Sie sind auf Seite 1von 333

Mv*

i
u^ IT
*v..t^
yjfxV^sr
if^- 5

EM

"1
*^%

MB
*
M m

ta
ANALECTA HYMNICA
MED 1 1 AEVI.

Eerausgegeben
V lli

Clemens Blume umi Guido M. Dreves.

XXXTX.

SEUUENTIAE INEDITAE,

Liturgische Prosen
des

Mittelalters.

Sediste FuW.

Leipzig.
0. R. R e i s 1 a u d.

1902.
SEQTJENTIAE INEDITAE.

Liturgische Prosen
des

Mittelalters
aus

Handschrifte n u n d F r ii hd r u ck e n.

Sechste F o 1 ge

herauBgegeben

Clemens Bhiine
S. J.

Leipzig.
0. R. R e i s 1 a n d,

1902.
JUN - 8

/ 8 i 9
VORWORT.

nProsarinm Gallicum" konnte in it gewissein Rechte diese


sechste Folge der n Sequentiae Ineditae" betitelt werden. Ich
habe namlich im vorliegenden 30. Bandchen unserer Analecta
Hymnica ausschliel sl ich solche Sequenzen vereinigt, die in
den alten Diocesen und Abteien Frankreichsin Brauch waren
und offenbar auch franzo sischen Dichtern ihren Ursprung ver-
danken, abgesehen vielleicht von der Sequenx Ad caeleste
convivium (Nr. 54), die in Anbetracht ihrer nachweisbar
altesten Quelle aus England stammeu konnte. Der genannte
Titel jedoch enthielte zunachst eine kleine Inkonsequenz. Die
bereits publicierten Tausende von Sequenzen
sich aus liefsen

praktischen Griinden unmoglich nach ihrer Provenienz in ein-


zelnen Bandchen vereinigen und traten daher, nach anderen Ge-
sichtspunkten gruppiert, unter dem allgemeinen Titel ,,Sequentiae
Ineditae" auf. Liefs sich nun zufallig infolge des iibergrofsen
Materials, welches das liederreiche Frankreich bietet, zugleich
mit der sachlichen Gruppierung ein Arrangement nach der Pro
venienz verbinden so schien dadurch ein Aufgeben des einmal
,

gewiihlten Spezialtitels doch zu wenig hegriindet; auch diese


Gallischen Sequenzen sind eine Fortsetzung der ,,Sequentiae
Ineditae", und als deren sechste Folge participieren sie fiig-
lich an deren Titel.
Zwei weitere Erwagungen waren vor allem mafsgebend, den
schon geplanten Titel ,,Pro sari urn Gallicum" fallen zu
lassen. Er batte den Gedanken nahe legen konnen, als enthalte
dieses Bandchen die Sequenzen, d. h. den gesainten Se-
quenzenschatz des alten Frankreich. So hatte ja auch der 7.
Band unserer Analecta unter dem Titel n P rosarium Lemo-
vicense" alle Prosen der ehrwurdigen Abtei St. Martial von Li

moges, mochten sie nun ediert oder unediert sein, umschlossen.


Der vorliegende Band jedoch enthalt nur einen Bruchteil, und
zwar einen kleinen von der Riesensumme jener liturgischen
,

Prosen, die im Mittelalter von Frankreichs Dichtern gesungen


und durch Frankreichs Kathedralen und Abteikirchen geklungen
sind. Mehrere Hunderte von diesen sind bereits puhliciert und
in den Biinden VIII, IX, X, XXXIV und XXXVII zerstreut;
weitere Hunderte sind fiir die noch folgendeu Sequenzen-Bande

zuriickgestellt. Erst wenn am Sehlufs unserer Publikationen nehen


verschiedenen Indices auch ein Verzeichnis der Sequenzen, nach
ihrer Provenienz geordnet, vorliegt, wird sich klar herausstellen,
wie Frankreich im Reichtum an geistlichen Liedern uberhaupt,
so auch namentlich in der Sequenzendichtung den ersten Platz
einnimmt. Einein kleinen Bruchteile den Titel r Prosarium Galli-
cum" zu geben, schien daher unpassend und irrefilhrend.

Ungleich grofser noch ware der Irrtuni, wollte man die in


diesem Bandchen vereinigten franzb sischeu Sequenzen als eine
Bliitenlese aus dem groJ sen Liedergarten der alten Kirche Frank-
reichs ansehen. Die Bliiten waren schlecht gelesen. Denn wohl
findet sicli manch lierrliches, lieblich duftendes Bliimlein uuter
den bier gebotenen; aber ein Gutteil ist schlichtes Gewachs, bietet
vorwiegend kulturhistorisches Interesse. Aus ihuen die Sequeuzen-
dichtung Frankreichs beurteilen wollen, hiefse ein groises Un-
recht begehen. Will man dieselbe in ihrer ganzen Pracht und
Schb nheit wilrdigen und verkosten so mui s man die Sanger
,

Frankreichs im 12. und 13. Jahrhundert vernehmen, mufs vor


allem lauschen den herrlichen, einzig dastehenden Sequenzen,
welche der grofse Dichter Adam von St. Victor, der christliche
Horaz des gesungeu, und deren Weisen dann
12. Jabrhunderts,
drei Jahrhunderte lang nur in Frankreichs, sonderu fast
nicht
ganz Europas Kathedralen und Kirchen wiederhallteu.
Vorliegendes Banrlchen hingegen enthalt mit seltenen Aus-
nahmen nur Prosen des 15. und 10. Jahrhvmderts. Holier
wenigstens gehen die Quellen, welche vorwiegend gedruckte
Missalien siud nicht hinauf.
, Es ist mOglich dafs ich trotz ,

eifrigen Suchens in einigen Fallen die iiltere Quelle nicht


entdeckte, oder Hal s vielmehr dieselbe verloren ging. Aber
auf Gruud gewisser Indicien wird im wesentlichen der Satz
richtigsein, daJ s die hier uiitgeteilten Sequenzen bis auf ein
oder zwei Dutzend ein Produkt des 15. und 10. Jahrhunderts
sind und somit Zeugnis ablegen, \vie produktiv die geistliche
Muse Frankreichs noch im ausgehenden Mittelalter war. Dies
um so mehr, da ich zwei- bis dreihundert franzosische Sequenzen
aus der gleichen Periode fiir spatere Bande zuriickstellen mufste.
Recht lehrreich sind in dieser Hinsicht die Missalien von
Bayeux. Ein handschriftliches Exemplar, aus dem 13. Jahr
hundert stammend, mit Zusatzen des 14. Jahrhunderts, findet
sich unter den Schatzen der Kapitelsbibliothek zu Bayeux. P",s

diirfte ein Unicum seiu in jeder Hinsicht, denn kein zweites


handsrhnftlicbes Exemplar, weder aus dieser noch aus einer
anderen Periode ist bislang entdeckt worden. Nur verwandt mil
ihm ist ein im Jahre 1451 fur die Kirche St. Pierre in Caen
geschriebenes Missale, das ich in der Collection Mancel im be-
nachbarten Caen vorfand. Jener Codex von Bayeux nun ent-
halt eine einzige Sequenz,
die dieser Diocese spezifisch eigen-
tiimlich namlich jene auf das Fest der hi. Reliquien Dies
ist,
clausa prodiit (Nr. 291). Auch der Codex Mancel weist
diese auf. Das erste gedruckte Missale von Bayeux aber,
datiert vom 15. December 1501 jetzt auf der Bibliotheque de
,

1 Arsenal, hat uuter seinen vielen Sequenzen bereits 8, die aus-


schliefslich der Diocese Bayeux eigen sind. Datieren dieselbea
aus der 2. Halfte des 15. Jahrhunderts? Die Vennutung scheint
begriindet. Die spatereu Mefsbiicher von Bayeux aus den Jahreii
1504 und 1529 andern nicbts an dieseni Sequenzenbestand. Die
Ausgabe vom Jahre 1545 aber zeigt eine Bereicherung von nicht
weniger als 14 weiteren Sequenzen welche Localheilige von
,

Bayeux besingen. Alle diese 14 Sequenzen demnach, fiir die im


vorliegenden Bandcheu als alteste Quelle das Missale von 1545
verzeichnet steht, diirften in der Zeit von 1529 1545 zu Bayeux
gedichtet sein. Kannten wir nur auch schon den Dichter!
Vielleicht bringt uns das Akrostichon in der Sequenz auf deu
hi. Grataletur urbs auf die Spur 1 -
Regnobertus n insignis" ).

1) Nach dem Repertorium Hymnologicum Chevaliers miifsten im Missale


Baiocense von 1545 noch 2 andere Sequenzen, namlich auf den hi. Contestus
,,Ecce dies ter amata" und auf den hi. Manvoeus ,,Hac die sit lae-
titia", sich vorfinden sogar die Seite des Missale wird von Chevalier citiert.
;

Ich war nicht so gliicklich, diese beiden Inedita in der bezeichneten Ausgabe
zu entdecken, und kann versichern, dafs niemand sie dort entdecken wird;
dieselben finden sich uberhaupt in keinem Mefsbuche von Bayeux, es sei
denn in der Ausgabe vom Jahre 1521. Eine solche Edition, der ich nirgends

begegnete, citiert Damlich Weale in seinem Missalienverzeichnis ohne den ,

Fundort namhaft machen zu konnen dagegen fehlt die Ausgabe von 1529. Liegt
;

nicht eine Verwechslung vor? Dafs die von Weale ebendort citierte Ausgabe
vom Jahre 1543 auf einer Verwechslung mit. dem Missale Baionense heruht,
wird bereits hinreichend bekannt sein nach dun ausfuhrlichen Erorterungen
Dubarat s. (Le Bre"viaire de Lescar de 1541. Paris 1891, p. LXXXV1 sqq.) Wenn
schliefslich Weale bemerkt, dafs auf der Bibl. Nationale zu Paris sich ein
Missale Baiocense vom Jahre ,,15li*" vorfinde so ist dagegen zu erinnern,
,

dafs dieses schadhafte, urn Titelblatt und Explicit beraubte Exemplar im


iibrigen vollig identisch ist
mit der Ausgabe vom Jahre 1545, die in Bayeux
aufbewahrt wird. Die dortige Kapitelsbibliothek hat deren 2 Exemplare,
das eine auf Papier (wie das Pariser Exemplar), das andere in vornehmT
Ausstattung auf Pergament.
Die Ausgabe schliefslich vom Jahre 1584 ist noch um eine Se-
quenz auf den hi. Symphorian bereichert; Alter der Quelle und
Sequenz sincl somit wobl gleich.
So wahrscheinlich indessen diese Erwagungen klingen, auf
Sicherheit haben sie keinen Anspruch. In inanchen Missalien
Frankreichs namlich istder Sequenzenbestand sebr wechselvoll ;

in einer Ausgabe verschwinden alte Sequenzen, um dann in einer

jiingeren wieder aufzutauchen. Einen Beweis bieten unter anderea


die Mefsbticher der alten Benediktinerinnen-Abtei von Fonte-
vrault. Vergleicht man die 8 Ausgaben des Missale vom Jahre
1514, 1534 und KJOIJ. so findet man in der jiingsten Ausgabe iiber
2d Sequenzen, die den alteren Ausgaben feblen. Sind also diese
Sequenzen jiingeren Ursprunges? Die Vermutung lage nahe,
wenn nicht schon das Titelblatt jenes Missale von IGoti zur Vor-
sicht mahnte. Es heiJ st dort n Missale ad usuin Ordinis Fontise-
:

--
braldensis, accuratius quam hactenus repositis, quae ex
antiqua observatione desiderabantur satagenti
Keverendissima et Illustrissima Domina Eleonora de Borbonio,
ipsius ordinis Antistita ac Christianissimi Regis Henrici IV. ainita,
editum Parisiis IGnt.i." -
Bezieht sich die Notiz iiber Wieder-
aufnahnie des Althergebrachten nicht aueh auf die erwahnten
20 Sequenzen? Der Beweis lafst sich in bejahendem Sinne be-
treffs mehrerer erbringen aus dem wertvollen handschriftlichen
Graduale und Tropar von Fontevrault, das in der Stadtbibliothek
von Limoges aufbewahrt ist. Viele Sequenzen, die laut dieser
Quelle aus dem Aiifange des 14. Jahrhunderts einst in Fonte
vrault gesungen wurden, sind im Missale von 1514 und 1534
unterdruckt baben aber
, ihre alten Rechte und Wiirdeu
H>06

zuriickerlangt. Ware das kostbare Graduale verloren gegangen,


nur zu leicht waren jene Sequenzen als junge Produkte be-
trachtet worden.

An dieser Stelle diirfte es angezeigt erscheinen, eine nahere


Beschreibung und Inhaltsangabe jenes Codex Lemovicensis 2 (17)
zu bieten. Ich kann mich jedoch dieser Aufgabe fur enthoben
erachten, da sie von Louis Guibert bereits in sorgfaltiger Weise
gelost ist in dem Aufsatze: B Le Graduel de la Bibliotheque de

Limoges. Notice et Extraits par M. L. Guibert, Correspond ant


du Ministere de 1 Instruction Publique. Rapport par . . .

M. Paul Meyer, Membre de 1 Institut. Paris 18b8.


Damals freilich hatte der geschatzte Prorenienz Gelebrte die
jenes Graduale noch nicht festgestellt er sah richtig seinen Ur-
;

sprung in eineni Benedictinerinuen-Kloster, vermutete aber als


seiches Sainte-Croix in der Diocese Poitiers, wahrend Paul
Meyer in seinem Rapport es Saiiit- Juiiien in der Diocese
Limoges zuwies. Ira Besitz letzterer Kirche war freilich das
Graduate einmal gewesen, aber dorthin gewandert aus der Abtei
La Couture zu Le Mans, deren Abt Paschalis Hugonotus es im
Jahre 1387 an Saint- Junien verschenkte. Dieses bekundt-t eiue
handschriftliche Notiz des 14/15. Jahrhunderts auf fol. 1. Wie
es scheint, gebuhrt Ulysse Chevalier das Verdienst, richtig Fonte-
vrault als Ursprungsstatte der wertvollen Handschrift ermittelt
zu haben. Auf eine zweite interessaute litur^ische Handschrift
aufmerksam machen, die ebenfalls Limoges, zwar
nib chte ich hier
nicht in der Stadtbibliothek, sonderu in s -ineni Arcliiv hirt t, und
welche der Archivist des Departements der Haute- Vienne, Herr
Alfred Leroux, in generosester Weise mir zur Verfiigung stellte.
Sie ist eiu liturgisches Receuil des I- Jahrhunderts und stamint !.

aus dem Priorate Aureil wie dieses Leroux im Bulletin de la


,

SocieUe Arch6ologique et Historique du Limousiu (torn. XXXIII,


p. 115 sqq.) bereits erwiesen hat. Die Ungunst dor Zeiten hat
dem Codex arg zugesetzt, und speciell vom Sequential welches
1

den Schlufs bildet, sind leider nur einige Blatter erhalten. Alle
Inedita bat das Mifsgeschick getroffen, dais irgend etwas an
ihrer Vollstandigkeit mangelt. Von einer Marien-Sequenz ist so
wenig erhalten geblieben dais ich das Bruchsttick
,
dem Corpus
dieses Bandchens nicht einzugliedern wagte. Es lautet :

1 a. Divino balsamo 1 b. Nectar angelicum


Mundus inungitur, In tern s bibitur,
Dum sacro thalamo Et manna mysticum
Sponsus egreditur, De caelis mittitur,
Cjuod David calamo Gratiae canticura
Veloci scribitur. Ubique canitur.

2 a. In nostro vespere 2b. De patris solio


Oriens oritur, Verbum emittitur,
Vera de palmite In terrae medio
Vitis progreditur, Litat
De suo opere
Opifex nascitur.

Mit dem Worte endet fol. 55 b, worauf mindesteus


,,litat"

2 Blatter fehlen. Das Bruchstiick selbst wiirde ich eher fiir ein
Reimgebet oder eine Cantio halten, stande es nicht mitten im
Sequentiar und speciell unter einer Reihe von Mariensequenzen.
die auf fol. 50 ihre Fortsetzung findet.
Eine weitere Illustration zum Kommen und Waudern der
Sequenzen im Mefsbuche einer und derselben Kirche bietet das
SQ>

52.S3
10 -
Missale von Limoges. Unser B Prosarium Lemovicense" hatte den
alten Sequenzenbestand langst bekannt geiuacbt. Mehrere jungere
Missalien batten wir durchforscht, um zu konstatieren ob in
,

spaterer Zeit neue Sequenzen Aufnahme gefunden batten; so


z. B. das Missale vom Jahre 1500 auf der Nationalbibliothek zu

Paris und jenes vom Jabre 154*, welches sicb in der kostbaren
Bibliothek Sr. k. H. des Herzogs von Parma vorfindet. Ersteres
aber enthalt iiberhaupt keine Sequenzen, letzteres bietet 2 In-
ediia. Daher war es lediglich ein bibliograpbisches Interesse,
welcltes mich veraulal ste, auf der Stadtbibliotbek zu Limoges in
letzter Stunde noch das seltene Missale Leniovicense, gedruckt
im Jahre 1483 zu Paris, kurz zu durchmusteru und den Sequenzen-
inhalt zu registrieren. Zu meinem Erstaunen jedoch enthielt es
nicht weniger als Id Sequenzen, die in keiner anderen Ausgabe
wieder erscheinen. Es war mir nicht mehr moglich, dieselben
selbst zu kopieren; der liebenswilrdige Herr Guibert bot sich
grol smutig an, diese Arbeit zu besorgen, und somit verdanke
ich es seiner Giite, dais ich diese Sequenzen hier vorlegen kanu.
Der innigste Dank sei hierdurch abermals fur diesen grofsen
Freundesdieust abgestattet.
Zwei gedruckte Missalien erheischeu eiue kurze Notiz be-
treft s Provenienz und Datierung. Das erne ist auf der Natioual-
bibliothek zu Paris registriert als Missale Red one nse und soil
aus dem Jahre 14x3 stammen Titelblatt und Explicit fehlen.
;

So richtig die Altersbestimmung erscheint, die Zuweisung nach


Rennes ist selir zweifelhaft. Die Verschiedenheit von den anderen
Redonensia, deren altestes aus dem Jahre 1492 vorliegt, ist zu
grol s. Freilich zu sebr darf uns dieses nach den obigen Er-
Orterungen nicht wundern. Auch ist es zweifelhaft, ob die er-
wahnte Ausgabe von 1492 die iilteste ist, da es im Explicit
heilst: Jn quo . officia amplius pleniusque q u a in in prae-
. .

redentibus desi-nbuntur." Danach ware Platz fiir ein Redo-


nense aus dom Jahre 1483. Ulysse Chevalier hat sich wegen
der obwalteuden Bedenken fiir Saint-Malo entschieden und das
fragliche Missale im Repertorium Hyiunologicum (z. B. unter
Nr. 17021) einfachhiu als Macloviense bezeichnet. Wer es
jedoch mit dem Macloviense vom Jahre 1503
vergleicht, wird
niindesteus ein Fragczeichen beifugen miissen. Sicher stammt
unser Missale aus der Bretagne und aus eiuer Diocese wo der ,

hi. Armagilus besondere Verehrung genol s; aber aus welcher

Diocese, bleibt einstweilen noch eine offene Frage. Anlafslich


des Missale von Saint-Malo mb ge hier beigefiigt werden, dafs
die Bibliothek von Nantes (unter Nr. 28) eiii handschriftlicb.es
11 -
Mefsbuch eben dieser Kirche besitzt. Es staiinut aus dem
15. Jahrhundert das Sequentiar findet sicli am Schlusse des
;

Codex, hat aber das leider nicht seltene Geschick erfahren, inehr
als decimiert zu sein. Eine sonst unbekannte Sequenz auf Maria
Geburt beginnt:
1 a. Dies iste celebretur, 1 b. Non est locus bic maeroris,
Totus orbis veneretur Ubi mater [salvatoris]
Virginis sollemnia.

Alle folgenden Blatter sind herausgeschnitten.


Ein anderes Missale, gleichfalls aus der Bretagne, iiamlicli
uus Saint-Brieuc, ist merkwiirdig wegen seiner Datierung.

Das Rede stehende Exemplar, welches im Besitze der Bibl.


in
Mazarine ist, soil nach Weale laut Titelblatt das Druckjahr 144o
angeben. Der nachste Gedanke ist, dais ein Druckfehler statt
1543 vorliege; aber in letzterem Jahre lebten nachweisbar nicht
inehr die beideu Manner, auf deren Kosten das Missale gedruckt
wurde, und die das Titelblatt genau hezeichnet. Die Losung
durfte einfacher sein. Auf dem Titelblatte folgt namlich nacli
der Angabe B Missale ad usum insignis ecclesiae Briocensis . . .

in ganz kleinem Drucke als Motto :

Ad sacerdotem
Sanctorum qui sancta soles intrare, sacerdos,
Hoc missale novum, si mihi credis, emas:
Invenies illic digestas ordine missas,

Ut Celebris templi mos Briocensis babet.


Anno Domini MCCCCXLIII.
Darauf folgt in grofsem Drucke: n lmpressum Kothomagi
iiupensis honesti viri Geraldi Angier Cadomi morain teuentis et
pro Bertranno lago moram
tenente Moncontour." - Sollten dem-
nach Reklame-Verse nicht etwa eiuem alteren liandschrift-
die
Uchen Missale aus dem Jahre 1443 entnommen sein? Das frag-
liche Messbuch selbst ware dann nicht datiert. Das Datum liel se
sich ermittelu aus der Kotiz auf fol. lb, wo es heilst: ,,Item
nota, quod anno Domini MCCCCC numerus aureus fuit XIX et
MCCCCCI numerus aureus fuit I et sic de aliis." Das liifst auf
das Jahr 1502 schliefsen, und demnach glaube ich nicht ohue

alien Grund citieren zu sollen: Missale Briocense imp. Rotho-

magi s. a. [1502?]
Fur mehrere Sequenzen ist ein handschriftliches Prosar des
15. Jahrhunderts von Clermont benutzt, das auf der Stadt-
bibliothek ?.u Clermont-Ferrand unter der Nummer 57 aufbewahrt

wird. Dieser gleichen Quelle haben sich Missel und Weale (Anal.
Liturg. II, 316 sqq.) bedient. Wer jedoch den betreffenden
p-
12

Text in derSauimlung jener Hymnologen mit dem hier geboteuen


vergleicht, wird manche Differenzen entdecken, in einer Sequenz
deren sogar ein Dutzend. Hierzu sei bemerkt, dafs wir nach-
traglich jene Handschrift zu eioer sorgfaltigen Vergleichung
herbeigezogen haben ,
uud dafs der Text bezw. das Varianten-
verzeichnis im vorliegendeu Bilndchen den genauen Wortlaut jener
Handschrift wiedergibt.
Zum Schlusse erubrigt niir die angenebnie Pflicht, mehreren
Gelehrten und Freunden ineinen verbindlichsten Dank aus-
zusprechen fur die niannigfache Unterstutzuug die sie niir bei
,

Sannnhuig des Materials so freigebig geboten haben. Aufser den


schon erwalinten Herren mochte ich uamentlich hervorheben den
Hymnologen Rev. Henry MarriottBannister, den Kanonikus
and Kapitelsbibliothekar von Bayeux E. Deslandes und ineinen
teuren Freund Lucien Thomas. Ganz besonderer Dank ge-
biihrt der Verwaltung der Pariser Nationalbibliothek vor alien
,

den Herren Leopold Delisle und Henri Oniont, deren


ausgesuchte Liebenswiirdigkeit inir die Arbeit in Paris nicht nur
leicht, sondern wahrhaft angenehm machte.

Wien, Weihnachten lOol.


Clemens Bluine.
I.

DE TEMPORE.
1. In Adventn Domini.

1 a. quam dulce, 1 b. Quibus erat


quam salutiferum, promissus Dominus,
Recordare Ut antiquum
sanctorum veterum deleret facinus
Optiones Et ingratos
et desideria! inapleret gratia.

2 a. si tecum revoces 2b. Si bene discutias


Conquestus multiplices Dukes querimonias
Et tractatus sedulos ;
Factas apud singulos !

3 a. Putas,durem, 3b. Quis hoc addat,


usquequo veneris, in isto corpore
salvator Quod tarn diu
human! generis, possim superfore,
Qui dissolvi Donee Deum
post te desidero? in carne videroV

4 a. si possit fieri, 4b. Spe tamen longanimi


Quod ad portas inferi Se debere redimi
Non descendant animae! Credebant certissime.

5 a. Sed in
quorum 5b. Pium murmur,
mentium
secreto pia suspicio;
Regnat amor Nam est locus

et desiderium, plenus solacio,


Relegari Ubi tantus
non possunt penitus. est ardor spiritus.

Ga. Et nos ergo, qui gaudemus, 6b. Sic vivamus in hoc mundo,
Quod iam venit hie supremus Ne venturus hue secundo
Hie desiderabilis, Sit nobis terribilis.

((ration, nis. Caelestinorum Parisieusium saec. 15. Cod. Mazarin. :

).
- 4 b, 1 longamini. 8telitunter einer Suite von Sequenzen.

2. In Adventn Domini.

Dominica prima.
Gaude et exsulta, Ib. Christi in adventu
tellus, es quia iam benedicta,
2 a. C aptivitasque 2b. Iniqnitasque
ab Licob universa sic tua est abstersa
sic est aversa, atque fugata.

:!a. Tecta exstant 8b. Omnis et ira


modo scelera est avnlsa a
tua necnon flagitia; te atque iracundia.

4 a. Prope limentes Dei 4b. Veritas, misericordia


salutare adest sibi iam obvia

in eis habitans; ruunt in oscula.

;") a. Nam pax et iustitia 5 b. Infra veritas, supra


convenerunt [iam] una, orta et iustitia.
/? i.
6 a. Ddbit Deus; \j tj ,

benigna dabis fructum Quia virgo Maria


tunm nobis, o terra, impraegnatur illibata.

7 a. Omnes tibi 7b. Nobis tuam


proclamemus, ostende
Deus miserans, claram faciem
omnes dicamus : et salutare

8. Tuum largiri
nobis dignare.

Mis-. Atrcbatense imp. Parisiis 1491. A. Miss. Atrebatense imp. s


1. 1508. B. Miss. Atrebatense imp. ah.sque [1518] C. 3a, 3 tua i-uncta
necnon et ABC. - ! >. 1
^4. "Minis et est ira avnlsa ABC. 4a, 1 si).
-alutare Dei ABC. - la. , iam in ABC. 7a, 4 dicamus omnes AIJC.
Melodie offenbar: Ecce grat ulem ur (Anal. X. \r. ll; liier wie dort zei^cu
sich die gleichen Unelienlieiten im Parallelismus, und zwar durchweg an der
Die Nichtbeachtung der Mi-ludii- resp. des IScheinas
irleichen Stella. verleitet.
Misset-Weale (Anal. Litui-g. I, Nr. 184,), die 3 SchJulsklanseln 7a sijq. .-il^

,,une interpolation" zu streichen.

3. In Adventn Domini.

Dominica tertia.

1. Cunctipotens, pie pater,


excita, quaesumus,

2 a. Tuam potentiam 2b. Ut nos iam liberes


et veni cito, hoste zabulo.

3 a. Tu pro nobis ?.b. Et pro nobis


qni passus es occisus es,

4 a. Salva semper 4b. Tua sancta


et rege gratia,
- 17

5 a. Ne ipse callidus 5b. Et sibi faciat


serpens nos separet servire nequiter,

6 a. Nos, qui in tuo nomine 6b. Quod est sanctum sine fine
vivimus, permanens.
Miss. Atrebatense imp. Parisiis 1491. B. Miss. Atrebatense imp. s. 1.
1508. B. Miss. Atrebatense imp. absque [1518]. C. -
2b, 2 ab hoste ABC.

4. In Adventu Domini.

Dominica quarta.

1. Eia, iuxta verae


propbetiae dicta

2 a. Stella micat 2b. Quae Balaam


valde claras a propheta
partes reddens Eoas, olim fuerat dicta.

3 a. Hie vir, Oriens 3b. Sceptro subiget


nomen eius nuncupatum duces alienigenas
est ab Israelitica, terras atque universas.

4 a. Possessio 4b. Hunc dignitas


eius erit terra, angelica pura
freta ac supera voce laudet, simul
et inferna; et in terra

5. Fateatur
omnis lingua.

Miss. Atrebatense imp. Parisiis 1491. A. Miss. Atrebatense imp. s. 1.


1508. B. Miss. Atrebateuse imp. absque [1518]. C. 2b, 3 fuerant ABC.
3 a, 2 sanctum nuncupatum ABC. 4 a, 2 in terra AC. 4 a, 3 atque ABC.

5. In Adventn Domini.

Dominica quarta.

1 a. Audi Deus, 1 b. Debitaque


nostra modulamina assume non ingrata
aure placatissima pietatis gratia.

2 a. Te concrepant 2b. Damns cantica


celsa cuncta de tuimet
modulata organa, gloria composita,

Voce praecelsa Collaudantia


iungentia sonora sanctorum gloriosa
et congrua multimoda
simul pneumata. mirabilia,
Bluinu, Se iiitmtino luotlitae. VI. 2
18 -
3 a. Ac pro superna 3b. Aegrimonia
operata patria mutata in commoda
[mira cum constantia], per eorum merita.

4. Ad patriam
quae nos introducant
optatam,
ubi est vera laetitia
et in fine aeterna

gloria.

Miss. ms. Autissiodorense saec. 14/15. Cod. Parisin. 17316. A. Miss.


Atitissiodorense imp. Parisiis s. a. [1484] B. 1 b, 1 Debita quoque AB.

2a, 6 sinml et AB. -- 2b, 2 cuiusmet AB. -- 3 a, 1 Mac AB. 3b, 2


incounnoda AB. 4, 2 introducat AB. 4, 5 a fine A.

6. In Nativitatf Domini.

n ln aurora".

la. Splendor patris et figura. 1 b. Immortalis se mortali,


Ne periret creatura, Sempiternus temporali
Potestate non natuia Et immensus se locali
Partnm dedit virgini; Conformavit homini.

2 a. Christus puer nobis natus, 2b. Non amittit puritatem


Mediator nobis datus, Stella fundens claritatem,
Non naturae sed reatus Nee Maria castitatem
Respuit consortium. Pariendo tilium.

3 a. Convenerunt in personae :ib. Auctor tanti sacramenti

Singularis unione Nos confirmet in praesenti.


Sine pernmlatione Nos coronet in manenti
Verbum, caro, spiritus. Patria paraclitus.

Miss. Bisuiitiiium imp. Salini 1485. A. Mis.-s. Bisiintinum


imp. Pari-
siis 1508. B. Ib, 4 Confirmavit AJ!. Melodie wsihrscheinlich Verbum :

bo num.

7. In Nativitate Domini.

1. Gaude, Christi caterva,


pangens mentis voce tinnula,

2 a. Summi regis magna 2b. Tripndiet cuncta


nunc recolendo gaudia. nee minus et ecclesia,

3 a. Lux quia in terra 3b. Expurgans crimina


apparet et praestans
liodie nimis fulgida, caelestis vitae munera.
- 19

4 a. Pnerpera Maria, 4b. Per te nobis quoniam


oramus, patefacta
valeas per saecula, est poli ianua.

Ga. Tuus filius 5b. Ad te Gabriel


delevit Evae facinora sede mittitur aetherea
Et protoplausti Tibique donat
Adae simul egregiae
evacuavit clementer salutis verba dicendo:
omnia scelera. n Tu, ave, Maria,

6 a. Quae sola 6b. Ex aula


inter cunctas es mulieres Christus tua egredietur
digna semper ac benedicta ; proles regia Davidica".

7 a. (, aelesti, virgo, 7b. Beata tua


germine fecundata, ubera lacte plena ;

Sancto pneumate In prole, mater


obumbrata semper casta,
credideras manent salva
atque filium es enixa. castitatis tuae sigilla.

8 a. Te portam invenit clausam 8b. Vagit puer in praesaepe,


infans tuus, reliquit qui regit astra, orbem
quoque sed intactam. necnon et maria.

9 a. Hodie i
b. Dans verbo
angelorum congaudet nato hymnidicas
caeli militia corde et voce odas,

10. Psallens Alleluia.

Miss. ms. Praedicaturum Lugdunensium saec. 14. Cod. Capit. Lugdunen.


A 6.A. - Miss. Lugdunense imp. Lugduni 1500. B.
-
Miss. Lugdunense
imp. Lugduni 1556. C. Miss. Vienneiise imp. [Lugduni 1519]. D. Grad.
Vieunense imp. Lugduni 1534. E. - 1,2 plangena DE; voce mentis C;
vocis tumula D. BC. - 3
2b, 1 Tripudient a, 1 sq. apparuit heri C.
oa, A protoplast! C, protoplaustri E. 6 a, 2 es fehlt. BC. 6b, 2 Christ!
DE; egreditur I5C. -- 7b, 5 manens B. - - 7b, 6 tua C. 8 a, 1 sq. portam
infans tuus invenit clausam ABCDE. 8a, 3 sed fehlt DE. 9a, 2 sanc
torum angelorum C. 9 a, 3 caeli fehlt DE. 9 b lantet in C Cum Ste- :

phano triumphante et caelos ascendente hodie.

8. In Circumcisione Dumini.

1. Nato canunt omnia 3. Voci vita non discordet,


Domino pie agrnina Cum vox vitam non remordet,
Dulcis est melodia.

2. Hac die sacrata, 4. Sicut sidus radium,


in qua nova sunt gaudia Profert virgo filium
in voce angelica. Pan forma.
20

5. Balaam de quo vaticinans : 11. C astitatis in tenorem


Exibit ex Incob rutilans, Plasma gignit plasmatorem,
Inquit, stella; Lactat patrem filia.

6. Sol occasum nesciens, 12. Arto iacet in praesaepi


Stella semper rutilans, rex, qui cingit orania,
Semper clara. carne gloriam
deitatis occulens.
7. C elsas nantiat Gabriel
nova gaudia,
13. Circumciditur
aeterni regis et legali hostia
exortum in terra, mundatur ut peccator,
matremque eius ita salntat :

nostra <iui
venit
relaxare crimina.
8. n Ave, Maria,
gratia plena."
14. Cuius ortus salvet omnes
Dicant omnes cuncta per saecula.
9.
et dicant singuli:
15. Paradisi porta,
Ave, salus
totius populi, Per quam lux est orta,
Natum tuum ora.
Virgo salutifera.

10. Benedicta tu 16. Ora patrem,


in mulieribns, inbe natum,

Quae peperisti Ut nos ducat


pacera hominibus, ad optatuni
Salutis puerpera. Plenum pace, gloria.

Miss. Abrinceuse imp. Rothomagi 1506. A.


-- Miss. Baiocense
imp. s.
1.
[Rothomagi^ 1545. B. 3, symphonia B. 1, 5 ex virginis carne in-

corrupta A.
- - 8 fehlt A. -- 12, 4 oculens AH. -- Xach 13 sehiebt B ein:
Henedictus, qui venit. 16, 2 ex te natum. B. 16, 5 pace gatidium B.
Das Gauze ist em Cento ohne Parallelismus der einzelnen Strophen; die-
selben sind entlehnt :

Str. 1 u. 2 aus der Sequenz gleichen Anfanges (Anal. VII, Nr. 31, la
u. 2a). Str. 3 u. 9 aus Laudes crucis attollamus (Oautier, Adam
de St. Victor 8 p. 253; Str. 2 u. 3). -
,
Str. 4 u. 6 aus Laetabundu*
(Kehreiu, Nr. 13, Str. 5 u. 4). Str. 5 aus Epiphaniam Domino
(Anal. VII, Nr. 37, Str. 4a). Str. 7 aus Aurea virga primat- (Anal. VII.
Xr. 107, Str. 3b). -- Str. 8, 10 u. 16 aus der Sequenz gleichen Anfanges
(Kehrein, Nr. 264, Str. 1 2 u. 8. Str. 11 u. 16 aus Potestate uou
,

natura (Kehrein, Xr. l4, Str. 2 und Schlufsi. -- Str. 12 aus a el est,.
organum (Anal. VII, Xr. 35, Str. 8b).
-
Fiir Str. 13 u 14 finde ich niclit
die Vorlage; vielleicht sind das die einzigen originelleu Bestandteile.

9. n De Cruce Domini Prosa."

1 a. Suasus mulieris lb. Sed consensus virginis


Traduxit in posteris Morsu mortis hominis
Mortem morsu vetito; Solvit nos a debito.
- 21

2 a. Qui per lignum vicerat, 2b. Per lignum deiectio,


Per lignum deicitur; Per lignum victoria;
Qui primum deiecerat, lusta compensatio,
A postremo vincitur. Compensans iastitia.

3 a. Signum vincens. lignum crucis, 3b. Triumphale ducis signum,


Crux victoris, signum duels, Vivum et vitale lignum,
Per quod victum liberal; <,|uod
omnes regenerat.

4 a. Crux est signum triuraphale, 4b. Liguum crux medicinale,


Crux vexillum est regale, Lignum vivum et vitale,
Timoris refugium, Languoris remedium.

5 a. Ad crucem confugimus, 5b. Nos in tuo nomine


Quam sanguis sacerrimus Crucem tuo sanguine
Tuus unxit, Dominus. Consecratam colimus.

6 a. Nostri salus generis, 6b. Cruce salutifera


Nostri dux itineris, Nos a morte libera,
Qui per crucem militas, Via, vita, veritas.

Oration, ms. Caelestinorum Parisiensium saec. 15. Cod. Mazariu. 3897.


(605). 5 a, 3 Domine.

10. In Inventione s. Cmcis.

1 a. Vexilla 1 b. Cum valde


Christ! refulgent nobis colenda
inclita recursant
die hodierna, crucis sollemnia.

2 a. Quae diu latuit, 2b. Hac die claruit

gemma pretiosissima, signa per apertissima.

3 a. Constantini fluctuaret 3b. Quod instabat, belli timens


dum mens anxia, infortunia,

4 a. Multa volvens crucis instar 4b. Et cum signo recitatur


signum videt factum caelitus, vox tails facta divinitus :

5 a. In hoc vinces, 5b. Crux est signum


Constantine ; triumphale.

t>a. Vocem fides, nee est mora, 6b. Nam rex vincit, hostis vero
certa subsequitur ,
victus dispergitur.

7 a. Ubi vero sanctae crucis 7b. Regis mater regis iussu


virtus tarn aperta Solymam Helena
dignoscitur, iugreditur.

8 a. Ex milibns quam plurimis 8b. Ad m onst r an dum crucis lignum


ludaeorum ludas unus siti, fame vique multa
asciscitur, compellitur.
22

9 a. Quo invento cum duobus 9b. Mox defunctus superiecto


dnm, quod esset, Christi ligno
rursus ambigitur, sospes erigitur.
Ecce, clara Ergo signa
crucis indicia : crucis victricia,

10 a. Cuius sunt in Christ! 10 b. Adoret plebs omnis


manibus expansis hodie devota
expansa cornua, flectendo genua.

Ha. Adoremus crucem, lib. Collaudemus Christum,


in qua Christi qui per crucis
pandnntur viscera ; triumphal schemata.
12 a. crux, signum 12b. crux, lignum
deicale, typicale!

13 a. Quae per tactuni interdictae 13b. Arbor digna, vacuasti .

poena mortis pullulavit mite pondus Christi gestans


arboris, corporis.

14 a. Cruciandis 14b. Est salrandis


quod ad poenam ad sulutem
fuit olim et crudele iam per Christum et vitale

suspendiam. suffragium.

15 a. lam DUDC igitnr crucis 15b. lubilemns ovantes


laudabilia in praeconia;

16 a. Flagitemus 16b. Qui per crucis


lesu misericordiam, nos redemit potentiam.

1 7 a. Nos conservet, 17b. Nobis semper


nos defendat et nbiqne

pius ab hostibus insidiantibus.

18 a. Per quam fuit 18b. Sit per crucem


nobis mortis nobis vitae
incussio. protectio.

1 9 a. Amen iucunda 19b. Amen dicamus


sonet modulatio, vocis cum tripudio,

20. Amen, Alleluia.

Grad. et. ms. Fontebraldense saec. 14. in.


Trop. Cod. Lemoviceu. 2
(17). A. Fontebraldense imp. Parisiis 1609. B. -
Miss. Trop. ms.
Catanense saec. Cod. Matriten. Barbieri s. n. (nach Misset-Weale II,
12.
491). C. Ib, 3 AB. 4 a,
ret ulgeut 1 instat A. 5 a, 1 vices A, vince
C. 6b, 1 vicit AB. -- 7 b, 1 sq. mater iussu Hierosolymam Ab. 8 a, 3
absciditur A, assistitur B. 9b, 5 Christi victricia C -
lib, 3 scemata
A; stemmata C. 12a, 2 Dei quale AB. 12b, 1 signum A. 12b, 2
Christi quale AB. 13 a, 1 Ave per A. -- 14 b. 1 Et salvandis A. 14 b, 3
est vitale A. 15 b, 1 orantes C. 18 a, 1 sqq. Per quern nobis fuit certa
redemptio AB. 18 b, 2 nobis perpes AB. -- 19 a u. 19 b umgestellt AB
19 b, 2 vocibus AB. 20 Alleluia fehlt AB.
- 23 -
11. In Exaltation? s. Crucis.

1. Exaltemus regem,
qui gubernat omnia;

2 a. Qui oblatus in te, 2b. Destruxit mortis vim


crux beata, vita data

3 a. Quondam poena daranatorum, 3 b. Membris Cbristi adornata


Modo salus peccatorum In honore es mutata,
Et plebis gloria, Dum regem suscipis,
quam parit mater ecclesia. qui frangit mortis imperia.

4 a. Arbor sancta, 4b. Peccatoris


ceteris praefulgida, medela, te lionorat
salvatoris creatura
purpura ornata. per te reparata.

5 a. Signum salutis, 5b. Praesens munimcn


salus in angustia, invincibile contra
virtutum omnium socia, antiqui hostis insidias,
scutum fidei, in sacramentis
credentis animae tutela. omnibus comes et praevia.

6 a. Ergo rex omnium, 6b. Hos te venerantes


qui per te redemit relaxet a poena
perdita, debita,

7. Mundet culpas
augeatque bona. Amen.

Pros, Trop. ras. Fontebraldense saee. 14. in. Cod. Lemovicen.


et 2
(17j. 2b, 1 sq. mortis suae vita. 6b, 1 Hoste veuerantes.

12. De Corona Spinea.

1 a. Nova laudum cantica Ib. Corona dominica


Plebs solvat catholica Serta praebet caelica
Regi coronato; Hoste triumphato.

2 a. Dumque Christus patitur, 2b. Culpae poena tollitur,

Perforatur, pungitur Homo reus solvitur


A spinae punctura, Hostis a pressura.

:i a. Inter spinas lilium 3b. 1 er istud ludibrium


Spina vernans filium Sic nostri remedium
Cingit creatoris ;
Confertur maeroris.

4 a. quam felix punctio, 4b. De qua fluxit unctio,


Nos mundans a vitio! Culparum remissio,
qnam felix spina, Mundi medicinal
- 24

5 a. Spinae rubent sanguine, 5b. caeloram Domine,


Mundum lavant crimine Fac divino lumine
Caelum reserantes. Frui te laudantes.

- 2
Missale Claromontense atque imp. Lugduni 1541. A.
-
S. Flori 1 a,

solvant. 2 a, 1 Denique.

13. In Translations s. Coronae.

1 a. Christo passo condolemus 1 b. Gandent enim Christum pati


Et,quod passus est, gaudemus Patientes, qui sanati
Diversis respectibus. Sunt eius livoribns.

2 a. Sed non possunt non dolere 2b. Neque modus est dolori,
De tractate tam severe Cum videtur ita mori
Tarn et inhumanitus. Tantus et tam inclitus.

3 a. Verum mortis instrumenta, 3b. lude tamen et ludaeis


Per quam salus est obtenta, Nil debemus ,
cum haec eis
Si sunt nobis gaudio, Non esset intentio.

4 a. Sed in cruce gloriamur 4b. Nee in tota passione


Et coronam veneramur, Reperitur quid coronae
Clavos et similia, Maius contumelia.

5 a. Nam cum rex illuditur 5b. Quos ergo conciliat


De regali habitu, Ita Christi passio,

Magis inde laeditur, Congaudere facial


Quam et de interitu. Coronae translatio.

Oration, ms. Caelestinorum Parisiensiura saec. 15. Cod. Mazarin. 3897


(605J. Unter einer Suite von Sequenzen. 1 b, 1 Gaudeant. Die Uber-
schrift ist in der Hs. irrtiimlich ,,ln transJatione a. crucis."

14. De nUuinqne Plagis Cliristi".

1 a. Rex Salomon purpuratur, 1 b. Dum Isaac immolatur,


Vertice diadematur Aries dumo litatur
Christus duris sentibus; Haerens cornu vepribus,

2 a. Et Joseph fera voratur, 2b. lonas fauci piscis datur,


Polymita cruentatur Daniel saevis iactatur
Ab aemnlis fratribus; In lacum leonibus.

3 a. Heu flagella, heu columna, 3b. Ave, latus sanguifluum


Heu crux, clavi, heu corona, Paradisi dans riguum,
Heu crudelis lancea. Quo lavantur terrea.

4 a. Salve, plaga dextrae manus, 4b. Vale, vulnus palmae laevae,


Per te physon est humanus Dulcis gyon, quo stirps Evae
Adeptus remedia. Surgit a miseria.
25

5 a. Euge, fossa pedis dextri, 5b. sinistrae livor plantae,


Tigri ocior equestri Euphrate frugi rorante
Ex te venit venia. Reis tiuit gratia.

6 a. Per fenestras respiciens, 6b. In forarainibus petrae,


Per cancellos prospiciens In caverna maceriae,
Nostrum post parietem, lesu, praebe quietem.

Miss. Lingoneuse imp. Trecis 1549. A. Miss. Lingonense imp. Trecis


- 2
1572. B. a, 2 Polytima AU. 5 a, 1 penis dextri AB.

15. ,,De V Plagis Domini."

1 a. Ave, latus lanceatum, 1 b. Ave, manus dextra Christi.


Unde fluxit flumen gratum. Perforata plaga tristi,
Da caritatis ducatum Fac nos per virtutem spei
Ad aeternae vitae statum. Sedere ad dextram Dei.

2 a. Ave, palma lesu laeva, 2b. Ave, vulnus dextri pedis,


Sic confixa manu saeva, Due affectum nostri cordis
Nos a malis fide leva, Per viam humilitatis
Quae produxit mater Eva. Et submissae paupertatis.

3. Ave, plaga laevae plantae,


Qua virtutum crescunt plantae,
Ad te moribus converte
Castos [corpore] et mente.

Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. 3, 1 laeva.

16. ,,In Veneratione Miraculi sancti Sanguinis CUristi."

1 a. Lauda crucem, plebs votiva, Ib. Dum laudandi datur hora,


Quae per crucem recidiva Laudes promat vox canora,
Luce luces primitiva Lauda simul et adora
Repulsa caligine. Coronam cum sanguine.

2 a. Laus in choro sonet grata 2b. Christi caput dum foratur,


Pro corona nobis data, Spina forans cruentatur
Christi tactu sonsecrata, Et bead consecratur
Rubricata sanguine. Cruoris aspergine.

3 a. Sepulcri pars honoretur, 3b. Et laudantes his iuvemur,


Christi sanguis adoretur, Nunquam donis his privemur,
Quo peccati mors deletur Sed in horum delectemur
Vita nobis rcddit;i. Semper laude debita.

Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. Melodie: Verbura donum.


26

17. In Transfiguratione I omini.

1 a. lesus montem Tabor scandit, 1 b. Illic se dum trausfigurat,


C nram sais sui pandit Tribus solis praetigurat,
Secret! magnalia. Vita quae sit alia.

2 a. Monsest Tabor, lux hincvenit. 2b. Vultus ut sol resplendescit,


Et Moysi lex praevenit, Mensest vultus, qnaeclarescit
Heliae prophetiu. A caele^ti gloria.

3 a. Vestis carnis enitescit 3b. quam bonum nos hie esse!

Plnsquam nix, hanc fullo nescit Sed relabi, hen, necesse,


Nee ars nee industria. Premit ac miseria.

4 a. Post, circumdans dum subitur 4b. Tune trinitas se revelat


Nubes, patris vox auditur; His,quosnnbessplendenscelat,
Cadunt vires, mens sopitur Pandens caelos terram velat,
Sapienter ebria. Pater dat imperia.

5 a. Pavent, Christus sed solatur, 5b. Nam felix cor post huncraptuin
Ne tiiueant, adhortatur; Nil in terris videt aptnm,
Surgunt. solus cerni datur Solem zelat pbilocaptum,
lesus in praesentia. Redit amicitia.

6. Ergo sic
transtiguremur,
Semper intus renovemnr,
Nunc spe. post re sublevemur
Ad caeli palatia,
Ubi paret gloria.

Mi>-. ins Mi
Cod. Meteii. 13.
tonsi- -ace. 15. 2a, 1 et Thabor. -
2b, 1 resplendt-Ncat. 2b, 2 clarescat. 5b, 2 vidi. Die Abschrift ver-
danke ich der Giite des P. Ernest Riviere, S. I.

]. In Transiignratione Domini.

1 a. Glorincandus Ib. Nunc meditetur,


laetetnr quilibet Justus, videat gnstetque dotis
Alleluia : snae dona.

2 a. Transtiguratus Christus 2b. Resplenduit fades


est coram discipulis eius ut sol, vestisquc
monte ita : nt nix alba.

: . ;i.
Moyses et Helias 3b. Testes sunt dignissimi
loquebantur cum eo cum discipulis veri
voce alta ;
de re ista.

4 a. Petrns dixit tacente 4b. Domine, fiant hie tres


lohanne et lacobo domus, duae prophetis,
mente laeta: pro te prima.
27

5 a. Cum haecprofert, umbrantur, ">b. Hie est filias meus


et vox patris auditor dilectus, hunc audite,
discipulis territis [qui] missus pro omnibus
nube clara: valle vestra.

6 a. Hos Christus confortat 6b. Sic nos hie confortet,


iubens, ne hoc dicant, et secum nos locet
donee resurgat finita carnis
morte victa. nostrae \ita.

Oration, ms. Caelestiuoriim Parisiensiuni s;u-c. 15. Cod. Mazarin 3897


((305).
-
2a, 1
sq. Transfignratiis est Christus. 5 a, H illis territis. -
ill, 2 ipsum auditt. - Schi-inn tier Sequenz ist offeubar L aet abundus ,

aber ohne Wahrung des Eeimes.

19. In Transfiguration Domini.

1 a. Lux de luce revelatur, 1 b. Petrus, lohannes stipatur,


Christus dum transfiguratur, lacobus ad haec vocatur,
Mons in monte cernitur. Deitas ostenditur.

2 a. Solislumen nube tectum 2b. Nostrum vergit in defectum


Nnbis sub velamine Sol ortus in virgine,
Nostrae nubis fert obiectum In deiectu dans effectum,
Nee obest in lumine; Lumen in caligine.

3 a. Faciei claritatem 3b. Candens vestis puritatem


Mirantur discipuli, Praesagebat vitnli
Cernentes divinitatem Passuri mortalitatem
Caligantur oculi ;
Pro salute populi.

4 a. Hiuc Elias Christo gratus 4b. Petrus petit, sed ingratus,


A supernis est delatus, Non advertens incolatus
Moyses ab inferis; Protoplansti veteris.

5 a. Tune sonuit vox paterna; 5b. Diriguntur ad aeterna,


Corda tremunt, dum superna Die fantur hodierna
Panduntur eloquia. Dei mirabilia.

6a. Tune noverunt ex scriptura, 6 b. Quae sunt vincla,quae iunctura,


Quod latebat sub tigura. Quis sub utraque natura ;

Quis ordo, quae ratio, Solvitur obiectio.

7. Cui laus est sine


mensura,
Sit nostra salvatio.

Miss. Coenobii Casae Dei imp. Lugduni 1-527. -- 1 Ij , 1 -


stirpatur.
6b, 1 vincula.
28 -

20. In Resurrection? Domini.

1. Alte spiritus
fidibus nunc cordium cantant.

2 a. Viscera penetrans 2b. Virginis iutravit


Domini gratia casta hospitia,

3 a. Dignatus solvere 3b. Quo zabuli victa


cuncta criminum cedens caderet
nostrorum piacula, maligni superbia.

4 a. Libavit quondam 4b. Ut vetns nostrum


mortis atrae vulnus atque
crucis tenebras scelns illius
I liristus vulnera, tergant stigmata.

5 a. Haec est ipea nostra, 5b. Quocirca nos omnes


quae salus hodie laetemur gaudentes
rutilans incliti
nobis fulget praeclara. pro regis victoria.

6 a. Ipse triumphans 6b. Per quern vivamus,


morte victa surrexit, gratias ei semper
ft vitae dedit solventes, qui tot
suis praemia; praestat munera.

7 a. Psallat contio 7b. Quo semper nostra


plebsque cuncta L>co
gubernet tempora
bymniens protegens
voce consona, larga dextera.

8. Cuncta laetentur una.

ms. Praedicaturum Lugdunensium saec. 14. Cod. Capit. Lugdmien.


Mi~-..
A 6. A. - Miss. Lugdunense
Litgdunense imp. Lugduni 1500. Ii.
Mi>*.

imp. Lugduni 1510. C. Miss. Lugdunense imp. Lugduni 1530. D. 2a, 2


Dei D. -- 3 a, 3 pericula ABCD. -- 4a, 1 Cibavit A. 4h, 4 tergat
C. 6 a, 2 vita C.

21. In Resurrection? Domini,

Feria II Paschae.

1 a. Audi mirabilia, 1 b. Fel, acetum, spongia,


Qui sedes in portis : Clavi dire fortis,
Leo de prosapia Spinosa flagitia
ludae, gigas fortis, Solimae cohortis
Explicat vexilla. Dant, quod parit Silla.
2 a. Respexit calidius 2b. Verbum caro carius
Nostras egestates Ad captivitates
Illatas inferius Deduxit in melius
Et infirmitates, Praestans libertates,
Descendens ad infera ;
Ascendendo supera.
3 a. Pontio Pilato 3b. lesu morti dato
Barrabas dimittitur, Sol eclipsim patitur;
Pro nostro peccato Latere sacrato,
Vir innocens occiditur, lohanne, Marco scribitur,
Quern Longinus aperuit. Sanguis et unda profluit.

4 a. Si vero Phoenix tertia 4b. Angelorum consortia


Resurrexit die, Demonstrant Mariae
Plura sunt testimonial Sacras vestes, sudaria;
Cnstodes exterriti sunt, Discipuli gavisi sunt.

5 a. Decantemus Alleluia. 5b. Decantemus Alleluia.


Quid vidisti, die, in via, Qui vidisti, die, in via,
Maria ? Maria?
Angelos vidi canere : Mox resurgentis gloriam
Nolitis expavescere, Vidi, sepulcrum etiam,
Gallilaeam videbitis, Dum frangit infernalia
Surrexit hie, quern quaeritis, Signo crucis palatia
Sophia. Maestia.

(j. Christum veniens ungere


Dixit: Noli me tangere,
Qui sum Alpha, principium,
Et 0, qui finis omnium.
Mente pia
Decantemus Alleluia.

Miss. Coenobii Casae Dei imp, Lugduni 1527. -- 1 b,4 Solinae. 2i,
-
1 caliduus. 2 a, 3 infernis. 2b, 1 caro carnis. 2b, 4 Praestas.

22. In Resurreetione Domini.

la. Assumpto Deus nomine 1 b. Descensurus ad infera


Naturae gigas geminae De sumnva patris dexteva
Currendam viam arripit ;
Mirandum cursum incipit,

2 virginalis uteri
2b. Sic suis est exhibitus,
a. Quo
fieri. Sed a suis iucognitus
Dignatur hospes
Sic ad suos ingreditur, A suis non recipitur.

:]b. Per quam seiungi poterat,


3 a. Qnin reputantes impium
Visnm sibi contrarium Quod natura coniunxerat,
Morte damnant, turpissima, Id est corpus ab anima.
30

4 a. Sed neutrum liqnit deltas, 4b. Fortis ut mors dilectio,


quod iungit caritas,
<,iuia,
Quae mortis ab imperio
lugum mortis nonopprimit. Sua potenter eximit.

5 a. Divisa uaturalia 5b. Pars triumphat de satana,


Freta Dei potentia Pars sua servat organa
Prosequuntur propositum ; Triumphantis ad reditum.

6 a. Utrimque Deo comite 6b. Resumit ultro perditum


Sunt partes sibi redditae, Promulgans, ut sit licituin

Resurgit Christus libere. Nos sibi conresurgere.

7 a. lesn, nostra redemptio, 7b. Trahi post te nos iubeas,


( >ui
v sic transcurso stadio Ubi loces, cum remeas,
Patris intras in gloriam. Nostraecarnis substantiate

i
(ration, ins. Caelestinorum Parisiensium saee. 15. Cod. Mazarin. 3897(605).

23. De Corpore Christi.

1 a. Veneremur sacramentum, 1 b. quam pium, quam devotum,


Per quod nobis est donatum In lioc vires et cor totum

A morte liberari. Ferventes oblectari.

2 a. In hoc qnippe sacramento 2b. Nee est tanto bono dignus,


Totus Christus Deus homo C^ui dubitat, sed indignus
In carne et sanguine Christian! nomine.

3 a. hoc enim est meritum,


In 3b. Si agimus, quod placitum
yuod credimus absconditum Deo constat et debitum
Sub alia specie, Eius tantae gratiae.

4 a. Panis vive. panis sancte, 4b. Sanguis Christi pretiose,


Panis munde, panis vitae, Sanguis iuste, potus pie,
Gustu suavissime, Haustu sapidissime.

5 a. victima siugnlaris 5b. Ut per tui sumptionem


Hostiaque salutaris, Mereamur sessionem
Nostri nunc miserere Cum sanctis in requie
Daque sancte vivere, Perpetuae gloriae.
Prosar. ins. Caelestinorum Parisien. anni 1532. Cod. Mazarin. 448 (758)
A. Prosar. ms. Gulielnii Lovel anni 1572. Cod. Ambianen. 132. K.
Prosar. ms. Gallicum anni 158587. Cod. Ravennaten. 360 (139. 5. S ) C.
r
Mi-sale Fontebralden.se imp. Parisiis l- )14. D. Missale Fontebraldense imp.
Parisiis 1534. E. la, 1 3a, 2 t ehlen A. - HI. 1
agamus ( Str. 4b .

fell It C. 5 a, 3 Nostrique miserere C.

24. De sancto Spiritn.

1 a. Veni. sancte spiritus, 1 b. Mentes illas robora,


Quilius es paraclitus, V uarum regis pectora
Horum mentes visita, Tuae legi subdita.
2 a. Tn aspiras omnibus 2b. Et sanctis spiritibus
In orbe mortalibus Vitam in caelestibus
Carnis vitam Infinitam.

3 a. Imple corda fidelia 3 b. Tibi nos absque macula


Virtutis tuae gratia Dedicans habitacula.

4 a. Qui in linguis igneis 4b. A peccatis surgere


Civibus aethereis Et beate vivere
Linguarum innumera Da per salutifera
Tiibuisti genera, Sanctitatis opera.

5 a. Tu peccati remissio, 5b. Tu dextrae Dei digitus,


Tu cordis expiatio, Tergens culpas rlivinitus,
Sacratas Deo aniraas Magdalenae dans intimas
Acceptas redde victimas. A cordis fundo lacrimas.

6 a. Tu latronem Christo duce, 6 b. Tu qui Petrum visitasti


Bum pendens esset in cruce, Et companctum confirmasti,
Ab errore convertisti In pectoribus tuorum
Et ad veram reduxisti Fac calere servulorum
Lucis viam. Flammam piam.

7 a. Qui martyribus beatis 7 b. Et virginibus sacratis


Membris iam divaricatis Fervorem per caritatis
Firma fide suae mentis, Hanc infundis pietatem,
Dum certarent in tormentis, Ut servent virginitatem
Dedisti constantiam, Et carnis munditvam,

8 a. Assis, nobis, quibus aestus 8b. Ut per paenitendi viam


Carnis obviat infestus, Imitemur vel Mariam,
Virentibus ardentia Quam fletus post suspiria

Nostra rora incendia, Lavit ab immunditia.

9. Spiritus, creator alme,


Immortalis stolam palmae
Nobis dona
In corona
Sanctorum et gloria.

Miss. Sosmense imp. Parisiis 1547. 6a, 5 vitam.

25. Die Dominica.

1. Quanta gaudia
piis sint in caelis,

2 a. Hoc praefinivit
2b. Cum ex Aegypti
totius mundanae partibus reduci
7Tiachinae solus regulus sanxerat alimoniam
f

inclUus, pro^ idus.


32

3 a. Cuius manus dextera 3b. Ut se mirabiliter


Aethiopuni mirabilem
straverat populnm. celebrent Dominum,
4 a. Qui dum acriter 4b. Ipsi contra se
tribum hanc sibi garrulo semper
vinxerat libere, ore tumuere.

5 a. Ergo uunc pie, Christe, 5b. Monstrando illis iter

corda tu regis vitae mandatis.

6 a. Adange tibi gregem 6b. Quern foves nutriendo


Israelis populi, loco cari filii.

7 a. Lapsis more solito 7b. Hoc rogat sedule


te

porrige auxilium contio haec animis


manu placida de caelis; in doloribus adnictis,

s a. Nunc ut in terris 8 b. Atque nil secum


animae portantes
nostrae iucundae nigri livoris
a sordibus mundatae ex Aegypti partibus
splendidiores caelum cum sanctis
appareant, possideant.

a. Hoc tu, Christe, 9b. Praesta nobis


cum pio [da] pat re perpetuam pacem
paraclito atqne una; cum quiete possidere.

Trop. ms. Metense saec. 12. in. Cod. Meten. 452. A. Miss. ms. S.
Arnulfi anni 1321. Cod. Meten. 133. B. 1,2 sunt A. 2 a, 3 solus relegus
A. 2h, 4 providus fehlt AB; die Schlufsklauseln der Sti-ophenpaare haben
sonst immer Assonanz, ein Fingerzeig, wo in der Strophe 2b eine Liicke
sein mufs. -- 3a u. 3b umgestellt A. -- 3b, 1 Et B. 6b, 1 foveras
AB. 8 a, 1 Nunc et in B. 8b, 4 ex fehlt A. Die Vernachlassigung
der Assonanz in 9a, 3 u. 9b, 3 ist verdlichtig. Melodie vermutlich: Mag
nus Deus in universa (Anal. VII, Nr. 201).

26. De Die Dominica.

1 a. Haec est dies, Ib. Qua sol nobis


quam fecit Dominus ;
illuxit comminus,
Dies est laetitiae, Christus, sol iustitiae.

Jn. Qua ereptis miseris 2b. Palmam mundo protulit


de lacu miseriae insignem victoriae.
1
: .
a. Qua scisso cbirograpbo 3b. Ovem pastor perditam
Adac cnlpae veteris revexit in umeris.

4 a. Haec est dies


prima mundi, 4b. Et iucundae novum lucis
tenebras quae dispulit. mundo munus intulit.
33

5 a. Haec est, qua fulsere mundo 5b. Haec est Christ! insignita
Christ! uatalitia;
resurgentis gloria.
6 a. Celebretur ergo dies 6 b. Psallat Christo caelum, tellus
ista cum laetitia; tt cum eis omnia.

Miss. ins. Baiocense saec. 13. (et 14.) Cod. Capit. Baioceu. 62. A.
Miss.
ms. S. Petri Cndomensis anni 1451. Cod. Cadomen. Mancc-1. s. n. B.
Miss
Baiocense imp. Kothomagi 1501. C. Miss. Baiocense imp. Koth.imagi 1504.
-
Miss. Baiocense imp. s. 1. [Rothumagi 1529. E. Miss j Macloviense
imp. Rothomagi 1503, F. Miss. Brioccnse imp.
Rothomagi s. a. [1502?]
la, 3 haec est A, haec laetitiae KG. -- Ib, 2 comminus fehlt G, do-
minus F, quominus CDE. 2b, 1 pertalit FG. 3b, 1 Quern CD, Quam
EG. -
4a, 2 depulit C. 5 AB.
a, 1 fulscere 6a fehlt F.

27. De Die Dominica.


1 a. Salve, dies sanctissima, 1 b. Hanc trinitas praeelegit,
Dies fulgens et praeclara Bum in ea requievit
Et melior quam milia. Peracta mundi opera.

2 a. Lex hanc digne et prophetae 2b. Hanc custodit, qui repellit


lubent, monent custodire Cuncta mala, Dei iussa
In omni sanctimonia. Tenet implens mente pia.

3 a. Pro hac manna duplex datur, 3b. Hie reticit sua carne
Per quod Christus figuratur, Sumentibus digne sancte
Dulcor cuius replet cuncta. In future praesentia.

4 a. In hac Christus resurrexit 4b. Tarn sollemnem fecit Deus;


Et hanc diem dedicavit. Exsultemus et laetemur
Unde dies Dominica. Et laudemus hunc in ea.

5 a. Christe Deus, hoc concede 5b. Mentes puvga, conla mumla,


Et fac dignos tuae mensae, Ut sint digna obseqnia,
Assistentes sanctifica. Et perfice pia vota,

6. Ut h nita carnis vita


Cum superis et electis
Gloriemur in gloria.

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2 (17).
A. Miss, Fontebraldense imp. Parisiis 1606. B. 2 a, 2 custodiri AB.
5b, 3 Te perfice A.

28. In Commemoratione Defunctornm.

1 a. De profundis 1 b. Miserere,
clamantes gemimus misertus miseris,
Et gemendo Qui salvator
preces effundimus : et salus diceris
Exaudi nos, Domine. Competent! munere.
I? lu me. Seqnentiae Inortitne. VI. 3
34 -
2 a. Sicut cervus 2 b. Fontis hnius
ad fontes properat, aquis DOS abluas
Sic auima Nee secundum
ad te ilcsiderat, culpas retribuas,
Fons misericordiae. Deus indulgen I iae.

3 a. Nee mensuram 3b. Non est opus


observes scelerum, reis iudicio,
Nee cnlparum Sed adflictis
numeres nunierura, detur remissio
Sed da locum veniac. Dono tuae gratiar.

4 a. Tu dixisti: 4b. Ecce, ad te


M Vos, ijui hiboribus pressi confugimus,
Press! estis A te solo

atque oneribus, refici petimus


Ego vos reticiam". Per tuam clementiam.

5 a. Nee facturam 5b. Qui venturus


tuam despicias, es index omnium,
Sed clamantem Animabns
pins respicias cunctis fidelium
Dans reis remedia. Des aeterna gaudia.

Miss. Andegavense imp. [Parisiis] 1489 A. Miss. Eedonense imp. -

Parisiis 1492. B. Miss. Cenoinautnse imp. PuriMU 14 l4. C. Miss. K<-

dcraense imp. Parisiis 1533. D. - 1 b, 4 salus decoris Al


- -- 2a, 4 cim- >.

siderat ABD. Am
Schlusse: Amen dicant omnia sam-tunim :tgniin:i (. .

29. n Pro peste pvitanda."

] ft. Cum proptcr peccatum regis 1 b. lam angelus jiroxiinubat,


Furor Dei caedeui gregis Gladium quoijue \ibrabat
Fecisset quam plurimam, Super lerosolymam.

2 a. quam tristis 2b. Heu, quam gravis,


Fuit pestis Licet brevis
A Dan usque Bersabee! Fuit ictus rompbaeae !

3 a. Nam de tribns optio ^>b.


Qui caedis continuum
David in arbitrio Vindictam per triduum
Prius data fuerat, Anxius elegerat.

4 a. Jamque ferox ilia dies 4b. Sed bane stragemdumprospexit.


Derem milia septies Icmens Deus se reflexit
(

Prostraverat hominum; Irae ponens terminum.


35

5 a. Erat enim angelus 5b. Kara misericordiae


ipse Dei recordatus
Secus aream Ornam Dixit illi
n Suffidt"
lebusaei. iam placatus.
quam praestabilis, Non vult peccatoris
quam est facilis Mortem creatoris
Divina gratia ! Nostri dementia.

tia rex ergo firmament!, Gb. Die angelo ferienti


Recordare testamenti, Iam grave percutienti :

Nee caedem continua. ,,Cesset iam manus tua".

7 a. Maria, flos virginum, 7 b. "0 cuncti dves caelici,


Nobis veniam criminum Commendate nos iudici

Impetres apud Dominum. Vestro precatu supplici,

8 a. lam ut cesset vis furoris 8b. Nobis quoque, tandem cuuctis


Et gladius percussoris; Dot i4oriam vita futictis.

Miss. Rothomagense imp. Rothomagi 1499.

30. Contra Pestem.

1 a. Summae verae trinitatis, 1 b. In bac valle tempestatis


Indivisae deitatis Intuitu pietatis
Postulemus gratiam, Pellat epidemiam.

2 a. Ad te, virgo gloriosa, 2b. Sis pro nobis advocata


Vertimus oraculum, Apud tuum filium.

3 a. Scimus nos reos esse, 3b. Nil poterit prodesse,


Sed tu virgula Jesse Si refutes adesse
Subvenias famulis, Nobiscum, o utilis.

4 a. Sancte baptista Johannes, 4b. Sancte Petre, principatum


Repraesentare nos omnes Tenens et apostolatum,
In conspectu iudicis. Flecte iram vindids.

r>
a. Protomartyr 5 b. Ut nos servet
Stepbane, ora pio, ab ignis incendio.

6 a. Ad te, Adriane, lib. Ac, Sebastiane,


Confugimus plane, Deprecare sane,
Ut succurras istis ; Indulgeas christis.

7 a, Clemens, pastor Romano, 7b. Supplicare cum Wulframo


Quam devote, quam benigne Atque patre Antonio,
In te omnes speramus, Ut bic non pereamus.

8 a. virgines gloriosae, 8b. Ne nos pro nostris commissis


Poscite affectuose Sceleribus et omissis

Regempro nobissupremum, ludicet in interitum.


a*
36

9. Sed nos vestris suffrages


Relictis his miseriis
lungat in caeli curia;
Amen dicant omnia.

Grad. ms. Rotomagense saec. 14. Cod. Parisin. 905. A. Miss. ms.
Rotomagense saec. 14. Cod. Parisin. 17317. B. Missal e Rotomagense imp
Rotomagi 1499. C. 2a, 2 Vertimur AB. 4a, 2 Ture praesenta (L.: Tu
repraesenta), augenscheinliche Korrektur. Der Infinitiv als Imperativ, wie
soust ofter; vgl. 7 b 1. 6a, 3 succurres AB. 6b, 3 Miseretnr istis A,
tristis B. 9,2 hie AB. A bemerkt: n Missa pro curanda mortalitate,
quam Dominus papa Clemens VI. constituit et fecit cum dominis Cardinali-
bus et concessit omnibus audientibus 240 dies de indulgentia. Quilibet au-
diens missam debet in manu sua tenere candelam unani, donee missa fuerit
completa, et per quinque dies continuare dictam missam, et ilia mors eis no-
cere non valebit.
II.

DE BEATA.
31. In Conception*- l!>l\.

1 a. Surge, caterva, psallens Ib. Annae iiim intuendo


iucuuda filiam,
nunc tot gaudia, qnae est Maria,

2 a. Nitida caro, 2b. Cantat proplieta


sine ulla quaerens labem
originis infecta Dei matris non : erit
macula. inventa.

3 a. Canit virgo : necduni erat 3b. In Hester, dixit, non pro te.

calpae malum, sed pro cunctis


fui concepta. lex est posita.

4 a. Verins redempta 4b. Satis honorata


a Christo, quam reliqua non esses mater, labc
sanctorum turba. [si]
involuta.

5 a. Bene te reservavit 5 b. Area Dei futura,


a partus aerumna, mater praeelecta.

6 a. Sancta lesu Christi fuit 6 b. Ergo, si mundus, pariter


caro tua; tuque munda.

7 a. Salve, tota 7 b. lam non surges,


pulchra Dei arnica, nunquam lapsa domina.

8 a. In te fallit 8b. Ber decem


maledictum, hie est mensis
Adae primi signans dragmam,
de prole nascitura. quae fuerat perdita;

9 a. Nardns 9b. Pura


snavitatis, munda, adinvenit Maria.

10. Suscipe vota


a supplici Dei ecclesia.

Miss. Tolosanum imp. s. 1. 1490. A. Miss.


imp. Tolosanum Lugduni
Dei AB. - --
1524. B. 5b, 1 Area filii I
tuque pariter AB.
,],, 1 s f) .
10, 2
supplici de ecclesia AB. Eigentiimlich das Akrostichon: Sanccius
ist

Basesii Bernardus. Wer will es deuten? 8b, 1 Offenbar eine kiihne


Umstellung statt Decem- ier, in welchen Mnnat das Fest der Immaculata
tallt.
Cunceptio
40

32. In Conceptione BMV.

1 a. Exsultet coetus 1 b. In puritatis


tidelium principium.

2 a. Revelavit condensa 2b. Quam non mundavit Deus,


Dominus, rex regum omnium. sed praeservavit altissimus.
Dicant ergo gloriam Virgo virginum, illud
omnes per Mariain, fuit initium
purum templum dominicum, puritatis tuae gaudium,

3 a. Ut Dei patris unicum 3b. Sic et in terris


*
pure vestires filium. Dei rilius [tej matrem
habet sine macula.
Sicut in caelo * *

unicus aequalem sibi * * Cesset ergo iniquitas


patrem babet filins, ac invidorum pravitae,

4 a. Cum ipsam totam 4b. Macula sacra


pulcbram ac absque canat pagina.

5 a. Maria, 5 b. Mater puritatis,


sanctorum melodia, * * vitam promissam
Da virtutem * i

*
te [hie] laudantibus Apud thronum
* *
divinae maiestatis
Contra puritatis * * te
Impreta
tuae aemulos. elucidantibus.

Miss.Nivernense imp. Parisiis 1490. -- 2b, 1 Dominus. 2b, 3 O


-- 3b, 5 -- 5b, 2
virgo. perversitas. 5b, 1 O mater. promissam cum
beatis. Bei Ib u. 4b fehlt in der Quelle die Initials.

33. In Conceptione BMV.


1 a. Mater Dei 1 b. Simul tola
Praesentis luce diei Salvatio lux et nostra
Est concepta. Est incepta.

2 a. lesse radix inclita, 2b. Virgam sine frutice.


David aula regia Nobilem propagine
Praecessere ; Protulere.

3 a. Haec virga de regibus, 3b. Terra, quae hanc genuit,


Haec de sacerdotibus A Deo saepe fuit
Est producta. Benedicta.

4 a. Virgo sancta virga est, 4b. Plenus carismatibus


Flos de virga Christus est Septiformis spiritus
Splendens late. Fulget clare.
41

5 a. beata doinina, 5b. tu clementissima,


Misericordissima, Muris Stella lucida,
Nostra tot pericula Supplicantes adiuva
Intuere. Et tuere.

6 a. Tua concept io 6 b. Cum quo collegio


Grand! tripuclio Nostra devotio
Fuit coetui Deum collaudet
angelico ; in iubilo.

Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1483 A. Miss. Sag-iense imp. Rotho-


magi 1496. B. -
Miss. 8agien.se imp. Rothomagi 1500 C. Miss. Sagiense
imp. Rothomagi 1548. D. Melodie natiirlich Laetabtindn s. :

34. In t onceptione IJMV.

la. Initium Ib. Anna senex


salutis oritur, fecunda redditur,
Dum Maria De supernis
virgo concipitur ;
virtus infunditur,
Tantae festum I (Tils 1 1 cm
hodie colitur liliii
psallitur
Laetitiae ;
Rex gloriae.

2 a. Hoc sollemne 2b. Anna, latet


festum prae ceteris, in te mors funeris,
Nam est primum Fructum prefers
et causa posteris, praecelsi generis,
Per hoc virgo Quo pascitur
fit area foederis pro ductor temporis,
Et honoris. Fons dulcoris.

3 a. Cibum praebes 3b. Paris natam


Caelesti pabulo, et paris genitam

Quod non debes, Nobis quippe,


exsolvis populo, non tibi deditam,
Nam non tibi Quam fideles

paris, sed saeculo, mirantur cognitam


Anna, natam. Sic beatam.

4 a. Christo matrem 4b. Deponentes


sed Deo filiam mentis duritiam
Alvo claudis Dulcem Deo
prolemque unicam, demus melodiam
Quae sacravit Et caelestem
;iulam virgineam, ijuaeramus gratiuui
In Maria. Mente pia.
42

6 a. Hie conceptns 6b. Consideret,


est senis baculus, credat incredulus,
Hie est rubi Nullus in hoc
virens ramusculus, caliget oculus,
Ex quo prodit Fontem vivum
caelestis flosculus hie profert rivulus
Non marcescens. Non arescens.

7 a. Tu, Maria, 7b. Sceptrum tenens,


regis es ferculum, faciens arculum,
Per te ductus Aequum claudis
rex in cubiculum, vitae triangulum ;

Per te sumit Redde illi

Salomon osculum, nos, qui per saeculum


Quod quaesivit. Saecli vivit.

1 a, 5 Tanto. -
imp. Lugduni 1535.
Miss. Bicterrense Ib, 6 filiae
-

psallaiit. 1 1), 7 Regi. -- 4 a, 2sqq. Es fallt auf, dafs der Reim dieser Strophe,
im Gegensatze zu den andern Strophen, sich nur auf eine Silbe erstreckt. -
7 a, .j duxit. -- 7b, 5 illi fehlt. 7b, 7 Saecli fehlt; statt vivit steht misit.

35. In Annuntiatione BMV.

1. Salve, gemma,
paradisi gloria,
rutilans maris Stella ;

2 a. (jloriosi sunis inclita 2b. Atque rlorigera virgula


Abrahae patriarchae sacerdotis Aaron
prole genita; praefigurata ;

3 a. Davidque regis filia, 3b. Claris meritis ornata.


virgo prudens ct decora, nmndo corde, came sacra,
clara caeli porta, catervis aurea
aeternae vitae iustis virgineis tribnens
pandens praemia ;
diademata.

4 a .
Archangelus ferens ista 4b. Dei patris, o Maria,
Gabriel tibi inquit: femina inter ornnes
Ave, plena gratia, benedicta, domina.

5 a. Rex regum, cnncta 5b. Cuius sacrata


regens saecula. audiens verba
tecum, casta, fit turbata
gaudens inhabitat, digna co^itans, qnae esset ista
consecrans tui salutatio
cordis intima. tarn laudillua.
6 a. Angelas :
Alma, 6b. Ecce, regina
inquit, Maria, fies caelica,
tu ne timeas, generans natum
virgo praecelsa, regentem cuncta,
nam invenisti gratiam atque post partum Integra
apnd caelorum regem permanebis in aevum,
Deum maximam. virgo praeclara.

7 a. Ad haec respondens femina 7b. Mox enim inquit credu u :

virgo pudica: Ecce, ancilla


In me quali modo tua summi regis residentis
fientunica? super aethera,
Angelas inquit: Alma. et salvet clemens saecla
sanctum neunia universa;
descendet in te virtus fiatmihi, quod faris,
atque deica. o caelicola.

8. Ergo, felix Maria,


salve semper, o Maria.

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saec. 14. iu. Cod. Lemovieen. 2


-- 2a, 1 senisi. Alma cohors
(17). 8a, 2 salvet. Melodie: (Anal.
VH, Nr. 218).

36. In Pnriticatione BMV.

1 a. Virginis matris gaudia Ib. Gaude, quam, dono gratiac


Recolamus cum gloria; Replet rex caeli curiae ;

Cantemus Gaude, Maria,


: Solem paris iustitiae,
Patris parens et filia. Stella misericordiae.

2 a. Gaude, munda malitia, 2 b. Gaudens audis mente pia


Virtutum nitens copia; Angeli verba dulcia.

3 a. Credens caelesti nuutio 3b. Gaudens in puerperio


Gaudes de caeli filio, Virginis privilegio.

4 a. Gaudens materna gratia 4b. Gaudens involvis fascia


Lactas pascentem omnia; Regnantem caeli regia.

5 a. Gaudens chorus caelestium 5b. Gaudes, dum vident filium,


Pastoribus fert gaudium ;
lesum nominas puerum,
Festinant ad praesaepium. Regem, factorem siderum.

6 a. Gaudes, mater, ad octavum 6b. Gaudens vides accedere


Dum circumcidunt puerum Magos gavisos sidere,
Tenentes legem veterum. Aurum, tus, murram tradere.
7 a. Ad templum vehis filium, 7 b. Gandes hunc mira facere,
Congaudet mens fidelium. Aquam in vinum vertere,
Fert Simeonis brachium Mutos loqui, respicere
Caeli terraeque gaudium. Caecos, defunctos vivere.
8 a. Gaudes, mater, a funere 8b. Post vides hunc in aethere
lesum victorem surgere; Gaudens ad caelumscandere.
9 a. Gaudens suscipis spiritum 9b. Quo concepisti filium,
Cum fratribus paraclitum, Huius exstans sacrarium.

10 A. Hioc te transfert caelestia lOb. Ad quae nos data venia


Gaudentem ad palatia; Sua ducat dementia.
Miss. Briocense imp. Rothoraagi s. a. [1502?]. -- 5b, 1 Gaudent. -
6 a, 3 legem puerum, daneben die spatere Korrektur veterum. Nach 6 b, 3 :

folgt noch: Gaudentes filii dexterae. Inhalt ist: D[e Gaudiis BMV.

37. In Pnriticatione BMV.

1 a. Gaude, Sion, et laetare, Ib. Qnam prosapia regalis,


Tuum vide salutare, Quam flos ornat virginalis,

Quern hodie praesentare Quam fecundat spiritalis


Virgo novit regia; Ros, virtus et plnvia.

2 a. Puerili sub tenore, 2b. Legis area legis iura


Sub antiqnae legis more Complet a reatu pura,
lesum offert cum honore Miratur videns natura
Parentelae copia. Matris virginalia.

3 a. Ut lex iubet, panpertatis 3b. Ulnis tentus Simeonis


Assunt ave~. ca^titatis Huinanae salvationis
Turtur et simplicitatis Et suae promissionis
Columba sunt hostia. Declarat mj-steria.

4 a. Suum iam promissum


videt 4b. Nunc dimittis, lesu pie,
Messiam de caelo missnm, Fili virginis Mariae,
Qui scelus Adae commissum Servum tuum in hac die
Rectificat gratia. Credentem per omnia.
5 a. Tu lumen gentibus datum 5b. Omnis sexus, omnis aetas
Et ludaeis revelatum, Salvatoris laudet metas
Tollens, quern dedit reatum Annam videns et prophetas
Hostilis astutia. Dare testimonia.
6 a. Matris honor virginalis 6b. Quid, coluber tortuose,
Hostem fallit, dam legalis Valent fraudes flexuosae?
Mons subintrat ut carnalis; Te captivat gloriosae
Fallunt et sponsalia. Matris pudicitia.

7 a. Miles pugnat in agone 7b. Pallio carnis amictus,


Carnis fruens ultione, Flagellatus, [spinis strictus]
Dolens, quod tentatione Satanae dat mortis ictus
Serpens egit talia. Per crucis supplicia.
45 -
8 n. Gens hostilis exsequatur, 8b, Reginarum imperatrix,
Dura per mortem liberator, Nobis esto mediatrix
Qui captivus tenebatur Clemens et auxiliatrix
In mortis miseria. Et dux ad caelestia.
9 a. Maria, flnens vena, 9b. Fac nos digne te laudare,
Veniae gratia plena, Fac nos carnem sic domare,
Ab hostis trahe sagena Ut possimus conregnare,
Nos et reconcilia. Ubi pax et gloria.

Miss. Coenotm Casae Dei imp. Lugduni 1527. 5b, A vidrut. 7 a, 1

pugnas.

38. In Visitatione BMV.


1 a. Congaudemns exsnltantes, 1 b. Dei genetrix, Maria,
Matrem Dei venerantes, Caecis lumen, dux et via.
Eius prece postulantes Posce nobis pie, pia,
Filii clementiam. De commissis veniam.

2 a. Mater regis angelornm, 2b. Quern tu roga pia prece,


Porta, clavis secretorum, Ut nos regat in hac nece
Per te nobis rex caelorum Mundetque mortali faece
Venit in anxiliam ;
Dans nobis remedium.

3 a. Thronus veri Salomonis, 3b. Hortus clausus, fons signatus,


Vellus siccum Gedeonis, Per te nobis sit placatus
Omnibus repleta bonis, lesus Christus ex te natus,
Nostra spes et gloria; Qui creavit omnia.

4 a. Area Noe, David funda, 4b. Ut cum ipso simus laeti,


A peccatis nos emnnda, Exsultantes et quieti,
Mundans caeli pace funda Sna gratia repleti
Reddens tuo filio, Caelorum palatio.

5 a. Audi, mater Dei digna, 5 b. Ob hoc tibi laudes damus,


Virgo simplex et benigna, Nobis capta, quod rogamus,
Tuo nato nos assigna Ut de mundo transeamus
Sursum ad caelestia. Ad aeterna gaudia.

Prosar. ma. Claromontense saec. 15. Cod. Claromoten. 57. A. Miss.


Claromontense atque S. Flori imp. Lugduni 1541. B. 2a, ? rex angelorum B.

39. In Visitatione Beatae MV.

1 a. Missus Gabriel de caelis 1 b. Hanc salutat in conclave


Sacris dissent loquelis Et ex Eva format Ave
Cum Maria virgine ;
Evae verso nomine.

2 a. Metum pellit ,
dat solamen ;
2b. Ad hoc facit argumeutum,
Nam per sacrum, inquit, tiamen De cognata documentum
Virgo gravidaberis. Insperati muneris;
- 46 -
3 a. Quae, cum esset pervetusta 3b. Adest virgo Deo plena
Et multis annis onusta, Et ascendit in montana
Concepit infantulum. Videre miraculum.

3 c. Ut salutat consobrinam,
Exsultantem intra ventrem
Mater sen tit parvulum.

4 a. Et iam sibi fructus dantur 4b. Quae parentes et vicini


Thori, quibus adimuntur Impingebant semper illi,
Sterilis opprobria. Cessant improperia.

5 a. Clausa pandit ventre clausus 5b. Linguae gestus obsequuntur,


Gestuplaudens,fit adplausus Dum pro lingua sic loquuntur,
Messiae praesentiae. Serviunt infantiae.

ti a. Alvo Deum virgo claudit. 6b. Agnum monstrat in aperto


Clauso clausus bic adplaudit Vox clamantis in deserto,
De ventris angustia. Vox verbi praenuntia.

7 a. Praecursore nondum nato, 7b. Nostro sole tune exclusus


Nondum ortu reserato, Venoris est perfusus
Reserantur mystica ;
Sulis luce typica.

8 a. Prius novit diem verura, 8b. Hie renascens nondum natus


Quam uostrorum sit (lierum Noadum nascens est renatus
Usus ministerio. ( uelesti mysterio.

9 a. Sacrum pneuma, quod iuiplevit .ib. Clamat parens ad Mariam :

Natum, et matrem replevit Utquid ad ancillum tuam


Dei beneiicio ;
Venis in hospitioV

10 a. Tu mater es creatoris, lOb. Benedicta super omnes


Ego sui praecursoris, Vocaberis mulieres,
Tua pauper servula. Mater Dei gerula.

1 1 a. Benedictus ventris tui lib. Beata, quae credidisti,


Fructus, qui detur perfrui Nam perficientur tibi
In superna patria. Ad te facta nuntia.
12 a. Mater Dei, te rogamus, 12b. Et , qui sumus peccatores,
Ne deneges, quod optamus, Ne repellas precatores,
Nobis pete gratiam Sed impetra veniam.

Miss. Baiocense imp. Rothomagi 1501. A. Miss. Baiocense imp. s. 1.


[Rothomagi] 1529. B. Miss. Bain cense imp. s. 1. [Rothomagi] 1545. C. -
Miss. Abrinccnse imp. Rothomagi 1505. D. 2b, 3 inspirati ABCD. -
4 a, 1 datur D. 4b, 2 Impingebat D. 5 a, 1 ventrem D. 6 a, 1 Alvum
Deo D. 6 a, 3 ventre C. 6b, 1 monstra C. 7 a, 1 Praecursorem D. -
8b, 2 et renatus D. 8b, 2 et renatus D. -- 12b, 1 Ut ABCD. Die
8 ersten Strophen sind ein Cento aus den Seqnenzen Missus Gabriel de :

uaelis (Kehrein, Nr. 200), Praecursoris et baptistae (Kebrein, Nr. 360)


u. Ad ho no rein tuum Chris tu (Kelirein, Nr. 353 J.
- 47 -
40. Visitatione Heatae MV.

Infra Octavam.
1 a. Gratia plena Domini,
Are, Maria, virginum 1 b.

Exemplar, lumen luminum, Coniancta sacro numini,


Sponsa ecclesiae. Flos pudidtae.

2 b. Dominus tecum omnium, 2b. Benedicta tit,


tilia

Inferni specie Dei, fons gratiae,


Ut nos salvaret, tiliuin Tulisti viri nescia
Misit rex gloriae. Solem iustitiae.

3 a. In mulieribus 3b. Et benedictus


Una eligeris, Sit, qui ad inferos
Quae in caelestibus Descendit invictus
Regina diceris Salvans innumeros
Misericordiae ; Magnae potentiae.

4 a. Fruchts tis terrae iubilu; 4b. Ventris tui per viscera,


Et pncumatum (juac tiliuin
Hortuin flat auster, aquilo Dei portarunt ;
foedera
Liquit flatum; Et gaudiuin
Odor fluit et gratiae Nobis donet cum rcquie

Miss. Fontebraldeii.se imp. Parisiis 1606. -- la, 13


Sponso. !>,
2 Sit
iiM i|ui. 4 a, 1 Fructus eis terrae.

41 a. De Compassione B.MV.

1 a. Salve, virgo singularis, 1 b. Rivus nuxit copiose


Salve, parens expers paris, Caritatis amorosae,
Cuius rnentem salutaris Dum ruberet iiistar rosae
Pertransivit gladius. Cruce pendens filius.

2 a. Turpi morte condemnati 2b. Pro nobis imrnolaretur


Te coegit amor nati Probhsijue satiaretur
Tune dolores multos pati, Et a turbis plecteretur
Cum paschalis victima Morte crudelissima.

:l a. Hie ruina reproborum, 3b. ludex unus, non unius,


Resurrectio iustorum, Pie Justus, iuste pius ;

Cum mercedem singulorum Per te, virgo, mors illius

Meritis rependeret, Nos a morte liberet.

Miss. Fontehraldense imp. Parisiis 1514. -- Mrludir wahrscheinlich:


Verbum bo num. Die Vorlaffe iir diese Fassiui]:; diirl te in
t <li-r
nachfolgenden
zu sucbeii seiii :
- 48

41 b. De Compassione KMV.

la. Salve, virgo, singularis, Ib. Et te comparavit rosae,


Salve, parens expers paris, Dum pro nobis et non pro se
( uius mentem
singularis Mortis ignominiosae
Pertransivit gladius. Damnaretur filius.

2 a. Turpi morte condemnati Jb. Sed tu magis eo dolens;


Te coegit amor nati Hie est enim passus volens
Pro salute nostra pati Et in carne, sed tu nolens
( um paschali victima, Intus et in anima.

:\OL. Hie ruina peccatorum, 3b. Index unus. non unius,


Kesurrectio iustorum, Pie iustns, iuste pius ;

Cum mercedes singulorum Per te. virgo, mors illius


Meritis componderet, Nos a morte liberet.

Cud. ins. Londiueu. Tit. A XXI. saec. 13. add. saec.


U /IG.

42. In Assumption e B)IV.


1 a. Resonant interna 1 b. In caeli suprema
Domino mela iugiter aula
agmina nivea, semper boantia.

2 a. Quo lux splendet gloriosa, 2b. Quo pracclara maris stella


iugis atquc sempiterna, virtutibus admiranda
qua frunntur in perenni liodie tripudiatim
perpetim laetitia. subiit caelestia

3 a. Ubi regnat collocata 3 b. beata, praeelecta,


in Domini lesu dextra, sanctorum cboris praelata,
cernens ilia tarn profunda defer nostra Christo vota
deitatis mysteria. imperanti per saecula.

4 a. Scelerumque flagitia 4b. Transitusque tui festa


pia dele domina, celebrando inclita
quo purgati decantemus provehamur ad aeterna
nova tibi cantica. paradisi gaudia;

5. Ubi sancti catervatim


resonant semper Alleluia.

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saee. 14. in. Cod. Lemovicen. 2 (17).

43. In Assnmptione BMV.


1 a. Salve,decns angelorum 1 b. Tu es virgo semper pura
Et cuiictorum electorum, Et a cuncta creatura
Dei mater nobilis ;
Penitus laudabilis.
2 a. Tu es arbor, quae portasti, 2b. Benedicta tu fuisti,
Tu es mater, quae lactasti Quae per fidem concepisti
Regem regum, Dominum. Redemptorem hominum.
3 a. Per te datur vitae frnctus, 3b. Sola tenes principatum
Per te cessat omnis luctus Et post Denm dominatum
Vigetque laetitia. In caelesti curia.

4 a. Te collaudat angelorum 4b. Te martyres venerantur,


Chorus et apostolorum Confessores famulantur
Caterva dominica. Et turba prophetica.

5 a. Coetus mundi puellaram, 5b. Quia per te sunt adeptae


Virginum et viduarum Caeli regnum et receptae
Agunt tibi choreas, Ad regales nuptias.

6 a. De hoc mundo ascendisti 6b. Virgo mater, suscepisti


Super caelos et sumpsisti De manibus lesu Christi
De labore praeraium. Diadema regiam.

7 a. Ergo, pia mediatrix, 7b. Ut post huins vitae cursum


Peccatorum miseratrix, Nos assumat tecum sursum
Tuum roga filium, Ad caeleste gaudium.

Missale Kuthenense imp. Lugduni s. a. [ca. 1540]. A. Missale Baio-


cense imp. s. 1. [RotomagiJ 1545. B. Missale Parisiense imp. Parisiia
1585. C. la, 1 decus virginum C. Ib, 1 Felix virgo R. Ib, 2 Et
ab omni creatura B. Ib, 3 Potius laudabilis A; Post Deum laudabilis
B. 2a, 1 ardor C. 2 a, 2 Tu mater es B. 2b, 2 Beata quae cre-
didisti B. -- cfa, 2 Et cessavit ille luctus AC.
-- 3b, 2 Post filium et pri-
matum B. 4a, 3 deifica B. 4b, 2 contemplantur B. 5a, 1 Mundi
ceetus B. 5 a, 2 ac C. 5 a, 2 Tibi reddunt gratias B. 6 a, 1 Ex hoc
mundo conscendisti B. 6 a, 3 Post laborem B. 6b, 1 Mater virgo B.
7 a, 1 pia genetrix C. -- 7b, 1 Ut post vitae nostrae cursum B.

44. De Beata Maria V.

Infra Octavam Assu mptionis.


1 a. Salve, mater salvatoris, Ib. Salve, vitae reparatrix,
Quae deorum Denm paris, Salve viae reseratrix,
Salve virgo singularis, Salve, sancta legislatrix,
Quae vocaris Stella maris. Peccatorum consolatrix.

2 a. Salve, mater lesu Cbristi, 2b. Gaude, soror insignita,


Salve, virgo, vita mundi, Gaude, fides, spes et vita,
Sola digna quae fuisti Gaude, sacra margarita
Ab angelo salutari. In corona regis sita.

3 a. Gaude, fronde fructuosa, 3b. Gaude, virgo, genuisti


Virgo prole pretiosa, Regem regum, Deum caeli,
Regis sponsa generosa, Quern adorant archangeli,
Gaude, gaude, florens rosa. Quemque reverentur tui.

Bin me, Sequentiae Ineditae. VI. 4


50 -
4 a. deorum domiuatrix, 4b. domina, o regina,
Angelorum imperatrix, Casta, simplex et columba,
maestorum consolatrix, Quae cunctis es medicina,
Esto nobis miseratrix. Ad medendnm nos festina.

5 a. Maria, gemma caeli, .">b. Tu sanctorum psalmodia,


Lux et luna paradisi, Tu martyrum melodia,
A fluctibus huius rnundi Tu militum laetitia,
Conserva nos et cnstodi. Tu civium concordia.

6 a. Tu virginum virgo pia, 6b. Tu domina angelorum,


Tu lux vera, dux et via, Tu regina seniornm,
Tu mitis es, o Maria, Tu mamilla pupillorum,
Tibi laus est, Alleluia.

7. Omnes simnl te laudamns,


Te supplices exoramus,
Omnes ad te suspiramus,
Te videre valeamns
In saeculorum saecula.

- -
Miss. Fontebraldense
imp. Parisiis 1534. A. Miss. Fontebraldense
--
imp. Parisiis 1605. B. la, 1. Zur Wahrung des Reimes ist die Anderun^
,,mater salutaris" naheliegend, aber wohl abzuweisen, da auch soiist kein
reiner Reim sondern nur Assonanz vorhanden ist. -- la, 2 decorum Deum
,

AB. 2b, 3 margareta A. 7, 1 ist in A u. B zur Str. 6b gezogen.

45. Infra Octavam Assnmptionis B.MV.

1 a. Ave, virgo Christi cella, Ib. Favus stillans lac et molla


lesse virga, maris Stella, Moysique tu tiscella,
Nobile triclinium; Lilium convallium.

2 a. Tu thalamus aethereus, 2 b. Ex te verus sol processit,


Tu sapor es nectareus, Splendor cuius non marcessit,
Egenos reficiens. Est nam indeficiens.
Gaude, virgo virginum, Beata puerpera,
Salve, salus gentium Tua lactant ubera
Gignens Deum hominem. Miserorum pugilem.
J
3 a. Flamma rubus nritur, :
>b.
Virgo parens creditur
Neque tamen laeditur Nee ipsa corrurapitur
Ignis hie incendio : Tali pnerperio.

4 a. regina, tuas totum 4b. Gabrielis credidisti


Nequit laudes cor devotum Dictis, Christum concepisti,
Gratulando canere! Digna res memoriae.

5 a. Contra carnis documentum 5b. Pascens omnem creaturam


Enixa es alimentum Carnem panis sub figuram
Congruum tidelibus, Ministrans credentibus.
51

6 a. Asta, virgo, circa thronum, 6b. Ut nos solvat a peccatis


Pro nobis loquaris bonum Collocetque cum beatis
Exorando filium, In aetemum gaudium.

Miss. Morinense imp. Rothomagi 1516. 3 a, 2 Nondum tamen luditur.

46. De Beata Maria Y.

Tempore Nativitatis.

1 a. Magnum nobis gaudium, 1 b. Quod deberes fieri .

virgo contulisti, mater lesu Christi,


Dum Dei archangelo De facto non dubitans
sancta credidisti, modum inquisisti.

2 a. Sanctissimum puerum 2b. Dulcissimum filium


sancta perperisti pura emisisti
Et pastores gaudii Et erranti populo
testes habuisti; lucem edidisti.

3 a. Maria, gratulari 3b. Cum a Magis adorari


Stella monet, quam morari Ipsum cernis et ditari
Vides super filio, Munere tarn vario.

4 a. Stella notat unitatem, 4b. Aurnm monstrat deitatem,


Murra carnis veritatem, Tresque regis trinitatem
Et tus est oratio ; In tanto negotio.

5 a. Maria, stella mundi, r.b. Et virtutibus fecuadi,


A peccato simus mundi Laeti tecum et iacundi,
Per te, clemens et pia, Nostra salus ac via.

6 a. Dulcissima domina, 6b. Tu es enim per Christum


mater orphanorum, regina caelorum.
Te collaudat curia Post hanc vitam nos iunge
omnium thronorum; choris angelorum.

Prosar. ms. Caelestinorum Ambianensium (Guilelmi Lovel) anni 1.572. Cod-


Ambianen. 132. A. Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1514 B. Miss.
Fontebraldense imp. Parisiis 15134. (J. la, 6 archangelum A. Ib, 1
Quo BC. 3 a, 3 super filium C.

47. De Beata Maria V.

Cir cum cisione Domini."

1 a. Ad honorem virgin!
- 1 1). Sic placebit canticum
Solvatur os hominis Sed et carmen musicum

Cantans mente pia. Atque melodia.


52

2 a. Nam ut ros in gramine 2b. Non more femineo


Et in eins tegmine Sed partu virgineo
Descendit in ipsa, Christum est enixa.

3 a. Ut a solis radio 3b. Sic virgo, cum peperit,


Vitro sibi pervio Integram se repperit
Nulla fit fractura, Et sine laesura.

4 a. Huius ergo laudibus 4b. Ut in terris gratiam


Corde, ore, actibus Et in caelis gloriam
Omnes insistamus, Semper babeamus.
Grad. Viennense imp. Lugduni 1534.

48. De Beata Maria V.

B Inter Natale et Purificationem."

1 a. Nascitnr ex virgine 1 b. Non minuto numine


Sine viri semine Homo fit pro homine,
Snmmi patris filius; Qaem sednxit impins.

2 a. Servi formam suscipit, 2 b. Virgo verbo concipit


Esse novus incipit Nee in partu percipit
Non babens principinm. Dolorem sed gauiiium.

3 a. Eva parit cum dolore 3b. Virgo parit novo more,


Castitatis fracto flore, Virginali cum honore;
Sed haec e contrario Totum fecit unctio.

4 a. Nutrit cuncta nutrientem, 4b. Licet credat surrecturum


Quern, cum videt morientem, Nee inferna retenturum
Dolet nt partnriens, Nee quod ultra moriens.

5 a. Supplicemus tantae matri, 5b. Ut pnrgatos a peccatis


Quod pro nobis Deo patri Det regnare cum beatis
Supplicet suffragio, In perenni gandio.

Miss. Baiocense imp. s. 1.


[Rothomagi] 1545.

49. De Beata Maria V.


a crastino Circumcisionis usque ad Purificationem.
1 a. Nova fiant omnia, 1 b. Nova fit
laetitia,
Quia mirabilia Nova plait gratia
Nova fecit Dominus. Vetus delens facinus.

2 a. Descendit rex siderum 2b. Hie venturus iterum


Pro salute pauperum Instus ultor sceleram
In vallem caliginis; Die magni turbinis.

3 a. Profert lesse virgula 3b. Emittit virguncula


Florem ante saecnla Agnnm sine macula
Destinatum saeculo ;
Mactandum pro populo.
- 53

4 a. Procedit infantulus, 4b. Fontem parit rivulus


Deus factus parvulus, Et radicem surculus,
Virginis e gremio ; Prodit sol de radio.

5 a. Virgo e?t, quae genuit, 5b. Qui sic nasci debuit;


Deus est, qui voluit Et puellam decuit,
Carnem ita
sumere, Tantam prolem parere.

6 a. Lac rainistrat filio, 6b. Caeli regnans solio


Quae miro mysterio lacet in praesaepio
Mater est et filia; Inter animalia.

7 a. Accedamus seduli 7b. Ut in fine saeculi


Ad praesaepe parvuli, Videamus singuli
Araplectamur humilcm, Secure terribilem.

Grad. ms. Rotomagense sa.ec. 14. Cod. Parisin. 905. A. Miss. m.s.
Rotomagense sa.ec. 14. Cod. Parisin. 17317. B. - - Mis.sale Rotomagense
imp. Rotomagi 1499. C. Missale Lexoviense imp. s. 1. et a. L). Missale
Lexovieuse imp. Cadomi 1517. E. Missale Lexoviense imp. in Ponte
Audomari 1547. F.
Ib, 1 sit ACDE. 2b, 1 Sic C. 4b, 2 circulu.5 B. 4b, 3 Prodiit
E. 5a, 3 Ita carnem DE. 7a, 1 singuli D; securi B. -- 7a, 3 Am-
plectemur A. 7 b, 1 in fidem E. 7 b, 3 Securi C.

50. De Beata Maria V.

Tempore paschal i.

1 a. Stabat mater regis nostri 1 b. Stabat iuxta viam via


luxta crucem crucifixi Morienti morte pia
Filio compatiens; Spiritu commoriens.

2 a. Hie est ille gladius, 2b. Hie cor matris transiit,


Quern passuri praescius Cum saccum, quern genuit,
Simeon praedixerat. Conscissum considerat.

3 a. Scissus scissam miseratus, 3b. Ut ad decns commissoris


Desolatam consolatus Ministraret vas pudoris
Commisit discipulo, Puritatis speculo.

4 a. Sputa, clavi, verbera 4 b. Fel, arundo, spongia


Transfixerunt viscera Auxerunt suspiria
Piae matris Domini ;
Sanciati animi.

5 a. Magna fnit in Maria, 5b. Maior plebis de salute


Pietatis matre pia, Vitae donum consecutae
Maeroris materia; Per crucem laetitia.
54

a. Salve, salus, quae nos salvas, 6b. Venit vita, per te, viam,
Salve, per quam ad salvandas Sortiamur vitae venam,
Salus venit animas. Per te vitae ianuas.

Miss. tns. in Algia saec. I3 u.


S. Barbarae Cod. Sangenovefian. 96
(BB1. fol. Miss. Coeiiobii Casae Dei imp. Lugduni 1527. B. -
7). A. - -

Ib, 1 iuxta vitam A. 2b, 2 (Jum natura quern B. 3a, 2 Desolatam


desolatus B. Die beiden Schlufsstrophen lauten in B:
6 a. O virginale lilium, 6b. Ora natum, pia, pium,
Mater, per hoc martyrium (Ut) post huius vitae stadium
Coronata beatius, Sit nobis propitius.

51. n ln festo de Qninque Gandiis BMV."

1 a. Ante partum et in partu Ib. Nee est


tibi par inventa;

Et post partum, virgo, par tu Deo dedit alimenta


Nulli dici poteris, Tni dnlcor uberis.

2 a. Stella maris. vitae portns, 2b. Tu vas sanctae trinitatis,


Ex te verus sol est ortus In te sedes deitatis,
Et nostra redemptio. Thronns Dei filio.

3 a. Vas honoris, vas ornatum, 3b. Fons exivit ex te vivas.


Vas salutis, vas sacratum Panis vitae, pads rivu.
Incarnati numinis; Splendor veri luminis.

4 a. Ex te natus est Messias 4b. Jacob, David, Isaias


Omnes complens prophetias, Praecinuerunt eius vias
Gubernator saecnli; Et prophetae singnli.

5 a. Os tarn dulce tu lactasti, 5 b. Qui confregit portas mortib


Cuius carne sumus pasti Suos trahens victor fortis
Et ablnti sanguine; Ab inferni cardine.

6 a. Qui surrexit victa morte, 6b. Te dotavit miro dono,


Caelo scandens, quo victor te Nam sub tuo lucent throno
Amplexatur dextera. Luna, sol et sidera.

7 a. Certe caelo, terra, man 7b. Exaltata supra caelos,


Debes, virgo, venerari Dulce tibi cantant melos
Utrobique domina ; Angelorum agmina.
8 a. Quam es dulcis et benigna! 8b. Cor non postest cogitare.
Qnam sis omni laude digna, Neque lingua explicare,
Quam praeclari meriti, Quot bonores debiti.

9 a. Maria, Christi mater, 9b. Tuum natum ora Christum,


Quam elegit Deus pater, Ut coronet chorum istum
Ave, plena gratia; In perenni gloria.

Miss. Ambianense imp. Parisiis 1487. A. Miss. Morinense imp. Rotho-


magi 1516. B. Miss. Ambianense imp. Parisiis 1552. C. 4b, 2 Praecine-
runt C. 6b, 2 lucet C. 8b, 3 replicare B.
- 55 -
">. . De Septem Gaudiis i:M\

1 a. Gandiose celebreraus, 1 b. Assiste, virgo, devotis,


Matris Dei decantemus Qui te laudant voce, votis,
Septenam laetitiam Et propina gratiarn.

2 a. Uerbum te laetiticavit, 2b. Dei patris genitura


Pie cum te salutavit 1 ua prodit de cUusura,
Paranymphus caelicus. De te natus unicus.

3 a. Inde reges, dum adorant 3b. A surgente visitaris,


Tantum, te matrera honorant, Unde quarto gralularis
Unde gandes tertio. Suscitato filio.

4 a. Monstrat nobis iter scandens, 4b. Ab excelso missus ignis


Potestatem quinto pandens Docet lingua, viret signi^,
Sedet patris dextera. Sexto replet viscera.

5 a. Regina sursum levata, 5b. In nati dextra locatur,


Super omnes exaltata Came, mente gloriatur
Ordines caelestium, Promotrix fidelium.

6 a. Ergo, mater Dei, qualein 6 b. Mcmorare devotorum,


Fecit causa rei talem, Quibus dones saeculoruiu
Exoratrix sedula, Vivere per saecula.

Miss. Aeduense imp. Parisiis 1493. A. Miss. Aediu-nse imp. Parisiis


1530. B. -- Miss. Bisuntinum imp. Parisiis 1551. C. -- 1 a, 3 Sempiteruani
AB. 2a, 2 Me cum AB. 5a, 3 In ordiues A]!. oh, 1 dextera A. -
mater AB. -- Gaudia
6a, 1 Virgo 6b, 2 causam AB. Akrustichon:
Mariae.

53. De Beata Maria V. et de Sancta Crace.

1 a. Ave, virgo, salve, lignum, 1 b. Virgo, porta verae lucis,


Laude digna, laude dignum, Per te perque lignum crucis
Salutis principia; Datur reis venia.

2 a. Virgo dedit alimentum 2 b. Sic per matrem et per cruoem

Christo, cui crux tormentum ;


Vicit Christus hostem trucem
Et utrumqne posuit, Et caelos aperuit.

3 a. Virgo mater Christi pura; ob. Christo dedit lac puella,


Crux noverca nimis dura, Crux acetum, fel, flagella;
Matris nescit ubera; Tremunt matris viscera.

4 a. Matri fnit crux dolori, 4b. Tune impletur prophetia


Quando vidit sunm mori Simeonis in Maria,
Crucis ara filium ;
Christi sensit gladium.

5 a. Christo passo virgo quidem 5b. Nemo crucem adoravit,


Sola totam servat fidem Donee pater suscitavit

Resurgendi conscia. lesum die tertia.


- 56

6 a. Nisi virgo peperisset, 6b. Per te, virgo, crux laudatur,


Certe tantum crux fuisset Houoratur, adoratur,
Damnatis snpplicinm. Habes privilegium.

7 a. Ergo matrem, ergo lignum 7 b. Ut per matrem et per crucem


Veneremur per beniguum Habeamus Christum dnceni
Dei patris tilium, Ad aetenium gandium.
Miss. Morinense imp. Rothomagi 1516.

54. De Beata Maria V.

1 a. Ad caeleste convivium 1 b. Ut conferat remedium


Accedamus omnes nna, Nos recreans lux divina.
2 a. In deserto sequi lesum 2b. Spiritalem nobis esum
Nostra neqnit debilitas, Si non ministret deitas.

3 a. Sed et, quia non fortia 3b. Sustinemns cibaria,

4 a. Lac quaeramus, 4b. Lac quaeramus,


Lac det nobis Lac sit nobis
Mater redundans gratia ;
Salvatoris infantia.

5 a. Plures fratres: 5b. Plures matres:


Unus frater Una mater
Inter omnes amabilis Super omnes laudabilis
Ex Maria. Est Maria.

6 a. Infantnlus ex utero, 6b. Supinus in praesaepio,


Puerulus in gremio, Supernus caeli solio,
Coaequalis altissimo: Coaeternus patri Deo
qnam felix puerpera ! Matris sugit ad ubera.

7 a. Portat mater, quo portatur 7b. Onus dulce dulci matri,


totius mundi machina; sed plus honor quam sarcina.

8 a. Putas quid mentis habuit


, 8b. Quid animi matris fuit,
Felix mater, dum premeret Dnlcis puer dum necteret
Genas genis Collum matris
Et labiis labiola? Iniciens brachiola?

9 a. Sugit lesus lac de matre, 9b. quam felix os Mariae,


Qua lactante plus pascitur Quod ori Dei iungitur,
Sugens lac, Dum nato
quam mel de petra. n git oscula!

10 a. felices matris manus 10 b. Quibus tenet, quibus videt,


et oculi et brachia, qaibus stringitDei membra!
11 a. Mariae felix sinus, lib. Quo clauditur, quo nascitur,
felix venter, felix mamma, qua nutritur talis gemma !

1 2 a. Patris splendor, patris summi 12b. Matris decus, matris suae


virtus et sapientia, sublimitas et gloria.
- 57

14 a. Sublimis humilis, 14 b. Humilis sublimis,


De sublimi Ex humili
respiciens humilia, nos traxit ad sublimia.

15 a. Ecce, dum lac cupivimus, 15b. (jui panis est angelorum;


Lacte panem infregimus, Qui refectio sanctorum,
Quern dedit eius gratia, Nostra sit laetitia.

16 a. Maria, dux in via, 16b. Virgo parens, palma florens,


beata nati nata, Florens palma, Mater alma,
formosa plus quam rosa, Mater casta, nobis asta,
benigna, laude digna, Nobis fave per suave
Interpella, Dei cella, Tuum Ave, nosque fove
Deum caeli Dans sub alis

pro nobis sedula. tuis umbracula.

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Codi Leniovicen. 2 (17).
A. Collectan. ms. incert orig. saec. 12. add. saec. 13. Cod. Oxonien.
8838 (Bodl. 232). B. -- 5 a, 1 sq. matres una mater A. -- 5 a, 4 Est A.. -
5b, 1 sq. fratres unus frater A. 6b, 3 Coaeterno A. 6b, 4 pendet ab
ubera B. 7b, 1 Huius dulce A. - Str. 9a u. 9b fehlen B. 9b, 2 Dei
iugiter A. 12a, 1 Matris A. - 13a, 1 Patre prodit A. 13 b fehlt A. -
16 a, 1 in via fehlt B; eine Liicke. Die Collation von B verdanke ich
meinem Freunde Bannister.

55. ,,Alia prosa de beata Maria."

1 a. Ad honorem virginis lb. Ex virga vi flaminis


Et caelestis numinis Est sine vi seminis

Et salutem hominis Egressus sol numinis,


Canticum cantemus; Rex, Adam supremus.

2 a. Haec Moysi visio 2b. Haec portarum fractio


Rubi incombusti, Samsonis robasti,
Haec est exspectatio Salomonis ratio
Simeonis iusti, Praevida venusti,
Criminum ablutio; Canticorum cantio.

3 a. Noe area 3b. Matris barca,


Conservans mystica, Haec strips Davidica,
Haec monarcha Haec non parca,
Saecli mundifica, Donis mirifica,

loseph consilium ;
Haec dux errantium.

4 a. Haec manna popnli 4b. Haec hostis aemuli


Israeliti[ci], Fuga venetici,
Haec regis saeculi Haec luna circuli
Aula magnified Chori angelici,
Creata ab initiu ; Prophetarum praevisio.
5 a. Haec est tuba 5b. Dedicatnm
consona veritati, haec templum trinitati,
Haec est cella Haec regina
imperans castitati, concessa pietati,
Haec est domus Haec largita
dicata caritati, turns hnmanitati.
Domus constantiae; [Turris] ecclesiae.

IP ;t. O matrum admiratio, 6b. Caeli perenni gaudio


legis adimpletio, Cum sanctorum consortiy
gratiae inventio, Tuo placato filio
Hanc per te consequamur. Tua prece fruamur.

Trop et Seq. ms. Claromontense saec. 15. Cod Claromont. 57. 2I>, 5
Cauticurum cantico. 3 a, 1 archam. 5 a, 6 dedicate ritati ( .).

56. I)e beata Maria V.

1 u. Ave, fulgens solis cella, 1 b. Ave, virgo, mater Dei,


Caeli splendor maris Stella
,
Felix causa nostrae spei,
Salve, lux egregia; Salve, proles regia.

2 a. Tibi iugesdamns laudes, 2b. Harum audi laudum sonos,


Quae cum Deo digne gaudes Cui decet lans et honos
In perenni gloria. Dulcisque melodia.

3 a. Ex te quidem fuit ortus, 3b. Nobis ergo caeli per te


salutis spes et portus, Mansiones sint apertae
Rex, qui regit omnia; Regnaque perennia.

4 a. Pande nobis portam luds, 4b. Ut tuarum ope precum


Quos ad vitae spem reducis Adipisci vera tecnin
Per bonorum studia, Mereamur gaudia.

Prosar. et Hymn. ms. Marchianense saec. 15. Cod. Duacen. 123. A.


Collect, ms. Claravallense saec. 15. Cod. Trecen 1612. B. 2b, 1 laudum
audi B. 2b, 2 In quam decet A. 4 a, 1 Porta AB.

57. De Beata Maria Y.

1 a. Ave, Maria, Ib. Byssus retorta,


Clemens et pia, Salntis porta,
Concors amoris ;
Forma decoris.

J a. Castitatis tu 2b. Ducatus vitae


Sanctitatis tn Diceris rite,
Vexillom geris; Dum misereris.
59

3 a. Errantium, 3b. Flos virginum,


Vagatitiam Lux hominum
Tu recta via; Tu, virgo pia.

4 a. Germinans ex te 4.b. Honestatisque


Caelestis rex te Puritatisque
Matrem elegit, Seras non fregit.

5 a. Ingens, humilis, 5b. Kalendarium


Virgo nobilis, Habens omnium
Virtute praedita; Sanctorum merita.

(3 a. Luce clarior, 6 b. Micans meritis,


Cunctis sanctior Mundi semitis
Sola vocaris; Tu stella maris.

7 a. Novitatis 7 b. Or bis ductrix


Nubilatis Atque nutrix
Tu lucem praebcs; Tu dici debes.

8 a. Patrocinium 8 b. Quaeso, quaesumus,


Et praesidium Quotquot assumus,
Languentis animae ;
Nos malis exime.

Ja. Rosa vernalis, 9b. Sanctitatis es,


Tu dici qualis Bonitatis es
Nescis vel quanta; Radix et plan) a.

10 a. Tiibue virtutem lOb. Uincentium paliuam


Et veram salutem Daiis bis, qui te almam
Tuis famulis; Cantant titulis.

11 a. Christi, tui filii, lib. Yskiros subsidii


Fac, simus nos filii Nobis et anxilii
Et coheredes ; Tutelamque des.

12 a. Zelatis vero, 12b. Aeternum donum


Qui tibi vero Sunimumque bonum
Serviunt corde, Da purgans sorde.

13 a Consortiumque 13b. Possideamus


Tuum utrumque Et habeamus
Animae et corporis Post decursum temporis.

Miss. Tomacense imp. Parisiis 1498,

58. De Beata Maria V.

1 a Ave, plena gratia, 1 b. Ave, mater pauperum,


Stirpe nata regia, Medicina vulnerum,
Castitatis liliuni. Ave, lumen cordium.
- 60

2 a. Ave, virgo virginum, 2b. In labore requies,


Consolatrix huminum, In aestu temperies,
Dulce refrigerium. In fletu solacium.

3 a. Virgo beatissima, 3b. Sine tuo filio


Mnnda cordis intima Nulla consolatio,
Tuorum fidelium. Nullum est remedium.

4 a. Lava, quod est sordidum, 4b. Flecte, quod est rigidum,


Riga, quod est aridum, Fove, quod est frigidum,
Sana, quod est saucium. Rege, quod est devium.

5 a. Da tuis fidelibus 5b. Da virtutis meritum,


In te confidentibus Da salutis exitum,
Sacrum septenariura ;
Da perenne gaudium.

Miss. Sosmense imp. Parisiis 1547. Melodie natiirlich ,,Veiii sancte


mit starker Entlehnung im Texte.
"

59. De Beata Maria V.

1 a. Ave, rosa sine spina, Ib. Ave, stella matutina,


Nostrae pacis disciplina, Mundi decns et regina,
Lux inaestimabilis ;
Dulcis et amabilis.

2 a. Salve, sains miserorum, 2b. Salve, mater orphanorum,


Porta caeli, laus sanctorum, Via vitae, spes lapsorum,
Regis regum filia; Paradisi gloria.

3 a. Gaude, germen honestatis, 3b. Gaude, radix sanctitatis,


Fundamentum pnritatis, Templum summae trinitatis,

Splendor pudicitiae; Sedes sapientiae.

4 a. Ave, melos angelorum, 4b. Ave, dux et via morum,


Lucis lumen et flos florum Da veniam delictorum
Vernans sicut lilium; Et caeleste gaudium.

Miss. Baiocense imp. s. 1.


[Rothomagi] 1545. A. Miss. Constauciense
imp. Rothomagi 1557. B. Vielleichl ist 4 a u. 4b zu lesen: Vale.

60. De Beata Maria V.

la. Ave, stella matutina, Ib. Ave, gloriae regina,


Producens solem iustitiae; Totius decus ecclesiae.

2 a. Per te fluunt 2b. Per te patet


In terris, o domina, Caelestis introitus,
Gratiarum flnmina. Virgo, pura penitus.
61 -
3 a. Ave, radix 3b. Sicut ignis
alma nostrae salutis, dat illaesus splendorem,
Omnis in te Et fios spiral
plenitude virtutis ; incorruptus odorem,
Tu plena Deo, Sic incorrupta
plena gratia, paris puerum
Tota plena munditia. Natum ante luciferum.

4 a. Te terra, pontus, aethera 4b. Quae caelis paris gloriam,


Colunt, collaudant, Terris pacem et
puerpera, laetitiam.

5 a. Ex te prodit infinitus 5b. Tuis mammis est nutritus


Tuis clausus visceribus, Et fons vivus uberibus.

6 a. Tu principaris 6b. Tu gloriaris


Sub Deo super omnia; Super omnes in patria.

7 a. Maria, gaude, 7 b. Ave, flos honoris,


Summo gaude gaudio, Laus humani generis,
Maiore cum laude Facis fax amoris,
Tanto digna filio; Fax ardens prae ceteris,
Tu post Deum es optima; Corde cunctis humilior,
Tu Deo dilectissima. Dignitate sublimior.

8 a. Tu veniae pincerna, 8b. Tu pia mediatrix


Flos virginum, Ad Dominum
Viae lucerna, Et advocatrix
Medela criminum. Dulcis es hominum.

9. Virgo, nostrum refugium,


Fac nos post [hoc] exsilium
Concives caeli civium.

Liber ms. Gallicus Miraculorum BMV. aa.ec. 13. add. saec. 13. Cod.
Parisin. (Arsen.) 3517. 4 a, 1 De terra. 4b, 2 Colunt fehlt. 5b, 1 Tuis
pannis est virtutis.
-- 7 a, 3 Maior. 8b, 3 advocata.

61. De Beata Maria V.

1 a. Ave, virgo, Dei parens, Ib. Tu es omni labe carens,


Nil est tuae formae parens, Tu es patri tuo parens,
Tu es sole clarior ;
Tu es caelo altior.

2 a. Ave, sponsa summi regis, 2b. Tu es aegis nostrae legis,


Tu caelorum culmen regis, Super omnes decus legis
Mater es et filia. In caelesti curia.

3 a. Tu es rivus sanctitatis 3b. Dans solamen desolatis


Vasque purae castitatis, Liberas tu a peccatis
Tu es mundi gaudium ;
Animas fidelium.
- 62

4 a. Ave, caeli imperatrix, 4b. Esto nostra gabernatrix


Mandi huius dominatrix, Veniaeque procuratrix
Mater veri gaudii ;
In die iudicii.

5 a. Ave, virgo, maris stella, 5b. Libera nos a peccatis,


Tuum patrem interpella Virgo, templum deitatis,
Pro his tuis famnlis ;
Parce tuis servulis.

tia. Ave, caeli margarita, 6b. Tu es mater, non amita,


Per quam sains, per quam vita Omni bono redimita,
Venit in hoc saeculum. Hunc defende populum.

7. Angelorum es corona,
Inter sanctos nos corona
In caelorum gloria.

Miss. S. Martini M;iioris Monasterii imp. Turonibus 1508.

f>2. be Beata Maria V.

1 a. Ave, virgo speciosa, 1 b. Ave, venustatis rosa,


Ave, vitis generosa Caritate viscerosa,
Dans vinum laetitiae. Mater regis gloriae.

_! a. Ave, gratiae piscina, 2b. Ave, per quam lex divina


Tu munditiae cortina Declaratur et doctrina
Sub candoris specie. Veritatis praeviae.

3 a. Ave, parens expers paris, 3b. Ave, virgo singularis,


Quae per rubum designaris His, a quibus salutaris,
Non passnm incendia. Fer precum subsidia.

4 a. Ave, templum trinitatis 4b. Ave. vernae novitatis


Et compagis unitatis Flos et hortus voluptatis
Nobile triclinium. Relevans fastidium.

5 a. Ave, limes aequitatis, 5 b. Ave, lumen veritatis,


Ad limen aeternitatis Ave, lima pravitatis,
Deviantes dirige. Lapsos reos erige.

6 a. Ave, sperantis ancora, 6b. Ave, rutilans aurora,


Christi gratiam implora Sentiamns mortis bora
Choro te laadantium. Tuum patrocinium.

Miss. (JonstaiH-iense imp. Rothomagi 1557. 2b, 3 perviav.


63

63. De Beata Maria V.

1 a. Ave, virgo singularis, Ib. Gemmae claritas vocaris,


Caeli luminaria, Nostra tympanistria,
Dei templum, lax Solaris, Turris, quae circumvallaris
Cella pigmentaria ;
Ex sanctis in gloria,
Tui patris, stella maris, Sancto flamine scalaris,
Mater es et filia. Seraphim constantia.

2 a. Ave, castrum, quod intravit 2b. Super choros elevavit


Verbi sola veritas, Te vera divinitas,
Aula mundi, quam fundavit Caelestia deauravit
Calciata deitas, Candida virginitas,
Ros, rubus, quern inflamraavit Per te mundum liberavit
Igne sancta trinitas. A ruina sanctitas.

3 a. Ave, virgo, rubens rosa, 3 b. Florens hortus, lux iocosa,


Castitatis lilium, Domus, vas, sacrarium,
Vitis munda, generosa, Virga lesse curiosa,
Fermentatrix omnium, Tbalamus, triclinium,
Via vitae, legis glosa, Sol, aurora radiosa,
Faradisi ostium. Gignens solis radium.

4 a. Ave, cselorum regina, 4b. Aurem tuam buc inclina,


Consultrix errantium, Amoris conubium,
Peccatorum medicina, Defende nos a sentina,
Victoris stipendium, Paenitendi spatium
Gratiae Dei piscina, Dona nobis, ut in caelis
Languoris remedium. Habeamus praemium

5. In caelesti ierarchia;
Trahe nos, virgo Maria,
Ad superna gaudia.

Sequent, ms. Monasterii S. Roberti (Casae Dei) saec. 14. Cod. Parisin.
5247. la, 4 Stella. 2a, 3 Aulatn. 4b, 5 Auffallend ist das Fehlen
des Keimes.

64. De Beata Maria V.

1 a. Cborda cantet in concordi 1 b. Vox effundat mentem foris,


Chorus, concors chordae, cordi Ut erumpat rnelos oris
Concordatis modulis. De cordis ventriculis.

2 a. Laude decet puellari 2b. Cui parem puritate


Vocis, voti plausu pari Vis naturae naturatae
llanc puellam venerari, Nullam dedit iu aetate,
Cuius tan t;i puritas. Nee dabit posteritas.
- 64

3 a. Haec est orta de spineto 3b. Haec est Stella rubicunda,


Summi patris ex decreto Haec est vitae vitis mnnda,
Tarn sublimi, tarn secreto, Quam mundavit vivax unda,
Rosa, flornm cumulus. Claasus testa figulus.

4 a. Testa quam felix figmentum, 4 b. Panis vivas incarnatus,


In quo panis fit fermentum Nobis missus, nobis datus,
Mortis levans vi tormentum, Homo factus, homo natus,
Carols sumens indumentum, Nee in partu deturpatus
Salvo iure numinis. Almae venter virginis.

n a. Homo pensat et stupescit, 5b. Maria, mater Dei,


Viam quaerit, modum nescit, secunda scala spei,
Intellectus evanescit, Flos immensae speciei,
Quern captivat et compescit Ad te suspiramus rei
Fides sub compendio. Multiformi vitio.

6 a. Sementivum, 6b. Femes, mundus


Saccentivum Et immundus
Lapsus et interitus Subministrat spiritus.

7 a. Haurit sensus 7b. Attentatur,


Et assensus Consuramatur,
In nefas illabitur, Et nox noctis sequitur.

8 a. rainera pietatis 8b. Nostrae parum ratae ratis


Et totius claritatis Non est tantae tempestatis
Fornax et incendium, Transire naufragium.

9 a. Ergo clemens imperatrix, 9b. Luce nobis benigna tu


Miserorum miseratrix, Et natorum pro reatu
Nostri maris Stella, Natum interpella.

10 a. Miser homo, propera, lOb. Mentem, pectus, ubera


Luge, plange scelera; Scinde, rumpe, lacera ;

1 1 a. Te totum eviscera lib. Ut, cum erit immutatus


[Atque cito propera] Iste tuus non stans status,
Ad maternae viscera Glorieris laureatus
Pietatis, Cum beatis.

Miss. Laudunense imp. Parisiis 1491. A. Miss. Laudunense imp. Pavi-


siis 1557. B. 2b, 1 Cui patrem AB. 2b, 3 Nulla AB. 3b, 1 stellaruni
Ijicunda B. -

65. De Beata Maria V.

1 a. Dulces sonent harmoniae Ib. Quam figurant prophetiae,


Cordis, oris in Mariae Illi demns hac in die
Celebri memorial Laudes et praeconia.
65

2 a. Stella maris, 2b. Salutaris


Dux ignaris, Nuntiaris,
Lux obscuris praevia ; Plena Dei gratia.
8 a. Fecundaris, 8b. Virgo paris,
Dum miraris Fons signaris,
Gabrielis nuntia; Vellus, proles, pluvia.
4 a. Sed ludaeis est delirum : 4b. NiKam novum, nil tarn mirum,
Femina circumdat virum Subtus, supra caeli girum
Praeter viri semina. Omnia fert feraina.

5 a. Rubens non comburitur, 5 b. Sic ex ove gignitur


Sustinens incendia ; Pastor, pater filia.

6 a. probanda Gb. Qua de terra


vetusta novitas, fit orta veritas,
laudanda Qua fit legis
ima sublimitas, levis asperitas,
miranda Qua patescit
fecunda castitas, obscura claritas,
Quae fit in Maria ! Lex et prophetia.
7 a. Longinqua vicinitas, 7b. Deus et humanitas,
Caro est et deltas Diversa haec unitas
Virgine vestita; Est in hac unita.
8 a. Per bane videt caecitas, 8 b. Hostis torpet pravitas,
Ditatur inedia, Fallitur astntia.

9 a. ministra caritatis, 9b. Ut ad portura maiestatis


Esto nauta naufragatis Applicetur nostra ratis
Precum per remigia, Post mundi naufragia.

Miss. Baiocense imp. s. 1. [Rothnmagi] 1545. 4b, 1 Nil tarn mirum


nil tarn novum. -

66. De Beata Maria V.

1 a.
Gaude, virgo, mater Dei, 1 b. Gaude, summa nostrae spei,
Gaude, nostrum gaudium. Gaude, virgo virginum.
2 a. Gande, cuius redemptorem 2b. Gaude, cuius salvatorem
Edidernnt viscera. Lactaverunt ubera.

3 a. Gaude, vitae reparatrix, 3b. Peccatorum mediatrix,


Gaude, plena gratia, Gaude, Sion filia.
4 a. Gaude, maris Stella, portus 4b. Nostri consolatrix luctus,
Naufragantis saeculi, Gaude, salus populi.
5. Tu nos tecum fac gaudere,
Alleluia.

Grad. Viennense imp. Lugduni 1534. Melodie vielleicht: Sospitati.


Bin me, Sequentiae Ineditae. VI. 5
66 -
67. De Beata Maria V.

1 a. Generosa 1 b. Gratiosa
Caelornm regina, rosa, Reorum salutis causa,
Mater pia, Tn, Maria.

2 a. Angelas cum gaudium 2b. Quod tu, vernans lilium,


Tibi tulit omnium Eras Dei filium
Voce pura, Paritura,

3 a. Angeli consilia 3b. Ex hoc Dei propria


Credidisti brevia Mater es et filia ;

Tarn laudanda; Res miranda!

4 a. Trinitas in filio 4b. Haec popnlo devio


Est coniuncta lilio Sacro ex eloquio,
Valle nostra; Christe, monstra.

5 a. Isaias cecinit, 5 b. Rubus ardens viruit,


Christiana meminit Virgo Deum gennit,
Gens, credendo desinit Virginalis renuit
Esse caeca. Frangi theca.

6 a. felix, propera, 6b. Florem considera,


Rosae te foedera, Quern docet litera,
Xe culpa damneris, lesum genuit
gens libera; puerpera.

Baiocense imp. Rotomngi 1501. A.


. Missale ifacloviense imp. Roto-
magi 1503. B. Missale Baiocense imp. Rotoinagi 1504. E. Manuale
Brioeen.se imp. s. ). et a. [1506]. D. Missale Constanciense imp. Rotomagi
1524. E. Missale Baiocense imp. s. 1. 1529. F. Missale Carnotense
imp. Parisiis 1535. G. Missale Senonense imp. Senonibus Io56. H.
2b, 2 Dei eras ACEF. 3 a, 2 Reddidisti G. 4 a, 2 Coniuncta eat
ACEF. 5a, 1 Esaias G. 5b, 4 Fregi B. 6a, 3 damuaris H. Mi-1.:
Laetabundus.

68. De Beata Maria V.

1 a. Germinavit radix lesse ;


1 b. Dulce germen, dulcis fructus,
Quicunque vult salvus esse, Fructus, nostri finis luctus,
Hoc respiret germine. Totns in dulcedine.

2 a. Venit auster, dulce spiral, 2b. Floret hortus, sed conclusus,


Perflat hortum et aspirat Fructum profert, stupetusus.
Dulci stillicidio. Admiratur ratio.

3 a. Usu pant destitute, 3b. Fructu non deflorescit,


flos

Fructum flore uon soluto Et aeterni non marcescit


Parit lesse virgula. Veris rosa primula.
- 67

4 a. Increatum res creata, 4b. Sic naturae cancellato


Virgo Deum, patrem nata, Primo Jure de signato
Fontem fudit rivulus. Vase prodit figulus.

5 a. Virgo, thronus Salomonis, 5b. Salve, cuius nubem nescit


Virgo, vellus Gedeonis, Nee in partu dediescit

Virgo, mater gratiae. Dies pudicitiae.

6 a. Mundi salus, Stella maris, 6b. Nos solare, lux Solaris,


Pietate singularis, Lux, quae mundi lumen paris,
Mater plena gratia. Nobis praebe gaudia

7. Cum sanctis in gloria.

Miss. ms. S. Barbarae in Algia saec. 18


/i4. Cod. Sangenovefian. 96. (BB1.
fol. 7).

69. De Beata Maria V.

1 a. Inclinavit caelos Deus, 1 b. Caelos rupit et descendit


Ut ascendat homo reus Et potenter apprehendit
Liber ad caelestia; Dirae mortis spolia.

2 a. Corde patris eructatum 2 b. Sponsum profert thalamus,


Pro nobis est incarnatum Ut expressit calamus
Verbum, per quod omnia. Scribens vaticinia.

8 a. Caeli novum stillant rorem, 3b. Spirat auster, hortus floret,


Terra gignit salvatorem, Ut per florem evaporet
Patrem parit filia. Ex horto fragrantia.

4 a. Splendor patris, rex decoris, 4b. Templi sacrans vas sincerum


Homo factus in pudoris Prodit ille parens rerum
Latet aula regia. Signata pro hostia.

5 a. matris privilegia 5 b. Cum virginal! gloria !

6 a. Salve, mater puritatis, 6b. Ut a peccatis mundati


Tu maternae pietatis Redonemur sanctitati
Salva nos dementia, Tua per suffragia.

Miss. Baiocense imp. s. 1.


[Rothomagi] 1545.

70. De Beata Maria V.

1 a. In honore matris Dei 1 b. Decantemus omnes ei :

Et eius memoria Ave, plena gratia,

2 a. Qnae pro salute electa 2b. Virgo mater es effecta


Humanae propaginis Dei sic et hominis,

3 a. Super caelosqne assumpta 3b. Teque venerantur cuncta


luxta Dei dexteram; Ut Dei matrem veram.
5*
4 a. Ergo pro nobis, beata, 4b. Et virtute tibi data
Nostri tu memineris Nobis auxilieris,

5 a. clemens, o pia, 5b. dulcis Maria.

Miss. C ameraeense imp. Parisiis 1495. A. Miss. Cameracenge imp.


Parisiis 1507. H. Melodie wahrscheinlich: Sospitati, mil Verdoppelung
der Schlufsklausel.

71. De Beata Maria V.

la. Maria, Christi Dei 1 b. Laudes et praeconia


Genetrix beata, Tua quis narrare
Maria, viri rei Possit, per quam propria
Dulcis advocata, Dantur orbi terrae?

2 a. Virgo Christum concipis, 2b. Nam mox, ut angelica


Virgo quoque paris, Vox te salutavit,
A viro nil accipis, Uterum deifica
Dum fructificaris ,
Virtus fecundavit.

3 a. In partu non pateris 3 b. Tu es primiceria


Poenam vel dolorem; In virginitate,
Non est sic de ceteris Nota pariter via
Natis ad languorem. In humilitate.

4 a. Non fuit te sanctior 4b. Sola supra sidera


Neque virtuosior Nati tui dextera
Muliere nata; Sedes caronata.

r
>

a. Hinc te cives caelici, 5b. Et a te suffragia


Clerus atque laici Poscunt, qui miseria
Semper venerantur, Ulla molestantur.

Ua. Nos igitur, mans Stella, 6b. Dona cunctis hominibus


lam defende contra bella Laude tua gaudentibus
Hostis et carnalia; Bona supernalia.

Miss. Baiocense imp. s. 1. [Rothomagi] 1545. 1 b, 2 L. vielleicht efferre,


urn den sonst gewahrten Reiin ivieder herzustellen ;
im ubrigen g-ibt in 1 b, 3
propria (1. gaudia?) wenig Sinn.

72. De Beata Maria V.

1 a. Maria, mater gratiae, Ib. Nomen tuum dulce nimis,


Mater misericordiae, Memoraadam est inprimis
Relevamen miseriae Magnis, mediis, miuimis
Gloriosum. Gratiosum.
2 a. Fructuosa fecunditas, 2b. Nunquamlevis,nunquamvana,
Intemerata castitas Ac si esses inhumana,
In te sunt et virginitas Mentes nostras aegras sana
Perpetua. Prece tua.
3 a. Super omnes exaltata, 3 b. Dens ineffabiliter
lure cunctis es praelata, Ex te natus rectum iter
Virgo, Dei mater, nata Humanus corporaliter
Stirpe David. Demonstravit.
4 a. Tu, quae tot auxiliaris, 4b. Ut ad perfecta gaudia
Quae cum Deo gloriaris, Educti de miseria,
Due nos recte, Stella maris, Te ducente et praevia
Exoramus, Veniamus.

Collect, m.s. S. Petri Vivi Senonensis anni 1293. Cud. Parisin. Nouv.
acq. 311. Titel: n Prosa de sancta Maria."

73. De Beata Maria V.


1 a. Salve, lucis verae parens, 1 b. Salve, mater pietatis,
Omni labe semper carens, Fons immensae caritatis,
Quae praeceptis patris parens Summae stella claritatis
Fis mater et fyia. Illuminans maria.

2 a. Salve, virgo, virga lesse, 2b. Salve, virgo, mater Dei,


Per te fuit nostrum esse Per te consolantur rei,
Repletum caelesti messe Fiat laus huius diei
Destructa miseria. In tui memoria.

3 a. Salve, luminare mundi, 3b. Ad te, mater, confugimus,


Per te sumus laetabundi, Impetra, quod salvi simus,
Per te rei fiunt mundi Ne nos apprehendat limus
Paradisi requie. Infernalis curiae.

Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1484. A. Miss. Sagiense imp. Rotho-


magi 1496. B. Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1500. C. Miss. Sagiense
imp. Rothomagi 1548. D. la, 4 Sis AC. Melodic offenbar: Verb urn
bo num.

74. De Beata Maria V.


1 a. Salve, mater 1 b. Salve, mundo
misericordiae merito Celebris,
Spes lapsorum, Per quam lapsis
quam plenam gratiae lumen in tenebris
Salutavit Gabriel. Effulsit Emanuel.

2 a. Salve, sola 2 b. Medicinam


quae matris virginis quae confers vulneri,
Partu polles, Quod inflixit
Dei et hominis humano generi
Mater es et filia. Zabuli perfidia.
70

:> a. Castitatis 3b. Nostri tergens


et mornm formula, reatum sceleris
(i>uam
beatain Apud Deum
dicit per saecula sis pia miseris
Omnis generatio. Reconciliatio,

4 a. Ut suspiret 4b. nos ducat


ab hoc exsilio eius dementia,
Mentis nostrae Qui solns est
pura devotio omnibus omnia
Ad aeterna gaudia ;
In caelesti patria,

5. Per te, mater


Virgo, Maria.

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2 (171.
A. - Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1496. B. - - Mis. Sagiense imp.
-

Rothomagi 1500 C. Miss. Baiocense imp. s. 1. [RothomagiJ 1545. D. -


3 sq. quam lumen lapsis D.
11>, 2a, 3 Partu proles C. 2a, 4 et Dei
liominis D. 2b, 2 tu confers D. 2b, 3 infudit BC. 3b, 5 Reconsi-
liatio BCD. 4 a, 1 Ne A. 4 a, 3 Nostrae mentis BCD. 4b, 1 ducant
A. Str. 5 fehlt BC. 5 a, 1 mater inclita D.

75. De Beata Maria V.

1 a. Salve, salus peccatoris, 1 b. Salve, mater pietatis,


Salve, mater salvatoris, Desolates solans gratis,
Salve, virgo regia. Quia plena gratia.

2 a. Salve, domina caelorum, 2 b. Salve mitis, salve digna,


Imperatrix angelorum, Salve dulcis et benigna,
Dignans tamen miseros. Trahe nos ad superos.

:.{ a. Lava sordes, culpas terge, 3b. Stilla stillam puritatis


Limo mersos nos emerge, Nobis diu depuratis
Fons misericordiae. In caeno spurcitiae.

4 a. Salve, virgo sola mater, 4b. Fac, ut fratre tanto duce


In qua, per quam factus frater Post lianc vitam vera luce
Nobis Dei filius. Fruamur superius.

Collectan. ms. y. Sergii Andegaveusis (Vitae SS. etc.) saec. 10.


add. saec. n /i. Cod. Andegaven. 813. (730). Hit Melodie.

76. De Beata iMaria V.

1 a. Salve, salve, stella maris, 1 b. Parens partu singularis,


Porta, qnae non reseraris, Verbum vitam
, viam parts
,

Via, viris Salva pudicitia.


2 a. Ave, lux ecclesiae, 21>. Area sapientiae,
Fons patens clement iae, Norma pudicitiae,
Morbi medieina. Gratiam propina.

:j a. Maria, fons hortorum, 3b. Audi preces miserorum,


Hortusclausus,claustrummoruni, Solve vincla captivorum,
Omni plena gratia. Reple nos iustitia.

4 a. Ad te rei suspiramus, 4b. Te patronam habeamus,


Et gementes supplieamus Te iuvante gaudeamus
Tua patrocinia, In perenni gloria.

5 a. Christe, fili summi patris, 5b. Aegros sana, sanos rege


Servos tuae sanctae matris Et in tua stare lege

Reple bonis. Confer nobis.

6 a. Aufer iugum, quo gravamur, 6b. Te videre mereamur


In te namque gloriamur Dextra tua protegamur
Vere super omnia. Per aeterna saecula.

Miss. Constanciense imp. Kothomagi 1557. -- Melodic wahrscheinlicli :

In eaelesti hierarchia, freilich gekiirzt.

77. De Beata Maria V.

1 a. Salve, sancta Christi parens, 1 b. Cuncta laus est tibi parens,


Sidus novum, lux apparens, Virga florens, Hos non arens,
luxta natum semper clarens Hortns clausus, pare carens
Velut sol in aethere. Ueitatis opere.

~2 a. Verbum patris genuisti. 2b. Salve, mater lesu Christi,


Incarnatum peperisti, Quae post partum permansisti
Christum quae lacte pavisti Virgo tune et nunc fuisti
De caelo pleno ubere. lam lucis orto sidere.

3 a. Tu trinitatis
atrium, 3b. Salve, caelorum gaudium,
Unitatis triclinium, Portus portans suffragium,
Sanctitatis sacrarium, Peccatorum refugium,
Virtutum laus et gloria. Spes et misericordia.

4 a. radians 4b, Salve, mater


Stella prae ceteris, superni foederis,
Laus et honor Mundi salus,
hnmani generis, succurre miseris,
Delens scelus Colloca nos
parentis veteris, in regnis superis
Luce nos irradia. Seraphim custodia.

Trop. et .Seq. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromont. 57. 4 a, 5


Do lens.
- 72 -
78. In Commemoratione BMV.

1 a. Salve, virga mystica, 1 b. Mitis et pacifica


Virgo, mater unici, Genetrix pacifici,
Inter matres unica, Pro salute supplica
Felix sorte duplici. Nostra pio iudici.

2 a. Sublimis et humilis, 2b. Dulcis et amabilis


Firma spes humilium, Tutrix amabilium,
Hostibus terribilis, Sis nobis placabilis

Frange vires hostiuiu. Sic. ut places filium.

3 a. En, viventes morimur, 3b. Via, per quam gradimur,


Immo semimortui Finis est ambigui,
Ut aqua dilabimur, Si te duce ducimur,
Sed occurre lapsui. Meta datur inetui.

4 a. Nostri dux itineris 4b. Misereri miseris


Sis et comes exitus, Tibi datur caelitus,
Si nobis astiteris, Unde iure flecteris
Tutus erit transitus. Ad servorum gemitus.

5 a. Veni, mundi domina, 5b. Cuncta caeli lumina


Veni, mater Domini, Tuo cedunt lumiui,
Vitae mors contermina Ergo nos illumina,
Venit parcens nemini. Ne res desit nomini.

6 a. Preces ne despicias 6b. Miseri delicias,


Ad te snspirantium, Viles regni solium,
Sed prece snbvenias, Egeni divitias
Quae tnlisti pretium. Quaerimns; da n liutn,

7. Hoc uno nos satia,


In quo plenum gaudium.

Sequent, ms. C asae DeiCod. Parisin.


saec. 14. 5247. A. Missale
Uceciense imp. Lugduui 1495. B. 2 b, 3 Sic nobis B. - - 2 b, 4 Sis ut
B. 3 a, 1 Et viventes A. 4b, 2 datum est B. 5 a, 2 Munda mater
B. 5 a, 3 Vitae mones B. 5 a, 4 Veni B. 6b, 4 Quaesumus A.
7, 1 satias B.

79. De Beata Maria V.

1 a. Salve, virgo, Christi parens, Ib. Lucis porta, vitae portus,


Virga lesse spina carens, Odor myrtae, florens hortus,
Castitatis lilium, Dei domicilium.

2 a. Flagrans dulcor aromatum, 2b. Tu es reis refugium,


Cnnctorum splendor climatum, Austri flantis triclinium,
Nubes sine nubilo. Per te fugit aquilo.
73

3 a. Paradisus voluptatis, :ib. Gemma lucens, rosa rubens,


Fons signatus, deitatis Mater nunquam carne nubens,
Rorans stillicidio. Felix puerperio.

4 a. Tu es solis epicyclus, 4b. Tu es templum, caeli caelum,


Per te fulsit nobis cyclus, Tu es templi textum velum
Pondus sanctuarii. Opere plumarii.
5 a. Tu sculptura ostreata, 5b. Altare tbymiamatis,
Tu columna liliata, Igne plenum caritatis,
Tu es basis aurea. Aromatum area.

6 a. Tu es lampas et lucerna, 6b. Tua clemens virginitas


Ex qua mundo lux superna Et benigna fecunditas
Desuper irradiat. Deo nos conciliat.

7 a. Virgo clemens, virgo pura, 7 b. Roga patrem pietatis,


Virgo mater, non natura Ut nos purget a peccatis
Sed divino munere, Et det secum vivere.
I3
Miss. ms. S. Barbarae in Algia saeo. /H. Cod. Sangenovetian. 96
(JJ1J1. fol. 7). 4a, 1 episciclus. 5 a, 1 ystriata. 7 a, 1 clemens virg-o pia.

80. De Beata Maria V.

1. Salve, virgo virginum,


De qua lumen luminum
Processit ecclesiae.

2 a. Digna dignis cultibus, 2b. Salve, mundi domina,


Extollenda. laudibus Per quam nostra crimina
Et voce laetitiae; Relaxantur hodie.

3 a. Fecundata spiritu 3 b. Qui creavit omnia,


Tectum carnis habitu, Prefers sine macula
Solem veri luminis, Ad salutem hominis.

4 a. beatum uterum, 4b. Luna solera peperit,


Qui profudit puerum, Quo nox nostra deperit
Cuius super umerum Atque lucem repperit
Signum est victoriae, Homo novae gratiae.
5 a. Haec est Stella, 5b. Tu es rosa
Qua procella Speciosa ;

Nostri cordis Per te, pia


Sine sordis Mater, via
Potest esse scarie. Salutis et veniae.

Ha. Maria, mater Dei, 6b. Si Concordes nostrae menti,


Caeli porta, salus rei, Non valebunt maris venti
Fac nos semper vivere. Nobis portum tollere.
7 a. Tu es stella nocte lucens 7 b. Tu es portus naufragantum ;

Et ad portum uautas ducens, Nam, quod paris, virgo, sanctum,


Tnrbatos mundi turbine Aegros sanat ,
sal vat reos
Pone in vero lumine. Et nos facit esse deos.

8u. Tu es luna vincens solem, 8 b. Virnm paris praeter morem,


Namque pans talem prolem, Ex te fundis vitae florem,
(Juae nostrorutn Cuius gustus
Peccatorum Est conductus
Expiet contagia. Ad caeli palatia.

9. Te, Maria, penitus


Laudet omnis spiritus.

Gr.l. ct Trop. ins. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2


(17).
-- 2 a, 2 Excolenda. -- 4a, 3 O profudit. 6b, 1 mentis. -- 7 a, 2
naiita. 7 a, 4 Poni. 8b, 4 conditus. Melodie: Mane prima sabbati.

SI. ^Seqnentia de Heata M.V."

1 u. Stella maris, 1 b. Vitae via


Maria, Praedicaris,
Praedicaris, Maria,
Vitae via. Stella maris.

2 a. Complanato nobis calluni 2b. Ad hoc opus praesignata


Transituris per hanc vallem, Et a Deo nobis data.

3 a. Preme pede praevaleuti :lb. Qui felices nos seduxit,


Caput anguis virulenti, Et in mare nos eduxit.

4 a. Tu Abrahae iani promissa 4b. Virga fiorens, produc fructum.


Et per lesse nobis missa, Qui excludat Evae luctum.

5 a. Sicca virga, sine unda 5b. Corda nostra tu fecunda


Fis onusta nucibns, Fronde, flore, fructibus.

6 a. Legislator admiratur, 6b. Dum admirans intnetur,


Quia rubus succendatur Ab accessu prohibetur,
Nee succensus aduratur ;
Nudet pedes, admonetur;

7 a. Solvit iussus nee accedit, 7b. Mater Dei, Deo plena,


Quia vetus lex recedit, Caro quibus est in poena,
Postquam nova iam succedit. Pravos motus his refrena.

8 a. Et legatns boc praedicit, 8b. Et tu vere benedicta,


Deum esse tuum dicit Ex inani maledicta,
Tecum, fructum benedicit. Quae donatnr mater dicta.

9 a. Nos per Evara captivati 9b. Per te sutnus revocati


Ad poenarum praemia Ad superna gandia.
75

Grad. et Trop. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2


-- 5a, 1
(17). Signo. 5a, 2 Sis o nupta nuptibus. 7b, 3 refrenat. -
Iin Bande XXXVII, Nr. 98 bedauerte ich von dieser Sequenz nur die 6
,

ersten Strophen mitteilun zu koimen. Nach Chevalier s Kepertorium war


keine Aussicht, dafs ich dieselbe complet im Graduale von Fontevrault finden
konnte; denn nach ihm soil dort stehen: Stella maris o Maria Expers |

paris parens pi a. Die wirklich dort sich vorfiudcnde Sequenz fehlt im


Repertorium.

82. De Beata Maria y.

1. Stola virginitatis,
Alleluia,

2 a. Dominus
Induit gloriae 2 b. Solito demus frequentius
Mariae corpus egregium. Virgini laudis praeconium.

3 a. Maria, mater insignis, 3b. (,)uae velut rubus in ignis


Hostiam Deo Flammis non laesa
cor munduni obtulit, tilium protulit.

4 a. Haec afHictis dat solamen, 4b. Haec est mentis medicamen


Haec levamen est in poenis, Infectae culpae venenis.

5 a. Ante legera non auditur 5b. ynae non cessit blandimentis


Nee post legera invenitur Carnis servans immarcentis
Virgo tantae gratiae ;
Florem pudicitiae.

6 a. Luditur hostis profanus, 6b. Dum ministra caritatis


Dum divina confert ruanus Fidelibus congregatis
Virgini tot gratias; Dat virtutum copias.

7 a. Furit hostis tuuc subiectus, 7 b. 1 rece matris, pastor bone,


Quando nube carnis tectus Serva servos a dracoue,
Rex, qui regit aethera, Ne seducat fraudibus
Frodit de puerpera. Tuis prouos laudibus.

8 a. Dona nobis hodie 8b. Ut demus laudes piae


DOHO taae gratiae, Tuae matri Mariae.

9 a. Ut hanc ergo per patronam 9 b. lu illius die festo

Consequamur vitam bonam, Hilarato corde maesto

10. lucundura in ecclesia


Decantemus Alleluia.

Miss. Haiocense imp.[Rothomagi] 1545.


s. 1. Melodie der Laurentius-
Sequenz gleichen Anfanges, aus der vielfach sogar die Reimworte entlehnt sind.

83. De Beata Maria V.

1 a. Templum sancti spiritus 1 b. Tu thesaurus pauperum,


Virgo parit caelitus Apotheca munerum,
Lucis verae radium. Lux iucunda cordium.
2 a. Cuncta cedunt optime, 2b. Tu lussatis requies,
Cum te inngis animae, Tentatis temperies,
Dulce refrigeriura. Maestorum solacium.

3 a. Parens beatissima, 3 b. Coram celso numine


Summi regis intima, Nihil cst [in] lumine,
Memento fidelium ;
Nibil est innoxium.

4 a. Munda corpus sordidum, 4b. Edometur rigidnm,


Perfunda cor aridum, Per te flagret frigidum.
Sana totum saucium ; Dirigatur devium.

b a. Dispone fidelibus 5b. Ad salutis meritum


De te contidentibus Da post huius exitum
Saecli septenarium ;
Paradisi gaudium.

Miss. Ebredunense imp. Lugduni 1512. -- Melodie natiirlich: Veni


sancte spiritus.

84. De Beata Maria V.


1 a. Verbum manens ab aeterno Ib. Est ex matre factus Deus,
Apnd patrem ex materno Erubescat vir ludaeus
Carnem sumpsit utero, Infelix de cetero.

2 a. Rivns fontem alvo gessit, 2b. Terra, pontus, astra, mundus


Et ex alvo fons processit Renovantur et fit mundus
Pnrificans omnia. Miser a miseria.

3 a. Area novi testament!, 3b. Vas repletum vino mero,


In qua nostri sacramenti Cella plena pane vero,
Continetur veritas, Sub quo latet deitas.

4 a. l^uidquid boni potest esse, 4b. Lacte pascit salvatorem


Profert virgo, virga lesse, Virgo, nata genitorem,
(^uando parit filium, Creatorem omnium.

5 a. Miserorum miseratrix 5b. Pia mater, piurn natum


Et lapsorum reparatrix, Placa nobis, ut paratum
Keos reconcilia Det regnum in gloria.

Miss. ms. Senonense saec. 15. Cod. Parisin. 880. 2. A. Miss. ms.
Senonense saec. I4 /i6. Cod. Pessulan. 71. B. -- Missale Senonense
imp.
Parisiis 1543. C. 2b, 3 misera B. 5a, 1 miseratur B. 5a, 2 repa-
ratur B. 5 a, 3 reconsilia A ; reconsiliat B.
III.

DE SANCTIS.
85. De Omnibus Sanctis.

1 a. Arce siderea 1 b. Bonus pro miseris


occurrens unicus mala sustinuit,
Assumpto plasmate Qui nasci venerat,
fit
gigas mysticus. pati non renuit.

2 a. Dum vita moritur, 2b. Sublata flammea


Exsul reducitur Disparet framea
Eius in obitu. Patente aditu.

3 a. Hie angustum 3 b. Et confracto


Linquens bustum Mortis pacto
Die surgit tertia Poli subit spatia.

4 a. Inde pneuma mittens sanctum 4b. Illuc mire collocati


Subditorum tersit planctum Trinae laudem maiestati
Consolator inclitus. Dant beati spiritus.

5 a. Suum virgo filium 5b. Olim quern praedixerant


repraesentat vatibus, adfuturum gentibus.

a. Ltivo conspectui 6b. Fert gens punicea


Bis seni principes Serta martyrii
Assistant cernai, Plebsque virginea
Regni participes. Nitorem lilii.

7 a. Virent in sublimibus 7b. Quia plebem fidei


confessores ideo, munierunt clipeo.

8 a. Rex horum medius 8b. Quos cruce social,


Lapsis propitius Gehenna nesciat
Det noxae debitum ;
Post carnis obitum.

Trop. ms. Martialense saec. 12. Cod. Parisiii. 3719; bis: fol. 29a A; fo).
61 a B. -- Collect, ms. Martialense saec. 12. Cod. Parisin. 3549. C.
1 Honus C.
ll>, Ib, 3 venerat fehlt B; venerit C. 2a, 1 Cum C.
2b, 3 Parente C. 3 a, 1 Hinc A; augustum C. 3b, 1 Sed B, Ut C. -
4a, 1 Unde C. 4b, 2 Tuae B. 5a, 1 Tuum C. 5 b 1 promiserat ,

B, praedixerat C.
-- 8 a, 3 Dat B, Dant C. -- 8b, 1 Hos B. -- 8b, 2 Ge-
hennae B. 8b, 3 abitum B.
80 -
86. I I-OSH de Sanctis Omnibus."

la. Festumcrescensetcunctorum, 1 b. In hoc ipsa principatur,


Explementum ceterorum, Qua sanctorum coronatur
Dat aeteraa trinitas. Felix universitas.

2 a. Semper virgo mater Christi 2b. Throno iuncta verbo proli


Toti praerogatnr isti; Secus veram vestem soli
Tanta trans collegia Regnat super omnia.
:^ a. Novem gradus angelorum 3b. Divinumque simplex esse
Ternat grapbos distinctorum Venerantur indefesse
lerarchali titulo, lugi laudain cumnlo.

4 a. Patriarchis et propbetis 4b. Gemmis cordis lucnlenti,


Ac Baptistae demptis metis Tamquam forent in praesenti.
Firma constant gaudia; Prompsere roysteria.

5 a. Cephas habet coetuni clarum, 5b. Lauris martyrum sunt rosae,


Et tetras tbeosebarum Confessorum pretiosae
Ampla nitet gratia. Candent vitae lilia.
6 a. Hie beatarum
sat mire 6b. Bonos calles non linquendo
Spleudet turba feminarnm Et reductae paenitendo
Fruens pace socia, Poli pandunt praemia.

7 a. Quisquis digne promeretur, 7b. Manet spes his duplae stolae,


Ut ibidem sic locetur, Cum de terrae surgent mole.
Dictos greges conseqnetur Nee minus fulgebnnt sole
Fausti plausus copia. Nova carnis gloria.
s a. Ecce, domus Israelis, 8b. Alta Sion, templum latum,
Phalanx victrix, urbs fidelis, Vitis magna, florens pratum,
Fractis mali crebri telis Agnum saepe demonstratum
Triumphans ecclesia, Forma typi varia.

9 a. Vi fervente studeamus, 9b. Rem tarn grandem largiatur


Dum sub armis militamus, Mons, qui caelos amplexatur,
Ne nos laedat hostis hamus, Humi centrum speculatur,
Sed ad iustos pertingamus, Sceptri cono moderate
Quorum fit memoria. Ima, summa, media.
Collect, ras. Claraevallense saec. 12. add. saec. 12 is. Cod. Trecen. 990.
Mclodie wahrscheinlich : Laudes
erucis, freilich g-ekiirzt

87. De Omnibus Sanctis.


1 a. Ad bonorem Ib. Haec est dies
caelestis curiae captandae veniae,
Regem regnm, In qua cives
solem iustitiae, aeternae gloriae
Collaudantes Venerantur,
psallaraus hodie qui nos ad patriae
Mente pura. Vocant iura.
2 a. Huius festi 2b. Pater summus,
Tenens initium summum refugium,
Mundi factor Ab aeterno
[et rerum] omnium, generans filium,
Qui est finis Quod emittit
atque principium, flamen, fidelium
Deus unus: Verum munus.

3 a. Hinc exsultat 3b. Haec permansit


virgo, flos virginum, per omnem terminum
Quae caelorum Virgo consors
regem et Dominum celsorum- agminum,
Tulit, panem Omni pnrgans
et vitam hominum, [a] labe criminum
lesum Christum. Mundum istum.

4 a. Angelorum 4b. Potestates


milium milia, pellentes vitia,
Archangeli Cherubim et
et Dominiantia, Seraphim gloria
Throni necnon Et Virtutum
et Principantia mira prodigia
Gloriantur. Gratulantur.

5 a. Gaudet praeco 5b. Apostoli


vatumque contio, resultant gaudio,
Qui nos suo Quorum subest
docent praesagio, mundus iudicio,
Quo sit nostra Nosque solvunt
fixa intentio mortis contagio
Ad aeterna. In superna.

6 a. Decoratur 6b. Confessorum


martyrum sanguine fulget et agmine,
Dies ista, Qui et huius
qui mundi turbine vitae regimine
Victo gaudent Sunt aeterna
in caeli culmine beatitudine
Laureati. Munerati.

7 a. Virginalis 7 b. Electorum
floret humilitas, laetatur caritas.
Continentnm Quos mundana
refulget castitas ;
non trahit vanitas,
Hanc et illam Sed in ipsis
Ohristi benignitas superna civitas
Amplexatur. lucundatur.
Blume, Sequentiue Ineditae. VI. 6
82 -
8 a. Hornm ergo 8b. Ut cum eis

nunc patrocinia aeterna gaudia


Imploremus, In superna
quorum snllemnia caelesti patria
Venerari 1 romereri
laudum fragrantia saecla per omnia
Studearnus, Valcamus.

Mi*s. Bicterrense imp. Lugduni 1535. -- Ib, 7 Vocavit. 2.1, 2 te-


uent. 2b, 5 Quos amittit. 4b, 3 atque. 6a, 3 Dicens. 7;i, .} Con-
tinpntium. 8b, 5 sq. Promoveri saecula.

88. De Omnibus Sanctis.

1 a. Omnium sollemnio 1 b. Virgo sedens solio,


Sanctorum cum gaudio, Genetrix cnm filio,

Christicola contio, Felix puerperio :

Gratulemur. Veneremur.

2 a. Victor Satan Michael, 2 b.


Angelique ceteri,
^Chere"
lator Gabriel, Chori patris superi
Ductor Tobiae Raphael Assistentes lateri,
Collaudentnr. Commendentur.

:i a. In lordanis ttumine fib. Petrus cum apostolis


Lotor nati virgine Ceteris christicolis
Sine viri semine Falsis pulsis idolis
lucundetur. Nos soletur.

4 a. Chorus innocentinm 4b. Stephani praeconium


Latus ad martyrinm Martyrumque braviuin
Propter Dei tilium lubilo laetantium
Festivetur. Celebretur.

"jii. Confessorum inclitis, 5 b. Benedictus, nobilis


Monachorum meritis, Ortu, mente humilis,
I recibus pax semitis Par Roberlus dapsilis
Nostris detur. Exaltetur.

t; a. Magdalena vitio c.b. Katharinae bravio,


Mundata eximio Virgiuum suffragio
Christi beneficio Sanctorum consortio
Decoretur. Plebs locetur.

7 a. Quorum est sollemnium, 7b. Da, aeterna trinitas,


yuod per Bonifatium Fove, simplex unitas,
Quartum post Gregorium Nobis ,,Chere" iugitas
Promovetur. Ut praestetur.
Missale Casae Dei imp. Lugduni 1527. 5 a, 3 par semitis. 61j. 1

Katliarina.
83

89. I)e sancto Achatio.

1 a. Resonet ecclesia 1 b. Martyrum illustrium,


Magna cum laetitia Qui per crucis taedium
Festa colens hodie Cum palma victoriae

2n. Venerunt ad hravium 2 b. Hi fuerunt decies


Supernorum civium, Mille, in quos rabies
Uhi pax et gaudium. Saevit infidelium.

3 a. Hos manus tyrannica 3b. Spinis pungit capita


Pro fide catbolica Et perforat latera,
Ad columnam laniat. Demum cruce cruciat.

4 a. quam felix contio, 4b. Magno privilegio


Quae pari martyrio In caeli palatio
Salvatorem sequitur! Apud Deum fungitur.

5 a. Horum prece sedula 5 b. Qui regnat in saecula,


Deleat piacula Et post tot pericula
Praesentis familiae, Donet frui requie.

r. ms. Caclestinorum Parisientium anni 1532. Cod. Mazarin. 448.


A. - Miss. Fmiti. braldense imp. Parisiis 1606. B. - - Melodie natiirlich :

Veni sancte spiritus.

90. He sancto Adintore.

1 a. Exsultent solitudines, 1 b. Est et causa laetitiae


Militum simul ordines >!on
parva pueritiae
Patronem laudent suum ; Atqne clioro virginum.

2 a. Adiutor inter caelites 2b. Is inter pueros sanctus


Nunc gaudet, inter equites Fuit et ad finem castus
Olim clarus praestitit. Voluptati restitit.

3 a. Nobili stirpe natus 3b. Lumen adeptus gloriae


Patre lohanne satus Multum suis et patriae
Et Rosamunda fuit. Spleudoris promeruit.

4 a. Ducentorum dux inilitum 4b. Turn fudit in caelam preces


Incidit in exercitum Opem rogans Magdalenes;
Numerosum hostium ;
Haec tulit auxilium.

5 a. Aer nimbis exhorruit, 5b. Vires collegit Adiutor,


Fulmen hostes exterruit Hostem prostravit et victor
Et coegit fugere. Coepit grates agere.

6 a. Tandem captus a barbaris ijl). Ut a Christo descisceret


Post multos annos carceris Et barbaris adhaereret,
In ubscurum datus est. Graviter vexatus est.

6*
84 -
7 a. Tormenta constanter tulit, 7b. Opera divinam repetit,
Nee ilium poeua perculit Nm unique levamen qnaerit
Gratia firmatum Dei. Propngnator fidei.

8 a. Hinc piopitia Magdalis, 8b. Liberum noctis spatio


Illinc Bernardus Tironis Reddiderunt Vernonio
Solverunt e carcere; Vinclis gravi corpore.

9 a. Sacellum Magdalenae 9b. Illi victus perexilis,

Prope ripam Sequanae Frequens labor manualis ;

Struxit et incoluit. Miraculis claruit.

10 a. Exitiosum gnrgitem lOb. Eiecit quoque daemonem


Clausit et fluviuni mitem Deprecatus Magdaleneai
Fecit navigantibus. Multis id spectantibus.

11 a. Post mortem ante throuum lib. Tempori temperiem,


Cliristisese patronum Aegris valetudinem
Pro patria praebuit. Diversis restituit.

12 a. Pie in tuos, Adiutor, 12b. Impetra nobis gratiam,


Sis quoque nobis protector, Qua vitemas malitiam,
Defende periculis. Ut vivamus in caelis.

Officium sollemne
Adiutoris confessoris
s. nobilium patroni et Verno-
,

nensium protectoris, ... a loh. Theroude editum Parisiis 16-38. (Neu ediert
von Raym. Bordeaux. Rouen, 1864). 8a, 2 tyronis. Leider ist die Quelle
von Tlieroude nicht bezeichnet; dieselbe scheint jiin^i ri/u I.iatums zu sein.

91. De sancto Adriano.

1 a. Laetis fidibus clange, lyra, Ib. Psalle martyris insignia


Instant gaudia nunc plura: Nisu toto, comertia.

2 a. Qui ad instar captivorum 2b. Miles vinctus ulceratur,


Cultus sprevit idolorum ;
Nervis crudis verberatur.

3 a. lussu regis trucidatur 3b. Mox laetatur Natalia


Ac funibus tiagellatur. Visa viri constantia,

4 a. Deccrnens coniugem suum 4b. ludex fremit atque spumat


Inchoare raartyrium. Frangendo iurenis crura.
5 a. Eius manum amputari 5b. Abscissis pedibus
Vult uxor et sibi dari Fractisque cruribus
In eius memoriam. Deo reddit animam.

6 a. Hinc iubetur, 6b. Ignis cedit


Ut cremetur Nilque laedit,
Adriani corpusculum ;
Ros extinguit incendium.

7 a. Adriane, martyr Christi, 7b. Per crncem. quam baiulasti.


Laetanter plura tulisti Obtinere meruisti
Pro Christo supplicia ; Marty rii praemia.
85

8 a. Cuius laetus, 8b. Adriane,


Ut salvetur, noster coclus A morbo epideraiae
Sequatur vestigium. Conserva consortium.

9. Pater bone,
In agone
Mortis fer subsidium.

Miss. Rothomagense imp. Parisiis 1527. la, 1 Laetis fidclibus tange


lyra. 4b, 1 frerait obscunus spumat. 4b, 2 b rangendo sub incude. -
8 a, 2 Noster coetus ut salvetur. 8 b, 2 Ab
epideraiae inorbo. Man v^l.
die Sequenz: Laetis tange fidibus (Anal. Hymn. X, Nr. 154).

92. De sancto Aegidio.

1 a. Sanctissimi veneranda Ib. Aegidii, admiranda


Celebremus sollcmnia Praeminentis potentia.

2 a. Gaude tanti luminis 2b. Magnum tibi patronum


Illustrata Generavit
fulgore, Provincia, et transmisit Graecia.

:} a. Qui cum natus 3b. Et floreret


esset stirpe regia omni reruin copia,

4 a. Vana contempsit 4b. Exsul alta


mundi gaudia navigavit inaria,
*
Et blandimenta noxia,
Sua dans Christo
Et natali . *
patrimonia,
derelicta patria Caelica quaerens praedia.

5 a. Mira sunt, pater Aegidi, 5b. Pauper vestitur et aeger


Tuae virtutis insignia : Tua sanatur dementia.

6 a. Dirus anguis tibi cedit, 6b. Loqui mutos et turbata


Sed et ipsa daemonia, Parere facis maria.

7 a. Leprosum curas et arva 7b. Te cerva pascit in silvis


das fertilia, lactis copia.

8 a. Te, pater, honorat rex Fla 8b. Libertate locum donans


vins et tola curia, auctoritate regia.
Te monente fandat Haec Carolo regi
coenobium cum gloria, nuntiantur in Gallia,

9 a. Ad quem evocatus [illi]


Ob. Revelante, condonante
occulta pandis vitia, sancti spiritus gratia.

10 a. Praematura morte captum 10 b. Impetras, pro quibus oras,


Remanensem [quidquid petunt],
regulum resuscitasti et a Deo postulata

pia per sutJYugia. tibi dantur omnia.


86

11. Nuuc ergo nostra vitia


Precibus tuis expia
Et regna da caelestia.

- - Midair
Missalf Ki-doneuse imp. Parisii* 1492 A. l.Yiluni.-iisi- imp.
-
patrnrinia AH.
- 4b, 4
Parisiis 1533. B. 2a, 3 i ulgore pronuutia A.
6 a, 1 sibi B. 6b, 2 Pari facis AB. 7 a, 1 arma AH. -- *a, 3 muveiiu-
B. 10 a, 2 Kemansensem AB. 11, 3 dat.

93. De sancto Aegidio.

la. Promat pia vox cantoris la. Ipsumlaudanspraesens chorus


Haius laudem confessoris, Sit t estivus et canorus.

2 a. Fide fuit Deo carus, 2b. Mundi tamen sprevit fastuin


Mnndi quoque stirpe clarus, Se conservans Deo castum.

3 a. Adhuc aevo puerilis 3b. Quod in brevi tit doctoruin


Sensu fuit tarn subtilis, Doctor ipse doctioram.

4 a. Ardens intus caritate 4b. Intus ardens vis amoris


Foris lucet honestate, Per exeinplum lucet foris.

5 a. Dnmlanguentipraebetvestem, 5b. Ex divina dans virtute


Mox languoris fugat pestem, Vestem simul cum salute.

6 a. Quidquid rerum possidebat, 6b. Fit egenus, ut egeni


Cbristo dedit, quern colebat, Fiant lionis eius pleni.

7 a. Dum egenis hoc impendit, 7 b. Dans pro hristo peritura


(

Christus ei plus rependit, Promeretur permansura.

8 a. Quod fateri rex veretur, 8b. Christus ei revelavit


Scelus scire promeretur; Seclu&j quod rex perpetravit.
9 a. Nam altari dum astaret 9b. De supernis carta missa
Dumque missam celebraret, Regis pandit liuic commissa.

10 a. Hie horrendae rei reum lob. lam pro rege supplex oral,
Regem videns apud Deufn Cuius culpam non ignorat.

11 a. Servo Dei non ingratum lib. bervit cerva nutu Dei


Cerva praebet famulatum. Quasi grates agens ei.

12 a. Plura possunt reperiri 12b. Quibns clare demonstrator.


Mira facta sancti viri, Quam praeclarus habeatur.
13 a. Hicpraesentemiuvetchorum, 13b. Regem videns sempiternum
Ut in regno beatorum Glorietur in aeternum.

Prosar. ms. Parisiense saec. 13. Cod. C ommuii. A.-sisien. 69-5. A. Mi-.-^.
ms. Andegavense saee. 15. Cod. Parisiu. b68. b -
Sequent, ms. Gallicum
anni 1585 87. Cod. E^veunaten. 360 (139. 5 .s). C. Missale Leonense
-- Ib, 2 Fit festivus B. -
imp, Parisiis 1526. D. 3a, 2
-
3a, 1 puerili C.
fuit praesubtili C.
- 71), 1 transiturus C. crimen apud
8b, - \ idi-n>

A. 13a, 2 Sic praesentem A. - 13li, 1 videut C. -- Vgl. Gautier,


Oeuvres Poetiques d Adam de S. Victor (1. ed.) 11. 1*1 tt .
87

94. De tsancto Aegidio.

1 a. Quando conscientia Ib. plebs sic cum laetitia


Respondet eloquio, Laudes tJans Aegidio
Verbi valet gratia; Celebret sollemnia.

2 a. Sanctus hie Aegidius, 2b. Mundum sprevit penitus.


Christi miles regius, Soli Deo deditus,
Stirpe natus regia, Dei plenus gratia.

3 a. Mundus vixit hie in muudo 3 b. Sese Deo dans thesaurum


Deo vivens corde mundo, Sprevit opes, sprevit aurum,
Vitae vitans vitia; Sprevit transi toria.

4 a. Angue morsus est mnndatus 4b. Navem paene mersam rexit


Precibus Aegidii, Ad portum consilii,
Saevientis est sedatus Quae post eum tute vexit
Furor arreptitii. Ad locum exsilii.
5 a. Vir perfectus 5b. Res vulgatur,
Mari vectus Plebs miratur
Arelate Sanctum laedunt.
Urbe natae Quae procedunt,
Febres fugat viduae. Gentis voces mutuae.

(3 a. Famam nolens 6b. Diu latet,


Sed hie dolens Nulli patet,
Hinc discedit Dono Dei
Et se dedit ( erva ei

Vitae solitariae. Lac dat alimoniae.

7 a. Hie se celans non celatur. 7 b. Cartae fides attestatur,


Cum defuuctus suscitatur, Quamvis crinien condonatur.
Adepta carta veniae Huius voeato nomine
Commissi regis Franciae. Ultra non acto crimine.

H a. Hinc, Aegidi, serve Dei, 8b. Et fac preces nostras vehi


Supplicamus tibi rei, Ante Deum gratas ei,

Fac, vir mire, nos transire Ut venire die spei


Huius muiidi vitia Possimus ad gaudia.

9. Haec det Dei gratia.

Missale Andegavense imp. [Parisiisj 1489. A. Mis.sale Andegaveuse


imp. Rotomagi 1523. B. 5 a, 3 a relathe A. 5b, 2 miseratur li. -
6 a, 3 descendit B. 6b, 1 Divi latet AB. 7b, 2 condoiiatus B. 8b, 2
8b, 3 Et venire B.
-
gratis AB; ei fehlt B.

%. De sancto Aeniiliano.

1 a. Aemiliuni extolhunus 1 b. Cuius devote colimus


hodie magnulia, festivu sullernnia.
88

2 a. Migrat sanctus et portatnr 2b. Adulescens frequentabat


Ad caeli palatia Libenter ieiunia
Et cum sanctis collucatur. Et immunem se servabat
Ubi pax et gloria. Ab omni lascivia.
3 a. Felix confessor 3b. Teste scriptura
Aeruilianus est ortus mediocrinm est ortus
Minori Britannia, Parentum prosapia.

4 a. Cuius fulgebat 4b. Necnon imbutus


animus nobili misericordiae
dementia, flagrantia
Pauperibns impendebat Ad opera caritatis
multa beneficia. promptus erat omnia.
5 a. Cain mutus [qnidam] 5b. A nmliere,
adduceretur dum torqueretnr
Ad sanctum Dei Atque gemino
nee aliquid loqueretur, daemone obsideretnr,
Reddidit eloquia. Eiecit daemonia.

tj a. Panis in lignum mutatur. bb. Intrat furnum nee crematur.


Cumque panis reformatur, Sed illaesus conservatur
Patent mirabilia. Divinali gratia.

7 a. Quaedam venit excaecata, 7b. Fontis parere parata


Luce tamen restaurata Lympha, via permutata.
Rediit ad propria. Sancto venit obvia;

8 a. Cursum de valle mutavit 8 b. Versus montem inundavit


Currens ad contraria, Recta relicta via.

9 a. Aemiliane (pater) beate, 9b. Nos ab hac captivitate


Digna precum ubertate Supernorum civitate
Nostra dele vitia, Perducas ad gaudia.

10. Amen dicant omnia.

Miss. ms. 8. Andreae Burdigalensis saec. 15. Cod. Parisien. 871. A.


Miss. Burdigalense imp. Burdigalis 1543. B. 1 b, 2 festa A. -- 7 a, 3 Re-
dit B. 8 b 1 nudavit B.
. Melodie offenbar jene der Nicolaus-Sequenz
n Congaudentes exsul temus". Dieselbe wurde iiberhaupt, freilich in
etwas ungelenker Weise, als Vorlage benutzt, und viele Redewendungen sind
derselben wortlich entlelmt. Fiir die Strophenabteilung iind Textgestaltung
ist dieses notwendig zu beachteu. Der standige Verschlufs auf ia ist der
Vorlage gemafs eingehalten; der Wechsel zwischen gereimten und reimlosen
Stropbenteilen folgt ebenfalls der Vorlage, nur Str. 2 hat hier gereimte Verse,
die der Vorlagt fehlen. Es liefse sich freilich auch in Ib durch colamus
st. colimus ein Reim erzielen. Cbenso konnte man durch Umstellungen
die Strophe 4 also gestalten :

4 a. Cuius animus fulgebat 4b. Necnon misericordiae


Nobili dementia, Imbutus flagrantia
Pauperibus impendebat Ad opera caritatis
Multa beneficia, Promptus erat omnia.
- 80

Aber es ist mehr als ob hiermit das Urspriingliche getroffen


zweifelhaft,
wiirde, ziimal fiir 4b, 1 u. 3 doch kein Reim erzielt ist So habe ich den - -

Text von A ganz unverandert gelassen: Missi t-Wcale (Anal. Liturg. I, 401)
liabtn tiir denselben die Censur ,,Le texte de cette Prosi.- e-*t tivs corrumpu
par endroits." Die Beachtung der Melodie und Vorlage hatte anders be-
lehrt. -- Enveiterung der Vorlage ist die .Sclilufsklausel In. - Das Wort
Aemilianus stimmt durchweg schlecht in den Rhythraus; vielleicht war also
die Sequenz zunachst auf einen andern Heiligen gemacht.

96. l)e sancto Affrodisio.

1 a. Pangat plausus huius cliori 1 b. Qui per gustum mortis almae


Landes Cbristo salvatori Iiniiiortalis dedit palmae
Celebri tripudio, Munus Affrodisio.

2 a. Hie vocatus ex Aegypto, 2b. Veri consors Israelis


Sicut habes in rescripto, Vir praeclarus, vir fidelis,
Mare transit typicum, Spernit orbem lubricum.

3 a. Nam cum suae larvas urbis 3b. Dux accessit non ut ultor,
Confregisset coram turbis Sed ut novus Dei cultor
Virtus Christi pueii, Festinaret fieri.

4 a. Divae legis exsecutor, 4b. Romae post haec ordinatus


Praeco, verae pacis tutor, Et a Petro delegatus
Petri comes et adiutor Vir in cunctis adprobatus
Venit Antiocbiam. Visitavit Galliam.

5 a. Animarum lucra quaerens 5b. Bicterrense servat solum,


Et morborum pestes terens, Baptizdtis pundit polum,
Dei verbum late ferens, A dolosis pellit dolum
Promotus a Sergio, Yerbi beneficio.

6 a. Perseverans in doctrina, 6b. Corpus terrae commendatur


Piae vocis disciplina Viri sancti, consecratur
Plebem servans a ruina, Christo flamen, a quo datur
Diem clansit ultimum. Omne datum optimum.

7 a. stupenda nimis ira, 7b. Ruunt aedes exsecratae,


Quam non cavit plebs delira, Res delentur indilate,
Hanc monstrarunt docti mira Dilatatur patens late
Flaminis praenostica. Praesulis basilica.

8 a. Ecce, lux est reconcessa, 8b. Caecis datur lux serena,


Daemon pulsus ab obsessa Ulcerosis salus plena
Corpus reddit liberum : Tersis venis ulcerum.

9 a. Usu linguae Jam recepto 9b. Anus, puer et puella


Gaudent famine adepto Liberantur a procella
Piscatores littore ;
Mortis sano corpore.
PO

10 a. Ergo, pater et
patrone ll. Ora Cliristam rcdeniptorem,
Affrodisi, pastor bone, Ut supernura uobis rorem
Pontifex egregie. Det in regno gloriae.
Miss, liicterense imp. Lugduni 1535. -- :!h, 1 cultor. 8a, 2 pulsi>.

a, 2 flamine et adepto.

97. De sancto Agapito.

1 a. Purpurata 1 b. Veneremur
martyrum sanguine illom
Grataletnr (,ui curavit
in Christi nomine mortis perpetuae
Ecclesia. Contagia.

J a. (uius dementia, 2 b. Oblatas hostia


Collatrix veniae, Salutis ostium
Lapsis a gratia Surrexit, ostia
Contulit gratiae ( ont ringens hostium,
Salutare donum. Deus ultionum.

3 u. Talent secutus praevium 3b. 1 uer infra trilustrium,


Inspiratur divinitus, Mente tamen emeritus,
Dum per tormenta praetitiuin Sese in sacrificium
Sibi quaerit Agapitus. Offerre non est veritus.

4 a. Miles mentis intrepidae, 4b. Fidem docet et praedicat,


I raesente constans praeside. Sed innocentem iudicat
Sub praesidis tyrannide Et instum poenis adplicat
Pugnat viriliter. Iniustus arbiter.

.">
a. Igni^ patibulam. 5b. Tandem carnificum
Poenarum genera Exhaustis stadiis
Sunt illi pabulum. Fremit non modicum
Sunt illi munera Gens in saplidis
Gratiosa. Studiosa.

ti a. Finem accelerant 6b. lam vitae perpetis


Ministri scelerum. Adpetens praemia
1 ocnas reiterant Te, martyr, adpetis
Toiquentes iterum Inter supplicia
Agonistam fortem. Gustaturum moitem.

7 a. iJartyr Agapite. 7b. Perenni gloriae


Truncaris capitc Compensas hodie
Dans Deo spiritum. ( amis interitum.

8 a. Tibi post mortem vivitur, 8b. Ut apud summuru iudicem


In Christo vivis, igitur Te beuignum opificem
Sentiamus.
Miss. Bisuntinum imp. SSalini 1485. A. Miss. Bisuntinum imp. Parisiis
K>0*. B. -- 4b, 2 Et AB. 6b, 3 scheint verderbt. 6b, 5 Gustaturus B.
98. De .sanctii Agnete.

1 a. Diem i estum celebremus 1 b. res minis admiranda


Et Agnetis recitemus Atque virtus pruudicanda
Virginis martyrium. Populis tidelium.

2 a. Annis tribus atque decem 2 b. Haec praefecti natum sprevit


Non peractis subit necem Nee promissis adquievit
Aetate tarn tenera. Mundi spernens prospera ;

3 a. Sed respondet tide Fortis: :!b. Coniuncta sum pulchriori


,,Vade retro, fornes mortis, Longeque te meliori
MeqUe noli tangere ; Sempiterno foedevo."

4 a. Qui post dolens lecto datnr, 4b. Cuius pater hoc audito
A medicis revelatur, Sisti sibi iubet cito
Quod amore premitur. Agnem, quam adloquitur.

5 a. Primo profert blandimenta, 5 b. Sed tormentis nun terretur


Post baecpromittit torrnenta Nee blandimentis movetur
Sibi dari nimia. Virginis constantia.

6 a. Nudam iubet spoliari, 6b. Clamant Agnem sceleratam,


Scortum factain proclamari ;
Ad lupanar praeparatarn
Complent iussa famuli. Sciant omnes populi.

7 a. Christus texit hanc suoruru 7 b. Leno vadit, locum adit,


Densitate capillorum Suffocatus statim cadit
Melius quam vestibus. Captus a daemonibus.

s a. Virgo prece patris orat, 8b. burgit ille laudaus Deum,


Gemit, plorat et implonit Se fatetur cs^e reum ;

Vitam reddi tilio. Sed Agnes Aspasio

y a. Crucianda commendatur. 9 b. Statim rlamma se divisit,


Ignib ingens mox paratur, Illibatam hanc dimisit,
In quo virgo ponitur. Perversa gens uritur.

10 a. Post baec virgo decollator. lOb. Ubi lucem suis donat


Corpus terrae commendatur. Cliristus et
quemque cyronat
Caelo reddit spiritum. luxta suum meritem.

1 1 a. Quo possimus ipso duce lib. Ut cum ipsa super caelos.


Cum Agnete frui luce Ubi dulce sonat melos.
Per eius sutfragia, Cantemus Alleluia.

MisK. Atrebnteuse inij). P;irisii.s 1491. A. -- Miss. Atrebatense ini]i.


1"ON.B. ~ Miss. Atrebaten.se imp. abscjue [1518]. C. 3 b, 2 te tehlt (. .
>.

-
I

5lj, 1 territur C. Sa, 3 reddit C. 8b, 3 Agues a spacio C.


99. De sinrta Agncte.

1 a. Ad Agnelis ilecoiem 1 b. Quae contra saecli inoreni


Kxalternus honorera Despexit mnndi ttorem
Salutaris gratiae, Cum foeno miseriae.

2 a. Ilaec superbi clamorem 2 b. Haec veste denudata


( uiitrivit et amorem Mox est circumvallata
Totius vesaniae. Divina caesarie.

3 a. Hanc nee locus foetoris 3b. Tu censors angelorum


Nei- filius praetoris Stans in acde polorum,
Nee mors terret patriae. decor munditiae.

4 a. fons virginitatis, 4b. rosa castitatis,


Quae gaudes cum beatis, decus puritatis,
Da lumen prudentiae. Da ins temperautiae.

5 a. datrix probitatis, 5b. Da spiritus ardorem,


Et verae sanctitatis, Dona manus vigorem,
lux patientiae, norma iustitiae.

6 a. aurea castitas, 6b. Tu regi cohabitas


immensa bonitas, Reddens laudes debitas.
vas opulentiae, Cantica laetitiae.

7 a. Agnes dulciflua, 7b. Per tua snffragia


Stella lucitiua. Confer vera gaudia,
flos regis gloriae. Opes pudicitiae.
Mis>. Fontebraldense imp. Parisijs 1606. - 1 b, 3 Cum foere. 5a, 1
O fehlt. -
Tip,
1
L I c.nfert. - ~\>, 3 O res pudicitiae.

100. I*, ss.


Agricola et Yitale.
1 a. Gaude, plebs Alvernica, Ib. Agricolae, Vitalis
Dona Christi mystica Morte fis immprtalis
Claudes in hospitio; Victrici martyrio.

2 a. De terra Bononiae 2b. Omne superans auruni,


Traduntur Alverniae; quam clarum thesaurum
felix possessio ! Obvians daemonio !

3 a. victrices milites, 3b. Virtute, qua potestis.


lu caelesti divites. Mota sit mala pestis
Pellite miseriam ; Regendo ecclesiam.
4 .1. In morte et in vita 4b. Donee finis optatus
Yirtutilus munita Et meritis ornatus
Careat naufragio, Tradat caeli solio.

5 a. Horum [sit] translatio 5b. Daemonum artatio,


Nobis absolutio Mentis iubilatio,
Et reatus venia, Reditus in patria.
03 -
Prosar. ms. Claromontense saec. 1.5. Cod. Claromonten. 57. A. Miss.
Claromontense atque S. Flori imp. Lugduni 1541. B. 1 a, 1 Arvernica
A. - la, 3 Claudens B. - Ib, 8 fit H.
Ib, 1 et Vitalis B. 2a, 2
-

Traditur A. - 3b, 2 Amota B. -- 4b, 1 Donet II. 5 a, 3 veniat B. -


5b, 1 artio A. 5b, 3 Redditus A; patriam B. Melodie jedenfalls: Veni
sancte spiritus.

101. De sancto Anatolio Salinensi.

1 a. Per pater,
te, 1 b. Cuius laudes
salvari petimus, in terra canimus.

2 a. Sta pro nobis 2b. Qua iam vides


in caeli curia, Christum in gloria.

3 a. Nostra prorsus 3b. Ne contra DOS


excusa vitia, detur sententia.

4 a. Peccatorum vincula 4b. Hostis contra iacula


Solve prece sedula Et mundi pericula
Tibi famulantium ;
Nobis fer auxilium.

5 a. Et sic Dei filium 5 b. Ut post hoc exsilium


Fac nobis propitium Se nobis in praemium
Per tua suffragia, Donet et perennia.
Miss. Bisuntinum imp. in claro Salinensi oppido 1485. 3 a, 2 excusat.

102. De sancto Anatolio Salinensi.

1 a. Veni, spes sanitatis 1 b. Veni, clarens meritis,


Et forma castitatis, Salinum virtutibus
Praefulgens miraculo. luvans adminiculo.

2 a. Claudo qui donas gressum 2b. Praesulum sanutissime,


Loqui facis et mutum, Mulieri miserae
Nobis fer auxilium. Praestans refrigerium.

3 a. Anatoli, lux mira, 3 b. Sine quo miseria


Qui das per miracula Simul et penuria
Salinum clarescere; Adesset plenissime.

4 a. Leva, quae sunt subdita, 4b. Flecte mentes hostium,


Repara, quae perdita, Fove praesens oppidum,
Per tuum praesidium. Repelle fastidium.

5 a. Da cunctis fidelibus 5 b. Precareque Dominum,


Ad te recurrentibus Ut post vitae terminum
Optatom subsidium Det perenne gaudium.

Miss. Bisuntinum imp. in claro Salinensi oppido 1485. -- Ib, 2


Burgun-
diam virtutibus. - Melodie Veni sancte
jedeufiills: spiritus.
103. I>e SB. Andochio, Tbyrso, Felice.

1. Salve, radix Ie*sr,


quern sol, marc,
tellus et luna

2 a. Sed et caelorum cuncta 2b. Qui cs martyrum palma


simul collaudant agmina; et sacerdotum gloria.

3 a. Dans in utroque 3b. Alteri fidem,


virtutum praemia, alii constantiam.

4 a. Quas cum ceteris tuus 4b. Beatus Andochius,


miles adeptus fuerat petrn fundatus solida.

5 a. (Jui velut claris 5b. In domo tua


oliva poinis ul>i?rrima fudit pretiosa germinu.

<a. Nam divina 6b. Transmarina


secus hortatum deserens loca
capiens monit;i venit ad Gallias.

7 a. Ubi talenta 7b. Dans ad usuram


divinitus sibi credita maltiplicabat negotia.

8 a. Cuius fama 8b. Sed e contra


rircumquaque [lala] in eum valida
divnlgabatur maxima. hostis torquentur spicula.

9 a. Contigit ergo, 9b. Principis ductus


ut Eduorum est cum sociis

petens moenia in praesentia.

10 a. Qui furore 1Gb. Quos suspeodens


nimio motu-. distendi iussit
fremuit in athletas ;
rotis saxeis membra.

1 1 a. Sed, cum sic superare lib. Fornax eis (prae)paratur


sanctos, Christe. tuos candens, qua proiecti
non valerent verbera. tibi reddunt gratias.

12 a. Adhuc plus infrenuiit 12 b. Quorum sacri sanguini?


(. aesaris insania ;
candidata passio,
eorum colla ferrds per quani tanta diei
caedi iussit vectibus, huius festa rutilant,
sicque reddunt animas. nobis sit propitia,

13. Ut laude fruamur


aeterna.
95

Miss, ms. Eduense saec. 12. add. saec. 14. Cod. Semin. Eduen. 125.
A. Miss. ms. Eduense (Card. Rolin) saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 114.
15. Miss. ms. Eduense (Card. Rolin) saec. 15. Cod. Semin. Eduen. n. .

C. Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Tolosan. 100. D. Miss. Eduense
-- 1,2 4a, 2 fuerat fehlt D. 6a, 2
imp. Parisiis 1493. E. quam E.
linrt;itu E. oralu D, ora tu li. 6b, 1 Trans maria IJI). -- 7 a, 2 tradita
C. -- 7b, 1 ad fehlt E. -- 7b, 2 multiplicabit E. Sb, torquetur AC. ,

-
9,-i, 1 sq. ut ergo C. 91), 8 praesentiam ABD. lOb, s.ixeis nmonibiis
D. -- 12 a, 4 nectibus D. -- 12b, per ijuanta D: tanto <
.

104. Dp saneto Antlrpa.


1 a. Praesens dies honoretur, 1 b. Chorus noster gratuletur,
Et Andreae decantetur Viri sancti recordetur
Celebris mcmoria. lugiter insigna.

2n. Sanctus iste sanctus Dei, 21). Frater fuit piscatoris,


Mansuetus, magnae spei Mundi patris et rectoris,
Morum elegantia. Nee impar in gloria.

3 a. Uunc Aegeas cruciavit. :


.b. Pendens cruce praedicavit
Ligno crucis adligavit Christi nomen et clamavit
Pio parans impia. Plebi dans solacia.

4 a. Claudis gressu restanrato 4b. Iste noster advocatus


Surgit aeger de grabato, Christum oret, ut reatus
Fugantur daemonia. I
urget sui gratia.

5 a. Ergo Christe
, preces audi,
, 5b. Quo dux noster et patronus
Servos tuos nunc exaudi Nos perducat pastor bonus
In caelesti patria. Impetrata venia.
Miss. ms. S. Andreae Burdigalensis saec. 15. Cod. Parisin.
la, 2 decantur. Meloclie: Hodiernae lux dii-i.

105. De saneto Andrea.

1 a. Hodie beatus Andreas 1 b. Viam nobis ad vitam carnis


victor caelos penetravit ,
suae trabe coinplanavit.
Gaudeamus. Ut eamus,
2 a. Etsi non martyrio, 2b. Piae vitae studio.

:i a. Doctor bonus, initis, pius, 3b. Diffundebat [in] populis


plenus innocentia vitae serninaria
Et gratia, In Achaia.

4 a. Haec Andreas; 4 b. Hatlones


Sed Aegeas, Et sermones
Minister diaboli, Non ferens apostoli,

5 a. Crucifigi 5b. Sed crux Christi


Crucifixi Sicut isti

lussit ob ridirnlum Vitae auxit titulnm

Discipulum. In saeculum.
6 it. Turbae stantes 6b. Lamentantes
Ante crucem Vitae ducem
Ad viginti milia, Sustinere talia,

7 a. Indignantur 7 b. Ni maturet
Et minantur Et procuret
ludicem perimere, De crnce deponere.

8 a. I lie tiraet et promittit ; 8b. Qai sic suos gaudet pati,


Sed deponi uon permittit Ut aeternum sint beat!
Dei providentia, Vera patientia.

9 a. Ministrorum brachia 9b. Fiunt immobilia.

10 a. Supervixit biduo 10b. Tandem die tertia


[In crnce] dans sedulo Lux de lucis curia
Verba vitae populo Super lucis filium
Crucis de patibulo. Lucis fudit radium.

11. Prae lucis magnitudine


Diu visus a nemine
Simul cum ipso lumine
Perrexit ad Dominion
Felici victoria,
Ad gloriam cum gloria.

Miss. Aurelianense imp. Parisiis s. a. [1519]. A. Miss. Aurelianense


-- lb. 2 trabea AB. -- Ib, 3 Et nos AB. -- 5a, 2
imp. Aureliani 1556. B.
Crucifigi A. 11, 1 4 scheinen erne Gegenstrophe zu erheischen.

106. In Translatione s. Andreae.

1 a. Fontes Elim universi lb. Sic Andreas, vir insignis


Per diversa sunt dispersi Fide, fama, factis, signis,
Post donorum gratiam. Invadit Achaiam.

2 a. Per hunc credit urbsNicaena, 2b. Ab eisdem suffocatus


A qua Dei vir septena Vivit puer suscitatus
Eiecit daemonia; Teste Kicomedia.

:ja. Surgunt simul decem quater, 3b. Caelam, terra commovetur,


Quorum primus Philopater, Purus puer ut purgetnr
Perpessi naufragia ;
A matris calumnia.
4 a. Invocata patris dextra 4b. Laxu carnis involutos,
Multos sanat intus, extra Caecos, clandos, surdos, mutos,
Multis pressos vitiis, Obsessos daemoniis.

5a. Hunc Aegeas carceravit, 5b. Tandem crucem salutavit,


Huuc septena flagellavit In qua pendens praedicavit
Miuistroruni ternio. Bidnali spatio.
97

6 a. Luce caeli circumsaeptus 6b. Sed Aegeas sic deceptus


Diu demum est adeptus Coram cunctis est arreptus
Repromissa gaudia, Spirans in miseria.

7 a. Andrea, qui sanctorum 7b. Ut fruamur omnes una,


Mitis es ac pius, cborum Quam psalmista petit, una
Hunc Christo concilia, In caelesti patria.

Miss. Abrinoense imp. Rotomagi 1505. -- la, 1 Cfr. Exod. 15,27: Ve-
nerunt autem in Elim filii Israel, ubi erant duodecim fontes; symbolisierendi-
Anspielung auf die 12 Apostel. 3a, 3 puerperssi. -- 7b, 2 Cfr. Ps. 26,4
Unam [Hebraismus statt unum] petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem
in domo Domini.

107. De sancto Angelo Custode.

1 a. Creasti in principio Ib. Meritis iuste discernis


Incomprehensum numerum Et lumen et luciferum,
Angelorum imperio, Bonos et malos secernis,
Conditor alma siderum. Tn lumen ante term inum.

2 a. Ex his tibi semper astant 2b. Angelorum et hominuru


Quidam de dono gratiae, Dispensas miro ordine
Aliinobis ministrant, Mystica officiorum
Summae Dens clementiae. A soils ortus cardine.

3 a. Periret omnis anima 3b. Ut intendas superius


Absque horum suffragio, Ad aeterna palatia,
Sed reparantur omnia, Viam praeparat angelus,
Laus regi, plena yaudio. Beata nobis gaudia.

4. sancte angele Dei,


Ab eo qui es commissus,
Esto, quaeso, memor mei,
Ne peccato sim submissus.

Miss. Claromontense et S. Flori imp. Lugduni 1541. Ib, 3 cecernis. -


2b, 4 ortu. 3 a, 3 eornm. 3a, 4 pleno. Diirfte ursprtinglich ein Hymnus

gewesen sein, wie auch die Scblufsverse jeder Strophe einem ent- Hymnus
lehnt sind. Letzterea trittt iu Str. 4 uicht 7.u; dieser Umstand und die An-
wendung der tmliturgischen Einnahl, weniger das Fehlen einer Gegenstroplie,
lassen in Str. 4 eiuen spiiteren Zusatz vermuten.

108. De sancto Aniano.

1 a. Regi regum laudem demus 1 b. Sic concordet lingua cordi,


Nos, qui laudes recensemus Quo sit actus par concordi

Aniani praesulis. Vita linguae modnlis.


BLume, Sequentiae lueditft^. VI. 7
98

2 a. In hac die summum pie 2 b. Cor ascendens sit attendens,

Regem laudes, et ad landes Quara perfectas sit electas


Confessoris sedulum Praesul per miraculum.

3 a. Non excusans moras aevi 3b. Attestante parvulo


Nondum loquens puer btevi Anianus populo
Sublevato loquitur; Princeps substituitur.

4 a. Cum absolvi reos quaerit, 4b. Qui sanatus liberat,


Agripinum lapis ferit Quos damnando clauserat
Hos negantem solvere ;
In poenali carcere.

5 a. Ab instanti praesul nece 5b. Caeco reddit usum lucis


Reddit aegro sua prece Et impresso signo crucis
Sanitatis praemium. Sauat cementarium.

6 a. Confessoris prece pia 6b. Sanitatem tres gennani


Morbus fugit et mania Sibi gaudent Aniani
Gileberti militis. Restaurari meritis.

7 a. Regem quoque pugnaturam 7b. Paenitentem liberat


Fortem reddit et securum Furem, quern constrinxerat
Sanctus venerabilis :
Cippo qnidam nobilis.

8 a. Tot et tantis plenns bonis 8b. Pro devotis impetrat,


Curat aegrum, qui phj-tonis Caelos prece penetrat,
Vexabatur spiritu. Caelos [flectit] gemitu.

9 a. Ore precum carat caecum 9 b. Hostes fremunt, cives tremunt,


Et virtutis dono mutis Sed a caede gentis foedae
Linguae solvit vinculum. Praesul salvat populnm.

10 a. Super muros praesnl vadit, lOb. QuodsubmersisprorsusHannis,


Sputo delet et abradit Quorum casus est communis,
Hostes snos, tanta cadit A communi fit immunis
Pluviarum densitas, Detrimento civitas.

1 1 a. Inimici cadunt strati, lib. Praesul vitae post laborem,


Cives gaudent liberati Quia Christus confessorem
De praesenti clade fati. Suum vocat ad honorem
Caelo reddit spiritum Tanto viro debitum.

12 a. Aniane, caeli civis, 12 b. Universae factor rei,


Qui cum summo patre vivis, lesu Cbriste, fili Dei,
Tuis ora pro captivis, Miserere coetus rei
Ut praestetur salus vivis Et post mortem confer ei
Et defunctis venia. Sempiterna gaudia.
Miss. Aurelianense imp. Parisiis s. a. [1519]. A. Miss. Aurelianense
imp. Aureliani 1556. B. 10 b, 1 prorsus huius A, liunis B. 10 b, 3
communi minimus A. Melodie jedenfalls: Laudes crucis.
99

109. De sancta Anna.

1 a. Gratulemur in hac die 1 b. Sic laus consona sit corde,


Matri virginis Mariae Praesens ut voto concorde
Laudes dantes debitas. Colitur sollemnitas.

2 a. Ave matri raatris Dei, 2b. Dum doleret verecunda,


Per quam salvi tiuat rei, . Quod raanebat iafecanda,
Stirpe natae regia, NuDtiantur talia :

3 a. Esto corde laetabundo, 3b. Haec Maria nominata


Filiam paries mundo Semper erit Deo grata
Quae portabit Dominum; Et expers peccaminum.

4 a. Haec mater Anna, 4 b. Haec est virga ferens florem,


est sancta

Quae supernum clausit manna Fructumpraebenspraetermorem


Praecelsae dulcedinis; Alvum replens virginis.

a. Ut hanc ergo genetricem 5b. Supplices hanc deprecemur,


Sentiamus adiutricem Ut cum ipsa gloriemur
In hac solitudine. In beatitudine.

Prosar. ms. Claromonteuse saec. 15. Cod. Claromonten. 57. A. Miss.


Olaroraontense atque s. Flori imp. Lugduni 1541. B. -- la, 2 Matris B. -
1 b, 1 sic corde B. 1 b, 2 concordet AB. 2 a, 1 Ave mater B. 5 a, 1
hanc fehlt A. 5b, 1 deprecamur A. Aufschrift in A: n Annae matris
beatae Mariae". Melodic wohl: Hodiernae lux diei.

110. De .sum-la Anna.

1 a. Ad laudes matris Mariae, Ib. In hac virga pullulavit,


Annae nobilis et piae, Vitae fructum qnae portavit,
Gaudeat ecclesia. Quo pascuntur omnia.
2 a. Summe dignum est laudare 2b. Hanc loachim desponsavit,
Talem roatrem, quae lactare Cui fidem observavit,
Christi matrem meruit. Sicut Deus statuit.

3 a. Ambo vitam innocentem 3b. Partemfrugum,quashabebant


Deducebant et placentem Primam templis offerrebant,
Deo et hominibus. Secundam panperibus.

4 a. Teraam sibi reservabant, 4b. Sic viventes exorabant


Quam prudenter dispensabant Deum semper et laudabant
Suae domus nsibus. Cnnctis suis actibus.

5 a. Die festo, cum venissent 5b. Praesnl eis insultavit


Ad templum et obtulissent Et eorum reprobavit
Consueta munera, Innocentum opera,

6 a. Dicens eis non licere 6b. Sed Deus, cuncticreator


Coram Deo comparers. Et snorum consolator,
Cum fierent steriles; Eos fecit fertiles.
100

7 a. Et fit Anna
paritura 7b. Matrem Dei gloriosam,
Cuncta labe caritura Universis fructuosam
Reginam caelestinm, Populis fidelium.

8 a. Et DOS tantas genetrices, 8b. Ut sint nobis adiutrices


Tarn potentes, tarn felices, Apud Deum et tutrices
Collaudemus iugiter, In caelis feliciter.

Miss. Diense imp. Parisiis 1499.

111. De sancta Anna.

1 a. Lux est orta de tenebris, 1 b. Orbis dolet illecebris,


Cuius ortu fit Celebris Et doloris malis crebris,
Dies plena gaudio; Sicut probat ratio.

2 a. Huius lucis fuit pater 2b. Utriusque fuit vita


Vir loachim, Anna mater, Bonitate redimita,
Uterque mirabilis; Valde simplex, humilis.

3 a. Pater dignus. mater digna, 3b. In his patent mira signa,


Quibus non est res maligna, Obumbravit quos benigna
Quisque bono deditus ; Virtus sancti spirit us.

4 a. Felix arbor, felix fructus 4b. Fructu tali cessat luctus,


Frondesque snnt felices, Gentes gaudent simplices,
Arborisque felix truncns, Per queni nemo tit seductus ;

Summitas et radices. Ista vera publices.

5 a. Erat enim talis cura 5b. Servit Deo cum secura


Sancto viro mente pura Mente vitans mala pura
Nutriendi pecora, Per saltus, per nemora.

6 a. Erat homo dives satis, 6b. Dabat plebi paupertatis


Sed tres partes facultatis Primampartem, post praelatis
Disponebat facere :
Sibique non temere.

7 a. Dum in templo quodam die 7b. Ruben, scriba templi, ferae


Stans offerret vir hostiae Dedit lapsum iniuriae
Sacra Deo mnnera, Verba dicens aspera.

8 a. Vir recessit sic illusus. 8b. Mox cucurrit ad montana


Nullis domus rebus usas, Nulla verba dicens vana,
Sed timore Dei fusus Sed incedit via plana
Sustulit pacifice. Laudans Deum publice.

9 a. Anna quidem visitatur, 9b. Vir loachimcom moratur,


Ab angelo confortaturj In montanis, sed miratur,
Consolamen ir angelus sic loquatur
Angelico sibi sonitn.
fl
101

10 a. Dicit ei: revertere, 10b. Verbis autem patriarcha


Audi vocem nobilem, Credidit angelicis,
Habiturnm scias vere Praeceptorum legis area
Te prolem mirabilem. Potum bibit caelicis.

11 a. Lucis pater, mater Anna, lib. Nomen lucis est Maria,


Quibus caeli datur manna, Per quam gaudentnuncomnia,
Hymnum cantaatincessantcr Caius prece glorieraur
Angelicum et laetanter. Cum electis et laetemur.
Miss. Bicterrense imp. Lugduni 1535. 7 b, 1 verae. 10 a ,
3 sq. te
vere prolem. 10 b, 2 Credit.

112. De sancta Anna.

1 a. Felix Annaveneretur, 1 b. Quae loacliim coningata,


Et devote celebretur Proles datur ei grata
Eius natalitium ; Gignens Dei filium.

2 a. Haec per Dei pietatera 2 b. Quo plurimnm desolata


Meruit fecunditatem, Precibus est inclinita,
Man ens din sterilis; Domo clausa flebilis.

3 a. Angelas quam corfortavit, 3 b. Promittens, quod conceptura


Gemitum qui commutavit Foret haec et paritura
Huius in laetitiam Matrem Dei filiam,

4 a. Virgo semper quae manebit, 4b. lamque fertur virga lesse,


C arne mater confovebit Matrem sui quam vult esse
Redemptorem gentium. Rex creator omnium.

5 a. Mitis Anna, mitem natam 5 b. Salvi tandem iucundemur


Placa nobistibi datam, Et cum ipsa gloriemur
Prece nos ut sedula Per aeterna saecula.

Miss. ms. Senonense saec. 15. Cod. Carnoten. 587. 4 a, 3 Redemptio-


nem. Meludie vermutlich: Hodiernae lux diei.

113. De sancta Anna.

1. Mater matris Domini,


Felix felicissimi
loacliim consocia,

2 a. Singular! studio 2b. Anna, diu sterilis,

Pauperum solacio Apud Deum humilis,


Conferens subsidia, Propter virarn anxia ;

3 a. Qni turbatus nimium 3b. Propter verba praesulis


Triste per eloquium luxta vicem exsulis
Datum ad altaria, .. Fugit ad ovilia.
.
,
102

4 a. Quern caelestis nuntius, 4b. Per exempla veterum


Pulcher et propitius, Cor fovens et miserum
Blanda per eloquia Reducens ad gaudia
Solvit a miseria, Veraci prophetia.

5 a. Confortavit 5b. parentes,


Et monstravit, Quam gaudentes,
Quod Mariam Quam laudatos,
Egregiam Quam beatos
Gigneret ex te, pia. Vos facit haec filia!

6 a. Haec est rosa 6b. Antiqaorum


Gratiosa, ludaeorum
Quae de spinis Fuit nata,
Et minis Nobis data
Et truci invidia luxta vaticinia.

7 a. quam bene genuistis 7b. Caeli arcem obtinetis,


Et quam mundo profuistis, Quo iam mortem non timetis,
Et quam sublimi gloria Sed habetis omnia
Vobis plaudnnt caelestia! Desiderabilia.

8 a. Quo trahatis nos laudantes 8b. Ut sit nobis coadiutrix


Vos et vobis famulantes, Vestra nata, Dei nutrix,
Licet rei Quae DOS ponat
Simus, Dei Et coronet
Confisos dementia. In caelesti patria,

9. In qua simus coronati


Cum Christo in gloria.

Tropar. ms. S. Carauni Carnotensis saec.


I2
/is. Cod. Angelic. 435 (D V 3).
A. Miss. ms. S. Barbarae in Algia saec. "Vu. add. saec. 14. Cod. Sang-eno-
vefian. 96. B. Miss. ms. Autissiodorense saec. 14. Cod. Parisin. 17316.
C. Miss. ms. Victorinum saec. 14 /is. Cod. Parisin. 14448. D. Grad. ms.
Nivernense saee. 12. add. saec. 14. ex. Cod. Parisin. Nouv. acq. 1235. E.
Miss. ms. Carnotense saec. 15. in. Cod. Oxon. Bodl. Misc. Liturg. 344. F. -
Miss. ms. Sangenovefianum saec. (13. 14.) 15. in. Cod. Sangenovetian 90.
G. Miss. ms. S. Andreae Burdigalensis saec. 15. Cod. Parisin. 871. H. -
Miss. ms. S. Mariae de Olona saec. 15. Cod. Parisin. 873. I. Miss. ms.
Trecense saec. 15. Cod. Parisin. 865. K. Miss. ms. Montis S. Michaelis
saec. 15. Cod. Abrinceu. 43. L. -- Miss. ms. Senonense saec. 15. Cod.
Parisin. 864. M. Miss. Eduense imp. Parisiis 1493. C. Miss. Maclo-
viense imp. Rothomagi 1503. O. -- Miss. Baioeeiise imp. Rothomagi 1504.
P. Miss. Tullense imp. Parisiis 1507. Q. Miss. Cluniacense imp. Parisiis
1550. R.
Ferner im Miss. ms. S. Petri Carnotensis saec. 14. Cod. Carnoten.
519. Grad. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2 (17).
Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Tolosan. 100. -- Miss. Sosmense imp.
Parisiis 1547. Im iibrigen entbalt fast jedes gedruckte franzosische Missale
diese Sequenz. -- In A ist nur der Schlufs (8 a sqq.) noch vorhanden.
Str. 1 lautet in R: Plebs parentum virginis Novo ritu carminis De-
|
|

cantet sollemnia. 1,2 felicissime BDEFGHIMNPQ. 1,3 consorcia K.


103

2 a, 1 Ii vigili R; singularis 2 a, 3 Tulerunt R; suffragia


H; gaudio BP.
L. 2b, 3 virium L. 3a, 1 turbatur DFIL tristatus P. 3 a, 3 per ;

altaria G. 3b, 1 verbum DGH. 3b, 2 luita vocem DGKP. 3b, 3


Fudit G. 4b, 2 Cor dolens R. 4b, 4 Verata K. 5 a, 5 Gigneres Q;
in te K ex se CG; ex socia R; Gigneris stirpe pia M.
; 5b, 3 laudantes
F. 5b, 4 Et CH. 5b, 5 Nos HK; fecit CDKNQ. 6 a, 2 speciosa
KOR. 6 a, 3 Nunc P. 6 a, 5 cruci N. 6b, 3 data L. 6 b, 4 Vobis
R; nata LN. 7 a, 1 HNQ.
genuisti 7 a, 2 profuisti HNQ; portulistis
B. -- 7 a, 3 Et feblt B; O quam CDOR
In quern F. -- 7 a, 4 Nobis HK; ;

pandunt GIKLNO. -- 7b,


aram N. -- 7b, 2 Qua LQ; Quod KN; Per
1

quam D. -- 7b, 3 Sed iam habetis D; omnia fehlt K. 7 b, 4 Vobis de-


- 8a, 1 trahitis
leotabilia D. AH; vos DR. 8a, 2 Nos ADEHKLM; Et
sedule famulantes R. 8 a, 4 Sunms R. Str. 8 a fehlt F; ist umgedichtet
in D von 8 a, 3 an: Atque Ut sua dementia Nobis fiat
pie supplicantes | |

coadiutrix Pia mater, Dei nutrix etc.


| 8b, 1 Sit et nostra sublevatrix R;
Et sit K; tot adiutrix I. 8b, 2 Ista F; Nostra LQ; data L. 8b, 3
locet D ; ponet K (vielleicht die richtige Lesart, um den Reim zu wahren).
8b, 5 curia AFLO; gloria HIM. Schlufsklausel fehlt in CE, lautet in
HKNR: Amen dicant omnia Per aeterna saecula; In G nur: Amen dicant
]

omnia. Melodie: Mane prima sabbati. Die Collation von A, F u. O


besorgte unser Freund H. M. Bannister.

114. De sancta Anna.

1 a. Gloriosae lb. Haec cum prole,


Mariae matrem collaudet Regina caelorum, gaudet
Ecclesia ;
In gloria.

2 a. Haec est mater fertilis, 2b. Fructus ineffabilis,


Ex qua fructus nobilis Frnctus admirabilis
Procreatur, Mundo datur.

3 a. Ex hoc fructu prodiit 3b. Fructus, per quern periit


Fructus, per quern rediit Hostis et mors obiit
Mundi vita; Morte trita.

4 a. Per hunc fructum singuli 4b. Tanti fructus omnia


Fructus huius saeculi Mira providentia
Recreantur ; Gubernantur.

5 a. Huius fructus regia 5b. In caelesti curia


Genetrix eximia Christi felix avia
Supra caeli solia Cum illustri filia

Sublimatur Gloriatur.

6 a. Annae praeconia 6b. Nos ad caelestia


Laude fulgentia Perducant gaudia
Post huius mundi Dei filii
naufragia dementia.

Miss. Lemovicense imp. Parisiis 1483. A. Miss. Lemovicense imp.


8. 1.
[1540?] B. 6b, 2 Perducat A. Melodie natvirlich: Laetabundus.
104

115. De sancto Antonino Martyre.

1 a. Antonini divi, signis 1 b. Ex civibus Apamiae,


Et virtutibus insignis, Urbis minoris Asiae,
Laudes pangat contio. Fuit ipsi natio.

2 a. Florem tantnm Apamia. 2b. Is genere spectabilis


Qaam amnis secat Marsia, Infans in tide stabilis
Tranquillum progeimit. Christum sequi voluit.

o a. Deum snmmum praedicando 3b. Siti cum aestuans esset,


Climata praeteriens, Virga terram percutit;
Fidem semper illustrando n Sitfons",orat, n quinoncesset
Martyrium sitiens, luges aquas excutit.

4 a. Salutis clarus signo 4b. Suam praedixit mortem,


Sanctus nutu divino Animum parat fortem,
E pago peregrino Intra Christi cohortem
Redire monetur. Perfidis tenetur.

5 a. Offert ultro se, caeditur, 5b. Quern in flumen demerserunt,


Tandem capite plectitur Aquae cursu discesserunt
Secus amnera Marsiam. Fideles per gratiam.

6 a. Cum sanguine compererunt 6 b. Devote sepelierunt,


Corpus, quod inde traxerunt, Sed dnm capnt din quaernnt,
Ut decore ponerent. Hortantur. ne quaererent.

7 a. Quod ab angelis locatur 7b. lu Garonna cum subsistit,


In navim, ut deducatur Ab hoc cursu turn desistit
Vallern usque Nobilem. In Tharvem spectabilem.

8 a. Cum ad Festum 8b. Cardncorum


venit generosum altare sistitur,
Virum caput, Quod in templum
a quo pretiosum Stephani vehitnr,
Habitandum A vaccis
sanctns speciosum indomitis ducitur,
Petierat, Tandem caput
Festus sumptuosum superimponitur,
Templum huic dedicat. Quo locus emicat,

9 a. Collaetentur Apamia, 9b. Daemoniaci sapiunt,


Baiocensis ecclesia Caeci visum recipiunt,
Et Vallis Nobilis pia Surdastri demum audiuut ;

Propter sancti pignora. Quaevis sanat corpora.


105

10 a. Esto salus lOb. Ut te semper


hie te colentibus,
regno, quo frueris,
Antonine, Veuerari
cnnctis fidelibus, mentibus liberis
Te vocantes Ac animo
devotis mentibus saeclis et posteris

Exaudito, Possint regnis


rcple virtutibus locati superis
Et gratiu, In gloria.

Miss. Baiocense imp. s. 1.


[Rothomagi] 1545. 2a, 3 Transquillum.

ll(i. De sancto Armagilo.

1 a. Recesserunt febris, frigus 1 b. Caecus, claudus sunt curati


eius tacto pallio; illius remedio.

2 a. Fons emanat serpens ingens


;
2 b. Exspectantes multos sanat
mergitur in fluvio; brevis horae spatio.

3 a. Pecus sanat, omnem sexnni 3b. Exspiravit certa die


eius benedictio. Gabriele nuntio.

4 a. Collaudemus omnes ipsum 4b. ]Sam,quomorboquisaegrotans,


in suo sollemnio. eius beneficio

5. Sospes recedebat.
Miss. m.s. Montis .. Michaelis saec. 15. Cod. Abrinceii. 48. A. Miss.
Maclovieuse(?) imp. absque [ca. 1483]. B. la, 1 febri AB 3 a, 1 Pectus
A. Oifenbar urspriinglich eine Verbeta; Melodie: .Sospitati.

117. De sancto Audomaro.

1 a. Praeclari viri merita Ib. Nunc festa cuius inclita


Laude canamus debita, Anni reduxit orbita.

2 a. Audomarus, egregiae 2b. Monachorum consortia


Puer adulescentiae, Petens reliquit propria.

3 a. Fama eius iam optima 3b. Nam in divinis laudibus


Replebat loca plurima ;
Instabat boris omnibus.

4 a. In urbe Tervanensium 4b. Ex qua per fidem symboli


Est factus pastor ovium, Cultuni destruxit idoli.

5 a. Per hunc in tota Flandria 5b. Fomes erat egentiuin.


Fulsit divina gratia. Aegris salus et gaudium.

6 a. luvenis inoboediens 6b. Quern sanctuspraosul dormiens


Se surripit navigio, Eduxit de naufragio.
7 a. Quo pausans die iacnit, 7b. Et, quo fecit babilicam,
Lumen in nocte claruit, Per lucetn novit caelicam.

8 a. In terra figens baculum 8b. Grave carnis incendium


Fontis eduxit rivulum ; Spinis exstinxit veprium ;

Baptismo caecos abluit Missam diebus singulis


Quibus visum restituit. Caecis agebat oculis.

9 a. Post virtntum insignia 9b. felix ilia civitas,

Caeli petivit gaudia; Quam rexit patris sanctitas !

Odorem statim nimium Quam felix de praesentia


Nares sensernnt omnium. Est ipsius ecclesia !

10 a. Felix castrum, in populis 10 b. Nunc in eius praeconio


Notum per nomen praesulis. Tota laetetnr regio.

11 a. Ergo laus sit altissimo lib. Cuius fulti suffragio


Pro praesule sanctissimo, Caeli fruamur gaudio.

ms. Morinense saec. 16. Miss. Mo-


Cod. Audomaren. 215. A.
rinense imp. Rothomagi 1516. B. 3a, 1 iam eius B. 4a, 2 Factus est
A. -- 5 a, 1 tota patria B. - - 6 a, 2 contulit B. 8b, 4 dicebat B.
9b, 2 felix et A.

118. n De sancto Angustino, patre nostro".

1 a. Ecce dies triumphalis, Ib. Digne dies celebratur,


I)ies, in qua fit natalis In qua iustus revocatur
Angustini Celebris. Ad lucem de tenebris.
2 a. In melius immutemur, 2 b. Cum devoto sit canore
Ut illius veneremur Os in corde, cor in ore
Dignanter sollemnia. Pan consonantia.

3 a. Parum valet cum clamore 3b. Ad hunc rorem implorandum


Vox elata, si mens rore Patrem nostrum venerandum
Caret saucti spiritus. Rogemus medullitus.

4 a. Angnstinus ab augendo 4b. Christo mnltas auxit gentes,


Did potest, dum docendo Ipsi colla submittentes
Verbo vitae pabulo Sub fidei titulo.

5 a. Primo fuit Manichaens, 5b. In qua prius oberravit,


Sed convertit eum Deus Christi tidem defensavit
Watris suae precibus. Verbo, scriptis, moribus.

6 a. Satiari lion poterat 6b. Saepe flebat uberrime


Considerando gratiam, In ecclesiae cantibus
Quam nobis Christus fecerat Affectus devotissime
Nostram sanans miseriam. Cantus devotis vocibus.

7 a. Cultu morum adornatus 7b. In quo mirae puritatis


Hipponensis praesalatus Et praeclarae sanctitatis
Apicem promeruit, Exemplum se praebuit.
- 107 -
8 a. Mundi linquens servitutem 8b. Et, quod ore praedicabat,
De virtute in virtutem Effectui mancipabat
Sategit asceadere ,
Dei fultus munere.

9 a. Morbos sanans spiritales 9b. Suis devotis precibus


Et etiam corporales Ab obsessis corporibus
Dei dante gratia Pellebat daemonia.

10 a. Sancte pater, Augustine, 1Gb. Ut possimus numerari


Visionis fac divinae Tua prece singular!
Nos esse participes, Inter caeli principes.

1 1 a. lesu, sanctorum coroua, lib. Ubi quies, ubi vita,


Pacem veram nobis dona Ubi cuncta sunt unita,
Et post mortem nos corona Ubi laudum infinita
In caelesti patria, Resonant praeconia.
Miss. S. Victoris Parisiensis imp. Parisiis 1529. 6b, 4 Cum devotis.

119. De sancto Ausstremonio.

1 a. Nova cantet cantica 1 b. Quern cena Dominica


Gaudens plebs catholica Sibi apostolica
Sancto Austremonio, Sociavit contio.

2 a. Post Christi supplicium 2 b. Nactus pontificium


Fulsit Arvernensiom Corda movit gentium
Hoc doctore regio. Ab erroris vitio.

3 a. Cui dedit eulogias, 3b. Baptizatus patrias


Spernens fraudes, nuptias, Natus per iusidias
Hie exit a fluvio ;
Perimitur gladio.

4 a. Hinc praesul occiditur, 4b. Ut columba vebitur


Fons de terra oritur, Ad caelum, et ducitur
Sanctoque martyrio Anima cum gaudio.

5 a. A peccati macula 5b. Viventes per saecula


Huius sancti sednla Post mortis patibula
Nos mundet oratio In caeli palatio.

Sequent, ras. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 51.


Trop. et
A. Miss. Claromontense atque S. Flori imp. Lugduni 1541. B. -- 2a, 2
- -

Arvernentium A; Arvema scio B. 2b, 1 Natus A. 3a, 1 Qui B; heu-


logias A. -
3a, 2 fraudes innpias B. -- 3b, 2 pe (!) insidias A. 4b, 3
cum gladio B. -- 5b, 2 morti A. -- Melodic vermutlich Veni sancte :

spirit us.

120. De sancta Barbara.

1 a. Veni, Barbara sponsa, Ib. Barbara clarissima,


Veni, aniantissima, Post dura certaminu
Osculum praebe sponso. Sume refrigeriurn.
108

2 a. Lava, quod est sordidum, 2b. Veni, amantissima,


Accipe purissimum Digna cape praemia
Regni nunc palatium. Victrici cum tropaeo.

3 a. Filia Jerusalem, 3b. Vicisti tyrannidem,


Recipe triumphalera Patris crudelitatem,
Coronam victoriae. Animo fortissimo.

4 a. Furit pater in natam, 4b. Monet earn tyrannus


Seel petrae servat earn Servire daemonibus
Foramen tntissimum. Supplicia nuntians.

5 a. Virgo constantissima : 5b. Per tuarn, virgo, tidem


Unum in substantia, Praepara nobis sedem
Personis trinum colo. In caelesti solio.

.Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. - 4a, 2 servant. 4b, 1


-

tyrannidis. 5b, 1 Perpetuam Melodie wohl: Veni sancte spiritus.

121. De sancta Barbara.

1 a. Virgo Christum nimio 1 b. Fenestrarum radio


I>icens desiderio Patri fit cognitio,

Cordis esse thalamo Quod est in ore suo


Verns amor. Christ! clamor.

2 a. Yidens impius natam 2 b. Furiens capit illam,


Spernere simulacrum, Ducit ad indicium,
Colens, cui decet illam Ne plus adoret ilium,
Laus et honor, Qui stat maior.

3 a. Sed haec respondet :


Impie, 3b. ladex deos spernere
Dii tui sunt plnviae, Videns trudit carcere
Sed Christus est animae Et mamillas scindere
Medicina. In beata.

4 a. Latus suum carcere 4b. Nudam facit trahere


Cernens hie apparere, Per patriam propere,
Vestibus exuere Sed Christus sub veil ere
Cogit illam. Tegit sanctam.

5 a. Post (haec) a patre petita 5b. Nunc precamur, exora


Decollator tilia ;
Pro famulis, Barbara,
Dat an imam spe bona Ut det vitae vespera
Redemptori. Bene mori.

Miss. Tullense imp. Parisiis 1507. A. Miss. Tullense imp. Parisiis


1537. B. -- Miss. Tullense imp. Tulli 1551. C. -- 2 a, 3 Colens fehlt C. -
3b, 2 ponit AB. 3b. 3 mamillas amputat C. 3b, 4 Barharae C.
4 IF, A suo vellere ABC. - - Die Schlufszeilen sind durchwefr der Sequenz
^Mariae praeconio" entlehnt, die iiberhaupt als Schema diente. Die
Nachbildung freilich ist mebr als schwach, oft unverstandlich.
100

122. DC saneta Barbara.


1 a. Mirandum commercium Ib. Barbarae martyrium,
Virginis, proverbium Phalanges fldelium,
Veritatis, Depromatis.

2 a. Pulchra nimis carcere 2b. Sponsum scivit spernere,


Parentis pro scelere Summo regi nubere
Detruditur, Promittitur.

3 a. Unda sacri lucida 3b. Saecli calcat turgida


In Deum credit Sic et idola
baptism! lota, flamine fota.

4 a. Nervis torta taurinis 4b. Dolor cessat lorrainis.


Donis haec pollet trinis, Career plenus luminis
Cibis undat divinis. Refnlsit vi numinis.

5 a. nobilis creatura, 5b. Nee mammae dolet torlura,


Quae libens special passura Sua mercede secura.

6 a. Ardentum haec ubere 6b. Lampadum, sed muiiere


Quolibet in latere Chrisli, quo scit vincere,
Conteritur Praemunitur.

7 a verbum nectareum ! 7b. Pro cunctis oral Deum


Mortis in pyrgo Sacrata virgo.

8 a. Pater videns superari 8b. Sed angelus stola pari


Nudam iubet spoliari Ob amorem sponsi cari
Filiam, quam despexit, Dulciter illam texit.

9 a. Nee erabel propriam, .)!>.


Confer, virgo, veniam
lugulare filiam Paradisi gloriam
Plenus rabie. Vi precis piae.

Missale Lexoviense imp. 1504. A. Missale Lexoviensc imp. Cadomi


1.317.B. Missale Constantiense imp. Rotomagi 1524. C. Missale Rntlin-
magense imp. Parisiis 1527. D. Missale Baiocense imp. 1545. E. Missale
Lexoviense imp. in Ponte Audomari 1547. F. Missale Rothomagense imp.
1549. G.
4 a, 3 cibi B. 4b, 2 Carcere BE. 6 a, 1 Ardentium DEG; verbere
A G. 6 a. 2 Qnainlibet F; Quaelibet B. -- 7 a, 2 in pigro BE; in virgo
G. -- 9b, 1 ConfertABF. Mel.: Mirandum commercium (Kehrein 209).

123. De saneta Barbara.

la. De spinis oriens Ib. Te lucem peperit


Flos, virgo Barbara, Fera gentilitas,
Vota suscipiens Per te post aperit
Laudantes praepara Salutis semitas
Ad laudum cantica. Fides vivifica.
110

2 a. Dum virgo fatua 2b. Tu cum prudentibus


In mnndo glorians, Refulgens lumine,
Dam lampas vacua, Tu caeli dapibus,
A sponso devians Tu regni culmine
Fit exsors muneris, Cum sponso frueris.

3 a. Ornas palatium 3b. Donum hanc flaminis


Fenestra triplici Lavit divinitus,
Sacrum praesagium Post unda flnminis,
Dans fide simplici, <,>uani
fundit caelitus
Ut docet unctio. Dei provisio.

4 a. Exhorrens exsecrat 4b. Hiac toto pectore


Carnales nuptias, Haeret fideliter,
Se Cbristo consecrat Qnidqnid in tempore
lesn delicias Blanditur fortiter,
Sacras desiderans. Spernens et superans.

5 a. Hinc pater aestuans 51>. Sed Christum praedicans


Irae saevitia Virgo christioola
Minas assidnas Fidem fortificans

Infert, supplicia, Deridet idola


Ut dis tns offerat ; Hostesque superat.

6 a. Artatur carcere, 6 b. Post cessat gladio,


Aptantar aspera, Transscendit aethera ;

Mactatur verbere, Cuius oratio


Secantur ubera, Del nobis munera
Sed stat immobilis. Regni durabilis.
Grad. Cenomanense imp. Parisiis 1515. 2a, 5 exors. 5a, 5 diis.

124. De sancta Barbara.

1 a. Exsultet mundas hodie, 1 b. Barbara, pulchra facie,


Dies enim laetitiae, Virgo caelestis curiae
Qua decet festum colere. Digna, levatur aethere.

2 a. Haec urbe Nicomedia 2b. Mundana spernens gaudia,


Stirpe exorta regia Contemplando caelestia
Dioscori propagine, Sacro lavatur flumine.

3 a. A multis coniunx quaeritur, 3b. Cum de lace conqueritur,


Sed a patre includitur Tertia fenestra ponitur
Turris in fortitudine. In trinitatis nomine.

4 a. Rediens pater dum peroipit, 4b. Virgo metuens resilit,


Furens gladinm arripit, Et murus viam aperit,
Ut virginem interimat. Inter pastores latitat.
Ill

5 a. Ad Marcianum praesidem 5b. Religata ad stipitem


Adducta perstat ibidem Paritorum tyrannidem
Vultu virgo intrepido. Superat corde fervido.
6 a. Sursuni ligatis pedibus lib. Retruditur carceribus
Sanguis exit de naribus; Cum angelicis coetibus,
Caput malleis lace rant. Qui plagas eius solidaut.
7 a. Tortores illam radiant, 7b. Maxillas ei transfigunt
Ante praesidem statuunt, Et exurendo adfligunt,
Diris cruciant ictibus. Fervetin Cliristilaudibus.

8 a. Lampadibus crndeliter 8b. Christum invocat fortiter,


Concremataque turpiter Angelus ipsam dulciter
Nuda dolassira circuit. Stola bissina <

ontegit.

9 a. In monte tune perducitur, 9b. Sed dum ille regreditur,


A patre caput scinditur, A fulgure percutitur,
Caelos penetrat spiritus, Corpus crematur penitus.

10 a. Valentinianus colligit 10 b. Virgo sancta dum percipit


Sanctumque corpus sepelit Caelica dona, Deus sit
In con decenti loculo. Benedictus in saeculo.

Miss. B. Stephani Lemovicensis imp. Lemovicis 1537. 8 a, 3 dolassim


offenbar verdruckt; 1. Nudata passim? 8 b, 3 bissirua.

125. De sancta Barbara.

1 a. Fons virtutum, o Barbara, 1 b. Supplex Deum pro me ora


Dulcis, mitis, non barbara Omni die, omni hora,
Ancillaque Dei patris, Ne cruciar locis atris.

2 a. Revera fateris esse 2b. Hoc referunt historiae


De virgula sancta lesse, Multiplices et variae
Unde Christus et Maria ;
De te, virgo tola pia.

3 a. Excellenter multum bene 3b. Hoc prudenter demonstrasti,


Docta es ab Origene Dum paganos confudisti
In fidei articulis ; Theologoruni regulis.

4 a. Res realis fuit ista, 4b. Post in turrim ascendisti


Quod te lohannes Baptista Et idola confregisti,
Baptizavit sacra unda. Quae vana sunt et immunda.

5 a. Elevata tune fuisti 5b. Per tres doces trinitatem


Dum latomo praecepisti : Per turremque unitatem
Fac in turrirn tres fenestras. In divinis esse monstras.

6 a. videns pater fremit,


Ista 6b. Sub lapide tarn vallata
Ensem suum mox exemit Per pastorem accusafci,
Cupiens te transfodere; Pastor perit pro scelere.
112

7 a. Epistolam dum legeres 7b. Ac si esset nuper natus,


Origenis et cerneres, Demum cruci conclavatus,
Tibi Christus apparuit, Sicut pati voluit.

8 a. Haec omnia dum vidisti, 8b. Hoc cernendo es armata,


Evidenter cognovisti Corde, ore praeparata
Xati pati mysteria; Ad omnia supplicia.

9 a. Abnegare Christum nolens, 9b. lubens tuum eculeis


Marcianus multum dolens Corpus tundi cnrn malleis
Te posuit in carcere, Atque mammas evellere.
10 a. Nervis, virgis laniata, lOb. Super testas tu es versa,
C ilicio confricata, Sale aceto aspersa
Lacerata pectinibns, Et adusta fragminibus.
11 a Ducta nuda tu per regnum lib. Mox angelns affert byssnm
Super calles, super caenum, Divinitus tibi missum,
Atrocius mutilata ;
Unde virgo es ornata.
12 a. Et propter hoc rex tabescit, 12 b. Et hoc anno ducenteno
Furit, frendet, modum nescit, Septimoque sexageno ;

Dum te virgo decollavit, Virgo caelos evolavit.


13 a. Regi summo in hac vita 13b. Morte mori non snbita,
Impetrasti, ut sit ita, Confessione habita
Nostrum labes relaxentur, Viatico recreemur.

1 4 a. Ultioneque divina 14b. Nam desuper venit ignis


Pater tuns rex maligna Corpus urens, sieque cinis
Morte non sic cernitur, Nullo modo panditur.

15 a. lesum ora, virgo sacra, 15b. Grana, vina atque loca ;

Pro hac urbe tarn praeclara, Habitantes vero loca


Ut bane servet a nocivis, Caelo sursum, ubi vivis.

.Missale Andegavense imp. [Parisiis] 1489. A. Missale Turonense imj.-.


Rotomagi 1492 sq. B. Missale Aeduense imp. Parisiis 1493. C. Missale
Cenomanense imp. Parisiis 14!J4. I). Missale Turonense imp. Turonis 1517.
E. - - Missale Andegaveuse imp. Rotomagi 1523. F. Missale Aeduense
- Missale Catalaunense imp. Parisiis 1543. H.
imp. Parisiis 1530. G.
la, 2 mm
amara H. - - 2a, 1 diceris esse G. 5a, 2 lathomo A <_
!>,

talamo E, thalamo B. 5a, 3 turri D. 2 Ac per turrem unitati-m


51>,

G. 6b, 1 relate G; tarn wohl verdruckt statt jam, turn oder ahnliclies.
6b, 3 periit A H. Sa, 3 passi G 9b, 2 tondi A G. 11 a, 2 scemim
BD; fenum ACFH. lla, 3 Atrocitus BDH. lib, 2 sil.i missum AG. -
121., 1 Ex hoc E. 13a, 3 rclaxantur D. 13 lj, 3 Via viatico ACF. -
-- 14b, 3 modo fehlt BD. -
14b, 2 sitque H; lies fitque?
-
15a, 1 sacra
virgo DEFH. 15 a, 3 nocuis A. 15 b, 2 vern horum BE; die
- -

r. 15 b, lautet in ACFG:

Grana, vina atque loca


Conserva ad nostra vota,
Habitantes vero grata [horum AF]
Trahe sursum, ubi vivis.
Akrosticlion: ,,Frere lehan de Rui [oder DeruiV]."
113 -
126. De sancta Barbara.
la. Laetabundus lb. Sancta virgo
Exsnltet fidelis Intacta permansit viro
chorus,
Alleluia - Res miranda.
2 a. Stirpe aata aobili, 2 b. Castitotem tenuit,
Magnae pulchritudinis Caritatem babuit,
Sicut Stella,
Semper clara.

3 a. Haec nitet ut 1 ilium 3b. Nee timens martyrium


Spernitque gentilium lesnm Christum Dominum
Legem virgo. Semper orat.

4 a. Laceratur verbere 4b. Career nitet iubare


Damnaturque carcere Meritoque Barbarae,
Haec Barbara. Christum orat.

5 a. Magna Dei gratia 5 b. Corpus suum panditur,


Barbarae solacia Oleo comburitur,
Fert et ad iudicia Caput eius tunditur
Redit ilia. Cum mamilla.

6 a. Christum per omnia 6b. Congaudent martyres,


Dilexit Barbara. Maxime virgines
Ascendit ad Pro Barbara
caelestia. clarissima.

Miss. Metense imp. Metis 1545. A. Miss. Metense imp. Metis 1597.
B. Miss. Virdunense imp. Parisiis 1554. C. 1 a, 3 Pro sancta Barbara
AB. -- 2a, 1 Stirpi AB. 5b, 3 tonditur ABC. 6a, 1 Ipsum AB. -
Melodie natiirlich: Laetabuudus.

127. De sancta Barbara.

1 a. Melos pangat inclitum, 1 b. Barbarae sollemuia


Omni laude refertum, Perdulci symphonia
Militans ecclesia ;
Omnis colat usia.

2 a. Quam laudat uberius 2 b. Virgo tulit deica


Exsultans felicius Pro fide catholica
Tota caeli curia. Tormenta innumera:

3 a. Comae tractus immites 3b. A Christo visitari


Ac horridos carceres, Meruit et sanari
Dira quoque verbera. Taetro clansa carcere.

4 a. Carcere educitur 4 b. Exquisitis iterum


Forma praestantiore, Torqnetur suppliciis,
Ad praesidem ducitur Sed devicit tyrannum
Omni sana vnlnere. Constantia virginis.
Blume , Sequentiae Ineditae. VI. 8
114

5 a. Suspenditur, caeditur, 5 b. Nuda circuraducitur,


Tunditur, discerpitur, Prece fusa tegitur
Mamilla praescinditur, Alba stola, sanatur
Urit aestus lampadis. Sola virgo corpore.

6 a. Truculentus et insanus 6b. Pater furit et insanit,


Victus tune iubet tyrannus Natam rapit et perimit
Virgin em d est mere; Ampntato capite.

7 a. Ictu percnssus fulminis 7b. virgo prudentissima.


Poenas luit mox immitis Virtuturn praerogativa
Tanto dignas scelere. Excellens et gratia,

8 a. aeterni sponsa regis 8b. Cuius snmma constartia


Et meriti singularis, ViriUueque eximia
Ecclesiae est praeclara
Barbara sanctissima, (^uaesita victoria,

9 a. Tuorum preces servorum 9b. Post buius vitae terminum


Et vota supplicantiam Nos ad eius palatium
Audi et apud Dominum Perducas nobis criminum
Excusa facinora ; Impetrata venia.
Miss. Cenomanense imp. Parisiis 1546. A. Miss. Cenomanense imp.
Parisiis 1559. B.

128. De sancta Balthilde.

1 a. Benedicta sit beatrix, Ib. Abiectorum snblimatrix,


Veneretur veneratrix Oppressorum sublevatrix,
Electorum, trinitas ;
Trina Deus unitas.

2 a. Laudes cuius honestate, 2b. Timorata caritate,


Cordis, oris puritate Dulcorata pietate
Digne panxit debitas Balthildis humilitas.

3 a. Haec insignis 3b. In procinctu


gentis Saxonicae fraudis piraticae
Ortum duxit Regionis
et genus apice, in partes Gallicae
Sed praedata Est translate.

4 a. Libertatis 4b. Deservivit


abiecto pretio prndenti studio,
Servitutis Erchenaudi
vili commercio domns obsequio
Venumdata, Deputata.
5 a. Illi nolens coniugari, 5b. Sed spe prolis Chlodovaeo
Ex ancilla principari, Regi nupsit et cum eo
Praeelegit amplexari Disponente gessit Deo
Castitatis lUium. Diadema regium.
115

6 a. Regni rectrix et regina 6b. Et quieti desuetis


Feritate columbina, Tribus regnis inquietis
Pietate leonina Foedus pacis et quietis
Vires fregit hostium, Reformavit gaudium.

7 a. Grata Deo special! 7 b. lugo dedit se claustrali


Morum praeminentia Genetrix egregia
Tria fisco sub regali Et a grege moniali
Ditavit coenobia. Cessit ad caelestia.

8 a. Nunc sublimis ex abiecta, 8b. A te morum forma datur,


Baltliildis praeelecta, In te virtus reformatur,
Caeli civis es effecta Per te nobis conferatur
lugi fruens gloria. Salutaris gratia.

Miss. ms. Getnmeticense anni 1485. Cod. Rotomagen. 301. A. Miss,


ms. Gemmeticense anni 1492. Cod. Rotomagen. 302. B. Miss. Fontebral-
dense imp. Pariaiis 1606. C. -- 4b, 3 Erchenaldi C. -- 7 a, 2 praeeminentia
C. 8b, 2 informatur C. Akrostichon: Balthildis regina.

129. De sancta Balthilde.

1. Eia, contio sancta,


vox nostra
sonet Alleluia.

2 a. Laudare 2b. Qui cuncta


Deum nostrum condecet visibilia fecit
et in saecnla, et invisibilia.

3 a. Coelum, terram, maria 3b. Exercetque propria


et quae sunt cuncta in semper in his pie
eis condita, gubernacula.

4 a. Intendant nunc cantica 4b. Quae nos ad praeconia


vocum et sensuum canimns Batbildis
officia. magnifica.

5 a. Nunc ergo ,
sancta Bathildis, 5 b. Ut postulat omnis haec plebs
vocis organa tibi subdita,
Sanctissima nostra consona Ut Dei misericordia
considera, largissima
quae tibi per tua
canimus debita. nos salvet merita,

6 a. Tollens omnia 6b. Et, quae sunt grata


nobis crimina, sibi, faciat

peccata simul, nos operari


Alleluia ; per saecula.
116

7 a. Nee ultra horribilia 7b. Sed cuncta servent agmina


temptamenta nos per saecula
DOS valeant angelica
ad perversa inter ista
daemonia mahimoda
pertorquere sua istius saecli

itinera, pericula,

8 a. Ut mereamur 8b. Mox ista vita


aethera tinita,
scandere lucida regna felicia.

9 a. lu qnibus 9b. Vestita


es tu modo cum fulgent! stola
sancta gloria ornataque corona

10. Gemmis perlucida.

Grad. ms. Fossatense saec. 13. Cod. Parisin. 13254 A. Miss. Fonte-
braldensn Parisiis 1606. B.
imp. 2a, 1 Laudate A. 2 a, 2 condocet
A. 4 a, 1 hunt- rontica B. 4 a, 2 votum AB. 5 a, 3 oonsouat AB. ~
5b, 2 tibi fehlt A. 5b, 5 salva A. 7 a, 3 veleat AB. 7 a, 5 duminica
7 a, 6 contorquere B. -- 7b, 6 istius saevi
A. 7b, 1 Sed sancta B.
AB. 8a, 2 ad aethera A. 9 a, 2 esto modo A, es modo B.

130. De sancta Balthilde.

1 a. Collaetentur Calenses, Ib. Quae de gente Saxouum


Exultentque virgines Exorta nobiliurn
Balthildis praesentia, Ornavit natalia.

2 a. A piratis praedata 2b. Sed haec virgo inclita


Hercbennaldo vendita Cunctis bonis praedita
Pro vili pecunia; Luxit in palatia.

3 a. Gemmata virtutibus, 3b. Herchennaldus ista cernens,


Decorata floribus Servientes omnes spernens
Redolebat balsama. Hnic commisit omnia.

4 a. Princeps domas gratiam 4b. Vestes omnes, pannalos


Kon amisit aliquam; Lavit, tersit sordidos
Regendo familiam Praeparando calceos,
Se rexit ut famalam: Reformavit animos.

5 a. Ut conspexit, quod dilexit 5b. Et ne forte macularet


Earn princeps et illexit, Earn thorus et foedaret,
Sprevit eius copulam ;
Hanc contempsit gloriam.

6 a. Clodovaeus re comperta, 6b. Per honestos et refertos,


Patefacta, manifesta, Fide plenos et perfectos ;

Regis optat filiam Nullam duxit aliam.


117

7 a. Vix inventa adornatur, 7 b. Rex convocat omnes doctos


Redimitur, coronatur, Prece trahit et excoctos ;

Inaures et murenulas In regales nuptias


Recepit et divitias. Magnas expendit copias.

8 a. Morte regis desolata 8b. Tria regna sociavit,


Gens Francorum et turbata Quae vixantequisprostravit ;

A Balthilde est sedata His filios sat ditavit


Magna Christ! gratia. Bona Dei vernula.

9 a. Dat ministra caritatis 9b. Monialis facta Calae,


Pauperibus et orbatis, Pium dicens suis Vale
Teraplis raultis instauratis SublevaruDt earn alae
Dimisit regalia. Ad polorum gaudia.
10 a. Balthildis, sponsa Christi, lOb. Tu, quae mundi contemp sisti
Nos a lupi fauce tristi Pompam atque conculcasti,
Liberatas iunge forti Fac nos viam, quara trivisti,
Virginum consortio. Sequi e vestigio.

1 1 a. Fac DOS plenis oleo lib. Ne clause mox ostio


Vasis sponsae sisti sponso, Sancta nos fallat visio.

12. Christe lesu, verbum patris,


Nos ad sedem tuae raatris
Colloca per saecula.

Collect, ms. liturgicum Corbeiense saec. 13. add. saec. 14. Cod. Ambianen.
195. A. Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. B. 2b, 3 Vixit A. -
3 a, 1 Geminata K. 4b, 4 Infonnavit B. -- 7 a, 4 Becepitque A. -- 7b, 1
cunctos doctos B. 7b. 2 exactos A. 8a, 3 Balthechilde est A. 8a, 4
Christi fehlt A. 8b, 3 Hie B. Str. 10 u. 11 1 ehlen A. -- 11 a, 2
sponsi
sisti sponsa. AB. Nach 12, 3 fohjt noch: Amen dicant omnia B. B
hat immer die >Schrf ibweise : Bathildis and Brchenaldus.

131. De .sand a Balthilde.

.Privatis die bus."

1 a. Ad honorem Domini, 1 b. Gaudeat in Domino


Cuius sacro nomini Gandens sine termino
Laus, honor et gloria, Gallorum ecclesia,

2 a. Calensis praecipue 2b. Quam genere nobilem,


Corporal! strenuae Sed moribus humilem
Bathildis praesentia, Peperit Saxonia.

3 a. Haec aetate parvula 3b. Erchenaldo vendita


Vernans Dei vernula Gallic! exhibita
Transfretavit maria. Regis ad connbia.

4 a. Ita Gallis traditam 4b. Tarn praeclara iaspide


Margaritam venditam Quasi sacro lapide
Signant evangelica. Decoratnr Gallia.
118 -
5 a. regina nobilis, 5 b. Per te sit propitius
Monialis humilis, Nobis Dei filius
Omuibus propitia, Sua praebens gaudia.

Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. 4 a, 2 traditam. Melodie


jedenfalls : Veni sancte spiritus

132. r De divo Benedicto."

1. Surgite, famelici,
colligite
fructns divi Benedict!.

2 a. Arbor viret frugifera, 2b. Secus aquarum decursas


roscidis pomis radices egit
adfatim copiosa ;
sublime petitura.

3 a. In valle derurrnnt aqnae, 3b. Sistite, dilecti fratres,


in humilitate flaunt sub hac fronde gratissima,
spiritalesundae, oboedientiae
quibus vegetantur poma decerpite
corda snblimia. fanci snavissima.

4 a. Discite 4b. Sed pium


non ante tempus aliis patrera sequimini prius
seminare velle sibi seminantem
verbi semina, sancta primordia.

5 a. Is namque tentamina 5b. Annis tribus latebras


maligni fovit in
didicit superare crypta Romano soli

benigna confortatns post Deum notus, certans


ac fretus Cbristi gratia; durissima certamina.

6 a. Sumpto post(hac) peculiar! 6b. Qui velut lampas accensa


ex boste triumpho lumen dedit nullo
non sibi soli ulteriore
consulere volens aevo restinguendum,
plerisque salntis tulit qao perlustrata clarescunt
opitulamina ;
Deo iuncta pectora.

7 a. Hunc sequuntur agmina 7b. sancte monachorum


monachorum pater, gregis
corde flaramantia pastor monastici,
atque puellarnm mira funde preces incessanter
examina, quae contendant in aula regis caelici,

paterna quo tua


sectari vitae prece felici

necnon doctrinae vestigia. (sic) transigamus temporalia,


119

8. Ut pascua scandamus
caeli semper virentia.

Miss. Fontebralden.se imp. Parisiis 1514. A. Miss. Fontebraldense imp.


Parisiis 1534. B. 2;i, 1 fructifera B. 3b, 5 taulif!) B. 5a, 1 sq.
maligni tentamina AB. 5b, 4 sq. durissima certans AB. Str. 7b u. 8
fehlen B. 7b, 1 O fehlt A. -- Melodie jedenfalls: Alma cohors una
(Anal. Hymn. VII, Nr. 218), der wir bereits bei der Sequenz ,,Salve gemma"
(oben Nr. 35) begegneten; der Nachahmer hat aber wenig Verstandnis gehabt
fur die Cola der Klauseln, so dafs ich dieselbe nicht abteilen
konnte, wie es
an sich die Melodic der Vorlage erheischt.

133. De sancto Benigno.


1 a. Laus superno 1 b. Per qnem sumus
Sempiterno Id,quod sumus,
Regi sit et gloria, Ex quo constant omnia.
2 a. Cui Benignus 2b. Sacerdotis
Martyr dignus Vice fungens
Ab adulescentia Factus est et hostia.

3 a. Oriundus 3b. A beato


Hie vir sanctus Polycarpo
Traditar ex Graecia, Missus est in Gallia.

4 a. Divion felix, 4b. Per qnem profectus


tarn praeclari decoratum in virtute tibi datur,
Martyris praesentia, In commissis venia.

5 a. Erat in vultu gratia, 5 b. Fides in Deo unica,


In ore facundia, Caritas eximia,
In signis efficacia, Spes omnis supra caelica,
In poenis constantia, Mens Christo consocia.

6 a. Cum iam multos baptizasset 6b. Tune Caesar Anrelianus,


Et per provinciam In Christum saeviens
ecclesias fundasset idolatra profanus,
Ope suffultus divina, Audita Benigni fama

7 a. lubet ilium flagellatum 7b. Et secum bis senos canes,


Nervis duris colligatum Feros nimis et immanes,
Retrudi custodia Consumptos inedia.

8 a. Sed fit terror hie in vanum, 8b. Restauratur corpus sanum,


Mansuescit ira canum, Vulgus pavenshincprofanum
Vincla cedunt omnia. Renovat supplicia.

9 a. Flagellatus mancipatur 9b. Ubi clausus confortatur


Rursus in custodia, Angeli praesentia.

10 a. Post haec vecte conquassatus lOb. Quo columba prosilisse


Demum fuit penetratus Atque caelum penetrasse
Militari lancea. Visa fuit nivea.
120

1 1 a. Gaudet chorus angelorum, lib. Per te nobis peccatoruui,


Stola datnr martyri Martyr, detur veniu.
gloriosa. [Alleluia].
Miss. Lingoneuse imp. Trecis 1520. A. Miss. Lingonense imp.
-
1549. B. Miss. Lingonense imp. Trecis 1572. C. 4b, 1 provectus AB.
6b, 2 Christo BC. 7b, 1 bis seuos AB. -- lib, 1
sq. nobis martyr detur
peccatorum AB.

134. De sanrtu Bernardo.


1 a. Laudes tanti praesulis, Ib. Ut laus prosit singulis
Fulgentis miracnlis, In hac laude sedulis
Concinat haec contio, Bernardi suffragio.

2 a. Miles primo nobilis 2b. Vita, verbis utilis.

Monachus fit humilis, Plebi fit spectabilis,


Hinc abbas, hinc pontifex. Dei domus artifex.

3 a. Post laboris praemium 3b. Quod cum fit, praeconium


Mnltis dat indicium Dant Bernardo nimium
De levando corpore; Eo facta tempore:

4 a. Odor, plebs, curatio, 4 b. Hostium confusio,


Manns reparatio, Antiqua conscriptio,
luge beneficium, Multiplex consilium,
5 a. Sanctitas eximia, 5b. Huius ergo gratia
Cuius per haec omnia Del Dens in patria
Summit testimonium. Se nobis in praemium.
Miss. Diense imp. Parisiis 1499. Melodie jedenfalls : Veni sancte
spiritus.

185. De sancta Bertha.


1 a. Ad Berthae praeconinm, I b. Singulare gaudium
Sanctimonialinra Per vocis tripudium
Christo militantium Ducens, Avenayum,
Chorus, plande. Sibi gaude.

2 a. Bertha stirpe nobilis, 2b. Rebus mundi fertilis,


Mente tamen humilis, Pauperibus dapsilis,
Multnm fuit utilis Meritis amabilis
Christi gregi. Summo regi.

3 a. Bonis plena moribus 3b. De snis reditibus


Piis vacat actibus, Fundavit virginibus
Refnlget virtntibns Deo famulantibus
Et gratia. Loca pia.

4 a. Super suum proprium 4b. Terit iter regium


Fundat Avenayum Sequens Dei filium,
Virginnm consortium Summi boni bravium
Sibi quaerens. Sic promerens.
- 121 -
5 a. Tandem per invidiam 5b. Poscat nobis gratiam
Mortis fert iniuriam Culparuraque veniam,
Caeli pet ens regiam, Dei nos ut usiam
Quam rogamus. Gognoscamus.
Officium ss. Tresani, Gumberti et sanctae Berthae cura et expensis . . .

rcverendae ac nobilis Ludovicae de LLnange, Aveniaci Monasterii abatissae


excusum. Rhemis 1557. Melodie: Maria praeconio.

136. De sancta Bertilla.

1. Eia, semper

2 a. Gaude, omni digna laude, 2b. Mam a dextris patris astas


o Bertilla, inter sanctas
caeli perfusa luce candentes
digniter gratia. renitens virgines.

8 a. Tu ore soils 3b. Tu vultu orbis


iubar superas; pellis nubila.

4 a. Pelle prece pia, 4b. Omni labe pulsa, .

virgo sacra, exoramus,


irrita cordis nostri nos in perenni siste
nubila. gloria.

5 a. In tuo ortu 5b. Aeterno regi


chorus hie debita concinit carmina.

(3 a. To illi prece 6b. Et huius per te


crebra deposce, snmat caelestis

benigna, membraoa
vitae perpetis munera, ascripta tenens nomina.

7 a. Adesto nobis, 7 b, Et snmmo Christo


Bertilla sancta, haec tu defer, ut
suscipe carmina crimina relevet.

8 a. Impetra cursum gradu 8b. Sed tecum polorum nos


stabili
praevium ;
teneant culmina;
Nee nobis ulla Ibi decantas
caeli portam . assidue
ultra denegent . . . summo Christo doctiloga
crimina ; neumata,

9. Subiungens organa
sonora, Alleluia.

Miss. Fontebraldense imp- Parisii* 1606. - 3b, 1 orbis vultu. 5 b, 1

regi excellens. 7 a, 3 et suscipe. -- 7 b, 3 carmina. 8b, 1 poli.


122

137. De sancto Bertnino.

1 a. Bertaini nos nierita Ib. Ortus fnit Normannia

Pangamus omues inclita Mnndi reprimens vitia


Regi regum Domino. Levita Deo trino.

2 a. Dum esset cum Berlario 2b. Imbnebat in divinis


Deserviens hospitio, Dei zelo, sine minis,
(
(.iniugem et liberos Et mores fructiferos.

3 a. Ad se navis applicabat, 3b. Denm trinum voce prona


Meduanam quae meabat Adorabat, ut corona
Sine ductu hominis. Sibi detur luminis.

4 a. Accusatur Bertuinus 4b. De livore bacchantibus


Ut adulter adventinus Facto, noctis condentibus
In patrem familias Latenter insidias.

5 a. Nequitia famuloram 5b. Sic matronae revelatur


Jlorte cadit hie; caelorum Visu noctisque, quaeratur,
Lacu viso lurnine Angelico famine :

6 a. n Tu iuveucas indomitas ti b. Non praecedas, sed sequere ;

Nullas prosequens seraitas Quo te ducent itinere


lungas ad vehicnlnni; Bigae, fer corpuscalum."

7 a. Dum haec audit 7b. Vuci paret,


Dulce, plaudit, Nam cor aret
Sordes plorat, Pro te melnm
Deum oral Per angelnm
Laeta surgens propere ; Submissum ab aethere.

8 a. Dum per partes ad transiret 8b. Venatori restauratur


Corpus sanctum, et subiret Praeda Sion, quae fundatur
Cerva sub vehiculo, In martyris titulo.

9 a. Fonte sanus vir morbidus 9b. Aedem prope rivum fecit,


Fit praepotens et validus, Super aegros aquas iecit

Raginaldus nomine. Divino spiramine.

10 a. Caecis lumen confert numen, 10 b. Famen mutis et veniam


Sensum stultis, opem multis, Dat pollutis et etiam
Solarnen daemonicis. Gressum paraliticis.

11 a. tu miles summi regis, lib. Ut tuis sacris precibus


Nos, qui sumus tuae gregis, Possimus cum fidelibus
Te precamur cernui, Regno caeli perfrui.

Legend, ms. Montis Michaelis saec. 13. add. saec. 15. Cod. Abrin-
S.
cen. 167. (71). -- 5 Leto. -- lOa, 3 daemoniis.
7 a, 9a, 1 sans vir.
123

138. De sancto Blasio.

1 a. Refulgens in medio Ib. Triumphans martyrio


Blasius ecclesiae, Principis in facie
Miles certain; proeliu, Superno stipendio
Particeps victoriae Caelestis militiae
Decoratur. Gratulatur.

2 a. Arx inexpugnabilib 2b. Hortus admirabilis


Vallata virtutibus, Refragans odoribus,
Vallis vernans rutilis, Mous plantarum gracilis,
Morum fulgens floribus, Fons manans dogmatibus
Illnstratur. Fecundatur.

3 a. Abraham fidelitate, 3b. Matathias probitate,


Moyses regimine, lob constans examine,
leremias sanctitate, Loth egenis caritate,
David fortitudine, Tobias solamine,
Salomon prudentia; Seth, Henoch iustitia.

4 a. In spelunca latitans 4 b, Laci nihil haesitans


Orat plasmatorem, Subintrat liquorem,
Contemplando flagitans, Quern femina visitans
Quo sanat languorem Suis ob amorem
Feris supplicantibus. Cibum dat carceribus.

5 a. martyr eximie, 5b. Exaudi propitius


Omnium dolorum Vota laudatorum,
Stirpator egregius, Trahe nos sublimibus
Memorum cunctorum Ad regna polornm
Tui meritorum Coetibus sanctorum.

Miss. Coenobii Casae Dei imp. Lugduni 1527.

139. De saneto Blasio.

1. Digna laudum poscit vota


Digna digni per se nota
Blasii memoria.

2 a. Dignitatem tanti viri 2b. luventutis hie in flore

Nunquam sinet sepeliri Mente vigil, parcus ore,


Signorum frequentia. Multa fulsit gratia.

3 a. Praesul factus in Argei 3b. Quern ignorat mundi favor,


Solus degit cultum Dei Norunt ferae, deest pavor,
Prosequi sollicitus. Ubi praeest spiritus.

4 a. Puer matri datur sospes, 4b. Fidem fatur accersitus,


Nam os, ori malus hospes, Nee declinat vitae litus
Exit ab arteria. Inter mundi maria.
124

5 a. In condavi latus latet, 5 b. Creans verbo recreatur


Ubi latens late patet Quoad corpus suis satur
Coruscante merito. Fideli deposito.

(J a. Septem Christo 6b. Quas legentes


per sancti monitus liquorem sanguinis
Septiformis Resultantes
gratiam spiritus prae ore pectinis
Sponsas consecrarat, Pietas declarat.

7 a. Tormentorum 7b. Martyr foro


ira nil termit redditns itenim,
Furit pecten, Maior astat

sanguis lac induit, ministris scelerum


Rem decidit ensis. Quamlibet offensis.

8 a. Sanctam capat 8b. Vitae nubit,


ab aqua praevia quam nescit oculus,
Resignanti Prece cuius
falx ex sententia illaesus populus
Metit chalybina. Manet a raina.

9 a. Huius ergo iugis oratio 9b. Per hunc vires vireant animi,
Suos suo iungat consortio Quibus Christo sumus contermini
Tollens omne naevum. Et nunc et in aevum.

Miss. ms. Senonense saec. 15. Cod. Parisin. 880. 2. 3b, 2 flere.
5 b 2 Quo ad.
,
6 a 4 gratia.
,
6 b 3 Resultantem.
,
7 a 1 Tantarum
,

minarum. 8 a, 2 aqua prima. 8a, 3 Residegnanti. 8a, 5 calibina.

140. De sancto Bonito.

1 a. Laudnm vota 1 b. Cuius festa


Solvat Bonito praesuli Fi delis sonet populi
Plebs devota, Vox honesta.

2 a.
Bonitus, fons gratiae, 2b. Vir status siderei,
Alumnus Arverniae, Virtutis et fidei
Vitae norma, Fons et forma.

3 a. Nactus sacerdotium 3b. Extinguit vim febrium.


Offert spiritalium Qnassata debilium
Precum tura; Sanat crura.

4 a. Infernales spiritus 4b. Corda purgat hominum


Defraudat divinitns Daemonum vel criminum
Re possessa; Vim perpessa.
125

5 a. Dato rebus ordine 5b. Viros anfert flumini,


Caecos dooat lumine, Psallit servus Domini
Confirroat in homine Matutinos virgini
Pedum iura; Mente pura.

6 a. Praecellens gratia, 6b. Transit ad gaudia


Pollens iustitia, Ditandus gloria,
Vitam habens Coniungendus
carnis pro miseria, angelis in patria;

7. In qua laeti modulemur


Alleluia.

Pros. ms. Claromontense saec. 15. Cod. Claromonten. 57. A. Miss.


Claroraontense atque S. Flori imp. Lugduni 1541. If. 1 b, 3 Sonet vox
B. - 3a, 1 Natus A. 3b, 3 sqq. bis zum Schlufs fehlen A. Melodie
jedenfalls Laetabundus, mit angehangter ISchlufsklausel.
:

141. De sancto Briocio.

1 a. Sion psalle, Sion plaude, 1 b. Cuius ortus, vitae, mortis


Diem laetum due in laude Laus humanae laudem sortis
Briocii praesulis. Superat miraculis.

2 a. De supernis nuntiatur, 2b. Per angelum nomen datur,


Infecunda fecundatur Et secundo renovatur
Paritura parvulum. Baptistae miraculum.

3 a. Flos de spinis procreatur, 3b. Scolas intrat et hunc dignum


Educatus commendatur Ad columbae novit signum
Germano Parisius. Magister egregius.

4 a. A Germano eruditus 4b. Doctor extra dum magistrat,


Litterali fit peritus Intus spirat et ministrat
Multum in scientia. Spiritalis gratia.

5 a. Vase dato pauperi 5b. Ordinatur presbyter,


Novum vas pro veteri Ignis splendet fortiter
Stupent nimis ceteri; Super caput iugiter,
Liberator pueri Quo supernus arbiter
Pes de spina penitus. Sacrum sacrat caelitus.

6 a. Inssis angeli dum credit, 6b. Tandem mortis solvens iura


Salutato sancto redit Mnam reportat cum usura,
Femur, dextera sanantur Et columbamfert ad caelos
Et parentes baptizantur. Angelorum dulce melos.
Verbo signis multos quidem Aegri valent et sunt laeti.
Trahit praesul hie ad fidem Nos, Brioci, puncto leti

Operante gratia. Conduc ad caelestia.


126 -
.
7. Fac, tua familia
Laetetur in gloria.
Collectan. ms. 8. Sergii Andegavensis saec. 10. add. saec. /12. Cod. U
Andegaven. 813. (730J. Mit Melodic.
Aus iler gleichen Quelle raitgeteilt
von A. de La H. in der Revue de Bretagne et de Vendee. Nouv. periode.
(St. Brieuc 1887) torn. I, p. 122.

142. De s. ( assiano Edaensi.

1 a. Psalle symphonizando 1 b. Inter qnos Cassianum,


Christo regi sidereo, confessorem praecipuum,
Qui sanctis rutilas Ditavit super astra poli
tribuit per saecla coronas, splendore perenni.

2 a. Hie tenebrosi 2b. Nam redimitus


culmina regni schemate sacro
lumine Christi viribus almis

tempsit herilis. floruit idem.

3 a. Hortensem populum 3 b. Poscentem variis

praesule cassum, vocibus ipsum,

4 a. Summum quod regeret 4b. Rexit celsithroni


pontificatum, iura secundum.

5 a. Postquam sedi 5b. Hortans ilium,


pontifical! nt sibi templum
inhaereret, consecraret,
astitit illi quern praeparata
Per visum martyr lam caeli sanctum
Luurentius cognoverat
orbe colendus, arce locandum.

6 a. Confestim paruit 6b. Extorris fieri

monitis per cuncta serenis, demum coepit meditari.


7 a. Hie popular! 7b. Ad Eduorum
voce gementi post iter artum
laetus Egypti postque laborem
rura reliquit, venit ad urbem ;

8 a. In qua Simplicio 8b. Bis denis viguit


praesule functo inclitus annis.

9 a. Cuius albicolor 9b. Ostendit labari


petra sepulcri chroma rnbentis.
10 a. Idem sanctus lOb. Per quem nobis,
caespite tectus Christe, benignum
Cum Germano Semper cunctis
iure beato subsidium fer,
Est verbis usus Qui solus regnas,
mirabile !
per saecula
vir memoratus. cuncta gubernas.
127

Miss. ms. Eduense saec. 14. Cod. Semin. Eduen. 121. A. Miss. ms.
Eduense saec. 15. Cod. Tolosan. 100. B. Miss. ms. Card. Rollin. saec. 15.
Cod, Semin. Eduen. 110. C. - - Miss. ms. Eduense Card. Kollin. saec. 15.
Cod. Semin. Eduen. 114. D. Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin.
Eduen. 115. E. Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 117.
F. Missale Eduense imp. Parisiis 1493. G.
Ferner: Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 115. Sequent,
ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin. Eduen. 131. Grad. ms. Eduense saec.
15. Cod. Semin. Eduen. s. n. Miss. ms. Eduense saec. 15. Cod. Semin.
Eduen. 123. Miss. ms. Oliverii, episc. Cabillonen. anni 1400. Cod. Semin.
Eduen. 118. Miss. Eduense saec. 12. Cod. Semin. Eduen. 125. add. saec.
14. Missale ms. Eduense anni 1476. Cod. Semin. Eduen. 118 bis.
la, 2 sideres B. la, 3 sancti B. 2 a, 1 Haec tenebrosi B. 2b, 2
-- 5b, 4
stemate B; stig-mate G. 4b, 2 iura secundum dura BCD. quae
praeparato B; lies reparata, welches gegen den Sinn veratofst, wahrend prae-
parata das Metrum verletzt? 5b, 4 caeli centum G. 7b, 1 Lies vielleicht
Ac? -- 10 a, 1 Isdem BCDE. -- 10 a, 2 BDEG. -
9b, 1 libari B. tespite
lOa, 6 mirabilis A G.
-- Die
lOa, 4 viro beato A G. Sequenz mit
Ausnahme von 1 a, 1 sq. und 1 b, 1 sq. ist nicht rhythmisch, sondern metrisch ;
Hexameter sind 1,3 sq., 5,5 sqq., 6,1 sq., 10,5 sqq. Adonii 2, 1 sqq., 7, 1
;

sqq. tetrametri dactylici catalectici in disyllabam: 5,1


; 4; 10, 1 4; semi-
asclepJadei adonio continuati: 3,1 sq.; 4,1 sq.; 8,1 sq.: 9,1 sq. Gleiche
Melodie haben aufser deii Parallelstrophen unter sich auch: 1,3 sq. mit 6, 1
sq. Str.
;
2 mit Str. 7; Str. 3 mit 4, 8 und 9; Str. 5 mit Str. 10. Nach
Fontanini (Antiquitates Hortae, Romae 1708 p. 3H2), der wie es scheint aus
G seinen Text nalim, ist diese Sequenz mit der befremdenden Bezeichnung
n Missa Sancti Cassiani" abgedruckt in den MG, Poetae
latini medii aevi
IV. [lies I?], 234 sq.

143. De sancto Christophoro.


1 a. Fulget dies gloriosa 1 b. Tali die triumphavit

Atque Deo speciosa Atque Dagnum snperavit


Christophoro cognita. Regna petens inclita.
2 a. Huius virga floruit, 2b. Et dura in patibulo
Ut salvator vohrit, Foret, regis ocalo
Atque fructus edidit. Statim visnm reddidit.

3 a. Iste fuit Cananaeus, 3b. Dagnus credit data luce


Hunc vocavit ad se Deus, Atque Christophoro duce
Qui sanctos laetificat. Nomen Christi praedicat.

4 a. Mnlieres crediderunt 4b. Milites sunt Christiani,


Christum, idola fugerunt Qui prius erant pagani,
Colla dantes gladio. Dantes se martyrio.

5 a. Christophorus nonmoechatur, 5b. Martyr Dei flagellatur,


Sed credentes consolatnr, Sed in igne non crematur,
Opprobrium cunctis datur ;
Caelestibus adunatur
Missus in trepalio Et regnat cum gaudio.

6 a. Christophorus flagellatur 6b. Christophore, martyr Christi,


Et cum sanctis gratolatur, Choro sis patronus isti,
Et tyrannus iam salvatur Et qui mortem sustulisti

Restituto lumine. Salvatoris nomine.


128

7 a. Esto nobis medicina, 7b. Tu sis noster advocatus,


Ut nos ornet lax divina, Qui nunc vivis coronatus,
Adiuva nos, ne damnati, Prece tua sit salvator
Sed simus per te salvati. Credentibns adiu[va]tor,
Regnemns in gloria. Qui regnat per omnia

Miss. Pictaviense imp. Parisiis 1541.

144. De sancto Claudio.

1 a. lubilemus exsultantes, 1 b. Oscitemns adplaudentes-


Ore. corde personantes A pnero inchoantes
Magna cum laetitia, Claudii miracnla.

2 a. Hie in cunis adhuc iacens, 2b. Amplexatur adulescens


Velut Christo totus nascens, Terrigena pertimescens
Fert signa sanctitatis, Semites aequitatis.

3 a. Nobilibus hie exortus 3b. Namliterasstatimamplexatus


Pernobiles egit actus In doctrinis evasit perdoctus
Ex more nobilium, Supra morem gentium.

4 a. Et insuper factus praesul. 4b. Sed tristatur tune exsnl,


Ex quo gaudet omnis consul Quod Claudius sic praesnl
Bisuntinae structurae ;
Floret iusto opere.

5 a. Bonis studet opem dare, ob. Evitavit maculare


Vitiosos increpare Vitam sanctam seque dare
Cunctis zelans gloriam ; Christo vovit hostiam.

6 a. Renuendo haec caduca 6b. Xon algescit velut rocca,


Ingressus est sacra loca, Sed flagrascit ut festuca,
Augendi eoenobium. Quam rapit incendium.

7 a. Affligitur corpus sacrum 7b. Recipiunt ob id factum


Et redditur castigatum Fratres cuncti virum sanctum
Duris paenitentiis ;
Abbatem pro meritis.

8 a. Demurn acto cnrricnlo 8b. Conservatur a populo


Derelicto corpuscnlo Corpus clarens miracalo,
Caelum mens ingreditur ; Quod integrum cernitur.

9 a. Quis nesciat sacerdotem 9b. Audivisse respondentem :

Exorantem Christi matrem Surge, adi nostrum fratrem


Pro perdito lumine In lurensi limine?

10 a. Festinavit illuc ire 10 b. Consequitur illud in re,


Non desperans invenire. Quod praedictum fuit
mire,
Quod sperabat exhaurire, Unde laudat et de iure
Salntis obsequium. Sanctissimum Claudium.
129

1 1 a. Gloriose praesul Claudi, 1 1 b. Ne daemonis arte claudi


Assistentes tuae laudi Adhaerendo saae fraudi,
Et rogantes te nos audi Quam suggerit vano cordi,
Impetrando veniam, Possimus in gehennam.
12 a. Miles Cliristi sanctissime, 12 b. Te rogamus, praesul summe,
Te vocantes rectissime Ut nos stantes hie iiitime
Assequantur amplissime, Tu subleves in sublime
Quod postulat aequissime Sociando caeli turmae
Largitori munerum. Sanctorum spirituum.
liiber Cout raternitatis S. Claudii [Parisiis in ecclesia S. lacobi de Hospi
tal!] saec. 15. Cod. Parisin 915. A. Miss. ins. Parisiense anui 1461. Cod.
Parisin. 17315. B. Miss. ms. 8. Laun/ntii Loiigoreten. saee. 14. Cod.
Parisin. 1106. add. saec. "Vio. C. -- Sequent, ms. Gallicum anui 1585 87.
Cod. Classen. 360 (139. 5. S). Missale Parisiense imp. Parisiis 1501.
L>.

E. Missale Cameraceuse imp. Parisiis 1507. F. Missale Tullense imp.


Parisiis 1507. G- Missale Aurelianense imp. Parisiis s. a. [1519]. H. -
Missale Lingonense imp. Trecis 1520. I. Missale Bituricense imp. Parisiis
1522. K. Missale Caruoteuse imp. Parisiis 1535. L. Missale Tullense
imp. Parisiis 1537. M. Missale Aurelianense imp. Aureliani 1556. N. -
Missale Fontebraldense imp. Parisiis 1606. O.
- -
1 b, 1 Obstitemus A, Obsistemus CDFK; Recitemus L. 2a, 2 totus
iacens D. 2b, 3 Sanctitas aequitatis. GHMO
Sanctitatis aequitatis EK.
;

3a, 1 Nobilibus est exortus DFGHKMNO. -


3b, 1 statim fehlt O. -- 3b, 2
fit perdoctus O. 3b, 2 Super morem DFGHK; Sit per morem M; mortem
G. - - 4a und b fehlen D. 4a, 1 Et insuper FGHKMO. 4b, 1 ex tune O. -
4 b, 2 Qua Claudius O; fit praesul LO: sit praesul BFGHKMN. 4b, 3 lusto
floret B. 5a, 1 Bonus O; operam D. 5b, 1 Et vitavit B. 6a und b
fehlen D. -- 6 a, 3 Eugendi ABCO. 6b, 1 roca AF; rocha BCGHKMN;
rosa O. - -
6b, 2 flagrescit AL. 8 a, 2 De relicto EG. 8b, 2 clarans
K. - - 9b, 2 audi nostrum DFGHKLMNO. - 9b, 3 In iucensi Imnine
DFGHKLMNO. -- lOa und b fehlen D. -- lOb, 1 illuc in re HN; illuc ire
L; illud ire O. 10 b, 3 Unde laudant te de iure A. 11 a, 2 Assistantes
D. -- 11 a, 3 Te rogamus, nos exaudi A. lib, 3 suggerent A. lib, 4
Ruamus in D; Labamur M; beides Korrekturen, well der Korrektor lib, 1
elaudi uicbt als Infinitiv, sondern als Adjektiv ansah. 12 a, 5 raunere <>.

12b, 2 hie in fine ADHN. - -


12b, 3 hinc sublime DFGHKMN. -- 12 b, 1
Sociandos A; Sociantes DFGHKMX. Mel: Lauda ,Sion (resp. Laudes
crucis); Akrostichon: lohanues Bernard

145. De sani to Clandio.

1 a. Claudi, nunc gaude, praesul [Christi] venerande,


Ib. Quern Deux extollit, nee mundi gloria mollit.

2 a. Nobilitas generis te primitus alta creavit,


2b. Nobilitas morum te cordi fixa beavit.

3 a. Litera sancta sacrara mentem lactavit et acrem,

3b. In teneris annis bine manat mellifer amnis.

4 a. Es nactus sedis regimen, qua sponte decedis,


4b. Bisontinensis, qua magnus non nocet ensis.

5 a. Ut marces artus, Augendi te locus artus


5b. Suscipit et auxit, orbem tua fama replevit.
Bin me, Seqnentiae Ineditae. VI.
130

6 a. Voceqae canctorum te facto patre taorom


6b. Mitibus es mitis, compescens iargia litis.

7 a. Non corpus functum vita corrumpitur unctum,


7b. Nee faitaut sacra cara mortaa fanditns atra.

8 a. Nulla potest fari vox, sed nee cor meditari,


8b. Quot fiat divina tuis precibus raedicina.

9 a. Praebes extinctis vitam, sic vincula vinctis


9b. Magna vi tollis, reddis sensum quoque follis.

10 a. Te loquitur mutus, surdusque fit ore solutus,


lOb. Et febres duras dnlci raedicamine curas.

11 a. Sic maestis risum praebes, caecis quoque visum,


lib. Das gressum claudis, nulli pia viscera clandis.

12 a. Nunc, pater, exora pro nobis, dum manet bora,


12b. Suppliciter Christum, mundum temnamus ut istum.

13 a. Tecum laetari mereamor et usque beari,


13b. Semoto tristi detur promissio Christi.
Miss. Pictaviense imp. Parisiis 1541. 9h Magna ut tu tollis; quoque
menti. Der Binnenreim verlangt n follis" (zu follus =
le fou cfr. Du Cange).

146. Oe ss. Cosma et Damiano.


1 a. Sion sancta gratuletur, Ib. Pia mater et beata,
Et materno glorietur Triumphali venustata
Pia mater nomine, Filiorum sanguine.

2 a. Tantae matris ad decorem 2b. Venustatis ad augmentum


Fusum Christus ob cruorem Mortis aeqae per tormentum
Cosmam caelis inveb.it; Damianum provehit.

3 a. Indiscreta laus amborum, 3b. Ortu simul uno nati,


Qnos nnivit aniraorum Uno fratres animati
Caruisqne cognatio. Certarunt martyrio.

4 a. Arte clari
medicinae, 4 b. Sanant membra, sanant mentes ;

Clari simul et doctrinae Stupent gentes, et credentes


Verbo vel miraculis Reddnnt ex incrednlis.

5 a. Hinc Lysias excandescit, 5 b. Vincunt mare, dum merguntnr,


Torquet fratres, quibus crescit Nam ab nndis extrahuntur
Virtus ex supplicio. Caelesti snffragio.

6 a. Res miranda: sanctis rorant 6b. Snspenduntur et torquentur,


Et sanctorum bostes vorant Sed fruuntur et foventur
Flammarum incendia; Angeli praesentia.
7 a. Crucifixes tarn saxorum 7 b. Sed retorquent in tortores
Furens imber quam telorum Suos ictus, et lictores

Adpetit crudelitas ;
Prosternit divinitas.
131 -
8 a. Signa videns declarari 8b. Sic dam terns adimuntur,
Seque signis superari Caelo fratres potiuntur
Tandem praeses consummari Roseoque conscribuntur
lubet ambos gladio. Marty rum collegio.

9 a. Quorum prece salutari 9b. Ut cum ipsis,quos laudamns,


Nos a culpis emundari Sion vitae capiamus
Det superna gratia, In supernis gaudia.

Miss. ms. Autissiodorense saec. 14. Cod. Parisin. 17r>16. A. Miss.


Autissiodorense imp. Parisiis s. a. [1484]. B. 2a, 1 Tantae nostris B; ad
decoram A. 2a, 2 ob decorum A. -- Str. 2b fehlt A.
- -
3b, 1 simul
innovati B. 4b, 1 Sanat A.

147. De ss. Cosma et Damiano.

1 a. Adest dies veneranda, 1 b. Diem Dens hanc sacravit,


Dies votis amplexanda, Qua praesentes adgregavit
Dies digna laudibus ;
Martyres martyribus.

2 a. Isti fratres sunt natura, 2b. Quos gemellos mater fudit,

Fide, arte, sepultura, Hos coaequat et concludit


Signis et potentia; Meritum et gloria.

3 a. Ars istorum medicina, 3 b. Gratis datum gratis dabant


Quorum erat disciplina Et sic manns conservabant
Pretium respuere, Immunes a munere.

4 a. Vim medendi, qua pollebant, 4b. Ars humana, vis herbarum


Ex caelesti contrahebant Cito fallit, prodest parum
Dono, non ex honiine; Sine sacro tlamine.

5 a. Qui salutem dat aegroto 5b. Ars, quamdocet sacrum flamen,


Sed in parte, non ex toto, Confert aegris medicamen
Non est partis optimae; Corporis et animae.

tia. Claudus, surdus,mutus, caecus 6b. His cesserunt cuncta rite,

Sanabatur, quin et pecus Daemon, tortor, crux, sagittae,


Hornm beneficio ; Lapis, mons, perditio.

7 a. Consummates morte pari 7b. Sic in terris praedicatur,


lussit simul tumulari Sic in caelis coronatur
Vox cameli nuntia; Martyrum victoria.

8 a. Pater, pastor, rex cuncto rum, 8b. Vobis, Cosma, Damiane,


Nutu serva, rege chorum, Grex a somno surgens mane
Ut sequamur vitam, quorum Vera vite, vero pane
Fruimur praesentia. Vivat vestri gratia.

Miss. Parisiense imp. Parisiis 1585. 8b, 2 a summo.


132

148. De sancto Desiderio Ep. et M.

1 a. Ad honorem sancti Dei 1 b. Quia Doster est patronns,


Referamus laudes ei Lingonensis pastor bonus,
Devoto dictamine. Desiderius nomine.

2 a. Vir simplex, mitis et castus 2b. Genuis accepit ortum


Sprevit mundiales fastas luxta quendam maris portum
Statum tenens medium. De genere civium.

3 a. Sede Lingonis vacante 3b. Ait enim vox de caelo:


Fit praelatus Deo dante Desiderium revelo
Divino miraculo. Utilem pro populo.

4 a. Gens Wandalorum iam pridem ib, Multas urbes destruxerunt,


Surrexerunt contra fidem Ad Lingonas perrexerunt
Devastantes Galliam ; Combnrentes patriam.

5 a. Rex Crostns com sois turbis 5b. Telis sagittis invadit,


Vi snbintrans fores urbis, Christum confitentes tradit
Nulli parcens sexui, Mortifero nexui.

6 a. Gloriosus episcopus 6b. Multo magis versa vice


Sane praecipiens opus Obtulit nnda cervice
Regem monet precibus ;
Se mori pro civibus.

7 a. Demum praesul decollatur, 7l>.


Saeviensqne necat lictor,
Ferens caput detestatur Sic fit Dei martyr victor,

Longe palam omnibns. Ut liqnet operibus.

8 a. Fugit acies et f remit, 8b. Probant vitam gesta digna,


Et pastor oves redemit, Sanctitatem mira signa,
Mox cessat occisio ; Quorum est confusio.

9 a. Subvenit surdis et mutis, 9b. Fac nos, Dei martyr, sanos


Aegris fit via salutis Nostros actus munda vanos
Per sua suffragia. Dacens ad caelestia.

Sequent, ms. Gallicum anni 158587. Cod. Ravenuaten. 360 (139. 5. S).
A. -- Miss. Niyeraense imp. Parisiis 1490. B. -- la, 2 Dei B. 2a, 2
modernales B. 5 a, 1 Croscus A. 5 a, 2 subintrant A. Str. 7 b fehlt B.

149. De sancto Dominico.

1 a. sancte Dominice, 1 b. Fidei catholicae


Confessor mirifice, Pngil et haereticae
Christi praedicator, Pestis expngnator.

2 a. Legis evangelicae 2b. Tn pie nos respice,


Simul et propheticae Coram summo iudice
Fervens aemnlator. Noster mediator.
133

3 a. Tu decus Hispaniae, 3b. Tu cultor iustitiae,


Tu iubar Bononiae, Tu stella mandiciae,
To flos castitatis ;
Tu vas pietatis.
4 a. Colurana constantiae, 4b. Apotheca gratiae,
Basis patientiae, Nobis dona gloriae
Turris firmitatis. Praesta cum beatis.

5 a. Eia, pater, propera, 5b. Inter buius aspera


Clementer acrelera, Saeculi que prospera
luva te rogantes. Rege fluctuantes.

6 a. Quae nos gravant onera, 6b. In hac valle misera


Tua dele dextera, Ad te super aethera
Ut te collaudantes Sublets laetantes.

7 a. Tui fratres Ordinis 7b. Illos ne molliminis,


Sub tui regiminis Daemonis et hominis,
Protege tutela. Laedat corruptela;
8 a. Sed vi sancti flaminis 8b. Ut (in) die examinis
Cum tui iuvaminis Extermi peccaminis
Conservet medela, Sint sine qoerela.

9 a. Pro benefactoribus, 9b. Pro iti[neran]tibus


Pro familiaribus, Et pro paenitentibus
Pro [morbo gravatis], Sive desperatis

10 a. Te profusis precibas 10 b. Impetres et sedibus


Petimus, at omnibus Coniungas caelestibus,
Veniam peccatis Pater pietatis.
14
Colleetan. ms. Praedicatorum saec. /is. Cod. Audomaren. 137. 5b, 1
Intus. 5b, 2 propera. 8h, 2 1. Extremi? Die Abschrift verdanke ich
der Liebenswiirdigkeit meines Freundes Dr. Alfred Holder.

150. De sancto Enchario.

1 a. Alpha et 0, rex gloriae, Ib. Causa deest tristitiae


Sanctum martyrem hodie Choris huius ecclesiae
Coronavit Eucharium; Propter eins sollemnium.
2 a. Hie urbi Grandi praefuit, 2b. luliano non paruit,
Ubi vita resplendnit Sed eum spernens torruit
Ac veritatis radio. Victor occisus gladio.

3 a. Post insigne martyrium 3b. Auxit autem prodigium,


Pontifex capnt proprium Dum in lapidis gremium
Per sauctam vallem detulit ;
Se compositum intulit.

4 a. Quern Tullum neqnit tollere, 4b. Nos verum lumen cernere


Liberdnni quiescere Possimns et convivere
Elegit per miraculum. Per eundem in saeculum.

Miss. Tullense imp. TuUi 1551.


- 134

15]. De sancto Entropiu.

I a. Victima Christ! victoris, Ib. Herodis ut stetit oris


Sanctus Eutropins, Puer hie egregius,

2 a. lesu vita dilecta 2b. Patrem petens precatur,


Per famam intellecta Hunc amet, hunc sequatur
Accedens Mox Deum;
Fit credens Ad eum
Et conversus. Est reversos.

3 a. Die, nosti qualia, ob. Et restant alia


Eutropi, prodigia? Plura mirabilia:
r Hosanna Christo cantantes, De gemellis vidi piscibus
Flores ac ramos Atque de quinque
vidi portantes. pastes panibus.

4 a. Credens et Christum secutus, 4b. Scimus, Christe, sic fuisse;


Tot signis adiutns, Nobis, quos promissae
Bonis Xantonis Res dant gaudere,
passus sum vere". rex, miserere.

Miss. ms. S. Petri Cadomensis anni 1451. Cod. Mancel. s. n. A.


Miss. Aiidegavense imp. [ParisiisJ 14*9. B. Miss. Andegavense imp. Rotho-
magi 1523. C. Miss. Xantoneuse imp. Parisiis 1491. Miss. Torna-
1>.

cense imp. Parisiis 1498. E. Miss. Tornaeense imp. s. 1. 1-540. F. Miss.


Maclovit-usc imp. Rothomagi 1503. G. Miss. Bituricense imp. Parisiis 1522.
II. Miss. Rednnense imp. Parisiis 1533. J. -- la, 2 Factus BCDGHJ.
-
2 a, 4 Ut credens AEF. 2 b, 1 Patrem petit et precatur G. 2 b, 3 Deum
mox; so alle Quellen, aber ge<*en den Reim. 3 a, 3 canentes BCDHJ. 4 a, 3
Xantionis BCH. 4b, 1 Christum BCGHJ. 4 a, 2 quo J; praemissae
DGH. Melodie naturlich: Victimae paschali.

152. De sancto Kvnrtio.

1 a. Evurtii confessoris 1 b. Imitetur grex pastoris


Festa colens annua Mores, vitam, studia,
Psallat ore, psallat corde Ut coheres sit doctoris
Celebris ecclesia. In caelesti curia.

2 a. Hie ab urbe Roma natus 2b. Sic et Christus baptizatus


Ad nos venit vir beatus, Per colurabam est signatus,
Nobis Deo dante datns. De quo pater est testatus :

Per columbam est electns Hie est meus praeelect us ;


"

Et renitens vir perfectus Christus, carnisnubetectus,


Ad supremam est provectus Ad docetidam nos directus
Praesulatus gloriam. Agnus innocentiam.

3 a. Ex tune quantis fulsit signis 3b. Declaravit Dei manus


Sacerdotis sanctitas, Et aegrorum sanitas.
135

4 a. Ignisurbem occuparat 4b. Et extincto prorsus igne


lamque multa devastarat, * * Grates Deo dantur
digne.
Plebs desperans fugam parat, *
Currunt ad ecclesiam; Gens erepta baptizatnr,
Praesul orat, orans sedat Doraus Dei maioratur,
Ignis inclementiam. Cuius modus dum paratur,
* *
Suramo eras diluculo
Dura in urbe flamma sae vit, Nix de caelo monstrat opus
Orat praesul, et quievit; Crucis in signaculo.

5 a. Admirantes signnm nivis 5b. Et in modum crucis sanctae


Gaudet clerus, gaudet civis, Deo donum operante
Gaudet et Evurtius. Consummatur ocius.

6 a. Postquam templum consummatur, 6 b. Pontifices commoventur,


Gens vicina convocatur, Per quos arae consecrentur.

7 a. Quo dum missam servus Dei 7 b. Et dum Deo praesul panem


Celebrat Evurtius, Porrigit et calicem,
Supervenit Dei manus Ter oblata benedixit
Et caelestis radius ;
Deus et pontificem.

8 a. Ergo tanti patris laudes 8b. Qui pro sua sit orator
Attolamus filii Sednlus familia,
Et sequamur sanctos mores Ne nos error saecularis
Praesulis Evurtii; Separet a gloria,

9. Sed cum sanctis concinamus


angelis Alleluia.

Miss. Aurelianense imp. Parisiis s. a. (1519) A. Miss. Aurelianense


--
imp. Aureliani 1556. B. Ib, 1 Innitetur A. 2a, 6 supremum A. -
2b, 6 ducendum AB. -- 3a, 1 tantis A. -- 3b, 1 Declaruit A. -- 6b, 2
consecrantur AB. 8b, 1 Quo A.

153. De sancto Exsuperio.

1 a. Mittit in Neustriam 1 b. Antiqui reprimit


Per Exsuperium Hostis dominium,
Legis notitiam Verbi dum eximit
Egressus atrium Divini gladinm,
Amator hominis. Vi fretus numinis.

2 a. Hunc Romae finibus 2b. Cui digna ceteri


Legal in Galliam Dant sorte Neustriam,
Clemens cum pluribus, Legis ut uberi
Ut idolatriam Diffundat gratiam
Tollat de medio. Oris eloquio.
3 a. Urbis aggrediens 3b. Corpus ieiuniis
Baiae confinia, Maltis afficiens
Fana demoliens. Instat vigiliis,
Solo daemonia Subtus operiens
Fugat imperio. Membra cilicio.

4 a. Baiocnm ocius 4b. Multorura fabricae


Illnstrem comitem Templornm opifex
Regnobertum pius Primus basilicae
Ad legis tramitem Maioris pontifex
Traxit tyroncnlos; Fit Christi famulus.

5 a. Audit et suscipit 5 b. Tandem miraculis


Fidei nnntium, Clarescit veritas,
Credit et percipit Aegris dum singnlis
Baptismi praemimn Largitur sospitas
Devota regio. Caeeisque visio.

6 a. lam cursus finiens 6b. Nobis obtineat


Felicis stadium, Peccati Veniam,
Caeleste moriens Virtutis augeat
Accepit bravium Impetrans gloriam
Immunis scelernm. In arce sidemm.
- 4 Eegressus.
Miss. Baiocenee imp. s. 1.
[Rothomagi] 1545.
-
1 a,

Melodic: Mi t tit ad virginem.

154. De saneto Exsuperio.

la. Laudes Deo creatori, Ib. Sit laus eius confessori,


Deo nostro redemptori. Fideli dispensatori.
Praesens canat contio. Saneto Exaperio.

2 a. Iste sanctus, fide sana 2b. Simulacra delens vana


Loricatus Christiana, horum fana.
Exstirpavit
Mnndus mundum respuens, Templa Deo construens.
3 a. In Francorum regionem 3b. Hnius sacrae contionis
In Deum non credentium Fnit Exsuperius
Sanctus Clemens legionem Baiocensis regionis
Transmisit fidelium. Apostolus proprius,

4 a. Primus sanctae Mariae 4b. Delens idolatriam


Fundator ecclesiae, Convertit hanc patriam
Baiocensis patriae Per baptism! gratiam
Praesul et patronus. Praedicator bonus.

5 a. Contemplator spiritalem 5b. Orans vigil super gregem


Yitam ducens non carnalem Lege mentis carnis legem
Armatur cilicio. Vincit et ieiunio.
137 -
6 a. Infideles ab errorc 6b. Cunctis lege caritatis
Et infirraos a languore Praestat opem trihulatis
Curat Dei gratia. Et grata remedia.

7 a. Regnobertum generosum, 7b. Perquemcredenscaecusnatus


Confessorem gloriosum, Clare vidit illustratus
Sacro lavit fluorine; Utriusqne lumine.

8 a. Septem viri 8b. Iste sanctus


pleni daemonibns, dignus memoria,
Ab eorum Cuius fide
ducti parentibus, fulget ecclesia,
Sancti patris Virtus eius
purgantur precibus, fugat daemonia,
Confitentes Per hunc aegris
Christum cum pluribus membra languentia
Baptizantur. Reformantur.

9 a. Senex febre fatigatus 9b. Pascens gregem fide bona


Angelos est contemplatus, Vocatur ad caeli dona ;
A quibus est invitatus Chorus illi cum corona
Ad caeleste bravium. Occurrit caelestium.

10 a. Clerus loco lOb. Exuperi,


mentis ecclesias flos caeli curiae,
Lamentando Gemma cleri,
complens exsequias decus ecclesiae,
Sepelivit Tuae, pater,
sancti reliquias, memor familiae
Qui per multas Fac nos tecum
meruit gratias corona gloriae
Honorari. Coronari.

Miss. Baiocense imp Rnthomagi 1501. A. Miss. Baiocense imp. Rotho-


magi 1504. U. Miss. Baiocense imp. s. 1. [Rothomagi] 1529. C. Miss.
Baiocense imp. s. 1. [Rotliomagi] 1545. D. -- la, 1 Deo fehlt BC. 2b, 2
horum plana AC. 5b, 3 Vicit AD. 6b, 1 legem BC. 9 a, 2 Angelis
ABCD. Schema ist das gleiche wie bei der Raveiinus-.Sequenz :Lux iucunda.

155. De sancto Ferreolo.

1 a. Via, vita,veritas, Ib. Sub lictore discolo


Quae in tuis habitas, Vincis in Ferreolo;
Patris sapientia, Talis est victoria :

2 a. Pio parat impius, 2b. Verbis tamen subdolis,


Quidquid potest gladius, Si tus cremet idolis,
Mortem post ludibria ; Offert ei praemia.
- 138 -
3 a. Palam leo saeviens 3b. Modo terret asperis
Clam est draco blandiens Per ministrum sceleris,
Daemonis astntia ;
Modo profert lenia.

la. Caeditur a barbaris 4b. Agni formam induit,


Sui dator hilaris, Qui os non aperuit,
Pacem pads hostia Qui pins ad propria
Sumit ab iniuria. Silnit opprobria.

5 a. Christi miles, 5b. Tu adflictus


Et tu siles, Vincis ictus,
Ut gentiles Maledictus
Pueriles Praeses ictus
Vincas patientia. Aestuat insania.

6 a. immanis, 6 b. In caducis
Cur insanis Te seducis;
Vacans vanis Servnm crucis
Et profanis Verae lucis
In hac idolatria . Vera manent gaudia.

7 a. Te rogamus, martyr Dei, 7 b. Qui favoris ope sni


Duo magna, licet rei, Te victorem fecit tai,
Fac rata, fac otilia, Det tuis tui gratia
Quae postulat ecclesia ; Recipere duplicia.

8 a. Audax miles Gedeonis, 8b. Ante lesn Christi thronum


Te non terret lex agonis, Sentiamus te patronnm,
Tuba clangis, Summum bonum
Testam frangis, Dans et donum
Micat lux eximia. Nobis sit in patria.

9. Amen dicant omiiia.

Miss. Sosmense imp. [Parisiis 1547]. Melodie: Mane prim a.

156. .In Octava divi Ferreoli Mart."

1 a. Lux praesens laudes exigit, 1 b. Qua mundns reddit hospitem.


Quae mentes nostras erigit Qua Christns transfert militem
Sollemni laetitia, Ad qnietis praemia.

2 a. Infelix error gentium, 2b. Felix iustorum meritnm,


Qaas de libro viventium Qni vitae dalcis aditum
Delet ignorantia ! Merentur iustitia!

3 a. Turrem firmam Ferreolnm 3b. Qui novit per apostolum,


Nnllas terror, nil subdolum Quod nihil esset
idolum,
Traxit post daemonia; Quod mors idolatria.
130

4 a. Hie mundi miles habitu, 4b. Regi caelesti subditus


Sed caeli miles spiritu, Regem contempsit penitus,
Miles non malitia. Leges et stipendia.

5 ;i. Hie venatoris laqueum 5 b. Pro verbis iustis teritur


Praecavit in semita, Verberum iniuria,
Nee peccatoris oleum Sed victrix nunquam vincitur
Mens recepit inclita. Fides a perfidia.

6 a. Armatus ense fidei 6 b. Carceratur imperio


Caelestis ope clipei Nee fit supplex supplicio
Dura vincit verbera. Ferens ferri pondera.

7 a. Ferro. custode, tenebris 7b. Jpsa ligatum religat,


Oppressum Christi Celebris Somno custodes adligat
Visitat dementia. Et recludit ostia.

8 a. Cum votis martyr sedulis 8b. Fido se credens fluvio


Exit exutus vmculis Transfertur lesu praevio
Ad tiuenta proxima. Unda benignissima.

9 a. Sic Dei lepus fugiens 9b. Sic fracto carais vasculo


Ad petrae refugia Transiit ad gaudia ;

Tandem mactatur patiens Cuius a mortis vinculo


Mortem dignam gloria. Nos solvaut suffragia.

Miss. Sosmense impr. absque [Farisiis 1547]. 7h, 1 relegat.

157. De sancta Fide VM.

1 a. Felix memoria 1 b. Haec est, versutias


Fidis est virginis, Quae vicit zabnli,
Felix victoria, Carnis delicias
Felix certaminis Et pompam saeculi
Cursus et bravium. Et omne noxinm.

2 a. Nullis blanditiis, 2 b. In Christo stabilis


Nullis muneribus, Pro Christo patitur ;

Nullis suppliciis, <,iiwin sit laudabilis


Nullis terroribus Virtus ostenditur,
Moveri potuit. Qua virgo nituit.

3 a. Ardens craticula 3b. Plaga siderea


Vim rapit ignium, Missa divinitus
In hac iuvencula Columba nivea
Perfert incendium, Fert opem caelitus,
Flammis exuritur. Qua virgo fruitur.
140

4 a. Pennis rorantibus 4b. Ornatus regius


Ardorem reprimit, Reginam praedicat,
Gemmis stellantibus Videt Caprasius
C oronam imprimit Et Deo supplicat,
Signum victoriae. Datori gratiae.

5 a. Securis impia 5b. De nova caelite


I ium martyrium Caelo fit gaudium,
Complet, dam noxia Tarn breve meritae
Caput innoxium Rependit praemium
Abscindit virginis. Christus certaminis.

6 a. Claris miraculis
Exornans saecula
Salutem popalis
Poscat et vincula
Sol vat peccaminum.

Miss. Meldense imp. Parisiis 1518.

158. De sancta Florentia.

1 a. Constantii imperio 1 b. Accersitur ad synodnm


Doctor sacer, egregius Contra Pseudo-Arrianos,
Exsnlansque Hilarins Saevientes haereticos,
In Phrygiae exsilio Ad fidem Christi sustinendum.

2 a. Hospes igitar oppido 2b. Hie adesse Florentia


Dominica applicuit Virum sanctum publicavit,
Verbum Deique spargendo Quam cum patre et familia
In populis, ut decuit; In promptu baptizavit.

3 a. Moxque sequens vestigia 3b. Tamquam filiam instruxit


Sui patris spiritalis, Ad supernae vitae amorem
A quo est regenerata, Ipsiusque cor accendit
Usque graditur Pictavum. In caelestis sponsi ardorem.

4 a. Prospera mundi respuens 4b. Pontifex vero beatns,


Terrenaque despiciens Combraico quam inclusit,
Sui doctoris praecepta Conspexit vitam et actus;
Complectitur et exempla. Illic degens vitam
tini(vi)t

5 a. Qui corpusculum virginis 5b. Post annorum curricula


Eo in loco sepulturae Isambertus episcopus
Decembris dedit Kalendis Transtulit in ecclesia
Sanctissimae Florentiae. Pictavensi eius corpus.
141

6 a. Aeris serenitatem 6b. Florentiae auxilia


Senserunt Pictavienses Terra vero arescente
A Deo depostulantes Nimio soils ardore
Imbrium undationem-, Implorarunt pro pluvia.

7 a. Gaude ergo, Pictavia, 7b. Cuius virginis precibus


Gandeque gaudio magno Ad gaudia caelestia
Super sancta Floreatia, 1 ervenire valeamus
Quam possides pro thesauro; Altisoni dementia.

Miss. Pictaviense imp. Parisiis 1541. 6 a, 3 u. 4 umgestellt

159. De s. Florentio episcopo Cadnrcensi.

1 a.
Ave,7 censors angelorum, <j
1 b. Ave, florens flos, Florenti,
Ave, civis supernorum, Ave, nitor ornamenti,
i

Ave, sidus gratiae. Summae sapientiae.

2 a. Ave, cuins 2 b. Cuius gesta


Gregis huius Laude festa
Festnm est laetitia, Personal ecclesia.

3 a. Ave, cuius studium 3b. Ave, patrocinium


Ad nostrum auxilium Et nostrum refugium
Speratur propitium. Et pium consilium.

4 a. Ave mitis, quern fatemur 4b. Ave, nostra spes post Deum
Patrem nostrum si meremur Et tutela propter eum
Esse tui filii. Contra legem vitii.

5 a. Ave, patris 5b. Ave nostra


et pastoris sponsio, apud Deum portio!

6 a. boni speculum, 6b. palma florida,

Splendens in saeculum, cedrus gravida


mundi lilium ! Bonis caelestium!

7 a. qnam magna fide Petri 7b. Mortis victor, vitae dator


Et fulsisti verbo Pauli Et aegrorum reparator
Et Moysi gladio, Prece et imperio!

8 a. summae patriae,
civis 8b. Implorans nobis veniam
Tuae memor familiae Et ingressus ad regiam
Funde preces clemeutiae, Post hanc nostram militiam !

9 a. Et interim, dum speramus 9b. Te clamantem rege gregem,


Et sperantes exspectamus, Intra sanctam serves legem.

- -
Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. la, 1 apostolorum. 2 a, 3
laetitiaei. 5b, 2 Deum petitio. 7 a, 1 fides. 9 a, 1 Ut interim.
142

16U. De sancto Oatiano.

1 a. Frangatnr mens vitiosa, 1 b. Terrena qui non cupivit,


Ut sit Deo gratiosa Sed mox, ut Christum audivit.
Ad promenda gloriosa Loquente cum eo ivit
Gatiani merita; Servans eius monita.

2 a. StetitdomiDicae cenae 2b. Pharisaeorum errorem


Cum ceteris duodenae Vitavitque uvae florem
Tnrbae ministrando poenae Discipulorumque morem
Officia debita, Sequens recta semita.

3 a. Nusquam territus cessavit 3 b. Ventum mandi nee gloria/n


A verbo, quod praedicavit, memoriam
Quaesivit per
Tnronicis nuntiavit Se ad caeli theoriam
Primus legis credita. Vertens mente abdita.

4 a. Tristes iuvabat precibus 4b. Fecit Decs miracalo,


Et mntos loqui vocibus Quod Martina e tnmulo
Ac corpora daemonibus Iste oranti sedulo
Liberavit subdita. Verba reddat placita.

5 a. Ista probata narrantar, 5b. Grates referendo ei


Quod, [quae] ei commendatnr, Postulemus omnes rei,
Ignota recuperantur, Ut et nos in aula Dei
Si fuerint perdita. Collocet gratuita.

Andegavense imp. [Parisiis] 1489. A.


Miss. Miss. Audegavense imp.
Rothomagi 1523. B. 2a, 3 pene A. 4 a, 2 Et multos AB. -- 4b, 4
perplacita AH. Zur Strophe 4b bemerken Misset-Weale (I, S. 74): n Mot a
mot impossible". Folgende Construction ist docli sehr verstandlich Fecit :

Deus miraculo, quod iste (sc. Gati;mus| Martino sedulo oranti verba reddat
e tumulu. Statt (lessen andern Misset-Weale: Quod Martians e tumulo Isti |

oranti etc.; also der hi. Gatianus soil am Grabe seines Nachfolgers ge-
betet baben!

161. De s. Gancherio AnrelieDsi.

1 a. Benedictns Dominus Ib. Qui delevit facinus


Excelsus in maiestate, In carnis humanitate.

2 a. Hunc laudemus regem bonum, 2b. Quern tot signis illustravit,


Qui dedit nobis patronum Illustratnm sablimavit
Hunr sanctum Gaucherium ;
Ad aeternum solium.

3 a. Iste sanctus 3b. Quae p[roferre]


humanis oculis cuncta non possumus,
Radiavit Pauca tamen
multis miraculis, narrare volumus.
143

4 a. Splendidum signrnn 4b. Cimbali restem


videt in puero, in manu tenuit,
Cum hunc habet Quern in signis
mater in utero; audire meruit.

5 a. Altera item patuit 5b. Talibus ista femina


Visio perspicua; Cognovit indiciis
Manibus namque tenuit In nondum nato lumina
Duo lunae cornua. Fulgere mysteriis.

6. Cum puer esset adultus


Divino numine fultus,
Parentes ....
Collect, ms. liturgicum Aureliense saec. 13. in. Cod. Archiv. Lemovicen.
D. 1221. 2 a, 3 sanctum fehlt. 4b, 1 Cibali. Leider 1st die Sequenz
unvollstandig ;
die folgenden Blatter der wertvollen Handschrift f ehlen.

162. De sancto (iaugerico Cameracensi.

1 a. Gaude, fidelis contio, 1 b. Ad Christum omnes currere


Gaugerici devotio Curemus et hunc colere ;

Te monet ad laetitiam. Nam per snam clementiam

2 a. Ueritatis amatorem, 2b. Gloriose in hac vita


Virum pium que doctorem Atque post hanc vitam ita

Gaugericum exaltavit Hunc sanctum mirificavit

3 a. Bum levans a pulvere, 3b. Regnum dans, quod promiserat.


lubens animam gerere Hoc fidelis crediderat
Ab angelis in patriam, Nullam timens fallaciam.

4 a. Illius elevatio 4b. Corde, voce et opere


Nostra est exsultatio; Celebretur, sic psallere
Et haec sacra memoria Debemus cum laetitia.

5 a. Ueras, Deus, laetitias 5b. Sacris post vitae terminum


Et aeternas delicias Per Christum, nostrumDominum,
Patroni nostri precibus Concedas nobis omnibus.

Miss. Cameracense imp. Parisiis 1495. A.


-
Miss. Cameracense imp.
-

Parisiis1507. B. la, 3 monet ecclesia B. 2 a, 2 Verum (Corrector) A. -


2b, 2 Et qui AB. 4 a, 2 sit (Correctur) A. Akrostichon Gaugericus. :

163. De sancta Genovefa.

1 a. (jraude, virgo rlorida, 1 b. Gaude, luna lucida,


Genovefa, valida Gaude, rosa roscida,
Spes periclitantium. Salve, fragrans lilium.

2 a. Egrorum refugium 2 a. Esto nostrum gaudium


Maestorum solacium, Ligatorum cordium
Compeditos Hberans. Ligamenta lacerans.
144

3 a. Nnx oleum generans, 3b. Deo fac obtemperans


Apis favos operans, Et peccata superans
Cor dulcora felleum ;
Pectus nostrum ferreum.

4 a. caelnm empireum, 4b. Frange cor lapideum,


Soliuni eburneum, Nobis dans cor carneum
In quo sedet Dominus, ( arnem spernens protinus.

5 a. Veni, virgo, comminus 5b. Hostem pellas eminus,


Egenis paulominus Per te detur terminus
Condescende mitior. Vitae nostrae sanctior.

6 a. Electro falgentior, Gb. Per te sit devotior


Gemmis pretiosior, Noster et ferventiur
Electa diviuitus, Animalis spiritus.

7 a. Fons emanans caelitus, 7 b. Morbos cora funditus


Post Mariam penitus Exstirpans radicitns
Medela miseriae. Fermentum malitiae.

8 a. Ave, decus Franciae, 8b. Apnd regem gloriae


Ave, tios laetitiae, Memento familiae
Nequitiae purgamen. Tnae iugiter. Amen.

9 a. Amen, sancta Maria 9b. A Deo caelestia

Genovefaqae pia, Obtinete gaadia


Cum caelorum civibns Christicolis omnibus.

10 a. Amen, caeli contio, lOb. Quatenus collegio


lusto desiderio Adunetnr regio
Esto Deum flagitans, Triumphanti militans.
ms. Mysteriorum Sangenovefianum saec. 15. Cod. Sangeno-
Collectan.
vefian. 1131 Y f. fol. Bis Strophe 9 giebt das Schlufswort des 3. Verses
"lO).

den Keim ab fur die nachste Strojihe; demnach scheint Str. 9 u. 10 ein
sppterer Zusatz zu sein. Ebenso geht das Akrostichon n Genovefa" bis
Strophe 9.

164. In festo miracnlornm beatae GenoTefae".

la. Gaude prole, Francia, Ib. Gaudeas, ecclesia,


Gratnlare, Gallia, Colens mirabilia
Laetare, mens hominis. Genovefae virginis.

2 a. Sed tn gaude potius, 2b. Qui sentis freqnentias,


felix Parisius, Ceteris uberius
De sui praesentia, Eius patrocinia.

3 a. luxta sponsom posita, 3 b. Qnae Deum sinceriter,


Virgo clemens, inclita Ferventer et iugiter
Landari promeruit, Toto corde colnit.
- 145

4 a. Haec est ilia domina, 4b. Haec Deo propitio


In cuius natalibus Transiens Lutetiam
Modulata carmina Monte Locuticio
Sunt a caeli civibns. Sedem tenet propriam.

5 a. Hie est eius tumulus 5b. Ad eius suffragia


Et capsa cum corpore, Hie sanantur rabidi,
Hac accedit populus Reis datnr venia
Multus omni tempore. Et curantur morbidi.

6 a. Rex strenuus Clodoveus 6b. Hanc fundavit et dotavit,


Hie statuit, immo Deus, Quam regina consummavit,
Civitatem regiam. Regalem ecclesiam.

7 a. Dictum regem baptizavit, 7b. Ibi fuit inbumata


Dictum locum dedicuvit Genovefa, virgo data
Pontifex Bemigius. Pupulo Parisius.

8 a. Civitatem hanc elegit, 8 b. Aquas sedat insolentes,


Hanc conservat hancque regit, Morbos curat saevientes
Hanc liberal ab hostibus In bumanis corporibus
Et periculis omnibus. Peccatis exigentibus.

9 a. Quondam membra peccatorum 9b. Ars non valet medicorum,


Flagellavit rex caelorum Turba crevit aegrotorum
Igne sacro, qui membrorum Deum rogans, ut sanctorum
Peccata consumeret. Prece plebi parceret.

10 a. Plebs iniasta reprobatur, 10 b. Aegrotantes numerantur.


Corpus, sanctae postulatur, Quorum centum mox sanantur,
Quo concesso ordinatur Nee hi tantum leviantur
Sollemnis processio. Sed et tota regio.

11 a. Genovefa supplicante, lib. Dicta mira comprobante,


Matre Dei mediante, Inde festum consecrante
Cessat morbus Deo dante Idque Deo conn rmante
Teste Innocentio, Lapso capisterio.

12. Virginis oratio


Sit nobis solacio.

Miss. ms. Saiigenovefianum sa.ec. (13. 14.) 15. Cod. Sangenovefian. 90.
A. Miss. ms. Sangenovefiauum sa.ec. 15. in. Cod. Sangenovefian. 91. B.
Sequent ms. Gallicum anni 15*587. Cod. Classen. 30 (139. 5. S). C.
-
Miss. ms. S. Acheoli Ambianensis saec. 15. Cod. Ambianen. 160. D. Ib, 1
Gaudeat (\ -- 2b, 1 Quae D. -- 4 a, 2 In quibns. -- 6b, 1 Hie BD. -
8 a, 2 Conservat hanc quoque C. - 8b, 2 sedat AC, in C dariiber die
-

Correctur: curat. -- 3 commisso C. -- 10 b, 2 vix C.


lOa, 4 lib, capi-
cerio A; capiterio BC; capiserio D. In C Aufschrift: ,,De miraculis arden-
tium S, Genovefae."

Blu me, Sequentiae Ineditne. VI. ]0


146

165. De sancto Georgia.

1 a. Mundo corde, pura mente, Ib. Recolens Georgii,


Alacriter et attente Martyris eximii,
Laetetur ecclesia Hac die supplicia,

2 a, Qnae pro fide Christiana 2b. Tamen miles praeelectus


Passns est sub Daciana Christi galea protectus
Crndeli malitia, Tulit patientia.

3 a. In quern fremens velut leo 3b. Huiosque membra singula


Dacianns eculeo Dilaniavit nngula
Saspendit immaniter; Illias totaliter.

4 a. Post applicatis ignibus 4b. Sacrata patent viscera,


Huius sancti lateribus Sale fricantur vulnera;
Tyranni saevitia quanta duritia!

5 a. Productus ante iudicem 5b. Martyr Dei efficitnr,


Constanter bibit calicem, Dacianus confunditur,
Quern magus incantaverat ; Qui magum advocaverat.

6 a. In rota miles ponitnr, 6 b. Sartago plumbo fit


plena,
Rota inde destruitur Illi facta est amoena
Divina iussione; Et absque laesione.

7 a. lussus tandem capitalem 7b. AdquamCbristusnosperducat


Subire sententiam ;
Per suam clementiam
Sic adivit, qnam cupivit, Huius prece et adducat
Beatorum patriam. Per suam potentiam.
Miss. Claromontense atque S. Flori imp. Lugduni 1541. -- Ib, 1 Reco-
lentes. Ib, 2 eximia. 2 a, 2 Daciani. 3 a, 1 frement, 3b, 1 Hicque.
-
5b, 3 adoraverat. 6b, 1 fuit. Manches entlehnt aus ^Clara voce"
(Nr. 168J.

166. De saacto Georgia.

1 a. Sanctum Dei militem, 1 b. Qui resistens perfidis


Capadocum comitem, Daciani praesidis
Laudemus Georgium; Currit ad praetorium.

2 a. Intnens incrednlum 2b. Christum palam astruit,


Congregari populnm Exsecratur, conspuit
Satan ad praestigia Gentium daemonia.

3 a. Frendens praeses dentibns 3b. Lampadas, eculeum,


Tradit bunc tortoribns; Cauma, rogum plumbeum
Flagra dira tolerat; Illaesus exsnperat.

4 a. Magus credens mentis 4b. Templa cum ariolis


Sancti Dei militis Et nefandis idolis
Migrat per martyrium. Ruunt per Georginm.
- 147 -

5 a. Hinc ense percutitur, 5b. Per quern nobis veniam,


Sic victor ingreditur Gratiara et gloriam
Caelorum palatia. Det Cbristi dementia.
Miss. Baiocense imp. | Kothomagi] 1545. Melodie wohl: Veni sancte
spi ri tus.

167. Oe sancto Georgio.

1 a. Laetabundus 1 b. Regem caeli


Fiat chorus et incundus Laudet et corde fideli
Fidelium ; Georgium.
2 a. Angelus consilii 2b. Sol huic iustitiae
Virtus est Georgii Donum patientiae
Patientis, In tormentis.

3 a. Sicut cervus fluvium, 3b. Neque fastus apicem


Sic miles martyrium Sed sanctorum calicem
Sitiebat, Appetebat.

4 a. Cedrus alta militum 4b. Verbnm ens altissimi


Non timet exercitum Dux est invictissimi
Daciani ; Christian!.

5 a. Isaias alius 5b. Si non suis frivolis


Capitur, quem impius Sacrificet idolis
ludex iubet acrius Et velit cum discolis

Flagellari, Sociari.

6 a. Infelix rabie 6b. Quem pro virtutibus


Captus militiae Rex regam Dominus
Florem hodie Caeli sedibus
Decollavit, Sociavit.

Miss. ms. Ebroicense (Radulphi du Fou) saec. 15. Cod. Ebroicen. 99.
A. Miss. Ebroicense imp. Rothomagi 1497. B. Miss. Ebroicense imp.
Parisiis 1527. C. 1 a. 2 Fiat et iucundus chorus ABC. 6b, 3 Caelorum
ABC. Melodie natiirlich: Laetabundus.

168. De sancto Georgio.


la. Clara voce, Ib. Laetabunda
pura conscientia, iubilet ecclesia,

2 a. Recolens celebria 2b. Qui pro Cbristo varia


Martyris Georgii Miles invictissimus
hac die festalia, pertulit supplicia.

3a. Fuit ergo Georgius, 3b. Dignitate conspicuus


Ortus de Cappadocia, Et morum excelleutia,

4 a. Affabilis, amabilis, 4b. Quae passionem martyris


Ut testatnr historia, Dignam tradit memoria.
10*
148

5 a. Nam Daciano 5b. Fide protectus


Quondam profano Miles, erectus
Ad libamina Inter agmina
Compellente impia Exclamavit media,

6 a. Egenis et
pauperibus 6b. n Deus noster caelos fecit;
erogata pecuniar di gentium daemonia".

7 a. Malesanus 7b. Comprebendi


Dacianus Et suspend!
Martyrem continno Iubet in ecnleo.

8 a. Illius membra singula 8b. Et lampades cum ignibus


Acri rimantur ungula, Adponuntnr lateribus.

9 a. Sic deponi iubet sanctum 9b. Atque plagis cruentari


tyranni saevitia urbis extra moenia.

10 a. Interiora patent viscera, 10 b. Sed miles fretus Dei gratia


Sale fricantur vulnera, Illaesus stat per omnia.
11 a. Ardet insania lib. Inbet in carcerem
Mens Daciania, Recludi martyrem.

12 a. Adductus ante iudicem 12 b. Magus martyr efficitur,


Constanter bibit calicem, Dacianus confunditur,
Quern magus incantaverat. Qui magum advocaverat.

13 a. Rota paratur aenea 13b. Quae laniare valeat


Cum bis acutis gladiis, Membra beati martyris.

14 a. Rotae martyr imponitur, 14b. Rota tota conteritnr,


Et rota cito volvitur ;
Et martyr nihil laeditur.

15 a. Sartago plumbo 15b. Facta est sancto


Ferventi plena Quies amoena.

16 a. Ubi nihil fit


tormentis, 16 b. Sed non magis blandimentis
Tentat eum blandimentis Superatur, quam tormentis
Dacianus ; Christianns.

1 7 a. Hoc orante christicola 1 7 b. Et sacerdotes insuper


Aras, templum et idola Ignis consnmpsit desuper.

18 a. Furit ergo Dacianus, 18b. Agonista iucnndatur


Torquet ora, rodit manus; Et in Christo gloriatur.

1 9 a. lussus tandem 19b. Sic adivit,


Capitalem Quod cnpivit,
Subire sententiam Beatorum patriam

20 a. Angelis gaudentibus 20 b. Qui sibi Georgium,


Et benedicentibas Martyrem egregium,
Christum, regem gloriae, Sociavit hodie.
149

21 a.
Georgi, 21b. Ne nos mergat
miles eximie, lacus miseriae,
Audi preces Posce patrem
tuae familiac misericordiae
Die ista; Die ista,

21 c. Sed laetemur
solem iustitiae

Contemplantes
tecum in requie
Sempiterna.
Miss. ms. Redonense saec. 15. Cod. Parisin. 1098. A. Miss. Redonense
imp. Parisiis 1533. B. - Miss. Andegavense imp. [Parisiis] 1489. C.
-
Miss.
Andegavense imp. Kuthomagi 1504. D. Miss. Andegavense imp. Rothomagi
1523. E. 3 b, 2 Ex E. 4 a, 1 amalis D. 5a, 4 Compellente mira
J3CUE. -- 7a, 1 Male sanus ACD. 8 a, 2 Acris A. -- 11 a, 2 Dacianica
BODE. 15 b, 2 Qui es C; qui est E. -- 17a, 1 Hoc coram te E. 21 a, 2
egregie A.

169. De s. Germano Autisiodorensi.


1 a. Felix germen, o Germane, 1 b. Antisiodori natus,
Nomen geris non inane, Parentibus procreatus
Nam virtutis salvificae Fuisti nobilissimis
Germen prefers magnifice. Cultuque praeclarissimis.

2 a. Tu primitus oberrasti, 2b. E vestigio adnltos,


Cum iuventam inclinasti Omni scibili soffultus,
Ad caduca et mundana gubernandam
Suscepisti
Ilia sequens mente vana. Burgundiam ac ducandam.
3 a. Regis interim maxime 3b. Sanctus buic erat Amator
Autritnm quam tenerrime Praesul fidei zelator,
Prae ceteris diligebas Qui te sibi successurum
Et praesentia ditabas. Dixit et pie victurum.

4 a. Inde ad Deum conversus 4b. Minim in modum uxorem


Et a mundanis reversus Commutasti in sororem;
Presbyter ab eo factus Bona spargis in pauperes,
Viam es perfectam nactns. Deo ut dives fieres.

5 a. quis quibit recensere 5b. Nullumunquamcondimentum,


Et quae carta continere Non vinum, non salsamentum
Assiduas vigilias Sumpsisti neque legumen
Et tuas abstinentias ? Non vel corporis tegumen.

6 a. Brevi somno indulgebas, 6b. En, saepius in lacrimas


Sed tune mente vigilabas Resolvebaris maximas
Superiacens cilicio Crucifixum corde ferens,
Et stratu cinericio. Reliquias collo gerens.
- 150

7 a. Referre virtntes quaero, 7b. Transis nempe in Angliajji


Quas maior effectus clero Ad pessimam Pelagiam
Episcopus perfecisti, Haerisin perabolendam
Imitator factus Christi. Et fidem doces tenendum.

8 a. Hospitium Parisius 8 b. Infirmatus hospitio


Habens, semper mente pins, Ignis flagrat colluvio,
Genovefam sanctam nosti, Domus per tua merita,
Virginem Christosacrasti. Qua stabas, est cnstodita.

9 a. Et ecce, cum transfretasti, 9b. Repente iubes clamare


Pictos Anglia fugasti I hristianos et cantare;
Et Saxones ut signifer Sic hostes sine sanguine
Crucis quoque vexillifer. Vincuntur mersi flumine.

lOa. Ortum item pestiferum 10b. Regis Christi te famulam


Dogma inibi haeresum Monstras vocans discipulum,
Denuo illuc profectus Tumulo cum te adfatur,
Omnes corrigis defectus. Esse bene se testatur.

1 1 a. Duni ad Anglos praedicares lib. Ilium deicis e throno,


Ad bonumque provocares, Subulcum nutu divino
Regis vafri duritiam Pro illo regem statuis,
Concrepas et ignaviam. Qui te pavit de pascuis.

12 a. Nam vitulum saginatum 12b. Illud quoque quam mirandum,


Pro te neci destinatum Quam magnum, qnam praedi-
candum
Prece fusa destinasti, Recolens quis non stupeacat
Matri suae redonasti. Et mente sna dulcescat ?

13 a. Sanctum vocas Cassianum 13b. Placida, regina pia,


De tumulo Eduanum ;
Te vocavit e Galia,
Dicit se fniens quiete Delectata sanctitate
Cum Christolesn perpete. Tua atque pietate.

14 a. Rusticum profectns 14b. Exspectatnm Ravenates


portas,
Cum fasce collo transportas, Te suscipere magnates
Torrentem dum pertransires, Cum regina et populo
Caritatem ne nescires. Obviant Dei famulo.

15 a. Delatum tibi mortuum 15b. Instante vitae termino


Asinum resuscitasti, Finem tunm cognovisti
Oblatum equum optimum Et revelante Domino
Pauper Christi refutasti. Caelum exsultans petisti.

16 a. Cunctis mortem horribilem 16b. Ad dicendum non sufh cit


Obis, sed venerabilem, Tempns, quinimo deficit,
Nam ad Deum recte pergis, Tua facta recitare,
Dum vitia sub te mergis. Quae nullus quiret narrare.
151

1 7 a. Tres mortnos suscitasti 1 7 b. quam magnum te praedicat


Vivens adhuc in corpore, Basilica consecrata,
Aegros claudos relevasti Et beatnm notificat
Omni depulso torpore. Gleba tui reportata!

18 a. Repulsiones daemonum 1 8 b. Unum te precor, Germane,


Referre si decernerem Qui pie invocantibus
Sanitatesque hominum, Te subvenis tana humane,
Sub onere deficerem. Meis adesto precibus.

Miss. Andegavense imp. [Parisiis] 1489. A. Miss. Redonense imp.


Parisiis 1523. B. -- Miss. Redonense imp. Parisiis 1533. C. -- 15 b, 4 Obvi-
avitAB. 18a, 2 u. 3 umgestellt ABC. Beachtenswert istdas Akrostichon :

P[r]ater Simon Berthier ordinis Predicatarufm]. Aufser dem Namen


des Verfassers verrat dasselbe zugleicb, dafs 2 Strophen (die zweite und die
Schlufsstrophe) t ehlen. Urspriinglich war dies Gedicht offenbar ein Reim-
gebet. Die Uberschrift in A lautet: n Prosa extraordinaria".

170. De sancto Alliano.

1 a. Catholica Ib. De iustorum


laetetur contio, sacro martyrio
Festinemus Et eorum
omnes cum gaudio ; digno sollemnio
Cor mundum ab odio Fit nobis protectio
Sit et omni vitio. Et summis laudatio.

2 a. Praesens nobis 2b. Britannorum


est dies inclita, hunc profert patria;
In qua sancti Paganorum
Albani merita ortus prosapia,
Voce decet Non est passus
et laude debita horum perfidia
Collandare. Diu stare

3 a. Acceptatus 3 b. A tyranno
ab ipso clericus ;
clericus quaeritur;
Cuius verbo Mox Albanus
statim domesticus cappa induitur,
Ac doctrina Pro clerico
verus catholicus principis ducitur
Est effectus. Ad aspectus.

4 a. Dum ad mortem 4b. Haec carnifex


vadit ardentius, videns tune impius
Cedens illi Ponit ensem,
siccatur fluvius, conversus citius
Quern secabant Deum orans,
murus eximins nt sancto socius
Et arena. Sit in poena.
152

5 a. Fons est ortus 5 b. Passus ibi

montis cacumine pro Christi nomine


Veto sancti Est Albanus
atque precamine, in agni sanguine

Repetita Dealbatus,
prima origine martyrum agmine
Post non apparuit. Ut rosa tioruit.
6 a. Caput sancti, 6b. Laude simus
res est miraculi Albani seduli,
Referenda Ut possimus
in aures populi, per ipsum singali
Ferientis Laetitiam
simul et oculi futuri saeculi
Cecidere. Obtinere.
Miss. Bicterrense imp. Lugduni 1535. 1 b, 1 iustarum. 4b, 5 Deum
derans; vielleicht Desiderans? 2b, 4 ortus offenbar ein Nomin. absol.
Melodie vielleicht: Nativitas Mariae virginis.
171. De sancto (ieroboldo.
1 a. Celebri sollemnio 1 b. Hie tener in Scythiam
Laeta cleri contio Pergens ob prudentiam
Gratuletur ;
Est susceptus
Gereboldum nimio Intra regis curiam,
Resultans tripudio Patriae custodiam
Veneretur. Mox adeptus.
2 a. Quern decorum stimulans 2b. Sed ipsi non paruit,
Tentat petulans Immo renuit
Hera Venere; Rem committere.
3 a. Regem statim adiens, 3 b. Carcere reconditus
Oppressam se mentiens Caelesti divinitus
Sanctum notat crimine. Illustratur lumine.

4 a. Immunis tandem scelere 4b. Immani mola pondere


Regis vinctus imperio Freto iactatur medio.
5 a. Natans saxum fluctibus 5b. Vernat biems floribus,
Northmanniae finibus Salus aegris pluribus
Applicuit. Tune adfuit.

6 a. Hinc Baioca praesule 6b. Voce diva consule


Plebs dum orbatur, Pastor creatur.

7 a. Romam cum proficiscitnr, 7b. Hunc quaerere qui properat,


Annulus amne iacitur, Emptum piscem exenterat,
Ruit clade populns ; Quo latebat annulus.

8 a. Plebem sanat rediens, 8b. Cuius prece gaudia


Caelum tandem moriens Nobis det caelestia
Scandit securus ;
Index venturus.
Miss. Baiocense imp. a. 1. [Rothomagi] 1545. A. Miss. Baiocense imp.
Parisiis 1584. B.
153

172. De ss. GerFasio et Protasio.

la. Fulget dies pretiosa, 1 b. Qua meruit coronari


Dies felix et formosa, Gervasius et landari
Dies cligna gaudio; Cum fratre Protasio.

2 a. Nam Vitalis horum pater, 2b. Ortu, fide, sanctitate,


Valeria fuit mater, Sensu, verbo, dignitate
Deo favorabiles. Clari sunt et nobiles.

3 a. Quibus una die natis 3b. Christum solum puro corde


Unoque fonte renatis Vitiorum pulsa sorde
Deus unus adt uit. Unusquisque coluit.

4 a. Hi pro posse fugientes 4b. Familiae disponentes,


Mnndum, Deo cohaerentes, Agros, praedia vendentes
Mortuis parentibas Dederunt pauperibus.

5 a. Inde sancti refutantes 5b. Cenaculo se clauserunt;


Idolatras et vitantes Hie occulte coluerunt
Convictus gentilium Summi patris filium.

6 a. Decem annis hie morantes 6b. Hos in fide confirmavit,


Visitavit hos orantes Per hunc suos confortavit
Beatus Nazarius. Christus Dei filius.

7 a. Dumque sanctis praedicaret 7b. Suat Neroni revelati


Et scripturis informaret, Atque Romae praesentati
In anno undecimo Principi nequissimo.

8 a. Mox art aram perducuntur 8b. Sed a sanctis contemnuntur


Et a rege compelluntur Atque regis respuuntur
Adorare idola; Dicta quasi frivola.

9 a. Contra sanctos iudex saevit, 9b. Inde pugnis flagellantur


Atque fervor irae crevit, Sancti, post incarcerantur
Vim facit malitia. Praesidis invidia.

10 a. Sic pro posse fiagellavit lOb. Post tres dies hos eduxit
Nee pro veto degravavit, Et ad templum lovis duxit,
Quia suos visitavit Hie diis immolare iussit
Christi providentia. Vel ferre supplicia.

11 a. Ad honores hos invitat lib. Ad hoc sancti responderuut :

El promissis sanctos ditat ; Nunquam nobis ista erunt ;

Niliilest, quodnonpromittat, Tua vox, rex, clamaverunt.


Ut adorent idola. Est fallax et subdola.

1 2 a. Non nos census et uxores, 12b. Non hie vita nobis datur,
Praefecturas nee houores Scd, ut Paulus attestatur,
Latriae praeferimus ;
Futuram inquirimus.
- 154 -
13 a. Deos falsos refutaraus, 13b. Post haec in sanctos profani
Deum verum adoramus, Bilem cordis et vesani
Qui vivit per omnia. Commovit superbia.

14 a. Putans sic rex vindicari 14b. lubet sanctos verberari


lubet saiictis praeparari Tamque diu fustigari,
Torraentum non meritum. Quod exhalent spiritual.

15 a. Tandem vita temporal! 15 b. Qui cum magna dignitate


Poena plexi capituli Sunt sepulti civitate
Migrarunt ad filium. Mediolanensium.

16 a. Ubi caecis lux praestatur, 16b. Ubi febres relaxantur


Ubi claudis gressus datur, Vi sanctorum et curantur
Et sanantur vulnera; Cuncta morbi genera.

17 a. Gervasi, nos dignare, 17b. Gravi carne resolutos


Tuque, o Protasi care, Nos velitis labe tutos
Clement er respicere; Ad Christum perducere.

Miss. Sagiense imp. Rothoraagi 1488. A. Miss. Sagiense imp. Rotho-


-- Miss. Miss. Sagiense
magi 1496. H. Sagiense imp. Rnthomagi 1500. C.
imp. Rothomagi 1548. D. la, 1 magna C. 14 b, 2 Atque diu BCD. -
15 a, 2 Plena plexi D. 16 a, 1 celis lux U. 16 b, 2 Vis C.

173. De ss. Gervasio et Protasio.

1. Fratrum praesens contio


Summo cum tripudio
Celebret ecclesia.

2 a. Hodie Gervasius 2b. Istos simul genuit,


Simul et Protasius Vide, quantum profnit,
Corooantur gloria. Vitali Valeria.

3 a. Nati de martyribus 3b. Hosque per supplicia


Propriis sanguinibus Citavit ad praemia
Meruere praemia. Neronis malitia.

4 a. Istis causa gaudii 4b. Sanctis eius monitis,


Doctrina Nazarii, Praeclaris et inclitis,
Cuius magisterii Rebus cunctis venditis
Sunt experti gratiam. Mundi calcant gloriam.

5 a. Non frangantur 5b. Non sacrorum


Vel vincuntur, Aut deorum
Nee tormentis Colunt fana,
Ulla mentis Sed nt vana
Celaut impotentia. Detestautur omnia.
- 155

6 a. Nero videns se contemni, 6b. lubet illos decollari,


Simulacra nauci pendi, Fratres ita mente pari
Quid agat, nescit anxius, Vitam caducam deserunt,
Saevit et fremit impins. Qui simul hancintravernnt.

7 a. Furtira iosti 7b. Hie sanantur,


lura busti, Hie curantur,
Qui venerunt, Aut obsessi,
Impenderunt Vel oppressi
Martyrura corporibus. Variis languoribus.

8 a. Ergo, t ratres, vos precamur, 8b. Ut post huius vitae cursum


Apud Christum consequamur Nos ad aulam poll sursum
Vestra prece Christus vocet
Nos de faece Et collocet
Mundi mundos fieri. Suo dextro lateri.

9. Amen dicant singuli.

Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1488. A. Miss. Sagiense imp. Rotho-


niagi1496. B. Miss. .Sagiense imp. Rothomagi 1500 C. Miss. Sagiense
imp. Rothomagi 1548. D. -- 2 a, 3 Coronatur C. 2b, 2 cantum C.
2b, 3 Vita C. 3a, 1 Natie die C. 5b, 4 Sed et vana ABCD. 8 a, 2
Apud ipsum C. - 9 fehlt BC.
-
Melodie jedenfalls: Mane prima
sabbati.

174. De ss. Gervasio et Protasio.

1 a. Beati Gervasii 1 b. Martyres egregii,


Fratrisque Protasii Qui martyrum filii
Merita martyrii lam gloriae socii
Recolantur. Collaetantur.

2 a. Dato patrimonio 2b. Quorum reclusorio


De Christi consilio Carent vaticinio
Reclusi decennio A suo daemonic
Stant orantes. Irnmolantes.

3 a. Dicto ad Asiasium 3b. Stantes ad praetorium.


Mox iubet Gervasium Terret per supplicium,
Simulque Protasium Diisque sacriticium
Ad se duci. Negant duci.

4 a. Primus plumba sternitur, 4b. His corona redditur,


Alter fuste caeditur, Quorum vita scribitur,
Cui caput abscinditur Tumulo reconditur
Post tormenta. Post inventa.
156

5 a. Longo saecli spatio 5b. Caelesti palatio


Apparent Ambrosio, Rosa fulgent, lilio,

Quos transfert cum gaudio Placent nos iudicio


Et honore. Cum victore.

Miss. Sagiense imp. Rothomagi 1500. A. Miss. Sagiense imp. Rotho-


magi 1548. B. 4a, 1 Lies plumbo? In den beiden alteren Ausgaben
des Missalc von Seez fehlt diese Sequenz wohl ein Fingerzeig fur ihr Alter.
;

Melodie: Mariae praeconio.

175. Oe sancto Godone.

1 a. Veni, de caelestibus, 1 b. Qui vides in invio,


Sancte Godo, sedibus, Veni, cordi devio
Veni, ne tardaveris. Dans lumen de superis,

2 a. Lumen sapientiae 2b. Lumen cor illuminans


Caelestis et gratiae, Et in eo seminans
Lumen sancti flaminis, Semen sanctitudinis.

3 a. Rore sancti spiritus 3b. Qui es nostrum gaudium


Riga nostri caelitus Nostrumque subsidinm,
Cordis penetralia. Nostra spes et gloria.

4 a. Qui iam per artam viam 4b. Veni, de miseria


Meruisti gloriam Trahe nos ad gaudia,
Promissam a Domino, Quae sunt sine termiuo.

5 a. In praesenti stadio 5 b. Ut perenne bravium


Currentes pro bravio Post hoc transitorium
Fac eos sic cnrrere, Possint comprehendere.

Miss. Lingonense imp. Trecis 1520. A. Miss. Lingonense imp. Trecis


1549. B. Miss. Lingonense imp. Trecis 1672. C. Melodie jedenfalls:
Veni sancte spiritus.

176. De sancto Golvino.

1 a. Gratulemur, Leonia, 1 b. Praesul sanctus, egregins,


De Golvini historia Gloriosus, eximius
Et eius miraculis. In Odena nascitnr.

2 a. Fontis vena aperitur, 2b. Domuncula construitur,


Unde puer reuascitur, Frigus intus non sentitur
Et purgantur infirmi. Nee venti concussio.

3 a. Caseos tres mire mutat 3b. Terram raatat hie in aarnm


In lapides tres, refntat Cumnlans Dei thesaurum :

Mulier erogare. Cruces, clocuas, calices.


157

4 a. Leoniam 4b. Per Golvinum


praedarunt Forenses, noxios percellit,
Victoriam Bona rapta
tenuit per enses redderc compellit,
Eveni exercitus. Exstirpantur pagani.

5 a. Quantum potest circaire 5b. Muri terrae eriguntur,


Uno die ac finire Ubi pedes gradiuntur,
Evenus, contulerit; Exstat apparentia.

6 a. Christianas confitetur 6b. Golvino sic: Retardavi,


Se peccasse, obmeretnr Mors hunc cepit, defraudavi
Ferre paenitentiam Socium velle suo.

7 a. Ait sanctus :
Corpus porta 7b. Leve pondus invenies,
Trahens humo, id in sporta Cum occisis sepelies.
Romam vere bainlans ;
Fama Romae notuit.

8 a. Paralysis naturalis 8b. Mulierem fracto crure


Pellitur nniversalis Liberare fuit curae
A pedibus filiae; De profundo marino.

9 a. Ter scinditur die festi 9b. Forfex haeret huic manui,


Pannus disponendas vesti Dissolvi nequit; cultui

Golvini, remittitur; Intendit, liberatur.

1 a. Vir in foro equum emit ;


1Gb. Domum venit, qua non fuit,
Deviavit equus, fremit, Sancti virtus edomuit,
Vovit ipsum praesuli ; Quod prius perierat.

1 1 a. Sed bulliens corrurapere lib. Aquam fontis vult bullire


Cartam aqua nee delere Igne tenso, homo mire
Literas nee infringere Cor tempera! mentis dirae,
Signa cerae potuit. Quod nequit, sed tepuit.

12 a, Equus potans mox sanatnr, 12 b. Quaedam domus comburitur,


Omnis languens hinc curatur, Puer intns non laeditur,
Cum mens sancto conformatur Ipse salvos invenitur
. Fundens preces Domino. Golvino conservante.

13 a. Vir iumentum nequam rapit, 13b. lesu, nostri miserere,


Caecitatem fine capit, Pastor bone, nos tuere
In asyli malura sapit, Et pacem nobis iusere,
Irani sancti mox obcapit, Cum angelis fac gaudere
Patitur ultionem. Golvini snffragiis.

Miss. Leonense imp. Parisiis 1526. 6 b, 2 Mure. 8b, 2 Liberate. -


lla, 2 Quartam. Text bleibt vielt ach dunkel. Melodie offenbar: Lauda
Si on.
158

177. In Ordinatione s. Gregorii.

1 a. Sancti papae Gregorii, Ib. Cuius doctrinis et vita


Pii, pudicii, sobrii, Institnta, erudita
Veneremur sollemnia ;
Gloriatur ecclesia.

2 a. Hie genere spectabilis 2b. Qui iuxta sui nominis


In onmi fuit docilis Omen sollicitudinis
Literarum peritia; Vigilavit instantia.

3 a. Hie exposuit obscuras 3b. Et super evangelia


Ezechielis scripturas Quadraginta eulogia
Lictante Dei gratia Fecit et lob Moralia.

4 a. Sex strnxit in Sicilia 4b. Virginum tria milia


Vir pins monasteria, Pavit multaque alia,
Septimura in urbe Roma. Hinc redolens ut aroma.

5 a. Hie ad preces invitavit 5b. Angelo scyphum tradidit


Populum, quern sic sanavit Argenteum, quern credidit
A peste inguinaria. Esse passum naufragia.

6 a. His et multis virtatibns 6b. Qnem apicem recnsavit


Insignitus ab omnibus Et, ut ipse procuravit,
In papam fuit electus ;
Extra urbem est devectus.

7 a. Sed per triduum quaesitus 7b. Qui plurimum reluctatus


Fnlgore misso caelitus In sedem est sublimatus,
Repertus est et reductus. Hoc signo tandem inductns.

8 a. Ordinatus pastoralem 8b. Apertis scriptis docuit


Librum fecit, in quo, qualem Innuens, ut sic latuit,
Praesulem esse deceat, Et idem cunctis liceat.

9 a. Igitur, sancte Gregori, 9b. Ut nos nostro redemptori


Te mente devotiori Commendes et salvatori,
Suppliciter exoramus, Ut in aeternum vivamus.

Miss. Redonense imp. Parisiis 1492. A. Miss. Redonense imp. Parisiis


1553. B. 2b, 2 Omne B. 6b, 1 Quam B. 7 a, 3 deductus A. -
7b, 3 indutus B.

178. De s. linillelmo Fictaviensi.

1 a. .Salve, decus honestatis, 1 b. Pictavensis civitatis


Guillelme sanctissime, Pontifex lucidissime.

2 a. Pauca narrare de multis 2 b. Dum oris esses in istis,

Dignum duxi, quae gessisti, Per qnae caelos ascendisti.

3 a. Carnem tuarn domuisti 3b. leiuniis affecisti


Insistendo vigiliis, Frigoribusque nimiis.
159

4 a. lustus castusque fuisti, 4b. Christi normam tennisti


Pius, humilis, pudicas, In omnibus veridicus.

5 a. Confessionum fuisti 5b. Maestoramque exstitisti


Auditor benignissimus [Consolator] piissimus.

6 a. I
auperibus et egenis 6b. Viduis atque egenis
Dapsiliter tribuisti, Benigniter subvenisti.

7 a. Gregem tuum monuisti 7b. Et, quod verbo docuisti,


luste pieque vivere Adimplevisti opere.

8 a. Breviterque sic vixisti, 8b. Geminatum retulisti


Alme pastor, quod talentum Domino tibi traditum.

9 a. Miracula nunc testantur, 9b. Mirifice liberantur


Quantus sis in caelestibus, Obsessi a daemonibus.

10 a. Resurgunt quoque mortal, lOb. Illuminanturque caeci,


Mutis loquela redditnr, Claudis gressus conceditur,

1 1 a. Surdi audiunt, leprosi lib. Absolvunturque captivi


Mundantur tuis precibus, A vinculis et hostibus.

1 2 a. Ignis flagrans exstinguitur, 12 b. Oinnisque morbus pellitur,


Curvns rectus erigitur, Quisque sospes regreditur.

13 a. Egregie praesul, ora 13b. Ut in nostrae mortis bora


Prolem in aetlira regnantis, Ducem pellat Acherontis

14 a. Supernisque cum civibus 14 b. Quis laetemur in aeternum


Nos locet in caelestibus, Post huius vitae terminum.

15 a. Theos praestet ingenitus, 15b. Qui est summa deitas,


Genitus ac paraclitus, In unitate trinitas.

Miss. Pictaviense imp. Pictavis 1479. 5 a, 2 Auditoribus. 14a, 1


. concivibus.

179. De gancto Gnillermo.

1 a. Gaude prole, Gallia, lb. Cuius natalitia


Laetare, Bituria, Venerans ecolesia
Guillermi praesidio ,
Celebret cum gaudio.

2 a. Gaudeat haec contio, 2b. Cuius intercessio


Crescatque devotio Et iugis oratio
Praesulis praesentia, Nobis necessaria.

3 a. Insistamus titulis 3b. Coruscat miraculis


Gloriosi praesulis, Et largitur populis
Qui dignns memoria. Multa beneficia.
- 160 -
4 a. Laudent patrem filii: 4b. Ad Guillermi tumalum
Salus aegris reddita Languidi conveniunt
Patris tarn eximii Et per Christi famulum
Mani festal merita. Se sanari sentiunt.

5 a. Deferuntur parvuli 5b. Hie robur debilitas


Et sugentes ubera Sancti viri munere
Commendari praesuli, Atqae visnm caecitas
Cuius fulgent opera. Meretur accipere.

6 a. Sentit opem confessoris 6b. Omnis languor effugatur,


Quibuscumque poscenshoris, Liberatur, qui vexatur,
Sed cum cordis gemitu. Ab immundo spiritu.

7 a. Desolates consolatur, 7b. Supra pedes stat erectus,


Cuius semper augmentatur yui rependo supra pectus
Virtus indeficiens. Nuper erat gradiens.

8 a. Solvit vinclis compeditos 8b. Sospitatem aegris praestat,


Et in morte iam sopitos Sic se signis manifestat,
Resuscitare meruit, Dum curantur hydropic!
Claudis gressum restituit. Caelestis ope medici.

9 a. Surdus, audit, mutus fatur 9b. Cuius opem imploramus,


Et ab omni liberatur Protectorem sentiamus,
Cladc, quisquis veneratur Cum nil boui perferamus
Hunc sanctum pontincem. Ante tantnm iudicem.

10 a. Guillerme glosiose, lOb. Ut possimus intueri


sacerdos pretiose, Per te iubar solis veri ;

Fiant tibi gratiosac Per te velit misereri


Preces tui populi, Nobis auctor saeculi,

1 1 . Per te sit propitius


Nobis Dei filins.

Miss. Lernovicense imp. Parisiis 1483. 4 a, 1 patris. 8 a, 4 Clam


gressum. Mel. Gaud e prole Graecia, welche wieder aus Mane prim a
Sabbati gebildet ist.

180. De sancto Hieronymo.

1 a. Ave sacrum lumen clarum.


,
1 b. lanitor catholicorum,
Lucidator scripturarum, Vitam tenes perfectorum,
leronyme inclite; doctor eximie.

2 a. Lingua Graeca et Hebraea 2b. Quidquid in canone scitur


Tu fulcisti et Chaldaea Et sic omne, quod hauritur,
Ceteraque studia, Corda irrigantia,
Ifil

3 a. Tu fuisti qui dedisti, 3b. Augustinus de te fatur,


Lucidasti et fregisti Quidqnid latens dubitatnr,
Divino munere. Posse per te solvere.

4 a. Tu es alter vir baptista, 4b. Tu leonem sauciatum


Virgo, doctor, eremita, Qui sanasti humanatum,
Martyr sine sanguine; Sana nos a crimine.

5 a. Tu pnrgator vitiorum, 5 b. Procul pelle omne malum


Malleus haereticorum Dando nobis iubar clarum
Tu fuisti optime. In nostro pectore.

6 a. lesus Christus, totus laetus, 6b. Nnnc ergo tuos devotos


Ab angelis circumsaeptus, Recommenda lesu, laetos
Tibi pergit obviam. Due eos ad patriam.
7 a. Cessent pestes, vadant irae, 7b. Pacem intns, pacem extra,
Cedant fames, et largire Unitatero nobis praesta
Dona sanctimoniae. Nunc et omni tempore.
Missale Ebredunense imp. Lugdnni 1512. A. Missale Aquense imp.
Lugduni 1527. B. Missale Massiliense imp. Lugduni 1530. C. 2 a, 1
Konstruiere: Lingua (durch die Sprache, Sprachkenntnis fulcisti studia I

Graeca etc. 3 a, 3 Lies: Ex divino munere? doch vergl. 5b, 3. 5 a, 2


Malleatorque haereticorum ABC. ABC.
6 a, 2 - 7 a, 1
circumspectus
vadans A. 7a, 3 Nobis dona A.

181. De sancto Hieronymo.

1 a. Landum melos resonemus, lb. Doctoris ecclesiae


Nos qui patris recensemns Virtutis exirniae,
Jeronymi merita, Gesta semper inclita.

2 a. Lux iucnnda, lux insignis, 2b. Praeclarorum virorum stndiis


Iubar fulgens in doctrinis Hie edoctus fuit primitiis
Virtutum leronymus, Literarum optimus.

8 a. Quaerens flores Ciceronis 3b. Vanis tempus expendebat


Usu favet lectionis Nee divinis impendebat
Scripturis gentilinra, Doctrinis ingenium.

la. Sed correptns visioue 4b. Tribus linguis hie perfectus,


lam contempto Cicerone Verbo, vita, scriptis rectus,
Fide data resipit; Haereticos corripit.

5 a. Doctor factus veritatis 5b. Culpam culpans clericorum


Formam docet puritatis, Doctor sanctns, decns morum,
Forinara innocentiae ;
Non subiectus vitio,
Consecutns Fit delusns
Romanum cardinem veste feminea,
Vita caelebs Falsi zeli
hunc zelat ordinem corrosos tinea
Zelo castimoniae. Fugit pede sobrio.
Bin me, Sequentiae Ineditae. VI. 11
162 -
6 a. Antra petit salvatoris, 6b. Dbi dncens vitam monasticam
Palaestinae gratus oris Theoricam docet et practicam,
Bethlehem se recipit, Fratrum curam suscipit.

7 a. Doctor pius cum sederet, 7b. Leo pede vnlneratus


Scripta sacra recenseret Blandus intrat et curatus
Verbo docens socios, Labores fert varies.

8 a. Novae legis 8b. Tn rogatu


doctor et veteris, papae Gelasii
Interpretes Formam praebes
cunctos trausgrederis lauduin officii
Veritate literae, Sacris locis ubere.

9 a. Vere mirus in doctrina, 9b. Paula novit hoc et Eustochium,


Cuius vita laude digna Provocataepersancti studium,
Christo regi militat ; Quibus saepe scriptitat.

10 a. Doctor dulcis, doctor bonus, 10 b. Qui deserta penetrasti,


Monachorum tu patronus Diros hostes expugnasti,
Et auxiliarius, Came, mente sobrius.

11 a. Morte cadis, lib. Contemplaris


sed vivis melius, Christum limpidius,
Mortem vincens Fructus gestans
regnas superius labore dulcius
Cornscans miraculis ;
In aeternis saeculis.

12 a. Ergo, pater, 12 b. Te precamur,


signis mirificus, nos iuva precibus,
Quern tremiscit Quos oppresses
daemon terrificus cernis criminibus
Pulsus in inferis, Reddendo superis.

Missale Aurelianense im. Parisiis a. [1519]. A. Missale Aurelia-


s.

nense imp. Aurelianis 1556. B. 2b, Praelatorum virorum A. 1 2b 2 ,

edoctus cut primitiis A; edoctus in primitiis B. 4b, 3 Haereseos corripit


A. 5b, 4 Sic delusus AB. 6b, I Thertistem docens A; Theoricen B.
8 a 2 doctior A.
, 8 a 4 transgreditur AB.
,
8 a 5 De veritate AB. ,

8b, 1 Tu rogasti AB. 8b, 2 papae Daraasi B. 9b, 2 Provocat A.

182. De sancto Hilario.

1 a. Hilarius, via momm, Ib. Hilarius flos doctorum


Fuit praesul Pictavorum, Est ecclesiasticorum.

2 a. H i 1 ari i scientia 2b. Hilarii sensu vana


Reformatur ecclesia, Secta cadit Ariana.

3 a. Hilarius, vir beatus, 3b. Hilarius solam natam


Erat tamen uxoratus, Habuit Abram beatam.
-163 -
4 a. Hilario terra cedit 4b. Hilario, quando fuit
Elevaos se, quando sedit. Minatus, papa crepuit.

5 a. Hilarius per odium 5 b. Hilarius hilariter


Mittitur in exsilium. Exsilii capit iter.

6 a. Hilarium haeretici 6b. Hilarium damnantia


Dolent non posse subici. Non complent desideria.

7 a. Hilarius miracula 7b. Hilarius, vir inclitus,


Multa fecit in insula, Ut serpentes intuitus
Qnae non possunt per singula Est, serpentum exercitus
Dici vel scribi cartula. Fugit multum perterritus.

8 a. Hilari, praesul beate, 8b. Hilari, procnravisti,


Hilari relegate, Quod filia sponsa Christi
De insula fuit a te Tua foret, et hoc isti
Missa carta tuae natae. Tuis scriptis mandavisti.

9 a. Hilarius ad propria 9b. Hilarius revertitur,


Redit Domini gratia; Sic pastor gregi redditur.

10 a. Hilario supplicante lOb. Hilario sunt infirmi


Revixit mortuus ante. Debilesqne facti firmi.

11 a. Hilarius aegrotantes lib. Hilarius advocatus


Sibi sanat supplicantes. Noster sit, praesul beatus.

Missale Xanctonense imp. Parisiis 1491. A. Missale Pictaviense imp.


Parisiis 1498. H. Missale Pictaviense imp. Parisiis 1541. C. Missale
Parisiense imp. Parisiis 1585. D. la, 2 Praesal fuit A. 3b, 1 gnatam
5b, 2 cepit BCD.
- 6b lautet in BCD
BC. ge^en den sonst beobachteten
zweisilbigen Reim:
Hilarium Arii damnant
Desideria non complent.
7 a, 4 Dici nee scribi A. 7b, 2 Ut fehlt BCD. 7b, 3 Et serpentum
BCD. 8a, 2 Et Hilari C. 8 a, 4 gnatae B. 8b, 1 procurasti C. -
- 11
8b, 3 Tua iehlt BCD. 9 a, 2 Rediit BC. a, 2 Sanat sibi A. Die
D -- Bemerkenswert
Kollation von besorgte giitigst H. M. Bannister. ist,
dafs im Anfange jeder Strophe die Casus des Wortes ,,Hilarius" sich folgen;
dazwischen wird immer der Nominativ wiederholt.

183. De sancto Hildeverto.

1. Glorietnr sedule
Hildeverto praesule
Civitas Meldensium,

2 a. Sed maiori copia 2b. Clerns vacet landibus,


In eius sollemnia Cesset ab operibus
Exsultet Gournayum. Plebs et agat gaudium.
11*
164

3 a. Hie enim egregiae 3b. Istnd DOD ambigitur,


Quiescunt reliquiae Nam crebris cognoscitur
Venerandi praesulis. Veritas miraculis.

4 a. Hie confessor inclitus 4b. Aldebertus genitor


Est sub annis teneris Tanti fuit filii,
A parente traditus Sanctus Faro monitor
Imbuendus literis. Viri tarn egregii.

5 a. Oris nemo tarn diserti, 5b. Fuit castus, expers fastus,


Quod virtutes Hildeverti Malum nolens, Deum colens
Valeat exprimere. Pio semper opere.

6 a. Simplex, rectus, circumspectus, 6b. Nulli gravis, verbo suavis,


Pius, prudens, semper studens Timoratus et ornatus
Divinis eloquiis, Sacris exercitiis.

7 a. Egregius hie confessor, 7b. miraculum mirandnm,


Sancti Faronis successor, Cum ad gantos sustentandum
Ab ipso sacerdotio Binis horis et amplius
Indutus est cilicio. Solis paratur radius.

8 a. En, aliud miraculum, 8b. Hildevertus suscitavit,


Nam pueri corpusculum, Suscitatum baptizavit,
Leto datum nee renatum Baptizatum appellavit
Baptismi respergine, Patris sui nomine.

9 a. Cum tarn potens sit igitur 9b. Ut bane servet ecclesiam


Hildevertus, ut legitur, Nobis suam dans gratiaui
Invocetur et oretur Atque praestet, ne molestet
Illius anxilium, Villam bane incendium.

10. Quod concedas in time,


Christe, rex pissime.
Missale Meldense imp. Parisiis 1518. A. Missale Meldense imp. Lute-
tiae 1550. B. 2 a, 2 sollemniis B. 2b, 1 Claras A. 5 a, 2 Quo B. -
5b, 1 expers factus B. 8 a, 4 aspergine B. -- Mel. natiirlich: Mane
pr ima sabbati.
Auch bei Corblet, Hagiographie du diocese d Amiens III, 32, mit der
Bemerkung: n Mr. I abb6 Denis, cbanoine de Teglise de Meaux, nous
communique la prose suivante qu on chantait a Vignely de temps im-
,

m^morial et qui a &t& supprime e par introduction du rite roniain". Ab-


I

weichungen vom vorstehenden Texte: 2 a, 3 Vignelium. 5 a, 2 Qui virtu


-- 7b, 2 Cum ad cbirotbeeas sustendandum. -- 7
tes. b, 3 Solis parcetur.
8 a, 4 respergimine. Es folg-t bei Corblet 33) noch eine weitere Se-
(>S.

quenz, die indes nichts anderes ist als eine spatere (gallikanische) Uber-
arbeitung der mitgetheilten. Sie beginnt:
Civitas Meldensium Clerus vaoet laudibus,
Celebret praeconium Cesset ab operibus
Hildeverti praesulis, Plebs repleta gaudiis.
Sed Veracmn splendidis Hie narn salutiferae
Illius sollemniis Conduntur reliquiae
Potissimum resonet. Colendi pontificis, etc.
165

184. Ue s. lacobo Maiore.

la. Ut Leonis Ib. Qua passus est


testatur litera, ob nostra scelera
Postquam Christus Opprobria,
transcendit aethera, sputa et verbera,
Victor patris Mortem crucis,
sedens in dextera quae sic est aspera,
In eadem Ut transscendat
came, non altera, tormenta cetera.

2 a. Apostolus 2b. lerusalem


Christ! egregius, atque exterius,
Zebedaei Obsequium
lacobus Him.- quod putat gratius,
Et lohannis Impugnabat
frater et socius, rebelles acrius,
Fortis pugil Quanto Christo
et veri nuntius, haerebat artins.

3 a. ladaica 3b. Ut lacobum


nefanda natio, occidat gladio,
Quam non Christi Ne de Christo
convertit passio, et evangelio
Id Herodis Praedicantis
Herodi filio eius officio
Intiraavit Impleretur
prece et pretio, eius snccessio.

4 a. Sanctitatis 4b. Navem intrant


illins aemuli, sanctus et baiuli,
Duo eius Quae secura
fideles famuli, omnis periculi
Ab Herodis Transit alta
posse et populi aequoris Siculi ,

loppem trabunt Id divini


corpus discipuli. est adminiculi.

5 a. In extremis 5b. Locus distat


magnae Hispaniae ab hac planitie;
Inxta portum Illuc sine
veteris Iriae mora et requie

Tangunt terram Fert haec turba


sanctae reliquiae. sanctum, et aliae
Per quattuor Ibi ponnnt,
lencas Galiciae ubi est hodie.
166

6 a. Voluntatis 6b. Componuntur


Dei indicia cum festinantia
Instrumenta Prius areas
hie caementaria etpost ecclesia,
Inventa sunt Ad quam mittunt
sine custodia, orandi gratia
Quibus super Peregrinos
pignora dulcia climata omnia.

7 a. Antiquorum 7b. Servientes


usus et veterum unus post alterum
Dixit locum Dormientes
hunc donum liberum ;
ordine funerum,
Hie idolum Quod non est fas
stabat horriferum, regum nee procerum,
Sed lacobo Loca tenent
cessit in posterum duorum laterum.

8 a. Hie redditur 8b. Non est dolor,


infirmis sanitas, non est adversitas,
Maerentibus Quem non pellat
redit hilaritas, lacobi sanctitas,
Visus redit, Ut credimus
et fugit caecitas, et ut est veritas;

Lepra linquit Nos perdncat


facies obsitas. ad caeli semitas.

Miss. ms. S. Albini Andegaveusis saec. 15. Cod. Andegaven. 94 (86)


A. Miss. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Parisiu. 868. B. Missale
Andegavense imp. Parisiis 1489. C. Missale Andegavense imp. Rotomagi
1504. D. Missale Andegavense imp. Rotomagi 1528 E.
la, 3 sq. Et rediit Christus ad aethera AB. Nach la, 8 schieben
CD ein:

Postquam misit spiritus munera


Discipulis, linguarum genera
Qui docuit et pati aspera.

3 a, 3 Ahiathar qui cepit praevio A.


sq. 3 a, 5 sq. Herodi Herodis BCD.
3b, 7 Impuletur CD. 4 a, 3 Eius duo B. 4 a, 5 sq. A conspectu regis
et CDE. 4a, 7 Inopem C. 4b, 5 arta A. 4b, 6 syculi B; seculi
CDE. 5 a, 8 leugas gratiae AB. 5b, 4 et reliquie B. 5b, 4 sistunt
CDE. -- 5b, 8 ibi est A. -- 6a, 2 iudicia ACDE. 6a, 4 sementarie
CD. 6b, 1 construitur ACDE. 6b, 3 artus B. -- 7a, 8 imposterum
C. 7b, 4 ftierunt E. 7b, 5 fassit CDE. 7b, 7 Locum B. 8 a, 5
reddit CD. 8a, 7 sq. Lepra partes relinquit obsitas CDE. Die Ver-
teilung der Initalien ist in den Quellen so verschieden, namentlich am An-
t
ang und Schlufs der Sequenz, dafs die Abteilung nach dem Metrum zu
machen war. la, 1 spielt an auf die bekannte sog. Epistola Leonis III;
vgl. Florez, Espafia Sagrada HI, append.
n 9.
167 -
185. De s. lacobo Maiore.

1 a. Christo laudes decantemus Ib. Sic concordans mens sit ori,


Et devote celebremus Ut serviat creator!
lacobi sollemnia ; Dulci consonantia.

2 a. Hie lacobus supplantator 2b. Christi verus imitator


Did potest vel lucrator, Panpertatis fit amator
Dum supplantat vitia. Spreta mnndi gloria.
3 a. Patrem habens Zebedaeum, 3b. Hie talentum erogavit,
Viso Christo statim enm Quod a Christo comparavit
Dimisit et.retia. Sanctitatis gratia.

4 a. Fide Cbristi roboratus 4b. Christum sequi passione


Non timebat principatus Volens stabat in agone
Nee regum imperia. lugi vigilantia.

5 a. Tarn gentiles quam ludaei 5b. Hie Hispanis praedicavit,


Subdiderunt se fidei Unuvn tantum revocavit
lacobi sollertia. A daemonum latria.

6 a. Jerusalem inde venit, 6b. Hermogenis et Phileti,


Quosdam fratres hie invenit Per quos erant dissueti
Captos arte magica A fide catholica.

7 a. Qtri fuerant sic sedncti, 7b. Post convertit ipsos magos


Eius cura sunt reducti Et ascripsit prius vagos
Ad statum iustitiae. Invictoram serie.

8 a. Ad Herodem hunc losia 8b. Quod losias ut percepit,


Protrahente stans in via Christum credens mox accepit
Sanat paralyticum; Baptisma vivificum.

9 a. Post cum ipso decollate 9b. Cum his Christus nos coronet
Et a Christo coronatur Et praemium nobis donet
Corona martyrii. Sempiterni gaudii.
Miss. Macloviense [?] imp. s. 1. et a. [ca. 1483]. 1 b, 1 mentes ori.

186. De s. lacobo Maiore.

1 a. Inter primes commensales 1 b. Escas sumit aeternales,


Christi sedet supernales Quas edant collaterals
lacobus, qui mundiales In amore sociales,
Facultates ambiit. Quibus vita placuit.

2 a. ludaeam cum Samaria 2b. Hinc novem de perfidia


Miraculis illuminans, Trahens, secum associans,
Tandem transiens maria Dissnasit inania
Fidem gentibus nuntians Verbnm salutis seminans
Discurrit per Hispaniam. Et conduxit ad patriam.
168

3 a. Dam contemnit 3b. Hermogenes


Deum incredula sancta spectacula
Gens fuscata Reprobare
labe interius, sancti crudelius,
Primae sorti Cum Phileto
ministrat pocula credens oracula,
Sempiternae Pharisaeos
pads aberius mittit celerius
In ludaea; Spernens ea.

4 a. Sed operante spiritu 4b. Post Hermogenes strepitu


Miraculis in famulum Relicto fugit saeculum,
Convertit ab interim Fidelitatis habitu
Vanitatis discipnlum Snscepto per apostolum
lungens ad Dei populum. Fert sanitatis titulum.

5 a. Tune plebs saevit impia 5 b. Herodis sententia


Dire concitata, Martyrii lata
Sanctum ad supplicia Transit cum victoria
Trahens destinata Ad regna beata
Contemnit prodigia Et aeterna gaudia
Per hunc operata. Sibi praeparata.

6 a. Gaudeat ecclesia 6 b. Huius beneficia


Nunc Compostellana Landans rnens hamana
Totaque Gallicia, Contempta miseria
Dum cottidiana Surgat mente sana,
Percipit suffiragia. Spectans caeli praemia.
Missale Claromotense et S. Flori imp. Lugduni 1541. 1 a, 2 sedes.
1 a, 4 ambiunt. - 3 a, 4 labem. -- 3b, 3 sq. und 7 sq. umgestellt. -- 5b, 1
Herodes.
Misset-Weale (II, 326) censuriereu diese Sequenz: n Piece fort obscure".
Das trifft freilich bei dem von ihnen vorgelegten Texte zieralich zu. Der
Satz z. B. n Herodes transit ad regna beata et aeterna gaudia sibi praeparata"
ist sogar raehr als dunkel.

187. De s. lacobo Maiore.

1 a. lubilemus omnes una Ib. Persolventes hodierna


Concordi melodia lacobi sollemnia,

2 a. Qui cum patre Zebedaeo 2b. Appellatns est secutus


maris tenens retia Domini vestigia.

3 a. quam felix divisio 3b. Lucrum sprevit temporale


inter haec mysteria !
spirans ad caelestia.

4 a. Natus ex ea, 4b. Apostolicae


qua lux mnndo iam praefulsit, dignitatis scandit summa
Regali prosapia Sublimis fastigia.
169

5 a. In conspectu regain Christ! 5b. Minas horam parvipendens


tulit testimonia, et dira supplicia.

b a. Victus iacet Hermogenes 6b. Falsos artis suae libros


et sua fallacia
; alta tenent maria.

7 a. Fraude vela baptizantnr 7b. Honor Christo ampliatur


plurima et omnes
populi circumstantis consona collaudantes
dignissimo testantur
sancti dogmate milia ;
voce Dei magnalia.

8 a. Lysias et Theocritus 8b. Vinctum tenent atqne regi


Sanctum Dei crnciantur Inbent eum praesentari
Commoti pecunia, Sub magna custodia.

9 a. Laetus est aggressus,


iter 9b. Spreta regis iniuria
Christumjlaudans est ingressus Capitalis est edita
Herodis palatia. Cum poenis sententia.
10 a. Angelorum sunt agmina lOb. Facta comes gratulatur
huic obviantia, caelorum militia.

11 a. Exoramus, o benigne, lib. Cum occurres iudicare


Tibi famulantes digne, Mnndum et cum Christo dare
lacobe, suffragia, Fidelibus praemia.

12 a. A peccatis nos excusa 12b. Ut vocati cum electis


Indistincte iudicantes Paradiso decantemus
Praesentia, Alleluia.

13 a. Christe lesu, nos exaudi 13b. Et nos tecum collocare


lacobi prece pia digneris in gloria.

ms. Ebroicense [Radulphi du Foil] saec. 15. Cod. Ebroicen. 99


Miss.
A. - -
Missale Ebroicense imp. Botomagi 1497. B. - - Missale Ebroicense
imp. Parisiis 1527. C 8a, 2 cruciant C. Khythmus und Endassonanz fordern
die falsche Form cruciantur. 13 a, 2 lacobi praeconia. ABC.

188. In Festo Innocentinm.

1. Laus tibi, Christe,

2 a. Quern Magi defer entes 2b. Turbatus mox Herodes


sua muuera iam turbas puerorum
uatnm clamant. neci mandat:

3 a. Ite citi in Bethlehem, 3b. Miles abit dicto parens,


occidite conqneritur
omnes a bimatn et infra. ad sententiam matrum turba.
170

4. Quid agis, Herodes


impieV iugulas
innocentum turbas,
et Christus, quern quaeris,
latet fuga.

5 a. Adorare simulas, 5b. Sanguis horura indicat,


pro quo stragem tantam quid de illo frustra
innocentum comparabas. te facturnm disponebas.

6 a. Cui invidebas, 6b. Pner requirebat


perdite, ludaeam parvulus parvulos,
totam possessarus qai post electarus
mundi et machinam erat apostolos,
et pueros, quos straveras, non comparans pecunia
iam ascripserat
fideliter sed sanguine suo agmina
ad aeterna. candidata.

7 a. Ipsa sunt, quae, quocunque 7b. Et sola carmen novnm


agnus ierit, sant agni indefesse
secutura cantatura.

8. Praesta, Christe, agmina


horum semper pedissequa
nostra fiant.
J0
Trop. ms. Cameracense saec. /u. Cod. Cameracen. 79 (78). A. Trop.
ms. Cameracense saec. "/12. Cod. Cameracen. 61 (60). IS. Miss. ms.
Cameracense saec. 14. Cod. Cameracen. 180 (185). C Missale Camera-
cense imp. Parisiis 1495. D. -- Missale Cameracense imp. Parisiis 1507.
E. Missale Cameracense imp. Parisiis 1542. F.
2 a, 2 munera sua AF. 3 a, 1 cito F. 3b, 1 abiit F. Str. 4 ist
ohne Parallelstrophe. 6 a, 4 est B. 6 a, 6 feliciter B; ascripseras DE.

189. In Natali ss. lunocentium.

1 a. Ad honorem puerorum Ib. Prior in eorum laudes,


Pro Christo interemptorum Cui non dominantnr fraudes,
Gaudeat ecclesia. Prorumpat infantia;
2 a. Nam infantium ex ore 2b. Quod futura forent jsta,
Puritatis pro decore Cecinerat hoc psalmista
Grata sunt praeconia. Praenoscens haec gandia.

3 a. Ergo, pueri, laudate 3b. Nam mors felix fuit talis,


Dominum et exsultate Pro qua datur aeternalis
De nece infantium; Vita et solacium.

4 a. Horum mortis munus magnum, 4b. Ob hoc, Rachel, consolare,


Quodsemper.sequunturagnum, Iam non plores, sed laetare,
Quocumque perrexerit. Cum proles revixerit.
171 -
5 a. Sed tu potes flere magis, 5b. Nam rex vivit expers stragis,
Qni delusus es a magis, Quern peremptum tuis plagis
Herodes, et nihil agis Putabas, Aegypti plagis
De tuo proposito. Ductus Dei digito.

6 a. Hunc necare voluisti 6b. Fleas ergo, nos laetemnr,


Et mactare morte tristi, Fidem Cbristi qui fatemur
Qui dat cnnctis vivere. Ore, corde, opere.

7 a. Ut hie vitam nobis donet 7b. Qua frui nos beatorum


Aeternam, laus eius sonet Valeamus puerorum
Nostris semper vicibus; Meritis et precibus.

Miss. Bicterrense imp. Lugduni 1535. 2 a, 3 Grata fuit

190. De v lohanne Baptista.

1 a. Populis tidelibus Ib. Qui lohaunem Baptistam


Sit gaudium omnibus, Kcxit in viam istarn,
Christo supra omnia Ut haberet praemia
Sit gloria, Caelestia.

2 a. Hie baptista beatus, 2b. De caelo nuntiatus,


Cunctis bonis vallatus, Digne sanctificatus,
lohannes est vocatus, Genere sancto natus,
Gratiosus. Gloriosas.

J
> a. Non est flos levitatis, 3b. Scribas frangit, doctores,
Sed est mons firmitatis, Vocans bos transgressores
Nulla palpat vitia Et serpentis viperae
Nee crimina. Genimina.

4 a. Patriarchis altior, 4b. Angelis amabilis


Prophetis est clarior, Nobisque laudabilis,
Heremitis sanctior Nullns maior nobilis
Sanctitate. Dignitate.

5 a. Ad laudem tuam, Cbriste, 5b. Nos ab hac mortis valle


Praecursoris Baptistae DQC sursum recto calle
Colimus sollemnia Per eins suffragia
Felicia. Nobilia.

Miss. Fontebraldense imp. Parisiis 1606. 3b, 1 et doctores. 3b, 3


sollte einen Reim auf ia aufweisen. - Mel. jedenfalls -
:
Mariae praeconio.

191. De s. lohanne Baptista.

1 a. Laetabundos Ib. Praecursorem


lohanni decantet chorus Sterilis profudit thorus,

Alleluia, Res miranda.


172

2 a. Angelas apparnit, 2b. Johannes concipitnr,


Zacharias stupuit, Muto verbum redditur
Mutus lingua, Orta stella.

3 a. Sicut stella radium, 3b. Stella claret clarius,


Emisit eloquium Dum cedit in melius
Vox praecona, Vox praesaga.

4 a. Cedrns alta Libani 4b. An sit Christus, quaeritur ;

Ventre prodit bysopi Negat, sic asseqnitur


Valle nostra. Regnm serta.

5 a. Isaias cecinit, 5b. Hie ex suis vatibus


Vox clamantis meminit, Mariae sermonibus
Nee ludaea desinit Novis gaudet plausibus
Esse caeca. Ventris theca.

6 a. ludaea, propera, 6b. Vat em considera,


Crede vel vetera, Quern docet litera,
Cur damnaberis Ipsum peperit
gens misera /
senexpera.

Missale Carno tense imp. Carnoti 1482. A. Missale Constanciense imp.


Rotomagi 1499. B. Missale Carnotense imp. Parisiis 1511. C. Missale
Constanciense imp. Rothomagi 1524 D. Missale Carnotense imp. Parisiis
1535. E.
Ib, 2 Sterilis flore pudorem ABCD; Sterilis profert florem E. 3 a, 1
stelle B. 3a, 3 praeconia BD. 4 a, 2 prodiit A. 4b, 3 Regum certa.
C. 6b, 1 und 2 umgestellt BD. 6b, 3 genuit DE. 6b, 4 puerpera
CE. Mel.: Laetabundus.

192. De s. lohanne Baptista.

In Octava.

1 a. Qui conceptus alvo matris Ib. Ad adventum Christi matris


Gabriele nuntio exsultat in gaudio,

2 a. Nascitur de patre sene 2b. Muto confer! prophetiam


sterili ex utero ; utroque de puero.

3 a. In desertis agit vitam, 3b. Praeconatur voce Christum


abstinet a licito; ostendit et digito.

4 a. Praedicat baptismnm Christi 4b. Agnum lavat, quo lavamur


baptizans in fluvio; nos omnes a vitio.

5 a. Detestatur regis nefas 5b. Decollator ab eodem


notum omni populo; clausus in ergastulo.
6 a. Sic tandem effectus martyr 6b. Sumpsit;ad quamnos deducat
vitam sine termino per viam, quam Domino
7. Praeparavit.
Miss. ms. Lemovicense saec. 1.5. Cod. Berolinen. Ham. 422. A. -
Missale Lemovicense imp. Parisiis 1483. B. - 1 b, 1 Adventu Christi mater

A. 4 a und b fehlen A. Die Kollation von A verdanke ich Rev. H. M.


Bannister. Mel.: Sospitati dedit aegros.

193. De s. lohanne Baptista.

la- Gaude, tu baptista Cbristi, 1 b. Gaude, quod Deum sensisti,


Qui de sterili existi Dura non natus exstitisti
Gabriele nuntio. Clausus matris gremio.

2 a. Gaude, quod tu reddidisti 2b. Gaude, quod tu praedixisti


Patri verbum, dum fuisti Venturum et ostendisti
Natus hoc exsilio. Agnum sine vitio.

3 a. Gaude, quod reprehendisti 3 b. Fac nos per hoc, quod tnlisti


Hero dem, dum snscepisti Mortem, quam non meruisti,
Mortem in martyrio. Frui caeli gaudio.

Miss. ms. Cameracense saec. 14. Cod. Cameracen. 180 (185). Miss.
Cameracense imp. Parisiis 1495 B. Miss. Cameracense imp. Parisiis 1517
C. Urspriinglich wohl Reimgebet und nur als Sequenz verwendet. Cfr.
Anal. XXIX, 106.

194. Ue s. lohanne Baptista.

1 a. Inter natos mulierum, Ib. Salvatoris praecursore,


Ut testatur verbum verum, Cuius ortus miro more
Maior nemo prodiit Miris signis claruit.

2 a. Pater senex, mater anus, 2b. Prohibebat par turn aetas,


Quos fecundat Dei manus, luventutis ultra metas
Gaudent puerperio. Laborabant senio.

3 a. Tura Htans regi caeli, 3b. Ut parentes infecuadi


L)um non cedit Gabrieli, Genuere inbar mundi,
Pater mutus tacnit. Vox ad patrem rediit.

4 a. Mater matrem salutavit 4b. Praeconatur praeco regem,


Et lohannes exsultnvit Et naturae vincit legem
Matris clausus utero, Sensus hie in puero.

5 a. Nondum natus nondum natum 5b. Cuins virtus sanctitatis


Sensit vates vat em vatum Mundat ilium a peccatis
Nasciturnm spiritu, Ventris sub accubitu.

6 a. Vox clamantis iu deserto 6b. Solera praeibat lucerna,


Monet omnes in aperto, Cuius luce lux superna
Viam parent Domino, Lucet sine termino.
174 -
7 a. Verbumpraeit voxnascendo, 7 b. Sic venluro viam parat,
Praedicando, moriendo, Sic serenti sulcos arat,

Baptizando populos ; Convertit incredulos.

8 a. Hie baptismo lesum mersit, 8 a. Speciale datum ei

Qui peccati sordes tersit Singulare donum Dei


Sanguinis antidoto; Demonstrare digito.

9 a. Cerne magnum eremitam 9b. Mel silvestre, cibus vilis,


Praesentem sprevisse vitam, Et cameli texta pilis
Contempsisse prospera Vestis probat aspera.

10 a. Hie dum Dei legem zelat, lOb. Levitate puellari


(Jrimen Herodis revelat Mox est iussus decollari
Arguendo publice; Vitae vir angelicae.

11 a. Bex devictus hoc procinctu lib. Martyr Christipassus mortem


Herodiadis instinctu Est assumptus intra sortem
Foedavit convivium. Sopernorum civium.
12. Quo nos suos laudatores
Post pressuras et labores
Assumat ad bravium.
Prosar. ms. Parisiense saec. 13. Cod. Commun. Assisien. 695. A.
Miss. ms. Olomucense saec. 14. in. Cod. Capit. Olomucen. 131. B. Grad.
ms. Sedlicense saec. 15. Cod. Pragen. XIII A 5 c. C. Missale Uceciense
imp. Lugduni 1495. D. Missale Bicterrense imp. Lugduni 1535. E. -
Breviarium Carcassonense imp. 1538 F. Missale Cracoviense imp. Craco-
viae 1545. G.
Ferner: Miss. ms. Crernsense saec. 15. Cod. Pragen. XII B 13. Miss,
ms. Vissegradense saec. 15. Cod. Capit, Vissegraden. VCf. - - Miss. ms.
Olomucense saec. 15. Cod. Olomucen. i I 6. Missale ms. Olomucense saec.
15. Cod. Capit Olomucen. 45. Miss. ms. J?. lacobi Brunen. anni 1490.
Cod. S. lacobi Brunen. 17. Miss. ms. S. lacobi Brunen. saec. 15. Cod.
S. lacobi Brunen. 9. Sequent ms. Gallicum anni 1585 87. Cod. Classen.
360 (139. 5. .S). -- Missale Olomucense imp. Bambergae 1488. Missale
Pragense imp. Nurembergae 1503.
la, 2 vere F. la, 3 nemo maior F; nullus maior BC. -- Ib, 2 ortu
sine more D. 2a und 2b umgestellt F. 4a, 1 Pater D. 4b, 2 natum
vicit D. 5a, 2 regem vatum D. 5a, 3 Nascituri E; spiritus D.
5b, 1 Huius CE. 6 a und 6b umgestellt DG. 6 a, 2 Movet DF.
6a, 3 parat F. do G. -- 7b, 2 subcus G. 8 a, 1 Hie baptizando G.
8b, 2 Singulare donum Dei C. 9a, 1 Certe magnum BCDFG. 9a, 3
Vestis probat aspera C. 9b, 3 probat altera E; Mundi sprevit prospera C.
10 a, 1 legem Dei G. 10 b, 2 est missus G. 11 a, 1 hoc 1 ehlt G; prae-
cinctu EG. Die Kollation von F danke ich Rev. H. M. Bannister. -
Im Grad. ms. Praedicatorum saec. u /i5. Cod. Semin. Colonien. 12 a steht diese
Sequenz von gleichzeitiger Hand nachgetragen mil derls ote: ^Hanc sequen-
tiam composuit Philippus cancellarius Parisiensis."

195. De s. lohanne Baptista.

.1 a. Is, qui solus est ens per se, Ib. Sola cuius voluntate
Rei factor universae Rerum vices sunt mutatae
luxta suum libitum, Tempusque dispositnm,
175

2 a. Senescent e mundi die 2b. Plnslohannesquampropbeta.


Finem dedit prophetiae Prophetiae datur meta,
Nato senum filio. Legi limitatio.

3 a. Gabriele nuntiante 3b. Audienti nati vitam


Discit pater eius, quantae Nee credenti rem auditam
Sit futurus gratiae. Ligantar arteriae.

4 a. Ventre clausns ventre clausum 4b. Venientem veneratur,


Sentit Christum et adplausum Qui, cam mater salutatur,
Facit pner puero. Exsultat in utero.

5 a. Eo nato sunt laetati 5b. Eo nato sunt soluti


Tarn vicini qnara cognati, Nodi vocis patris muti.
Sicnt dixit nuntius ; Qnia vox est fllius,

6 a. Vox clamantis per desertum, 6b. Cuius odor famae bonae


Praeco, cnius os disertum Christum in opinione
Ad Christi praeconium, Facit earn plurium.

7 a. Sed se Christum negat esse 7 b. Quern baptizans in lordane


Christum monstrans et expresse Super ipsnm videt plane
Denotans ad digitum, Descendentem spiritum.

8 a. Ob uxorem tentus malam 8b. Quern idcirco rex decollat,


Detestatur tamen palam Ut in disco caput tollat
Regis adulterium, Saltatrix in praemium.

9 a. nefanda religio, 9b. Immo propter adulteram


Pro vitando periurio Scienter Jurat perperam,

Perpetrat homicidium, Ne desit maleficium !

10 a. quanta, Deus, tolerat, 1Gb. Meretrici addicitur,


Quo maior non surrexerat Sic omne ins subvertitur,
Inter natos mulierum ! Sic totum fit praeposterum.

11 a. Nos per lohannis merita, lib. Ut cum index adveneris,


Deus, ex alto visita Assignes nos in dexteris
Pads in viam dirigens, In Yasa tua colligens.

Missale Atrebatense imp. Parisiis 1491. A. Missale Atrebatense imp.


s. 1. 1508 B. Missale Atrebatense imp. s. \. et a [1518]. C. -- la, 1 His
B. 4 a, 3 puerpero C. 5a, 3 dicit BC. 9b, 3 desiit BC.

196. In Decollation s. lohannis B.

1 a. Praecursoris et baptistae Ib. Qui pudoris praeco vere


lohannis diem istum Damnans adulterium
Chorus iste veneretnr In Herode et vitium
Cantico laetitiae. Arguit luxuriae. etc.
176

Missale Aeduense imp. Parisiis 1493. Diese Sequenz ist identisch mit
der Prose Cum lohannis sanctitatem, Anal. VIII, 154 u. f. !Str. 1 ist
unterdriickt, Str. 2 ist umgearbeitet richtiger verderbt, wie vorstehend, der
,

Rest ist gleichlautend bis auf folgende Abweidiungen 3b (2b) lautet: :

Quam saera res agitur,


Cum pro tanto scelere
Tantus vir occiditur
Traditus adulterae!
-- 5
3 a, 2 profectum! 3b, 2 profectus! a, 4 Sed sanguis. 6b, 1 postu-
latur. 7b, 2 Quo sitivit.

197. In Decollatione s. Juhannis Baptistae.

1 a. Sancti lohannis Baptistae 1 b. Celebrari iure debet


sacra decollatio sollemni tripudio.

2 a. Fulget eius ista die 2b. Cuius fait ad inferos

capitis decollatio, hac die descensio.

3 a. Praestolantes redemptorem 3b. Vox clamantis in infernura


implevit laetitia redemptori nantia.

4 a. Detestando contradicens 4b. Ab Herode coarctatur


incestus conubia carceris angustia.

5 a. Herodes natalis sui 5b. Saltatricis gestus placens


festam diem celebrat, eins mente quaerebat.

6 a. lurat ille se daturnm, 6b. Suum vellet median


quidquid ilia peteret, regnum, non renneret.

7 a. Ilia petit, ille cedit, 7b. Mox in disco saltatrici


Johannes occiditur, sacrum caput traditur.

8 a. Sic oportet, o beate 8b. Sic oportet agni Dei


praecursor, te minui, amore te perfrui.

9 a. lam laetaris laureatns 9b. Sponsi voce gaudes, dignus


martyrii gloria, eius amicitia.

10 a. Sol in die, luna nocte lOb. Neque luctus neque dolor


non te uret amplins, continget ulterius.

1 1 a. baptista, praeco, martyr, lib. Tua tuo prece frui


te rogat haec contio, mereatur gaudio.
-
Miss. Fuutebraldeuse imp. Parisiis 1606. 7 a, 1 Ilia parit. - Mel.
utt enbar == Psallat cborus laetabuudus Anal. VIII, 149.

198. De s. lohanne Evangelists.

1 a. Praecelsa 1 b. Qui summa


laude lesu caro psallat pro mentis in supremo
ecclesia perfruitnr
lobanni cantica, caelesti gloria.
- 177

2 a. Hie namque patrem 2b. In verbo vitae


liqnit et retia, conferens omnia
piscaudi credidit
mutans officia. fore praesidia.

3 a. Laudis ergo 3b. Inter sacra


voce clangat morituri
plebs catholica, mox convivia
eius inclita lesu pectoris
verbi potentia excipitur aula,
sublimiter regnans quo dogmatum haurit
per saecula. almiflua.

4 a. De cruce sibi pendentis 4b. Ecce, inquiens, mulier,


commendatur proles tibi
mater virgini pie dedita !

virgo Maria, En, cara tua!

5 a. Hie ferventis 5b. Dein Pathmos


olei dolium subit exsilia,
exsuperat, quo superna
virgo sine macula, percepit charismata
doloris expers, videndo cuncla
inssa praeteriens saecli praeterita
Domitiana. necne fuctura.

6 a. Deftmcta quoque 6b. Serpentum calcans


vitae corpora fide capita
reddidit atque pro Christi laude
Dianae sacrata sumendo venena
verbo comminuit cogentem pertrahit
templi solida. ad caelestia.

7 a. Atqne tandem 7b. Mi dilecte,


ob inerita iam propera
coniunctus est intrans vitae
innnmera convivia
dicenti sibi Christo olim tibi, care,
in haec verba: praeparata.

8 a. Cuius sepulcrum 8b. Eins doctrinae


manna dat, mystica
virtute patrantur spirituum auferunt
rnirabilia, incommoda,
et continua per quern Asia
fit languentum medicina. fidei subdidit colla.
Blume, Sequeutiae Ineditae. VI. 12
178

9 a. Ergo die ista 9b. Deprecantam vota


orbis decantet transfer ad alta
dicens una: caeli claustra
Salve, o Johannes, coram maiestate
nosque salva. adoranda.

10. Quo beate laeta

perfruamur vita

sempiterna.

Grad. ms. Fontebraldense saec. 14. in. Cod. Lemovicen. 2 (17) A.


Missale Fontebraldense imp. Parisiis 1514. B. Missale Fontebraldense imp.
Pari*ii? 15.i4. C. Missale Fontebraldense imp. Parisiis 1606. D. Ib, 1
Cui A. 1 o fruitur D.
>..2 a, 1 Hie nempe BCD. 3b, 6 quod dogma-
torn auxit A. 4b, 2 tibi prole A. 5b, 7 nee non D. 6b, 5 eogente
CD. -- 7 a. 3 coniuncta est A. 7b, 1 dilecta ABCD. 8 a, 2 magna dat
A. 8 a. continue. BCD.
~j
8b, 3 afferent A. 9 a, 4 sq. dreimal BCD. -
9b, 1 Te precantum BCD.

199. De s. lohanne Evangelista.

1. Scribam evangelii,
Castodem triclinii,
Collaudemus hodie,

2 a. Qni dum pullos eligit 2 b. Yisus non reflectitur :

Et obtutum dirigit Propter hoc depingitur


In solem iustitiae, Aqoilina facie.

3 a. Enm Dei filins 3b. Traxit a proposito.


Amans specialius Licet non illicito,
Quibuscumque ceteris Ducendae mulieris.

4 a. Castitate placuit 4b. Cuius in armario


Et, qui thoros respuit, Legit eius visio,
In cena recubnit Quorum se locutio
Supra pectus Domini. Non indulget homini.

5 a. Quae vel erunt 5b. Et primarum


Yel fuerunt, Vis causarum,
Eius menti Et qnis in his
In praesenti Debet finis
Sunt oblata specnlo Evenire saeculo.

6 a. Hie Mariae 6b. Fit tutela


Pius piae De cautela
Candor floris, MorieDtis
Flos candoris, In tormentis

Yirgo, snmmae virginis Divinae propaginis.


179

7 a. Tres veneno toxicati 7b. Gemmas facit ex arena,


Surgunt in occursum fati, Vinum illi sunt venena,
Quos suscitat mirifice Et fervor praebet olei
Solo contactu tunicae. Suavitatem balnei.

8 a. Tumbam petit quasi stratum, 8b. Johannes Deo grate,


Manna supplet viri statum, Fac, ne separemur a te,
Sive corpus sit ablatum, Sed te duce, te primate
Sive sit in gloria. Vivamus in patria,

9. Ubi pax et gloria.


Amen dicant omnia.

Miss. Abrincense imp. Rotomagi 1505. 1,1 Scriba. Mel.: Mane


prima sabbati.

200. De s. lohanne Evangelista.

la. N Ib. (raudet ad martyrium,


. servitium Fervens intrat dolium
Duodenum rm lium Nee sentit incendium,
Agnum collaadantium Sentiens remedium
lucnnda laudatio. Virtutis remedio.

2 a. Bins inclinatio 2 b. Lucifer officio


Supra pectus regium Praestans beneficium
Ipso fontis fluvio Toto fulget radio;
Regis evangelic Crede lucis nuntio
Potat evangelium. Nam lux mittit nuntium.

3 a. Impiis ludibrium, 3b. Serviens sacrarinm


Agitur dum passio, Servat cum obsequio,
Sentit mater gladium, Unde centenarium
Zebedaei filium Complens vitae spatium
Concipit pro filio. Hoc contentus spatio.

4 a. Tribus in eloquio 4b. Asians in solario


Donans testimonium, Lilinm convallium
Maior ministerio Servnlos cum gaudis
Regis in cellario Regnans in palatio
Dispensat cellarium, Trahat ad palatium.

Collect, ms. liturgic. Aureliense saec. 13. in.Cod. Archivii Lemovicen.


D 1221. 2a, 1 Cuius, gegen das Akrostichon, welches Evangelista oder
lohannes Evangelista lauten wird. .Somit fehlen im Anfange 3 oder
11 JStrophen.

201. De s. lohanne Evangelista.

1 a. Congaudentes 1 b. Recolentes
Cantemus tibi, rex Chiiste, lolianois Evangelistae

Alleluia, Magnalia.
12*
180

2 a. Hunc Christus discipnlum, 2b. Huic de cruce virginem,


Praeelectum famulum, Ex qua snmpsit hominem,
Praeamavit ; Commen davit.

3 a. Hie concentus caelicos 3b. Divinique generis


Et chores angelicos Seriem prae ceteris
Contemplatur Indagatur.

4 a. Aurum fit de frondibus, 4b. Quae effertur mortua,


Gemmae de silicibus Surgens abit \idua
Huius prece; Spreta nece.

5 a. Cratonis discipuli 5b. Sed in Christi nomine


Pro favore popnli Cracis medicamine
In contemptu saeculi Solidato fragmine
Gemmas cedunt; Cuncti credunt.

6 a. Hie fervorem balnei 6b. Hie exsul ludibria


Bnllientis olei Et tonnenta varia
Medicina fidei Dei plenus gratia
Temperavit. Snperavit.

7 a. Ad cenam gloriae 7b. Fruitnr requie


Vocatns hodie Plena laetitiae
De lacu nostrae lohannes, lumen
miseriae, ecclesiae,

8 a. Cnius ob meritum 8b. Christns post obitnm


Dimittens debitum Nobis immeritum
Praesens, futurum, Caeli concedat
praeteritum, introitum.

Miss.ms. Ebroicense saec. 15. Cod. Ebroicen. 99. A. Miss. ms.


Ebroicense saec. 14. Cod. Rotomagen. 304. B. -- Miss. Ebroicense imp.
Rothomagi 1497. C. Miss. Lexoviense imp. Cadomi 1504. D. Mi>*.

Lexoviense imp. s. 1. et a. E. Miss. Ebroicense imp. Parisiis 1527. F.


3 a, 3 Admiratur E. 3b, 3 Contemplatur E. -- 5 a, 2 Ob favorem
E. 5 a, 3 In contemptum E. 6b, 3 Plenus Dei E. -- 7b, 2 C aelestis
curiae E. -- 8b, 1 Christum C; Deus E. Mel.: Laetabundus mit
Wiederholung der Schlufsklauseln.

202. In s. lohannis ante Portam Latinam.

1 a. Ad snperna revolare Ib. Vir excelsns indagare


Gaude, plebs fidelium, Meruit mysterium
Quo lohanni fabricare Trinitatis aqnilare
Decet domicilium. Transscendens vestigium.

2 a. Virgo nnbens est electus 2b. Supra cuius dormit pectus,


Et a Deo plus dilectus, Elevatur intellectus ;

Puritatis titulns, Nee leo nee vitulus,


181

3 a. Sed nee homo sed quid? avis


; 3b. Norma vitae, sensu gravis,
Reseraus caelestia, Ornatus modestia,
Secretorum Christi clavis, Placans aequor mundi, navis
Abundans scientia, Redundans iustitia.

4 a. Cui Christus pendens in crace 4b. Sicnt nucleus in nuce


Matrem maestam fletibus Servatur, sic artnbus
Commendavit, lux de luce Incombustus Christo duce
Radiat in montibus. Triumphal ab bostibus.

5 a. Drusianam suscitavit, 5 b. Virgas in aurum mutavit


Reparator corporum, [Exjstirpator scelerum,
Tristem magum superavit, Muris altis coruscavit
Nee nocet mortiferum. Firaamentum siderum.

6 a. Vitae cursu terminate 6b. Hinc ad caelos cursu grato


Postque Pathmos insulam Trahitur per nebulam;
Grege suo commendato Sic nos trahat ex grabbato,
Sanus intrat foveam. Poscimus, ad gloriam.
Miss. Coenobii Casae Dei imp. Lugduni 1527. 2a, 3 titulis, gegen
den sonst gewahrten Reim.

203. In s Ismiilmiix, Ep. Diensis.

1 a. Dia psalle, Dia plaude, 1 b. Diem iacta tuum, Dia,


Diem laetum due in laude, Est Isnaido cum Maria,
Celebrare digna gaude Sanctum sanctus, Rachel Lia
Festa digni praesulis. Reciteiit miraculis.

2 a. Praedecessor successor!, 2b. Natus copula legali


iSenex cedit iuniori, Sanctitate speciali
Sponso nubit meliori Et doctrina litterali
Diensis ecclesia. Dei fulget gratia.

3 a. Doctor factus docet fidem, 3b. Contemplatur, orat, legit,


Tres personas unum idem; Sed et gregem vigil regit
Verbo vita factus pridem Et se spernens Deo degit
Pontifex fit sanction Homiue sublimior.

4 a. Hierusalem bis profectus 4b. Ornamenta defert ei,


Sudat, psallit vir perfectus, Quae sunt signa sacrae rei,
Et, cum redit, sponsae pectus Sponsam zelans zelo Dei
Decorat reliquiis. Dotat sponsaliciis.

5 a. Verbo lupus effugatur, 5 b. Mundum reputans ut faecem


A quo puer devoratur, Sedet annis octo decem,
Super fure vindicatur, Post tres menses subit necem
Sed plangit interitum. Deo reddens spiritum.
182

6 a. Caeci vident, mntus fatur, 6b. \incti rumpunt vincluni forte,

Paralyticus sanatur, Quin Angustae patent portac.


Snrdo vinea servatnr Duo snrgunt et a mortc
Reseratis auribns. Sudanis testibus.

7 a. Longnm esset numerare, 7b. Nos et, lesu, qui hatr facis,
Qui sanantur, quot et qua re Fac, non fallal ars fallacis,
Sic vultDeus revelare Trahe nos ad regna pacis
Sanctum mirabilibus. Ismidonis precibus.

Missale Diense imp. Parisiis 1499. 4a, 3 reddit. 7a, 3 Si vult.

204. De sancto Iterio.

1. Iteriisacra gesta,
Sion, pangens manifesta
Cum dulci melodia.

2 a. Huic pupillo mors pusillo 2b. Quern assumpsit Deus pater,


Tarn paterna quam materna A quo datur ei mater
Abstnlit anxilia. Frugi philosophia.

3 a. Hunc studens haec erudire 3b. Licet artem sciat quamque,


Facit quaequeeum scire Plus ethicam physicamque
Sciri possibilia. Habet in memoria.

4 a. Mores docet ethica, 4b. Plus istarum artinm


Morbos sanat physica, Placet exercitinm
Qnae snnt necessaria. Ad plebis suffragia.

5 a. Mores serit, morbos sanat, 5b. Fama volans laudes edit,


Ab eodem duplex manat Ruunt aegri, sospes redit
Opis affluentia. Quilibet ad propria.

6 a. Lande timens mentem quati, 6b. Ibi tandem reperitur


In eremo latens pati Et a multis hie aditur,
Multa ducit anxia. Cunctis dat remedia.

7 a. Fama scitur circumquaqne, 7b. Via fit


latissima,
Hue aperte tiuit quaque Quae fuit strictissima
Plebis abundantia. Vixqne feris pervia.

8 a. Volt cedendo landis gnerrae 8b. Mandat Deus, tie discedat,


Ad Ligures se trans f err e Sed mittendis viris credat
Discedens a Gallia. A Romana curia.

9 a. Duo viri sensus miri 9b. Dum mandata sibi data


Sunt electi et directi Exsequuntur, perducuntur
Per papam in Franciam. Ad sancti notitiam.
183 -
10 a. Eius fama sanctitatis, lOb. Ab his papae praesentatur,
Scientiae, potestatis Inde papa gratulatur,
Tandem nota fit
legatis Roinae multa plebs sanatur
Per experientiam. Propter sancti gratiam.
11 a. Misso scripto de supernis lib. Fitcontractusperhuncsanus,
Episcopus fit Nivernis, Et post terga vinctus manus
Solaciis urbs paternis Adeptus est vir insanus
Orans currit obviam. Sanitatis copiam.

12 a. Cathedratur pastor bonus, 12b. Cum sic diu plebem rexit,


Non decus sumens sed onus, Huncad caelos Christus vexit,
Gvegem docet, fovet, servat, Cuius prece sic in caelis
Garni suae coacervat Nobis, Christe, dare velis
Summa paenitentia. Sempiternam gloriam.
Miss. Nivernerise imp. Parisiis 1490. 2 a, 1 papillo. 3 a, 1 Hanc.
lib, 1 per tune. lib, 2 victus. 12 a, 4 coaservat. Mel.: Laudes
c rue is.

205. De s. Inliano Brivatensi.

1 a. In hac die triumphavit 1 b. Triumpbavit die ista


lulianus et migravit Verus Christi agonista
Ad caeli fastigia, Miranda victoria.

2 a. De Vienna cum fugisset, 2b. Venit hostis cum furore


Et Brivatum hunc duxisset Ipsum quaerens lupi more
Divina dementia, Propter iussa regia.

3 a. lulianus palmam dari 3b. Ad lictorem properavit


Gaudet sibi et parari Ei libens se monstravit
Gloriosa proelia. Dei fretus gratia:

4 a. Ecce, assum miles Christi, ib. Tamquam agnus mansuetus


Ecce, caput, quod quaesisti, Inclinavit caput laetus

Ecce, proinpta hostia! Passurus supplicia.

5 a. Caput lictor amputavit 5 b. luliane, sic vicisti,


Et sic Christo immolavit luliane, sic venisti
Bestiali furia. Ad Christi vestigia.

6 a. Usque fontem sangnis manat, 6b. Curam habent pietatis


Unda fontis aegros sanat, Duo senes et aetatis
Ut monstrant prodigia; Novae sumunt praemia.

7 a. Quern cum vellent sepelire, 7 b. Ubi corpus poneretur,


Meruerunt mox audire Plebs fi delis mereretur
Angeli consilia, Martyris suffragia.

8 a. quam digna, quam beata, 8 b. In qua iacet martyr Christi ;

Quam excellens est Brivata ! Pastor bone, gregi isti


Gaudeat ecclesia, Praesta patrocinia.
184

9 a. Clerum tuum in hoc mari 9b. Ut possimns tibi digne


Non permittas naufragari, Resonare, o benigne,
Sed Christo concilia, Laudes et praeconia.

10 a. Tu solamen miserorum, lOb. Fac nos tibi adhaerere


Tn patronus peccatorum, Et cum sanctis congaudere
Tu nostra fidncia, In caelesti curia.

Trop. ms. Floriacense gaec. 11. Cod. Parisin. Nouv. acq. 1177 add.
saec. 14. A. Missale Coenobii Casae Dei imp. Lugduni 1527. B. 7 a, 1
Qui B.

206. De s. luliuno Cenomanensi.

1 a. Laetetur ecclesia 1 b. luliani praesulis,


Devotione pia, Fulgentis miraculis,
Celebrans sollemnia Psallat novis modulis
Cum gaudio Haec contio.

2 a. Hunc morum nobilitas, 2b. Defensor et civitas,


Bonae vitae sanctitas Fontis clari novitas
Omant atque claritas Et puellae sanitas
Suae gentis, Resnrgentis.

3 a. luliani precibus 3b. Ad te snspirantibus,


Dat Deus ardentibus Festum celebrantibus
Ceterisque omnibus Devotis visceribus
Reniedium. Da gaudinm.

4 a. Vas misericordiae 4b. Da nt frui gratia,


Et doctor egregie, Pace et concordia
Preces nostras hodie Valeat ecclesia,
Fer in caelis. Praesul felix.

5 a. Bone pastor ovium, 5b. Sancte praesnl nobilis,


Saluti fidelium Nobis invisibilis
Subvenias omnium Gustos, amicabilis
Ante Deum. Sis in aevum.
Miss. ms. S. Trinitatis Vindocinensis anni 1457. Cod. Vindocinen. 16.
A. Miss. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Parisin. 868. B. 3b, 1 supp-
licantibus B. In B geht der Prose das Alleluia Plaudat urbs Ceno-
mannica voraus. Cfir. Anal. X, 214. Mel.: Mariae praeconio.

207. De s. Inliano Cenomanensi.

1. luliani sacri laudes


concinant christiani.

2 a. Hie primo Cenomanenses, 2b. Caeco lumen redditnr,


paganos errantes, statim rex baptizatur
reconciliavit credensque Christo
peccatores. regnat vivus.
185

3 a. Die nobis, paella, 3b. Hie baptizat testes


quid vidisti in via? tune deponentes vestes.
Rivura fontis decurrentis Pner assistit ad cenam,
prece facta protinus pergit post Christum
snrgentis. Gallilaeam.

4 a. Igne curantur accensi, 4b. Scimus ilium suscitasse


sanantur obsessi, tres mortuos vere;
qui vexantur tu nobis, Christe
daemone fallaci. rex, miserere.

Missale Cenomanense imp. Missale Cenomanense


Parisiis 1494. A.
imp. Parisiis 1517. B. Missale Cenomanense imp. Parisiis 1559. C. -
2b, 3 Christus B. Mel. natiirlich: Victimae paschali laudes.

208. De sanctw Insto.

1. Resonet fidelium
ecclesia,

2 a. Claris vocibus 2b. C elebrans lusti


inclita merita.

3 a. Qui novennis, clara 3b. Natus prosapia,

4 a. Floruit ut lilia 4b. Fide atque iustitia.

5 a. QQOS tarn felici nato 5b. Felix uterque parens,


Christi ditavit gratia, lustinus et Felicia,

*
6 a. Martyrii gloria. 6b. Futurus, mox
*
ab infantia
*
lustus namqne, *

mitis hostia *
Contempsit mortalia,

7 a. Studens divinis ;
7b. Christo devotus
sic ambiebat. ut adhaereret
caelestia, per omnia.

8 a. Plura virtutum 8b. Per quae provectus,


inter insignia dura cum patre una
mentis mernit praesagia, divina fisus dementia

9 a. Fratrem captivum 9b. Insequens lictor


urbe ab remota parvi caedit colla,
reduxit per superna sic martyr caeli clara
nactum indicia, intrat palatia.

10 a. Ubi nunc rosea lOb. Inter collegia


triumphans nitet laurea, innocentum pia
- 186

11. Niveam sequens


agnum sine macula,
cui sit laus praeclara.

Missale Belvacense imp. Rotomagi 1414. A. Missale Belvaecense imp.


Parisiis 1538. B. - 3b, 1 Fact us prosapia A. 4b hat eine Silbe mehr
als 4 a, iiach Analogic der Stammsequenz. Mel. : Concinat orbis cunctus.

209. De sancto Irone.

Victorem hostis vesani


collaudant Christiani.

2 a. Novum sidus occidens, 2b. Licet sit in duello


Orientem praevidens. Mundi, hostis flagello
Exemplo convertit Et mundo mortuus,
peccatores. caelo vivus.

3 a. Quern innuit Maria 3b. Dum snstulit pestes,

adaequandum de via, Angeli sunt testes;


Ivo, Britannae gentis, Comtempsit Ivo lutea,
Lucem videt Quern sumpsit lesus de
resurgentis. Gallilaea.

4 a. Nam credidit magis soli 4b. Scimus istum erexisse


sophiae veraci, multos de funere ;

Quam mundanorum Tu nobis, victor


dolo fallaci. rex, miserere.

Miss. ms. Venetense saec. 15. Cod. Rotomagen. 307. 3b, 4 Zwei
Silben zu viel. Mel.: Victimae paschali.

210. De sancto Ivone.

1 a. Adest dies laetitiae, Ib. Ergo pangamus hodie


Qua propulsor miseriae Landes suae memoriae
Et impetrator veniae, Et eximiae gloriae,
Beatus Ivo colitur. Qua in caelo perfruitnr.

2 a. Ubi ab ipso cernitur 2b. Mortuis vita redditnr,


Rex in serena facie Aegris salus refunditur,
Et celsus thronus Mariae, Caecis lux restituitur,
Qui regis throno iungitur. Claudis gressus revertitur.

3 a. Mutornm lingua solvitur. 3b. Aqua fluens dividitur,


Vinctorum funis rumpitur, Postis longns efficitur.

4 a. Incendium extingnitur, 4b. Hydropisis consumitur


Maris tumor reprimitur, Et paralisis demitur.
187

5 a. Equus praesulis capitur, 5b. Et sic captor confunditnr,


Sed per sanctum eripitur, Nee inde damnum sequitur.
tia. Pauper sordens suscipitur, 6b. Et, dum reproticiscitur,
Secum silens convescitur, Splendens et f ulgens cernitur.
7 a. Vir a rota substruitur, 7b. Barbara gens ambigitur,
Aqua piaefluens sistitur, Postea credens redditur,
Vir a subtus extraliitur Ecclesia eripitur,
Et nihil mail patitur. Quam qui superat, punitur.

8 a Abbas captus traicitur, 8b. Abbas abire sinitur,


Navis luto subfigitur, Daemonium eicitur,
Liber perditus redditur, Aeris pestis pellitur,
Praedo pavore traditur. Stragis clades compescitur.
9 a. Plane, quod pie poscitur, 9b. Et completar propitie
Ab Ivone tribuitur Ex ubertate gratiae,

10 a. Qua ad aulam introitur lOb. Ipse, qui cuncta largitur,


Regis summae potentiae, Nos coascribat curiae,
( uius regnura non finitur. Quae cnrae non inscribitur.
Miss. ms. S. Petri C adomensis
anni 14-51. Cud. Mancel. s. n. 8a, 4
tacitur. Nach. 8 b, 3 folgt uacL Hostis furor refellitur. 7 a und b bilden
in der Hs. nur eine Clausel, wohl aus Versehen 1st Umdichtung von Nr. 211.

211. De sancto Ivone.


1 a. Decus ac decor Galliae, Ib .
Ergo laudes eximiae
Lux et
splendor Britanniae, Suae dentur memoriae
Laus et honor Trecoriae, Ac praeimmensae gloriae,
Beatus Ivo rolitur. Qua in caelo perfruitur.

2 a. Ubi ab ipso cernitur 2b. . Illic. sibi conceditur


Rex in serena facie Subvenire propitie
Et celsus tlironus Mariae, Humanae indigentiae,
Qui regis throno iungitur. Ut per orbem dignoscitur.
3 a. Mortuis vita redditur, 3 b. Caecis lux restituitur,
.

Aegris salus refunditur, Glaudis gressus revertitnr.

4 a. Mutorum lingua solvitur, 4b. Aqua currens dividitur,


,

Vinctorum funis rumpitur, Postis longus efncitur.

5 a. Incendium extinguitur, 5 b. Hydropisis consumitur,


Maris tumor reprimitur, Et paralysis tollitur.

6 a. Dum hostia sustollitur, 6b. Fetus


. in matre moritur,
Fulgor circum prospicitur; Sed incolumis oritur.

7 a. Pauper sordens suscipitur, 7 b. Vir a rota substernitur,


Secum simnl convescitur Et aqua fluens sistitur,
Et, cum inde regreditnr, Vir a subtus extraliitur
. Valde splendens conspicitur. Et nihil mail patitur.
188

8 a. Archipraesul affligitnr 8b. Daemonium eicitur,


Febre moriqae creditur, Aeris pestis pellitur,
Pro quo Ivo deposcitnr, Hostis furor refellitur,
Et vita sanus potitur. Stragis clades compescitui.

9 a. Plane, quod pie petitur, 9b. Et completur plenarie


Ab Ivone tribuitur Ex ubertate gratiae,

10 a. Qua ad aulam introitnr lOb. Ipse, qui cuncta largitur,


Regis summae potentiae, Nos coascribat curiae,
Cuius regnuni non finitur. Quae curis non committitur.

Miss. ms. Parisiense saec. 14. Cod. Sangenovefian. 97. A. Miss. ms.
Parisiense saec. 14. Cod. Parisin. 831. B. Miss. ms. Parisiense saec. 15.
Cod. Parisin. 857. C. Miss. ms. Venetense saec. 15. Cod. Rotomagen.
307 (A 434) D. Sequent, ms. Gallicum anni 158587. Tod. Ravennaten.
360 (139. 5. S). E. Missale Redonense imp. Parisiis 1492. F. -- Missale
Andegavense imp [Parisiis] 1489. G. Missale Constanciense imp. Koto-
magi 1499. H. Missale Macloviense imp Rotomagi 1503. I. Missale
Lexoviense imp. Cadomi 1504. K. Missale Lexoviense imp. Cadomi 1517.
L. Missale Andegavense imp. Rotomagi 1523. M. Missale Constanciense
- -
imp. Rotomagi 1524. N. Missale Leonense imp. Parisiis 1526. O. -
Missale Lugdunense imp. Lugduni [1530] P. - - Missale Redonense imp.
Parisiis 1533. Q. Missale Bicterrense imp. Lugduni 1535. R. Missale
Briocense imp. Rotomagi 1543. S. Missale Lexoviense imp. s. 1. et a.
T. Missale Lexoviense imp. in Ponte Audomari 1547. U.
la, 1 et decor LMQU; decor gioriae R; Zeilenstellung 3124 EGJIO. -
la, 3 Tricoriae D; Trecorice I; Trecoriae fehlt Q; et fehlt EO. Ib, 2
dantur R dentur suae
;
1 b, 3
EGMQ. T , immensae M. -
perimmensae
2 a, 3 Excelsus R. 2b, 2 propitie fehlt M. 2b, 4 Et per E. 3 a und
3b umgestellt EGMQ. 3 a, 1 und 2 umgestellt EGMQ. 3a, 2 effundi-
tur AGMQR. 3 b, 1 und 2 umgestellt EGMQ. 3b, 1 Lux caecis GMQ. -
4b, 2 Posti N; Pestis lonsje R; Hostis longe D. 2 -
5b, paraclisis R.
6 a und b fehlen E. 6b, 1 in mare N. 6lj, 2 in columnis R, 7 a, 1
suspicitur N. 7 a 3 dum E ; egreditur EMQ. - - 7 b , 1 Dira rota N ;
-
,

-- 7b, 3 u. f. fehlen E. 7b, 4 mali tra-


roto T. 7b, 3 extrahatur G.
hitur R. 8a, 3 quo fehlt E; desposcitur D. 8a, 4 bis 9a, 1 fehlen E. -
8 a, 4 fruitur B. 8b, 3 repellitur T. -
lOa, 1 Qui R. -- lOb, 1 Hie
EGMQ. 10 b, 2 Nos ascribat huic curiae P Conscribat nos curiae E.
;

10 b, 3 curis non innititur. R.

212. De sancto Ivone.

1. Ave, decus Britanniae,


Ivo, cultor iustitiae,
In mundo qui positus

2 a. Vigilabas et orabas 2 b. Carnem domans cilicio


Ac studio pernoctabas Et frequenti ieinnio
Brevi somno deditns. More doctus mistico.

3 a. Dnas partes diversorum 3b. Grosso, nigro, quern sumebat


leiunabat hie annorum Semel, et aquam bibebat
Solo pane rustico, Per modicum spatium.
189

4 a. Trina parte 4b. Talem vitam


restante temporis gessit septennio,
Bis sumebat Salvo quod in
conditis fercalis paschali gandio
Solum pulmentarium. Addebat ovadium.

5 a. De bonorum residue 5b. Quorum causas dirimebat


Reficiebat mutuo Sive gratis sustinebat
lesu Cbristi pauperes, Contra duros proceres.

6 a. Tanta sponte sustinebat, 6b. Qnas dabat cum peculio


Qui curatus exsistebat Et suo patrimonio
Abundans divitiis, Manibus cum propriis.

7 a. Quaterdecim suscitavit 7b. A maris et tempestatis


Mortuos atque sanavit Hominibus suffocutis
Caecos et balbutientes, Et domibus concrematis
Mutos et fnrientes. Subvenit periculis.

8 a. Atque tribus puerperis 8b. Aqua mersum, rota raptum


Subvenit et partubus, Ad omnia dedit aptum
Ter suspense, de superis Et niamillae lac sterili
Cadenti cum artubus. Perditum restitoit.

9 a. Eins mira quis noverat 9b. confessor sanctissime,


Infinita, quae fecerat, Ivo, pater piissirue,
Nisi Stellas qui numeral Insidiantes reprime,
Contribuens praemiaV Propelle cnncta noxia.

10 a. Tibi, Christe, supplicamus, lOb. Et a culpis nos emunda,


Nos qui semper delirainus, Ne labamur ad profunda,
Ut securi transeamus Sed cum ipso mente munda
Mundana naufragia; Regnemus in gloria.

Missale imp. Rotornagi 1501. A.


Baiocense Missale Baiocense imp.
Rotomagi 1504.Missale Baiocense imp. s. 1. 1529. C. - - Missale
B.
Baiocense imp. [Rotomagi] 1545. D. 2b, 3 docti ABCD. 4b, 3 ova
duo AJBC, gegen den Reim. 6 a, 1 Tanti B.

213. De sancto Ivone.

1 a. Caelnm sacrum ecclesiae 1 b. Hie speculum scientiae


Emisit novum radium, Sacrum dilexit studium,
Ivonem, eius filium, Quo venit ad fastigium
Fontem lucis Britanniae. Diviuae sapientiae.

2 a. Viam latam lasciviae, 2b. Apicem paenitentiae,


Mundanmn iter devium, Praecipue ieianiuni,
Despexit et ad bravinm Servavit et sic proelium
Pervenit castimoniae. Vicit carnis discordiae.
If 10

3 a. Compatiens raiseriae 3b. Hie amator coneordiae


Pauperum, mendicantiam, lunxit corda discordium,
Nil volens transitorium, Agens rectum iadicium
Succurrit indigentiae. Reformator iustitiae.

4 a. Vis divinae potentiae 4b. Sibi aves et bestiae.


Miraculorum omnium Mors,morbi,flnctusmarium
Dedit illi praeconium Oboediunt, insignium
Praegrandis efficaciae. Possidens innocentiae.

5 a. Signo crucis eximiae 5b. Caelestis pastu gratiae


Hie bis di visit fluvinm Nullum sumens edulium
Et extinxit incendinm Septem dierum spatium
Efficacis saevitiae. Transit gustator gloriae.

6 a. Morbum curat dementiae 6b. Fons fuit patientiae


Et expellit daemoninm Et exemplar humiliutn,
Et coetui viventium Contemnens vituperium
lunxit defunctos varie. Tetragonus constantiae.

7 a. Pauperum amicitiae 7 b. Sincerae eonscientiae


Intentus patrocinium Sitit salutem plebium,
L)at eis et consilium Ut per sacrum eloquium
Gratis spretor pecuniae. Det viam indulgentiae.

8 a. Hie sacrae eucharistiae 8b. Virginalis munditiae


Salutis sacrificium, Cordis et carnis lilium
CibumsaDCtorumnientium, Deferebat cilicium
Offerebat cottidie. Asperitatis nimiae.

9 a. Spreta vestis mollitie 9b. Gentibus regis Franciae


Tunicam, epitogium Praesulis equum, iurinm
Induit et caputium Zelator spiritalium,
De panno grosso patriae. Hie abstulit egregie.

10 a. Hie in anno laetitiae lOb. Cuias caelestis cariae,


Caeli possedit solium; Saneto Ivo, solatium,
Tale Christ! iniperium Divinum stillicidium
Rosae tenent clementiae. Nobis procura gratiae.

Miss. ms. Andegavense saec. 15. Cod. Parisin. 868. A. Miss. Andegavense
imp. [Parisiis] 1489. B. Miss. Andegavense imp. Rothomagi 1523. C.
Miss. Andegavense imp. Rotomagi 1504. D. Ib, 2 Sacro CD. Ib, 4
Divitiae B. 2a, 2 Mundanam BCD. 4b, 4 Das Partizip vertritt, wie
so oft, das Verbum finitum. 5a, 3 exstinguit BCD. 3 Et per BCD.71>,

7b, 4 Dat BCD; vitam C. 9 a, 4 De panno nidi BCD. 10 a, :3 Tali ACD.

214. De sancta Katharina.


1 a. Ad honorem Katherinae, 1 b. Tempus habens juvenile,
Virginis atque reginae, Verbum promens cor senile
Fiant haec sollemnia. Dura frangit vitia.
101

2 a. Docta Christum demonstravit, 2b.-Donis earn rex curavit


Quod nunquam rex immolavit Depravare, sed firmavit
Deo sed daemoniis. Se Dei obsequiis.

3 a. Trusit earn carcere, 3b. Lnstrat earn spiritus,


Sed angelo propere Bonus rei exitus
Virgo consolatur; Fore demonstratur.

4 a. Sapientes Christo iunxit, 4b. Porpbyrium et reginam


Quos ab errore disiunxit Caeli mittit ad coronam.,
Plaudentes martyrio. Quo fruuntur gaudio.
5 a. Multos doctos palam vicit 5b. Per concessam vim divinam
Katherina, quos conduxit Rota fracta fert roinam
In I)ei servitio. Gentili consortio.

6 a. Stridebat rex dentibus 6 b. Addebat supplicia,


Contra fidos invidus, Sed pro Christo talia
Qui baptizabantur. Pati plebs laetatur.

7 a. Stupor est in novitate 7b. Angelorum potestate


Fusa lactis ubertate, Monte Sina collocatae
Guttur dam exciditur-, Merces caeli redditur.

8 a. Dono trino coronatar, 8b. Virginibus sociatur,


Dum ab ea degustatur Martyrio gloriatur
Manna lactens gloriae. Praedicatrix gratiae.

9 a. Sicut liquor tumbae gentes 9b. Post informet hie viventes,


Sanat, nostras ita mentes Ut cum sanctis consedentes
Mnndet a criminibus-, Fruamur caelestibus.

Missale Diense imp. Parisiis 1499. Ib, 3 Dure frangunt.

215. De sancta Katluirina.

1 a. Triumphalis o regina, 1 b. Quae tyrannum confudisti,


Flos regalis, Katherina, Quae confusi convertisti
Specialis medicina Nuptam, quae pro fide Christ!
Sis aegrorum omnium. Pertulit martyrium.

2 a. Quinquagenos oratores 2b. Tu rotarum, virgo fidens,


Et convincis et errores Erectarum monstra videns,
Horum solvens contemptores Robur harum at allidens
Idolorum efficis. Diruis et deicis.

3 a. Pro devotis vota fundis, 3 b. Meinbris manans liquor datur,


Pro cruore lac effundis, Aeger unctus quo salvatur;
Te in Sina de profundis Per te nobis largiatur
Manus fert angelica. Unctio pneumatica.

Miss. Abrincense imp. Kotomagi 1505. Mel. Verbum bonum.


192

216. De sancta Katharina.

1 a. Katharinam gloriosam, Ib. Fnlta fide non expavit


Dignam, venerabilem, Tyrannum Maxentium,
Stirpe quidem generosam, Argumentis improbavit
Parvam tamen, humilem, Errorem gentilium,
Sorte, sexu fragilem, Et doctores artinm
Fecisti victoriosam Qnadraginta confutavit
Tibi, lesu, pugilem. Virginis eloquiura.

2 a. Disputando confutati 2b. Hinc perversus rex molitur


Fiunt mox christicolae, Virginem pervertere,
Baptizantur aspernati Primum promissis blanditur
Sectae viam dyscolae, Contemptoque mnnere
Sectae pravae, frivolae, Coepit minas addere;
Rogo dati nee cremati His immota lacessitur
Caeli finnt incolae. Nee terretur verbere.

3 a. Scorpionum post flagella 3b. Uxor regis baptizatur


lussu regis efferi Duce cum Porphyrio,
Carne lacera tenella Tyrannus exasperatur,
Virgo datur carceri, Nee mora, martyrio
Sed medentis vulneri Felici cum socio

Sponsi maturam puellu luncta Christo coronatur


Sentit opem super! . Caeli sita solio.

4 a. Post haec rotae praeparantur 4b. Tandem virgo decollata,


Mirandi moliminis, Quae liquore lacteo
Membra quibus confringantur Madet, est in Sina lata
Gloriosae virginis, A coeta sidereo;
Sed virtute numinis Cuius a mausoleo
Vehementi dissipantur Fuso sanitate data
Ictu lapsi fulminis. Languor cedit oleo.

A. -
13
Sequent ms. Sedunense saec. /u. Cod. C apit. Sedunen. s. n.
15 Cod. Capit. Sedunen. s. n. B.
Sequent, ms. Sedaneuse saec. /ie. Missale
Coenobii Casae Dei imp. Lugduni 1527. C. -- la, 2 Digne C. 2a, 3
aspernatim C. 3 a, 1 Scorpium C. 3 a, 3 G arnem lacerat C. 3 a, 5
medenti AB. 4 a, 7 lapsu A.

217. De sancta Katbarina.

1 a. Glorientur virgines Ib. Gratulentur homines


de virginis conflictu, exemplum sibi dari
Quae pretio nee prece In sexu tarn fragili,
nee mina vult nee ictu quod velint imitari-,
Ad idola deflecti, Nam fragilis luctatur,
Sed fit magistra recti Et fortis
superatur,
Sponsi memor electi. Sic Deus operatur.
193

2 a. Sapientes accersiti 2b. Dumqueprobat,quodproponit,


Instant, virgo nomen Cliristi Vincit prorsus et deponit
Praedicat et gloriam, Eorum superbiam.
3 a. Victi cedunt, 3b. Post cremantur
Christum credunt Et beantur
Sacro plcni dogmate, In superno climate.

4 a. Tyrannus non flectitur, 4b. Horror omnis pellitur,


Carcere recluditur Nam intus refunditur
Katliarina; Lux divina.

5 a. Porphj rio regina duce 5b. Illam virgo consolatnr:


Intrat, pavet visa luce Veni, Christus te dignatur,
Recessura. Sis secura;

(j a. Deos sperne viliores, 6b. Credit, redit imperatrix,


Christum credas et adores Dei vivi praedicatrix
Mente pura. lam futura.

7 a. Audit, furit nequam ille, 7 b. Illam tamen hoc non movet,


lubet illae ut mamillae Se potius Deo vovet,
Divellantur. Quod mirantur.
8 a. Coronatur martyrio, 8b. Ad fidem multa traliitur
Post modicum Porphyrio Turba, quae primes sequitur
Comitata. Morti data.

9 a. Additur scelus sceleri, 9b. Advolans fulnien caelitas


Traditur novo generi Machinam vertit funditus
Virgo poenae. Coram sene.
10 a. lam plebs Christo fit devota, 10 b. Sic legio peril tota,
Ensi colla dat immota; Regna petens sanctis nota.
1 1 a. Lictor ense iam armatur, lib. Obmutescit ovis tonsa,
Virgo gaudens immolatur, Caeli penetrat absconsa
Pro cruore lac liquatur. Et iungitur sponso sponsa.
12 a. Mons Sinai, nunc laetare, 12b. Ergo, sponsa, martyr Christi,
Corpus habes puellare Plebi clemens assis isti,
Ab angelis structo lare Fac, succedat vitae tristi
Mann cita. Vera vita,

13. Ubi salus inaudita,


Ubi pax est infinita.
Miss. Fontebraldeuse imp. Parisiis 1606. 7b, 1 Ilia. 8a, 3 Com-
rautata. 9 a, 1 scelus flesceri.

218. De sniicta Katharina.

1 a. Adest dies Katherinae 1 b. Recolenda recolatur


Nobis praesens, sine fine Dies, in qua collocatur
Quam decorat gloria. Sidus inter sidera.
Bin me, Serjuentiae Ineditae. VI. 13
194

2 a. Costi regis proles clara 2b. In agone Christns ei


Huius vitae per arnara Subministrat requiei
Carsns eapit bravium. Caeleste solacium.

3 Certat virgo, confortatur 3 b. Martyr pugnat, saevus st ridet .


a.

In agone, superatur Cum minatur, virgo ridet


Hostis, rex Maxentius. Exorans propensius.
4 a. Virginalis gaadet chorus, 4b. Inter hostes triumphantem

Triumphant! consonorus Unum trinumque laudantem


Trinmpho victoriae, Clamant Sion filiae.
5 a. De se prius praesumentes 5b. Ex iniustis finnt insti.
Convincuntnr sapientes Suffocantur incombusti
Virginis prudentia, Fidei constantia.

6 a. Rex convictus per doctrinam 6b. Visitatur a regina,


Caedi iubet Katherinam Lux illustrat qnam divina
Et reclndi carcere; Ex snperno mnnere.
7 a. Praesentantur tres coronae 7b. Vincla spernit et tortorem.
Katherinae, ex sermone Famem, sitim et laborem,
Fortatur angelico. Deum laudat cantico.

8 a. Tortor saevit, cruciatnr 8b. Parans iter sibi tutum


Imperator, ncc rautatur Reputavit velut lutum
Virginis facundia. Qnaeque transitoria.
9 a. Tandem morte mors finitur. 9b. Terra manat lactis unda,
Mors in vita sepelitur Nitens volat at columba
Capitis sententia. Spiritus ad aethera.
10 a. Fovet Sina mons humatum 10 b. De sepnlcro semper manat,
Corpus eius, iam translatum Quae linitos aegros sauat,
Caelesti consortio. Olei perfusio.

1 1 a. Nnnc pro nobis, martyr, ora, lib. Et perducat nos ad vitam


Ut coronet nos corona Tua prece requisitam,
Coaeterna Dominus, y uam non claudit terminus.
Missale Cluniacense imp. in Cluniaco (Michael Wenseler) 1493. A. -
Missale Cluniacense imp. Parisiis 1510. B. - - Missale Cluniacense imp.
Parisiis 1550. C. 7 a, 3 Profertur.

219. DC sancta Katliarina.


1. Gaude, chorus, hac in die,
Dulcis melos symphoniae
Yoce dando mntua.
2 a. Voci vita conformetur, 2b. Per quam nobis renovatur,
Sicque dies celebretur Quae condigne celebratur,
Digna laude congrua, Festi vitas annua.

3 a. Adest dies, qua divina 3b. Illustratur cum stola dnplici.


Luce virgo Katharina, Nacta sibi poena multiplies
Costi regis filia. Paradisi gaudia.
195

4 a. Haec in annis iuventutis 4b. Mundi sprevit gloriam,


Sanctae iugum scrvitutis Solara Christi praesentiam
Indefessa sustinens Puro corde retinens.
5 a. lubet Caesar tura dari, 5b. Audet virgo repugnare,
Diis greges imuiolari, Vanos deos blasphemare
Vana coli numina. Detestans libamina.

6 a. Stupefactus rex decore 6b. Prece tentat immutare,


Singulari mox amore Tormentorum superare
Inflammatnr noxio. Quam nequit ludibrio.
7 a. Oratores advocantur, 7 b. Gandet grex fidelium,
Advocati superantur Dum transit incendium
Virginis facundia. Ignis caro nescia.

8 a. Fornax regis Chaldaeorum 8b. Hie vita deponitur,


Sanam servat puerorum Sed caro non taugitur
Vitam cum corporibus. Igneis stridoribus.

9 a. Uxor regis Christo credens 9b. Post tormenta decollatur,


Et tortores antecedens Quam non pauca comitatur
Cum dace Porphyrio Militonum contio.

10 a. Hinc poenarum diversarum 10 b. Nox fugatur, illustratur


Cruciatu non vincitur, Luce clara virgo sancta,
Sed insuper afficitur Katharina retruditur
Inaudito verbere. In horrendo carcere.

1 1 a. Rota rotae coaptatur, lib. Quae dum mori sic putatur,


Tota ferro constipatur, Moles ingens dissipatur,
Lacerando sublevatur Plebs immensa morti datur
Martyr in eculeo. Ictu strata flammeo.

12 a. Ense tandem iugulatur, 12b. Cuius corpus monte Sina


Sanguis lacte commutatur, Non mortali sed divina
Terra novi dealbatur Vi translatum medicina
Cruoris aspergine. Olei vertigine.

13 a. Ave, virgo veneranda,