Sie sind auf Seite 1von 94

leqcia #7

Tema:
sxvisi sakuTrebiT SezRuduli
sargebloba:
• aRnagoba;
• uzufruqti;
• servituti.
1
sxvisi sakuTrebiT SezRuduli
sargebloba

aRnagoba
aRnagoba
aRnagobis ufleba sxvisi sakuTrebiT, kerZod miwis nakveTiT
SezRuduli sargeblobis erT-erTi sanivTo uflebaa, rodesac
aRnagobis uflebis mqone piri sargeblobs TiTqmis iseTive
uflebamosilebiT, rogorc mesakuTre.
mas aqvs am uflebis (da ara miwis nakveTis) sargeblobis,
Txovebis, gaqiravebis, memkvidreobiT gadacemis da bolos
gasxvisebis uflebac.

sakuTrebis uflebisagan gansxvavebiT aRnagobis ufleba


garkveuli vadiTaa SezRuduli (ar unda aRematebodes 59
wels), sakuTrebis ufleba ki uvadoa.
ras gulisxmobs aRnagobis ufleba?

• aRnagobis ufleba gulisxmobs - piris SesaZleblobas isargeblos


sxvisi nakveTiT ise, rom mas hqondes am nakveTze an mis
qveS raime nagebobis aRmarTvis ufleba, aseve am uflebis
gasxvisebis, memkvidreobiT gadacemis, Txovebis da
gaqiravebis ufleba.

(Semdeg slaidebze davubrundebiT am uflebis Sinaars da


gavarCevT detalurad)
mokled mimovixiloT aRnagobis uflebis istoria:
• sityva – “aRnagi” – qarTuli ganmartebiTi leqsikonis
mixedviT, naSenisa da agebulebis azriT gamoiyeneba.
• termini “aRnagoba”-c aqedan warmoebulad unda miviCnioT
da igi nagebobis aSeneba-aRmarTvis mniSvnelobiTac
gamoiyeneba.
• Zvel qarTul samarTalSi am institutis zusti qarTuli Sesatyvisi
ar mogvepoveba.
romis samarTalSi aRnagobis uflebis Sesatyvisi instituti iyo
“Superficies”.
igi warmoadgenda samemkvidreo da gasxvisebad uflebas.
saxlis aSeneba xdeboda miwis nakveTis damqiraveblis
(superficiaris) mier.
nagebobaze sakuTrebis uflebas ki iZenda miwis nakveTis
mesakuTre – “is rac miwazea miwis mesakuTrisaa” – romSi
gavrcelebul debulebas warmoadgenda.
romis samarTalSi “Superficies” (superficia) ganixileboda rogorc
sxvis nivTze ufleba.
• aRnagobis ufleba “Lease” inglisSic sakmaod farTod iyo
gavrcelebuli.
am uflebis safuZvelze aSenebula qalaqebi, maT Soris londonis
didi nawili.
inglisSi Tavdapirvelad samSeneblo miwebis gacema xdeboda 999
wlis vadiT, Semdgom ki 99 wliT, bolos 70-80 wlian vadazec
Camovidnen.
farTod moikida fexi aRnagobis uflebam evropis samarTalSi.
igi saSualebas aZlevda umiwawylo moqalaqeebs sxvisi miwis
nakveTebi gamoeyenebinaT sabinao problemebis
gadasaWrelad.
es ufleba xels aZlevda miwis mesakuTresac, radgan aRnagobis
uflebis vadis gasvlis Semdeg igi ukan ibrunebda miwasac da
masze aSenebul nagebobasac.
saqarTvelos samoqalaqo kodeqsis mixedviT:
• muxli 233 (1). miwis nakveTi SeiZleba sxva pirs gadaeces
vadian sargeblobaSi ise, rom mas hqondes am nakveTze an mis
qveS raime nagebobis aRmarTvis ufleba, aseve am uflebis
(1)gasxvisebis, (2)memkvidreobiT gadacemis, (3)Txovebis,
(4)gaqiravebis ufleba (aRnagobis ufleba)
aRnagobis uflebis obieqti
aRnagobis uflebis obieqti - miwis nakveTia, romelic gadaecema
pirs mxolod konkretuli miznisaTvis, kerZod, am nakveTze an
mis qveS raime nagebobis asaSeneblad.
• muxli 233 (2). aRnagobis ufleba SeiZleba gavrceldes miwis
nakveTis im nawilze, romelic marTalia ar aris aucilebeli
aRnagobisaTvis, magram iZleva nakveTiT ukeT sargeblobis
SesaZleblobas.
es imas gulisxmobs - rom aRnagobis ufleba vrceldeba ara marto
im nakveTze, romelic nagebobis samSeneblodaa gamiznuli,
aramed imazec, romelic Tavisi sameurneo daniSnulebiT
emsaxureba am nagebobas – magaliTad: baR-bostani, ezo,
garaJi.
• aRnagoba SezRuduli uflebaa
• miwis erT nakveTze SeiZleba warmoiSvas aRnagobis mxolod
erTi ufleba
• Tumca erTi aRnagobis ufleba SeiZleba datvirTuli iyos meore
aRnagobis uflebiT, rogorc daqvemdebarebuli aRnagobis
ufleba,
magram es ar niSnavs imas, rom erT miwis nakveTze
SesaZlebelia ramdenime aRnagobis ufleba.
saqme exeba sxvadasxva miwis nakveTebze warmoSobil
aRnagobis uflebebs.
swored datvirTuli aRnagobis uflebaa mTavari aRnagobis ufleba,
anu is ufleba romelic datvirTes meore aRnagobiT.
Tumca aseTi SemTxvevvebi praqtikaSi Zalian iSviaTia da am
bolo periodSi saerTodac ar gvxvdeba.
aRnagobis subieqtebi
• mesakuTre - miwis nakveTis mesakuTre.
• meaRnage – piri, romelsac aRnagobis uflebiT droebiT
sargeblobaSi gadaecema miwis nakveTi.

aRnagobis uflebidan gamomdinare, meaRnages miwis nakveTi


nagebobis samSeneblod eZleva.
Tu sxva mizniT iqneba miwis nakveTi gamoyenebuli (anu ar
aSendeba nageboba), aRnagobis ufleba gabaTildeba.
nagebobis qveS igulisxmeba rogorc miwiszeda ise miwisqveSa
nageboba
• nagebobebia – sacxovrebeli saxli, sawarmo nageboba, xidebi,
maRaroebi da a.S.
SesaZlebelia Tu ara aRnagobis ufleba gavrceldes nagebobis mxolod
nawilze?
qarTuli samoqalaqo kodeqsi am sakiTxs ar awesrigebs.
germanuli samarTlis mixedviT ki dauSvebelia.
magaliTad:
avTom gadawyvita nagebobis aSeneba, romelic erTdroulad kveTs
bondos, giglasa da daviTis nakveTebs.
warmoeSoba Tu ara TiToeul maTgans aRnagobis ufleba Senobis
nawilebze.
samezoblo samarTlebrivi aRnagoba cxadia ar arsebobs da
dauSvebelia.
am dros warmoiSoba samarTlebrivad gaurkveveli mdgomareoba.
aRnagobis ufleba dasaSvebi unda iyos iseT nakveTebzec, romelzedac
daumTavrebeli an dangreuli Senobebia.
aRnagobis uflebis vada
• muxli 233 (1). aRnagobis uflebis vada ganisazRvreba
mxareTa SeTanxmebiT da igi ar unda aRematebodes 59
wels.
es vadebi sxvadasxva qveynis kanonmdeblobaSi sxvadasxvaa.
erTi saerTo is aqvT, rom iSviaTad gamoixateba
damrgvalebuli cifriT da yovel aTeulze erTiT naklebia.
inglisis Zveli samarTlis mixedviT 999 wels ar unda
aRmateboda, Semdeg 99 wels, bolos 70-80 wlebs.
wlebis aseT gamoxatulebas racionalr-samarTlebrivi safuZveli
arc hqonia da arc SeiZleba gaaCndes, ubralod eSinodaT
miwis gacema saukunod.
Zvel droSi xom saukunod iTvleboda aTaswleuli, Semdgom
aswleuli.
amitomac, erTi wliT naklebi vadiT xdeboda miwis gacema.
mxold Cvens droSi Seicvala mdgomareoba da dairRva tradicia.

nakveTi gacemis vadis xangrZlivoba daukavSirda nagebobis


amortizaciisaTvis saWiro dros.

zogierTi samarTlis mixedviT ki aRnagobis vada wlebis


mixedviTac ki ar ganisazRvreba, magaliTad: germanuli
samarTliT igi ukavSirdeba meaRnagis sicocxlis
xangrZlivobas.
• muxli 234 (1). aRnagobis uflebis warmoSobisa da SeZenis
mimarT Sesabamisad gamoiyeneba uZravi nivTis SeZenis
wesebi.
anu – mxareTa werilobiTi garigeba aRnagobis uflebis Sesaxeb da
sajaro reestri am uflebis registracia aRnagobis uflebis
SemZenze.
miwis nakveTi ra Tqma unda isev Tavdapirveli mepatronis
sakuTrebaa, oRond aRnagobis uflebis moqmedebis manZilze
am nakveTis faqtobrivi mesakuTre meaRnage xdeba, swored
is aris uflebamosili nakveTis mimarT ganaxorcielos
“Zalaufleba”.
Tumca es imas ar niSnavs namdvil mesakuTres ar hqondes aranairi
ufleba mis nakveTze – meaRnagis mier valdebulebis darRvevisas
(mag: ar ixdis Seanxmebul sazRaurs), mesakuTres SeuZlia
moiTxovos nakveTis ukan gadacema.
mesakuTris mier nakveTis ukan gadacemis moTxovna
ganuyofelia nakveTze sakuTrebis uflebisagan.
amitomac, mesakuTris mier nakveTis dabrunebis moTxovna
calmxrivi nebis gamovlenaa da ar moiTxovs meaRanagesTan
SeTanxmebas.
• aRnagobis ufleba unda miviCnioT meaRnagis sakuTrebad,
radgan kodeqsis mixedviT meaRnages igive uflebebi gaaCnia
rac mesakuTres, oRond mesakuTrisgan gansxvavebiT
mesakuTres – miwis nakveTze, meaRnages ki aRnagobis
uflebaze – mas SeuZlia es ufleba rogorc gaasxvisos, aseve
memkvidreobiTac gadasces.
• mesakuTrisagan gansxvavebiT meaRnagis am uflebamosilebis
ganxorcileba droSi SemosazRvrulia da moqmedebs aRnagobis
uflebis moqmedebis manZilze.
rac Seexeba nagebobas:
• muxli 234 (2). aRnagobis uflebis safuZvelze aSenebuli
nageboba iTvleba aRnagobis uflebis arsebiT Semadgenel
nawilad da registrirdeba aRnagobis uflebis mqone piris
sakuTrebad.
anu
nageboba warmoadgens meaRnagis sakuTrebas.
xolo
• muxli 234 (3). aRnagobis uflebis Sewyvetisas aRnagobis uflebis
safuZvelze aSenebuli nageboba xdeba miwis nakveTis arsebiTi
Semadgeneli nawili.
anu
aRnagobis uflebis Sewyvetisas miwis mesakuTre avtomaturad
xdeba nagebobis mesakuTre.
• am nagebobis iuridiuli bedi mTlianadaa dakavSirebuli
aRnagobis uflebasTan da misi gamocalkeveba dauSvebelia,
amitomaa
• rom aRnagobis ufleba ar ispoba miwis nakveTze aRmarTuli
Senobis ganadgurebiT, maSin
roca aRnagobis uflebis Sewyveta iwvevs nagebobis sargeblobis
uflebis Sewyvetas.

nagebobis movla-patronobasa da dazRvevaze kodeqsi arafers


ambobs.
magram unda vigulisxmoT, rom aRnagobis uflebis mTel
periodSi amis valdebuleba meaRnages gaaCnia.
• SesaZlebelia mxareTa SeTanxmebiT nagebobis miznobrivi
gamoyeneba iqces aRnagobis uflebis Sinaarsis elementad anu
es gulisxmobs imas, rom Tu mxareebi SeTanxmdebian rom
aucileblad qarxana unda aSendes (am pirobis registrireba
xdeba sajaro reestrSi) da Tu meaRnagem ar aaSena qarxana,
maSin es CaiTvleba valdebulebis darRvevad da SeiZleba
mesakuTrem ukan gamoiTxovos miwa an moiTxovos zianis
anazRaureba.

• mxareTa SeTanxmebiT da sajaro reestrSi registrirebiT, aseve


SesaZlebelia nagebobis dazRvevac gaxdes aRnagobis uflebis
Sinaarsis elementi, romlis Seusruleblobamac (meaRnagis
mier), SeiZleba gamoiwviso mesakuTris mier miwis ukan
gamoTxova an zianis anazRaurebis moTxovna.
SesaZlebelia Tu ara aRnagobis uflebis gasxviseba?
rogorc wesi meaRnage Tavisufalia aRnagobis uflebis gankargvaSi
– anu mas SeuZlia mesakuTris Tanxmobis gareSe es ufleba
rogorc gaasxvisos, ise gaanaTxovros da gaaqiraos.
amasTan, radganac aRnagobis ufleba mxareTa xelSekrulebiTac
SeiZleba mowesrigdes, kanoni uSvebs am Tavisuflebis
SezRudvis SesaZleblobasac, kerZod:
• muxli 235. Tu mxareTa SeTanxmebiT aRnagobis uflebis
gasasxviseblad an gasaqiraveblad saWiroa miwis nakveTis
mesakuTris Tanxmoba, mesakuTres SeuZlia uari Tqvas am
Tanxmobis gacemaze mxolod im SemTxvevaSi, Tu saamisod
arsebobs mniSvnelovani safuZveli.
• cxadia, mesakuTrem borotad ar unda isargeblos am
SeTanxmebiT da amitomac kanoni adgens, rom Tanxmobaze
uaris Tqma mesakuTres SeuZlia mniSvnelovani safuZvlis
arsebobisas.

• mesakuTris uaris Tqmis mniSvnelovani safuZvlebi ra Tqma


unda xelSekrulebaSi ar mieTiTeba.

• Tu ra CaiTvleba mniSvnelovan safuZvlad, es sakiTxi


konkretuli garemoebebis mixedviT gadawydeba. magaliTad:
SemZenis gadaxdisuunaroba, an mesakuTres saqmiani Tu
pirovnuli urTierTobidan gamomdinare ar surs urTierToba
axal meaRnagesTan an damqiravebelTan da sxva.
• Tu mxareebi SeTanxmdnen anu xelSekrulebiT
gaTvaliswinebulia mesakuTris Tanxmoba da meaRnage misi
Tanxmobis gareSe gaasxvisebs an gaaqiravebs am uflebas,
aseTi garigeba baTili iqneba, iseve, rogorc
• baTili iqneba mxareTa SeTanxmeba, riTac meaRnages saerTod
espoba aRnagobis uflebis gasxvisebis uflebamosileba.
• aq unda avRniSnoT erTi garemoeba, rom Tuki mxareebi ver
morigdnen gasxvisebis an gaqiravebis Tanxmobaze,
avtomaturad kanonismieri wesi ki ar mowmedebs - anu
aRnagobis uflebis gasxviseba meaRnages mesakuTris
Tanxmobis gareSe SeuZlia, aramed aRnagobis ufleba saerTod ar
warmoiSveba mxareTa SeuTanxmeblobis gamo, radganac
swored mxareTa SeTanxmeba miiCneva aRnagobis uflebis
Sinaarsis aucilebel rekvizitad.
sazRauri aRnagobis uflebisaTvis
aRnagobis uflebiT sargeblobisaTvis sazRauri SeiZleba dadgindes
mxolod xelSekrulebiT.

yvela sxva SemTxvevaSi unda vivaraudoT, rom am uflebiT


sargebloba usasyidloa.

usasyidlo aRnagobis ufleba iq unda iyos SesaZlebeli, sadac


mxareTa Soris gansakuTrebuli axlo urTierTobaa.

sazRaurze ufleba sanivTo xasiaTis uflebaa, radgan is ganuyofelia


nakveTze mesakuTris sakuTrebis uflebisagan.
radgan mesakuTris subieqtur nebazea damokidebuli sazRauris
sakiTxis wamoWra, iTvleba, rom saxezea subieqturi sanivTo
ufleba.
sxva saqme iqneboda, calsaxad, kanonis obieqturi nebiT rom
yofiliyo dadgenili, rom meaRnage valdebulia gadaixados
sazRauri.
cxadia, mesakuTres am SemTxvevaSic SeuZlia uari Tqvas
sazRaurze, magram es ukve aRar warmoSobs subieqtur
nebas, sazRaurze ufleba mainc obieqturi sanivTo ufleba
iqneba.
sazRaurze uflebis sanivTo xasiaTze metyvelebs isic, rom es
ufleba warmoiSoba mxolod mas Semdeg, rac igi mxareTa
sanivTo SeTanxmebis safuZvelze Seitaneba sajaro reestrSi.
• muxli 236 (1). aRnagobis uflebis mqones SeiZleba
xelSekrulebiT daekisros sazRauris gadaxda. miwis nakveTis
mesakuTris es ufleba ganuyofelia nakveTze sakuTrebis
uflebisagan.

miuxedavad sazRaurze uflebis sanivTo xasiaTisa, SesaZlebelia


garkveul viTarebaSi misi valdebulebiT-samarTlebriv
movaleobad qceva, rogorcaa amave muxlis mesame nawilSi.

• muxli 236 (3). sazRauri aRnagobis uflebisaTvis mxareebma


SeiZleba aTi wlis SualediT gansazRvron. Tu ekonomikuri
pirobebi arsebiTad icvleba, mxareebi valdebulni arian
Tavidan SeTanxmdnen sazRaurze.
• anu am mesame nawiliT navaraudevia mxareTa valdebulebiT-
samarTlebrivi movaleobani garkveuli drois Sualedis gasvlis
Semdeg (aT wliani vada) - sazRaurze xelmeored SeTanxmeba
-da rac yvelaze mniSvnelovania, esaa Secvlil garemoebebTan
misi misadageba.
• kodeqsi pirdapir avaldebulebs mxareebs ekonomikuri pirobebis
arsebiTi cvlilebisas (inflacia, valutis kursis didi sxvaobiT
meryeoba da sxva) Tavidan SeTanxmdnen sazRaurze.
• es SeTanxmeba ukve valdebulebiT-samarTlebrivi xasiaTis
iqneba da igi sajro reestrSi Seitaneba.
ra Sedegi SeiZleba dadges sazRauris gadauxdelobisTvis?
• muxli 236 (2). aRnagobis ufleba mesakuTris mxridan calmxrivad
SeiZleba Sewydes mxolod (amoRebulia da gadaxazeT Tqvens
kodeqsebSi es sityva) ori wlis gadasaxadis gadauxdelobis gamo .
axali redaqciiT
2. საზღაურის გადაუხდელობის გამო
აღნაგობის უფლება მესაკუთრის მხრიდან
შეიძლება ცალმხრივად შეწყდეს ამ
ვალდებულების 2 წლის განმავლობაში
შეუსრულებლობის შემთხვევაში, თუ
მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის
გათვალისწინებული. (16.10.2015 N 4336)
aRnagobis uflebis registracia
• muxli 237. aRnagobis ufleba sajaro reestrSi Seitaneba miwis
nakveTze aramesakuTreTa sanivTo uflebebs Soris mxolod
pirveli rigis uflebad. es rigi ar SeiZleba Seicvalos.
kanonis es moTxovna imperatiuli xasiaTisaa da ar SeiZleba
misi Secvla mxareTa SeTanxmebiT.
magaliTad:
Tu miwis nakveTi jer ipoTekiT iyo datvirTuli da mere moxda
misi aRnagobiT datvirTva, aRnagobis ufleba iqneba mainc
pirveli rigis ufleba, miuxedavad imisa, rom ipoTekis
registracia ufro adre moxda.
ra aris am upiratesobis mizezi?
• ipoTeka - aqcesoruli uflebaa da igi valdebulebiTi uflebis
samsaxurSia anu warmoiSveba mxolod vTqvaT sesxis gamo
da ara TavisTavad, rodesac
• aRnagoba - damoukidebeli sanivTo uflebaa da Tavisi
SinaarsiT erTgvari “surogatis” (sakuTrebasTan) funqcias
asrulebs.

Tavad aRnagobis ufleba, rogorc SezRuduli sanivTo ufleba


SeiZleba sxva uflebebiT iyos datvirTuli.
magaliTad:
meaRnagem sesxi aiRo bankidan da ipoTekiT datvirTa Tavisi
aRnagobis ufleba.
aRnagobis uflebis Sewyveta
aRnagobis ufleba SeiZleba Sewydes:
• aRnagobis vadis gasvliT;
• vadaze adre mxareTa SeTanxmebiT;
• calmxrivad erT-erTi mxaris mier valdebulebis darRvevisas.
ganvixiloT TiToeuli SemTxveva:
• aRnagobis vadis gasvliT – igi warmoadgens aRnagobis uflebis
normalur, TavisTavad safuZvels, romelsac sajaro reestrSi
registracia ar sWirdeba da Tu moxda registracia, mxolod
deklaraciuli xasiaTi eqneba.
• vadaze adre mxareTa SeTanxmebiT – aseT dros savaldebuloa
Sewyvetili aRnagobis uflebis registracia sajaro reetrSi
mxareTa gancxdebis safuZvelze.
muxli 238 (1). aRnagobis uflebis SewyvetisaTvis saWiroa
mesakuTris Tanxmoba.
anu xelSekrulebaze uaris Tqma mxolod mxareTa
SeTanxmebiTaa SesaZlebeli da Sesabamisad aRnagobis
uflebis Sewyveta ar daiSveba meaRnagis mier calmxrivad.
magram erT-erTi mxaris mier valdebulebis darRvevisas,
SesaZlebelia rogorc meaRnagem ise mesakuTrem gamoiyenos
vadamde Sewyveta da gamoiyenos samoqalaqo kodeqsis 405-e
muxliT gaTvaliswinebuli wesebi.
unda avRniSnoT is garemoeba, rom:
• muxli 238 (2). aRnagobis ufleba ar ispoba miwis nakveTze
aRmarTuli Senobis dangreviT.
• es imitomaa, rom aRnagobis ufleba araa Tavad nagebobaze
uflebis tolfasi, aRnagobis ufleba Senoba-nagebobis aRmarTvis
uflebaa da amdenad, meaRnage uflebamosilia axali nageboba
aaSenos.

• rogorc ki Sewydeba aRnagobis ufleba, nageboba xdeba miwis


nakveTis arsebiTi Semadgeneli nawili da amdenad am
nakveTis mepatronis sakuTreba.

• cxadia es usasyidlod ar unda moxdes anu aq saubaria


sasyidlian aRnagobis uflebaze.
muxli 239 (1). Tu aRnagobis ufleba sasyidliani iyo, aRnagobis uflebis
vadis gasvlis SemTxvevaSi miwis mesakuTrem aRnagobis uflebis mqones
unda misces saTanado anazRaureba nakveTze aRmarTuli nagebobisaTvis.
saTanado anazRaurebad ar CaiTvleba Tanxa, romelic ar Seadgens
nagebobis Rirebulebis or mesamed mainc – anu aq saubaria mxolod
sasyidiliani aRnagobis SemTxvevaze, radgan kodeqsi iTvaliswinebs
mesakuTris mier meaRnagisTvis (Senobis safasuri) Tanxis gadaxdas
mxolod sasyidliani aRnagobis dros. es muxli imperatiuli iyo adre!!!
Secvlilia axali redaqcia:
მუხლი 239. სასყიდლიანი აღნაგობის უფლების შეწყვეტა
1. სასყიდლიანი აღნაგობის უფლების ვადის გასვლის
შემთხვევაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის
გათვალისწინებული, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრემ აღნაგობის
უფლების მქონეს უნდა მისცეს ანაზღაურება ამ ნაკვეთზე
აღმართული ნაგებობის ღირებულების ორი მესამედის
ოდენობით. (16.10.2015 N 4336)
• aqedan Cans rom kodeqsi gamoricxavs sazRauris gadaxdas
usasyidlo aRnagobis SemTxvevaSi im mosazrebiT, rom
vinaidan aRnagobis periodSi meaRnagem araferi gadauxada
miwis nakveTis mesakuTres, es ukanaskneli arc unda iyos
valdebuli raime sazRauris gadaxdaze.
z. WeWelaSvilis azriT aseTi pozicia marTebulad ar unda
miviCnioT, radgan miuxedavad aRnagobis usasyidlo xasiaTisa,
aRnagobis uflebis gauqmebis Sedegad meaRnage kargavs Tavis
sakuTrebaSi arsebul didi Rirebulebis mqone qonebas –
aSenebul Senoba-nagebobas da mesakuTris mier
meaRnagisaTvis sazRauris gadaxdis mizani sworedac rom
Senoba-nagebobis Rirebulebis kompensaciaa.
baTili iqneba mxreTa SeTanxmeba, romlis mixedviT aRnagobis
uflebis gasvlis Semdeg nageboba meaRnages darCeba
sakuTrebaSi.
kanoni uSvebs mxolod aRnagobis uflebis gagrZelebis
SesaZleblobas anu amiT mesakuTres SeuZlia Tavi aaridos
meaRnagisaTvis anazRaurebis gadaxdis valdebulebas
muxli 239 (2) miwis nakveTis mesakuTres SeuZlia anazRaurebis gadaxdis
sanacvlod aRnagobis uflebis mqones gaugrZelos aRnagobis ufleba nagebobis
arsebobis savaraudo vadiT. Tu aRnagobis uflebis mqone uars ityvis am
gagrZelebaze, maSin igi kargavs anazRaurebis moTxovnis uflebasac. es
imperatiuli iyo da Seicvala dispoziciurad
da amdenad nageboba usasyidlod gadadis miwis mesakuTris xelSi.
anu miwis mesakuTris nebazea damokidebuli aRniSnuli uflebis
gagrZelebis SesaZlebloba.
axali redaqciiT:
2. მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს შეუძლია აღნაგობის უფლების
მქონეს ანაზღაურების გადახდის სანაცვლოდ გაუგრძელოს
აღნაგობის უფლება ამ ნაკვეთზე აღმართული ნაგებობის
არსებობის სავარაუდო ვადით, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა
რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ აღნაგობის უფლების
მქონე უარს იტყვის აღნაგობის უფლების ვადის გაგრძელებაზე, იგი
კარგავს ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებასაც. (16.10.2015 N
4336)
Tqvens kodeqsebSi CaasworeT da axali redaqciiT
CawereT!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
მუხლი 239. სასყიდლიანი აღნაგობის უფლების შეწყვეტა
1. სასყიდლიანი აღნაგობის უფლების ვადის გასვლის
შემთხვევაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის
გათვალისწინებული, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრემ აღნაგობის
უფლების მქონეს უნდა მისცეს ანაზღაურება ამ ნაკვეთზე
აღმართული ნაგებობის ღირებულების ორი მესამედის
ოდენობით. (16.10.2015 N 4336)
2. მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს შეუძლია აღნაგობის უფლების
მქონეს ანაზღაურების გადახდის სანაცვლოდ გაუგრძელოს
აღნაგობის უფლება ამ ნაკვეთზე აღმართული ნაგებობის
არსებობის სავარაუდო ვადით, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა
რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ აღნაგობის უფლების
მქონე უარს იტყვის აღნაგობის უფლების ვადის გაგრძელებაზე,
იგი კარგავს ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებასაც. (16.10.2015
N 4336)
radganac miwis mesakuTre xdeba nagebobis mesakuTrec,
amitom:
• muxli 239 (3). aRnagobis uflebis Sewyvetisas aRnagobis uflebis
mqones ara aqvs ufleba waiRos nageboba an misi Semadgeneli
nawilebi.
• Semadgeneli nawilebSi – albaT unda igulisxmebodes arsebiTi
Semadgeneli nawilebi.

aRnagobis uflebis Sewyvetisas ormxrivi valdebuleba Cndeba –


jer meaRnagem unda Seasrulos valdebuleba (gadasces
nageboba) da Semdeg miwis mesakuTrem (aunazRauros
nagebobis Rirebulebis 2/3).

amdenad, meaRnagem nageboba unda gadasces miwis


mesakuTres.
mesakuTris valdebuleba gadaixados Sesabamisi anazRaureba ar
gadaiqceva valdebulebiT samarTlebriv movaleobad, igi isev
sanivTo-samarTlebriv valdebulebad rCeba, radgan:
• muxli 240 (1). aRnagobis uflebis Sewyvetis Semdeg, aRnagobidan
warmoSobili anazRaurebis moTxovnis ufleba sajaro reestrSi ikavebs
aRnagobis uflebis adgils da imave rigiT cvlis mas. Secvlilia!!!!!!!
axali redaqciiT
მუხლი 240. ანაზღაურების მოთხოვნის რეგისტრაცია საჯარო
რეესტრში
1. აღნაგობის უფლების შეწყვეტის შემდეგ აღნაგობიდან
წარმოშობილი ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება (ასეთის
არსებობის შემთხვევაში) საჯარო რეესტრში აღნაგობის
უფლების ადგილს იკავებს და იმავე რიგით ცვლის მას.
(16.10.2015 N 4336)
• am muxlis danawesi imis maCvenebelia, rom meaRnagis ufleba
miiRos sazRauri, upiratesi uflebaa sxva sanivTo uflebebTan
SedarebiT.
• magaliTad: miwaze mesakuTrem aRnagobis Sewyvetis
Semdeg ipoTekiT datvirTa miwis sakuTreba da amave dros
aRnagobidan warmoSobili sazRauri ki jer ar gadauxdia.
miuxedavad amisa, pirvel rigSi man unda daakmayofilos
meaRnagis moTxovna da Semdeg ipoTekaris.
sxvanairad wydeba sakiTxi, rodesac TviT aRnagobis ufleba iyo
datvirTuli ipoTekiT.
am SemTxvevaSi ipoTekidan gamomdinare valdebulebani
meaRnages ekisreba.
aRnagobis uflebis vadis gasvlis Semdeg ipoTekis tvirTi ar
gadadis miwis mesakuTreze.

amitomacaa rom Tu ipoTeka jer kidev saxezea, am tvirTis


matarebeli kvlavac yofili meaRnage iqneba, xolo datvirTvis
sagnad iqceva meaRnagis anazRaurebis moTxovna.
magram radgan ipoTekiT itvirTeba sakuTreba uZrav qonebaze
an aRnagobis uflebaze, am SemTxvevaSi ipoTekars giravnobis
ufleba gauCndeba anazRaurebis moTxovnaze.
radgan ipoTekiT itvirTeba uZravi nivTebi, xolo moZravi nivTebi
da moTxovnebi (Cvens SemTxvevaSi meaRnagis anazRaurebis
moTxovna mesakuTrisgan) giravnobiT, amitom ipoTekari
pirobiTad ipoTekarad rCeba, xolo ipoTeka gadaiqceva
giravnobad.
• muxli 240 (2). Tu aRnagobis ufleba misi vadis gasvlis
droisaTvis jer kidev datvirTulia ipoTekiT, ipoTekars aqvs
anazRaurebis moTxovnaze giravnobis ufleba.
uflebamonacvleoba aRnagobis uflebis
Sewyvetisas
• muxli 241. aRnagobis uflebis Sewyvetisas miwis nakveTis
mesakuTre xdeba aRnagobis uflebis mqone piris mier
dadebuli qiravnobis an ijaris xelSekrulebis monawile.
• anu aRnagobis uflebis Sewyveta avtomaturad ar iwvevs
masTan dakavSirebul uflebaTa Sewyvetas.
• anu aRnagobis uflebis mqone piris mier dadebuli qiravnobis
an ijaris xelSekrulebidan gamomdinare ufleba-movaleobebi
gadava miwis nakveTis mesakuTreze, e.i. am samoqalaqo
urTierTobebSi aRnagobis uflebis mqone piris uflebamonacvle
gaxdeba miwis nakveTis mesakuTre.
sxvisi sakuTrebiT SezRuduli
sargebloba

• uzufruqti
uzufruqti
• uzufruqti – sanivTo uflebaa da sxvisi qonebiT
sargeblobis gacilebiT ukeTesi saSualebaa, vidre
romelime valdebulebiTi ufleba.
• uzufruqti - romis samarTlis droindeli institutia,
romelic romaelebis ganmartebis Tanaxmad - sxvisi
mouxmarebadi nivTis aSkarad piradi da sruli
sargeblobis uflebaa, romelic sargeblobasTan erTad
gulisxmobs misgan nayofis miRebas misi substanciis
(ZiriTadi Tvisebebis) SenarCunebiT.
uzufruqti
• qarTul realobaSi uzufruqtis samarTlebrivi institutis
gamoyenebam farTo gasaqani hpova saxelmwifo qonebis
kerZo pirebisaTvis vadiani sargeblobisaTvis gadacemisas.
rogorc wesi, saxelmwifos mier uZravi nivTis – miwis
nakveTisa da Senoba-nagebobis uzufruqtis uflebiT gadacema
usasyidlod xorcieldeboda, rac ver miiRweoda qiravnobiT an
ijariT gadacemisas (eseni sasyidliania). da aseve uzufruqtiT
sargebloba ufro xangrZlivi vadiTaa SesaZlebeli vidre
qiravnobis an ijaris, Tumca qiravnobac da ijarac ar aris
baTili, 10 wlis gasvlis Semdeg qiravnobis da ijaris
xelSekrulebebis gagrZelebis bedi damokidebulia mxareTa
nebis gamovlenaze.
• muxli 242. (cneba) uZravi nivTi SeiZleba sxva pirs
gadaeces sargeblobaSi ise, rom igi uflebamosilia, rogorc
mesakuTrem, gamoiyenos es nivTi da ar dauSvas mesame
pirTa mier misiT sargebloba
• mesakuTrisgan gansxvavebiT mas ara aqvs am nivTis
(1)gasxvisebis, (2)ipoTekiT datvirTvis an
(3)memkvidreobiT gadacemis ufleba (uzufruqti).
• am nivTis gaqiravebis an ijariT gadacemisaTvis saWiroa
mesakuTris Tanxmoba
• uzufruqtis gauqmebis Semdeg mesakuTre xdeba arsebuli
qiravnobis an ijaris urTierTobebis monawile.
uzufruqtis subieqtebi

• uzufruqtuari – uzufruqtis mimRebi


• uZravi nivTis mesakuTre – uzufruqtis
gamcemi
• uzufruqtis obieqts warmoadgens mxolod uZravi nivTi, romelic
mflobelobaSi da sargeblobaSi gadaecema uzufruqtuars.
• uzufruqtuars mesakuTris msgavsad ufleba aqvs gamoiyenos
nivTi misi sameurneo daniSnulebiT, miiRos misgan nayofi da
sargebeli (mosavali, fuladi Semosavali da sxva).
• uzufruqtuari “SezRuduli mesakuTris” rolSi gvevlineba,
radgan igi moklebulia mesakuTris mTel rig uflebebs, kerZod,
mas ar aqvs am nivTis gasxvisebis, ipoTekiT datvirTvis da
memkvidreobiT gadacemis ufleba.
• uzufruqtuari aseve moklebulia uflebas damoukideblad Sevides
rig saxelSekrulebo urTierTobaSic, rogoricaa qiravnoba da
ijara, romelTa dasadebadac sWirdeba mesakuTris Tanxmoba
(winaswari an Semdgomi).
• uzufruqtuars, mesakuTris msgavsad, piradad ufleba aqvs
gamoiyenos vindikaciuri da negatoruli sarCelebi
mesakuTresTan samarTlebriv urTirTobis periodSi.
• uzufruqti qarTuli samoqalaqo kodeqsis Tanaxmad mxolod
uZrav nivTebze vrceldeba, rodesac germanulis mixedviT
uzufruqtiT itvirTeba rogorc uZravi ise moZravic da uflebebic.
• franguli samoqalaqo kodeqsis mixedviT ki - moZravi, uZravi,
rogorc sxeulebrivi, ise usxeulo – rogoricaa moTxovnis ufleba,
saavtoro ufleba da ufro metic - uzufruqtiT SeiZleba daitvirTos
Tavad uzufruqtis uflebac ki. magaliTad: mSobels ekuTvnis
sargeblis miRebis ufleba uzufruqtidan, romelic man aCuqa an
uanderZa arasrulwlovan Svils.
uzufruqtis warmoSobis safuZvlebi

uzufruqtis warmoSobisTvis gamoiyeneba


igive wesebi, rac uZravi nivTebis
SeZenis dros – anu
garigeba da
sajaro reestrSi registracia
(243-e muxli)
uzufruqti SeiZleba warmoiSvas:
• kanonis safuZvelze da
• garigebis safuZvelze - maT Soris rogorc calmxrivi garigebis ise
xelSekrulebis (ori an meti) safuZvelze.
• kanonis safuZvelze – warmoSobil uzufruqts ZiriTadad adre
hqonda adgili, rodesac saxelmwifo sajaro samarTlis iuridiul
pirebs droebiT sargeblobaSi uzufruqtiT gadascemda
saxelmwifo qonebas. magaliTad: saqarTvelos mecnierTa
akademia saxelmwifo qonebas flobda uzufruqtis uflebiT.
• garigebis safuZvelze – uzufruqtis warmoSoba xdeba nebis
gamovleniT.
calmxrivi nebis gamovlena da ormxrivi nebis gamovlena
(xelSekruleba):
• calmxrivi nebis safuZvelze – magaliTad: saanderZo danakisris
SemTxveva, rodesac moanderZe uflebamosilia daakisros
memkvidres, romelzedac saxli, bina an sxva sacxovrebeli
sadgomi gadadis, am saxliT an biniT samisdRemSio
sargeblobis ufleba im pirisTvis, romelic moanderZesTan erTad
cxovrobda aranakleb erTi wlis ganmavlobaSi samkvidros
gaxsnamde (1385-e muxli). da uzufruqtuaris (am SemTxvevaSi
piri, vis sasargeblodacaa danakisri) es ufleba ucvleli rCeba am
qonebis yoveli axali SemZenis xelSiac.

• xelSekrulebis safuZvelze – mxareTa ormxrivi nebis gamovlenis


safuZvelze da ZiriTadad uzufruqti warmoiSoba ormxrivi nebis
gamovleniT.
uzufruqtis saxeebi
• usasyidlo
• sasyidliani

• usasyidlo – iqaa SesaZlebeli, sadac mxareTa Soris


gansakuTrebli urTierTobebia (megobroba, naTesaoba da
sxva). usasyidlo SeiZleba arsebobdes rogorc kanonis ise
garigebis safuZvelze. magaliTad: usasyidlo kanonismieri
uzufruqti - saxelmwifo sakuTrebis obieqtebi saxelmwifo
sabiujeto organizaciebs gadaecemodaT usasyidlo uzufruqtis
saxiT
• sasyidliani – uzufruqti sasyidliania, Tu igi gulisxmobs nivTis
sargeblobaSi gadacemis sanacvlod uzufruqtuaris mier
sazRauris gadaxdas. ZiriTadad uzufruqti sasyidliania.
• sasyidliani uzufruqti SeiZleba arsebobdes rogorc garigebis,
aseve kanonismieri safuZvliT. magaliTad: sasyidliani
kanonismieri uzufruqti - im organizaciebs, romelTa finansuri
meurveobac saxelmwifos ar evaleba (kerZo organizaciebs),
saxelmwifo qoneba gadaecemodaT ZiriTadad sasyidliani
uzufruqtis saxiT.
uzufruqtis saxeebi
• droebiTi da
• uzufruqtuaris sicocxlis manZilze
uzufruqti piradi xasiaTis uflebaa da amitom dauSvebelia misi
gasxviseba, ipoTekiT datvirTva an memkvidreobiT gadacema,
rac gavlenas axdens misi moqmedebis farglebze.
• erT SemTxvevaSi igi SeiZleba ganisazRvros garkveul droiT
anu mxareTa SeTanxmebiT - 5 wliT, 15 wliT da a.S. – es
warmoadgens – droebiT uzfruqts. Tu am vadis gasvlamde
uzufruqtuari gardaicvleba, uzufruqtic Sewydeba, radgan igi
memkvidreobiT ar gadadis.
• meore SemTxvevaSi igi SeiZleba ganisazRvros uzufruqtuaris
sicocxlis xangrZlivobiT.
• ramdenadac, uzufruqtis dros nivTi sargeblobaSi gadaecema
konkretul pirs personalurad, igi SeiZleba iyos rogorc fizikuri,
ise iuridiuli piri da Sesabamisad, rodesac fizikuri piri
gardaicvleba an moxdeba iuridiuli piris likvidacia, uzufruqtic
im droidan gauqmebulad CaiTvleba.
muxli 244.
1. uzufruqti SeiZleba iyos sasyidliani da usasyidlo;
2. uzufruqti SeiZleba arsebobdes droebiT an misi mimRebis
(uzufruqtuaris) sicocxlis xangrZlivobis manZilze. uzufruqti
uqmdeba im fizikuri piris gardacvalebiT an iuridiuli piris
likvidaciiT, romlis sasargeblodac iyo uzufruqti dadgenili.
uzufruqtis Sewyveta
• vadis gasvliT;
• mxareTa SeTanxmebiT;
• calmxrivad erT-erTi mxaris mier xelSekrulebis darRvevisas
• uzufruqti uqmdeba im fizikuri piris (uzufruqtuaris)
gardacvalebiT, romlis sasargeblodac iyo uzufruqti dadgenili
• uzufruqti uqmdeba im iuridiuli piris likvidaciiT, romlis
sasargeblodac iyo uzufruqti dadgenili
• Tu uzufruqti sakuTrebasTan erTad erTi piris xelSi
aRmoCndeba.
muxli 246. uzufruqtis Sewyveta
1. uzufruqtuari valdebulia uzufruqtis damTavrebis Semdeg
daubrunos nivTi mesakuTres.
2. uzufruqti ispoba, Tu igi sakuTrebasTan erTad erTi piris xelSi
aRmoCndeba.
ras gulisxmobs 246-e muxlis meore nawili?
anu Tu uzufruqtuari gaxdeba mis sargeblobaSi gadacemuli nivTis
mesakuTre.
magaliTad – Tu uzufruqtuars sargeblobaSi hqonda gadacemuli
sacxovrebeli saxli da iyida es saxli an am saxlis mesakuTrem
anderZiT dautova (safuZveli mesakuTred gaxdomis sxvadasxva
SeiZleba iyos: nasyidoba, anderZi, Cuqeba da a.S.) da cxadia
aseT viTarebaSi uzufruqti uqmdeba, radgan uzufruqti
gulisxmobs mxolod sxvisi sakuTrebiT sargeblobas da ara
sakuTari sakuTrebiT sargeblobas.
uzufruqtuaris ufleba-movaleobani
(245-e muxli)

1. uzufruqtis dawyebis win mxreebs SeuZliaT aRweron


uzufruqtiT gadasacemi obieqtebis mdgomareoba – anu
aRwera mxareTa uflebamosilebas warmoadgens da ara
valdebulebas, rac imas gulisxmobs, rom Tu mxareebi
uzufruqtis xelsekrulebaSi obieqtTa aRweraze SeTanxmdnen,
misi Seusrulebloba ukve xelSekrulebis darRvevas
warmoadgens.
• sainteresoa franguli samarTlis danawesi, romlis Tanaxmadac
garda qonebis aRwerisa, savaldebuloa rwmunebulis instituti.
• rwmunebulis instituti – gulisxmobs, rom uzufruqtuari
valdebulia warmoadginos rwmunebuli, romelic iZleva imis
garantias, rom uzufruqtuari qonebas gamoiyenebs rogorc
kargi meurne.
• rwmunebuli kerZo piria, romelic mesakuTris winaSea
valdebuli, Tuki uzufruqtuari ar Seasrulebs Tavis
valdebulebebs.
• Tu uzufruqtuari ver moZebnis rwmunebuls, igi SeiZleba
Secvalos ipoTekiT an giravnobiT.
2. uzufruqtuars mesakuTris Tanxmobis gareSe ara aqvs ufleba
Secvalos sargeblobis mizani.

uzufruqtis dadgenis dros, rogorc wesi ganisazRvreba nivTis


sargeblobis mizani, romelic, rogorc wesi misi sameurneo
daniSnulebidan gamomdinareobs.
amitom uzufruqtuars ara aqvs ufleba calmxrivad, mesakuTris
Tanxmobis gareSe Secvlaos nivTis sargeblobis mizani.
magaliTad - parki aqcios xexilis baRad, sasoflo-sameurneo
daniSnulebis miwis nakveTi maRarod, sacxovrebeli saxli
aqcios sawyobad da a.S.
3. uzufruqtuari uflebamosilia miiRos am nivTis is nayofica da
sargebelic, romlebic ar aris miRebuli nivTis Cveulebrivi
sameurneo gamoyenebis Sedegad. am SemTxvevaSi igi
valdebulia mesakuTres aunazRauros is ziani, rac miadga
nivTs aseTi gamoyenebis Sedegad.

• zogadad, uzufruqtis daniSnulebidan gamomdinare,


uzufruqtuari uflebamosilia miiRos am nivTis is nayofica da
sargebelic, romlebic meurneobis swori gaZRolis Sedegad
miiReba. magram es mesame nawili uzufruqtuars imis
saSualebasac aZlevs, rom meurneobis “araswori” (mag;
miznobriobis Secvla) gaZRolis Sedegad miRebuli nayofic da
sargebelic miiRos.
• anu am dros uzufruqtuaris mier darRveulia meurneobis
sworad warmarTvis wesebi.

• magaliTad - uzufruqtuaris arasworma qmedebam gamoiwvia


miwis gamofitva an sacxovrebeli saxli gamoiyena sawyobad
da sxva.

• aseT SemTxvevebSi uzufruqtuari nayofis da sargeblis


mimRebicaa, oRond man unda aunazRauros mesakuTres
miyenebuli ziani, magaliTad – dazianda sacxovrebeli
sadgomis iataki, kedlebi, gamoifita miwa – unda Sefasdes es
ziani da kompensaciis saxiT gadaeces mesakuTres, Tumca am
dros ar aris aucilebeli uzufruqtis Sewyveta.
4. uzufruqtuari pasuxs ar agebs nivTis normaluri cveTisaTvis.
igi valdebulia aanazRauros mimdinare xarjebi, gaaremontos
nivTi, agreTve izrunos nivTis normaluri sameurneo
movlisaTvis.
• ramdenadac uzufruqtuari valdebulia ise gamoiyenos nivTi,
rom SenarCundes misi substancia, igi valdebulia “mouaros”
da “Seinaxos” gadacemuli nivTi.
• mimdinare xarjebSi Sedis yovelwliuri gadasaxadebis
gadaxda, mimdinare remontis Catareba.
5. uzufruqtuari valdebulia uzufruqtis arsebobis manZilze daazRvios
nivTi Tu es gaTvaliswinebulia kanoniT an mxareTa
SeTanxmebiT. თუ უზუფრუქტის საგანი არის
სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი
და უზუფრუქტუარი საჯარო სამართლის იურიდიული
პირია ან ადგილობრივი თვითმმართველობის
ორგანოა, ნივთის დაზღვევა არ არის სავალდებულო.
• saqme exeba xanZrisagan Tu sxva ubeduri SemTxvevbisagan
dazRvevas qonebiT sargelobis manZilze.
• dazRvevis xelSekruleba daideba mzRvevelsa (sadazRvevo
kompania) da uzufruqtuars Soris.
• sadazRvevo Sesatans (premias) ixdis uzufruqtuari da
Sesabamisad sadazRvevo SemTxvevis dadgomisas (vTqvaT
xanZrisgan daiwva saxli) mzRvevelisgan zianis anazRaurebas
miiRebs uzufruqtuari.
• magram Tu qoneba dazRveuli iyo mesakuTris xelSi, maSin
uzufruqtuari valdebuli iqneba misi mflobelobidan
warmoSobili premiis gadaxdaze im moculobiT, ra
moculobiTac uzufruqtuari valdebuli iyo daezRvia qoneba
uzufruqtis xelSekrulebidan gamomdinare da ara mesakuTresa
da sadazRvevo kompanias Soris arsebuli xelSekrulebidan
gamomdinare.

• da aseT SemTxvevaSic sadazRvevo SemTxvevis dadgomisas


(daiwva saxli) sadazRvevo zianis anazRaurebas kvlav
uzufruqtuari miiRebs.
6. Tu nivTi ganadgurda, dazianda an mis Sesanaxad warmoiSva
gauTvaliswinebeli xarjebi, uzufruqtuarma amis Sesaxeb
dauyonebliv unda Seatyobinos mesakuTres. man unda
iTminos is RonisZiebebi, romlebic mesakuTrem ganaxorciela
am situaciis Tavidan asacileblad. mesakuTre ar aris valdebuli
miiRos Sesabamisi zomebi. Tu am RonisZiebebs atarebs
TviTon uzufruqtuari, maSin mas SeuZlia uzufruqtis
damTavrebis Semdeg moaSoros nivTs is sagnebi, romlebic
man am RonisZiebaTa Sedegad miumata, an mosTxovos
mesakuTres am sagnebis saTanado kompensacia.
• magaliTad – uzufruqtuarisTvis gadacemuli sacxovrebeli saxlis
saxuravi ise dazianda, rom misi kapitaluri SekeTebis gareSe iq
cxovreba SeuZlebelia da aseT dros uzufruqtuari movalea
Seatyobinos mesakuTres amis Sesaxeb.
• Tu mesakuTre ganaxorcielebs saxuravis SekeTebas,
uzufruqtuari valdebulia iTminos is diskomforti, romelic
warmoiSoba am situaciis dros mesakuTris mier
ganxorcielebuli RonisZiebebisas (vTqvaT remontis situacia
saxlSi).
• magram Tu am RonisZiebebs Tavad uzufruqtuari gaatarebs,
maSin uzufruqtis vadis damTavrebisas, uzufruqtuars ufleba
aqvs moacilos mimatebuli nivTebi an moiTxovos
mesakuTrisgan kompensacia (vTqvaT ZviradRirebuli kramiti
an sxva).
• 7 Tu normaluri sameurneo saqmianobis farglebSi
uzufruqtuari gaasxvisebs calkeul sagnebs, maSin gasxvisebuli
sagnebis adgili unda daikavos mis mier SeZenilma sagnebma.
sxvisi sakuTrebiT SezRuduli
sargebloba

• servituti
servituti
servituti uZvelesi institutia. igi Camoyalibda da arsebobda Zveli romis
periodSi.
servitutad – romis samarTali miiCnevda sxva piris kuTvnil nivTze
dadgenil sanivTo uflebas, romlis ZaliTac uflebamosil pirs SeeZlo
esargebla nivTiT an aekrZala mesakuTris mier kuTvnil nivTze
gansazRvruli saxis sargebloba.
servituts axasiaTebda Semdegi arsebiTi niSnebi (romis samarTlis
mixedviT):
1. servituti iyo sxva piris kuTvnil nivTze ufleba;
2. servitutis mizani mdgomareobda yovelTvis gansazRvruli piris an miwis
nakveTis sargeblobis miRebaSi;
3. servituti ar mdgomareobda datvirTuli nivTis mesakuTris mier
valdebulebis Sesrulebis kisrebaSi, servituti nivTis mesakuTres
avaldebulebs Tmenaze, an moqmedebis ganxorcilebisagan Tavis
Sekavebaze.
servitutis saxeebi
iuridiul literaturaSi servitutebis klasifikacia 2 niSnis mixedviT xdeba:
1. uflebamosili piris pirovnebisa da
2. Sinaarsis mixedviT.
Tavis mxriv uflebamosili piris pirovnebis mixedviT ganasxvaveben:
• miwis (uZravi nivTis, sanivTo) servituts - (miekuTvneba
gansazRvruli miwis nakveTis mesakuTres sxva piris kuTvnil miwis
nakveTze anu igi dakavSirebulia miwis nakveTze sakuTrebis
uflebasTan miuxedavad mesakuTris pirovnebisa).
• SezRudul pirad servituts - (dakavSirebulia konkretul
pirovnebasTan).
qarTuli samoqalaqo kodeqsis mixedviT sanivTo, uZravi nivTis - 247-e
muxli da piradi - 253-e muxli.
Tavis mxriv Sinaarsis mixedviT ganasxvaveben:
• SezRuduli sargeblobis – (mflobels aniWebs mxolod SezRudul
sargeblobas)
• sruli sargeblobis servitutebs (mflobels aniWebs srul sargeblobas,
magaliTad - uzufruqti).

ganvixiloT romis samarTlis droindeli servitutis magaliTebi:


romis samarTalSi sanivTo servitutebs miekuTvneboda:
• pirutyvis garekvis servituti; nagebobis garkveul simaRlemde
mSeneblobis valdebuleba; sxvisi miwis nakveTze (miwisqveS an
zedapirze) wylis gatarebis ufleba; sxvisi naveTidan wylis aRebis
ufleba; sxvis nakveTze wvimis wylis miSvebis ufleba; zemoT
mdebare nakveTidan wylis miRebis valdebuleba; sxvis nakveTze
carcis mopovebis ufleba; sxvis nakveTze gavlis ufleba; sxvis
nakveTze kvamlis gatarebis ufleba; qviSis mopovebis ufleba;
qveiTad siarulis ufleba; sxvis nakveTze qvis mopovebis servituti;
saerTo an sxvis kedelSi sarkmlis gamoWris ufleba; sxvis
wyalsatevSi wylis gatarebis ufleba; mezoblis kedlis gamoyenebis
ufleba sakuTari nagebobis samSeneblod; sxvis nakveTze
pirutyvis Zovebis ufleba; sxvis tyeSi SeSis damzadebis ufleba da
sxva.
romis samarTalSi ganasxvavebdnen sanivTos ori saxeobis servituts:
• sasoflo servituti – dgindeboda miwis nakveTis gamoyenebis
sasargeblod (mag. gzis ufleba, wylis ufleba).
• saqalaqo servituti – nagebobebis ukeT gamoyenebis mizniT
(mag. saxuravidan wvimis wylis Cadinebis ufleba; kedlis ufleba
anu sakuTari kedlis mezoblis kedelze mibjenis ufleba; ufleba
romelic Seexeba sinaTlesa da xeds anu moTxovna, rom mezoblis
Senoba ar aRimarTos gansazRvrul simaRleze zeviT; aseve
moTxovnis ufleba, rom quCis sawinaaRmdego mxares
ganlagebul miwis nakveTze ar iqnas warmoebuli iseTi
samuSaoebi, romelTa Sedegadac SeizRudeba sinaTlis SeRweva
sakuTar miwis nakveTze an Caiketeba xedi sakuTari miwis
nakveTidan).
Tanamedrove cxovrebaSi aRar aqvs is praqtikuli mniSvneloba rac
maT hqondaT romis imperiidan dawyebuli me-19 saukunis
CaTvliT.
radgan me-20 saukuneSi gaCnda tendencia im samarTlebrivi
urTierTobebis sajaro-samarTlebrivi normebiT mowesrigebisa,
romlebic adre servitutis kerZosamarTlebrivi regulirebis sagans
warmoadgenda, (mag: mSeneblobis wesebi, sajaro gzebi, sajaro
wylis sarwyavi sistema da sxva) radgan es yvelaferi ukve
saxelmwifo, sajaro mowesrigebas daeqvemdebara.
servituti
miwis nakveTi an sxva uZravi qoneba SeiZleba sxva miwis
nakveTis an sxva uZravi qonebis mesakuTris
sasargeblod ise iqnes gamoyenebuli (datvirTuli), rom
am mesakuTres ufleba hqondes, calkeul SemTxvevebSi
• isargeblos am nakveTiT, an
• aikrZalos am nakveTze zogierTi moqmedebis
ganxorcieleba anda
• gamoiricxos datvirTuli nakveTis mesakuTris zogierTi
uflebis gamoyeneba sxva nakveTis mimarT (247 (1)
muxli).
servituti SezRuduli sanivTo uflebaa, nivTTa Soris iseTi
urTierTmimarTeba, roca erTi nivTi dgeba meore nivTis
samsaxurSi am ukanasknelis ukeT gamoyenebis mizniT.
• miwis nakveTs, romlis sasargeblodac dgindeba servituti,
mTavari miwis nakveTi (gabatonebuli miwis nakveTi) ewodeba,
xolo datvirTuli miwis nakveTi momsaxure (damxmare)
nakveTad iwodeba.
evropis ZiriTadi qveynebis samarTlis mixedviT, aucilebelia, rom
mTavari da momsaxure miwis nakveTebi sxvadasxva piris
sakuTrebas warmoadgendnen, radgan rogorc romaelebi
ityodnen:
“aravis ar SeiZleba emsaxurebodes sakuTari nivTi”.
servitutis subieqtebi
• uZravi nivTis mesakuTre – servitutiT datvirTuli anu
momsaxure (damxmare) uZravi qonebis nakveTis mesakuTre
• uflebamosili piri (meservitute) – mTavari nivTis mesakuTre,
anu vis sasargeblodac daitvirTa sxvisi qoneba.

servitutis warmoSobis safuZveli:

• servitutis warmoSobisTvis gamoiyeneba igive wesebi, rac


uZravi nivTebis SeZenis dros – anu garigeba da sajaro reestrSi
registracia.
servitutis Sinaarsi:

servitutiT gaTvaliswinebul datvirTvas erT SemTxvevaSi gaaCnia


pozotiuri Sinaarsi:
rodesac servitutze uflebamosil pirs SeuZlia garkveuli saxiT
isargeblos sxvisi (damxmare, momsaxure) miwis nakveTiT.
magaliTad:
sxvis miwis nakveTze gavlis ufleba, wylis arxebis gatarebis ufleba,
saqonlis garekvis ufleba
servitutis Sinaarsi:
servitutiT gaTvaliswinebul datvirTvas meore SemTxvevaSi ki
gaaCnia negatiuri (uaryofiTi) Sinaarsi:
rodesac momsaxure (damxmare) nakveTis mesakuTres ekrZaleba
ama Tu im saxiT Tavisi nakveTiT sargebloba. magaliTad:
momsaxure (damxmare) nakveTze garkveuli saxis mSeneblobis
akrZalva _ aSendes mxolod garkveuli simaRlis nageboba an
saerTod ar aSendes an aSendes garkveuli manZilis daSorebiT
da sxva.
amasTan, akrZalvebi dasaSvebia mxolod im zRvramde, rac
aucilebelia mTavari miwis nakveTis ukeT sargeblobisaTvis (da
ara is rom piri ar gaasxvisebs miwis nakveTs an ar datvirTavs
raime sxva uflebiT).
servitutis sazRauri:
servituti sasyidliania
• sazRauri SeiZleba ganisazRvros perioduli gadasaxdelis saxiT
(muxli 247 (2)).
servitutis pirobebi anu
(moqmedebis farglebi):
• servitutis cnebis Sinaarsis erT-erTi aucilebeli niSania
SeRavaTi. radganac servituti sxvisi sakuTrebis SezRudvas
iwvevs, misi dadgenisas kargad unda gairkves Tu ramdenad
aucilebelia igi. samoqalaqo kodeqsi calsaxad pasuxobs am
kiTxvas da acxadebs, rom servituti SeiZleba arsebobdes
mxolod maSin, rodesac uflebamosili piri iRebs SeRavaTs
datvirTuli uZravi qonebis gamoyenebisagan Tavisi miwis
nakveTiT sargeblobis dros.
• Tu ar arsebobs aseTi SeRavaTi, maSin arc servituti arsebobs.
SeRavaTi – niSnavs, rom servituti unda aumjobesebdes
“ZiriTadi” miwis nakveTiT sargeblobas.
• muxli 248 (1). servituti SeiZleba arsebobdes mxolod maSin,
roca igi uflebamosil pirs uqmnis Tavisi miwis nakveTiT
sargeblobis SeRavaTs.
• servituti ise unda dadgindes, rom aman sxvisi sakuTreba nulad
ar aqcios. yovelgvari SeTanxmeba, riTac dairRveva servitutis
mizani – is, rom man sargebeli moutanos mTavar nakveTs da
dausabuTeblad ar SezRudos momsaxure nakveTis mesakuTris
interesebi, baTili iqneba.
• muxli 248(2). servitutis ganxorcielebisas uflebamosili piri unda
gaufrTxildes gamoyenebuli (datvirTuli) miwis nakveTis
mesakuTris interesebs.
• anu mTavari miwis mesakuTre valdebulia gaufrTxildes
datvirTuli miwis nakveTis mesakuTris interesebs
(minimumamde unda daiyvanos uaryofiTi zemoqmedebani).
magaliTad - vTqvaT, servitutis sagania sxvis nakveTze gzis ufleba.
uflebamosilma pirma es gza ise unda gaiyvanos, rom amiT
dauSveblad ar xelyos miwis nakveTis mesakuTris interesebi.
servitutze uflebamosileba ise unda ganxorcieldes, rom orive
nakveTis mesakuTris interesebi iyos daculi.
magaliTad, am SemTxvevaSi SeiZleba gareSe zemoqmedebisagan
dasazRvevad gza Caketili iyos alayafis karebiT, magram
uflebamosil pirs mis gamosayeneblad mieces erTi cali gasaRebi.
Tuki meservitute daarRvevs servitutis ganxorcielebis wesebs, maSin
mesakuTres SeuZlia gamoiyenos negatoruli sarCeli.
servitutis Tvisebas Seadgens isic, rom datvirTuli miwis nakveTis
mesakuTre araa valdebuli raime aqtiuri moqmedeba
ganaxorcielos meservitutis sasargeblod.
misi erTaderTi valdebulebaa xeli ar SeuSalos meservitutes
servitutis ganxorcielebaSi.
amdenad, servitutze uflebis sarealizacio xarjebi dainteresebuli
subieqtis kiserzea. amas awesebs Semdegi muxli:
• muxli 249. Tu servitutis saTanadod ganxorcieleba moicavs
datvirTul miwis nakveTze mdebare nagebobsac, maSin
uflebamosil pirs ekisreba am nagebobis saTanadod movlis
valdebuleba. amave dros, mxareebi SeiZleba SeTanxmdnen,
rom nagebobis movlis valdebuleba daekisros datvirTuli miwis
nakveTis mesakuTres, Tu amas moiTxovs uflebamosili piris
interesebi.
anu unda arsebobdes ori piroba:
1. mxareTa SeTanxmeba da
2. amas moiTxovs uflebamosili piris interesebi.
magaliTad – uflebamosil pirs sxvis nakveTze aqvs wylis gatarebis
servituti. saamisod aucilebeli wyalsaqaCi nageboba-mowyobilobis
movlis xarjebi daekisreba uflebamosil pirs, radgan igi emsaxureba
uflebamosili piris interesebs. magram 249-e muxlis mixedviT
SeiZleba mxareebi sxvanairadac SeTanxmdnen da xarjebi
daekisros mesakuTres.

sainteresoa is SemTxveva, rodesac am nagebobiT sargeblobs ara


marto uflebamosili piri, aramed mesakuTrec?
magaliTad – wyalsaqaCiT sargeblobs mesakuTrec.
• qarTuli samoqalaqo kodeqsi amaze arafers ambobs.
• germanuli kodeqsis mixedviT, ki dadgenilia, rom SeiZleba
daTqmul iqnas, rom uflebamosili piri Seinaxavs nagebobas,
ramdenadac es aucilebelia misi interesebis ganxorcielebis mizniT.
• avstriisa da italiis samoqalaqo kodeqsebiT – nagebobis movla-
patronobis xarjebi unda gaiyos uflebamosil pirsa da datvirTuli
nakveTis mesakuTres Soris sargeblobisda Sesabamisad anu
SeiZleba iTqvas Tanazomierad.

Tqven romeli gadawyveta migaCniaT marTebulad?


servitutis problema miwis nakveTis
gayofisas
pirvelad ganvixiloT is SemTxveva, rodesac iyofa mTavari miwis
nakveTi, anu meservitutes nakveTi.
aq SeiZleba ori viTareba davafiqsiroT.
• pirveli – roca servituti, magaliTad, pirutyvis Zovebis ufleba an
qviSis mopovebis ufleba, emsaxureboda uflebamosili piris
nakveTis ara erT romelime nawils, aramed mTel nakveTs.
• meore - is SemTxvevaa, rodesac aRniSnuli servituti miwis
nakveTis romelime nawils emsaxureba.
qarTuli samoqalaqo kodeqsi mxolod pirvel SemTxvevas
aregulirebs.
mTavari miwis nakveTis gayofa
• muxli 250. Tu uflebamosili piris miwis nakveTi (mTavari,
ZiriTadi) gaiyofa, maSin servituti gagrZeldeba TiToeul
nakveTze cal-calke. am dros servitutis gamoyeneba
dasaSvebia im pirobiT, rom es ar gaauaresebs datvirTuli
miwis nakveTis (damxmare) mesakuTris mdgomareobas.
magaliTad:
pirutyvis Zovis ufleba an qviSis mopovebis ufleba an WiT
sargeblobis ufleba.
mTavari nakveTis gayofisas gayofil nawilebze saTiTaod
gavrceldeba zemoT CamoTvlili uflebebi (servituti) anu axal
mesakuTreebs warmoeSvebaT servitutis ufleba.
magram,
Tu magaliTad Wis sargeblobis ufleba iyofa da gayofisas es
gamoiwvevs TviT mesakuTerisTvis wylis sargeblobis
SezRudvas, maSin SeiZleba gayofil nawilebze cal-calke aRar
gavrceldes servituti anu WiT sargebloba am magaliTSi.

Tu magaliTad gzis sargeblobis ufleba iyo, maSin aman SeiZleba


arc ki gamoiwvios mesakuTris mdgomareobis gauareseba
(ramdeni kaci gaivlis gzaze amas mesakuTrisTvis problemis
Seqmna ar SeuZlia) da am SemTxvevaSi cal-calke gavrceldeba,
anu axali mesakuTreebi isargebleben servitutis uflebiT.
rac Seexeba meore SemTxvevas (meore - is SemTxvevaa, rodesac
aRniSnuli servituti miwis nakveTis romelime nawils
emsaxureba da ara mTlians), qarTuli samoqalaqo kodeqsi
pirdapir arafers ambobs amis Sesaxeb da SeiZleba iTqvas
xarvezs warmoadgens.
magaliTisTvis warmovidginoT aseTi SemTxveva, roca
uflebamosil pirs ufleba aqvs gaakeTos kedeli mezobeli nekveTis
pirze.
Semdeg mTavari nakveTi gaiyo ise, rom nakveTis es nawili
gadavida erT-erTi mesakuTris xelSi.
aSkaraa, rom sxva nakveTis mesakuTre veRar SeinarCunebs
servitutis uflebas.
damxmare miwis nakveTis gayofa
axla ganvixiloT is SemTxveva, rodesac iyofa servitutiT
datvirTuli anu damxmare miwis nakveTi:
aqac or SemTxvevas aqvs adgili:
• pirveli – rodesac mTlian damxamare nakveTze vrceldeba
servituti – ivaraudeba, rom gayofis Semdegac igi gavrceldeba
mis TiToeul ganayof nawilze, magram amis Sesaxeb
samoqalaqo kodeqsi arafers iuwyeba (Tumca TavisTavad
cxadia).
magaliTad – damxmare miwis nakveTi pirutyvis Zovebis
servitutiT iyo datvirTuli, es ufleba gayofis Sedegad mis
TiToeul nawilzec gavrceldeba anu meservitutes SeuZlia am
orive ganayofze isargeblos servitutiT.
• meore SemTxveva – rodesac damxmare miwis nakveTis nawilze
(da ara mTlianad) vrceldeba servituti da xdeba gayofa, amas
awesrigebs samoqalaqo kodeqsis 251-e muxli:
muxli 251. Tu datvirTuli (damxmare) miwis nakveTi gaiyo da
servituti mxolod erT nawilze vrceldeboda, maSin gayofis
Semdegac miwis nakveTis is nawili, romelzedac ar iyo servituti,
misgan Tavisufali darCeba.
anu servituti gayofis Semdeg SenarCundeba mxolod im nawilze,
romelzedac is arsebobda.
magaliTad: Tu WiT sargeblobis servituti mesakuTris nakveTis
(damxmare nakveTi) mxolod marcxena mxaresaa moTavsebuli,
maSin am damxmare nakveTis gayofisas mxolod marcxena
nawilze darCeba da meservitute Seva samarTlebriv urTierTobaSi
am marcxena nawilis (axal) mesakuTresTan.
piradi servituti
• piradi servitutis Tviseba isaa, rom sanivTo datvirTvebi
xorcieldeba ara miwis nakveTis sasargeblod, aramed ama Tu
im fizikuri piris sasargeblod.
• piradi servituti mWidrodaa dakavSirebuli pirovnebasTan da
amdenad dauSvebelia misi gasxviseba, memkvidreobiT
gadacema.
• uZravi nivTi SeiZleba ama Tu im fizikuri piris sasargeblod
servitutiT daitvirTos.
• amgvari datvirTva SeiZleba imaSi mdgomareobdes, rom
uflebamosil pirs mesakuTris gamoricxviT SeuZlia Senoba an
am Senobis nawili TavisTvis an Tavisi ojaxisTvis gamoiyenos
binad
• aseTi SezRuduli piradi servituti sxva pirebs ar gadaecema.
literatura
• besarion zoiZe “qarTuli sanivTo samarTali” gv: 215-
282
• samoqalaqo kodeqsis komentari, wigni meore; gv: 171-
192
• zurab WeWelaSvili “sanivTo samarTali” gv: 370-406
• samoqalaqo kodeqsi: muxlebi: 233 – 253.
• Tamar SoTaZe “sanivTo samarTali”, gv: 220 - 261.