Kohlenwasserstoffe
Kohlenwasserstoffe
Wasserstoff Kohlenstoff
Lycopin
Erdöl
Paraffin
Benzin
H H
H C C H Ethan C2 H6
H H
H H H
H C C C H Propan C3 H8
H H H
H H H H
H C C C C H Butan C4H10
H H H H
H H H H H
H C C C C C H Pentan C5H12
H H H H H
Alkane
• sind unpolar,
Stadtwerke Aachen
Octan
ölige Phase
wässrige Phase
indirekt
natürlichen Gewässer
anthropogen
Ursprungs
(Landwirtschaft)
Wiederkäuer
Termiten
anthropogen
Bergbau, Müllkippen
Öl- und Gasförderung
Verbrennung von Biomasse
Quelle: UK Department of Environment / OC 1, Univ. Siegen
Substituenten
Endung: -yl CH4 = Methan -CH3 = Methyl-
-CH2-CH3 = Ethyl-
-CH=CH2 = Ethenyl-
mehrere Substituenten:
-CH2-CH2-CH3 = n-Propyl-
2 Di-
-CH-CH3 = Isopropyl-
3 Tri-
CH3
4 Tetra-
-CH2-CH2-CH2-CH3 = n-Butyl-
5 Penta-
CH3
6 Hexa-
-C-CH3 = tert-Butyl-
CH3
1. längste Kohlenstoffkette
HH
H3C H
C
2. Endung: -an = Alkan C7
8 CH3
-en = Doppelbindung 9
-in = Dreifachbindung H 6
C H
-ol = Alkohol C 3
CH H C H
5
-al = Aldehyd HH
2
-on = Keton C C C
1 3
4
H3C H C C CH3
3. Substituenten mit kleinstmöglicher H HH
Stellungsnummer
in alphabetischer Reihenfolge C14H28
2,7-Dimethyl-4-propyl-3-nonen
nicht: 3,8-Dimethyl-6-propyl-6-nonen
H
H H H H
H gestaffelt
C C
H H H
H H
H
Kugel-Stab-Modell Sägebock-Darstellung NEWMAN-Projektion
ekliptisch
HH HH HH HH
H H H H
H H H H H H H H
H H H H
Energie
gestaffelt H H H P|JOLFK
H H CH3 H CH3 H
H H H H
H H
CH3 H
H
H H H
H3 C
H DE = 18,8 kJ/mol
DE = 14,6 kJ/mol
Energie
DE = 3,8 kJ/mol
gauche anti gauche
CH3 CH3 CH3
H CH3 H H H3 C H
H H H H H H
H CH3 H
eben:
Tetraeder-Winkel: 109,5°
gewinkelt:
≈ 109,5° ≈ 109,5°
spannungsfrei
axial
a
äquatorial
e äquatorial
e
axial
a
Sessel-Form
Halbsessel-Form
Wannen-Form
Twist-Form
Energie
46 kJ/mol
5,7 kJ/mol
23 kJ/mol
stabiler
CH3
a
Methylcyclohexan
trans-1,2-Dimethylcyclohexan
CH3
CH3
a
a
e CH3 DG = 0
CH3
e
cis-1,2-Dimethylcyclohexan
C10H18
H a H a
H
e
H a
trans-Dekalin cis-Dekalin
C D
A B
+2
H H H Cl
H C Cl H C Cl Cl C Cl Cl C Cl
H Cl Cl Cl
Cl Cl
H
F H F C
F C C Cl F C Cl
Cl C Cl
F Br Cl
Cl
Homolyse:
A B A• + •B
Radikale
Heterolyse:
A+ + :B−
A B Ionen
A:− + B+
H H
H C H + Cl Cl H C Cl + H Cl
H H
Kettenreaktion:
Cl Cl Cl• + •Cl
C H + Cl• C• + H Cl
C• + Cl Cl C Cl + Cl•
H H H
primäres
H C C C•
Energie
Radikal
H H H
H H H
H C C C H H H H
sekundäres
H H H H C C C H
Radikal •
H H
Reaktionskoordinate
H H H H H H H H H
H C C C H + Cl2 H C C C Cl + H C C C H
H H H H H H H Cl H
H H H
H H H H H H
H C H H C H H C H
H C C C H + Br2 H C C C H H C C C Br
H H H H Br H H H H
2-Buten 2-Methyl-2-buten
H CH3
C CH3 C CH3
H3C C H3C C
H H
geometrische Isomere
cis trans
(Z) (E)
H H H CH3
C C C C
H3C CH3 H3C H
cis-2-Buten trans-2-Buten
X
C C C C + X-Y
Y
Beispiel:
H H H
H
H H + HBr
Br H
H
C C C C + H2
H
H
C C C C + H2O
OH
X
C C + X-Y C C
Y
Beispiel:
H H Br
H
H + HBr H
H H
H
C C + H2O C C
OH
Hydratisierung = Addition von Wasser
Br
C C + Br2 C C
Br
Bromierung = Addition von Brom
Br
C C + Br2 C C
Br
anti-Addition
δ− −
Br Br
+
Br δ+ Br Br Br
+
C C C C C C C C
π-Komplex σ-Komplex
− Br
Br
Addition
CH 2
CH 2 + H 2O
CH 2
COOH COOH
HN H COOH
Eliminierung C Eliminierung
C N C H CH2
H2N C CH2
CH2
HOOC H FADH 2 FAD
Argininosuccinat COOH COOH
Fumarsäure
Bernsteinsäure
Arginin (Fumarat)
(Succinat)
β-Carotin
C C + C C + ... C C C C
X X X X
H H
C C Polyethylen PE
H H
H H
C C Polyvinylchlorid PVC
H Cl
F F
C C Teflon® PTFE
F F
H H
C C Polystyrol PS
H
konjugierte Doppelbindungen
Mesomerie
Aromatizität:
4n+2 π-Elektronen
Naphthalin Anthracen
FeBr3
+ Br2 + HBr
Br Br Br
H+ + [FeBr4]− HBr + FeBr3
Fe
[FeBr4]
Br δ−
H
Br δ+ Br Br H Br H Br H Br
me CH3
ta
para
m-Brom-toluol
Br
CH3
X = -OH Ã o, p
p-Brom-toluol
X = -NO2 Ã m
Br