Sie sind auf Seite 1von 18

ETIKA 1

Izv. prof. dr. sc. Hrvoje Jurić

hjuric@yahoo.com

konzultacije: ponedjeljkom u 12 sati


Do sada...

UVOD U ETIKU KAO FILOZOFIJSKU DISCIPLINU


Što je etika? Što je moral?
Odnos etike i morala
Što je smisao (svrha) etike? Što je smisao (svrha) morala?
Osnovni etički pojmovi
Podjela etike kao discipline

PSIHOLOGIJA MORALA
socijalno-kognitivna teorija učenja, genetski strukturalizam, socijalni biheviorizam,
psihoanaliza
Freudov spis Nelagodnost u kulturi kao istraživanje porijekla morala i kao kritika
kulture i morala
(Rousseauova kritika kulture i civilizacije)
POVIJEST ETIKE (I FILOZOFIJE)
IZVANEUROPSKE CIVILIZACIJE
Egipat (2500. god. p.n.e. – 1000. god. p.n.e.)
- staroegipatski mudroslovni nauci

Babilon
- Hamurabijev kodeks (18. st. p.n.e.)
 
Indija
- Gotama Buddha (560-480. god. p.n.e.)
- spjev Mahabharata (6. st. p.n.e.)
- Bhagavad gita (6. st. p.n.e. – 3. st. p.n.e.)
 
Kina
- Lao Tse (6. st. p.n.e.) & daoizam
- Konfucije (551-479. god. p.n.e.) & konfucijanizam
- Zhuang Zi (369-286. god. p.n.e.)
KORIJENI ZAPADNE CIVILIZACIJE
arhajska Grčka (8. st. p.n.e. – 5. st. p.n.e.)
- Homer
- Heziod
- Solon
- orfičke teogonije i kozmogonije
- Eshil
- Sofoklo
- Euripid
- Herodot
- Tukidid
- Hipokrat
 
monoteističke religije
- židovstvo: Talmud
- kršćanstvo: Stari i Novi zavjet
- islam: Kur’an
GRČKA FILOZOFIJA

»Predsokratovsko« razdoblje grčke filozofije: od Talesa do Sokrata


 - Pitagora
- Heraklit
- Demokrit
 - sofisti: Protagora, Gorgija, Hipija, Prodik, Trazimah i dr.
 
 
Najsjajnije razdoblje grčke filozofije
- Sokrat
- »Sokratovske škole«
a) kirenska škola (Aristip)
b) kinička škola (Antisten, Diogen iz Sinope)
- Platon
- Aristotel
HELENISTIČKO-RIMSKO
RAZDOBLJE

Epikur & epikurejstvo


- Epikur & njegovi sljedbenici – GRČKA
- Lukrecije Kar – RIM
 
Stoicizam (grčki & rimski)
- starija stoa: Zenon, Kleant i Hrizip
- srednja stoa: Panetije i Posejdonije
- novija stoa – rimski stoicizam: Seneka, Epiktet i Marko Aurelije
 
Novoplatonizam
- Plotin
- Porfirije
- Proklo
PATRISTIKA & SKOLASTIKA

Patristika
- Klement Aleksandrijski
- Aurelije Augustin

Boetije

Skolastika (rana – visoka – kasna)


- Anzelmo Kanterberijski
- Petar Abelard
- Toma Akvinski
HUMANIZAM & RENESANSA

 Marsilio Ficino
 Niccolo Machiavelli
 Erazmo Roterdamski
 Tomas Mor
 Martin Luther
 Johannes Calvin
 Michel de Montaigne
 Francis Bacon
17. stoljeće
Britanski empirizam
- Thomas Hobbes
- John Locke
- John Toland
- George Berkeley
- Thomas Reid
- Anthony Ashley Shaftesbury
- Francis Hutcheson
- David Hume

Racionalizam
- René Descartes
- Benedikt de Spinoza
- Gottfried Wilhelm Leibniz
18. stoljeće
Prosvjetiteljstvo & kritika prosvjetiteljstva
- Claude Adrien Helvétius
- Voltaire
- Denis Diderot
- Paul Holbach
- Condorcet
- Jean-Jacques Rousseau
 
Immanuel Kant
 
Njemački idealizam
- Johann Gottlieb Fichte
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Friedrich von Schlegel
- Friedrich Wilhelm Joseph Schelling
19. stoljeće
Utilitarizam (od 18. stoljeća – do danas)
- Jeremy Bentham
- Henry Sidgwick
- John Stuart Mill
 
Ostali mislitelji
 
- Arthur Schopenhauer
- Auguste Comte
- Ludwig Feuerbach
- Sören Kierkegaard
- Karl Marx
- Friedrich Nietzsche
20. i 21. stoljeće
 Religiozna etika (Gabriel Marcel, Emanuel Levinas)
 Novokantovska etika (Hermann Cohen, Paul Natorp, Bruno Bauch, Leonard Nelson)
 Metaetika (G. E. Moore)
 Fenomenologijska etika: materijalna etika vrijednosti (Nicolai Hartmann, Max Scheler)
 Etika odgovornosti (Max Weber, Georg Picht, Hans Jonas)
 Etika političkog djelovanja (Karl Jaspers, Hannah Arendt)
 Egzistencijalistička etika (Jean-Paul Sartre, Albert Camus)
 Etika kritičke teorije (Max Horkheimer, Herbert Marcuse)
 Komunikativna etika (Karl-Otto Apel, Jürgen Habermas)
 Hermeneutička etika (Hans-Georg Gadamer)
 Etika pravednosti (John Rawls)
 Evolucijska etika
 Feministička etika
 ...
 Bioetika
Pred-filozofijski
etički motivi

 Eleuzinske misterije i kult boginje Demetre


 Orfičke misterije i kult boga Dioniza

... i njihov utjecaj na filozofe-etičare (Pitagora...


Sokrat, Platon... kinici... Aristotel...)
Miloš N. Đurić:
Istorija helenske etike
Utjecaj i važnost
helenske (grčke) etike
(Miloš N. Đurić)
Utjecaj i važnost
helenske (grčke) etike
(Miloš N. Đurić)
Eleuzinske misterije (Demetra) &
orfičke misterije (Dioniz)