando el ajuste

Instrucciones para la operacin


Solamente aplique la herramienta elctrica desconectada contra la tuerca o tornillo. Los tiles en rotacin pueden resbalar. Para taladrar en metal solamente usar brocas HSS (HSS=acero de corte rpido de alto rendimiento) bien afiladas y en perfecto estado. Brocas con la calidad correspondiente las encontrar en el programa de accesorios Bosch. Con el dispositivo para afilar brocas (accesorio especial) pueden afilarse cmodamente brocas helicoidales con dimetros de 2,510 mm. Para realizar trabajos con gran precisin utilice un soporte de taladrar (accesorio especial). Las mordazas para mquina, adquiribles como accesorio, permiten una sujecin segura de la pieza de trabajo. Con ello se evita que se gire la pieza de trabajo y los accidentes que se deriven de ello. Clip de sujecin al cinturn (GBM 10/GBM 10 RE) (ver figura H) El clip de sujecin al cinturn 23 le permite enganchar la herramienta elctrica, p. ej., a un cinturn. De esta manera le quedan libres ambas manos y tiene siempre accesible la herramienta elctrica.

Mantenimiento y servicio
Mantenimiento y limpieza
Antes de cualquier manipulacin en la herramienta elctrica, sacar el enchufe de red de la toma de corriente. Mantenga limpia la herramienta elctrica y las rejillas de refrigeracin para trabajar con eficacia y seguridad. Si a pesar de los esmerados procesos de fabricacin y control, la herramienta elctrica llegase a averiarse, la reparacin deber encargarse a un servicio tcnico autorizado para herramientas elctricas Bosch. Para cualquier consulta o pedido de piezas de repuesto es imprescindible indicar el n de artculo de 10 dgitos que figura en la placa de caractersticas de la herramienta elctrica.

1 609 929 K97 25.1.07

Espaol | 35

Servicio tcnico y asistencia al cliente


Los dibujos de despiece e informaciones sobre las piezas de repuesto las encontrar en internet bajo: www.bosch-pt.com Espaa Robert Bosch Espaa, S.A. Departamento de ventas Herramientas Elctricas C/Hermanos Garca Noblejas, 19 28037 Madrid Asesoramiento al cliente . . . . . +34 9 01 11 66 97 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +34 9 13 27 98 63 Venezuela Robert Bosch S.A. Final Calle Vargas. Edf. Centro Berimer P.B. Boleita Norte Caracas 107 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +58 (0)2 / 2 07 45 11 Mxico Robert Bosch S.A. de C.V. Interior: . . . . . . . . . . . . . . +52 (0)1 / 80 06 27 12 86 D.F.: . . . . . . . . . . . . . . . . . . .+52 (0)1 / 52 84 30 62 E-Mail: arturo.fernandez@mx.bosch.com Argentina Robert Bosch Argentina S.A. Crdoba 5160 1414 Buenos Aires (Capital Federal) Atencin al Cliente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +54 (0)8 10 / 5 55 20 20 E-Mail: herramientas.bosch@ar.bosch.com Per Autorex Peruana S.A. Repblica de Panam 4045, Lima 34 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +51 (0)1 / 4 75 54 53 E-Mail: vhe@autorex.com.pe Chile EMASA S.A. Irarrzaval 259 uoa Santiago . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +56 (0)2 / 5 20 31 00 E-Mail: emasa@emasa.cl

Eliminacin
Recomendamos que las herramientas elctricas, accesorios y embalajes sean sometidos a un proceso de recuperacin que respete el medio ambiente. Slo para los pases de la UE: No arroje las herramientas elctricas a la basura! Conforme a la Directriz Europea 2002/96/CE sobre aparatos elctricos y electrnicos inservibles, tras su transposicin en ley nacional, debern acumularse por separado las herramientas elctricas para ser sometidas a un reciclaje ecolgico.
Reservado el derecho de modificacin.

36 | Espaol

1 609 929 K97 25.1.07

Indicaes gerais de advertncia para ferramentas elctricas


Devem ser lidas todas as indicaes de advertncia e todas as instrues. O desrespeito das advertncias e instrues apresentadas abaixo pode causar choque elctrico, incndio e/ou graves leses.

ATENO

d) No dever utilizar o cabo para outras finalidades. Jamais utilizar o cabo para transportar a ferramenta elctrica, para pendur-la, nem para puxar a ficha da tomada. Manter o cabo afastado de calor, leo, cantos afiados ou partes do aparelho em movimento. Cabos danificados ou emaranharados aumentam o risco de um choque elctrico. e) Se trabalhar com uma ferramenta elctrica ao ar livre, s dever utilizar cabos de extenso apropriados para reas exteriores. A utilizao de um cabo de extenso apropriado para reas exteriores reduz o risco de um choque elctrico. f) Se no for possvel evitar o funcionamento da ferramenta elctrica em reas hmidas, dever ser utilizado uma disjuntor de corrente de avaria. A utilizao de um disjuntor de corrente de avaria reduz o risco de um choque elctrico. 3) Segurana de pessoas a) Esteja atento, observe o que est a fazer e tenha prudncia ao trabalhar com a ferramenta elctrica. No utilizar uma ferramenta elctrica quando estiver fatigado ou sob a influncia de drogas, lcool ou medicamentos. Um momento de descuido ao utilizar a ferramenta elctrica, pode levar a leses graves. b) Utilizar equipamento de proteco pessoal e sempre culos de proteco. A utilizao de equipamento de proteco pessoal, como mscara de proteco contra p, sapatos de segurana antiderrapantes, capacete de segurana ou proteco auricular, de acordo com o tipo e aplicao da ferramenta elctrica, reduz o risco de leses. c) Evitar uma colocao em funcionamento involuntria. Assegure-se de que a ferramenta elctrica esteja desligada, antes de conect-la alimentao de rede e/ou ao acumulador, antes de levant-la ou de transport-la. Se tiver o dedo no interruptor ao transportar a ferramenta elctrica ou se o aparelho for conectado alimentao de rede enquanto estiver ligado, podero ocorrer acidentes. d) Remover ferramentas de ajuste ou chaves de boca antes de ligar a ferramenta elctrica. Uma ferramenta ou chave que se encontre numa parte do aparelho em movimento pode levar a leses. e) Evite uma posio anormal. Mantenha uma posio firme e mantenha sempre o equilbrio. Desta forma mais fcil controlar a ferramenta elctrica em situaes inesperadas. Portugus | 37

Guarde bem todas as advertncias e instrues para futura referncia. O termo Ferramenta elctrica utilizado a seguir nas indicaes de advertncia, refere-se a ferramentas elctricas operadas com corrente de rede (com cabo de rede) e a ferramentas elctricas operadas com acumulador (sem cabo de rede). 1) Segurana da rea de trabalho a) Mantenha a sua rea de trabalho sempre limpa e bem iluminada. Desordem ou reas de trabalho insuficientemente iluminadas podem levar a acidentes. b) No trabalhar com a ferramenta elctrica em reas com risco de exploso, nas quais se encontrem lquidos, gases ou ps inflamveis. Ferramentas elctricas produzem fascas, que podem inflamar ps ou vapores. c) Manter crianas e outras pessoas afastadas da ferramenta elctrica durante a utilizao. No caso de distraco possvel que perca o contrlo sobre o aparelho. 2) Segurana elctrica a) A ficha de conexo da ferramenta elctrica deve caber na tomada. A ficha no deve ser modificada de maneira alguma. No utilizar uma ficha de adaptao junto com ferramentas elctricas protegidas por ligao terra. Fichas no modificadas e tomadas apropriadas reduzem o risco de um choque elctrico. b) Evitar que o corpo possa entrar em contacto com superfcies ligadas terra, como tubos, aquecimentos, foges e frigorficos. H um risco elevado devido a choque elctrico, se o corpo estiver ligado terra. c) Manter o aparelho afastado de chuva ou humidade. A infiltrao de gua numa ferramenta elctrica aumenta o risco de choque elctrico.

1 609 929 K97 25.1.07

f) Usar roupa apropriada. No usar roupa larga nem jias. Mantenha os cabelos, roupas e luvas afastadas de partes em movimento. Roupas frouxas, cabelos longos ou jias podem ser agarrados por peas em movimento. g) Se for possvel montar dispositivos de aspirao ou de recolha, assegure-se de que estejam conectados e utilizados correctamente. A utilizao de uma aspirao de p pode reduzir o perigo devido ao p. 4) Utilizao e manuseio cuidadoso de ferramentas elctricas a) No sobrecarregue o aparelho. Utilize a ferramenta elctrica apropriada para o seu trabalho. melhor e mais seguro trabalho com a ferramenta elctrica apropriada na rea de potncia indicada. b) No utilizar uma ferramenta elctrica com um interruptor defeituoso. Uma ferramenta elctrica que no pode mais ser ligada nem desligada, perigosa e deve ser reparada. c) Puxar a ficha da tomada e/ou remover o acumulador antes de executar ajustes no aparelho, de substituir acessrios ou de guardar o aparelho. Esta medida de segurana evita o arranque involuntrio da ferramenta elctrica. d) Guardar ferramentas elctricas no utilizadas fora do alcance de crianas. No permita que pessoas que no estejam familiarizadas com o aparelho ou que no tenham lido estas instrues, utilizem o aparelho. Ferramentas elctricas so perigosas se forem utilizadas por pessoas inesperientes. e) Tratar a ferramenta elctrica com cuidado. Controlar se as partes mveis do aparelho funcionam perfeitamente e no emperram, e se h peas quebradas ou danificadas que possam prejudicar o funcionamento da ferramenta elctrica. Permitir que peas danificadas sejam reparadas antes da utilizao. Muitos acidentes tm como causa, a manuteno insuficiente de ferramentas elctricas. f) Manter as ferramentas de corte afiadas e limpas. Ferramentas de corte cuidadosamente tratadas e com cantos de corte afiados emperram com menos frequncia e podem ser conduzidas com maior facilidade.

g) Utilizar a ferramenta elctrica, acessrios, ferramentas de aplicao, etc. conforme estas instrues. Considerar as condies de trabalho e a tarefa a ser executada. A utilizao de ferramentas elctricas para outras tarefas a no ser as aplicaes previstas, pode levar a situaes perigosas. 5) Servio a) S permita que o seu aparelho seja reparado por pessoal especializado e qualificado e s com peas de reposio originais. Desta forma assegurado o funcionamento seguro do aparelho.

Instrues de servio especficas do aparelho


Utilizar os punhos adicionais fornecidos com a ferramenta elctrica. A perda de controle sobre a ferramenta elctrica pode levar a leses. Utilizar detectores apropriados, para encontrar cabos escondidos, ou consultar a companhia elctrica local. O contacto com cabos elctricos podem provocar incndio e choques elctricos. Danos em tubos de gs podem levar exploso. A infiltrao num cano de gua provoca danos materiais. Desligar imediatamente a ferramenta elctrica, caso a ferramenta de aplicao bloquear. Esteja atento para altos momentos de reaco que provoquem um contra-golpe. A ferramenta de trabalho bloqueada quando: a ferramenta elctrica sobrecarregada ou se for emperrada na pea a ser trabalhada. Ao executar trabalhos durante os quais possam ser atingidos cabos elctricos ou o prprio cabo de rede, dever sempre segurar a ferramenta elctrica pelas superfcies isoladas do punho. O contacto com um cabo sob tenso pode colocar peas de metal da ferramenta elctrica sob tenso e levar a um choque elctrico. Segurar a ferramenta elctrica firmemente com ambas as mos durante o trabalho e manter uma posio firme. A ferramenta elctrica conduzida com segurana com ambas as mos. Fixar a pea a ser trabalhada. Uma pea a ser trabalhada fixa com dispositivos de aperto ou com torno de bancada est mais firme do que segurada com a mo. No processar material que contenha asbesto. Asbesto considerado como sendo cancergeno.

38 | Portugus

1 609 929 K97 25.1.07

Tomar medidas de proteco, se durante o trabalho houver a possibilidade de serem produzidos ps nocivos sade, inflamveis ou explosivos. Por exemplo: Alguns ps so considerados como sendo cancergenos. Usar uma mscara de proteco contra o p e, se for possvel, utilizar uma aspirao de p/aparas. Manter o seu local de trabalho limpo. Misturas de material so especialmente perigosas. P de metal leve pode queimar ou explodir. Espere a ferramenta elctrica parar completamente, antes de deposit-la. A ferramenta de aplicao pode emperrar e levar perda de controlo sobre a ferramenta elctrica. No utilizar a ferramenta elctrica com um cabo danificado. No tocar no cabo danificado e puxar a ficha da tomada, se o cabo for danificado durante o trabalho. Cabos danificados aumentam o risco de um choque elctrico.

Descrio de funes
Devem ser lidas todas as indicaes de advertncia e todas as instrues. O desrespeito das advertncias e instrues apresentadas abaixo pode causar choque elctrico, incndio e/ou graves leses. Abrir a pgina basculante contendo a apresentao do aparelho, e deixar esta pgina aberta enquanto estiver lendo a instruo de servio.

9 Parafuso de orelhas para ajuste do esbarro de profundidade 10 Parafuso de orelhas para ajuste do punho adicional 11 Punho adicional (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) 12 Esbarro de profundidade 13 Chave mandril de brocas* 14 Mandril de brocas de coroa dentada* 15 Bit de aparafusamento* 16 rvore porta-brocas com sextavado interior (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 17 Parafuso de segurana para mandril brocas aperto rpido/de coroa dentada 18 Chave de forqueta** 19 Adaptador de substituio rpida (GBM 10 SRE) 20 Comutador Furar/aparafusar (GBM 10 SRE) 21 Limitador da profundidade de aparafusamento (GBM 10 SRE) 22 Luva de ajuste para limitador da profundidade de aparafusamento (GBM 10 SRE) 23 Clip para fixao do cinto (GBM 10/GBM 10 RE)
*Acessrios apresentados ou descritos no pertencem ao volume de fornecimento. **de tipo comercial (no includo no volume de fornecimento)

Informao sobre rudos/vibraes


Valores de medio averiguados conforme EN 60745. O nvel de presso acstica avaliado como A do aparelho tipicamente 77 dB(A). Incerteza K=3 dB. O nvel de rudo durante o trabalho pode ultrapassar 85 dB(A). Usar proteco auricular! Valores totais de vibrao (soma dos vectores das trs direces) determinados conforme EN 60745: Furar em metal: Valor de emisso de vibraes ah =7,5 m/s2, incerteza K=2,4 m/s2. O nvel de vibraes indicado nestas instrues foi medido conforme um processo de medio normalizado na norma EN 60745 e pode ser utilizado para a comparao de aparelhos. O nvel de vibraes variar de acordo com a aplicao da ferramenta elctrica. Em alguns casos o nvel de vibraes pode ser superior ao indicado nestas instrues. possvel que o impacto de vibraes seja subestimado se a ferramenta elctrica for regularmente utilizada de maneira semelhante. Nota: Para uma avaliao exacta do impacto de vibraes durante um certo perodo de trabalho, tambm deveriam ser considerados os perodos nos quais o aparelho est desligado ou funciona sem estar realmente a ser empregado. Isto pode reduzir nitidamente o impacto de vibraes durante o completo perodo de trabalho.

Utilizao conforme as disposies


O aparelho destinado para furar em madeira,metal, cermica e plstico. Aparelhos com regulao electrnica e marcha direita/ esquerda tambm so apropriadas para aparafusar e cortar roscas.

Componentes ilustrados
A numerao dos componentes ilustrados refere-se apresentao da ferramenta elctrica na pgina de esquemas. 1 2 3 4 5 Mandril de aperto rpido* Bucha dianteira Bucha traseira Tecla de fixao para o interruptor de ligar-desligar Roda de ajuste para pr-seleco do nmero de rotao (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) 6 Interruptor de ligar-desligar 7 Comutador do sentido de rotao (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 8 Comutador de marchas (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE)
1 609 929 K97 25.1.07

ATENO

Portugus | 39

Dados tcnicos
Berbequim N do produto Potncia nominal consumida Potncia til N de rotao em ponto morto Primeira marcha Segunda marcha Nmero de rotao nominal Primeira marcha Segunda marcha Binrio nominal (Primeira/segunda marcha) de gola do veio Pr-seleco do nmero de rotao Comando do n de rotaes Marcha direita/ esquerda mx. dimetro de perfurao (Primeira/segunda marcha) Ao Madeira Alumnio mx. de aparafusamento Faixa de aperto do mandril Peso conforme EPTAProcedure 01/2003 Classe de proteco GBM ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

As indicaes s valem para tenses nominais [U] 230/240 V. Estas indicaes podem variar no caso de tenses inferiores e em modelos especficos dos pases. Observar o nmero de produto na placa de caractersticas da sua ferramenta elctrica. A designao comercial das ferramentas elctricas individuais pode variar.

Declarao de conformidade
Declaramos sob nossa exclusiva responsabilidade, que este produto cumpre as seguintes normas ou documentos normativos: EN 60745 conforme as disposies das directivas 89/336/CEE, 98/37/CE. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montagem
Punho adicional (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (veja figura A)
S utilizar a sua ferramenta elctrica com o punho adicional 11. O punho adicional 11 pode ser movimentado como desejar, para alcanar uma posio de trabalho segura e livre de fadiga. Girar o parafuso de orelhas para o ajuste do punho adicional 10 no sentido contrrio dos ponteiros do relgio e deslocar o punho adicional 11 para a posio desejada. Em seguida dever girar o parafuso de orelhas 10 no sentido dos ponteiros do relgio para apertar.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

40 | Portugus

1 609 929 K97 25.1.07

Ajustar a profundidade de perfurao Com o esbarro de profundidade 12 possvel determintar a profundidade de perfurao X desejada. Soltar o parafuso de orelhas para o ajuste do esbarro de profundidade 9 e introduzir o esbarro de profundidade no punho adicional 11. O estriamento no esbarro de profundidade 12 deve mostrar para cima. Puxar o esbarro de profundidade para fora, de modo que a distncia entre a ponta da broca e a ponta do esbarro de profundidade corresponda profundidade de perfurao desejada X. Reapertar a porca de orelhas para o ajuste do limitador de profundidade 9.

Adaptador de substituio rpida (GBM 10 SRE) Para uma comutao rpida entre furar e aparafusar, possvel remover a rvore porta-brocas de forma rpida e simples, sem a necessidade de uma ferramenta adicional.

Troca de ferramenta
Antes de todos trabalhos na ferramenta elctrica dever puxar a ficha de rede da tomada. Usar luvas de proteco durante a substituio de ferramentas. O mandril de brocas pode aquecer-se fortemente durante os processos de trabalho. Mandril de aperto rpido (veja figura B) Segurar a bucha traseira 3 do mandril de aperto rpido 1 e girar a bucha dianteira 2 no sentido dos ponteiros do relgio , at poder introduzir a ferramenta. Introduzir a ferramenta. Segurar a bucha traseira 3 do mandril de brocas de aperto rpido 1 e girar a bucha dianteira 2 firmemente com a mo no sentido de rotao , at escutar um clic. Isto trava automaticamente o mandril de brocas. O travamento se solta novamente se, para remover a ferramenta, girar a bucha dianteira 2 no sentido contrrio. Mandril de brocas de coroa dentada (veja figura C) Abrir o mandril de brocas de coroa dentada 14 girando, at ser possvel introduzir a ferramenta. Introduzir a ferramenta. Introduzir a chave de mandril de brocas 13 nos respectivos orifcios do mandril de coroa dentada 14 e fixar uniformemente a ferramenta. Ferramentas de aparafusamento (GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) (veja figura D) A rvore porta-brocas 16 est equipada com um sextavado interior para a admisso de bits de aparafusamento. Desmontar o mandril de brocas e colocar o bit de aparafusamento 15 directamente na rvore portabrocas 16, onde fixo por um anel de segurana.

Segurar firmemente a rvore porta-brocas e empurrar a tecla de travamento vermelha para frente. Girar o adaptador de substituio rpida 19 no sentido de rotao e retir-lo pela frente.

Trocar o mandril de brocas


Antes de todos trabalhos na ferramenta elctrica dever puxar a ficha de rede da tomada. Remover o parafuso de segurana O mandril de brocas de aperto rpido 1 ou o madril de brocas de coroa dentada 14 esto fixos com um parafuso de segurana 17, de modo que no possam se soltar involuntariamente. Abrir completamente o mandril de brocas de aperto rpido 1 ou o mandril de brocas de coroa dentada 14 e desatarraxar o parafuso de segurana 17 no sentido dos ponteiros do relgio. O parafuso de segurana tem uma rosca esquerda. Se o parafuso de segurana 17 estiver preso, dever aplicar uma chave de fenda na cabea do parafuso e soltar o parafuso de segurana atravs de um golpe no punho da chave de fenda. Desmontar o mandril de brocas de coroa dentada GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (veja figura E): Para desmontar o mandril de brocas de coroa dentada 14 dever aplicar uma chave de forqueta 18 (tamanho da chave 17 mm) na superfcie de chave do veio de accionamento. GBM 10 SRE (veja figura F): Para desmontar o mandril de brocas de coroa dentada 14, dever segurar firmemente o adaptador de substituio rpida 19. Colocar a ferramenta elctrica sobre uma base firme, p. ex. uma bancada de trabalho. Introduzir a chave do mandril de brocas 13 num dos trs orifcios do mandril de brocas de coroa dentada 14 e soltar o mandril de brocas de coroa dentada 14 com esta alavanca, girando no sentido contrrio dos ponteiros do relgio. Um mandril de brocas de coroa dentada demasiadaPortugus | 41

1 609 929 K97 25.1.07

mente firme pode ser solto com um leve golpe sobre a chave de mandril de brocas 13. Remover a chave de mandril de brocas 13 do mandril de brocas de coroa dentada e desaparafusar completamente o mandril de brocas de coroa dentada. Desmontar o mandril de brocas de aperto rpido Para desmontar o mandril de brocas de aperto rpido 1, introduzir a chave de sextavado interior no mandril de brocas de aperto rpido 1 e aplicar uma chave de forqueta 18 (SW 17) para reter o veio de accionamento. Colocar a ferramenta elctrica sobre uma base firme, p.ex. uma bancada de trabalho. Segurar firmemente a chave de forqueta 18 e desatarraxar o mandril de brocas de aperto rpido 1, girando a chave de sextavado interior no sentido contrrio dos ponteiros do relgio. Um mandril de brocas de aperto rpido demasiadamente apertado pode ser afrouxado com um leve golpe sobre o cabo comprido da chave de mandril de brocas . Remover a chave de sextavado interior do mandril de brocas de aperto rpido e desaparafus-lo completamente. Desmontar o mandril de brocas de aperto rpido (GBM 10 SRE) Para desmontar o mandril de brocas de aperto rpido 1, dever introduzir uma chave de sextavado interior no mandril de brocas de aperto rpido 1. Colocar a ferramenta elctrica sobre uma base firme, p. ex. uma bancada de trabalho. Segurar firmemente a chave de sextavado interior e soltar o mandril de brocas de aperto rpido 1, girando o adaptador de substituio rpida 19 no sentido contrrio dos ponteiros do relgio. Remover a chave de sextavado interior do mandril de brocas de aperto rpido e desaparafus-lo completamente. Montar o mandril de brocas A montagem do mandril de brocas de aperto rpido/do mandril de brocas de coroa dentada realizada em sequncia invertida. O mandril de brocas deve ser apertado com um binrio de aprox. 15 Nm.

Ajustar o sentido de rotao (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Com o comutador de sentido de rotao 7 possvel alterar o sentido de rotao da ferramenta elctrica. Com o interruptor de ligar-desligar pressionado 6 isto no entanto no possvel. Marcha direita: Premir o comutador do sentido de rotao 7 completamente para a direita para furar ou apertar parafusos. Marcha esquerda: Premir o comutador do sentido de rotao 7 completamente para a esquerda para soltar ou desapertar parafusos e porcas. Seleco mecnica de marcha (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) O selector de marcha 8 pode ser activado com a ferramenta elctrica parada ou em funcionamento. Isto no entanto no deveria ocorrer em plena carga nem com mximo nmero de rotaes. Com o selector de marcha 8 podem ser seleccionadas 2 gamas de nmero de rotao. Marcha I: baixa gama de nmero de rotaes; para trabalhar com grandes dimetros ou para aparafusar. Marcha II: Alta gama de nmero de rotaes; para trabalhar com pequeno dimetro de perfurao. Se no for possvel deslocar completamente o selector de marcha 8, dever girar um pouco o veio de accionamento com a broca. Pr-seleccionar o nmero de rotaes (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Com a roda de pr-seleco do nmero de rotaes 5 possvel pr-seleccionar o nmero de rotaes/nmero de percusses necessrio durante o funcionamento. O n de rotaes necessrio depende do material a ser trabalhado e do dimetro da ferramenta. Verificar o ajuste ideal atravs de um ensaio prctico. Ligar e desligar Para a colocao em funcionamento da ferramenta elctrica dever pressionar o interruptor de ligar-desligar 6 e manter pressionado. Para fixar o interruptor de ligar-desligar 6 dever premir a tecla de fixao 4. Para desligar a ferramenta elctrica, dever soltar o interruptor de ligar-desligar 6 ou se estiver travado com a tecla de fixao 4, dever pressionar o interruptor de ligar-desligar 6 por instantes e em seguida soltar novamente.

Funcionamento
Colocao em funcionamento
Observar a tenso de rede! A tenso da fonte de corrente deve coincidir com a indicada na chapa de identificao da ferramenta elctrica. Ferramentas elctricas marcadas para 230 V tambm podem ser operadas com 220 V.

42 | Portugus

1 609 929 K97 25.1.07

Ajustar o nmero de rotao (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) O nmero de rotao da ferramenta elctrica ligada pode ser regulada sem escalonamento, dependendo de quanto premir o interruptor de ligar-desligar 6. Uma leve presso sobre o interruptor de ligar-desligar 6 proporciona um nmero de rotao baixo. Aumentando a presso, aumentado o n de rotao. Ajustar o tipo de funcionamento (GBM 10 SRE) Com o comutador furar/aparafusar 20 possvel seleccionar entre a conexo permanente e a conexo dependente da presso, entre o accionamento e a rvore porta-brocas. Furar Colocar o comutador 20 sobre o smbolo Furar. A rvore porta-brocas tem uma conexo permanente ao accionamento. Este ajuste apropriado para furar e para aparafusamentos individuais sem limitador de profundidade de aparafusamento 21. Parafusos Colocar o comutador 20 sobre o smbolo Aparafusar. A rvore porta-brocas s acoplada por fora de presso. Este ajuste apropriado para aparafusamentos em srie com constante profundidade de aparafusamento, com o limitador de profundidade 12, assim como para aparafusamentos individuais sem o limitador de profundidade 12. O processo de aparafusamento iniciado logo que houver suficiente fora de presso. O comutador 20 engata perceptivelmente e tambm pode ser accionado com o motor em funcionamento. Se no for possvel deslocar completamente o comutador 20, dever girar um pouco a rvore porta-brocas com a ferramenta de trabalho. Aparafusar com o limitador de profundidade de aparafusamento (GBM 10 SRE) (veja figura G) Retirar o completo mandril de brocas com o adaptador de substituio rpida 19. Introduzir o bit de aparafusamento 15. Introduzir completamente o limitador de profundidade de aparafusamento 21. Girar a luva de ajuste 22 no sentido dos ponteiros do relgio resulta numa profundidade de aparafusamento maior, girar no sentido contrrio dos ponteiros do relgio, uma profundidade de aparafusamento menor. O ajuste necessrio deveria ser determinado atravs de um aparafusamento de ensaio.

Indicaes de trabalho
Utilizar os punhos adicionais fornecidos com a ferramenta elctrica. A perda de controle sobre a ferramenta elctrica pode levar a leses. Para furar metal s devem ser utilizadas brocas HSS (HSS=ao de corte rpido de alta potncia) afiadas e em perfeito estado. O programa de acessrios Bosch garante a respectiva qualidade. Com o aparelho de afiar brocas (acessrio) possvel afiar facilmente brocas helicoidais com um dimetro de 2,510 mm. Para tarefas que necessitem uma preciso elevada, dever ser utilizada a coluna de perfurao (acessrio). O torno de bancada de mquina adquirvel como acessrio possibilita uma fixao segura da pea a ser trabalhada. Isto evita que a pea a ser trabalhada possa virar, provocando acidentes. Clip para fixao do cinto (GBM 10/GBM 10 RE) (veja figura H) A sua ferramenta elctrica est equipada com um clip para fixao do cinto 23, com o qual pode ser, pendurada, por exemplo, num cinto. Desta forma ter ambas as mos livres e a ferramenta elctrica estar sempre ao alcance.

Manuteno e servio
Manuteno e limpeza
Antes de todos trabalhos na ferramenta elctrica dever puxar a ficha de rede da tomada. Manter a ferramenta elctrica e as aberturas de ventilao sempre limpas, para trabalhar bem e de forma segura. Se a ferramenta elctrica falhar apesar de cuidadosos processos de fabricao e de teste, a reparao dever ser executada por uma oficina de servio autorizada para ferramentas elctricas Bosch. Para todas as questes e encomendas de peas sobressalentas imprescindvel indicar o nmero de produto de 10 dgitos como consta no logotipo da ferramenta elctrica.

1 609 929 K97 25.1.07

Portugus | 43

Servio e consulta ao cliente


Desenhos explodidos e informaes sobre peas sobressalentes encontram-se em: www.bosch-pt.com Portugal Robert Bosch LDA Avenida Infante D. Henrique Lotes 2E 3E 1800 Lisboa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +351 21 / 8 50 00 00 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +351 21 / 8 51 10 96 Brasil Robert Bosch Ltda. Caixa postal 1195 13065-900 Campinas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 08 00 / 7 04 54 46 E-Mail: sac@bosch-sac.com.br

Eliminao
Ferramentas elctricas, acessrios e embalagens devem ser enviados a uma reciclagem ecolgica de matrias primas. Apenas pases da Unio Europia: No deitar ferramentas elctricas no lixo domstico! De acordo com a directiva europia 2002/96/CE para aparelhos elctricos e electrnicos velhos, e com as respectivas realizaes nas leis nacionais, as ferramentas elctricas que no servem mais para a utilizao, devem ser enviadas separadamente a uma reciclagem ecolgica.
Sob reserva de alteraes.

44 | Portugus

1 609 929 K97 25.1.07

Avvertenze generali di pericolo per elettroutensili


Leggere tutte le avvertenze di pericolo e le istruzioni operative. In caso di mancato rispetto delle avvertenze di pericolo e delle istruzioni operative si potr creare il pericolo di scosse elettriche, incendi e/o incidenti gravi.

AVVERTENZA

fonti di calore, olio, spigoli taglienti e neppure a parti della macchina che siano in movimento. I cavi danneggiati o aggrovigliati aumentano il rischio dinsorgenza di scosse elettriche. e) Qualora si voglia usare lelettroutensile allaperto, impiegare solo ed esclusivamente cavi di prolunga che siano adatti per limpiego allesterno. Luso di un cavo di prolunga omologato per limpiego allesterno riduce il rischio dinsorgenza di scosse elettriche. f) Qualora non fosse possibile evitare di utilizzare lelettroutensile in ambiente umido, utilizzare un interruttore di sicurezza. Luso di un interruttore di sicurezza riduce il rischio di una scossa elettrica. 3) Sicurezza delle persone a) importante concentrarsi su ci che si sta facendo e maneggiare con giudizio lelettroutensile durante le operazioni di lavoro. Non utilizzare mai lelettroutensile in caso di stanchezza oppure quando ci si trovi sotto leffetto di droghe, bevande alcoliche e medicinali. Un attimo di distrazione durante luso dellelettroutensile pu essere causa di gravi incidenti. b) Indossare sempre equipaggiamento protettivo individuale, nonch guanti protettivi. Indossando abbigliamento di protezione personale come la maschera per polveri, scarpe di sicurezza che non scivolino, elmetto di protezione oppure protezione acustica a seconda del tipo e dellapplicazione dellelettroutensile, si riduce il rischio di incidenti. c) Evitare laccensione involontaria dellelettroutensile. Prima di collegarlo alla rete di alimentazione elettrica e/o alla batteria ricaricabile, prima di prenderlo oppure prima di iniziare a trasportarlo, assicurarsi che lelettroutensile sia spento. Tenendo il dito sopra linterruttore mentre si trasporta lelettroutensile oppure collegandolo allalimentazione di corrente con linterruttore inserito, si vengono a creare situazioni pericolose in cui possono verificarsi seri incidenti. d) Prima di accendere lelettroutensile togliere gli attrezzi di regolazione o la chiave inglese. Un accessorio oppure una chiave che si trovi in una parte rotante della macchina pu provocare seri incidenti. e) Evitare una posizione anomala del corpo. Avere cura di mettersi in posizione sicura e di mantenere lequilibrio in ogni situazione. In questo modo possibile controllare meglio lelettroutensile in caso di situazioni inaspettate.

Conservare tutte le avvertenze di pericolo e le istruzioni operative per ogni esigenza futura. Il termine elettroutensile utilizzato nelle avvertenze di pericolo si riferisce ad utensili elettrici alimentati dalla rete (con linea di allacciamento) ed ad utensili elettrici alimentati a batteria (senza linea di allacciamento). 1) Sicurezza della postazione di lavoro a) Tenere la postazione di lavoro sempre pulita e ben illuminata. Il disordine oppure zone della postazione di lavoro non illuminate possono essere causa di incidenti. b) Evitare dimpiegare lelettroutensile in ambienti soggetti al rischio di esplosioni nei quali si abbia presenza di liquidi, gas o polveri infiammabili. Gli elettroutensili producono scintille che possono far infiammare la polvere o i gas. c) Tenere lontani i bambini ed altre persone durante limpiego dellelettroutensile. Eventuali distrazioni potranno comportare la perdita del controllo sullelettroutensile. 2) Sicurezza elettrica a) La spina di allacciamento alla rete dellelettroutensile deve essere adatta alla presa. Evitare assolutamente di apportare modifiche alla spina. Non impiegare spine adattatrici assieme ad elettroutensili dotati di collegamento a terra. Le spine non modificate e le prese adatte allo scopo riducono il rischio di scosse elettriche. b) Evitare il contatto fisico con superfici collegate a terra, come tubi, riscaldamenti, cucine elettriche e frigoriferi. Sussiste un maggior rischio di scosse elettriche nel momento in cui il corpo messo a massa. c) Custodire lelettroutensile al riparo dalla pioggia o dallumidit. La penetrazione dellacqua in un elettroutensile aumenta il rischio di una scossa elettrica. d) Non usare il cavo per scopi diversi da quelli previsti ed, in particolare, non usarlo per trasportare o per appendere lelettroutensile oppure per estrarre la spina dalla presa di corrente. Non avvicinare il cavo a

1 609 929 K97 25.1.07

Italiano | 45

f) Indossare vestiti adeguati. Non indossare vestiti larghi, n portare bracciali e catenine. Tenere i capelli, i vestiti ed i guanti lontani da pezzi in movimento. Vestiti lenti, gioielli o capelli lunghi potranno impigliarsi in pezzi in movimento. g) In caso fosse previsto il montaggio di dispositivi di aspirazione della polvere e di raccolta, assicurarsi che gli stessi siano collegati e che vengano utilizzati correttamente. Lutilizzo di unaspirazione polvere pu ridurre lo svilupparsi di situazioni pericolose dovute alla polvere. 4) Trattamento accurato ed uso corretto degli elettroutensili a) Non sottoporre la macchina a sovraccarico. Per il proprio lavoro, utilizzare esclusivamente lelettroutensile esplicitamente previsto per il caso. Con un elettroutensile adatto si lavora in modo migliore e pi sicuro nellambito della sua potenza di prestazione. b) Non utilizzare mai elettroutensili con interruttori difettosi. Un elettroutensile con linterruttore rotto pericoloso e deve essere aggiustato. c) Prima di procedere ad operazioni di regolazione sulla macchina, prima di sostituire parti accessorie oppure prima di posare la macchina al termine di un lavoro, estrarre sempre la spina dalla presa della corrente e/o estrarre la batteria ricaricabile. Tale precauzione eviter che lelettroutensile possa essere messo in funzione involontariamente. d) Quando gli elettroutensili non vengono utilizzati, conservarli al di fuori del raggio di accesso di bambini. Non fare usare lelettroutensile a persone che non siano abituate ad usarlo o che non abbiano letto le presenti istruzioni. Gli elettroutensili sono macchine pericolose quando vengono utilizzati da persone non dotate di sufficiente esperienza. e) Eseguire la manutenzione dellelettroutensile operando con la dovuta diligenza. Accertarsi che le parti mobili della macchina funzionino perfettamente, che non sinceppino e che non ci siano pezzi rotti o danneggiati al punto da limitare la funzione dellelettroutensile stesso. Prima di iniziare limpiego, far riparare le parti danneggiate. Numerosi incidenti vengono causati da elettroutensili la cui manutenzione stata effettuata poco accuratamente. f) Mantenere gli utensili da taglio sempre affilati e puliti. Gli utensili da taglio curati con particolare attenzione e con taglienti affilati sinceppano meno frequentemente e sono pi facili da condurre. 46 | Italiano

g) Utilizzare lelettroutensile, gli accessori opzionali, gli utensili per applicazioni specifiche ecc., sempre attenendosi alle presenti istruzioni. Cos facendo, tenere sempre presente le condizioni di lavoro e le operazioni da eseguire. Limpiego di elettroutensili per usi diversi da quelli consentiti potr dar luogo a situazioni di pericolo. 5) Assistenza a) Fare riparare lelettroutensile solo ed esclusivamente da personale specializzato e solo impiegando pezzi di ricambio originali. In tale maniera potr essere salvaguardata la sicurezza dellelettroutensile.

Istruzioni di sicurezza specifiche per la macchina


Utilizzare le impugnature supplementari fornite insieme allelettroutensile. La perdita di controllo sullelettroutensile pu comportare il pericolo di incidenti. Al fine di rilevare linee di alimentazione nascoste, utilizzare adatte apparecchiature di ricerca oppure rivolgersi alla locale societ erogatrice. Un contatto con linee elettriche pu provocare lo sviluppo di incendi e di scosse elettriche. Danneggiando linee del gas si pu creare il pericolo di esplosioni. Penetrando una tubazione dellacqua si provocano seri danni materiali. Spegnere immediatamente lelettroutensile quando lutensile accessorio si blocca. Aspettarsi sempre alti momenti di reazione che possono provocare un contraccolpo. Lutensile accessorio si blocca quando: lelettroutensile sottoposto a sovraccarico oppure prende angolature improprie nel pezzo in lavorazione. Quando si eseguono lavori in cui vi pericolo che laccessorio impiegato possa arrivare a toccare cavi elettrici nascosti oppure anche il cavo elettrico della macchina stessa, tenere lelettroutensile afferrandolo sempre alle superfici di impugnatura isolate. Un contatto con un cavo elettrico mette sotto tensione anche le parti in metallo dellelettroutensile e provoca quindi una scossa elettrica. Durante le operazioni di lavoro necessario tenere lelettroutensile sempre con entrambe le mani ed adottare una posizione di lavoro sicura. Utilizzare con sicurezza lelettroutensile tenendolo sempre con entrambe le mani.

1 609 929 K97 25.1.07

Assicurare il pezzo in lavorazione. Un pezzo in lavorazione pu essere bloccato con sicurezza in posizione solo utilizzando un apposito dispositivo di serraggio oppure una morsa a vite e non tenendolo con la semplice mano. Non lavorare mai materiali contenenti amianto. Lamianto ritenuto materiale cancerogeno. Prendere dei provvedimenti appropriati in caso che durante il lavoro dovessero svilupparsi polveri dannose per la salute, infiammabili oppure esplosive. Ad esempio: Alcune polveri sono considerate cancerogene. Portare una maschera di protezione contro la polvere ed utilizzare, se collegabile, un sistema di aspirazione polvere/aspirazione trucioli. Mantenere pulita la propria zona di lavoro. Miscele di materiali di diverso tipo possono risultare particolarmente pericolose. La polvere di metalli leggeri pu essere infiammabile ed esplosiva. Prima di posare lelettroutensile, attendere sempre fino a quando si sar fermato completamente. Laccessorio pu incepparsi e comportare la perdita di controllo dellelettroutensile. Mai utilizzare lelettroutensile con un cavo danneggiato. Non toccare il cavo danneggiato ed estrarre la spina di rete in caso che si dovesse danneggiare il cavo mentre si lavora. Cavi danneggiati aumentano il rischio di una scossa di corrente elettrica.

Componenti illustrati
La numerazione dei componenti illustrati si riferisce allillustrazione dellelettroutensile che si trova sulla pagina con la rappresentazione grafica. 1 2 3 4 5 6 7 Mandrino autoserrante* Boccola anteriore Boccola posteriore Tasto di bloccaggio per interruttore avvio/arresto Rotellina di selezione numero giri (GBM 10-2 RE / GBM 13-2 RE) Interruttore di avvio/arresto Commutatore del senso di rotazione (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Commutatore di marcia (GBM 10-2 RE / GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Vite ad alette per la regolazione della battuta in profondit Vite ad alette per la regolazione dellimpugnatura supplementare Impugnatura supplementare (GBM 13-2 / GBM 13-2 RE) Guida di profondit Chiave di serraggio per mandrini* Mandrino a cremagliera* Bit cacciavite* Mandrino portapunta con esagono cavo (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Vite di sicurezza per mandrino autoserrante/mandrino a cremagliera Chiave a forcella** Adattatore per cambio rapido (GBM 10 SRE) Commutatore Foratura/Avvitamento (GBM 10 SRE) Boccola di profondit (GBM 10 SRE) Boccola di regolazione per boccola di profondit (GBM 10 SRE) Clip di aggancio cintura (GBM 10/GBM 10 RE)

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Descrizione del funzionamento


Leggere tutte le avvertenze di pericolo e le istruzioni operative. In caso di mancato rispetto delle avvertenze di pericolo e delle istruzioni operative si potr creare il pericolo di scosse elettriche, incendi e/o incidenti gravi. Si prega di aprire la pagina ribaltabile su cui si trova raffigurata schematicamente la macchina e lasciarla aperta mentre si legge il manuale delle Istruzioni per luso.

18 19 20 21 22 23

*Laccessorio illustrato o descritto nelle istruzioni per luso non compreso nella fornitura standard. **disponibili in commercio (non compreso nel volume di fornitura)

Uso conforme alle norme


La macchina ideale per forare nel legno, nel metallo, nella ceramica e nella materia plastica. Macchine con regolazione elettronica e funzionamento reversibile sono adatte anche per avvitare e per tagliare filettature.

1 609 929 K97 25.1.07

Italiano | 47

Informazioni sulla rumorosit e sulla vibrazione


Valori misurati conformemente alla norma EN 60745. Il livello di pressione acustica stimato A della macchina ammonta a 77 dB(A). Incertezza della misura K=3 dB. Il livello di rumore durante il lavoro pu superare 85 dB(A). Usare la protezione acustica! Valori complessivi di oscillazione (somma vettoriale delle tre direzioni) misurati conformemente alla norma EN 60745: Forature nel metallo: Valore complessivo di oscillazione ah =7,5 m/s2, incertezza della misura K=2,4 m/s2.

Il livello di oscillazione indicato nelle presenti istruzioni stato rilevato seguendo una procedura di misurazione conforme alla norma EN 60745 e pu essere dunque utilizzato per il confronto fra macchine. Il livello di oscillazione soggetto a cambiamenti a seconda di come si usa lelettroutensile e pu in alcuni casi arrivare a livelli che vanno oltre quello riportato nelle presenti istruzioni. Il carico delloscillazione potrebbe essere sottovalutato se lelettroutensile dovesse essere utilizzato regolarmente in questo modo. Nota bene: Per una valutazione precisa del carico delloscillazione nel corso di un determinato periodo di tempo operativo bisognerebbe considerare anche i tempi in cui la macchina spenta oppure accesa ma non viene utilizzata effettivamente. Ci pu ridurre chiaramente il carico delloscillazione in relazione al completo periodo operativo.

AVVERTENZA

Dati tecnici
Trapano elettrico Codice prodotto Potenza nominale assorbita Potenza resa Numero di giri a vuoto 1a marcia 2a marcia Numero giri nominale 1a marcia 2a marcia Coppia nominale (1a /2a marcia) Diametro del collare alberino Preselezione del numero di giri Regolazione del numero di giri Rotazione destrorsa/ sinistrorsa max. punta (1a /2a marcia) Acciaio Legname Alluminio Diam. max. delle viti Campo di serraggio del mandrino Peso in funzione della EPTA-Procedure 01/2003 Classe di sicurezza GBH ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

Le caratteristiche si riferiscono a tensioni nominali [U] 230/240 V. In caso di tensioni minori ed in caso di modelli speciali a seconda dei Paesi, le caratteristiche riportate possono essere divergenti. Si prega di tenere presente il codice prodotto applicato sulla targhetta di costruzione del Vostro elettroutensile. Le descrizioni commerciali di singoli elettroutensili possono variare.

48 | Italiano

1 609 929 K97 25.1.07

Dichiarazione di conformit
Assumendone la piena responsabilit, dichiariamo che questo prodotto conforme alle seguenti normative oppure documenti normativi: EN 60745 in base alle direttive delle prescrizioni CEE 89/336, CE 98/37. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Cambio degli utensili


Prima di qualunque intervento sullelettroutensile estrarre la spina di rete dalla presa. Portare sempre guanti di protezione durante la sostituzione di utensili. In caso di operazioni di lavoro di maggiore durata il mandrino portapunta pu surriscaldarsi. Mandrino autoserrante (vedi figura B) Tenere ferma saldamente la boccola posteriore 3 del mandrino autoserrante 1 e ruotare la boccola anteriore 2 nel senso di rotazione , fino a quando lutensile pu essere inserito. Inserire lutensile. Tenere ferma saldamente la boccola posteriore 3 del mandrino autoserrante 1 e chiudere manualmente con forza la boccola anteriore 2 nel senso di rotazione , fino a quando si sente un clic. In questo modo il mandrino viene bloccato automaticamente. Lo sblocco avviene quando, per togliere lutensile, si gira la boccola anteriore in senso contrario 2. Mandrino a cremagliera (vedi figura C) Aprire il mandrino a cremagliera 14 ruotandolo fino a quando diventer possibile applicarvi lutensile. Inserire laccessorio. Inserire la chiave di serraggio per mandrini 13 nelle rispettive forature del mandrino a cremagliera 14 e fissare bene lutensile ad innesto in modo uniforme. Accessori per avvitare (GBM 10 RE / GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) (vedi figura D) Il mandrino portapunta 16 dotato di un esagono cavo per il supporto dei bits cacciavite. Smontare il mandrino ed inserire il bit cacciavite 15 direttamente nel mandrino portapunta 16 dove lo stesso viene trattenuto tramite un anello di sicurezza. Adattatore per cambio rapido (GBM 10 SRE) Per la commutazione veloce da foratura ad avvitamento possibile rimuovere velocemente e facilmente il mandrino dal mandrino portapunta senza limpiego di attrezzo supplementare.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

Montaggio
Impugnatura supplementare (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (vedi figura A)
Utilizzare il Vostro elettroutensile soltanto con limpugnatura supplementare 11. Limpugnatura supplementare 11 pu essere spostata liberamente e regolata in modo da permettere di prendere una posizione di lavoro di assoluta maneggevolezza. Per la regolazione dellimpugnatura supplementare 10 girare la vite ad alette in senso antiorario e spostare limpugnatura supplementare 11 sulla posizione richiesta. Una volta conclusa loperazione, avvitare di nuovo forte la vite ad alette 10 in senso orario. Regolazione della profondit di foratura Tramite lasta di profondit 12 possibile determinare la profondit della foratura richiesta X. Allentare le viti ad alette per la guida di profondit 9 ed applicare lasta di profondit nellimpugnatura supplementare 11. La scanalatura allasta di profondit 12 deve indicare verso lalto. Estrarre lasta di profondit fino a quando la distanza tra lestremit della punta e lestremit della guida profondit corrisponde alla richiesta profondit della foratura X. Avvitare di nuovo forte la vite ad alette per la regolazione della battuta in profondit 9.

Tenere saldamente il mandrino e spingere in avanti il tasto di bloccaggio rosso. Ruotare ladattatore per cambio rapido 19 nel senso di rotazione e toglierlo tirandolo in avanti.

1 609 929 K97 25.1.07

Italiano | 49

Sostituzione del mandrino


Prima di qualunque intervento sullelettroutensile estrarre la spina di rete dalla presa. Rimozione della vite di sicurezza Il mandrino autoserrante 1 oppure il mandrino a cremagliera 14 assicurato contro allentamento accidentale dal mandrino portapunta con una vite di sicurezza 17. Aprire completamente il mandrino autoserrante 1 oppure il mandrino a cremagliera 14 e svitare la vite di sicurezza 17 in senso orario. Tenere presente che la vite di sicurezza ha una filettatura sinistrorsa. Se la vite di sicurezza 17 dovesse essere bloccata, applicare un cacciavite sulla testa della vite ed allentare la vite di serraggio dando un colpo sullimpugnatura del cacciavite. Smontaggio del mandrino a cremagliera GBM 10-2 RE /GBM 13-2/ GBM 13-2 RE (vedere figura E): Per lo smontaggio del mandrino a cremagliera 14 applicare una chiave fissa 18 (apertura di chiave 17 mm) alla superficie chiave dellalberino di trasmissione. GBM 10 SRE (vedere figura F): Per lo smontaggio del mandrino a cremagliera 14 tenere ben fermo ladattatore per cambio rapido 19. Posare lelettroutensile su un basamento piano e resistente, p. es. un banco di lavoro. Inserire la chiave di serraggio per mandrini 13 in uno dei tre fori del mandrino a cremagliera 14 ed allentare il mandrino a cremagliera 14 con questa leva ruotando in senso antiorario. In caso di mandrino a cremagliera bloccato possibile sbloccarlo dando un leggero colpo sulla chiave di serraggio per mandrini 13. Togliere la chiave di serraggio per mandrini 13 dal mandrino a cremagliera e svitare completamente il mandrino a cremagliera. Smontaggio del mandrino autoserrante Per smontare il mandrino autoserrante 1 fissare la chiave a brugola nel mandrino autoserrante 1 ed applicare una chiave a forcella 18 (misura 17) alla superficie chiave dellalberino di trasmissione. Posare lelettroutensile su un basamento piano e resistente, p. es.un banco di lavoro. Tenere saldamente la chiave a forcella 18 e sbloccare il mandrino autoserrante 1 girando la chiave a brugola in senso antiorario. In caso di mandrino autoserrante bloccato possibile sbloccarlo dando un leggero colpo sul lungo gambo della chiave a brugola . Togliere la chiave a brugola dal mandrino autoserrante e svitare completamente il mandrino autoserrante.

Smontaggio del mandrino autoserrante (GBM 10 SRE) Per smontare il mandrino autoserrante 1 fissare una chiave a brugola nel mandrino autoserrante 1. Posare lelettroutensile su un basamento piano e resistente, p. es. un banco di lavoro. Tenere saldamente la chiave a brugola e sbloccare il mandrino autoserrante 1 girando ladattatore per cambio rapido 19 in senso antiorario. Togliere la chiave a brugola dal mandrino autoserrante e svitare completamente il mandrino autoserrante. Montaggio del mandrino autoserrante Il montaggio del mandrino autoserrante/mandrino a cremagliera avviene eseguendo inversamente le stesse operazioni. Il mandrino portapunta deve essere stretto con un momento di coppia pari a 15 Nm.

Uso
Messa in funzione
Osservare la tensione di rete! La tensione della rete deve corrispondere a quella indicata sulla targhetta dellelettroutensile. Gli elettroutensili con lindicazione di 230 V possono essere collegati anche alla rete di 220 V. Impostazione del senso di rotazione (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE / GBM 13-2 RE) Con il commutatore del senso di rotazione 7 possibile modificare il senso di rotazione dellelettroutensile. Comunque, ci non possibile quando linterruttore di avvio/arresto 6 premuto. Rotazione destrorsa: Per forare ed avvitare viti, premere completamente il commutatore del senso di rotazione 7 verso destra fino alla battuta di arresto. Rotazione sinistrorsa: Per allentare oppure svitare viti e madreviti, premere completamente il commutatore del senso di rotazione 7 verso sinistra fino alla battuta di arresto. Commutazione meccanica di marcia (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Il commutatore di marcia 8 pu essere azionato in posizione di fermo oppure quando lelettroutensile in funzione. Il cambio non dovrebbe avvenire quando la macchina sottoposta al carico massimo oppure al numero massimo di giri. Con il commutatore di marcia 8 possibile preselezionare 2 campi di velocit.

50 | Italiano

1 609 929 K97 25.1.07

Marcia I: Bassa velocit; per lavori con grandi diametri di foratura oppure per avvitare. Marcia II: Alta velocit; per lavori con piccolo diametro di foratura. In caso non fosse possibile spostare il commutatore di marcia 8 fino alla battuta, girare leggermente il mandrino di trasmissione tramite la punta. Preselezione del numero di giri (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Tramite la rotellina per la selezione del numero giri 5 possibile preselezionare la velocit richiesta anche durante la fase di funzionamento. La velocit necessaria dipende dal materiale in lavorazione e dal diametro dellutensile ad innesto. La maniera migliore per determinare la registrazione ideale quella di eseguire delle prove pratiche. Accendere/spegnere Per accendere lelettroutensile premere linterruttore di avvio/arresto 6 e tenerlo premuto. Per fissare in posizione linterruttore di avvio/arresto premuto 6 premere il tasto di bloccaggio 4. Per spegnere lelettroutensile rilasciare di nuovo linterruttore di avvio/arresto 6 oppure se bloccato con il tasto di bloccaggio 4, premere brevemente linterruttore di avvio/arresto 6 e rilasciarlo di nuovo. Regolazione del numero di giri (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) possibile regolare la velocit dellelettroutensile in funzione operando con la pressione che si esercita sullinterruttore avvio/arresto 6. Esercitando una leggera pressione sullinterruttore di avvio/arresto 6 si ha una velocit bassa. Aumentando la pressione si aumenta la velocit. Regolazione del modo operativo (GBM 10 SRE) Con il commutatore Foratura/avvitamento 20 possibile selezionare tra collegamento permanente e dipendente dalla pressione di contatto tra trasmissione e mandrino portapunta. Foratura Posizionare il commutatore 20 sul simbolo Foratura. Il mandrino portapunta ha un collegamento permanente alla trasmissione. Questa regolazione adatta per la foratura e per avvitamenti singoli senza boccola di profondit 21.

Avvitamento Posizionare il commutatore 20 sul simbolo Avvitamento. Il mandrino portapunta viene innestato solo tramite la pressione di contatto. Questa regolazione adatta per avvitamenti in serie con profondit di avvitamento costante insieme alla guida di profondit 12 e per avvitamenti singoli senza guida di profondit 12. La procedura di avvitamento inizia con pressione di contatto sufficientemente alta. Il commutatore 20 innesta in posizione percettibilmente e pu essere azionato anche con motore in funzione. Se non possibile orientare il commutatore 20 fino allarresto, ruotare leggermente il mandrino portapunta con lutensile accessorio. Avvitamento con boccola di profondit (GBM 10 SRE) (vedere figura G) Rimuovere il mandrino completo con ladattatore per cambio rapido 19. Inserire un bit cacciavite 15. Applicare la boccola di profondit 21 fino allarresto. Ruotando la boccola di regolazione 22 in senso orario si ha una maggiore profondit di avvitamento, ruotando in senso antiorario si ha una minore profondit di avvitamento. Il modo migliore per determinare la regolazione necessaria quello di eseguire delle prove di avvitamento.

Indicazioni operative
Applicare l'elettroutensile sul dado/vite solo quando spento. Utensili accessori in rotazione possono scivolare. Per forature nel metallo impiegare solo punte HSS perfettamente affilate (HSS = acciaio superrapido). Una rispettiva qualit viene garantita dal programma accessori Bosch. Con lapparecchio per laffilatura delle punte (accessorio opzionale) possibile affilare senza fatica punte spirali con un diametro pari a 2,510 mm. Per lavori che richiedono una particolare precisione, utilizzare un supporto a colonna (accessorio opzionale). Tramite la morsa per macchine disponibile come accessorio opzionale possibile bloccare con sicurezza il pezzo in lavorazione. Ci evita uno spostamento del pezzo e quindi eventuali infortuni. Clip di aggancio cintura (GBM 10/GBM 10 RE) (vedere figura H) Tramite il clip di aggancio cintura 23 possibile agganciare lelettroutensile p. es. ad una cinghia. In questo modo si hanno libere entrambe le mani e lelettroutensile sempre a portata di mano.

1 609 929 K97 25.1.07

Italiano | 51

Manutenzione ed assistenza
Manutenzione e pulizia
Prima di qualunque intervento sullelettroutensile estrarre la spina di rete dalla presa. Per poter garantire buone e sicure operazioni di lavoro, tenere sempre puliti lelettroutensile e le prese di ventilazione. Se nonostante gli accurati procedimenti di produzione e di controllo lelettroutensile dovesse guastarsi, la riparazione va fatta effettuare da un punto di assistenza autorizzato per gli elettroutensili Bosch. In caso di richieste o di ordinazione di pezzi di ricambio, comunicare sempre il codice prodotto a 10 cifre riportato sulla targhetta di fabbricazione dellelettroutensile!

Smaltimento
Avviare ad un riciclaggio rispettoso dellambiente gli imballaggi, gli elettroutensili e gli accessori dismessi. Solo per i Paesi della CE: Non gettare elettroutensili dismessi tra i rifiuti domestici! Conformemente alla norma della direttiva CE 2002/96 sui rifiuti di apparecchiature elettriche ed elettroniche (RAEE) ed allattuazione del recepimento nel diritto nazionale, gli elettroutensili diventati inservibili devono essere raccolti separatamente ed essere inviati ad una riutilizzazione ecologica.
Con ogni riserva di modifiche tecniche.

Servizio post-vendita
Per prendere visione dei disegni in vista esplosa e delle informazioni relative ai pezzi di ricambio consultare il sito: www.bosch-pt.com Italia Robert Bosch S.p.A. Via Giovanni da Udine 15 20156 Milano . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +39 02 / 36 96 26 63 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +39 02 / 36 96 26 62 Filo diretto con Bosch: . . . . . +39 02 / 36 96 23 14 www.Bosch.it Svizzera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .0 44 / 8 47 15 13 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .0 44 / 8 47 15 53

52 | Italiano

1 609 929 K97 25.1.07

Algemene veiligheidswaarschuwingen voor elektrische gereedschappen


WAARSCHUWING Lees alle veiligheidswaarschuwingen en alle voorschriften. Als de waarschuwingen en voorschriften niet worden opgevolgd, kan dit een elektrische schok, brand of ernstig letsel tot gevolg hebben. Bewaar alle waarschuwingen en voorschriften voor toekomstig gebruik. Het in de waarschuwingen gebruikte begrip elektrisch gereedschap heeft betrekking op elektrische gereedschappen voor gebruik op het stroomnet (met netsnoer) en op elektrische gereedschappen voor gebruik met een accu (zonder netsnoer).
1) Veiligheid van de werkomgeving a) Houd uw werkomgeving schoon en goed verlicht. Een rommelige of onverlichte werkomgeving kan tot ongevallen leiden. b) Werk met het elektrische gereedschap niet in een omgeving met explosiegevaar waarin zich brandbare vloeistoffen, brandbare gassen of brandbaar stof bevinden. Elektrische gereedschappen veroorzaken vonken die het stof of de dampen tot ontsteking kunnen brengen. c) Houd kinderen en andere personen tijdens het gebruik van het elektrische gereedschap uit de buurt. Wanneer u wordt afgeleid, kunt u de controle over het gereedschap verliezen. 2) Elektrische veiligheid a) De aansluitstekker van het elektrische gereedschap moet in het stopcontact passen. De stekker mag in geen geval worden veranderd. Gebruik geen adapterstekkers in combinatie met geaarde elektrische gereedschappen. Onveranderde stekkers en passende stopcontacten beperken het risico van een elektrische schok. b) Voorkom aanraking van het lichaam met geaarde oppervlakken, bijvoorbeeld van buizen, verwarmingen, fornuizen en koelkasten. Er bestaat een verhoogd risico door een elektrische schok wanneer uw lichaam geaard is. c) Houd het gereedschap uit de buurt van regen en vocht. Het binnendringen van water in het elektrische gereedschap vergroot het risico van een elektrische schok.

d) Gebruik de kabel niet voor een verkeerd doel, om het elektrische gereedschap te dragen of op te hangen of om de stekker uit het stopcontact te trekken. Houd de kabel uit de buurt van hitte, olie, scherpe randen en bewegende gereedschapdelen. Beschadigde of in de war geraakte kabels vergroten het risico van een elektrische schok. e) Wanneer u buitenshuis met elektrisch gereedschap werkt, dient u alleen verlengkabels te gebruiken die voor gebruik buitenshuis zijn goedgekeurd. Het gebruik van een voor gebruik buitenshuis geschikte verlengkabel beperkt het risico van een elektrische schok. f) Als het gebruik van het elektrische gereedschap in een vochtige omgeving onvermijdelijk is, dient u een aardlekschakelaar te gebruiken. Het gebruik van een aardlekschakelaar vermindert het risico van een elektrische schok. 3) Veiligheid van personen a) Wees alert, let goed op wat u doet en ga met verstand te werk bij het gebruik van het elektrische gereedschap. Gebruik geen elektrisch gereedschap wanneer u moe bent of onder invloed staat van drugs, alcohol of medicijnen. Een moment van onoplettendheid bij het gebruik van het elektrische gereedschap kan tot ernstige verwondingen leiden. b) Draag persoonlijke beschermende uitrusting. Draag altijd een veiligheidsbril. Het dragen van persoonlijke beschermende uitrusting zoals een stofmasker, slipvaste werkschoenen, een veiligheidshelm of gehoorbescherming, afhankelijk van de aard en het gebruik van het elektrische gereedschap, vermindert het risico van verwondingen. c) Voorkom per ongeluk inschakelen. Controleer dat het elektrische gereedschap uitgeschakeld is voordat u de stekker in het stopcontact steekt of de accu aansluit en voordat u het gereedschap oppakt of draagt. Wanneer u bij het dragen van het elektrische gereedschap uw vinger aan de schakelaar hebt of wanneer u het gereedschap ingeschakeld op de stroomvoorziening aansluit, kan dit tot ongevallen leiden. d) Verwijder instelgereedschappen of schroefsleutels voordat u het elektrische gereedschap inschakelt. Een instelgereedschap of sleutel in een draaiend deel van het gereedschap kan tot verwondingen leiden.

1 609 929 K97 25.1.07

Nederlands | 53

e) Voorkom een onevenwichtige lichaamshouding. Zorg ervoor dat u stevig staat en steeds in evenwicht blijft. Daardoor kunt u het elektrische gereedschap in onverwachte situaties beter onder controle houden. f) Draag geschikte kleding. Draag geen loshangende kleding of sieraden. Houd haren, kleding en handschoenen uit de buurt van bewegende delen. Loshangende kleding, lange haren en sieraden kunnen door bewegende delen worden meegenomen. g) Wanneer stofafzuigings- of stofopvangvoorzieningen kunnen worden gemonteerd, dient u zich ervan te verzekeren dat deze zijn aangesloten en juist worden gebruikt. Het gebruik van een stofafzuiging beperkt het gevaar door stof. 4) Zorgvuldige omgang met en zorgvuldig gebruik van elektrische gereedschappen a) Overbelast het gereedschap niet. Gebruik voor uw werkzaamheden het daarvoor bestemde elektrische gereedschap. Met het passende elektrische gereedschap werkt u beter en veiliger binnen het aangegeven capaciteitsbereik. b) Gebruik geen elektrisch gereedschap waarvan de schakelaar defect is. Elektrisch gereedschap dat niet meer kan worden in- of uitgeschakeld, is gevaarlijk en moet worden gerepareerd. c) Trek de stekker uit het stopcontact of neem de accu uit het elektrische gereedschap voordat u het gereedschap instelt, toebehoren wisselt of het gereedschap weglegt. Deze voorzorgsmaatregel voorkomt onbedoeld starten van het elektrische gereedschap. d) Bewaar niet-gebruikte elektrische gereedschappen buiten bereik van kinderen. Laat het gereedschap niet gebruiken door personen die er niet mee vertrouwd zijn en deze aanwijzingen niet hebben gelezen. Elektrische gereedschappen zijn gevaarlijk wanneer deze door onervaren personen worden gebruikt. e) Verzorg het elektrische gereedschap zorgvuldig. Controleer of bewegende delen van het gereedschap correct functioneren en niet vastklemmen en of onderdelen zodanig gebroken of beschadigd zijn dat de werking van het elektrische gereedschap nadelig wordt benvloed. Laat deze beschadigde onderdelen voor het gebruik repareren. Veel ongevallen hebben hun oorzaak in slecht onderhouden elektrische gereedschappen.

f) Houd snijdende inzetgereedschappen scherp en schoon. Zorgvuldig onderhouden snijdende inzetgereedschappen met scherpe snijkanten klemmen minder snel vast en zijn gemakkelijker te geleiden. g) Gebruik elektrisch gereedschap, toebehoren, inzetgereedschappen en dergelijke volgens deze aanwijzingen. Let daarbij op de arbeidsomstandigheden en de uit te voeren werkzaamheden. Het gebruik van elektrische gereedschappen voor andere dan de voorziene toepassingen kan tot gevaarlijke situaties leiden. 5) Service a) Laat het elektrische gereedschap alleen repareren door gekwalificeerd en vakkundig personeel en alleen met originele vervangingsonderdelen. Daarmee wordt gewaarborgd dat de veiligheid van het gereedschap in stand blijft.

Gereedschapspecifieke veiligheidsvoorschriften
Gebruik de bij het elektrische gereedschap meegeleverde extra handgrepen. Het verlies van de controle over het elektrische gereedschap kan tot verwondingen leiden. Gebruik een geschikt detectieapparaat om verborgen stroom-, gas- of waterleidingen op te sporen of raadpleeg het plaatselijke energie- of waterleidingbedrijf. Contact met elektrische leidingen kan tot brand of een elektrische schok leiden. Beschadiging van een gasleiding kan tot een explosie leiden. Breuk van een waterleiding veroorzaakt materile schade. Schakel het elektrische gereedschap onmiddellijk uit als het inzetgereedschap blokkeert. Houd rekening met grote reactiemomenten die een terugslag veroorzaken. Het inzetgereedschap blokkeert als: het elektrische gereedschap wordt overbelast of het in het te bewerken werkstuk kantelt. Houd het elektrische gereedschap alleen vast aan de gesoleerde greepvlakken als u werkzaamheden uitvoert waarbij het inzetgereedschap verborgen stroomleidingen of de eigen netkabel kan raken. Contact met een onder spanning staande leiding zet ook de metalen delen van het elektrische gereedschap onder spanning en leidt tot een elektrische schok.

54 | Nederlands

1 609 929 K97 25.1.07

Houd het elektrische gereedschap tijdens de werkzaamheden stevig met beide handen vast en zorg ervoor dat u stevig staat. Het elektrische gereedschap wordt met twee handen veiliger geleid. Zet het werkstuk vast. Een met spanvoorzieningen of een bankschroef vastgehouden werkstuk wordt beter vastgehouden dan u met uw hand kunt doen. Bewerk geen asbesthoudend Asbest geldt als kankerverwekkend. materiaal.

Afgebeelde componenten
De componenten zijn genummerd zoals op de afbeelding van het elektrische gereedschap op de pagina met afbeeldingen. 1 2 3 4 5 6 7 Snelspanboorhouder* Voorste huls Achterste huls Blokkeerknop voor aan/uit-schakelaar Stelwiel vooraf instelbaar toerental (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Aan/uit-schakelaar Draairichtingschakelaar (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Toerentalschakelaar (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Vleugelschroef voor instelling van de diepteaanslag Vleugelbout voor verstelling van de extra handgreep Extra handgreep (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Diepteaanslag Boorhoudersleutel* Tandkransboorhouder* Bit* Uitgaande as met binnenzeskant (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Borgschroef voor snelspan-/tandkransboorhouder Steeksleutel** Snelwisseladapter (GBM 10 SRE) Omschakelknop Boren/schroeven (GBM 10 SRE) Schroefdiepteaanslag (GBM 10 SRE) Instelhuls voor schroefdiepteaanslag (GBM 10 SRE) Riemclip (GBM 10/GBM 10 RE)

Tref veiligheidsmaatregelen wanneer er bij werkzaamheden stoffen kunnen ontstaan die schadelijk voor de gezondheid, brandbaar of explosief zijn. Bijvoorbeeld: sommige soorten stof gelden als kankerverwekkend. Draag een stofmasker en gebruik een afzuiging voor stof en spanen, als deze kan worden aangesloten. Houd uw werkplek schoon. Materiaalmengsels zijn bijzonder gevaarlijk. Stof van lichte metalen kan ontvlammen of exploderen. Wacht tot het elektrische gereedschap tot stilstand is gekomen voordat u het neerlegt. Het inzetgereedschap kan vasthaken en dit kan tot het verlies van de controle over het elektrische gereedschap leiden. Gebruik het elektrische gereedschap niet met een beschadigde kabel. Raak de beschadigde kabel niet aan en trek de stekker uit het stopcontact als de kabel tijdens de werkzaamheden wordt beschadigd. Beschadigde kabels vergroten het risico van een elektrische schok.

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

Functiebeschrijving
Lees alle veiligheidswaarschuwingen en alle voorschriften. Als de waarschuwingen en voorschriften niet worden opgevolgd, kan dit een elektrische schok, brand of ernstig letsel tot gevolg hebben. Vouw de uitvouwbare pagina met de afbeelding van het gereedschap open en laat deze pagina opengevouwen terwijl u de gebruiksaanwijzing leest.

* Niet elk afgebeeld en beschreven toebehoren wordt standaard meegeleverd. **In de handel verkrijgbaar (niet meegeleverd)

Informatie over geluid en trillingen Gebruik volgens bestemming


Het gereedschap is bestemd voor het boren in hout, metaal, keramiek en kunststof. Gereedschappen met elektronische regeling en rechts-/linksdraaien zijn ook geschikt voor het in- en uitdraaien van schroeven en het snijden van schroefdraad. Meetwaarden bepaald volgens EN 60745. Het A-gewogen geluidsdrukniveau van het gereedschap betdraagt kenmerkend 77 dB(A). Onzekerheid K=3 dB. Het geluidsniveau tijdens de werkzaamheden kan 85 dB(A) overschrijden. Draag een gehoorbescherming. Totale trillingswaarden (vectorsom van drie richtingen) bepaald volgens EN 60745: Boren in metaal: Trillingsemissiewaarde ah =7,5 m/s2, onzekerheid K=2,4 m/s2.
1 609 929 K97 25.1.07

Nederlands | 55

WAARSCHUWING Het in deze gebruiksaanwijzing vermelde trillingsniveau is gemeten met een volgens EN 60745 genormeerde meetmethode en kan worden gebruikt voor het vergelijken van gereedschappen. Het trillingsniveau verandert afhankelijk van het gebruik van het elektrische gereedschap en kan in sommige gevallen boven de in deze gebruiksaanwijzing aangegeven waarde liggen. De trillingsbelasting kan onder-

schat worden als het elektrische gereedschap regelmatig op dergelijke wijze wordt gebruikt. Opmerking: Voor een nauwkeurige schatting van de trillingsbelasting tijdens een bepaalde arbeidsperiode moet ook rekening worden gehouden met de tijd waarin het gereedschap uitgeschakeld is, of waarin het gereedschap wel loopt, maar niet werkelijk wordt gebruikt. Dit kan de trillingsbelasting gedurende de gehele arbeidsperiode duidelijk verminderen.

Technische gegevens
Boormachine Zaaknummer Opgenomen vermogen Afgegeven vermogen Onbelast toerental Stand 1 Stand 2 Nominaal toerental Stand 1 Stand 2 Nominaal draaimoment (stand 1/2) Ashals- Vooraf instelbaar toerental Toerentalregeling Rechts- en linksdraaien Max. boor- (stand 1/2) Staal Hout Aluminium Max. schroef- Boorhouderspanbereik Gewicht volgens EPTA-Procedure 01/2003 Isolatieklasse GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Gegevens gelden voor nominale spanningen [U] 230/240 V. Bij lagere spanningen en bij per land verschillende uitvoeringen kunnen deze gegevens afwijken. Let op het zaaknummer op het typeplaatje van het elektrische gereedschap. De handelsbenamingen van sommige elektrische gereedschappen kunnen afwijken.

Conformiteitsverklaring
Wij verklaren als alleen verantwoordelijke dat dit product voldoet aan de volgende normen en normatieve documenten: EN 60745 volgens de bepalingen van de richtlijnen 89/336/EEG, 98/37/EG. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montage
Extra handgreep (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (zie afbeelding A)
Gebruik het elektrische gereedschap alleen met de extra handgreep 11. U kunt de extra handgreep 11 naar wens draaien voor een veilige houding tijdens de werkzaamheden zonder vermoeidheid. Draai de vleugelschroef voor de verstelling van de extra handgreep 10 tegen de wijzers van de klok en draai de extra handgreep 11 in de gewenste stand. Draai vervolgens de vleugelschroef 10 met de wijzers van de klok weer vast.
1 609 929 K97 25.1.07

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

56 | Nederlands

Boordiepte instellen Met de diepteaanslag 12 kan de gewenste boordiepte X worden vastgelegd. Draai de vleugelschroef voor de instelling van de diepteaanslag los 9 en zet de diepteaanslag in de extra handgreep 11. De ribbels op de diepteaanslag 12 moeten naar boven wijzen. Trek de diepteaanslag zo ver naar buiten dat de afstand tussen de punt van de boor en de punt van de diepteaanslag overeenkomt met de gewenste boordiepte X. Draai de vleugelschroef voor de instelling van de diepteaanslag 9 weer vast. Houd de boorhouder vast en duw de rode blokkeerknop naar voren. Draai de snelwisseladapter 19 in de draairichting en trek deze naar voren los.

Inzetgereedschap wisselen
Trek altijd voor werkzaamheden aan het elektrische gereedschap de stekker uit het stopcontact. Draag werkhandschoenen bij het wisselen van inzetgereedschap. De boorhouder kan tijdens langdurige werkzaamheden heet worden. Snelspanboorhouder (zie afbeelding B) Houd de achterste huls 3 van de snelspanboorhouder 1 vast en draai de voorste huls 2 in draairichting tot het inzetgereedschap kan worden aangebracht. Zet het gereedschap in. Houd de achterste huls 3 van de snelspanboorhouder 1 vast en draai de voorste huls 2 in draairichting met uw hand stevig dicht tot een klikgeluid hoorbaar is. De boorhouder wordt daardoor automatisch vergrendeld. De vergrendeling wordt weer opgeheven als u voor het verwijderen van het inzetgereedschap de voorste huls 2 in de tegengestelde richting draait. Tandkransboorhouder (zie afbeelding C) Open de tandkransboorhouder 14 door deze te draaien, totdat het gereedschap kan worden ingezet. Zet het gereedschap in. Steek de boorhoudersleutel 13 in de daarvoor bedoelde boorgaten van de tandkransboorhouder 14 en span het inzetgereedschap gelijkmatig vast. Schroeftoebehoren (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (zie afbeelding D) De uitgaande as 16 is voorzien van een binnenzeskant voor de opname van bits. Demonteer de boorhouder en zet het bit 15 rechtstreeks in de uitgaande as 16, waar het door een borgring wordt vastgehouden. Snelwisseladapter (GBM 10 SRE) Voor het snel omzetten van boor- naar schroefwerkzaamheden kunt u de boorhouder zonder extra hulpgereedschap snel en eenvoudig van de uitgaande as verwijderen.

Boorhouder wisselen
Trek altijd voor werkzaamheden aan het elektrische gereedschap de stekker uit het stopcontact. Borgschroef verwijderen De snelspanboorhouder 1 of tandkransboorhouder 14 is met een borgschroef 17 beveiligd tegen onbedoeld losdraaien. Open de snelspanboorhouder 1 of tandkransboorhouder 14 volledig en draai de borgschroef 17 in de richting van de wijzers van de klok naar buiten. Let erop dat de borgschroef een linkse schroefdraad heeft. Als de borgschroef 17 vast zit, plaatst u een schroevendraaier op de schroefkop en maakt u de borgschroef los door een slag op de greep van de schroevendraaier. Tandkransboorhouder demonteren GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (zie afbeelding E): Voor de demontage van de tandkransboorhouder 14 zet u een steeksleutel 18 (sleutelwijdte 17 mm) op het sleutelvlak van de uitgaande as. GBM 10 SRE (zie afbeelding F): Voor de demontage van de tandkransboorhouder 14 houdt u de snelwisseladapter 19 goed vast. Leg het elektrische gereedschap op een stabiele ondergrond, bijvoorbeeld een werkbank. Steek de boorhoudersleutel 13 in een van de drie boorgaten van de tandkransboorhouder 14 en draai de tandkransboorhouder 14 met deze hendel door tegen de richting van de wijzers van de klok te draaien. Een vastzittende tandkransboorhouder wordt losgemaakt door een lichte slag op de boorhoudersleutel 13. Verwijder de boorhoudersleutel 13 uit de tandkransboorhouder en schroef de tandkransboorhouder volledig los. Snelspanboorhouder demonteren Voor het demonteren van de snelspanboorhouder 1 spant u een inbussleutel in de snelspanboorhouder 1 en plaatst u de steeksleutel 18 (SW 17) op het sleutelvlak van de uitgaande as. Leg het elektrische gereedschap op een stabiele ondergrond, bijvoorbeeld een Nederlands | 57

1 609 929 K97 25.1.07

werkbank. Houd de steeksleutel 18 vast en draai de snelspanboorhouder 1 los door de inbussleutel tegen de wijzers van de klok in te draaien. Een vastzittende snelspanboorhouder wordt losgemaakt door een lichte slag op de lange schacht van de inbussleutel . Verwijder de inbussleutel uit de snelspanboorhouder en schroef de snelspanboorhouder volledig los. Snelspanboorhouder demonteren (GBM 10 SRE) Voor de demontage van de snelspanboorhouder 1 spant u een inbussleutel in de snelspanboorhouder 1. Leg het elektrische gereedschap op een stabiele ondergrond, bijvoorbeeld een werkbank. Houd de inbussleutel vast en draai de snelspanboorhouder 1 door de snelwisseladapter 19 tegen de richting van de wijzers van de klok te draaien. Verwijder de inbussleutel uit de snelspanboorhouder en schroef de snelspanboorhouder volledig los. Boorhouder monteren De montage van de snelspan- of tandkransboorhouder vindt plaats in omgekeerde volgorde. De boorhouder moet worden vastgedraaid met een aandraaimoment van ca. 15 Nm.

Met de toerentalschakelaar 8 kunt u twee toerentalbereiken vooraf instellen. Stand I: Laag toerentalbereik. Voor werkzaamheden met een grote boordiameter en voor het in- en uitdraaien van schroeven. Stand II: Hoog toerentalbereik. Voor werkzaamheden met een kleine boordiameter. Als de toerentalschakelaar 8 niet tot aan de aanslag kan worden gedraaid, draait u de uitgaande as met de boor iets. Toerental vooraf instellen (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Met het stelwiel voor het vooraf instellen van het toerental 5 kunt u het benodigde toerental vooraf instellen, ook terwijl de machine loopt. Het vereiste toerental is afhankelijk van het te bewerken materiaal en de diameter van het inzetgereedschap. Stel de optimale instelling proefsgewijs vast. In- en uitschakelen Als u het elektrische gereedschap wilt inschakelen drukt u op de aan/uit-schakelaar 6 en houdt u deze ingedrukt. Als u de ingedrukte aan/uit-schakelaar 6 wilt vastzetten, druk u op de vastzetknop 4. Als u het elektrische gereedschap wilt uitschakelen laat u de aan/uit-schakelaar 6 los, of als deze met de blokkeerknop 4 vergrendeld is, drukt u de aan/uit-schakelaar 6 kort in en laat u deze vervolgens los. Toerental instellen (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) U kunt het toerental van het ingeschakelde elektrische gereedschap traploos regelen naarmate u de aan/uitschakelaar 6 indrukt. Lichte druk op de aan/uit-schakelaar 6 heeft een lager toerental tot gevolg. Met toenemende druk wordt het toerental hoger. Functie instellen (GBM 10 SRE) Met de omschakelknop Boren/schroeven 20 kunt u kiezen tussen een permanente verbinding van de aandrijving met de uitgaande as en een verbinding die afhankelijk is van de aandrukkracht. Boren Zet de omschakelknop 20 op het symbool Boren. De uitgaande as heeft een permanente verbinding met de aandrijving. Deze instelling is geschikt voor boorwerkzaamheden en voor het indraaien van enkele schroeven zonder schroefdiepteaanslag 21.

Gebruik
Ingebruikneming
Let op de netspanning! De spanning van de stroombron moet overeenkomen met de gegevens op het typeplaatje van het elektrische gereedschap. Met 230 V aangeduide elektrische gereedschappen kunnen ook met 220 V worden gebruikt. Draairichting instellen (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Met de draairichtingomschakelaar 7 kunt u de draairichting van het elektrische gereedschap veranderen. Als de aan/uit-schakelaar 6 is ingedrukt, is dit echter niet mogelijk. Rechtsdraaien: Als u wilt boren of schroeven wilt indraaien, drukt u de draairichtingschakelaar 7 naar rechts tot aan de aanslag door. Linksdraaien: Als u schroeven of moeren wilt los- of uitdraaien, drukt u de draairichtingomschakelaar 7 naar links tot aan de aanslag door. Mechanische toerentalkeuze (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) U kunt de toerentalschakelaar 8 bedienen bij stilstand of terwijl het elektrische gereedschap loopt. Dit mag echter niet bij volledige belasting of bij maximaal toerental gebeuren. 58 | Nederlands

1 609 929 K97 25.1.07

Schroeven Zet de omschakelknop 20 op het symbool Schroeven. De uitgaande as wordt pas vastgekoppeld door aandrukkracht. Deze instelling is geschikt voor het indraaien van series schroeven met een constante indraaidiepte in combinatie met de diepteaanslag 12 en voor het indraaien van enkele schroeven zonder diepteaanslag 12. Het schroeven begint bij een voldoende hoge aandrukkracht. De omschakelknop 20 klikt merkbaar vast en kan ook terwijl de motor loopt worden bediend. Als de omschakelknop 20 niet helemaal kan worden omgezet, draait u de uitgaande as met het inzetgereedschap iets. Schroeven met schroefdiepteaanslag (GBM 10 SRE) (zie afbeelding G) Verwijder de boorhouder volledig, samen met de snelwisseladapter 19. Zet een bit 15 in. Schuif de schroefdiepteaanslag 21 tot deze niet meer verder kan. Draaien van de instelhuls 22 met de wijzers van de klok mee leidt tot een grotere inschroefdiepte, draaien tegen de wijzers van de klok in tot een kleinere inschroefdiepte. De vereiste instelling vindt u het best door proefondervindelijk schroeven.

Onderhoud en service
Onderhoud en reiniging
Trek altijd voor werkzaamheden aan het elektrische gereedschap de stekker uit het stopcontact. Houd het elektrische gereedschap en de ventilatieopeningen altijd schoon om goed en veilig te werken. Mocht het elektrische gereedschap ondanks zorgvuldige fabricage- en testmethoden toch defect raken, dient de reparatie te worden uitgevoerd door een erkende klantenservice voor Bosch elektrische gereedschappen. Vermeld bij vragen en bestellingen van vervangingsonderdelen altijd het uit tien cijfers bestaande zaaknummer volgens het typeplaatje van het elektrische gereedschap.

Technische dienst en klantenservice


Explosietekeningen en informatie over vervangingsonderdelen vindt u op: www.bosch-pt.com Nederland . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +31 (0)76/579 54 54 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +31 (0)76/579 54 94 E-mail: Gereedschappen@nl.bosch.com Belgi en Luxemburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 65 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +32 (0)70/22 55 75 E-mail: Outillage.Gereedschap@be.bosch.com

Tips voor de werkzaamheden


Plaats het elektrische gereedschap alleen uitgeschakeld op de moer of schroef. Draaiende inzetgereedschappen kunnen uitglijden. Gebruik bij boorwerkzaamheden in metaal alleen onbeschadigde en scherpe HSS-boren (HSS = hogecapaciteit-snelstaal). De vereiste kwaliteit wordt gewaarborgd door het Bosch-toebehorenprogramma. Met het borenslijpapparaat (toebehoren) kunt u spiraalboren met een diameter van 2,510 mm moeiteloos slijpen. Gebruik voor bijzonder nauwkeurige werkzaamheden een boorstandaard (toebehoren). Met de als toebehoren verkrijgbare bankschroef kunt u het werkstuk stevig vastspannen. Dit voorkomt verdraaien van het werkstuk en daardoor veroorzaakte ongevallen. Riemclip (GBM 10/GBM 10 RE) (zie afbeelding H) Met de riemclip 23 kunt u het elektrische gereedschap vastmaken, bijvoorbeeld aan een riem. U heeft dan beide handen vrij en het gereedschap is altijd binnen handbereik.

Afvalverwijdering
Elektrische gereedschappen, toebehoren en verpakkingen moeten op een voor het milieu verantwoorde wijze worden hergebruikt. Alleen voor landen van de EU: Gooi elektrische gereedschappen niet bij het huisvuil. Volgens de Europese richtlijn 2002/96/EG over elektrische en elektronische oude apparaten en de omzetting van de richtlijn in nationaal recht moeten niet meer bruikbare elektrische gereedschappen apart worden ingezameld en op een voor het milieu verantwoorde wijze worden hergebruikt.
Wijzigingen voorbehouden.

1 609 929 K97 25.1.07

Nederlands | 59

Generelle advarselshenvisninger for el-vrktj


ADVARSEL Ls alle advarselshenvisninger og instrukser. I tilflde af manglende overholdelse af advarselshenvisningerne og instrukserne er der risiko for elektrisk std, brand og/eller alvorlige kvstelser. Opbevar alle advarselshenvisninger og instrukser til senere brug. Det i advarselshenvisningerne benyttede begreb el-vrktj refererer til netdrevet el-vrktj (med netkabel) og akkudrevet el-vrktj (uden netkabel).
1) Sikkerhed p arbejdspladsen a) Srg for, at arbejdsomrdet er rent og rigtigt belyst. Uorden eller uoplyste arbejdsomrder ger faren for uheld. b) Brug ikke el-vrktjet i eksplosionsfarlige omgivelser, hvor der findes brndbare vsker, gasser eller stv. El-vrktj kan sl gnister, der kan antnde stv eller dampe. c) Srg for, at andre personer og ikke mindst brn holdes vk fra arbejdsomrdet, nr maskinen er i brug. Hvis man distraheres, kan man miste kontrollen over maskinen. 2) Elektrisk sikkerhed a) El-vrktjets stik skal passe til kontakten. Stikket m under ingen omstndigheder ndres. Brug ikke adapterstik sammen med jordforbundet el-vrktj. Undrede stik, der passer til kontakterne, nedstter risikoen for elektrisk std. b) Undg kropskontakt med jordforbundne overflader som f.eks. rr, radiatorer, komfurer og kleskabe. Hvis din krop er jordforbundet, ges risikoen for elektrisk std. c) Maskinen m ikke udsttes for regn eller fugt. Indtrngning af vand i et el-vrktj ger risikoen for elektrisk std. d) Brug ikke ledningen til forml, den ikke er beregnet til (f.eks. m man aldrig bre el-vrktjet i ledningen, hnge el-vrktjet op i ledningen eller rykke i ledningen for at trkke stikket ud af kontakten). Beskyt ledningen mod varme, olie, skarpe kanter eller maskindele, der er i bevgelse. Beskadigede eller indviklede ledninger ger risikoen for elektrisk std. e) Hvis el-vrktjet benyttes i det fri, m der kun benyttes en forlngerledning, der er egnet til udendrs brug. Brug af forlngerledning til udendrs brug nedstter risikoen for elektrisk std.

f) Hvis det ikke kan undgs at bruge el-vrktjet i fugtige omgivelser, skal der bruges et HFI-rel. Brug af et HFI-rel reducerer risikoen for at f elektrisk std. 3) Personlig sikkerhed a) Det er vigtigt at vre opmrksom, se, hvad man laver, og bruge el-vrktjet fornuftigt. Brug ikke noget el-vrktj, hvis du er trt, har nydt alkohol eller er pvirket af medikamenter eller euforiserende stoffer. F sekunders uopmrksomhed ved brug af el-vrktjet kan fre til alvorlige personskader. b) Brug beskyttelsesudstyr og hav altid beskyttelsesbriller p. Brug af sikkerhedsudstyr som f.eks. stvmaske, skridsikkert fodtj, beskyttelseshjelm eller hrevrn afhngig af maskintype og anvendelse nedstter risikoen for personskader. c) Undg utilsigtet igangstning. Kontrollr, at el-vrktjet er slukket, fr du tilslutter det til strmtilfrslen og/eller akkuen, lfter eller brer det. Undg at bre el-vrktjet med fingeren p afbryderen og srg for, at el-vrktjet ikke er tndt, nr det sluttes til nettet, da dette ger risikoen for personskader. d) Gr det til en vane altid at fjerne indstillingsvrktj eller skruengle, fr el-vrktjet tndes. Hvis et stykke vrktj eller en ngle sidder i en roterende maskindel, er der risiko for personskader. e) Undg en anormal legemsposition. Srg for at st sikkert, mens der arbejdes, og kom ikke ud af balance. Dermed har du bedre muligheder for at kontrollere el-vrktjet, hvis der skulle opst uventede situationer. f) Brug egnet arbejdstj. Undg lse bekldningsgenstande eller smykker. Hold hr, tj og handsker vk fra dele, der bevger sig. Dele, der er i bevgelse, kan gribe fat i lstsiddende tj, smykker eller langt hr. g) Hvis stvudsugnings- og opsamlingsudstyr kan monteres, er det vigtigt, at dette tilsluttes og benyttes korrekt. Brug af en stvopsugning kan reducere stvmngden og dermed den fare, der er forbundet stv. 4) Omhyggelig omgang med og brug af el-vrktj a) Undg overbelastning af maskinen. Brug altid et el-vrktj, der er beregnet til det stykke arbejde, der skal udfres. Med det passende el-vrktj arbejder man bedst og mest sikkert inden for det angivne effektomrde. b) Brug ikke et el-vrktj, hvis afbryder er defekt. Et el-vrktj, der ikke kan startes og stoppes, er farlig og skal repareres.

60 | Dansk

1 609 929 K97 25.1.07

c) Trk stikket ud af stikkontakten og/eller fjern akkuen, inden maskinen indstilles, der skiftes tilbehrsdele, eller maskinen lgges fra. Disse sikkerhedsforanstaltninger forhindrer utilsigtet start af el-vrktjet. d) Opbevar ubenyttet el-vrktj uden for brns rkkevidde. Lad aldrig personer, der ikke er fortrolige med maskinen eller ikke har gennemlst disse instrukser, benytte maskinen. El-vrktj er farligt, hvis det benyttes af ukyndige personer. e) El-vrktjet br vedligeholdes omhyggeligt. Kontroller, om bevgelige maskindele fungerer korrekt og ikke sidder fast, og om delene er brkket eller beskadiget, sledes at el-vrktjets funktion pvirkes. F beskadigede dele repareret, inden maskinen tages i brug. Mange uheld skyldes drligt vedligeholdte el-vrktjer. f) Srg for, at skrevrktjer er skarpe og rene. Omhyggeligt vedligeholdte skrevrktjer med skarpe skrekanter stter sig ikke s hurtigt fast og er nemmere at fre. g) Brug el-vrktj, tilbehr, indsatsvrktj osv. iht. disse instrukser. Tag hensyn til arbejdsforholdene og det arbejde, der skal udfres. Anvendelse af el-vrktjet til forml, som ligger uden for det fastsatte anvendelsesomrde, kan fre til farlige situationer. 5) Service a) Srg for, at el-vrktj kun repareres af kvalificerede fagfolk og at der kun benyttes originale reservedele. Dermed sikres strst mulig maskinsikkerhed.

Sluk for el-vrktjet med det samme, hvis indsatsvrktjet blokerer. Vr klar, hvis maskinen arbejder med hje reaktionsmomenter, da dette kan fre til tilbageslag. Indsatsvrktjet blokerer, hvis: el-vrktjet overbelastes eller det stter sig fast i det emne, der er ved at blive bearbejdet. Hold altid kun el-vrktjet i de isolerede gribeflader, nr du udfrer arbejde, hvor indsatsvrktjet kan ramme bjede strmledninger eller vrktjets eget kabel. Kontakt med en spndingsfrende ledning stter ogs metaldele under spnding, hvilket frer til elektrisk std. Hold altid maskinen fast med begge hnder og srg for at st sikkert under arbejdet. El-vrktjet fres sikkert med to hnder. Sikre emnet. Et emne holdes bedre fast med spndeanordninger eller skruestik end med hnden. Bearbejd ikke asbestholdigt materiale. Asbest er krftfremkaldende. Trf de ndvendige foranstaltninger, hvis sundhedsskadeligt, brndbart eller eksplosivt stv kan opst under arbejdet. F.eks.: Noget stv kan vre krftfremkaldende. Brug en stvbeskyttelsesmaske samt en stv-/spneopsugning, hvis en sdan kan tilsluttes. Renhold arbejdspladsen. Blandede materialer er srlig farlige. Letmetalstv kan brnde eller eksplodere. El-vrktjet m frst lgges fra, nr det str helt stille. Indsatsvrktjet kan stte sig i klemme, hvilket kan medfre, at man taber kontrollen over el-vrktjet. El-vrktjet m ikke benyttes, hvis ledningen er beskadiget. Berr ikke den beskadigede ledning og trk netstikket ud, hvis ledningen beskadiges under arbejdet. Beskadigede ledninger ger risikoen for elektrisk std.

Vrktjsspecifikke sikkerhedsinstrukser
Anvend de ekstrahndtag, der flger med el-vrktjet. Tabes kontrollen over el-vrktjet, kan det fre til kvstelser. Anvend egnede sgeinstrumenter til at finde frem til skjulte forsyningsledninger eller kontakt det lokale forsyningsselskab. Kontakt med elektriske ledninger kan fre til brand og elektrisk std. Beskadigelse af en gasledning kan fre til eksplosion. Beskadigelse af en vandledning kan fre til materiel skade.

Funktionsbeskrivelse
Ls alle advarselshenvisninger og instrukser. I tilflde af manglende overholdelse af advarselshenvisningerne og instrukserne er der risiko for elektrisk std, brand og/eller alvorlige kvstelser. Klap venligst foldesiden med illustration af produktet ud og lad denne side vre foldet ud, mens du lser betjeningsvejledningen.

1 609 929 K97 25.1.07

Dansk | 61

Beregnet anvendelse
Maskinen er beregnet til at bore i tr, metal, keramik og plast. Maskiner med elektronisk regulering og hjre/venstrelb er ogs egnet til skruearbejde og gevindskring.

Stj-/vibrationsinformation
Mlevrdier er beregnet iht. EN 60745. Maskinens A-vgtede lydtrykniveau er typisk 77 dB(A). Usikkerhed K=3 dB. Stvniveauet under arbejdet kan overskride 85 dB(A). Brug hrevrn! Samlede vibrationsvrdier (vektorsum for tre retninger) beregnet iht. EN 60745: Boring i metal: Vibrationseksponering ah =7,5 m/s2, usikkerhed K=2,4 m/s2.

Illustrerede komponenter
Nummereringen af de illustrerede komponenter refererer til illustrationen af el-vrktjet p illustrationssiden. 1 2 3 4 5 6 7 Hurtigspndende borepatron* Forreste kappe Bageste kappe Lsetast til start-stop-kontakt Indstillingshjul omdrejningstal (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Start-stop-kontakt Retningsomskifter (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Gearomskifter (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Vingeskrue til indstilling af dybdeanslag Vingeskrue til indstilling af ekstrahndtag Ekstrahndtag (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Dybdeanslag Borepatronngle* Tandkransborepatron* Skruebit* Borespindel med indvendigt sekskantet hul (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Sikringsskrue til hurtigspnde-/tandkransborepatron Gaffelngle** Hurtigskifteadapter (GBM 10 SRE) Omskifter Bore/skrue (GBM 10 SRE) Skruedybdeanslag (GBM 10 SRE) Indstillingskappe til skruedybdeanslag (GBM 10 SRE) Blteholdeclip (GBM 10/GBM 10 RE)

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

ADVARSEL Det svingningsniveau, der angives i disse instrukser, er blevet mlt iht. en mleproces, der er standardiseret i EN 60745, og kan bruges til en sammenligning af maskinene. Svingningsniveauet ndrer sig iht. el-vrktjets brug og kan i nogle tilflde ligge over den vrdi, der er angivet i disse instrukser. Svingningsbelastningen kan evt. undervurderes, hvis el-vrktjet bruges p en sdan mde med regelmssige mellemrum. Bemrk: For njagtigt at kunne vurdere svingningsbelastningen i et bestemt arbejdstidsrum br man ogs tage hjde for de tider, hvor maskinen er slukket eller krer, men ikke bruges. Dette kan reducere svingningsbelastningen betydeligt i hele arbejdstidsrummet.

*Tilbehr, som er illustreret eller beskrevet i betjeningsvejledningen, hrer ikke til standard-leveringen. **almindelig (flger ikke med maskinen)

62 | Dansk

1 609 929 K97 25.1.07

Tekniske data
Boremaskine Typenummer Nominel optagen effekt Afgiven effekt Omdrejningstal, ubelastet 1. gear 2. gear Nominelt omdrejningstal 1. gear 2. gear Nom. omdrejningstal (1./2. gear) Spindelhals- Indstilling af omdrejningstal Hastighedsstyring Hjre-/venstrelb Max. bore- (1./2. gear) Stl Tr Aluminium Max. skrue- Borepatronens spndeomrde Vgt svarer til EPTA-Procedure 01/2003 Beskyttelsesklasse GBM ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Angivelserne glder for nominelle spndinger [U] 230/240 V. Disse angivelser kan variere ved lavere spndinger og i landespecifikke udfrelser. Se typenummer p el-vrktjets typeskilt. Handelsbetegnelserne for de enkelte el-vrktjer kan variere.

Overensstemmelseserklring
Vi erklrer under almindeligt ansvar, at dette produkt er i overensstemmelse med flgende standarder eller normative dokumenter: EN 60745 iht. bestemmelserne i direktiverne 89/336/EF, 98/37/EF. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montering
Ekstrahndtag (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (se billede A)
Brug altid el-vrktjet med ekstrahndtaget 11. Du kan svinge ekstrahndtaget 11 efter nske for at opn en sikker arbejdsholdning, hvor du ikke bliver s hurtigt trt. Drej vingeskruen til indstiling af ekstrahndtaget 10 mod venstre (imod uret) og sving ekstrahndtaget 11 i den nskede position. Drej herefter vingeskruen 10 mod hjre (med uret) igen. Indstil boredybde Med dybdeanslaget 12 kan den nskede boredybde X fastlgges. Lsne vingeskruen til indstilling af dybdeanslag 9 og st dybdeanslaget ind i ekstrahndtaget 11. Den riflede side p dybdeanslaget 12 skal pege opad.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

1 609 929 K97 25.1.07

Dansk | 63

Trk dybdeanslaget s meget ud, at afstanden mellem borets spids og dybdeanslagets spids svarer til den nskede boredybde X. Spnd vingeskruen til dybdeanslagindstillingen 9 fast igen.

Skift borepatron
Trk stikket ud af stikkontakten, fr der udfres arbejde p el-vrktjet. Sikringsskrue fjernes Hurtigspndeborepatronen 1 hhv. tandkransborepatronen 14 er sikret mod utilsigtet lsning fra borespindlen med en sikringsskrue 17. bn hurtigspndeborepatronen 1 hhv. tandkransborepatronen 14 helt og drej sikringsskruen 17 ud til hjre. Vr opmrksom p, at sikringsskruen har et venstregevind. Sidder sikringsskruen 17 fast, anbringes en skruetrkker p skruehovedet, hvorefter sikringsskruen lsnes ved at sl p skruetrkkerens greb. Tandkransborepatron demonteres GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (se billede E): Tandkransborepatronen demonteres 14 ved at anbringe gaffelnglen 18 (nglevidde 17 mm) p drivspindlens ngleflade. GBM 10 SRE (se billede F): Tandkransborepatronen demonteres 14 ved at holde godt fast p hurtigskifteadapteren 19. Lg el-vrktjet p et fast underlag (f.eks. vrktjsbnk). Stik borepatronnglen 13 i en af de tre boringer p tandkransborepatronen 14 og lsne tandkransborepatronen 14 med denne arm ved at dreje til venstre. Sidder tandkransborepatronen fast, lsnes den ved at sl let p borepatronnglen 13. Fjern borepatronnglen 13 fra tandkransborepatronen og skru tandkransborepatronen helt af. Hurtigspndeborepatron demonteres Den selvspndende borepatron demonteres 1 ved at spnde en unbrakongle ind i borepatronen 1 og anbringe en gaffelngle 18 (SW 17) p drivspindlens ngleflade. Lg el-vrktjet p et fast underlag (f.eks. vrktjsbnk). Hold fast i gaffelnglen 18 og lsne borepatronen 1 ved at dreje unbrakonglen mod uret. En fastsiddende borepatron lsnes med et let slag p det lange skaft p unbrakonglen . Fjern unbrakonglen fra borepatronen og skru borepatronen helt af. Hurtigspndeborepatron demonteres (GBM 10 SRE) Hurtigspndeborepatronen demonteres 1 ved at spnde en unbracongle ind i hurtigspndeborepatronen 1. Lg el-vrktjet p et fast underlag (f.eks. vrktjsbnk). Hold fast i unbraconglen og lsne hurtigspndeborepatronen 1 ved at dreje hurtigskifteadapteren 19 til venstre. Fjern unbraconglen fra den selvspndende borepatron og skru den selvspndende borepatron helt af. Borepatron monteres Spndepatronen/tandkransborepatronen monteres i omvendt rkkeflge. Borepatronen skal spndes med et tilspndingsmoment p ca. 15 Nm.
1 609 929 K97 25.1.07

Vrktjsskift
Trk stikket ud af stikkontakten, fr der udfres arbejde p el-vrktjet. Brug beskyttelseshandsker, nr vrktjet skal skiftes. Borepatronen kan blive meget varm, hvis der arbejdes i lngere tid. Hurtigspndende borepatron (se billede B) Hold fast i den bageste kappe 3 p hurtigspndeborepatronen 1 og drej den forreste kappe 2 hen imod , til vrktjet kan sttes i. St vrktjet i. Hold fast i den bageste kappe 3 p hurtigspndeborepatronen 1 og drej den forreste kappe 2 kraftigt i med hnden i drejeretning , til der hres et klik. Borepatronen lses derved automatisk. Lsen lsner sig igen ved at dreje den forreste kappe 2 til venstre, hvorefter vrktjet kan fjernes. Tandkransborepatron (se billede C) ben tandkransborepatronen 14 ved at dreje p den, indtil vrktjet kan sttes i. St vrktjet i. St borepatronnglen 13 i de pgldende boringer p tandkransborepatronen 14 og spnd vrktjet jvnt fast. Skruevrktj (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (se billede D) Borespindlen 16 er udstyret med et indvendigt sekskantet hul til fastholdelse af skruebits. Demontr borepatronen og st skruebitten 15 direkte ind i borespindlen 16, hvor den holdes fast af en sikringsring. Hurtigskifteadapter (GBM 10 SRE) Borepatronen er nem og hurtig at fjerne fra borespindlen uden brug af ekstra vrktj, nr boremaskinen skal omstilles fra bore- til skruearbejde.

Hold fast i borepatronen og skub den rde lsetaste fremad. Drej hurtigskifteadapteren 19 i drejeretning og tag den af fremad. 64 | Dansk

Brug
Ibrugtagning
Kontrollr netspndingen! Strmkildens spnding skal stemme overens med angivelserne p el-vrktjets typeskilt. El-vrktj til 230 V kan ogs tilsluttes 220 V. Indstil drejeretning (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Med retningsomskifteren 7 kan du ndre el-vrktjets drejeretning. Ved nedtrykket start-stop-kontakt 6 er dette ikke muligt. Hjrelb: Til boring og idrejning af skruer trykkes retningsomskifteren 7 helt mod hjre. Venstrelb: Til lsning og uddrejning af skruer og mtrikker trykkes retningsomskifteren 7 helt mod venstre. Mekanisk gearvalg (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Du kan betjene gearkontakten 8, mens elvrktjet str stille eller er tndt. Dette br dog ikke ske under fuld belastning eller ved max. hastighed. Med gearvlgeren 8 kan der vlges 2 omdrejningstalomrder. Gear I: Lavt hastighedsomrde; til arbejde med stor borediameter eller til skruearbejde. Gear II: Hjt hastighedsomrde; til arbejde med lille borediameter. Er det ikke muligt at svinge gearvlgeren 8 indtil anslag, drejes drivspindlen med boret en smule. Omdrejningstal vlges (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Stillehjulet til indstilling af omdrejningstallet 5 bruges til at indstille det ndvendige omdrejningstal ogs under driften. Det ndvendige omdrejningstal afhnger af det materiale, der skal bearbejdes, og af vrktjets diameter. Den bedste indstilling finder man bedst frem til ved at prve sig frem. Tnd/sluk Til ibrugtagning af el-vrktjet tryk p start-stopkontakten 6 og hold den nede. Til fastlsning af den nedtrykkede start-stop-kontakt 6 trykkes p lsetasten 4. El-vrktjet slukkes ved at slippe start-stop-kontakten 6 er den lst med lsetasten 4 trykkes kort p startstop-kontakten 6 hvorefter den slippes.

Indstil omdrejningstal (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Du kan regulere omdrejningstallet til det tndte elvrktj trinlst afhngigt af hvor meget du trykker p start-stop-kontakten 6. Let tryk p start-stop-kontakten 6 frer til et lavt omdrejningstal. Med tiltagende tryk ges omdrejningstallet. Indstil funktion (GBM 10 SRE) Med omskifteren Bore/skrue 20 kan du vlge mellem den konstante og trykafhngige forbindelse mellem drev og borespindel. Boring Stil omskifteren 20 hen p symbolet Bore.

Borespindlen har en varig forbindelse til motoren. Denne indstilling er egnet til at bore og til enkelt skruearbejde uden skruedybdeanslag 21. Skruning Stil omskifteren 20 hen p symbolet Skrue.

Borespindlen indkobles frst, nr den udsttes for tryk. Denne indstilling er egnet til serieskruearbejde med konstant iskruningsdybde i forbindelse med dybdeanslaget 12 samt til enkelt skruearbejde uden dybdeanslag 12. Skrueprocessen gr i gang, s snart trykket er stort nok. Omskiftern 20 falder mrkbart i hak og kan ogs aktiveres, mens maskinen krer. Kan omskifteren 20 ikke svinges indtil anslag, drejes borespindlen en smule med indsatsvrktjet. Skruearbejde med skruedybdeanslag (GBM 10 SRE) (se billede G) Tag borepatronen af sammen med hurtigskifteadapteren 19. St en skruebit 15 i. Skub skruedybdeanslaget 21 helt p. Drejes indstillingskappen 22 til hjre, ges iskruningsdybden, drejes indstillingskappen til venstre, reduceres iskruningsdybden. Den ndvendige indstilling finder man bedst frem til ved at prve sig frem (testskruning).

1 609 929 K97 25.1.07

Dansk | 65

Arbejdsvejledning
St kun el-vrktjet p mtrikken/skruen i afbrudt tilstand. Roterende indsatsvrktjer kan skride. Anvend til boring i metal kun fejlfrie, slebede HSS-bor (HSS=Highspeed-stl). Bosch-tilbehrs-program garanterer den tilsvarende kvalitet. Med boreslibemaskinen (tilbehr) kan du problemlst slibe spiralbor med en diameter p 2,510 mm. Anvend et borestativ (tilbehr) til udfrelse af srligt prcist arbejde. Med maskinskruestikket, der fs som tilbehr, er det muligt at spnde emnet sikkert. Det forhindrer, at emnet drejer forkert, hvorved der kan opst uheld. Blteholdeclip (GBM 10/GBM 10 RE) (se billede H) Med blteholdeclippen 23 kan du hnge el-vrktjet fast i f.eks. et blte. Derved har du begge hnder fri og el-vrktjet er lige ved hnden.

Service og kunderdgivning
Reservedelstegninger og informationer om reservedele findes under: www.bosch-pt.com Bosch Service Center for el-vrktj Telegrafvej 3 2750 Ballerup Service: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +45 44 89 88 55 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +45 44 89 87 55 Teknisk vejledning: . . . . . . . . . . . . +45 44 89 88 56 Den direkte linje: . . . . . . . . . . . . . . +45 44 68 35 60

Bortskaffelse
El-vrktj, tilbehr og emballage skal genbruges p en miljvenlig mde. Glder kun i EU-lande: Smid ikke el-vrktj ud sammen med det almindelige husholdningsaffald! Iht. det europiske direktiv 2002/96/EF om affald af elektrisk og elektronisk udstyr skal kasseret elektrisk udstyr indsamles separat og genbruges iht. gldende miljforskrifter.
Ret til ndringer forbeholdes.

Vedligeholdelse og service
Vedligeholdelse og rengring
Trk stikket ud af stikkontakten, fr der udfres arbejde p el-vrktjet. El-vrktj og el-vrktjets ventilationsbninger skal altid holdes rene for at sikre et godt og sikkert arbejde. Skulle el-vrktjet trods omhyggelig fabrikation og kontrol holde op med at fungere, skal reparationen udfres af et autoriseret servicevrksted for Boschelektrovrktj. El-vrktjets 10-cifrede typenummer (se typeskilt) skal altid angives ved foresprgsler og bestilling af reservedele.

66 | Dansk

1 609 929 K97 25.1.07

Allmnna skerhetsanvisningar fr elverktyg


Ls noga igenom alla anvisningar. Fel som uppstr till fljd av att anvisningarna nedan inte fljts kan orsaka elstt, brand och/eller allvarliga kroppsskador.

VARNING

3) Personskerhet a) Var uppmrksam, kontrollera vad du gr och anvnd elverktyget med frnuft. Anvnd inte elverktyg nr du r trtt eller om du r pverkad av droger, alkohol eller mediciner. Under anvndning av elverktyg kan ven en kort ouppmrksamhet leda till allvarliga kroppsskador. b) Br alltid personlig skyddsutrustning och skyddsglasgon. Anvndning av personlig skyddsutrustning som t. ex. dammfiltermask, halkfria skerhetsskor, skyddshjlm och hrselskydd reducerar alltefter elverktygets typ och anvndning risken fr kroppsskada. c) Undvik oavsiktlig igngsttning. Kontrollera att elverktyget r frnkopplat innan du ansluter stickproppen till vgguttaget och/eller ansluter/tar bort batteriet, tar upp eller br elverktyget. Om du br elverktyget med fingret p strmstllaren eller ansluter pkopplat elverktyg till ntstrmmen kan olycka uppst. d) Ta bort alla instllningsverktyg och skruvnycklar innan du kopplar p elverktyget. Ett verktyg eller en nyckel i en roterande komponent kan medfra kroppsskada. e) Undvik onormala kroppsstllningar. Se till att du str stadigt och hller balansen. I detta fall kan du lttare kontrollera elverktyget i ovntade situationer. f) Br lmpliga arbetsklder. Br inte lst hngande klder eller smycken. Hll hret, klderna och handskarna p avstnd frn rrliga delar. Lst hngande klder, lngt hr och smycken kan dras in av roterande delar. g) Vid elverktyg med dammutsugnings- och -uppsamlingsutrustning, se till att denna r rtt monterade och anvnds p korrekt stt. Anvndning av dammutsugning minskar de risker damm orsakar. 4) Korrekt anvndning och hantering av elverktyg a) verbelasta inte elverktyget. Anvnd fr aktuellt arbete avsett elverktyg. Med ett lmpligt elverktyg kan du arbeta bttre och skrare inom angivet effektomrde. b) Ett elverktyg med defekt strmstllare fr inte lngre anvndas. Ett elverktyg som inte kan kopplas in eller ur r farligt och mste repareras. c) Dra stickproppen ur vgguttaget och/eller ta bort batteriet innan instllningar utfrs, tillbehrsdelar byts ut eller elverktyget lagras. Denna skyddstgrd frhindrar oavsiktlig inkoppling av elverktyget.

Frvara alla varningar och anvisningar fr framtida bruk. Nedan anvnt begrepp Elverktyg hnfr sig till ntdrivna elverktyg (med ntsladd) och till batteridrivna elverktyg (sladdlsa). 1) Arbetsplatsskerhet a) Hll arbetsplatsen ren och vlbelyst. Oordning p arbetsplatsen och dligt belyst arbetsomrde kan leda till olyckor. b) Anvnd inte elverktyget i explosionsfarlig omgivning med brnnbara vtskor, gaser eller damm. Elverktygen alstrar gnistor som kan antnda dammet eller gaserna. c) Hll under arbetet med elverktyget barn och obehriga personer p betryggande avstnd. Om du strs av obehriga personer kan du frlora kontrollen ver elverktyget. 2) Elektrisk skerhet a) Elverktygets stickpropp mste passa till vgguttaget. Stickproppen fr absolut inte frndras. Anvnd inte adapterkontakter tillsammans med skyddsjordade elverktyg. Ofrndrade stickproppar och passande vgguttag reducerar risken fr elstt. b) Undvik kroppskontakt med jordade ytor som t. ex. rr, vrmeelement, spisar och kylskp. Det finns en strre risk fr elstt om din kropp r jordad. c) Skydda elverktyget mot regn och vta. Trnger vatten in i ett elverktyg kar risken fr elstt. d) Missbruka inte ntsladden och anvnd den inte fr att bra eller hnga upp elverktyget och inte heller fr att dra stickproppen ur vgguttaget. Hll ntsladden p avstnd frn vrme, olja, skarpa kanter och rrliga maskindelar. Skadade eller tilltrasslade ledningar kar risken fr elstt. e) Nr du arbetar med ett elverktyg utomhus anvnd endast frlngningssladdar som r avsedda fr utomhusbruk. Om en lmplig frlngningssladd fr utomhusbruk anvnds minskar risken fr elstt. f) Anvnd ett felstrmsskydd om det inte r mjligt att undvika elverktygets anvndning i fuktig milj. Felstrmsskyddet minskar risken fr elstt.

1 609 929 K97 25.1.07

Svenska | 67

d) Frvara elverktygen otkomliga fr barn. Lt elverktyget inte anvndas av personer som inte r frtrogna med dess anvndning eller inte lst denna anvisning. Elverktygen r farliga om de anvnds av oerfarna personer. e) Skt elverktyget omsorgsfullt. Kontrollera att rrliga komponenter fungerar felfritt och inte krvar, att komponenter inte brustit eller skadats; orsaker som kan leda till att elverktygets funktioner pverkas menligt. Lt skadade delar repareras innan elverktyget tas i bruk. Mnga olyckor orsakas av dligt sktta elverktyg. f) Hll skrverktygen skarpa och rena. Omsorgsfullt sktta skrverktyg med skarpa eggar kommer inte s ltt i klm och gr lttare att styra. g) Anvnd elverktyget, tillbehr, insatsverktyg osv. enligt dessa anvisningar. Ta hnsyn till arbetsvillkoren och arbetsmomenten. Om elverktyget anvnds p ett stt som det inte r avsett fr kan farliga situationer uppst. 5) Service a) Lt endast kvalificerad fackpersonal reparera elverktyget och endast med originalreservdelar. Detta garanterar att elverktygets skerhet upprtthlls.

Skra arbetsstycket. Ett arbetsstycke som r fastspnt i en uppspnningsanordning eller ett skruvstycke hlls skrare n med handen. Asbesthaltigt material fr inte bearbetas. Asbest anses vara cancerframkallande. Vidta skyddstgrder om risk finns fr att hlsovdligt, brnnbart eller explosivt damm uppstr under arbetet. Till exempel: Vissa damm klassificeras som cancerframkallande mnen. Anvnd en dammfiltermask och om mjligt damm-/ spnutsugning. Hll arbetsplatsen ren. Materialblandningar r srskilt farliga. Lttmetalldamm kan brinna och explodera. Vnta tills elverktyget stannat helt innan du lgger bort det. Insatsverktyget kan haka upp sig och leda till att du kan frlora kontrollen ver elverktyget. Elverktyget fr inte anvndas med defekt sladd. Berr inte skadad ntsladd, dra sladden ur vgguttaget om den skadats under arbetet. Skadade ntsladdar kar risken fr elstt.

Funktionsbeskrivning
Ls noga igenom alla anvisningar. Fel som uppstr till fljd av att anvisningarna nedan inte fljts kan orsaka elstt, brand och/eller allvarliga kroppsskador. Fll upp sidan med illustration av elverktyget och hll sidan uppflld nr du lser bruksanvisningen.

Verktygsspecifika skerhetsanvisningar
Anvnd elverktyget med medlevererade stdhandtag. Risk finns fr personskada om du frlorar kontrollen ver elverktyget. Anvnd lmpliga detektorer fr lokalisering av dolda frsrjningsledningar eller konsultera lokalt distributionsfretag. Kontakt med elledningar kan frorsaka brand och elstt. En skadad gasledning kan leda till explosion. Borrning i vattenledning kan frorsaka sakskador. Sl genast ifrn elverktyget om insatsverktyget blockerar. Var frberedd p hga reaktionsmoment som kan orsaka bakslag. Insatsverktyget blockerar om: elverktyget verbelastas eller snedvrids i arbetsstycket. Hll fast elverktyget endast vid de isolerade handtagen nr arbeten utfrs p stllen dr insatsverktyget kan skada dolda elledningar eller egen ntsladd. Om elverktyget kommer i kontakt med en spnningsfrande ledning stts elverktygets metalldelar under spnning som sedan leder till elstt. Hll i elverktyget med bda hnderna under arbetet och se till att du str stadigt. Elverktyget kan styras skrare med tv hnder. 68 | Svenska

ndamlsenlig anvndning
Maskinen r avsedd fr borrning i tr, metall, keramik och plast. Maskiner med elektronisk reglering och hger-/vnstergng r ven lmpliga fr skruvdragning och gngskrning.

Illustrerade komponenter
Numreringen av komponenterna hnvisar till illustration av elverktyget p grafiksida. 1 2 3 4 5 Snabbchuck* Frmre hylsa Bakre hylsa Sprrknapp fr strmstllaren Stllratt varvtalsfrval (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 6 Strmstllare Till/Frn 7 Riktningsomkopplare (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 8 Vxellgesomkopplare (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE)
1 609 929 K97 25.1.07

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

Vingskruv fr instllning av djupanslag Vingskruv fr stdhandtagsjustering Stdhandtag (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Djupanslag Chucknyckel* Kuggkranschuck* Skruvbits* Borrspindel med invndig sexkant (GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Skringsskruv fr snabbspnn-/nyckelchucken Fast skruvnyckel** Snabbvxlingsadapter (GBM 10 SRE) Omkopplare Borrning/skruvdragning (GBM 10 SRE) Skruvdjupanslag (GBM 10 SRE) Stllhylsa fr skruvdjupanslag (GBM 10 SRE) Bltesclips (GBM 10/GBM 10 RE)

Buller-/vibrationsdata
Mtvrdena har bestmts baserande p EN 60745. Elverktygets A-vgda ljudtrycksniv nr i typiska fall 77 dB(A). Onoggrannhet K=3 dB. Ljudnivn under arbetet kan verskrida 85 dB(A). Anvnd hrselskydd! Totala vibrationsvrden (vektorsumma ur tre riktningar) framtaget enligt EN 60745: Borrning i metall: Vibrationsemissionsvrde ah =7,5 m/s2, onoggrannhet K=2,4 m/s2. Den vibrationsniv som anges i dessa anvisningar har uppmtts enligt en i EN 60745 standardiserad mtmetod och kan anvndas fr verktygsjmfrelse. Vibrationsnivn frndras alltefter elverktygets anvndning och kan i mnga fall verskrida de vrden som anges i dessa anvisningar. Den belastning som vibrationerna orsakar kan underskattas om elverktyget regelbundet anvnds p sdant stt. Anvisning: Ta ven hnsyn till den tid elverktyget har varit avstngt eller gtt utan att vara i verkligt ingrepp nr en exakt vrdering av vibrationsbelastningen utfrs under en bestmd tidsperiod. Detta kan minska vibrationsbelastningen vsentligt under den totala tidsperioden.

VARNING

*I bruksanvisningen avbildat och beskrivet tillbehr ingr inte standardleveransen. **handelsvara (ingr inte i leveransen)

Tekniska data
Borrmaskin Produktnummer Upptagen mrkeffekt Avgiven effekt Tomgngsvarvtal 1. vxellget 2. vxellget Mrkvarvtal 1. vxellget 2. vxellget Nominellt vridmoment (1./2. vxellget) Spindelhals- Varvtalsfrval Varvtalsreglering Hger-/vnstergng max. borr- (1./2. vxellget) Stl Tr Aluminium max. skruv- Chuckens inspnningsomrde Vikt enligt EPTA-Procedure 01/2003 Skyddsklass GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Uppgifterna gller fr mrkspnningar [U] 230/240 V. Vid lg spnning och utfranden i vissa lnder kan uppgifterna variera. Beakta produktnumret p elverktygets typskylt. Handelsbeteckningarna fr enskilda elverktyg kan variera.
1 609 929 K97 25.1.07

Svenska | 69

Frskran om verensstmmelse
Vi frskrar hrmed under exklusivt ansvar att denna produkt verensstmmer med fljande normer och harmoniserade standarder: EN 60745 enligt bestmmelserna i direktiven 89/336/EEG, 98/37/EG. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Grip tag i bakre hylsan 3 p snabbchucken 1 och vrid frmre hylsan 2 i rotationsriktningen fr hand kraftigt fast tills ett klick hrs. Chucken lses hrvid automatiskt. Sprren lses upp nr frmre hylsan 2 vrids i motsatt riktning fr borttagning av verktyget. Kuggkranschuck (se bild C) Vrid upp kuggkranschucken 14 tills verktyget kan skjutas in. Skjut in verktyget. Stick in chucknyckeln 13 i respektive hl p kuggkranschucken 14 och spnn jmnt fast verktyget. Skruvdragarverktyg (GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) (se bild D) Borrspindeln 16 r utrustad med invndig sexkant fr infstning av skruvbits. Ta bort borrchucken och stt in skruvbitsen 15 direkt i borrspindeln 16 dr den hlls p plats med en lsring. Snabbvxlingsadapter (GBM 10 SRE) Fr snabb vxling mellan borrning och skruvdragning kan borrchucken utan anvndning av hjlpverktyg snabbt och enkelt tas bort frn borrspindeln.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

Montage
Stdhandtag (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (se bild A)
Anvnd alltid elverktyget med stdhandtag 11. Stdhandtaget 11 kan valfritt svngas fr att uppn en sker och vilsam kroppsstllning. Vrid vingskruven fr stdhandtagets justering 10 moturs och svng stdhandtaget 11 till nskat lge. Dra drefter fast vingskruven 10 medurs. Instllning av borrdjup Med djupanslaget 12 kan nskat borrdjup X stllas in. Lossa vingskruven fr djupanslagets instllning 9 och stt in djupanslaget i stdhandtaget 11. Rffling vid djupanslag 12 mste vara riktat uppt. Dra ut djupanslaget s att avstndet mellan borrens spets och djupanslagets spets motsvarar nskat borrdjup X. Dra ter fast vingskruven fr djupanslagets instllning 9.

Grip tag i borrchucken och skjut den rda sprrknappen framt. Vrid snabbvxlingsadaptern 19 i rotationsriktningen och dra bort den framt.

Byte av borrchuck
Dra stickproppen ur ntuttaget innan arbeten utfrs p elverktyget. Ta bort skringsskruven Snabbchucken 1 resp. kuggkranschucken 14 r med en skringsskruv 17 skrad mot att lossa frn borrspindeln. ppna snabbchucken 1 resp. kuggkranschucken 14 fullstndigt och skruva medurs bort skringsskruven 17. Observera att skringsskruven r vnstergngad. Sitter lsskruven 17 hrt fast, stt en skruvmejsel p skruvhuvudet och lossa lsskruven med ett slag p skruvmejselns skaft.

Verktygsbyte
Dra stickproppen ur ntuttaget innan arbeten utfrs p elverktyget. Anvnd skyddshandskar vid verktygsbytet. Borrchucken kan under lngre arbetspass bli het. Snabbchuck (se bild B) Grip tag i bakre hylsan 3 p snabbchucken 1 och vrid frmre hylsan 2 i rotationsriktningen tills verktyget kan skjutas in. Skjut in verktyget.

70 | Svenska

1 609 929 K97 25.1.07

Demontering av kuggkranschuck GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (se bild E): Fr borttagning av nyckelchucken 14 anvnd en fast skruvnyckel 18 (nyckelvidd 17 mm) p drivspindelns nyckeltag. GBM 10 SRE (se bild F): Vid borttagning av kuggkranschucken 14 hll stadigt i snabbvxlingsadaptern 19. Lgg upp elverktyget p ett stadigt underlag t. ex. en arbetsbnk. Stick in borrchucknyckeln 13 i ett av de tre hlen p kuggkranschucken 14 och lossa kuggkranschucken 14 genom att vrida nyckeln moturs. En hrtsittande kuggkranschuck kan lossas med ett ltt slag mot chucknyckeln 13. Ta bort chucknyckeln 13 ur kuggkranschucken och skruva sedan fullstndigt bort kuggkranschucken. Montering av snabbchucken Fr borttagning av snabbchucken 1 spnn in en sexkantnyckel i snabbchucken 1 och lgg an en fast skruvnyckel 18 (NV 17) p drivspindelns nyckeltag. Lgg upp elverktyget p ett stadigt underlag t.ex. en arbetsbnk. Hll fast den fasta skruvnyckeln 18 och lossa snabbchucken 1 genom att vrida sexkantnyckeln moturs. En hrtsittande snabbchuck kan lossas med ett ltt slag p sexkantnyckelns lnga skaft. Ta bort sexkantnyckeln ur snabbchucken och skruva sedan bort snabbchucken. Montering av snabbchucken(GBM 10 SRE) Fr borttagning av snabbchucken 1 stt in en sexkantnyckel i snabbchucken 1. Lgg upp elverktyget p ett stadigt underlag t. ex. en arbetsbnk. Hll fast sexkantnyckeln och lossa snabbchucken 1 genom att vrida snabbvxlingsadaptern 19 moturs. Ta bort sexkantnyckeln ur snabbchucken och skruva sedan fullstndigt bort snabbchucken. Montering av borrchuck Snabbspnn-/nyckelchucken monteras i omvnd ordningsfljd. Borrchucken ska dras fast med ett tdragningsmoment p ca. 15 Nm.

Instllning av rotationsriktning (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Med riktningsomkopplaren 7 kan elverktygets rotationsriktning ndras. Vid nedtryckt strmstllare Till/Frn 6 kan omkoppling inte ske. Hgergng: Fr borrning och idragning av skruvar tryck riktningsomkopplaren 7 t hger mot stopp. Vnstergng: Fr lossning och urdragning av skruvar och muttrar tryck riktningsomkopplaren 7 t vnster mot stopp. Mekaniskt vxelval (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Vxellgesomkopplaren 8 kan manvreras bde p frn- och tillkopplat elverktyg. Koppla dock inte vid full belastning eller hgsta varvtal. Med vxellgesomkopplaren 8 kan 2 varvtalsomrden frvljas. Vxel I: Lgt varvtalsomrde fr arbeten med stor borrdiameter och fr skruvdragning. Vxel II: Hgt varvtalsomrde fr arbeten med liten borrdiameter. Gr det inte att svnga vxellgesomkopplaren 8 mot anslag, vrid drivspindeln med borren en aning. Frval av varvtal (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Med stllratten varvtalsfrval 5 kan nskat varvtal vljas ven under drift. Erforderligt varvtal r beroende av bearbetat arbetsstycke och verktygets diameter. Prova dig fram till optimal instllning genom praktiska frsk. In- och urkoppling Tryck fr start av elverktyget ned strmstllaren Till/Frn 6 och hll den nedtryckt. Fr att sprra den nedtryckta strmstllaren Till/Frn 6 tryck ned sprrknappen 4. Fr elverktygets frnkoppling slpp strmstllaren Till/Frn 6 eller om den r lst med sprrknappen 4 tryck helt kort p strmstllaren Till/Frn 6 och slpp den igen. Instllning av varvtal (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Varvtalet p inkopplat elverktyg kan justeras steglst genom att mer eller mindre trycka ned strmstllaren Till/Frn 6. Ett ltt tryck p strmstllaren Till/Frn 6 ger ett lgt varvtal. Med tilltagande tryck kar varvtalet.

Drift
Driftstart
Beakta ntspnningen! Kontrollera att strmkllans spnning verensstmmer med uppgifterna p elverktygets typskylt. Elverktyg mrkta med 230 V kan ven anslutas till 220 V.

1 609 929 K97 25.1.07

Svenska | 71

Instllning av driftstt (GBM 10 SRE) Med omkopplaren borrning/skruvdragning 20 kan en konstant en anliggningstrycksberoende koppling vljas mellan drivningen och borrspindeln. Borrning Stll omkopplaren 20 mot symbolen Borra.

Bltesclips (GBM 10/GBM 10 RE) (se bild H) Elverktyget kan med bltesclipsen 23 hngas upp t. ex. p ett blte. Vid upphngt elverktyg r bda hnderna lediga och elverktyget r alltid till hands.

Underhll och service


Borrspindeln r nu konstant kopplad till drivningen. Denna instllning r lmplig fr borrning samt fr idragning av enskilda skruvar utan djupanslag 21. Skruvdragning Stll omkopplaren 20 mot symbolen Skruvning. Borrspindeln kopplas p frst nr anliggningstryck utvas. Denna instllning r lmplig fr serieskruvdragning med konstant skruvdjup i kombination med djupanslaget 12 samt fr dragning av enskilda skruvar utan djupanslag 12. Skruvningsprocessen startar vid tillrckligt hgt anliggningstryck. Omkopplaren 20 lser knnbart i lget och kan manvreras ven nr motorn r i gng. Gr det inte att svnga omkopplaren 20 mot anslag, vrid borrspindeln med insatsverktyget en aning. Skruvdragning med djupanslag (GBM 10 SRE) (se bild G) Ta bort borrchucken med snabbvxlingsadaptern 19. Stt in skruvbitsen 15. Skjut upp djupanslaget 21 mot stopp. Vrid stllhylsan 22 medurs fr strre inskruvningsdjup och moturs fr mindre inskruvningsdjup. Prva dig fram till ndvndig instllning genom att provskruva.

Underhll och rengring


Dra stickproppen ur ntuttaget innan arbeten utfrs p elverktyget. Hll elverktyget och dess ventilationsppningar rena fr bra och skert arbete. Om i elverktyget trots exakt tillverkning och strng kontroll strning skulle uppst, br reparation utfras av auktoriserad serviceverkstad fr Bosch elverktyg. Ange alltid vid frfrgningar och reservdelsbestllningar det 10-siffriga produktnumret som finns p elverktygets typskylt.

Service och kundrdgivare


Sprngskissar och information om reservdelar lmnas under: www.bosch-pt.com . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +46 (0)20 41 44 55 Fax . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +46 (0)11 18 76 91

Avfallshantering
Elverktyg, tillbehr och frpackning ska omhndertas p miljvnligt stt fr tervinning. Endast fr EU-lnder: Slng inte elverktyg i hushllsavfall! Enligt europeiska direktivet 2002/96/EG fr kasserade elektriska och elektroniska apparater och dess modifiering till nationell rtt mste obrukbara elverktyg omhndertas separat och p miljvnligt stt lmnas in fr tervinning.
ndringar frbehlles.

Arbetsanvisningar
Elverktyget ska vara frnkopplat nr det frs mot muttern/skruven. Roterande einsatsverktyg kan slira bort. Vid borrning i metall anvnd endast felfria, vlskrpta HSS-borrar (HSS=hgeffektssnabbstl). Denna kvalitet offererar Bosch som tillbehr. Med borrsliparen (tillbehr) kan spiralborrar med en diameter upp till p 2,510 mm ltt skrpas. Anvnd borrstativ (tillbehr) om exakt borrning krvs. Arbetsstycket kan spnnas fast skert i maskinskruvstycket som finns att f som tillbehr. Skruvstycket hindrar arbetsstycket frn att snedvridas och drfr kan olyckor undvikas.

72 | Svenska

1 609 929 K97 25.1.07

Generelle advarsler for elektroverkty


ADVARSEL Les gjennom alle advarslene og anvisningene. Feil ved overholdelsen av advarslene og nedenstende anvisninger kan medfre elektriske stt, brann og/eller alvorlige skader. Ta godt vare p alle advarslene og informasjonene. Det nedenstende anvendte uttrykket elektroverkty gjelder for strmdrevne elektroverkty (med ledning) og batteridrevne elektroverkty (uten ledning).
1) Sikkerhet p arbeidsplassen a) Hold arbeidsomrdet rent og ryddig og srg for bra belysning. Rotete arbeidsomrder eller arbeidsomrder uten lys kan fre til ulykker. b) Ikke arbeid med elektroverktyet i eksplosjonsutsatte omgivelser der det befinner seg brennbare vsker, gass eller stv. Elektroverkty lager gnister som kan antenne stv eller damper. c) Hold barn og andre personer unna nr elektroverktyet brukes. Hvis du blir forstyrret under arbeidet, kan du miste kontrollen over elektroverktyet. 2) Elektrisk sikkerhet a) Stpselet til elektroverktyet m passe inn i stikkontakten. Stpselet m ikke forandres p noen som helst mte. Ikke bruk adapterstpsler sammen med jordede elektroverkty. Bruk av stpsler som ikke er forandret p og passende stikkontakter reduserer risikoen for elektriske stt. b) Unng kroppskontakt med jordede overflater slik som rr, ovner, komfyrer og kjleskap. Det er strre fare ved elektriske stt hvis kroppen din er jordet. c) Hold elektroverktyet unna regn eller fuktighet. Dersom det kommer vann i et elektroverkty, ker risikoen for elektriske stt. d) Ikke bruk ledningen til andre forml, f. eks. til bre elektroverktyet, henge det opp eller trekke det ut av stikkontakten. Hold ledningen unna varme, olje, skarpe kanter eller verktydeler som beveger seg. Med skadede eller opphopede ledninger ker risikoen for elektriske stt. e) Nr du arbeider utendrs med et elektroverkty, m du kun bruke en skjteledning som er egnet til utendrs bruk. Nr du bruker en skjteledning som er egnet for utendrs bruk, reduseres risikoen for elektriske stt.

f) Hvis det ikke kan unngs bruke elektroverktyet i fuktige omgivelser, m du bruke en jordfeilbryter. Bruk av en jordfeilbryter reduserer risikoen for elektriske stt. 3) Personsikkerhet a) Vr oppmerksom, pass p hva du gjr, g fornuftig frem nr du arbeider med et elektroverkty. Ikke bruk elektroverkty nr du er trett eller er pvirket av narkotika, alkohol eller medikamenter. Et yeblikks uoppmerksomhet ved bruk av elektroverktyet kan fre til alvorlige skader. b) Bruk personlig verneutstyr og husk alltid bruke vernebriller. Bruk av personlig sikkerhetsutstyr som stvmaske, sklifaste arbeidssko, hjelm eller hrselvern avhengig av type og bruk av elektroverktyet reduserer risikoen for skader. c) Unng starte verktyet ved en feiltagelse. Forviss deg om at elektroverktyet er sltt av fr du kobler det til strmmen og/eller batteriet, lfter det opp eller brer det. Hvis du holder fingeren p bryteren nr du brer elektroverktyet eller kobler elektroverktyet til strmmen i innkoblet tilstand, kan dette fre til uhell. d) Fjern innstillingsverkty eller skrunkler fr du slr p elektroverktyet. Et verkty eller en nkkel som befinner seg i en roterende verktydel, kan fre til skader. e) Unng en unormal kroppsholdning. Srg for st stdig og i balanse. Dermed kan du kontrollere elektroverktyet bedre i uventede situasjoner. f) Bruk alltid egnede klr. Ikke bruk vide klr eller smykker. Hold hr, ty og hansker unna deler som beveger seg. Lstsittende ty, smykker eller langt hr kan komme inn i deler som beveger seg. g) Hvis det kan monteres stvavsug- og oppsamlingsinnretninger, m du forvisse deg om at disse er tilkoblet og brukes p korrekt mte. Bruk av et stvavsug reduserer farer p grunn av stv. 4) Omhyggelig bruk og hndtering av elektroverkty a) Ikke overbelast verktyet. Bruk et elektroverkty som er beregnet til den type arbeid du vil utfre. Med et passende elektroverkty arbeider du bedre og sikrere i det angitte effektomrdet. b) Ikke bruk elektroverkty med defekt p-/av-bryter. Et elektroverkty som ikke lenger kan sls av eller p, er farlig og m repareres.

1 609 929 K97 25.1.07

Norsk | 73

c) Trekk stpselet ut av stikkontakten og/eller fjern batteriet fr du utfrer innstillinger p elektroverktyet, skifter tilbehrsdeler eller legger maskinen bort. Disse tiltakene forhindrer en utilsiktet starting av elektroverktyet. d) Elektroverkty som ikke er i bruk m oppbevares utilgjengelig for barn. Ikke la maskinen brukes av personer som ikke er fortrolig med dette eller ikke har lest disse anvisningene. Elektroverkty er farlige nr de brukes av uerfarne personer. e) Vr nye med vedlikeholdet av elektroverktyet. Kontroller om bevegelige verktydeler fungerer feilfritt og ikke klemmes fast, og om deler er brukket eller skadet, slik at dette innvirker p elektroverktyets funksjon. La disse skadede delene repareres fr elektroverktyet brukes. Drlig vedlikeholdte elektroverkty er rsaken til mange uhell. f) Hold skjreverktyene skarpe og rene. Godt stelte skjreverkty med skarpe skjr setter seg ikke s ofte fast og er lettere fre. g) Bruk elektroverkty, tilbehr, verkty osv. i henhold til disse anvisningene. Ta hensyn til arbeidsforholdene og arbeidet som skal utfres. Bruk av elektroverkty til andre forml enn det som er angitt kan fre til farlige situasjoner. 5) Service a) Elektroverktyet ditt skal alltid kun repareres av kvalifisert fagpersonale og kun med originale reservedeler. Slik opprettholdes verktyets sikkerhet.

Sl elektroverktyet straks av, hvis innsatsverktyet blokkerer. Vr forberedt p hye reaksjonsmomenter som forrsaker et tilbakeslag. Innsatsverktyet blokkerer hvis: elektroverktyet overbelastes eller det kiler seg fast i arbeidsstykket som skal bearbeides. Ta kun tak i elektroverktyet p de isolerte gripeflatene, hvis du utfrer arbeid der innsatsverktyet kan treffe p skjulte strmledninger eller den egne strmledningen. Kontakt med en spenningsfrende ledning setter ogs elektroverktyets metalldeler under spenning og frer til elektriske stt. Hold elektroverktyet fast med begge hender under arbeidet og srg for st stdig. Elektroverktyet fres sikrere med to hender. Sikre arbeidsstykket. Et arbeidsstykke som holdes fast med spenninnretninger eller en skrustikke, holdes sikrere enn med hnden. Ikke bearbeid asbestholdig material. Asbest kan fremkalle kreft. Utfr beskyttelsestiltak hvis det kan oppst helsefarlig, brennbart eller eksplosivt stv under arbeidet. For eksempel: Enkelte stvtyper kan vre kreftfremkallende. Bruk en stvmaske og bruk et stv-/sponavsug hvis dette kan koples til. Hold arbeidsplassen ren. Materialblandinger er spesielt farlige. Lettmetallstv kan brenne eller eksplodere. Vent til elektroverktyet er stanset helt fr du legger det ned. Innsatsverktyet kan kile seg fast og fre til at du mister kontrollen over elektroverktyet. Bruk aldri elektroverktyet med skadet ledning. Ikke berr den skadede ledningen og trekk stpselet ut hvis ledningen skades i lpet av arbeidet. Med skadet ledning ker risikoen for elektriske stt.

Maskinavhengig sikkerhetsinformasjon
Bruk ekstrahndtakene som leveres sammen med elektroverktyet. Hvis du mister kontrollen over elektroverktyet, kan dette fre til skader. Bruk egnede detektorer til finne skjulte strm-/gass-/vannledninger, eller spr hos det lokale el-/gass-/vannverket. Kontakt med elektriske ledninger kan medfre brann og elektrisk stt. Skader p en gassledning kan fre til eksplosjon. Hull i en vannledning forrsaker materielle skader.

Funksjonsbeskrivelse
Les gjennom alle advarslene og anvisningene. Feil ved overholdelsen av advarslene og nedenstende anvisninger kan medfre elektriske stt, brann og/eller alvorlige skader. Brett ut utbrettssiden med bildet av maskinen, og la denne siden vre utbrettet mens du leser bruksanvisningen.

74 | Norsk

1 609 929 K97 25.1.07

Formlsmessig bruk
Maskinen er beregnet til boring i tre, metall, keramikk og kunststoff. Maskiner med elektronisk regulering og hyre-/venstregang er ogs egnet til skruing og gjengeskjring.

Sty-/vibrasjonsinformasjon
Mleverdier funnet i henhold til EN 60745. Det typiske A-bedmte lydtrykknivet for maskinen er 77 dB(A). Usikkerhet K=3 dB. Stynivet ved arbeid kan overskride 85 dB(A). Bruk hrselvern! Totale svingningsverdier (vektorsum fra tre retninger) beregnet jf. EN 60745: Boring i metall: Svingningsemisjonsverdi ah =7,5 m/s2, usikkerhet K=2,4 m/s2.

Illustrerte komponenter
Nummereringen av de illustrerte komponentene gjelder for bildet av elektroverktyet p illustrasjonssiden. 1 2 3 4 5 6 7 Selvspennende chuck* Fremre hylse Bakre hylse Lsetast for p-/av-bryter Stillhjul for turtallforvalg (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) P-/av-bryter Hyre-/venstrebryter (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Girvalgbryter (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Vingeskrue for dybdeanleggsinnstilling Vingeskrue for innstilling av ekstrahndtak Ekstrahndtak (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Dybdeanlegg Chucknkkel* Nkkelchuck* Skrubits* Borespindel med innvendig sekskant (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Sikringsskrue for selvspennende chuck/nkkelchuck Fastnkkel** Hurtigbytteadapter (GBM 10 SRE) Omkopler Boring/skruing (GBM 10 SRE) Skrudybdeanlegg (GBM 10 SRE) Innstillingshylse for skrudybdeanlegg (GBM 10 SRE) Belteholdeklips (GBM 10/GBM 10 RE)

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

ADVARSEL Vibrasjonssnivet som er angitt i disse instruksene er mlt jf. en standardisert mlemetode i EN 60745 og kan brukes til sammenligning av maskiner. Vibrasjonsnivet endres i henhold til bruken av elektroverktyet og kan i noen tilfeller ligge over verdien som er angitt i disse instruksene. Vibrasjonsbelastningen kan undervurderes hvis elektroverktyet brukes regelmessig p en slik mte. Merk: Til en nyaktig vurdering av vibrasjonsbelastningen i lpet av en spesiell arbeidsperiode br det ogs tas hensyn til tidene nr maskinen var utkoblet eller gr, men ikke virkelig brukes. Dette kan redusere vibrasjonsbelastningen tydelig for hele arbeidstiden.

*Illustrert eller beskrevet tilbehr inngr ikke i standard-leveransen. **Fs kjpt (inngr ikke i leveransen)

1 609 929 K97 25.1.07

Norsk | 75

Tekniske data
Boremaskin Produktnummer Opptatt effekt Avgitt effekt Tomgangsturtall 1. gir 2. gir Nominelt turtall 1. gir 2. gir Nominelt dreiemoment (1./2. gir) Spindelhals- Turtallforvalg Turtallstyring Hyre-/venstregang max. bor- (1./2. gir) Stl Tre Aluminium max. skrue- Chuckspennomrde Vekt tilsvarende EPTA-Procedure 01/2003 Beskyttelsesklasse GBM ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Informasjonene gjelder for nominell spenning [U] 230/240 V. Ved lavere spenning og p visse nasjonale modeller kan disse informasjonene variere noe. Legg merke til produktnummeret p typeskiltet til elektroverktyet ditt. Handelsbetegnelsene for de enkelte elektroverktyene kan variere.

Samsvarserklring
Vi erklrer som eneansvarlig at dette produktet stemmer overens med flgende normer eller normative dokumenter: EN 60745 jf. bestemmelsene i direktivene 89/336/EF, 98/37/EF. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Montering
Ekstrahndtak (GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) (se bilde A)
Bruk elektroverktyet kun med ekstrahndtaket 11. Du kan svinge ekstrahndtaket 11 hvor som helst, for oppn en sikker og lite anstrengende arbeidsposisjon. Skru vingeskruen til innstilling av ekstrahndtaket 10 mot urviserne og sving ekstrahndtaket 11 til nsket posisjon. Deretter skrur du vingeskruen 10 fast igjen med urviserne. Innstilling av boredybden Med dybdeanlegget 12 kan nsket boredybde X bestemmes. Lsne vingeskruen for dybdeanleggsinnstillingen 9 og sett dybdeanlegget inn i ekstrahndtaket 11. Riflingen p dybdeanlegget 12 m peke oppover. Trekk dybdeanlegget s langt ut at avstanden mellom spissen p boret og spissen p dybdeanlegget tilsvarer nsket boredybde X. Trekk vingeskruen for dybdeanleggsinnstilling 9 fast igjen.
1 609 929 K97 25.1.07

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

76 | Norsk

Verktyskifte
Fr alle arbeider p elektroverktyet utfres m stpselet trekkes ut av stikkontakten. Bruk vernehansker ved verktyskifte. Chucken kan varmes sterkt opp ved lengre tids arbeid. Selvspennende chuck (se bilde B) Hold den bakre hylsen 3 til den selvspennende chucken 1 fast og drei den fremre hylsen 2 i dreieretning til verktyet kan settes inn. Sett inn verktyet. Hold den bakre hylsen 3 til den selvspennende chucken 1 fast og drei den fremre hylsen 2 kraftig med hendene i dreieretning til du hrer et klikk. Chucken lses da automatisk. Lsen lser seg igjen nr den fremre hylsen 2 dreies i motsatt retning for fjerne verktyet. Nkkelchuck (se bilde C) pne nkkelchucken 14 ved dreie den s langt at verktyet kan settes inn. Sett inn verktyet. Sett chucknkkelen 13 inn i de tilsvarende boringene p nkkelchucken 14 og spenn verktyet jevnt fast. Skruverkty (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (se bilde D) Borespindelen 16 er utstyrt med en innvendig sekskant til festing av skrubits. Demonter chucken og sett skrubitsen 15 direkte inn i borespindelen 16, der den holdes fast av en sikringsring. Hurtigbytteadapter (GBM 10 SRE) Til en hurtig omstilling fra boring til skruing kan chucken fjernes fra borespindelen p en hurtig og enkel mte uten ekstra verkty:

Fjerning av sikringsskruen Den selvspennende chucken 1 hhv. nkkelchucken 14 er sikret mot uvilkrlig lsning fra borespindelen med en sikringsskrue 17. pne den selvspennende chucken 1 hhv. nkkelchucken 14 helt og drei sikringsskruen 17 ut i urviserretning. Husk at sikringsskruen er venstregjenget. Hvis sikringsskruen 17 sitter fast, setter du en skrutrekker p skruehodet og lsner sikringsskruen med et slag p grepet til skrutrekkeren. Demontering av nkkelchucken (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (se bilde E): Til demontering av nkkelchucken 14 setter du en fastnkkel 18 (nkkelvidde17 mm) mot nkkelflaten p drivspindelen. GBM 10 SRE (se bilde F): Til demontering av nkkelchucken 14 holder du hurtigbytteadapteren 19 godt fast. Legg elektroverktyet p et stabilt underlag, f.eks. en arbeidsbenk. Sett chucknkkelen 13 inn i en av de tre boringene til nkkelchucken 14 og lsne nkkelchucken 14 med denne spaken ved dreie mot urviserne. En fastsittende nkkelchuck lses med et svakt slag p chucknkkelen 13. Fjern chucknkkelen 13 fra nkkelchucken og skru nkkelchucken helt av. Demontering av den selvspennende chucken Til demontering av den selvspennende chucken 1 spenner du en umbrakonkkel inn i den selvspennende chucken 1 og setter en fastnkkel 18 (SW 17) p nkkelflaten til drivspindelen. Legg elektroverktyet p et stabilt underlag, f.eks. en arbeidsbenk. Hold fastnkkelen 18 fast og lsne den selvspennende chucken 1 ved dreie umbrakonkkelen mot urviserne. En fastsittende selvspennende chuck lses med et lett slag p det lange skaftet til umbrakonkkelen . Fjern umbrakonkkelen fra den selvspennende chucken og skru den selvspennende chucken helt av. Demontering av den selvspennende chucken (GBM 10 SRE) Til demontering av den selvspennende chucken 1 spenner du en umbrakonkkel inn i den selvspennende chucken 1. Legg elektroverktyet p et stabilt underlag, f. eks. en arbeidsbenk. Hold umbrakonkkelen fast og lsne den selvspennende chucken 1 ved dreie hurtigbytteadapteren 19 mot urviserne. Fjern umbrakonkkelen fra den selvspennende chucken og skru den selvspennende chucken helt av. Montering av chucken Monteringen av den selvspennende-/nkkelchucken utfres i omvendt rekkeflge. Chucken m trekkes fast med et tiltrekkingsmoment p ca. 15 Nm.

Hold chucken fast og skyv den rde lsetasten fremover. Drei hurtigbytteadapteren 19 i dreieretning og trekk den av forover.

Chuckbytte
Fr alle arbeider p elektroverktyet utfres m stpselet trekkes ut av stikkontakten.

1 609 929 K97 25.1.07

Norsk | 77

Bruk
Igangsetting
Ta hensyn til strmspenningen! Spenningen til strmkilden m stemme overens med angivelsene p elektroverktyets typeskilt. Elektroverkty som er merket med 230 V kan ogs brukes med 220 V. Innstilling av rotasjonsretningen (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Med hyre-/venstrebryteren 7 kan du endre dreieretningen til elektroverktyet. Ved trykt p-/av-bryter 6 er dette ikke mulig. Hyregang: Til boring og innskruing av skruer trykker du hyre-/venstrebryteren 7 helt inn mot hyre. Venstregang: Til lsning hhv. utskruing av skruer og mutre trykker du hyre-/venstrebryteren 7 helt inn mot venstre. Mekanisk girvalg (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Du kan trykke girvalgbryteren 8 i stillstand eller mens elektroverktyet gr. Men dette br ikke gjres ved full belastning eller maksimalt turtall. Med girvalgbryteren 8 kan det forhndsinnstilles to turtallomrder: Gir I: Lavt turtallomrde; til arbeid med stor bordiameter eller til skruing. Gir II: Hyt turtallomrde; til arbeid med liten bordiameter. Hvis girvelgeren 8 ikke kan dreies frem til anslaget, m drivspindelen dreies litt med boret. Forhndsinnstilling av turtallet (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Med stillhjul for turtallforvalg 5 kan ndvendig turtall forhndsinnstilles ogs under drift. Det ndvendige turtallet er avhengig av materialet som skal bearbeides og verktyets diameter. Finn frem til den optimale innstillingen med praktiske forsk. Inn-/utkobling Trykk til igangsetting av elektroverktyet p p-/avbryteren 6 og hold den trykt inne. Til lsing av den trykte p-/av-bryteren 6 trykker du p lsetasten 4. Til utkobling av elektroverktyet slipper du p-/av-bryteren 6 hhv. hvis den er lst med lsetast 4 trykker du p-/av-bryteren 6 ett yeblikk og slipper den deretter.

Innstilling av turtallet (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Du kan innstille turtallet p innkoplet elektroverkty trinnlst, avhengig av hvor langt du trykker p-/av-bryteren 6 inn. Et svakt trykk p p-/av-bryteren 6 frer til et lavt turtall. Turtallet kes med kende trykk. Innstilling av driftstypen (GBM 10 SRE) Med omkopleren Boring/skruing 20 kan du velge mellom kontinuerlig og presstrykkavhengig forbindelse mellom drivverk og borespindel. Boring Sett bryteren 20 p symbolet for Boring.

Borespindelen har permanent forbindelse med drivverket. Denne innstillingen er egnet til boring og til enkeltskruinger uten skrudybdeanlegg 21. Skruing Sett bryteren 20 p symbolet for Skruing.

Borespindelen kobles frst inn ved trykk mot underlaget. Denne innstillingen er egnet til serieskruing med konstant innskruingsdybde i kombinasjon med dybdeanlegget 12 og til enkeltskruinger uten dybdeanlegg 12. Skruingen starter ved tilstrekkelig sterkt trykk. Omkoblingstasten 20 gr flbart i ls og kan betjenes mens maskinen gr. Hvis omkobleren 20 ikke kan dreies frem til anslaget, m du dreie borespindelen litt med innsatsverktyet. Skruing med dybdeanlegg (GBM 10 SRE) (se bilde G) Ta chucken komplett av med hurtigbytteadapteren 19. Sett inn en skrubits 15. Skyv skrudybdeanlegget 21 helt inn. Dreining av innstillingshylsen 22 med urviserne gir en strre innskruingsdybde, dreining mot urviserne gir en mindre innskruingsdybde. Den ndvendige innstillingen finner du best frem til med en prveskruing.

78 | Norsk

1 609 929 K97 25.1.07

Arbeidshenvisninger
Sett elektroverktyet bare mot mutteren/skruen nr det er sltt av. Innsatsverkty som dreier seg kan skli. Bruk kun feilfrie, slipte HSS-bor (HSS=hyeffekt hurtigskjrende stl) til boring i metall. Tilsvarende kvalitet garanterer Bosch-tilbehr-programmet. Med bor-slipeapparatet (tilbehr) kan du enkelt slipe spiralbor med en diameter p 2,510 mm. Bruk et borestativ (tilbehr) til spesielt presise arbeid. Maskinskrustikken som fs som tilbehr muliggjr en sikker fastspenning av arbeidsstykket. Dette forhindrer en dreining av arbeidsstykket og mulige uhell. Belteholdeklips (GBM 10/GBM 10 RE) (se bilde H) Med belteholdeklipsen 23 kan du f. eks. henge elektroverktyet i et belte. Du har da begge hender ledig og elektroverktyet er alltid lett tilgjengelig.

Service og kunderdgiver
Eksplosjonstegninger og informasjoner om reservedeler finner du under: www.bosch-pt.com Robert Bosch A/S Trollaasveien 8 Postboks 10 1414 Trollaasen Kundekonsulent: . . . . . . . . . . . . . . +47 66 81 70 00 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +47 66 81 70 97

Deponering
Elektroverkty, tilbehr og emballasje m leveres inn til miljvennlig gjenvinning. Kun for EU-land: Ikke kast elektroverkty i vanlig sppel! Jf. det europeiske direktivet 2002/96/EF vedr. gamle elektriske og elektroniske-apparater og tilpassingen til nasjonale lover m gammelt elektroverkty som ikke lenger kan brukes samles inn og leveres inn til en miljvennlig resirkulering.
Rett til endringer forbeholdes.

Service og vedlikehold
Vedlikehold og rengjring
Fr alle arbeider p elektroverktyet utfres m stpselet trekkes ut av stikkontakten. Hold elektroverktyet og ventilasjonsspaltene alltid rene, for kunne arbeide bra og sikkert. Hvis elektroverktyet til tross for omhyggelige produksjons- og kontrollmetoder en gang skulle svikte, m reparasjonen utfres av et autorisert serviceverksted for Bosch-elektroverkty. Ved alle foresprsler og reservedelsbestillinger m du oppgi det 10-sifrede produktnummeret som er angitt p elektroverktyets typeskilt.

1 609 929 K97 25.1.07

Norsk | 79

Shktykalujen yleiset turvallisuusohjeet


Lue kaikki turvallisuus- ja muut ohjeet. Turvallisuusohjeiden noudattamisen laiminlynti saattaa johtaa shkiskuun, tulipaloon ja/tai vakavaan loukkaantumiseen.

VAROITUS

Silyt kaikki turvallisuus- ja muut ohjeet tulevaisuutta varten. Turvallisuusohjeissa kytetty ksite shktykalu ksitt verkkokyttisi shktykaluja (verkkojohdolla) ja akkukyttisi shktykaluja (ilman verkkojohtoa). 1) Typaikan turvallisuus a) Pid tyskentelyalue puhtaana ja hyvin valaistuna. Typaikan epjrjestys tai valaisemattomat tyalueet voivat johtaa tapaturmiin. b) l tyskentele shktykalulla rjhdysalttiissa ympristss, jossa on palavaa nestett, kaasua tai ply. Shktykalu muodostaa kipinit, jotka saattavat sytytt plyn tai hyryt. c) Pid lapset ja sivulliset loitolla shktykalua kyttesssi. Voit menett laitteesi hallinnan, huomiosi suuntautuessa muualle. 2) Shkturvallisuus a) Shktykalun pistotulpan tulee sopia pistorasiaan. Pistotulppaa ei saa muuttaa milln tavalla. l kyt mitn pistorasia-adaptereita maadoitettujen shktykalujen kanssa. Alkuperisess kunnossa olevat pistotulpat ja sopivat pistorasiat vhentvt shkiskun vaaraa. b) Vlt koskettamasta maadoitettuja pintoja, kuten putkia, pattereita, liesi tai jkaappeja. Shkiskun vaara kasvaa, jos kehosi on maadoitettu. c) l aseta shktykalua alttiiksi sateelle tai kosteudelle. Veden tunkeutuminen shktykalun sisn kasvattaa shkiskun riski. d) l kyt verkkojohtoa vrin. l kyt sit shktykalun kantamiseen, ripustamiseen tai pistotulpan irrottamiseen pistorasiasta vetmll. Pid johto loitolla kuumuudesta, ljyst, tervist reunoista ja liikkuvista osista. Vahingoittuneet tai sotkeutuneet johdot kasvattavat shkiskun vaaraa. e) Kyttesssi shktykalua ulkona, kyt ainoastaan ulkokyttn soveltuvaa jatkojohtoa. Ulkokyttn soveltuvan jatkojohdon kytt pienent shkiskun vaaraa. f) Jos shktykalun kytt kosteassa ympristss ei ole vltettviss, tulee kytt vikavirtasuojakytkint. Vikavirtasuojakytkimen kytt vhent shkiskun vaaraa. 80 | Suomi

3) Henkilturvallisuus a) Ole valpas, kiinnit huomiota tyskentelyysi ja noudata tervett jrke shktykalua kyttesssi. l kyt mitn shktykalua, jos olet vsynyt tai huumeiden, alkoholin tahi lkkeiden vaikutuksen alaisena. Hetken tarkkaamattomuus shktykalua kytettess, saattaa johtaa vakavaan loukkaantumiseen. b) Kyt suojavarusteita. Kyt aina suojalaseja. Henkilkohtaisen suojavarustuksen kytt, kuten plynaamarin, luistamattomien turvakenkien, suojakyprn tai kuulonsuojaimien, riippuen shktykalun lajista ja kytttavasta, vhent loukaantumisriski. c) Vlt tahatonta kynnistmist. Varmista, ett shktykalu on poiskytkettyn, ennen kuin liitt sen shkverkkoon ja/tai liitt akun, otat sen kteen tai kannat sit. Jos kannat shktykalua sormi kynnistyskytkimell tai kytket shktykalun pistotulpan pistorasiaan, kynnistyskytkimen ollessa kyntiasennossa, altistat itsesi onnettomuuksille. d) Poista kaikki sttykalut ja ruuvitaltat, ennen kuin kynnistt shktykalun. Tykalu tai avain, joka sijaitsee laitteen pyrivss osassa, saattaa johtaa loukkaantumiseen. e) Vlt epnormaalia kehon asentoa. Huolehdi aina tukevasta seisoma-asennosta ja tasapainosta. Tten voit paremmin hallita shktykalua odottamattomissa tilanteissa. f) Kyt tarkoitukseen soveltuvia vaatteita. l kyt lysi tyvaatteita tai koruja. Pid hiukset, vaatteet ja ksineet loitolla liikkuvista osista. Vljt vaatteet, korut ja pitkt hiukset voivat takertua liikkuviin osiin. g) Jos plynimu- ja kerilylaitteita voidaan asentaa, tulee sinun tarkistaa, ett ne on liitetty ja ett ne kytetn oikealla tavalla. Plynimulaitteiston kytt vhent plyn aiheuttamia vaaroja. 4) Shktykalujen huolellinen kytt ja ksittely a) l ylikuormita laitetta. Kyt kyseiseen tyhn tarkoitettua shktykalua. Sopivaa shktykalua kytten tyskentelet paremmin ja varmemmin tehoalueella, jolle shktykalu on tarkoitettu. b) l kyt shktykalua, jota ei voida kynnist ja pysytt kynnistyskytkimest. Shktykalu, jota ei en voida kynnist ja pysytt kynnistyskytkimell, on vaarallinen ja se tytyy korjata.

1 609 929 K97 25.1.07

c) Irrota pistotulppa pistorasiasta, ennen kuin suoritat stj, vaihdat tarvikkeita tai siirrt shktykalun varastoitavaksi. Nm turvatoimenpiteet estvt shktykalun tahattoman kynnistyksen. d) Silyt shktykalut poissa lasten ulottuvilta, kun niit ei kytet. l anna sellaisten henkiliden kytt shktykalua, jotka eivt tunne sit tai jotka eivt ole lukeneet tt kyttohjetta. Shktykalut ovat vaarallisia, jos niit kyttvt kokemattomat henkilt. e) Hoida shktykalusi huolella. Tarkista, ett liikkuvat osat toimivat moitteettomasti, eivtk ole puristuksessa sek, ett siin ei ole murtuneita tai vahingoittuneita osia, jotka saattaisivat vaikuttaa haitallisesti shktykalun toimintaan. Anna korjata nm vioittuneet osat ennen kytt. Monen tapaturman syyt lytyvt huonosti huolletuista laitteista. f) Pid leikkaustert tervin ja puhtaina. Huolellisesti hoidetut leikkaustykalut, joiden leikkausreunat ovat tervi, eivt tartu helposti kiinni ja niit on helpompi hallita. g) Kyt shktykaluja, tarvikkeita, vaihtotykaluja jne. niden ohjeiden mukaisesti. Ota tllin huomioon tyolosuhteet ja suoritettava toimenpide. Shktykalun kytt muuhun kuin sille mrttyyn kyttn, saattaa johtaa vaarallisiin tilanteisiin. 5) Huolto a) Anna ainoastaan koulutettujen ammattihenkiliden korjata shktykalusi ja hyvksy korjauksiin vain alkuperisi varaosia. Tten varmistat, ett shktykalu silyy turvallisena.

Pysyt shktykalu vlittmsti, jos vaihtotykalu lukkiutuu. Varaudu voimakkaisiin vastamomentteihin, jotka syntyvt takaiskussa. Vaihtotykalu lukkiutuu, kun: shktykalua ylikuormitetaan tai se kallistuu tystettvss tykappaleessa. Tartu shktykaluun ainoastaan eristetyist pinnoista, tehdesssi tyt, jossa saattaisit osua piilossa olevaan shkjohtoon tai sahan omaan shkjohtoon. Kosketus jnnitteiseen johtoon saattaa mys shktykalun metalliosat jnnitteisiksi ja johtaa shkiskuun. Pid tyn aikana shktykalua kaksin ksin ja ota tukeva seisoma-asento. Shktykalua pystyy ohjaamaan varmemmin kahdella kdell. Varmista tykappale. Kiinnityslaitteilla tai ruuvipenkiss kiinnitetty tykappale pysyy tukevammin paikoillaan, kuin kdess pidettyn. l koskaan tyst asbestipitoista ainetta. Asbestia pidetn karsinogeenisena. Noudata suojatoimenpiteit, jos tyss saattaa synty terveydelle vaarallista, palavaa tai rjhdysaltista ply. Esimerkiksi: Monia plyj pidetn karsinogeenisina. Kyt plynsuojanaamaria ja plyn-/lastunimua, jos se on liitettviss. Pid typaikka puhtaana. Materiaalien sekoitukset ovat erityisen vaarallisia. Kevytmetalliply saattaa sytty palamaan tai rjht. Odota, kunnes shktykalu on pyshtynyt, ennen kuin asetat sen pois ksistsi. Vaihtotykalu saattaa juuttua kiinni johtaen shktykalun hallinnan menettmiseen. l koskaan kyt shktykalua, jonka verkkojohto on viallinen. l kosketa vaurioitunutta johtoa ja irrota pistotulppa pistorasiasta, jos johto vaurioituu tyn aikana. Vahingoittunut johto kasvattaa shkiskun vaaraa.

Laitekohtaiset turvallisuusohjeet
Kyt shktykalun mukana toimitettuja liskahvoja. Shktykalun hallinnan menettminen saattaa johtaa loukkaantumisiin. Kyt sopivia etsintlaitteita piilossa olevien syttjohtojen paikallistamiseksi, tai knny paikallisen jakeluyhtin puoleen. Kosketus shkjohtoon saattaa johtaa tulipaloon ja shkiskuun. Kaasuputken vahingoittaminen saattaa johtaa rjhdykseen. Vesijohtoputken puhkaisu aiheuttaa aineellista vahinkoa.

Toimintaselostus
Lue kaikki turvallisuus- ja muut ohjeet. Turvallisuusohjeiden noudattamisen laiminlynti saattaa johtaa shkiskuun, tulipaloon ja/tai vakavaan loukkaantumiseen. Knn auki taittosivu, jossa on laitteen kuva ja pid se ulosknnettyn lukiessasi kyttohjetta.

Mryksenmukainen kytt
Laite on tarkoitettu puun, metallin, keramiikan ja muovin poraamiseen. Koneet, joissa on elektroninen st sek kierto oikealle/vasemmalle, soveltuvat mys ruuvinvntn ja kierteitykseen.

1 609 929 K97 25.1.07

Suomi | 81

Kuvassa olevat osat


Kuvassa olevien osien numerointi viittaa grafiikkasivussa olevaan shktykalun kuvaan. 1 2 3 4 5 6 7 Pikaistukka* Etummainen rengas Taimmainen rengas Kynnistyskytkimen lukituspainike Kierrosluvun asetuksen stpyr (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Kynnistyskytkin Suunnanvaihtokytkin (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Vaihteenvalitsin (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Syvyydenrajoittimen asetuksen siipiruuvi Liskahvan sdn siipiruuvi Liskahva (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Syvyydenrajoitin Istukan avain* Hammaskehistukka* Ruuvauskrki * Kuusiokololla varustettu porankara (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE GBM 13-2 RE) Pikaistukan/hammaskehistukan lukkoruuvi Kiintoavain** Pikavaihtoadapteri (GBM 10 SRE) Vaihtokytkin poraus/ruuvinvnt (GBM 10 SRE) Syvyydenrajoitin (GBM 10 SRE) Syvyydenrajoittimen rajoitinholkki (GBM 10 SRE) Vypidin (GBM 10/GBM 10 RE)

Melu-/trintiedot
Mittausarvot mritetty EN 60745 mukaan. Laitteen tyypillinen A-painotettu nenpainetaso on 77 dB(A). Epvarmuus K=3 dB. Melutaso saattaa tyn aikana ylitt 85 dB(A). Kyt kuulonsuojaimia! Vrhtelyn yhteisarvot (kolmen suunnan vektorisumma) mitattuna EN 60745 mukaan: Poraus metalliin: Vrhtelyemissioarvo ah =7,5 m/s2, epvarmuus K=2,4 m/s2. Niss ohjeissa ilmoitettu vrhtelytaso on mitattu EN 60745 standardoitulla mittausmenetelmll ja sit voidaan kytt laitevertailussa. Vrhtelytaso muuttuu riippuen laitteen kytst ja se saattaa monesti ylitt tss ohjeessa mainittua arvoa. Vrhtelyrasitusta saatetaan aliarvioida, jos shktykalua snnllisesti kytetn tll tavalla. Huomio: Vrhtelyrasituksen tarkkaa arviointia varten mrtyn tyaikajakson aikana tulisi ottaa huomioon mys se aika, jolloin laite on sammutettuna tai ky, mutta sit ei tosiasiassa kytet. Tm saattaa selvsti pienent koko tyaikajakson vrhtelyrasitusta.

VAROITUS

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

*Kuvassa tai selostuksessa esiintyv listarvike ei kuulu vakiotoimitukseen. **yleismallinen (ei kuulu toimitukseen)

82 | Suomi

1 609 929 K97 25.1.07

Tekniset tiedot
Porakone Tuotenumero Ottoteho Antoteho Tyhjkyntikierrosluku 1. vaihde 2. vaihde Nimellinen kierrosluku 1. vaihde 2. vaihde Nimellinen vntmomentti 1./2. vaihde Karan kaulan Kierrosluvun esivalinta Kierrosluvun ohjaus Kierto oikealle/vasemmalle poran maks. (1./2. vaihde) Ters Puu Alumiini maks. ruuvin Istukan kiinnitysalue Paino vastaa EPTA-Procedure 01/2003 Suojausluokka GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43

1000 01000 1900 01900 550 0550 1000 01000

6,0/ 9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 43 10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

Tiedot koskevat 230/240 V nimellisjnnitett [U]. Alhaisemmalla jnnitteell ja maakohtaisissa malleissa nm tiedot voivat vaihdella. Ota huomioon shktykalusi mallikilvess oleva tuotenumero. Yksittisten koneiden kauppanimitys saattaa vaihdella.

Standardinmukaisuusvakuutus
Vakuutamme yksin vastaavamme siit, ett tm tuote vastaa seuraavia standardeja tai standardoituja asiakirjoja: EN 60745 direktiivien 89/336/ETY, 98/37/EY mrysten mukaan. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Asennus
Liskahva (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (katso kuva A)
Kyt supistushylsy vain liskahvan 11 kanssa. Voit mielivaltaisesti knt liskahvaa 11, lytksesi varman ja vaivattoman tyskentelyasennon. Kierr liskahvan sdn siipiruuvia 10 vastapivn ja knn liskahva 11 haluttuun asentoon. Kirist tmn jlkeen siipiruuvia 10 uudelleen, kiertmll sit mytpivn. Poraussyvyyden asetus Syvyydenrajoittimella 12 voidaan haluttu poraussyvyys X mrt. Hll syvyydenrajoittimen sdn siipiruuvia 9 ja sd liskahvassa olevaa syvyydenrajoitinta 11. Syvyydenrajoittimen 12 rihlat tulee osoittaa ylspin. Ved syvyydenrajoitin niin kauas ulos, ett porantern krjen ja syvyydenrajoittimen krjen vli vastaa haluttua poraussyvyytt X. Kirist syvyydenrajoittimen stsiipiruuvi 9 uudelleen.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

1 609 929 K97 25.1.07

Suomi | 83

Tykalunvaihto
Irrota pistotulppa pistorasiasta ennen kaikkia shktykaluun kohdistuvia tit. Kyt suojaksineit tykalun vaihdossa. Poranistukka saattaa kuumeta voimakkaasti pitkss kytss. Pikaistukka (katso kuva B) Pid pikaporanistukan 1 taimmainen rengas 3 paikallaan ja kierr etummaista rengasta 2 suuntaan , kunnes tykalu voidaan tynt paikoilleen. Aseta tykalu. Pid pikaistukan 1 taimmaista rengasta 3 paikallaan ja kierr etummaista rengasta 2 voimakkasti ksin suuntaan , kunnes kuuluu naksahdus. Istukka lukkiutuu tten automaattisesti. Lukitus aukeaa taas, kun etummaista rengasta 2 kierretn vastakkaiseen suuntaan. Hammaskehistukka (katso kuva C) Avaa hammaskehistukka 14 kiertmll sit, kunnes tykalu voidaan asettaa siihen. Aseta tykalu. Tynn istukkaavain 13 hammaskehistukan 14 vastaaviin reikiin ja kirist tykalu tasaisesti kiinni. Ruuvinkiertotykalut (GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) (katso kuva D) Porankarassa 16 on kuusiokolo ruuvauskrkien pitmiseksi. Irrota poranistukka ja aseta ruuvauskrki 15 suoraan porankaraan 16, jossa lukkorengas lukitsee sen paikoilleen. Pikavaihtoadapteri (GBM 10 SRE) Suorittaaksesi nopean vaihdon porauksesta ruuvinvntn, voit ilman listykaluja nopeasti ja helposti poistaa poranistukan porankarasta.

Poraistukan vaihto
Irrota pistotulppa pistorasiasta ennen kaikkia shktykaluun kohdistuvia tit. Lukkoruuvin poistaminen Pikaistukan 1 tai hammaskehistukan 14 tahaton irtoaminen porankarasta estetn lukkoruuvilla 17. Avaa pikaistukka 1 tai 14 kokonaan ja kierr ulos lukkoruuvi 17 mytpivn. Ota huomioon ett lukkoruuvissa on vasen kierre. Jos lukkoruuvi 17 on tiukassa, aseta ruuvitaltta ruuvin kantaan, ja irrota lukkoruuvi iskemll ruuvitaltan kahvaa. Hammaskehistukan irrotus GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (katso kuva E): Irrota hammaskehistukka 14 asettamalla kiintoavain 18 (avainvli 17) kyttkaran avainpintaan. GBM 10 SRE (katso kuva F): Irrota hammaskehistukka 14 pitmll tiukasti kiinni pikavaihtoadapterista 19. Aseta shktykalu tukevalle alustalle, esim. typenkille. Tynn istukka-avain 13 hammaskehistukan 14 yhteen reikn ja irrota hammaskehistukka 14 avainta vipuna kytten vastapivn kiertmll. Kiinni tarttunut hammaskehistukka irrotetaan kopauttamalla istukka-avainta 13 kevyesti. Poista istukka-avain 13 hammaskehistukasta ja kierr hammaskehistukka kokonaan irti. Pikaporanistukan irrotus Irrota pikaistukka 1 asettamalla kuusiokoloavain pikaistukkaan 1 ja kiintoavain 18 (avainvli 17) kyttkaran avainpintaan. Aseta shktykalu tukevalle alustalle, esim. typenkille. Pid kiinni kiintoavaimesta 18 ja irrota pikaistukka 1 kiertmll kuusiokoloavainta vastapivn. Kiinnijuuttunut poraistukka irrotetaan lynnill kuusiokoloavaimen pidemmlle varrelle. Poista kuusiokoloavain pikaistukasta ja kierr pikaistukka kokonaan irti. Pikaporanistukan irrotus (GBM 10 SRE) Irrota pikaporanistukka 1 kiinnittmll kuusiokoloavain pikaporanistukkaan 1. Aseta shktykalu tukevalle alustalle, esim. typenkille. Pid kiinni kuusiokoloavaimesta ja irrota pikaporanistukka 1 kiertmll pikavaihtoadapteria 19 vastapivn. Poista kuusiokoloavain pikaistukasta ja kierr pikaistukka kokonaan irti. Poranistukan asennus Pika-/hammaskehistukan asennus tapahtuu knteisess jrjestyksess. Istukka tulee kirist paikoilleen n. 15 Nm kiristysmomentilla.

PId poranistukka paikallaan ja tynn punainen lukituspainike eteenpin. Kierr pikavaihtoadapteri 19 kiertosuuntaan ja ved irti se eteenpin.

84 | Suomi

1 609 929 K97 25.1.07

Kytt
Kyttnotto
Ota huomioon verkkojnnite! Virtalhteen jnnitteen tulee vastata laitteen tyyppikilvess olevia tietoja. 230 V merkittyj laitteita voidaan kytt mys 220 V verkoissa. Kiertosuunnan asetus (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Suunnanvaihtokytkimell 7 voit muuttaa shktykalun kiertosuunnan. Kynnistyskytkimen 6 ollessa painettuna tm ei kuitenkaan ole mahdollista. Kierto oikealle: Poraamista ja ruuvien kiristmist varten painat suunnanvaihtokytkint 7 oikealle vasteeseen asti. Kierto vasemmalle: Ruuvien avaamista ja uloskiertoa varten painat suunnanvaihtokytkint 7 vasemmalle vasteeseen asti. Mekaaninen vaihteenvalinta (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Voit kytt vaihteenvalitsinta 8 shktykalun seistess tai pyriess. Tt ei kuitenkaan tulisi tehd tydell kuormalla tai suurimmalla kierrosluvulla. Vaihteenvalitsimella 8 voidaan valita kaksi kierroslukualuetta. Vaihde I: Pieni kierroslukualue; tyskentelyyn suurien porahalkaisijoiden kanssa tai ruuvinvntn. Vaihde II: Suuri kierroslukualue; tyskentelyyn pienien porahalkaisijoiden kanssa. Ellei vaihteenvalitsinta 8 voida knt vasteeseen asti, tulee kyttkaraa kiert hieman porasta. Kierrosluvun esivalinta (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Kierrosluvun esivalinnan stpyrll 5 voit asettaa tarvittavan kierrosluvun mys kytn aikana. Tarvittava kierrosluku riippuu tystettvst aineesta ja tykalun halkaisijasta. Mrit paras asetus kytnnn kokeella. Kynnistys ja pysytys Paina shktykalun kynnistyst varten kynnistyskytkint 6 ja pid se painettuna. Lukitse painettu kynnistyskytkin 6 painamalla lukituspainiketta 4. Pysyt shktykalu pstmll kynnistyskytkin 6 vapaaksi tai, jos se on lukittu lukituspainikkeella 4, paina ensin kynnistyskytkint 6 lyhyesti ja pst se sitten vapaaksi.

Kierrosluvun asetus (GBM 10 RE/ GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Voit st kynniss olevan shktykalun kierroslukua portaattomasti, riippuen siit miten syvlle painat kynnistyskytkint 6. Kynnistyskytkimen 6 kevyt painallus aikaansaa alhaisen kierrosluvun. Paineen kasvaessa, nousee kierrosluku. Kyttmuodon asetus (GBM 10 SRE) Vaihtokytkimell poraus/ruuvinvnt 20 voit valita joko pysyvn tai puristuspaineesta riippuvan yhteyden kyttkoneiston ja porankaran vlill. Poraus Aseta vaihtokytkin 20 tunnukselle Poraus.

Porankaran yhteys kyttkoneistoon on pysyv. Tm asetus soveltuu poraukseen sek yksittisiin ruuvinvntihin ilman syvyydenrajoitinta 21. Ruuvinvnt Aseta vaihtokytkin 20 tunnukselle Poraus.

Porankara kytkeytyy vasta puristuspaineesta. Tm asetus soveltuu sarja ruuvinvntihin vakiolla sisnkiertosyvyydell, syvyydenrajoitinta 12 kytten sek yksittisiin ruuvinvntihin ilman syvyydenrajoitinta 12. Ruuvinvnt alkaa puristuspaineen ollessa riittv. Vaihtokytkin 20 lukkiutuu tuntuvasti ja sit voidaan kytt mys moottorin kydess. Ellei vaihtokytkint 20 pysty kntmn vasteeseen asti, tulee sinun kiert porankaraa hieman vihtotykalun avulla. Ruuvinvnt syvyydenrajoitinta kytten (GBM 10 SRE) (katso kuva G) Posta poranistukka kokonaan pikavaihtoadapterin 19 avulla. Asenna ruuvauskrki 15. Tynn syvyydenrajoitin 21 vasteeseen asti auki. Stholkin 22 kiertminen mytpivn johtaa suurempaan upotussyvyyteen, kierto vastapivn johtaa pienempn upotussyvyyteen. Tarvittavan asetyksen mritat parhaiten koeruuvauksella.

1 609 929 K97 25.1.07

Suomi | 85

Tyskentelyohjeita
Aseta shktykalu mutteriin/ruuviin ainoastaan sen ollessa pyshdyksiss. Pyrivt vaihtotykalut voivat luiskahtaa pois. Kyt metallia porattaessa vain moitteettomia, tervi HSS-poranteri (suurteho pikaleikkausters). Boschlistervikeohjelma takaa asianmukaisen laadun. Poranteroituslaitteella (listarvike) voidaan vaivattomasti teroittaa kierreporanteri, joiden halkaisija on 2,510 mm. Kyyt erityisen tarkassa tyss poratelinett (listarvike). Listarvikkeena saatava koneruuvipuristin mahdollistaa tykappaleen varman kiinnityksen. Se est tykappleen kiertymisen ja siit syntyvt tapaturmat. Vypidin (GBM 10/GBM 10 RE) (katso kuva H) Vypitimen 23 avulla voit ripustaa shktykalun esim. vyhn. Sinulla on silloin molemmat kdet vapaana ja shktykalu on kuitenkin milloin vain saatavilla.

Huolto ja asiakasneuvonta
Rjhdyspiirustuksia ja tietoja varaosista lydt osoitteesta: www.bosch-pt.com Bosch-keskushuolto Pakkalantie 21A 01510 Vantaa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .+358 (0)9 / 43 59 91 Faksi:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .+358 (0)9 / 8 70 23 18

Hvitys
Shktykalu, listarvikkeet ja pakkaukset tulee toimittaa ympristystvlliseen uusiokyttn. Vain EU-maita varten: l heit shktykaluja talousjtteisiin! Eurooppalaisen vanhoja shk- ja elektroniikkalaitteita koskevan direktiivin 2002/96/EY ja sen kansallisten lakien muunnosten mukaan, tulee kyttkelvottomat shktykalut kert erikseen ja toimittaa ympristystvlliseen uusiokyttn.
Oikeus teknisiin muutoksiin pidtetn.

Hoito ja huolto
Huolto ja puhdistus
Irrota pistotulppa pistorasiasta ennen kaikkia shktykaluun kohdistuvia tit. Pid aina shktykalua ja shktykalun tuuletusaukkoja puhtaana, jotta voit tyskennell hyvin ja turvallisesti. Jos shktykalussa, huolellisesta valmistuksesta ja koestusmenettelyst huolimatta esiintyy vikaa, tulee korjaus antaa Bosch sopimushuollon tehtvksi. Ilmoita kaikissa kyselyiss ja varaosatilauksissa 10-numeroinen tuotenumero, joka lytyy laitteen mallikilvest.

86 | Suomi

1 609 929 K97 25.1.07


. , / . . ( ) ( ). 1) a) . . b) , , . . c) . .

c) . . d) , . , / . . e) () . . , ( FI). .

f)

3) a) /, . / , . . b) . , , , , .

2) a) . . . . b) , (), . .

1 609 929 K97 25.1.07

E | 87

c) . / . , . d) . . e) . . . f) . . , . , . g) , . .

c) / , / . . d) . . . e) . , , , . . . f) . . g) , , . . . . 5) Service a) . .

4) a) . . . b) . / .

88 | E

1 609 929 K97 25.1.07


. . . . () . . . . : . , . . . . . . . .

, . : . //. . . . . . . / . .


. , / . .


, . - .

1 609 929 K97 25.1.07

E | 89


. 1 2 3 4 5 6 7 * ON/OFF (GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) ON/OFF (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) * * (bit)* (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) / ** (GBM 10 SRE) / (GBM 10 SRE) (GBM 10 SRE) (GBM 10 SRE) clip (GBM 10/GBM 10 RE)


EN 60745. 77 dB(A). K=3 dB. 85 dB(A). ! ( ) EN 60745: : ah =7,5 m/s2, K=2,4 m/s2. EN 60745 . . , . : , , , . .

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

* . ** ( )

90 | E

1 609 929 K97 25.1.07


1 2 1 2 (1/2 ) / (1/2 ) EPTA-Procedure 01/2003 GBM ... 10 PROFESSIONAL 0 601 ... 135 0.. W 450 W 220 min-1 min-1 min-1 min-1 Nm mm 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 169 5.. 550 285

2000 02200 02600 01150 02100

1000 1900

01000 01900

1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 6,0/ 43 6,0/ 43

550 1000

0550 01000

9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

[U] 230/240 V. . . .


: EN 60745 89/336/, 98/37/. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification


(GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) ( A)
11. 11 . 10 11 . 10 . E | 91

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

1 609 929 K97 25.1.07

12 X. 9 11. 12 . , X. 9.

(GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) ( D) 16 . 15 16, . (GBM 10 SRE) , .


. . . ( B) 3 1 2 , . 3 1 2 . . , , 2 . ( C) 14 , . . 13 14 .

. 19 .


. 1 , , 14 17. 1 . , 14 17 , . , . 17, .

92 | E

1 609 929 K97 25.1.07

GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE ( E): 14 18 ( 17 mm) . GBM 10 SRE ( F): 14 19. , . . . 13 14 14 . 13. 13 . 1 1 18 (SW 17) . , . . . 18 1 . , . . (GBM 10 SRE) 1 1. , . . . 1 19 . . / . 15 Nm.
1 609 929 K97 25.1.07

! . 230 V 220 V. (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 7 . , , /OFF 6 . : 7 . : / 7 . (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2/GBM 13-2 RE) 8 . , . 8 2 . I: . . II: . . 8 , .

E | 93

(GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) 5 , . . . /OFF 6 . ON/OFF 6 4. ON/OFF 6 , 4, ON/OFF 6 . (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) , ON/OFF 6. ON/OFF 6 . . (GBM 10 SRE) / 20 . 20 . . 21.

20 . . 12 12. . 20 . 20, . (GBM 10 SRE) ( G) 19. 15. 21 . 22 , . .


/ . . , HSS (HSS= ). Bosch . ( ) 2,510 mm.

94 | E

1 609 929 K97 25.1.07

( ). , , . . (GBM 10/GBM 10 RE) ( H) 23 . . . .

Service
: www.bosch-pt.com Robert Bosch A.E. K 162 12131 -Av . . . . . . . . . . . . . . . +30 21 05 70 12 00 KENTPO . . . . . . . . . . . .+30 21 05 77 00 81 83 KENTPO Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +30 21 05 70 12 63 Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +30 21 05 77 00 80 www.bosch.gr ABZ Service A.E. . . . . . . . . . . +30 2 10 57 01 375 378 SERVICE Fax: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . +30 21 05 77 36 07

Service

. . , Bosch. 10 .


, . : ! 2002/96/E .
.

1 609 929 K97 25.1.07

E | 95

Elektrikli El Aletleri in Genel Uyar Talimat


Btn uyarlar ve talimat hkmlerini okuyun. Aklanan uyarlara ve talimat hkmlerine uyulmad takdirde elektrik arpmalarna, yangnlara ve/veya ar yaralanmalara neden olunabilir.

UYARI

f) Elektrikli el aletinin nemli ortamlarda altrlmas artsa, mutlaka arza akm koruma alteri kullann. Arza akm koruma alterinin kullanm elektrik arpma tehlikesini azaltr. 3) Kiilerin Gvenlii a) Dikkatli olun, ne yaptnza dikkat edin, elektrikli el aleti ile iinizi makul bir tempo ve yntemle yrtn. Yorgunsanz, aldnz haplarn, ilalarn veya alkoln etkisinde iseniz elektrikli el aleti kullanmayn. Aleti kullanrken bir anki dikkatsizlik nemli yaralanmalara neden olabilir. b) Daima kiisel koruyucu donanm ve bir koruyucu gzlk kullann. Elektrikli el aletinin tr ve kullanmna uygun olarak; toz maskesi, kaymayan i ayakkablar, koruyucu kask veya koruyucu kulaklk gibi koruyucu donanm kullanm yaralanma tehlikesini azalttr. c) Aleti yanllkla altrmaktan kann. Akm ikmal ebekesine ve/veya akye balamadan, elinize alp tamadan nce elektrikli el aletinin kapal durumda olduundan emin olun. Elektrikli el aletini parmanz alter zerinde dururken tarsanz ve alet akken fii prize sokarsanz kazalara neden olabilirsiniz. d) Elektrikli el aletini altrmadan nce ayar aletlerini veya anahtarlar aletten karn. Aletin dnen paralar iinde bulunabilecek bir yardmc alet yaralanmalara neden olabilir. e) alrken bedeniniz anormal durumda olmasn. alrken duruunuz gvenli olsun ve dengenizi her zaman salayn. Bu sayede aleti beklenmedik durumlarda daha iyi kontrol edebilirsiniz. f) Uygun i elbiseleri giyin. Geni giysiler giymeyin ve tak takmayn. Salarnz, giysileriniz ve eldivenlerinizi aletin hareketli paralarndan uzak tutun. Bol giysiler, uzun salar veya taklar aletin hareketli paralar tarafndan tutulabilir. g) Toz emme donanm veya toz tutma tertibat kullanrken, bunlarn bal olduundan ve doru kullanldndan emin olun. Toz emme donanmnn kullanm tozdan kaynalanabilecek tehlikeleri azaltr. 4) Elektrikli el aletlerinin zenle kullanm ve bakm a) Aleti ar lede zorlamayn. Yaptnz ie uygun elektrikli el aletleri kullann. Uygun performansl elektrikli el aleti ile, belirlenen alma alannda daha iyi ve gvenli alrsnz. b) alteri bozuk olan elektrikli el aletini kullanmayn. Alp kapanamayan bir elektrikli el aleti tehlikelidir ve onarlmaldr.
1 609 929 K97 25.1.07

Btn uyarlar ve talimat hkmleini ileride kullanmak zere saklayn. Uyar ve talimat hkmlerinde kullanlan Elektrikli El Aleti kavram, akm ebekesine bal (ebeke balant kablosu ile) aletlerle ak ile alan aletleri (akm ebekesine balants olmayan aletler) kapsamaktadr. 1) alma yeri gvenlii a) altnz yeri temiz tutun ve iyi aydnlatn. altnz yer dzensiz ise ve iyi aydnlatlmamsa kazalar ortaya kabilir. b) Yaknnda patlayc maddeler, yanc sv, gaz veya tozlarn bulunduu yerlerde elektrikli el aleti ile almayn. Elektrikli el aletleri, toz veya buharlarn tutumasna neden olabilecek kvlcmlar karrlar. c) Elektrikli el aleti ile alrken ocuklar ve bakalarn uzakta tutun. Dikkatiniz dalacak olursa aletin kontroln kaybedebilirsiniz. 2) Elektrik Gvenlii a) Elektrikli el aletinin balant fii prize uymaldr. Fii hibir zaman deitirmeyin. Koruyucu topraklanm elektrikli el aletleri ile birlikte adaptr fi kullanmayn. Deitirilmemi fi ve uygun priz elektrik arpma tehlikesini azaltr. b) Borular, kalorifer petekleri, stclar ve buzdolaplar gibi topraklanm yzeylerle bedensel temasa gelmekten kann. Bedeniniz toprakland anda byk bir elektrik arpma tehlikesi ortaya kar. c) Aleti yamur altnda veya nemli yerlerde brakmayn. Suyun elektrikli el aleti iine szmas elektrik arpma tehlikesini ykseltir. d) Elektrikli el aletini kablosundan tutarak tamayn, kabloyu kullanarak asmayn veya kablodan ekerek fii karmayn. Kabloyu sdan, yadan, keskin kenarl cisimlerden veya aletin hareketli paralarndan uzak tutun. Hasarl veya dolam kablo elektrik arpma tehlikesini ykseltir. e) Bir elektrikli el aleti ile ak havada alrken, mutlaka ak havada kullanlmaya uygun uzatma kablosu kullann. Ak havada kullanlmaya uygun uzatma kablosunun kullanlmas elektrik arpma tehlikesini azaltr.

96 | Trke

c) Alette bir ayarlama ilemine balamadan ve/veya aky karmadan nce, herhangi bir aksesuar deitirirken veya aleti elinizden brakrken fii prizden ekin. Bu nlem, elektrikli el aletinin yanllkla almasn nler. d) Kullanm d duran elektrikli el aletlerini ocuklarn ulaamayaca bir yerde saklayn. Aleti kullanmay bilmeyen veya bu kullanm klavuzunu okumayan kiilerin aletle almasna izin vermeyin. Deneyimsiz kiiler tarafndan kullanldnda elektrikli el aletleri tehlikelidir. e) Elektrikli el aletinizin bakmn zenle yapn. Elektrikli el aletinizin kusursuz olarak ilev grmesini engelleyebilecek bir durumun olup olmadn, hareketli paralarn kusursuz olarak ilev grp grmediklerini ve skp skmadklarn, paralarn hasarl olup olmadn kontrol edin. Aleti kullanmaya balamadan nce hasarl paralar onartn. Birok i kazas elektrikli el aletlerinin kt bakmndan kaynaklanr. f) Kesici ular daima keskin ve temiz tutun. zenle bakm yaplm keskin kenarl kesme ularnn malzeme iinde skma tehlikesi daha azdr ve daha rahat kullanm olana salarlar. g) Elektrikli el aletini, aksesuar, ular ve benzerlerini, bu zel tip alet iin ngrlen talimata gre kullann. Bu srada alma koullarn ve yaptnz ii dikkate aln. Elektrikli el aletlerinin kendileri iin kullanlan alann dnda kullanlmas tehlikeli durumlara neden olabilir. 5) Servis a) Elektrikli el aletinizi sadece yetkili personele ve orijinal yedek para kullanma koulu ile onartn. Bu sayede aletin gvenliini srekli hale getirirsiniz.

Aletle kullanlan u bloke olacak olursa elektrikli el aletini hemen kapatn. Geri tepme kuvveti oluturabilecek reaksiyon momentlerine kar dikkatli olun. Ular u durumlarda bloke olur: Elektrikli el aleti ar lde zorlannca veya lenen i paras iinde alanma yaparsa. alrken alet ucunun grnmeyen elektrik akm ileten kablolara veya aletin kendi ebeke kablosuna temas etme olasl varsa elektrikli el aletini sadece izolasyonlu tutamandan tutun. Elektrik gerilimi ileten kablolarla temasa gelinince elektrikli el aletinin metal paralar da elektrik gerilimine maruz kalr ve elektrik arpmasna neden olunur. alrken elektrikli el aletini iki elinizle skca tutun ve duru pozisyonunuzun gvenli olmasna dikkat edin. Elektrikli el aleti iki elle daha gvenli kullanlr. parasn emniyete aln. Bir germe tertibat veya mengene ile sabitlenen i paras elle tutmaya oranla daha gvenli tutulur. Bu aletle asbest ieren malzemeleri ilemeyin. Asbest kanserojen madde kabul edilir. alma srasnda sala zararl, yanc veya patlayc tozlarn kma olasl varsa gerekli koruyucu nlemleri aln. rnein: Baz tozlar kanserojen saylr. Koruyucu toz maskesi takn ve eer aletinize taklabiliyorsa bir toz/tala emme tertibat balayn. alma yerinizi daima temiz tutun. Malzeme karmlar zellikle tehlikelidir. Hafif metal tozlar yanabilir veya patlayabilir. Elinizden brakmadan nce elektrikli el aletinin tam olarak durmasn bekleyin. Alete taklan u skabilir ve elektrikli el aletinin kontroln kaybedebilirsiniz. Elektrikli el aletinizi hasarl kablo ile kullanmayn. alma srasnda kablo hasar grecek olursa, dokunmayn ve kabloyu hemen prizden ekin. Hasarl koblolar elektrik arpma tehlikesini artrr.

Alete zg gvenlik talimat


Elektrikli el aletini aletle birlikte teslim edilen ek tutamakla kullann. Elektrikli el aletinin kontrolnn kaybedilmesi yaralanmalara neden olabilir. Grnmeyen ebeke hatlarn belirlemek iin uygun tarama cihazlar kullann veya mahalli ikmal irketinden yardm aln. Elektrik kablolaryla kontak yangna veya elektrik arpmasna neden olabilir. Bir gaz borusunun hasara uramas patlamalara neden olabilir. Su borularna giri maddi zarara yol aabilir.

Fonksiyon tanm
Btn uyarlar ve talimat hkmlerini okuyun. Aklanan uyarlara ve talimat hkmlerine uyulmad takdirde elektrik arpmalarna, yangnlara ve/veya ar yaralanmalara neden olunabilir. Ltfen aletin resminin grnd sayfay an ve bu kullanm klavuzunu okuduunuz srece bu sayfay ak tutun.

1 609 929 K97 25.1.07

Trke | 97

Usulne uygun kullanm


Bu alet; ahap, metal, seramik ve plastik malzemede delme ilemleri iin gelitirilmitir. Elektrik reglasyonlu ve sa/sol dnl aletler vidalama ve di ama ilerine de uygundur.

Grlt/Titreim bilgisi
lm deerleri EN 60745e gre tespit edilmitir. Aletin A-deerlendirmeli grlt basn seviyesi tipik olarak 77 dB(A)dr. Tolerans K=3 dB. alma srasnda grlt seviyesi 85 dB(A)y aabilir. Koruyucu kulaklk kullann! Toplam titreim deeri ( ynn vektr toplam) EN 60745'e gre tespit edilmitir: Metalde delme: Titreim emisyon deeri ah =7,5 m/s2, tolerans K=2,4 m/s2. Bu talimatta belirtilen titreim seviyesi EN 60745teki normlara uygun bir lme yntemi ile llmtr ve aletlerin karlatrlmasnda kullanlabilir. Titreim seviyesi elektrikli el aletinin kullanm koullarna gre deiebilir ve baz durumlarda bu talimatta belirtilen deerlerin zerine kabilir. Eelektrikli el aleti dzenli olarak bu gibi durumlarda kullanld takdirde titreimin kullancya bindirdii yk gzden kaabalir. Aklama: Belirli bir alma sresi iinde titreimin kullancya bindirdii ykn tam olarak tahmin edilebilmesi iin, aletin kapal olup olmad veya almasna ramen kullanlmad sreler de dikkate alnmaldr. Kullanlmad zamanlar alet kapatld takdirde btn alma sresi iinde titreimin kullancya bindirdii yk nemli lde azaltlabilir.

ekli gsterilen elemanlar


ekli gsterilen elemanlarn numaralar grafik sayfasndaki elektrikli el aleti resmindeki numaralarla ayndr. 1 2 3 4 5 6 7 Anahtarsz u takma mandreni* n kovan Arka kovan Ama/kapama alteri tespit tuu Devir says n seim dmesi (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Ama/kapama alteri Dnme yn deitirme alteri (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Vites seme alteri (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Derinlikk mesnedi ayar iin kelebek vida Ek tutamak konumu ayar iin kelebek vida Ek tutamak (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) Derinlik mesnedi Mandren anahtar* Anahtarl mandaren* Vidalama ucu* altgenli matkap mili (GBM 10 RE/ GBM 10-2 RE/GBM 13-2 RE) Hzl germeli mandren-/anahtarl mandren emniyet vidas atal anahtar** Hzl deitirilir adaptr (GBM 10 SRE) Delme/vidalama evrim alteri (GBM 10 SRE) Vidalama derinlii mesnedi (GBM 10 SRE) Vidalama derinlii mesnedi ayar kovan (GBM 10 SRE) Kemere takma klipsi (GBM 10/GBM 10 RE)

UYARI

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

*ekli gsterilen veya tanmlanan aksesuar standart teslimat kapsamnda deildir. **Piyasadan temin edilebilir (Teslimat kapsamnda deildir)

98 | Trke

1 609 929 K97 25.1.07

Teknik veriler
Matkap rn kodu Giri gc k gc Botaki devir says 1. Vites 2. Vites Devir says 1. Vites 2. Vites Anma (nominal) torku (1./2. Vites) Mil boynu ap Devir says n seimi Devir says kontrol Sa/sol dn Maks. delme kapasitesi- (1./2. Vites) elikte Ahapta Alminyumda maks. vidalama- Mandren kapasitesi Arl EPTA-Procedure 01/2003e gre Koruma snf GBM ... PROFESSIONAL 0 601 ... W W dev/dak dev/dak dev/dak dev/dak Nm mm 10 135 0.. 450 220 10 RE 10 SRE 10-2 RE 135 5.. 450 220 137 5.. 420 220 168 5.. 500 270 13-2 13-2 RE 169 0.. 550 285 1000 1900 550 1000 169 5.. 550 285 01000 01900 0550 01000

2000 02200 02600 01150 02100 1300 01300 01600 0800 01500 6,0/ 43 10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II 6,0/ 43 6,0/ 43

9,5/5,0 11,5/6,0 11,5/6,0 43 43 43 10/6 25/15 13/8 110 1,7 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II 13/8 32/20 20/12 113 1,9 /II

mm mm mm mm mm kg

10/ 25/ 13/ 110 1,5 /II

10/ 25/ 13/ 6 110 1,5 /II

Veriler [U] 230/240 Vluk anma gerilimleri iin geerlidir. Daha dk gerilimlerde ve lkelere zg tiplerde bu veriler deiebilir. Ltfen elektrikli el aletinizin tip etiketi zerindeki rn koduna dikkat edin. Tek tek aletlerin ticari kodlar deiik olabilir.

Uygunluk beyan
Tek sorumlu olarak bu rnn 89/336/AET, 98/37/AT hkmleri uyarnca EN 60745e uygunluunu beyan ederiz. Dr. Egbert Schneider Senior Vice President Engineering Dr. Eckerhard Strtgen Head of Product Certification

Gvenli ve yorulmadan alabilmek iin ek tutaman 11 konumunu istediiniz gibi ayarlayabilirsiniz. Eke tutaman konumunu ayarlamak iin 10 kelebek viday saat hareket ynnn tersine evirin ve ek tutama 11 istediiniz konuma getirinin. Daha sonra kelebek viday 10 saat hareket ynnde evirerek skn. Delik derinliinin ayarlanmas Derinlik mesnedi 12 ile istenen delik derinlii X ayarlanabilir.

22.11.2006, Robert Bosch GmbH, Power Tools Division D-70745 Leinfelden-Echterdingen

Montaj
Ek tutamak (GBM 13-2/GBM 13-2 RE) (Baknz: ekil A)
Elektrikli el aletinizi her zaman ek tutamakla 11 kullann.

Derinlik mesnedi ayar iin ngrlen kelebek viday gevetin 9 ve derinlik mesnedini ek tatamaa 11 takn. Derinlik mesnedinin 12 oluklu taraf yukary gstermelidir. Derinlik mesnedini, matkap ucunun sivri taraf ile derinlik mesnedinin ucu arasndaki mesafe istenen delik derinliine eit olacak biimde X dar doru ekin. Derinlik mesnedi ayar iin ngrlen kelebek viday 9 tekrar skn. Trke | 99

1 609 929 K97 25.1.07

U deitirme
Elektrikli el aletinin kendinde bir alma yapmadan nce her defasnda fii prizden ekin. U deitirme ilemi srasnda koruyucu eldiven kullann. Mandren uzun sre kullanldnda olduka fazla snr. Anahtarsz u deitirme mandreni (Baknz: ekil B) Arka kovan 3 hzl germeli mandrende 1 tutun ve n kovan 2 u taklacak lde evirin. Ucu takn. Arka kovan 3 hzl germeli mandrende 1 tutun ve n kovan 2 ynnde elle kuvvetlice bir klik sesi duyuluncaya kadar evirin. Mandren otomatik olarak kilitlenir. Ucu karmak iin n kovan 2 ters ynde evirdiinizde kilitleme alr. Anahtarl mandren (Baknz: ekil C) U yerletirilebilecek lde anahtarl mandreni 14 evirmek suretiyle an. Ucu yerine yerletirin. Mandren anahtarn 13 anahtarl manderenin 14 ilgili deliklerine takn ve ucu her taraftan eit lde skn. Vidalama ular (GBM 10 RE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) (Baknz: ekil D) Matkap mili 16 vidalama bitslerinin taklmasn salayan bir i altgenle donatlmtr. Mandreni skn ve vidalama ucunu 15 dorudan matkap miline 16 takn, u orada bir emniyet halkas ile tutulur. Hzl deitirilir adaptr (GBM 10 SRE) Delme ileminden vidalama ilemine hzl geebilmek iin mandreni yardmc bir anahtar kullanmadan hzla ve basite matkap milinden alabilirsiniz.

Mandrenin deitirilmesi
Elektrikli el aletinin kendinde bir alma yapmadan nce her defasnda fii prizden ekin. Emniyet vidasnn karlmas Hzl germeli mandren 1 veya anahtarl mandren 14 matkap milinden gevemeye kar bir emniyet vidas 17 ile emniyete alnmtr. Hzl germeli mandreni 1 veya anahtarl mandreni 14 tam olarak an ve emniyet vidasn 17 saat hareket ynnde evirerek karn. Emniyet vidasnn sol dili olduunu unutmayn. Emniyet vidas 17 sk bir biimde yerine oturunca vidann bana bir tornavida yerletirin ve tornavidann tutamana vurmak suretiyle emniyet vidasn gevetin. Anahtarl mandrenin sklmesi GBM 10-2 RE/GBM 13-2/GBM 13-2 RE (Baknz: ekil E): Anahtarl mandreni 14 skmek iin bir atal anahtar 18 (anahtar genilii 17 mm) tahrik milinin anahtar yzeyine yerletirin. GBM 10 SRE (Baknz: ekil F): Anahtarl mandreni 14 skmek iin hzl deitirilir adaptr 19 skca tutun. Elektrikli el aletini salam bir zemine, rnein bir tezgaha yatrn. Mandren anahtarn 13 anahtarl mandreninin 14 deliinden birine yerletirin ve anahtarl mandreni 14 saat hareket ynnn tersine evirerek gevetin. Anahtarl mandren 13 skmsa mandren anahtarna hafife vurarak gevetebilirsiniz. Mandren anahtarn 13 anahtarl mandrenden karn ve anahtarl mandreni tam olarak skn. Hzl germeli mandrenin sklmesi Anahtarsz u deitirme mandrenini 1 skmek iin alyan anahtarn anahtarsz u deitirme mandrenine 1 yerletirin ve bir atal anahtar 18 (SW 17) tahrik milinin anahtar yzeyine yerletirin. Elektrikli el aletini salam bir zemine yatrn, rnein bir tezgaha. atal anahtar 18 skca tutun ve anahtarsz u deitirme mandrenini 1 alyan anahtarn saat hareket ynnn tersine evirerek gevetin. Ar lde skm bir anahtarsz u deitirme mandreni alyan anahtarnn uzun aftna hafife vurularak gevetilebilir. Alyan anahtarn anahtasz u deitirme mandreninden karn ve anahtarsz u takma mandrenini tam olarak skn.

Mandreni skca tutun ve krmz kilitleme tuunu ne doru itin. Hzl deitirilir adaptr 19 dnme ynne evirin ve ne doru ekerek karn.

100 | Trke

1 609 929 K97 25.1.07

Hzl germeli mandrenin sklmesi(GBM 10 SRE) Hzl germeli mandreni 1 skmek iin bir i altgen anahtar hzl germeli mandrene 1 takn. Elektrikli el aletini salam bir zemine, rnein bir tezgaha yatrn. altgen anahtar skca tutun ve hzl germeli mandreni 1 hzl deitirilir adaptr 19 saat hareket ynnn tersine evirerek gevetin. altgen anahtar hzl germeli mandrenden karn ve hzl germeli mandreni tam olarak skn. Mandrenin taklmas Anahtarsz u deitirme ve anahtarl mandrenin montaj ayn ilemin ters sra ile uygulanmasyla yaplr. Mandren yaklak 15 Nmlik bir torkla sklmaldr.

Vites seme alteri 8 sonuna kadar hareket etmiyorsa, tahrik milini bir matkap ucuyla biraz evirin. Devir says n seimi (GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Devir says n seim dmesi 5 ile gerekli devir saysn alet alrken de nceden seerek belirleyebilirsiniz. Gerekli devir says ilenen malzemeye ve kullanlan ucun apna baldr. Optimal ayar en iyi biimde deneme yoluyla bulunur. Ama/kapama Aleti altrmak iin ama/kapama alterine 6 basn ve alteri basl tutun. Basl durumdaki ama/kapama alterini 6 tespit etmek iin ama/kapama alteri tespit tuuna 4 basn. Elektrikli el aletini kapatmak iin ama/kapama alterini 6 brakn veya tespit tuu 4 ile sabitlenmise ama/kapama alterine 6 ksa bir sre basn ve tekrar brakn. Devir saysnn ayarlanmas (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Ama/kapama alterine 6 basma durumunuza gre elektrikli el aleti akken devir saysn kademeler halinde ayarlayabilirsiniz. Ama/kapama alteri 6 zerine hafif bir bastrma kuvveti uygulannca alet dk devir says ile alr. Bastrma kuvveti ykseltildike devir says da ykselir. letim trnn ayarlanmas (GBM 10 SRE) Delme/vidalama evrim alteri 20 ile tahrik ile matkap mili arasndaki srekli ve bastrma kuvvetine bal balanty seebilirsiniz. Delme evrim alterini 20 Delme sembol zerine getirin. Matkap mili tahrikle srekli balant iindedir. Bu ayar, delmeye ve vidalama derinlik mesnedi 21 olmadan vidalama yapmaya uygundur. Vidalama evrim alterini 20 Vidalama sembol zerine getirin. Matkap mili bastrma kuvveti ile kuplajlanr. Bu ayar, derinlik mesnedi 12 ile balant iinde sabit vidalama derinlikli seri vidalama ileri ile derinlik mesnetsiz 12 tekil vidalama ilerine uygundur. Vidalama ilemi yeterli bastrma kuvvetine ulaldnda balar. Trke | 101

letim
altrma
ebeke gerilimine dikkat edin! Akm kaynann gerilimi elektrikli el aletinin tip etiketi zerindeki verilere uygun olmaldr. 230 V ile iaretlenmi elektrikli el aletleri 220 V ile de altrlabilir. Dnme ynnn ayarlanmas (GBM 10 RE/GBM 10 SRE/GBM 10-2 RE/ GBM 13-2 RE) Dnme yn deitirme alteri 7 ile elektrikli el aletinin dnme ynn deitirebilirsiniz. Ancak ama/kapama alteri 6 basl iken bu mmkn deildir. Saa dn: Delme ve vidalama yapmak iin dnme yn deitirme alterini 7 sonuna kadar saa bastrn. Sola dn: Vida ve somunlar gevetmek veya skmek iin dnme yn deitirme alterini 7 sonuna kadar sola bastrn. Mekanik vites seimi (GBM 10-2 RE/GBM 13-2/ GBM 13-2 RE) Vites seme alterini 8 elektrikli el aleti dururken veya alrken kullanabilirsiniz. Ancak bunu tam yk altnda veya maksimum devir saysnda yapmayn. Vites seme alteri 8 ile 2 farkl devir says ayar nceden seilerek ayarlanabilir. Vites I: Dk devir says alan; byk apl delikleri amak veya vidalama yapmak iin. Vites II: Yksek devir says alan; Kk apl delikleri amak iin.
1 609 929 K97 25.1.07

evrim alteri 20 hissedilir biimde kavrama yapar ve motor alrken de kullanlabilir. evrim alteri 20 sonuna kadar hareket ettirilemiyorsa matkap milini bir anahtarla biraz evirin. Vidalama derinlik mesnedi ile vidalama (GBM 10 SRE) (Baknz: ekil G) Mandreni hzl deitirilir adaptrle 19 birlikte komple olarak karn. Vidalama ucunu 15 takn. Vidalama derinlik mesnedini 21 sonuna kadar itin. Ayar kovan 22 saat hareket ynnde evrilince daha byk bir vidalama derinlii, saat hareket ynnn tersine evrilince daha kk bir vidalama derinlii ayarlanr. Gerekli ayar en doru biimde deneme ile bulursunuz.

Bakm ve servis
Bakm ve temizlik
Elektrikli el aletinin kendinde bir alma yapmadan nce her defasnda fii prizden ekin. yi ve gvenli alabilmek iin elektrikli el aletini ve havalandrma deliklerini daima temiz tutun. Dikkatli biimde yrtlen retim ve test yntemlerine ramen elektrikli el aleti arza yapacak olursa, onarm Bosch elektrikli aletleri iin yetkili bir serviste yaplmaldr. Btn bavuru ve yedek para siparilerinizde mutlaka aletinizin tip etiketindeki 10 haneli rn kodunu belirtiniz.

alrken dikkat edilecek hususlar


Elektrikli el aletini sadece kapal durumda somun ve vidalarn zerine yerletirin. Dnmekte olan ular kayabilir. Metalleri delerken sadece kusursuz bilenmi HSS matkap ular kullann (HSS=Yksek performans hzl kesme elii). Bu konudaki garantiyi Bosch aksesuar program salar. Matkap ucu bileme aleti ile (aksesuar) 2,510 mm apl helezonik matkap ularn rahata bileyebilirsiniz. zellikle hassaslk gerektiren almalarda bir delme sehpas (tezgah) kullann (aksesuar). Aksesuar olarak istenebilecek makineli mengene i parasnn gvenli bir biimde gerilmesini salar. Bu, i parasnn dnmesini engeller ve bu dnten kaynaklanabilecek kazalar nler. Kemere takma klipsi (GBM 10/GBM 10 RE) (Baknz: ekil H) Kemere takma klipsi 23 yardm ile elektrikli el aletini kemere takabilirsiniz. Bu ekilde her iki elinizde serbest olur ve elektrikli el aletini istediiniz an kullanabilirsiniz.

Servis ve mteri danman


Dank grn ekillerini ve yedek paralara ait bilgileri u adreste bulabilirsiniz: www.bosch-pt.com Bosch San. ve Tic. A.S. Ahi Evran Cad. No:1 Kat:22 Polaris Plaza 80670 Maslak/Istanbul Mteri Danman: . . . . . .+90 (0)2 12 / 3 35 06 66 Mteri Servis Hatt: . . . . . .+90 (0)2 12 / 3 35 07 52

Tasfiye
Elektrikli el aleti, aksesuar ve ambalaj malzemesi evre dostu bir yntemle tasfiye edilmek zere tekrar kazanm merkezine gnderilmelidir. Sadece AB yesi lkeler iin: Elektrikli el aletini evsel plerin iine atmayn! Elektrikli el aletleri ve eski elektronik aletlere ilikin 2002/96/AT sayl Avrupa Birlii ynetmelii ve bunlarn tek tek lkelerin hukuklarna uyarlanmas uyarnca, kullanm mrn tamamlam elektrikli el aletleri ayr ayr toplanmak ve evre dostu bir yntemle tasfiye edilmek zere yeniden kazanm merkezlerine gnderilmek zorundadr.
Deiiklik haklarmz sakldr.

102 | Trke

1 609 929 K97 25.1.07

Robert Bosch GmbH Power Tools Division 70745 Leinfelden-Echterdingen www.bosch-pt.com 1 609 929 K97
(2007.01) O / 103