PAGTUTURO NG FILIPINO SA

ELEMETARYA (II)
PANITIKAN NG PILIPINAS

MAJOR 18
PANITIKAN NG PILIPINAS SA
PANAHON NG AMERICANO
Mga taga pag-ulat:
 PANAHON NG AMERICANO
Ang digmaang Kastila laban sa pangkat
ng mga Pilipino at Ameriko ay nagsimula
noong Mayo, 1898 pagkatapos maglayag
ng look Maynila ang pangkat ni Com.
George Dewey at kanilang palubugin ang
 KATANGIAN / KAGANAPAN

Ang kapangyarihan ng mga Kastila ay

nagtapos upang magpalit lamang ng
ibang panginoon. Ang bagong
panginoon, ay naging taliwas sa
dating panginoon. Naging mapagbigay
ang Amerika at ipinalasap sa mga
Ang mga Amerikano ay nagbukas ng
mga paaralan at ginanyak ang mga
Pilipino na mag-aral, ipinaturo ang Ingles,
pinagbuti ang kalinisan at kalusupang
pambayan at ang mga mamamayan ay
unti-unting pinahawak ng mga tungkulin
sa paaralan.
Noong 1900 ay itinatag ni Sergio, Osmeña sa
Cebu ang pahayagang "El Nuevo Dia". Ang
naturang pahayagan ay makalawang ulit na
pinigil ng mga maykapangyarihan dahil sa mga
makabayang lathalain at pinagbantaang
ipatatapon ang patnugot nitong si Osmeña at
ang kanyang katulong na sina Rafael Palma at
Jaime de Veyra.
May mga iba pang pahayagang lumitaw na may
makabayang layunin katulad ng "El
Grito del Pueblo" ni Pascual Poblete noong 1900
at ang "El Renacimiento" na pinamatnugutan ni
Rafael Palma noong 1901.-May mga iba pang
pahayagang lumitaw na may makabayang
layunin katulad ng "El
Noong 1901 ay nagkaroon ng batas ng
sedisyon laban sa pagtuligsa at
pagpuna sa pamahalaang Amerikano.
Nagpalabas ng apat na kalayaan para sa mga
mamamayang Pilipino ang mga Amerikano nang
lubusan na nilang mapayapa ang mga Pilipino:
(a) kalayaan sa pagsasalita, pamamahayag,
pagtitipon at pagpupulong
(b) kalayaan sa pagpili ng relihiyon
(c) karapatan sa wastong paggamit ng batas at
(d) karapatang idulog sa pamahalaan ang mga
karaingan at dinggin ang mga ito ng mga
maykapangyarihan.
MGA MANUNULAT
Manuel Bernabe
Manuel Bernabe-Siya'y isinilang sa Parañaque,
Rizal noong Pebrero 1890, Каган. dapat siyang
kahalili ni Jesus Balmori. Siya'y isang makatang
Brifto, noong 1979, kanyang mga tula ay tinipon
sa isang aklat na pinamagstang "nge the p (Mga
Awit ng Tropiko). Ang sumusunod ay salin sa rig
kanyang akdang "No Mas Amos Que El Tuyo"
(Pag-aaral at Pagpapahalaga sa Panitikang Pilipino
nina G.K. del Rosario at M. S. Ramos).
Claro M. Recto
Claro M. Recto-Siya'y naging pangulo ng Lupon ng
Salitang Batas. Naging kagand siya ng Kataas-
taasang Hukuman, manananggol, matalinong
mambabatas, makata al maraming aklat na
sinulat tungkol sa batas at gawaing pampulitiko.
Isinilang si Recto sa Tiaong, Tayabas na ngayon ay
lalawigang Quezon.
Zoilo Hilario.
Zoilo Hilario-Isinilang siya sa San Juan, San
Fernando, Pampanga noong Hunyo 27,
1891. Isa siyang bantog na manunulat,
makata, mananaysay at hukom. Marami
siyang naisulat na mga akda sa
Kapampangan at Kastila. Kabilang siya sa
mga tagapagtatag ng Katipunan
Mipanampun.
TAGALOG
 Lope K. Santos
"Ama ng Balarila"
• Nobelista
• Makata
• Kuwentista,
• Guro
• Pulitiko.
Naging kagawad siya ng itinatag na Surian ng
Wikang Pambansa at humalili kay Jame C. de
Veyra bilang patnugot ng Surian. Sa larangan ng
pagtuturo naging propesor siya ng Wika sa
Unibersidad ng Pilipinas. Sa pagiging pulitiko
naman ay naging senador siya ng
ikalabindalawang purok senadoryal ng Pilipinas at
naging gobernador ng lalawigan ng Rizal. Ang
nobelang "Banaag at Sikat ang ipinalalagay na
kanyang obra maestra.
Jose Corazon de Jesus
Siya'y may sagisag na "Huseng
Batute", "Hari ng Balagtasan" at
tinaguriang "Makata ng Pag-ibig".
Ipinalalagay na ang tulang "Isang
Punong kahoy ang kanyang obra
maestra.
 Amado V. Hernadez
"Makata ng mga Manggagawa".
Siya'y isang mahusay na makata,
kuwentista, nobelista, mandudula,
mamamahayag, pulitiko at lider
manggagawa.
Mga akdang naging ambag niya
sapanitikan: Isang Dipang Langit, Bayang
Malaya, Mga Ibong Mandaragit, Luha ng
Buwaya, Muntinglupa, Inang Wika, Kalayaan
Julian Cruz Balmaceda
Nabibilang siya sa pangkat ng mga makata at
pangkat ng mga mandudula. Sa balagtasan,
sa paksang "Kahapon, Ngayon at Bukas" ay
ipinanalo niya ang panig ng "Bukas" laban
kina Iñigo Ed Regalado at Benigno Ramos.
Ang dulang sinulat niya na may pamagat na
sa "Bunganga ng Pating" ay natanyag.
Florentino Collantes
"Kuntil Butil".
Bukod sa Tagalog, marunong din siyang
magsalita ng Kapampangan, Ilokano at
Bisaya. Naglabas siya ng mga tulang
mapanudyo na may pamagat na "Buhay
Lansangan". Kinilala siyang isang
pangunahing duplero sa kanyang panahon.
Katulad ni Jose Corazon de Jesus ay
napatungan din siyang "Hari ng Balagtasan".
Ang "Lumang Simbahan" ang kanyang obra
Ildefonso Santos
Kauna-unahan siyang guro sa Pilipino sa National
Teacher's College. Ang kanyang katanyagan ay
hindi lamang sa pagsulat ng tula kundi pati sa
pagsasalin sa tagalog ng ibang mga akdang
nasusulat sa ibang wika, Lubos na hinangaan ng
marami ang pagkakasalin niya ng Pambansang
Awit. Ang ilan sa kanyang mga sinulat ay ang mga
sumusunod: Gabi, Ang Gurgyon, Tatlong Inakay, Sa
Hukuman ng Pag-ibig. Ang Ulap, Sa Tabi ng Dagat
at Simoun.:
Teodoro Gener
 Naging pangulo siya ng "Kapisanang Ilaw at
Panitik" at naging kalihim ng "Sanggunian ng
mga Pantas ng Akademya ng Wikang Tagalog".
Isa siya sa mga nagsalin sa Tagalog ng Sinuring
Kodigo Penal. Ang kanyang obra maestra ay ang
pagkakasalin niya sa Tagalog ng nobelang Kastila
na Don Quijote de la Mancha". Nakilala siya sa
kanyang mga sumusunod na tula: Ang Guro, Ang
Masamang Damo. at Ang Buhay at Pag-ibig.
Valeriano Hernandez
Peña
Gumamit siya ng sagisag na "Kinting Kulirat" sa
pitak niyang "Buhay Maynila" sa pahayagang
"Muling Pagsilang". Kilala siya sa tawag na
Tandang Anong. Ipinalalagay na ang nobelang
"Nena at Neneng" ang kanyang obra maestra.
Ang ilan sa kanyang mga nobela ay ang mga
sumusunod. Mag-inang Mahirap, Hatol ng
Panahon, Ang Pahimakas ng Isang Ina, Pagluha ng
Matuwid, Dangal ng Magulang, Bunga ng Pag-
iimbot at Kasawian ng Unang Pag-ibig.
Iñigo Ed Regalado
Siya'y isang manunulat na sumunod sa mga
yapak ng kanyang amang nagtamo ng
katanyagan noong panahon ng mga Kastila,
na gumamit ng sagisag na "Odalager". Siya'y
naging patnugot ng "Ang Mithi",
"Pagkakaisa", "Vatawat" at "Kapangyarihan
ng Bayan". Naging punong tagapagpaganap
siya ng lingguhang Ilang- Ilang at punong
patnugot ng Liwayway".
 Ang kanyang aklat na
pinamagatangDamdamin" na katipunan ng
kanyang mga tula ay nagtamo ng unang
gantimpala sa timpalak ng Komonwelt noong
1941. Siya ay batikang kuwentista, nobelista,
makata, mandudula at peryodista, Matagal
siyang naging editor at kolumnista ng "Taliba".
Siya'y naging isa sa mga unang kasangguni sa
"Surian ng Wika Pambansa".
Faustino Aquilar
Ang "Pinaglahuan" ang kauna-unahang
nobelang naipalimbag ni Faustino Aguilar
noong 1907. Naging hantungan ito ng
madlang papuri at ito'y napatampok. Dahil
sa nobelang ito, si Aguilar ay tinawag ni
Regalado na "Alejandro Dumas ng
Panitikang Tagalog" at tinawag ni Amado V.
Hernandez ng "Bagong Propagandista".
Severino Reyes
Kumita siya ng unang liwanag sa Sta. Cruz,
Maynila noong Pebrero 11. 1861. Siya'y ikalimang
anak ng mag-asawang Rufino Reyes at Andres
Rivera. Tinapos niya ang Batsilyer sa Pilosopiya at
Letras sa Unibersidad ng Santo Tomas. Nagsimula
siya sa pagsulat sa Tagalog noong 1902. Nakilala
siya sa tawag na Don Binoy at gumamit ng
sagisag na Lola Basyang sa kanyang mga kuwento
sa Liwayway. Siya ay tinaguriang "Ama ng
Lingguhang Liwayway" at "Ama ng Dulang
Severino Reyes
THANK YOU!