Sie sind auf Seite 1von 340

T'ir^'

^:n


^^»

•^ ^ ^. -r > .

V T^ ^

f . ^ '^ ^r ,
r •
"^
4 fS -: '

1^-v
-V' /?- ,
^*
^

.' '^ L . i^
-. V y

y^^-^
'^ u
::^-.
/^^.

*-
iU^
'
-^H:>
'X ^^H^.

i- «.
ANALECTA IIYMNICA
MEDII AEVI.
Herausgegcbeu

von

Clemens Blume und Guido M. Dreves.

XXVIII.

HISTORIAE EHYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien
des

Mittelalters.
Siebente Folge.

Leipzig.

ü. K. R e i s 1 a ii d.

1898.
H18T0RIAE RHYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien
des

Mittelalters.

Siebente Folge.

Aus

Handsehriften und Wieg*endrueken

herausgegeben

von

Guido Maria Dreves


S. J.

-^s^

Leipzig.

0. K. R e i s 1 a n d.

1898.
^T^. OFlli^

<b^"

JÜN - 8
195B

(6806
VOEWOKT.

Mit dem vorliegenden Bande gelangen die Historiae rhyth-


micae , deren im ganzen etwas über 770 veröffentlicht worden,
zum Abscbluls. In den der sechsten Folge dieser Officien
voraufgeschiekten Worten ist bereits auf eine An-
einleitenden
zahl verlorener Reimofficien aufmerksam gemacht worden. Dar-
über, dafs wir bei aller scheinbaren Reichhaltigkeit dieser Samm-
lungen doch nur einen Bruchteil des einstigen Bestandes an
rhythmischen Officien kennen, belehrt uns in anschaulicher
Weise eine kleine Handschrift des historischen Archivs der Stadt
Köln. Ich habe auf dieselbe bereits im Vorworte zum XIII. Bande
dieser Analekten aufmerksam gemacht und einige Bruchstücke
aus derselben mitgeteilt. Es war mir aber bei meinem Aufent-
halte in Köln mangels an Zeit nicht möglich, eine eingehendere
Durchprüfung der Handschrift vorzunehmen. Nachdem ich die-
selbe seither dank der zuvorkommenden Freundlichkeit der
kölnischen Archiv-Direktion hier mit Mufse durchzugehen in der
Lage war, glaubte ich den Inhalt derselben, soweit er für die
Kenntnis der Historiae rhythmieae von Belang ist, an diesem
Orte mitteilen zu sollen.
Cod. Colonien. W. kl. 8° 28. ist ein cartaceus saec. 15. von
267 Ell. zu 145 X 105 mm. Derselbe stammt aus der Kölner
Karthause und kann Gebetbuch bezeichnet werden. Von
als ein
fol. 1 a bis 51 a enthält derselbe verschiedene Gebete und Andachts-
übungen, die uns hier nicht weiter interessieren. Mit fol. 51a
beginnt eine alte, bis fol. 244 fortlaufende Paginierung. Dies ist
der für unseren Gegenstand wichtige Abschnitt, denn er enthält
— 6 —
eine Anzahl von Gebeten in Versen und Prosa auf die ver-
schiedensten Feste des Herrn und der Heiligen, von denen der
gröfste Teil Officien, vielfach rhythmischen, entnommen ist.

Fol. 245 folgt dann ein alphabetisches Register, an welches sich

eine Reihe nicht hierher gehöriger Nachträge schliefsen. Diese


von fol. 51a bis 244 a fortlaufenden rhythmischen und prosaischen
Gebete sind aber weder alphabetisch noch chronologisch geordnet,
wenigstens ist die kalendarische Anordnung nicht durchgeführt,
da dieselbe, melirfach beim Jahresschlüsse angelangt, zum Januar
zurückkehrt, und so mindestens drei Reihen kalendarisch ge-
ordneter Feste darstellt. Zu bemerken ist hier noch, dals alles,
was hinter 235 a liegt, späterer, von einer Hand des 15. Jahrh.
fol.

geschriebener Nachtrag ist.


Inhaltlich erweist sich das, was zu den einzelnen Festen
geboten wird, als sehr verschieden. Meist finden wir Bruch-
stücke von kirchlichen Officien, einzelne Antiphonen, Responsorien,
Invitatorien daneben aber auch Fragmente von Hymnen, Se-
,

quenzen, nicht-liturgischen Reimgebeten. Bei allen Festen wird


mindestens ein Kirchengebet, eine Kollekte, oft mehr als eine

Kollekte angeführt.
Ein vollständiges Inhaltsverzeichnis der Handschrift aufzuneh-
men und hier wiederzugeben, wie dies anfänglich in meiner Absicht
lag, hätte zu viel Raum beansprucht ich mufste mich begnügen,
;

alles das zu verzeichnen, was entweder sicher oder doch mög-


licherweise Bruchstück eines rhythmischen Officiums sein konnte.
Wenn ich dabei unter Verweisung auf jene Bände der Analekta,
in denen sie zum Abdrucke kamen, auch die bereits bekannten
Reimofficien berücksichtigt habe, so geschah es, weil deren
häufiges Auftreten in der Handschrift eine wesentliche Stütze der
Vermutung ist, dafs auch die unbekannten Bruchstücke ähnlichen
Officien entlehnt seien. Diese im Anhange vorliegenden Bandes
mitgeteilten Excerpte sind sodann, da in der Handschrift, wie
bemerkt, keine Ordnung durchgeführt ist, in alphabetische
Reihenfolge gebracht worden. In den Rahmen des Vorwortes
selbst sie aufzunehmen, verbot deren Reichhaltigkeit und dem-
entsprechender Umfang.
Fortgelassen habe ich aus diesen Excerpten alle Bruch-
stücke prosaischer Officien, deren Zahl ])egreiflicher Weise die
der rhythmischen Historien noch übersteigt; alle Bruchstücke,
— 7 —
die sich mit Sicherheit als nicht aus Officien herrührend nach-
weisen lassen, weil sie Teile eines bekannten Hymnus, einer
Sequenz, eines Reimgebetes sind; fortueblieben ist endlich aufser
dem Hinweise auf die keinem Feste fehlende Kollekte
fast bei

die Erwähnung einer Sorte leoninischer Hexameter, die bei einer


grofsen Anzald von Festen auftreten, fast immer paarweise, rück-
sichtlich derer man sich aber sehr bald überzeugt dafs sie von ,

einem Verfasser, wahrscheinlich einem Kölner, vielleicht dem


Veranstalter der Sammlung selbst, herrühren und keineswegs
liturgisch sind. Dieselben sind zum Überflusse in der Handschrift
zwar nicht immer, aber durchgängig durch rote Unterstreichung
ausgezeichnet. Ein anderes Beweismoment liegt darin, dafs, wo
die Bruchstücke der Handschrift im übrigen einem bekannten
Officium entlehnt sind, diese Leonini niemals einen Teil der be-
treffenden Historia bilden. Einige Beispiele mögen genügen, einen
Begriff von diesen Versen zu geben:
Martyr et antistes precibus succurito Blasi,
Ne pereant tristes vitae de codice rasi.

Sancti sutores Crispinus, Crispinianus


Nos doceant mores, quibus alta poli capiamus.

Oret praegratus Domino Petrus cathedratus,


Ne reprimens noxa spoliet nos perpete doxa.
Dafs diese Verse nicht liturgisch sind, zeigt am deutlichsten
der Umstand, dafs unter ihnen solche sich finden, die in der
nicht-liturgischen Einzahl reden, z. B. :

Nos Timothee rege vera sub apostolo lege,


Martyr adesto meae Clemens animae Timothee.
Den Verfasser dieser Leonini halte ich für einen Kölner,
weil spezifisch kölnische Lokalfeste mit ihnen verbrämt sind.

So heilst es z. B. fol. 143 a: Translatio capitum Felicis et Adaucti


Coloniae ad Apostolos, 4. Martii, wozu die Verse:

Obtineant precibus sanctus Felix et Adauctus,


Ut per nos numerus sanctorum fiat adauctus.

Sum dictus Felix, cole me, si vis fore felix,


Augeo res auctus, quia sum vocitatus Adauctus.

Staunenswert ist, wie ein Bewohner der stillen Karthause


im Jahrhundert eine Sammlung wie die uns beschäftigende
15.
zustande bringen konnte, in der er so weit zerstreutes, schwer
zu erreichendes Material zu vereinigen wufste. Entweder besafs
— 8 —
dieKölner Karthause in ihrer Bücherei eine Sammlung fremder
und seltener Breviere, wie sie heute keine öffentliche Bibliothek
mehr kennt, oder aber er erhielt, und dies ist glaublicher, sein
Material von Ordensgenossen oder Freunden aus Deutschland,
Frankreich, England, Italien zugesandt. Von einer ganzen Reihe
von Reimofficien hätten wir keine Kenntnis ohne die Bruchstücke,
die dieser tieilsige Sammler uns gerettet hat.

Wien, den 18. Juni 1897.

Guido Maria Dreves.


HISTORIAE RHYTHMICAE.
SERIES SEPTIMA.

525^
v.2^
1. De sancta Mapsrareta.

In 1. Vesperis. Ad Matutinum.
Invitatorium.
Super Psalmos.
Regem regum veneremur,
A. sidus angelicum, Ipsi semper modulemur,
Virgo Margareta, Ut Margaretae sociemur.
Audi sonum mellicum,
Quem plebs canit laeta; In 1. Nocturno.
Quae draconis uterum Antiphonae.
Siguo crucis Christi
1. Domine Dominus noster^
Assisteute superum
Cuius fulget nomeu mire.
Coetu confregisti,
Impetra solacium
Dum ex vasis trahis irae
Vas honoris Margaretam,
Reis desolatis,
Per quam superas athletam,
Ut caeli palatium
Inimicum et ultorem.
Dimissis peccatis
Scandentes in gloria 2. Caeli enarrant gloriam Dei,
Vivamus per saecula. Cuius fide praesignita
Margareta margarita
Ad Magnificat. Olybrium superavit,
Regem Christum dum amavit
A. Fidelis turba, propere Super mel et favum
Regem festina cernere
3. Domini est terra^
Pacificum Salomona,
Margaretam qui in montem
Sertatum matris Corona;
Sanctum ducens illi fontem
Super Cherubim residet,
Dat caelestis disciplinae,
Iniima qui cuncta videt,
In throno sedet gloriae,
Hanc qui petet sine fine,
Ipse est rex gloriae.
Quem dulces stipant filiae,

Sion adulescentulae, Responsoria.


Hierusalem iuvenculae, 1. Gaude, mater ecclesia,
Quae castitatis lilia Quam illustrant sollemnia
Rosarumque martyria Margaretae celebria,
Sponso portant in canistris. Cuius praeclaro sanguine
quid suavius his sistris? Pro Christi fuso nomine
Inter quas, en, luce laeta Aeterna stat memoria.
Ardens Stella, Margareta, V. Astitit regina a dextris tuis
Pro nobis regem virginura in vestitu deaurato circum-
Ora, precamur, Dominum. data varietate.
12 —
Responsoria.
2. Cum nutricis oves pavit,
Praeses hanc videns amavit 1. Educta praeses virgine
Impulsans minis, precibus, Kursus novo certamine
Sed illa tamqaam stercora Vult sanctam mentem frangere,
Mundi reputans decora Dum lampades ad latera
Adliaeret Christi legibus. Succendit, sed haec aspera
V. Lex Domini immaculata, con-
Tormenta vieit prospera.
vertens animas ,
testimonium V, Igne eam Dominus examinavit,
Domini fidele ,
sapientiam non est inventa in ea ini-
et
praestans parvulis. quitas.

2. Post haec undis immergitur,


3. Tristatus draco territat
Motu terra concutitur,
Margaretam, dum flagitat
Dissolvuntur vincula,
Hostis videre faciem,
Currentis ad spectaculum
Qui deglutivit tremulam,
Gentis ad hoc rairaculum
Sed salvat Christi famulam
Credunt quina milia,
Crux huius signans aciem.
Qui pro Christo decollati
V. Aperuit super eam os suum
Sauguineque baptizati
sicut leo rapiens et rugiens.
Capiunt caelestia.
V. Posuerunt mortälia servorum
tuorum escas volatilihus caeliy
I n 2. Noctnruo. carnes sanctorum tuorumhestiis
terrae.
Antiphonae.
3. vere caelestis regis
Prolem non degenerem,
1. Dructavit cor tuum verhum
Decollanda cuius legis
honum,
Se designat memorem,
Christi virgo Margareta,
Dum preci dato spatio
Dum virtutum fructu feta
Orat pro persecutore
Dilexisti iustitiam,
Et sui memoriam
Consecuta laetitiam
Agente, dehinc fuso rore
Et domum patris tut,
Sanguinis ad gloriam
Tendit caesa gladio,
2. Deus noster refugium, V. Quam ingreditur sine macula
Arma, scutum qui confregit operata iustitiam.
Et in niliilum redegit
Crudelis hostis iaculum,
Ut faciat tabernaculum In 3. Nocturne.
Suum altissimus.
Antiphonae.

3. Fkndamenta eins 1. Cantate Domino^


Posuit in suis sanctis, Orbem terrae qui correxit,
[Montibus] quam fulsit tantis Margaretam dum provexit,
Columnis rex noster David, Ut gentium dacmonia
Sanguine suo fundavit Damnet; Deo sit gloria
Eam altissimus. In sanctificatio7ie eins.
— 13 -
2. Dominus regnavit, 2. Cuius illidecens decor
Et exsultet ecclesia, Amore perurens iecor
Dum Margareta tenera Cogit, uthanc sponsam quaerat,
Adorantes sculptilia Quae se Christoiam voverat.
Voce damnat libera 3. Nuntiis sie dixit: Ite
In simulacris suis.
Et de puella quaerite,
3. Cantate Domino, De statu, secta discite,
Qui recordans veritatis Ut sponsa sit, adducite.
Salutare missum gratis
4. Legati iussa perferunt,
Revelat per Margaretara,
Sed de consensu virginis
Quam fortem stupent athletam
Responsa cassa referunt,
Omnes termini terrae,
Quam vinxit amor numinis.
Responsoria.
5. Hinc ut aurum in fomace
1. Virgo sancta Dei
Probatur,cum non vivace
Margareta dum nutricis
Poena virgo concutitur
Suae pascebat oves,
Nee praemiis allicitur.
Olybrius transiens
Dixit ministris suis: Ad ßenedictus.
Adducite mihi illam,
Erit mihi concubina; A. Christi sponsam vigilem,

V. Si est libera, accipiam eam in Margaretam nobilem,


uxorem, si autem servllis Dum sponsus noctis medio
dato pretio, Venit clamore praevio,
In vase ferens oleum
2. crux sancta mirabilis,
Suscepit Dominum Deum.
Cuius vis est terribilis
Daemoniorum agmini,
Per quam victrix Margareta, In 2. Vesperis.
Draconem dum scidit, laeta
Super Psalmos.
Collaudat nomen Domini.
V. In te inimicos nostros venti- A. Ave, praeclarissima
läbimus cornu et in nomine Virgo Margareta,
tuo spernamus insurgentes in Quae vicisti daemonera.
nohis, In carcere latentem
3. Spretis illecebris, Et praefectum Olybrium
Margareta celebris, Crudeliter tonantem;
lam toto mundo patrona splendida,
vitii nos solve profundo, Castitate Candida,
V. Nos coniunge Deo, Theodosi filia,
martyr praeclara trophaeo. Tua prece nos adiuva,
Ut post haec exsilia
In Laudibus. Tecum simus in gloria.
Antiphonae.
Ad Magnificat.
1. Olybrius praeses viam
Dum versus Antiochiam A. benigna Margareta,
Fecit, habebat obviam Christi martyr et athleta,
Christi sponsam Margaretam. Hoste victo, morte spreta
— 14 -
Reguans iam triumpho lacta, Et cum vitac veiiit meta,
Deprecamur, mala veta, Fac nos frui scde quieta.
Brev. ms. Monasteriense saec. 15. Cod. Monasterien. 201 (204) A. —
Aiitiph. ms. Lubicense saec. 15. Cod. Lubicen. s. n. B. Noct. 2 und 3 —
bis zum R 3 der letzteren fehlen B, der zwei Blätter ausgerissen sind. —
In 2. Vesp. Nichts B. —
Hjmnen in A: Fange lingua Margaretae
(Anal. XXIII, Nr. 407) und Adeste turbae virginum (Anal. IV, 202).

2. De saiR'ta Margareta.

In 1. Vesperis. 2. Ritu gentili


decepta statu puerili
Ad Magnificat.
Idola confregit,
A. Hodie virgo pretiosa postquam tria lustra peregit.

Et speciosa 3. Cordeque non sicco


Mira victoria tenebrarum rege relicto
Mündi devicta gloria, Lucis in auctorem
Garne et spiritu casta totum committit amorem.
Caelestem ingreditur
Gloriam et laude digna Responsoria.
Suscipitur
1. Ecce, triumphalis
A virginum sponso,
lux [advenit]' specialis,
Cum quo cocco P^estum praeclarum,
Rubens martyrum
tempus quoque laetitiarum,
Et lilio virginum
Plaude, Chorus, plaude,
Candida,
festiva consona laude,
Gemina mercede polleus,
V. Virginis in festo
Suis subveniat
solito iucundior esto,
Dilectoribus
CoUaudansque Deum,
Et pro nobis memor sit
meruit quo dante tropaeum.
Peccatoribus.
2. Sicut Spina rosam
et florem gignit odorum,
Ad M a t u t i n u m.
Sic hanc praepositus
Invitatorium. generavit daemoniorum,
Sed virgo sapiens
Auctorem vitae aras evertit eorum;
Christum laudare venite V. Haec Christum confessa Deum,
Et Margaretae dominum dominorum,
festive festa tenete. Cultu surdorum
non est polluta deorum.
In 1. Nocturno. 3. Dum pia simplicitas
pecori serviret alendo,
Antiphonae.
Hanc videt Olybrius
1. Saecula laeta colant praefectus amatque videndo,
praescntis festa diei, Ilaec liominem renuit
Margareta sui hominemque Deumque se-
quae sacrat honore tropaei. quendo ;
— 15 —
V. Nunc placido levis, 3. Hinc motus gravius
nunc intouat orc trcmcudo. iubet illam carcere claudi,
Illa vacat precibus
divinae dedita laudi,
In 2. Nocturno.
V. Invidet hostis ei,
Antiphonae. commiscens proelia fraudi.

1. Hostis ad haec saevit,


sed non tarnen illa quievit, Nocturno.
In 3.
Imnio fide crevit,
cum verbis vuluera sprevit. Antiphouae.
2. Nulluni poenarum
1. Hanc draco consurgens
reputat discrinien amarum, parat absorbere crepatque
Sic habet inflexum
Per medium, sicut Christus eam
cor vincens femiua sexum. servatque iuvatque.
3. Dum nee tormeutis
2. Indult Aethiopis
cedit constantia mentis,
formam deformis imago,
Nee blandimentis Pandens quo noceat,
nimiumque diu [que] petcntis,
pandentem saucta virago
Carceris horrentis Arripit, arreptum
poenas parat ira furentis.
[rapuit] in ima vorago.

Responsoria. 3. Quo magis atteritur,


maiori fervet amore,
1. Postea lux fulsit,
Christus ei semper
de poena carceris exit,
in pectore, semper in ore.
Nee timor urget eam,
quam Christi gratia rexit,
Responsoria.
Teraptans praefectus
fidei pervertere pcctus, 1. Carcere detracta
Christum spernendum stat nullo turbine fracta,
docet esse lovemque colen- Lampas utrumque latus
dum; varios coquit in cruciatus,
V. rabies grandis, Ignibus assata,
diis immolat iste nefandis, sed virtus igne probata,
Surdis et mutis, Flumine iactatur,
medicum spernendo salutis. qua baptizata novatur;
V. Angelus e caelis,
2. Virgo respondens
custos bonus atque fidelis,
probat idola vana cremari
Nullis tormentis
Et Christum solum
frangi sinit integra mentis.
Dominum Deumque vocari,
Sed docet hunc colere, 2. Praeses turbatur
laudare, sequi, venerari, victus, licet insaniatur,

V. Per quem clarescit, Impatiens irae


solem stellasque creari, iubet hanc mucrone ferire,

Sanguine qui proprio Sed formidata


mundum voluit reparari. non est sententia lata;
- 16 —
V. Impetrat orandi Ad Benedictus.
spatium Christumque pre-
A. Tu quae calcasti,
candi
superasti, praecipitasti
Et prece finita
Serpentem, mentem
finitur cum prece vita.
vacuam, virtutis egentem
3. Digna petunt castra,
In Christo funda,
tumulum caro, Spiritus astra,
fecunda, corrige, munda;
Ad tumulum cuius
Tu spes lapsorum,
orbis pars confluit huius
via morum spesque reorum,
V. Munera comportans. Erige labentes,
rege mentes, suscipe flentes.
In Laudibus.
Antiphonae.

1. Dum partu gravi das In 2. Vesperis.


pariendi causa molestat,
Cumque nihil nisi mors R. Morte triumphata
et desperatio restat, iam vivit virgo beata,
Haec virgo dat opem, Pro vita spreta
fera levat, gaudia praestat. vita gaudet sine meta.

2. Exitus Osten dit, Felix contractus,


quüd ei qui munera pandit Deus est in praemia factus ;

Lumina mittendo V. Portans pro capite


vel limina sacra terendo, Caput in discrimina vitae,
Crescit in optatis Dum decoUatur,
cum summa prosperitatis. post haec diadema lucratur.

3. Quae cupis esse parens,


quamvis sis funditus arens, Ad Magnificat.

Hanc si corde colis,


Sidus honestatis,
A.
dabitur tibi gratia prolis.
gratis fer opem bonitatis,
4. Hanc cole ferventer, Stella poli splendorque soii,
res est experta frequenter, contemnere noli
Voto gaudebis, Precantes ad te,
requiem post fata tenebis. clamantes ad te, venerantes,
5. Huius opem pulsa, Laudes exiles,
Nee erit tibi lata repulsa, humiles non sint tibi viles,
Si bene iurasti Hoc festo praesto
culpas, quas flendo piasti. tua festa colentibus esto.

Brev. ms. S. Mariae Trimmen, saec. 15. Cod. Collegii ss. Trinitatis
Dublinen. B 3. 12. — In 1. No ct. A 1, 1 Secunda laeta. — R 1, 10 meruit
quondam trophaeum. —
R 2, 1 spina rorans. R 3, 2 pectori. —
R 3, 4 —
vivendo. —Vor R 3, 7 sq. scheint ein Vers ausgefallen zu sein. In 2. Noct. —
A 1, 2 sed non tam illa. —
A 3, 6 fluentis. —
R 1, 9 Orabiles grandis. —
R 3, 1 Huic motus. —
R 3, 4 debita. —
In 3. Noct. A 2, 5 Atripit. —
A 2, 6 invina. —
R 1, 2 facta. —
R 1, 4 vcrios quoquid. R 3, 5 scheint —
ein halber Vers zu fehlen. —
In Land. A 5, 2 tibi fata. Ad Bened. —
A, 3 sq. vacuam mentem. —
In 2. Vesp. R, 8 caput indisimina.
— 17 —
3. De sancta Margareta.

In 1. Vesperis. Responsoria.

Super Psalmos. 1. P^elix igitur Margareta,


Sacrilego sanguine progenita,
A. Margareta,
Fidem, quam spiritu
caelorum virgo secreta
sancto percepit,
lam conscendisti,
Vitiorum maculis
suavissima victima Christi,
non infecit ;
Ora pro nobis,
V. Ibat de virtute
virtus quo crescat anioris.
in virtutem

Ad Magnificat.
Ardenter sitiens
animae salutem.
A. Magnificemus Dominum,
Salvatorem omnium. 2. Haec modica
In spiritu exsultantes quidem in malitia,
Et festum celebrantes Sed mire vigens
Beatae Margaretae, pudicitia,
Ancillae humilis suae, Praeventa gratia redemptoris
Nos ut eiusdem precibus Oviculas pascebat iiutricis.
Criminum expurgemur faecibus. V. Simplex fuit ut columba,
Quemadmodum serpens astuta.

Ad Matutinura. 3. Quadam die Olybrius,


Molestus Deo et hominibus,
Invitatorium. Dum transiens visum

Auctorem vitae, in illam sparsit,

Christum laudare venite, Mox in concupiscentia


Cui Margareta eins exarsit;

conregnat in aethere laeta. V. Erat enim


nimium formosa,
In vultu scilicet
In 1. Nocturno. floruit ut rosa.

Antiphonae.

1. Haec virgo praedicans In 2. Nocturno.


nomen tuum, Christo bone,
A te meruit coronari Antiphonae.
gloria et honore.
1. Desiderans speciem eins
2. Testimonium Domini fidele.
Benedixit eam Dens,
Sapientiam praestitit parvulae, Trabens illam ad se
Hostis ideo saevissimus In laetitia et exsultatione.
Non dominatus est eins.

3. Innocentiam retinens 2. Virtutum Dominus


Mundumque cor diligens Susceptor illius,
Per poenas temporales Arcum potentis confregit,
Portas introivit aeternales. Qui caraaliter eam occidit.

Dreyes, ^istoriae rhythmicae. VII. 2


— 18 —
3. In niedio templi Kesponsoria.
rcgis scmpitcnuiiu
1. Post carceris squalorciii
IMisericordiam susccpit,
Carnisque macerationem
Qua iugiter gaudebit.
Christi dilecta tenebrosis
Denuo recluditur in lucis,
Kesponsoria.
V. Nomen Domini laudare
1. Miöit protinus clientes Non desincns et gloriticarc.
Ad iuquirendos
2. Sancta martyre
eius parentes,
Precatibus instante
Ut, si libera probaretur,
Draco foetore
lu couiugium
plenus apparuit,
sibi copularetur.
Qui hanc invadens
V. Sed hanc qui desponsavcrat,
totam absorbuit,
Noii ita praeordinaverat.
V. Quem per medium
2. Cum tyrannus intellexit,
signo crucis discidit
Quod eum virgo despexit,
Et de utero
lussit eandem iratus
eius illaesa exivit.
Suis praesentari tribuiialibus,
V. Quam sperans 3. Fortis agonista
puellarum more secum meditatur ut ista,
Minis Üecti Astitit, exorat,
subiuncto terrore. daemon sua crimina prodat,
3. Yirgo veneranda Cogitur afflictus,

In magna stans constantia discedit denique victus,


Verba contempsit iudicis, V. Fratrem truncatum
Nil cogitans de rebus lubiicis dolet ac sese superatum.
;

V. Caelestis praemii spe gaudens


In tribulatione erat patiens.
In Laudibus.

In 8. Nocturno. Antiphonae.

Antiphonae. 1. Martyr insignis Margareta


luxta praefecti decreta
1. Dicta sunt gloriosa Oeius carceri subtrahitur
De te, virgo speciosa, Eiusque conspectibus sistitur.
Sis memor binc nostri,
Devotos quos tibi nosti. 2. Cumque nullis blanditiis

2. In populis annuntiemus
Ad consensum
molliretur iudicis,
Mirabilia, quae fecit Deus
Hac in beata virgine,
Furore nimio intiammatus
Praecepit eam
Quia vixit absque crimine.
accendi lampadibus.
8. Tubis in ductilibus
Psallat omnis spiritus 3. Ministii statim tenellae
ludicaturo cuncta saecula, Corpus comburebant puellac,
Jn quo iam exsultat Sed haec oratione facta
Haec agni pedisscqua. Igne permansit intacta.
— 19 -
4. Vas immensum aqua plenuni In 2. Vesperis.
Pracses imperat afferri
Antiphonae.
Et in illud virginem
Ligatam demergi.
A. Sanctum nomen Domini
5. Laudabilis Dominus Magnificent omnes populi,
In suis virtutibus Qui Margaretae
Vincula manuum relaxavit Fusa ad Deum
Suamque faraulam ultima prece
de morte liberavit. Promisit se daturum
Ad Benedictiis. Vitae praemia
A. Videntes haec mirabilia Eius digne
Baptizati sunt quinque milia, colentibus soliemnia,
Quos capite plecti censuit Quorum nos consortes
Irapraefecti, quibusestaddicta In dilectione fortes
Christi testis invicta Faciat ad suam laudem
Benedicens Deum deorum Per infinita saecula.
In saecula saeculorum.

Äntiph. ms. S. Petri de Siidrio saec. ^^ii2. Cod. Oxonien Miscell. Liturg.
202. A. — Brev. ms. Admontense anni 1180. Cod. Adiiionten. 18. B. —
Brev. ms. Traiectense saec. 13. in. Cod. Mus. Germ. 22923. Diurn. C —
ms. Monastieum saec. 13. Cod. Fragen. VI E 13. D. — Brev. ms Con-
stantiense anni 1301. Cod. Engelbergen. 115. E. — Brev. ms. Raigradense
anni 1313. Cod. Eaigradcn. j^ II a 18. F. — Brev. ms. Teplense anni 13ö3.
Cod. Prägen. VII F 23. G. —
Brev. ms. Pataviense saec. 14. Cod. Palat.
Vindobonen. 1891. B. -- Brev. ms. Waradinense anni 1460. Cod. Vatican.
8247. I. — Brev. ms. S. Floriani saec. 15. Cod. S. Floriani XI 487. J. —
Brev, ms. Plagense saec. 15. Cod. Plagen, (memb. 12^) s. n. K. Brev. —
ms. Frideslariense saec. 14. Cod. Casselan. Fol. 146. L. Brev. ms. —
Praedicatt. Wirceburgen. saec. 15. Cod. Darmstadien. 1813. M. Antiph. —
ms. Rasdorfense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 55. N. —
Brev. ms. Praedicatt.
Meten, saec. 15. Cod. Univ. Bononien. 2865. O. —
Brev ms. Frisingense
saec. 15. Cod. Mutinen. X H
1. P. —
Brev. ms. Constantiense saec. 15.
Cod. Eremiten. 80. Q. — Noct. ms. Feyenbacense saec. 15. Cod. Eremiten.
614. R. — Brev. ms. Veteris Capellae Ratisbonen. 1988. saec. 15. S. Brev. —
ms. Eistettense saec. 15. Cod. Eistetten. 2^ 122. T. —
Brev. ms. Pragense
saec. 15. Cod Vatican. 4751. U. —
Antiph. ms. Beronense saec. 16. in.
Cod. Eremiten. 729. V. —
Antiph. ms. Rhenoviense anni 1519. Cod. Turicen.
Rh. 3. W. — Brev. Wratislaviense imp. s. 1. et a. X. —
Viaticus Wratislavien.
imp. Venetiis 1499. Y. —
Brev. Eistettense imp. Eistett 1484. Z.
Im Texte ist die üblichste Form beibehalten, obschon die älteste der
angeführten Quellen A in einigen Punkten abweicht. Sie beginnt in 1. Vesp.
mit der A ad Magnif:
Adest sollemuitas sacratissima,
Dies arridet iucundissima,
In qua gloriosa
Virgo Margarita,
Per martyrii pressura[ra]
Expolita,
Pretiosa
Caelesti(s) structurae
Super addita est margareta [sie],
- 20 —
Cuius nunc unanimes
Insistentes laudibus,
Ut pro nostris reatibus
Interveniat, quaesumus.

Andere Quellen (z. B. G H K) haben in der Vesp. 5 AA super Ps

1. Psallat mater ecclesia 3. Per virtutum incrementa


Dulci cum symphonia Carnis liorret blandimenta,
Kecensendü celebria Servans lidem Christo soli,
Margaretae soUemnia Laeta scandit arcem poli.

2. Haec quasi foetorem 4. O flos virens inter

Christi flagrans per amorem paradisi lilia,


Sic mundi florem, Margareta, virgo pia,
mundi quoque spernit honorem. veri solis filia.

5. Plaudat Sion hlia


Laudum cum canore,
Assunt nunc sollemnia
Virginis decorae,
Margaretae, sponsae Christi,
Quae suo cruore
Lota felix in caelesti
Gaudet iam decore;
Cuius, Christe, sancta prece
Purgans a peccate faece
lunge nos caelestibus.
In Laud. super Ps. folgen sich in A 1, 2, 4, 5; A 3 fehlt, dafür
AA
an O Margareta, coelorum virgo secreta etc.
letzter (5.) Stelle: Ad Bened. —
A Sanctum Domini etc. A. —
In 2. Vesp. ad Magn. A Magniücemus Do-
minum etc., vgl. in 1. Vesp.

4. De saucta Margareta.

In 1. V esper is. Cuius fervens caritate


Vana mundi rapuit.
Antiphonae.

1. Sunimi regis ad honorem 5. Nostrae semper sit salutis


Laetetur ecclesia Margareta informatrix,
Colebrando Margaretae Nos ad Del ferens laudom
Virginis sollemnia. Ut filia Hierusalem.
2. Quae de stirpe procreata
Virgo prudens et formosa
K.
Pracclara gentilium,
Parenti fit odiosa,
Vana sprevit fide rata
Dum cultum denegat,
diis
Deum colens omnium.
Sed per fidem gencrosa
3. Mox ex alvo matris nata Summo fit electa rosa
Nutrici committitur, Patri, quem dilexerat,
Cuius curis educata V. Corde puro
Matrc destituitur. mcntcque sedula
4. In primaeva iam aetate Deum verum
Florens Deum coluit, colit orphanula.
— 21 —
Ad Magnificat. 2. Margaretae contemplatus
iubar ecclesiae, Miram pulchritudinem,
Lux serena virginum, Mox ardescit profanatus

Decas Antiochiae, In illius speciem,


Lucerna gentilium, Servos mittit et precatur
Vexillum victoriae, Verbis blandis virginem;
Columna debilium, V. Promittit varia,
Funde preces hodie sed et araabilem
Pro nobis ad Dominum. Sibi coniungere
spondet in coniugem.
Ad Matutinum. 3. Contemnit impium
puella tenera,
Invitatorium.
Nee mulcent mitia,
Ad lumen vitae nee terrent aspera,
cuncti vigilando venite, Constautis animi
Virginis ut festo nam inter verbera
iubiletur gloria Christo. Dilectum baiulat,
quem colunt aethera;
In 1. Nocturne. V. Fide firma
Antiphonae. perstat immobilis,
Deridens minas
1. Festum sponsae generosae, scelesti iudicis.
Festum plenura gaudio
Sponsae Christi speciosae
Suramo colant studio. In 2. Nocturno.
2. Haec in annis regnum mundi
Antiphonae.
Spernens puerilibus
Non timebat saevis tundi 1. Oves pascens cum puellis
Pro Christo verberibus. Nutricis virguncula,
Sic honoris et decoris
3. Hanc ob miram diligenti
Declinat pericula.
Cura pulchritudinem
Nutrix servat, dum orbatam 2. Sponsa sponso copulata
Matre cernit virginem. Cordis desiderio
Sociari sibi gliscit
Responsoria. Corporis martyrio.
L Tyrannorum 3. Metu poenae non gravatur
praefectus impius, Pugnatricis animus,
Nomen Christi Nee a Deo separatur
studens Olybrius Mens trita doloribus.
Delere citius,
venit ab Asia
Responsoria.

Antiochiam, 1. mirandum, praedicandum


fervens invidia; Divinum consilium,
V. Vicina transiens In puella nova bella
per loca virginem Rex exercet omnium,
Pascentem conspicit Quae tyrannum infra annum
oves praenobilem. Vicit quintum decimum ;
— 22 —
V. Ovis lupum, Responsoria.
columba vulturem, 1. miranda nimium
Philomena Virginis eonstantia !

sternit accipetrem.
Turba cireumstantium
2. In tormentis virginem Flet in abundantia,
Dum iuvictam conspicit, Videns corpus tenerum
Tyrannus in carcerem Pati tot supplieia;
Taetrum trudi praecipit, V. Praefeetus ipse
Sed nee sie immobilem non Valens impius
Commovere sufficil ;
Videre, faciem
Y. Signo erueis operit vestibus.
munita eareerem 2. Praefeetus igitur
Intrat, hostem infeetus seelere,
non timens veterem. Nee sie afflietam
ferens evadere,
3. Ave, virgo saneta, martyr
Margaret a, Novo iam utitur

Ex lapide pretioso tormenti genere,


nuneupata, Perpulcbrae violae
Quae serpentes superasti virorem laedero,
Nee tormenta formidasti, V. In vase sanctam
Te precantes repleto fiumine

da hostes vineere Submergi iubet


ligato corpore.
Et carnales
motus restinguere; 3. De draeone triumphasti,
V. Tu flos agri, tu lilium Dum terreua conculcasti
Non mareeseens couvallium. Et cum eo, quem amasti,
Gaudes iam in gloria,
V. Mente tendens ad superna,
In 3. Noeturno. Spernens mundi gaudia.

Antiphonae.
In Laudibus.
1. Omnis decor, rex decoris,
Collaudetur eordis, oris Antiphonae.
Praedulei tripudio, Lictores igitur
1.
Margaretam qui nitoris
maetantes virginem
Veste elaram iunxit ehoris Abhorrent sceleris
Superum eum gaudio. sui tyrannidem.

2. Spe mereedis, ad quam virgo 2. Adfantur nymphulam


Totis tendens viribus, dicentes talia:
Ictibus oeeumbit gratis Dolemus super te,
Lictorum ferocibus. virgo pulcherrima.

3. Sapienter pro supernis 3. Consenti equidem


Commutat terrestria. nostris eonsiliis,
Pro perfectis et aeternis Ut possis vivere
Mundi transitoria. dotata variis.
- 23 —
4. mali, inquit, Ore aureum
tulit
consiliarii, Invitans ad gaudium
Pro poenis istis martyrem Racheiis.
spem gero gaudii.

5. Turba canat virginum


In 2. Vesperis.
Frequentando canticum
Ad Magnificat.
Congaudendo virgini,
Quam vocavit virginum A. Beatissima
Rex in chorum hodie Christi virgo Margarcta,
lugiter cpientium. Spien didissima
Sanctorum margarita,
Ad Benedictus. Laus angelorum,
Spes peccatorüm,
A. Benedictus Dominus Sidus aureum
Deus Israelis, Inter choros martyrum,
Qui columbae pandere Fac nos, quaesumus,
merita fidelis Meritis tuis et precibus
Per columbam voluit, Gaudendo gaudere
quae sertum de caelis in caelestibus.

Brev. ms. Trevirense saec. 15, Cod. Cusan. 74. A. Brev. ms. Tre- —
virense saec. 15. (Privatbesitz) B. —
Brev. ms. Trevirense saec. 15. Cod.
Treviren. 427. C. —
Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit. Trevireu.
172 D. —
Brev. ms. Coloniense saec. 15. Cod. Darmstadien. 1100. E. —
Brev. Trevirense imp. Lugduni 1515. F. — D
ist unvollständig, da ihm h.
1. zwei Blätter fehlen. —
In 1. Vesp. Super Ps. A 5 Omnis decor, rex de-
coris etc. C. —
Ad Magn. A Magnificemus Dominum etc. C, wie im vorigen
Offic. —Invitat. lautet in C:

Exsultando iubilemus agno, sponso virginum,


Margaretam qui vocavit ad aetemum iubilum.

1. Noct. R S Quadam die Olybrius etc. C; entlehnt.


In In 2. Noct. —
R 1Contemnit impium etc. C. —
R 8 fehlt C. —
In 3. Noct. A 1 Spe
mercedis, ad quam virgo etc. C. —
A 2 Sapienter pro supernis etc. C. —
A 3 Turba canat virginum etc. C. —
R 1 In tormentis virginem etc. C. —
R 2 Omiranda nimium etc. C. —
R 3 Praefectus igitur etc. C. In Land. —
Super Ps. AA Martyr insignis Margareta etc. cum reliquis C; entlehnt aus
dem vorhergehenden. —
Ad Bened. A O iubar ecclesiae etc. C. In 2. Vesp. —
ad Magn. A fehlt C; dafür:

O laudanda
Christi dementia,
Cuius admiranda
In beata Margareta
Resplendent opera,
Quae verae fidei
Constantia
Nulla tormentorum
Mota est saevitia,
Ipsa nos prece sanctissima
In caelesti collocet gloria.
- 24 —
5 a. De sancta Margareta.
In 1. Vesperis. In Laudibus.

Antiphonae. Antiphonae.

1. Adest digna praeconiis 1. Lumen in taetro carcere


Margaretae soUemnitas, Margaretae resplenduit,
Cuius per orbem variis Quae Clara lucis opere
Signis refulget sanctitas. Nil culpae taetrum habuit.

2. Margaretae martyrium 2. Stravit munda manibus


Et caelibatus gloria Regem superborum,
Dant odorem eximium Calcans castis pedibus
Ut rosis iuncta lilia. Caput impiorum.

3. Margareta gaudio 3. Poenas passa varias


Caeli iam potita Tandem decollata
Diris STib Olybrio Transivit ad nuptias
Poenis est attrita. Cum sponso parata.

4. Yirgis, flammis, virgulis 4. commercium,


felix

Torta Margareta Quo pro poena brevi


Fontis vitae poculis Sempiternum gaudium
Iam potatur laeta. Emit foro levi.

5. Ad aeternura convivium 5. Orat in vitae termino


Margareta vocata Ut exaudiantur,
Venit virtutum omnium Qui supplicantes Domino
Margaritis ornata. Sui recordantur.

R. Virgo flagellatur Ad Benedictus.


et carcere clausa moratur,
Pectine sulcatur A. victrix eximia,
corpus, latus igne crematur, Virgo Margareta,
Quando fidem pandit, Tua desideria
ensemsubit, aetherascandit; Bona sunt impleta,
V. Margareta Deum Duplex sertum gloriae
iam cernit nacta tropaeum. Fers inter beatos.
Grata fonti gratiae,
Ad Magnificat. Fac nos ipsi gratos.

A. rosa per saecula


In 2. Vesperis.
vemans sempiterna,
Tibi sine nebula
Ad Magnificat.
luxit lux superna,
Summo bono frueris, A. Ave, caeli rediraita
victrix coronata, Margareta laurea,
Margareta superis Pretiosa margarita
nos iunge beata. Caelibatu nivea,
— 25 -
Tunsionibus polita, In Corona lesu sita,

Vita, signis spien dida, Nos in Christo solida.

Bei Abschrift dieser Historia habe ich leider vergessen, die Quelle bei-
zufügen, aus der sie g-eschöpft ist. —
In Land. A 2, 4 caput imperiorum Hs. —
A 5, 3 supplantantes Domino Hs.

51). De sancta Margareta.

Inl. Vesperis. AdMatutinum.


Super Psalmos. InvLtatorium.

In laudem Christi
A. Gaude, caelum terra, plaude
,

cum Unguis corda levemus,


Plausu [novo], nova laude
Margareta polum
Lauda regem gloriae,
penetrans iubilat, iubilemus.
Qui post brevis vitae metam
In perenni Margaretam
CoUocavit requie. In 1. Nocturno.
Antiphonae.
Ad Magnificat.

1. ürbs felix Antiochia,


A. Ave, Stella radiosa,
Quae Margaretam genuit,
Stella luce clarior,
Cuius per orbis spatia
Margareta pretiosa,
Virtus ut sol emicuit.
Gemmis, auro clarior,
Virgo carne generosa, 2. Ex patre Theodosio,
Fide spectabilior, Patriarcha gentilium,
Passione gloriosa, Ritu dispar a patrio
Meritis praestantior, Carnis duxit exordium,
Nobis, martyr gratiosa, 3. Coepit in pueritia
Patrona clementior, Mundum munda despicere
Sit ad regna gaudiosa [Atjque facta salubria
Semita securior. Cordis in arca condere.
Orat. ms. Dorotheae de Mittelhusen anni 1449. Clm. Monacen. 10 930. —
In 1. Vesp. R Quadam die Olybrius etc. —
Ad Magn. A, 7 Passionis. —
Ibid. 8 praestantiae. —
Ad Compl. A Margareta [caelorum] virgo secreta
etc. — In 1. Noct. A 1, 3 spatium. —
Alles weitere prosaisch. Zum
Officium gehören die Hymnen: In 1. Vesp.: Gaudeat chorus virginum
(Anal. XXni, 229); ad Noct.: Dies illuxit gaudii (Ibid.); ad Landes Sol- :

lemnis dies virginum (Anal. IV^ 194).

6. De sancta Margarets Hungarica.

In 1. Vesperis. Ad Magnificat.

A. Felix plane,
Super Psalmos. felix per omnia,
A. lucundare ex novella Summa semper
Floris caelum plantula, duceus fastigia,
Cuius vigor carnis bella Quam terrenae
[Prece] stravit sedula. stemma propaginis
— 26 -
Et caelestis Patris almi nuntio
insignit gloria, Panditur Dominici,
De regalis V. Summi civis aetheris,
radice germinis Forma vitae veteris
In regnorum Iuris usu caelici.
scandens imperia. 3. Virgo decens aevo,
pugil in certamine saevo,
Ad Matutinum. Mundum vicisti
felici foedere Christi,
Invitatorium.
V. Dum regis orditam
Regi Christo laude laeta claustrali tramite vitam.
Solvamus obsequium,
Cuius regni Margareta
Confortatur gaudium.
In 2. Nocturno.
In 1. Nocturno. Antiphonae.

Antiphonae, 1. Sub regalari ferula


1. Mundi plenum luxu rete Tranquilla parens tremula,
Damnaus pudicitia Professi Status creditum

Caeli nuptum Margaretae Ad plenum solvens debitum.


Sperat innocentia. 2. Sanctitatis populo

Cilicio ambiens
se Spargit fundens odores,
2.
Virgo iam velata, Exemplari speculo
Flagris se percutiens Fulgens inter sorores.
Christo consecrata, 3. Dum sordescit provoluta
Zona quoque ferrea Ancillarum pedibus,
Cinxit se beata. Tergit rixae labis luta

3. Voto vitae stabilis Ex earum cordibus.


Logo permutata
Responsoria.
Tamquam arbor fertilis

Crevit transplantata. 1. Sub clausura


vitae primordia
Responsoria. Stringens calcat
1. In declivo vitae fine [regum] insignia,
Nostri casus ut ruinae Summi verbi
Restaurentur gratiae, victa inopia
Dum regali stirpe nata Plagis urget
Iura vendit abdicata membra nobilia,
Voluntatis propriae, V. Culpae adhuc nescia
V. Haec exemplum, Dei teraplum, Laetatur paenitentia.
Margareta laude spreta 2. Abnegata
Mundi praebet patriae. patris consortia
2. Ortus caelo conscio Tempestatis
Germinis magnifici flagellans pluvia,
Paupertatis pretio, Caelisecum
Voto, cultu subiici pugnante gratia
— 27

Voti compos V. Compeditus carcere


solatur anxia; Cläre visitatus
V. Lacrimarura Suffraganti munere
profusis imbribus Gaudet liberatus.
Vim pluviae 3. Sole sub ardenti
ministrat nubibus. rutilante luce latenti
3. Carne sub exili Optat inesse choris
caelesti nupta cubiU stabiliti palma pudoris,
Languet in amplexu V. Lilia conferto
divino saucia nexu, redolens gerit insita serto.
V. Optat, quaerit, amat,
gemitu, prece, verbere clamat.
In LaudibttS.

Antiphonae.
In 3. Nocturno.
Antiphonae. 1. lam Margareta
rediviva pace quieta
1. Impetrandi gratiam
Se rapit ad pronam
Provocans ieiunio,
radio vibrante coronam.
Fervet in fiducia
2. Congaudete, superi,
Tali ducta praevio.
Vobis sidus inseri
2. Castigante transitura
Vas caelestis roris,
Corporis molestia
Laudis et honoris.
Impendentem spiritum
3. Nostri tegmen ordinis
Cogit ad caelestia.
Femineo flore
3. Nuptiali convivio
Virginalis agminis
Consors una fruentium
Fulget in decore.
Sponsi fusa [in] gremio
4. felicem famulam,
Canit epithalamium.
Puritatis gerulam,
Kesponsoria. Quae subintrat chorum
Regis angelorum.
1. Explicati fruitura
5. Haeres regis strenua
Laboris stipendio
Supernorum civium,
lam praeivit nascitura
Caeli nobis ardua
Caeli stillicidio,
Confer pandens ostium.
Vox superna mortis iura
Rorat vaticinio,
Ad ßenedictus.
V. Tali privilegio
Vim amoris amplioris A. Dulci digne
Parit desiderio. respondens praemio
2. spectanda saeculo Sub perennis
Novo res miraculo lucri comercio,
Gestu singularis, Virgo Christi,
Votum mater astruit, grata servitio,
Viri sexum iuduit Caelum tibi
Forma puellaris. blanditur gaudio.
— 28 -
S. Ferrarius, De
rebus Hungaricae provinciae ordinis Praedicalorum,
Viennae 1637, p. Officium in festo beatae Margaritae die 18. la-
342 sqq :

nuarii decantari solitum ab ordine Praedicatorum in Hungaria. „Incipit


historia beatae Margaritae, virginis eximiae, quarti regis Belae filiae." —
Ad Matut. Invit. 3 Ferrarius schreibt stets Margarita, obschon der Reim
sehr häufig die Form Margareta fordert. —
In 2. Noct. A 2, 2 Spargebat. —
In 3. Noct. R 3, 2 rutilantem. —
Hiezu gehören drei Hymnen: in Vesp.;
Novo sacrata gaudio (Ferrarius 1. c. p. 342, Danko, Vetus Hymnarium p. 159);
ad Noct. Hymnis agamus fidei (Ferrarius 343, Danko 160); in Land.: Gratu-
letur Hungaria (Ferrarius 351, Danko 166).

7. De s. Maria Aegyptiaca.

In 1. Vesperis. Ad Magniticat.

A. Exsultet omnis spiritus


Antiphonae. Modo salutari,
Qui maxima divinitus
1. Mater, laetare, Potenter operari
Agyptiacae Mariae, Valet in generatione.
Quam respexit et erexit Quam de conversatione
I>eus de faece labis prece, Turpissima Mariae,
lugis Sit memoria. Peccatricis Aegyptiae,
Misericordia serenae
2. Ad laudem Dei populi [Restituit] vitae plene ;

Sic excitentur seduli, Magnificemus


Qui firmavit, quam ereavit De solo immixtam polo
Peccatricem, donaus vicem Hymnis dignis coUaudemus,
In caelesti gloria. Ut beata caeli grata
Nobis beneficia
3. Regnans Deus in saecula Christus donet et Coronet
Caeli locat in specula Nos cum laetitia.

Hanc conversam, labe tersam,


Levans solo reddit polo A d Matutinum.
Aegyptiacam Mariam.
Invitatorium.

4. Hierusalem aedificans, Magno regi, qui suo gregi


Deus et sanctificans, Sic de Aegypto
Vitae spreto de Aegypto Mariam spreto vitae leto
Sanctam pangit, quae nunc lubilemus
clangit Et peccato nece strato
Caelestium harmonia. Eins statum emendatum,
Venite, rite collaudemus.
'S. Annuntiat caelestium
Sion decora mentium In 1. Nocturno.
lesu Christo laudes isto,
Antiphonae.
Quod benedixit filiae,

Quam purgatam et dotatam 1. Haec Maria Aegyptia


Vitae dono, iugi bono, Sumens ortum vitae portum
Caeli iunxit patriae. De Aegypto nascitur
~ 29 -
Et obscaeno duodeuo Vitam mundi furibundi
Anno luxu carnis fluxu Abnexuque spondiat.
Voluptatis pascitur.

2. Alexandri urbem magni


In 2. Nocturno.
Haec puella, haec tenella
Transfuga tunc adiit, Antiphonae.
Ubi stupro vili lucro
Corpus curat, sed obdurat 1. Voce clara amara
sie

Menteni castam, quac pcriit., Paenitenti poena flenti


Mariae indieitur,
0. lllccebris haec teuebris
Si iuvamen trans lordauem
Cor sie stultum tempus multuni
Adit saltum, per cor altum
Libidine nutrivit^
Salus tibi adicitur.
Sedpost plauctumlabissauctuni
2. Sed beato Deo [grato]
Corde rectum ad conspectum
Quadragenis cum septenis
Domiiii sitivit,
Annis luit in deserto
Responsoria. Et de pane trino sanc
Degens annis carens panuis
1. Nutu Dei sanctam ciucem, Corpore discooperto.
Contra mala saeva trucem,
3. Nimis decem per carnis faecem
Haec cum populo beato Cum septenis annis plenis
Jerusalem Aegyptia
Maria molestatur,
Ivit, sed et vitia
Sed divino nutu trino
Formatis äuget peccatis,
Incentivum carnis vivum
V. Nam pro naulo corpus paulo Ab ipsa sequestratur.
Naucleris subiecit,
Et sie Votum pene totum Responsoria.
In ipsa defecit.
1. Aestuabat abbas pio
2. lerosolymam perventa Zosimas desiderio
Prae foribus est retenta Trans fretum lustrans deser-
Templi peccatrix infessa tum,
Ob seelera enormia, Aliquem si patrum
forte
Vitia multiformia Reperiret, corpus atrum
Repulsam est perpessa; Viditque discoopertum ;

V. Pectus tundit haec et fundit V. Sole usta nuda iusta


Lacrimas paenitentiae, Zosimam coepit spernere
Mala plangit, nam cor tangit Tunc Maria Aegyptia,
Spiritus conscientiae. Ne nudam possit cernere.

3. Contrito haec gemens corde, 2. Catholicus vir Zosimas


Peccatorum ut a sorde Mariam per asperrimas
Virgo hanc eriperet Insectabatur vias,
Et ad crucem adorandam Quae ad virum clamat : tuum,
Veniamque impetrandam Pater, sie porrige mantum
Introitum concederet; Et capiam indunias.
V. Sed repente casta mente V. Vir mantellum satis tenellum
Tristi post fere desperat, Nudae sie confert feminae,
30 —
Stupefactus et coactus 2. Exorat haec coenae die
Suo vocat nomine. Zosimam eucharistiae
3. Rügat t'requens coenobita Conferre sauctuarium
Ut euudem eremita Ad lordanem, revoluto
Sic velit benedicere *,
Anno termino statuto
Inqiüt illa: sacerdotuni Sumat caeli diarium ;

Culraen consecrat te totuni, V. Corpus Christi petivisti

Tuum est preces dicere; A sacerdote, Maria,


V. Ut audivit, quod haec scivit Nani per multum tempus cultum
Officium, quoque nomen, Non videras haec in via.
Benedici et adici 3. ('orouata cum Corona
Per verba rogat omcn. Fulget caelo haec matrona
Beatis cum caelicolis,
Quae gaudet nunc in gloria
In 3. Nocturno. Devicta mundi scoria,
Antipbonae. Clemens assis christicolis ;

V. Maria Aegyptia,
1. Orans ista cum psalmista Funde precem contra necem
Manus tendit, is praetendit
Aeterni luctus tabidi,
Phantasma esse subito,
Ne cadamus, sed vivamus
Elevatam tum beatam
Firma üde, et coUide
A tellure et mensurae Laqueos liostis rabidi.
Vidit uno cubito.

2. Male putas et refutas


In Laudibus.
Peccatricem me pernicem
Phantasma esse zabuli, Antiphonae.
Parcat Dens, inquit, meus
1. In cena dat dominica
Miserator, ministrator
Hie sacramenta mj^stica
Humanae mentis pabuli.
Sic beatae indilate,
3. Eia, matrem te et patrcm Offert donum, vitae conuni
Caelestium, terrestrium Huic Mariae presbyter.
Coadiuro vehementer,
2. Transiit hie super undam
Coenobita, inquit ita,
Facto signo crucis, mundam
Regnum, genus, statum plenus
Contagiü, naufragio
Sermo peroret frequenter. Quam crimine non minime
Responsoria. Caelo fecit arbiter.

1. Fideli haec sacerdoti 3. Nimis stupore tremuit


Facinus peccati noti Sacerdos et ingemuit
Fatebatur eremita, Iterato perpetrato

Omnem enarrans seriem, Tali signo fide digno


Gestae rei materiem, Eius pedibus se prosternens.
Quam gesserat in hac vita ]
4. sacerdos, inquit, late
V. Felix ista cum psalmista Celsa fulgens dignitate,
Se fore ream praedicat. Te prostrarc noli, care,
Ad exemplum nostri templum Sed post cursum anni rursum
Vivum se Cliristo dedicat. Hoc in loco sis me cernens.
31 —
5. Notum vir locuin adiens, Cuius merita nos inclita
Cursuni post domuin capieiis, lungaut throno summo bono,
Hanc (lefuiictam, sed conianc- Ubi sancti gratuluntur.
tam
Cernit caelicolis polo, In 2. Vespe via.
Quam sepelire datur scire
Literali scripto tali: Ad Maguiticat.

Corpusculum redde solo.


A lubar uovum in terminis
Galliae fulget tenebris,
Ad Beiiedictiis.
lUustratur Centonia,
A. Instrumenta pollitoris Maria, Aegypti uata,
Desunt in deserti oris Ab Oriente translata,
Sanctü seni, qui imperat Virtutum testimonia
Tunc leoni occurrenti, Praebet signis sie condignis,
Qui virtute vehementi Aegros curat et procura!
Fossam terra praeparat; Sanitas virtutem,
Sic Mariae Aegyptiae Quam oremus et amemus,
Exsequiae pro requic Nos miseros ut libcros
A sene celebrantur; Perducat ad salutem.

Brev, ms. Curiense (?) saec. 15. Cod. Arcli. Sangallen. Fabarieu. IX. —
In 1. Vesp. A 4, 2 Lies Dens atque? —
A 4, 4 Lies quam nunc? Ad —
Magn. A 6 Lies Qui de? —
Ibid. 10 fehlt ein Verbum. Ibid. 12. De —
solio. — Invit., 2 fehlt ein Verbum. —
In 1. Noct. A 1, 1 Aegyptiaca. —
R 1, 5 lussit sed et. —
R 1, 7 Re prona nuUo corpus paulo. R 3, 10 —
zweifellos korrupt; lies Ac nexus quae ponderat? — In 2. Noct. A 1, 2
fluenti.— A 3, 5 Intensivum. —
R 1, 9 Aegyptiaca. — In Laud. ad Bened.
A, 6 Teucam terra. —
In 2. Vesp. ad Magn. A, 3 Illustraturque.

8. De s. Maria Aegyptiaca.

In 1. Vesperis. Y. Corpus eius in pace sepultum


est,
estj et nomen
7 eins vivet in
Super Psalmos. aeterniim

A. Instant! sollemnio Ad Magnificat.

Assurgentes devotio A. Magnificetur Dominus


Nostra gratuletur, A sanctis et fidelibus,
Mariae Aegyptiae Qui pulsara ab uberibus
Laudis multifariae Mariam lotis pedibus
Titulus donetur. Duxit in solitudinem
R. Vir sanctus Zosimas
Dans cordis latitudinem.

venerabile corpus Mariae


Sepelit rigatum
Ad Matutinum.
lacrimis devotionis piae Invitatorium.
SoUicitusque de lubilemus Christo regi,
eius Yocabulo Qui sanctorum iunxit gregi
Nomen gloriosum Mariam Aegyptiacam
legit in sabulo; Per abundantem gratiam.
— 32

In 1 . N c t ur 11 0. In 2. Nocturno.

Antiphonae. Antiphonae.

1. In iugressu Mariae 1. PosuitDominus


De vitiorum barbaric Desertum in delicias,
Facta est confessio Sicut veridicus
Eins sanctificatio, Praedixit Isaias,
Haec est dexterac Dum Mariam Aegyptiani
Dei mutatio. lUustravit per gratiam.

2. Non erit amplius desolata


2. Quae vilae veteris
Nee Yocabitur
tunica dum se spoliavit,
ultra derelicta,
Caelesti sponso
Quae adhaesit Domino
tbalamum nova sponsa paia-
Corde perfecto
vit.
lideque non ticta.

3. Isla in Hierusaleni 3. Elongavit fugiens


Filia Hierusalem Et mansit
Et in templo Domini in eremi vastitate

Fit templum sanctum Domiiii. Exspectans Dominum


Qui salvavit
eam tempestate.
Responsoria.

Responsoria.
1. Beatum virum Zosimam
Deus ad suam gloriam 1. Benedictus
Declarandam, quae latuit, pater misericordiarum,
Mutare locum voluit; Qui salutem
V. Secretum regis celare honum procurat animarum.
estj gloriam Dei revelare hono- Per quem vas contumeliae
rificum. Fit vas misericordiae ;

V. Benedictus Deus
2. Cumque iuxta canouem totius consolationis,
Claustri per solitudinem Qui suam famulam
Iret Statute tempore, replevit charismatum donis.
Vidit angelum in corpore;
2. Quae conscripta pactione bona
V. Emicuit gemma
Coram Dei genetricis icona
David exornans diadema.
Adorato ligno sanctae crucis
Dirigit pedes in viam salutis.
3. Maria non parcens ori
Sancto pandit seniori V. Quam piiJchri sunt gressus
tui in calciamentis, ßia prin-
I.apsus vitae pristinae,
cipis.
Pressa pridem ac depressa
Peccatorum pondere, 3. Vultum lavans in lordane

Post levata, levigata Confortatur Christi pane,


Corpus librat in aere. Pergit bene, currit tute
V. Suspendium enim elegit anima In virtutem de virtute,
eins et mortem ossa eius. Transit hoc edulio;
— 33 —
V. Panem caeli Dominus dedit V. Veni^ eleda mca, et ponam
elj panem angelorum mandu- in te thronum meum
quia ,

cavit liomo. conciipivit rex speciem tuam.

In 3. N octuriio. In Laudibus.
Antiphonae.
Antiphonae.
1. mira Dei bonitas,
praedicanda pronitas 1. Mirabilis Dominus
Ad succurrendum homiui, In altissimis Mariam
Qui iiivocat nomen Domini. Mirabiliter exaltavit.

2. Denigrata est cutis eins 2. lubilemus Domino


super carbones ignis, in cordis exsultatione,
Et non est agnitus Qui Mariam revelavit
vultus eius in plateis. in crucis exaltatione.

3. Nigra sum, filiae


3. Apparuit Domino Maria
lerusalem, et formosa, In terra deserta et invia,
Facta sum dilecta üt videret virtutem
dilecto ex odiosa. eius et gloriam
Uberem consecuta
Responsoria.
misericordiam.
1. Tres ad victus corpurales
4. Benedicant Dominum
Secum deportarat panes, Omnes creaturae,
Quibus in eremo vasta
quas finxit,
Multis annis fuit pasta;
Qui Mariam beatissimam
V. Non enim pane mvit
in solo
Larga manu benedixit.
homo, sed in omni verboy
quod prodit ex ore Dei. 5. Laudemus Dominum
devotissime cum angelis,
2. Corde sursum ad
Qui pro Mariae paenitentia
Deum intento
gaudent in caelis.
Maria unius
horae momento
Ad Benedictus.
In locura sanctae
dormitionis reducitur, Benedictus Deus
Posito corpore christianorum,
libere Deo fniitur. Qui conversionem
V. Sicut cervus desiderat ad vult peccatorum,
fontes aquarum, ita desiderat Qui interventu
anima mea ad Deum invum. matris misericordiae
3. Maria, mater pia, Eduxit Mariam
Paenitentura quae es via, de lacu miseriae,
Supplicantes die isto Quam post perfectam
Nos commenda lesu Christo, paenitentiam
Qui te claram virlutibus Ad suam suscepit
Locavit in caelestibus. praesentiam.
Dreves, Historiae rhythmicae. YIL 3
— 34

In 2. Vesperis. Illustratur divinitus


Dono prophetiae,
Ad Magnificat. Eius sacro corpori,
dum terrae commeiidatur,
Decoratur virtutibus Bestiarum fortissimus,
Anima Mariae, leo famulatur.

ßrev. ms. Coloniense saec. 15. Cod. Londinen. Egerton 674. A. —


Antiph. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Tungren. s. n. R. Brev. ms. Zut- —
phaniense saec. 15. Cod. Bollandian. s. n. C. Brev. ms. Trevirense —
saec. 14. Cod. Treviren. 286. D. —
Brev. ms. Trevirense saec. 15. Cod.
Cusan. 75. E. —
Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus anni 1477. Cod. Semin.
Colonien. 5 a. F. —
Brev. ms. Tremoniense saec. 15. Cod. Darmstadien.
869. G. —Brev. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. Darmstadien.
977. H. —
Brev. ms. Coloniense anni 1450. Cod. üarmstadien. 1100. I. —
Brev. S. Gudilae Bruxellen. imp Parisiis 1516. K.

In 1. Vesp. Super Ps. A fehlt ACFGHL. — R, 1 En sanctus Zosimas


A. —In I. Noct. A 1, 1 Sanctum virum K. —
In 2. Noct. A 1, 5 Aegyp-
tiacam K. — R 3, 1 lavit K. —
In 3. Noct. lauten RR 2 und 3 in K:
2. Veste sua vetustate 3. Perceptis devotissime
Trita sancta nuditate sacramentis Christi
Nudum Christum sequitur, Maria precatur in pace
Die aestu, iam se dimitti.
Nocte gelu Super fluenta lordanis
Per omne corpus uritur. constanter graditur,
V. NoUte me comiderarc, quod fusca Caelestem patriam
sum, quia decoloravit ine sol. incunctanter ingreditur.
V. Haec requics eius in sacculuni , hie
habitabit, quoniam elegit eain.

In 2. Vesperis ad Magn. hat K die folgende Antiphon:


Deus, misericordia dives
A progenie in progenies,
Vocat Mariam
Misericordiam
Consecutam,
Hodie transferens eam
Ad mansionem tutam,
Ubi nee dolor nee gemitus;
Ibi pro suis oret supplicibus.

9. De s. Maria Magdalena.

Ad Matutinum. Antiphonae.

1. Cum vellct Dominus


Invitatorium. mundum evocare salutis
Ad vitam, populos
Regem caelorum rebus verbisque vocabat.
Dominum veneremur ha- 2. Cumque Pharisaeus
bentes Dominum prandere rogasset,
Spcm veniac, quam promcruit Corporeis fruilur
veneranda Maria. dapibus dans spirituales.
- 35

3. Ecce soror Lazari, V. Qui pietate sua


pia nunc^ sed tunc scelerosa, contritis corde medetur.
Attulit unguenti
pretiosi pondus odoris.
9. Quamlibet omnis homo
culparum mole gravetur,
Est tarnen ad veniam
4. Postquam caelorum praesens spes inclita Christi,
dominus conscendit in altum, Si tarnen admissum
Huius iusta fuit facinus peccator abhorrct
ter denos vita per annos. Et damnat facti
5. Atque redemptoris noxia quaeque sui.

tanto flagravit ardore, 10. Quis Magdalena


Quod voluit soli sceleratior esse Maria
sola vacare Deo. Quivit ad omne malum,
quae nomine plena reatus
6. Terrarum secreta petit,
Peccatrix vocata fuit
quo nemo vel haustum
quasi nomine culpae?
Vel valuit deferre cibum
verba referre.
Cum tamen ipsa Deum
vel
lacrimis commovit obortis,
7. Laudibus angelicis, Sui conscia reatus
quibus instat iugiter, alte meruit precamine solvi.
Ista fruebatur
11. pietas Domini,
manibus advecta supernis. cunctis peccata remittens,
Qui scelerum veniam
contrito corde meretur;
8. Gaudeat omnis homo Nam scelerosa fuit
laudes referens creatori, Lazari soror, ecce, Maria,
Et vitae meritis Sed quia paenituit,
resonet praeconia laudis, meruit pia dona salutis.
Cod. Vatican. 393 add. saec. 11. —
Augenscheinlich die Trümmer eines
alten Officiums. —
10, 9 verdorben; lies: Conscia peccati?

10. De s. Maria Magdalena.

In 1. Vesperis. 3. Te laudamus toto corde,


Antiphonae. Mente pura, munda voce,
Qui eligis debilia,
1. Aurora Jesu rutilans,
Nesciens occasum,
Ut confundas fortia.

Nostrae mentis tenebras 4. Sic Mariam dum vocasti,


lUustra septiforrais Caritate vulnerasti,
Tui Spiritus Föns misericordiae,
Sanctimonia. Nos quoque salva hodie.
2. Rosa fulgens virginum,
Ad Magnificat.
Audi preces supplicum
Et Mariae meritis A. Suavissime universorum
Nos coniunge caelicis. Domine, peccatorum
3*
— 36 —
Susccptor mitissimc, Ut per uoctcm quem insomnis
Tergens vitiorum Quaeritando dilexerat,
Maculas omnium, Huiic inventum omnes una
Servans meritorum Proeidentes adoremus.
Praemia bonorum;
lesu pie, ad Mariae
Salva nos precamina, In 1, Nocturno.
Ut te solum, summe bonum,
Kespousoriura.
Laudemus in saecula.
3. Gaudeamus hac diein

Ad Matutinum. Recurrentes ad Mariae


Fontem paenitentiae,
Invitatorium.
In quem se dum prudens mcrsit,
Stellam Christum matutinam Sordes mentis cunctas tersit
Cum Maria praestolantes, Dono sapientiae*
Ne sola stet foris plorans, V. Ad fontem vitae
Nos cum ea vigilemus, Christum properando venite.

Brev. ras. S. Coronae saec. 14. Cod. Prägen. XII E 6 a. Alles —


Fehlende prosaisch; Hjmnus: Maguum saliitis gaudium (Dan. I, 179).

11. De sancta Maria Salonie.

In 1. Vesperis. 3. Quidam Simcon nomine,


Omni carens lumine,
Ad Magnificat.
Lucem recepit integram,
A. Mariae Salome merita Quam saepe postulaverat.
lila reducunt tempora,
5. Huius sacrae reliquiae
Cum Christo sola gratia
In mundi huius vespere
Lepra muudabat corpora,
Inventae fulgent vernulis
Languores et daemonia
Cum signis et miraculis.
Sanans pellebat omnia.
6. Per Petrum nam apostolum
Salutem ad credentium
Ad Matutinum. Has revelavit Dominus
Invitatorium. Portentis et virtutibus.

Sancta Maria, mater Kesponsoria.


lohannis et lacobi, 1. Salvator mundi, Dominus,
Intercede pro nobis. Et certii spes credentibus
Per Galilaeae litora

In 1. Nocturno. Sacra figens vestigia


Mariae vocat filios,
Antiplionae.
Quos statuit apostolos;
1. Venite,omnes populi, V. At illi spretis retibus,
Laudemus matrem lacobi, Patre et rebus omnibus
Quam Dominus,
revelavit Scquuntur statim Dominum,
Ut Sit solamen omnibus. Qui est salvator omnium.
— 37 —
2. His auditis tunc Maria, 2. Una ergo sabbatorum
Praedictorum mater pia, Vas unguenti unguentorrm
Laetabunda festinavit In sepulcrum contulisti.
Seque totam mancipavit In quo vere tu vidisti
In Dei servitio; Resplendentem angelum ;

V, Quae ab eo non discessit, V. Te paventem vir hortatur:


Sed in eins, quem dilexit, Timor absit, et adfatur:
Fide constans exstitit. lam surrexit Dominus.
3. Sponsa Christi tunc, Maria,
Cuncta spernens in hac via 3. Tu, Maria, respexisti
Soli Christo adhaesisti, Regem Christum, ut vidisti,
Per quem domum meruisti Cito pedes tenuisti,
In aeterna patria; Tota prona mente bona
V. Esto pia interventrix Nuntians hoc fratribus;
Apud Christum, suae gentis V. Quo audito sublevantes
Solvat ut piacula. Manus, preces Christo dantes
Gaudent cum discipulis.

In 2. Nocturne.
Antiphonae. In 3. Nocturno.
1. Inventis tunc reliquiis
Ingens odor prosiliit, Ad Cantica.
Et terrae motus maximus
Ingessit metum omnibus. A. Beatam, inquam, resonet
3. Quarto die reliquiae Noster chorus et in tonet,
Perfusae novo sanguine Quam Christus hoc miraculo
Cernuntur a fidelibus Declaravit in saeculo.
Pontificum in manibus.
5. Ad hoc quidem miraculum Responsoria.
Occursus fit fidelium,
Languores et daemonia 1. Gaude, pia, quae tenendo
Fugat Salomae filia. Pedes Christi resurgendo
Meruisti sie teuere,
6. Rogemus omnes Dominum
Creatoremque omnium, Utvidisse Christum vere

Ut per Mariam caelitus Nuntiares fratribus,


Charisma donet spiritus. V. Ad quos sancta tu dixisti
Vivere per saecula.
Responsoria.

1. Soror matris lesu Christi, 2. Gaude, salve, tu Maria


Caelebs facta tu dixisti, Salome, cum prole pia,
Stirps ut tua consederet Nos in regno tibi, sortes
Christo Deo et teneret Recepisti tu, consortes
Locum in caelestibus ; Fac per Dei filium;
V. Quod petisti, nunc, Maria, V. Haec precamur te, benigna,
Tua tenet proles pia, Roga Deum prece digna,
Johannes et lacobus. Nobis det ut veniam.
38 —
In Laudibus. Verulis obtinuit,
Quod per Mariam petiit.

Antiphonae.
Ad Benedictus.

1. Maria, mater lacobi A. beata Maria,


Et lohannis apostoli, Apostolorum mater pia,
Te benignam omnibus Deum pro tuo populo
Praebe postulantibus. Cum Johanne et lacobo
Deprecare assidue,
2. Andreas de Sibilia
Ut nos purget a crimine.
Infectus lepra horrida
Et Salomae filia

Restaurantur ad pristina. In 2. Ves peris.


3. Quaedam Altruda nomine Ad Magnificat.
Elephantiam patiens,
A. Gloiiosa tu Maria
Ipsius quoque precibus
Salome, cum prole pia
Mundavit eam Dominus.
Nos commenda salvatori,
4. Margarita quaedam nomine Ut in regno summi poli
Eundem morbum sustinens, Coheredes faciat.

Brev. ms. S. Trinitatis in Alpibus aiini 1455. Cod. Laurentian. Conv.


sup. 512. — In Vesp. ad Magn. A, 2 Lies Christus oder Christi.
1. In —
1. Noet. Zwei AA (die 2. und 4.) prosaisch und de communi, ebenso ein R,
das zweite. — In 2. Noct. Wie in der 1. Noct. R 1, 7 tenes. —
R 2, 6 —
vir ornatus. — R 3, 7 pedes Christo dantes. —
In 3. Noct. ad Cant. A, 4
saeculum. —Zwei RR prosaisch, das erste und zweite. R 1, 5 Nuntiare. — —
R 2, 3 sq. wohl korrupt. —
In Laud. A 2, 4 Kestauratur. A 3, 1 Altru- —
dam, — A 5 wie A ad Magn. in 1. Vesp.

12. De SS. Marino et Ammiano.

In 1. Vesperis. Ad Matutinam.
Invitatorium.
Ad Magnificat.
Christum laudemus
istaque die iubilemus,
A. Gloria, virtus, lex Qua mercede bona
spes, gratia tuis, Christerex, sanctis dat caelica dona.
Qui, quoscunque regis,
perducis ad atria regis, In 3. Nocturne.
Magnificanda polis
decet huius ut orbita solis,
Ad Cantica.

Qua Marinus obit, Reddeus raercedes


Ammianus ei socius fit; caeli Deus reserat aedes
Quos quia traxisti Inducitque chorum
lumenque perenne dedisti, sanctorum lege laborum,
Nos prece, dux, horum Haec via mira nimis,
trahe de tenebris vitiorum. qua nos ducamur ab imis.
39 —
Ad H r a s. Ad Sextam.

Ad Primam. A. Caelis laetati


A. testes Christi, vos estis glorificati,
plebi succurrite tristi, Post vitae cursum
Ut captet veniam precibus nos sumite sursum.
vestris meritisque sophiam.
Ad Nonam.
Ad Tertiana.

A. Summi mandatum A. Ecclesiae natis


firmatum, magnificatum cunctis oramina gratis
Duxit ad aeterna, Magnificae vestris
nos iungite, dona superna. impendite, cum quibus estis.

Cod. S. Petri Salisburgen. a VI 52 saec. 15.

13. De sancto Mario.

In 1. Vesperis. 3. Non expavit populi


Saevientis milia,
Ad Magnificat.
Cuius Dens salus est,
A. Magnificemus Dominum, Susceptor et gloria.
Virginis matris filium,
Qui praesulem magnificum Responsoria.
Magnificavit Marium.
1. Clarissimis
ortus parentibus
Hie praeclarus
Ad Matutinum. confessor Marius
Invitatorium. Velut sidus
fulgens apparuit,
Venite, adoremus regem regum,
Qui praesulem gloriosum
Dum moribus
et vita claruit,
Magnificavit Marium.
V. In Lausanna civitate
Fnlsit vitae vir beatae.

In 1. Nocturno. 2. In primis annis artibus


Edoctus liberalibus
Antiphonae.
Et florebat ingeniis
1. In lege Domini Nee subiacebat vitiis,
puer egregius V. NuUus ei similis
Studere voluit In suis coaetaneis.
diebus et noctibus 3. Dignitate clericatus
Et fructum protulit Diu bene conversatus
suis temporibus. Per Dei providentiam
2. Disciplinis eruditus Ad regendam ecclesiam
Est in monte constitutus, Sublimatur ;
Ut regeret ecclesiam V. Placuit enim Deo
Et pasceret familiam. Et inventus est iustus.
— 40

In 2. Nocturno. 3. Per annorum


viginti spatium
Antiphonae. Pastorale

1. Insignitus
complens officium
est sanctus, Domine, Deo sibi
praestante gratiam
Pretioso
vultus tui lumine,
Lausannensem
rexit ecclesiam,
Opera'^^o
veram iustitiam Fidem servans
et innocentiam.
Est adeptus
misericordiam.
V. Ecce, vere Israelita ^ in quo
dolus non est.
2. Gloriatur et exsultat
Vir iustus in Domino, In 3. Nocturno.
Sicut bonae voluntatis
Coronatur clipeo. Antiphonae.

1 Ingressus est
3. quam sanctum nomen tuum,
vir sine macula,
Dens, et mirabile,
Requievit
Exaltatum, gloriosum
in tabernacula,
Et superlaudabile,
Qui sanctos tuos de terris Quae sunt domus
et habitacula
Levas ad caelestia
Et Coronas in excelsis Sanctorum.
Honore et gloria. 2. In virtute Dei
iüstus L'ietabitur
Kesponsoria. Et desiderio
cordis ditabitur,
1. Congregatur
Cum Stola duplici
clerus et populus,
coronabitur.
Datur sancto
virga et annulus, 3. Innocens manibus
Post hoc claret oculo simplici

praesul eximius Conscendit Marius


Multis signis in montem Domini,
atque virtutibus; Et quia non vane
suscepit animam,
V. Inventus est
vir sine raacula
Plenam recipiet
Et ideo misericordiam.
fulget per saecula. Kesponsoria.
2. Castitatis integritas, 1. Expleto vitae termino
Laudabilis humilitas, Vocante eum Domino
Pauperum recreatio Caelo reddidit spiritum
Et carnis maceratio Et terrae carnis debitum.
Hunc vere commendabilera V. Innocenter
Reddebant et amabilem, vivens in saeculo,
V. Magna innumera
et Feliciter
Gratianim munera. gaudet cum Domino.
— 41 —
2. Corpus sancti terrae datur, 2. Serviunt sancti Domino
Sursum spiritus levatur in cordis laetitia
Et in caelo collocatur, Et gaudentes inducuntur
Inde nobis suffragatur in ipsius atria.
Apud Christum ;

3. Sitiitad Deum
V. Eius semper sit Studium
sanctorum anima,
Nobis ferre subsidium.
Unde suscepti sunt
3. pontifex
ab eius dextera.
et pastor inclite,
Sis opifex 4. Sacerdotes
huius ecclesiae, et servi Domini
Esto pius Hymnum dicant
pium refugium ipsius nomini.
Suppliciter
5. In sanctorum ecclesia
te postulantium
Laus resonet in gloria,
V. Et conserva
Qui cantant ante Dominum
tuam familiam,
Ut repellas
Hymnum novum et canticum.

omnem malitiara.
Ad Benedictus.
In Laudibus.
A. Erexit nobis Dominus
Antiphonae.
Cornu salutis caelitus,
]. Tua testimonia, Dum praesulem eximium
Sacro plena numine, Nobis concessit Marium,
Fiunt credibilia Per cuius patrocinium
Sanctis tuis, Domine. Caeli scandamus solium.

Brev. Lausannense imp. Gebennae 1503. — In Land. A 4, 3 sq. ipsius


dicant.

14. De sancta Martha.

In 1. Vesperis. 4. Tuis apud Dominum


Ministris implora
Antiphonae.
Veniam peccaminum,
1. Hodie rex gloriae Martha, mortis hora.
Coronavit Martham,
5. Da tuo conventui
Quae vas plenum gratiae
Fratemum amorem,
Vitam duxit artam.
Ut laudent assidui
2. Dum a pontificibus Per te creatorem.
Templum consecratur,
Aqua Marthae precibus Ad Magniticat.
In vinum mutatur.
3. Morbus incurabilis A. Martha, nobis
Regis Chlodovaei virginis filium,
Probat, quam mirabilis Quem pavisti,
Yirtus esset ei. redde propitium
— 42 —
Et post mortis Summopere
huius exsilium detestans scandalum,
Fac in caelo V. Pacem sequens
nobis hospitium. sanctimoniam
et
Exstirpabat
Ad Matutinum. litis zizaniam,

Invitatorium. 3. Dum haberet


tantas divitias,
Assunt sanctissimae Non prorupit
Marthae sollemnia, ad insolentias,
Quam devotissime
Sed abhorrens
Laudat ecclesia.
carnis delicias
Egenorum
In 1. Nocturno, fovit inopias;
Antiphonae. V. Secum crevit
a pueritia
1. Ex regali prosapia
Pietatis
Christi procedens hospita
exuberantia.
Matre fuit Eucharia
Syroque patre genita.
2. Hebraicis literis In 2. Nocturno.
Satis erudita
Antiphonae.
Floruit prae ceteris
In activa vita. 1. Martha parans convivium
Multos per facundiam Sororis vult auxilium,
3.
Praedicationis Ut expleto negotio
Provexit ad patriam Christi vacet eloquio.

Summae regionis. 2. Non ex laboris


gemit gravedine,
Responsoria.
Sed quia caret
1. Martha, verum verbi dulcedine
iubar ecclesiae, Cibi parandi
Pia, prudens, sollicitudine.
mirae facundiae,
3. Diligenter excogita.
Cella fuit Quam felix sit haec hospita,
divinae gratiae,
Quanta sint eins merita,
Vas pudicitiae; Quae sie erat sollicita.
V. Christi ministra,
Lux erat hominum, Responsoria.
Morura magistra, 1. Die, domina,
Noverca criminum. quare conquereris?
2. Iure tenens Non senties
hereditario gravamen operis,
Bethaniam Si cogites,
simul et Magdalam quantum sit muneris
Maturo se Opus tuum,
rexit consilio, Dominum pasceris.
— 43

V. Memor esto, V. Maximinum


cuius sis panperis ducem itineris
Hospes, et tunc Dedit Dens
alleviaberis. Marthae et ceteris.

2. Non me labor exulcerat, 2. Maximino


Sed prae amore langueo, parens accelerat
Amor Christi me superat, Tarasconam,
Amo, tacere iiequeo; nam plebs rogaverat.
V. Quanta mihi Monstrum ligat,
fecerit, Video, patriam liberat,
Ideoque lesu Christo
miror et stupeo. multos confoederat,
3. Dei verbum tam dispari V. Carnem stricte
Naturae iungi voluit, vivendo macerat,
Ab ipsa fauce tartari Spiritibus
Sororem meam eruit immundis imperat.
Fratrisque mei Lazari
3. Omnes gentes,
Corpus vitae restituit,
manibus plaudite.
V. Hospitari
Et vos, fratres,
mecum non renuit,
clare concinite,
Veritatis
Hodie rex
viam me docnit.
hospes in capite
Diadema
In 3. Nocturno.
posuit hospitae;
Antiphonae.
V. Plebem tuam
1. Felix esse aula protege, Domine,
vere dignoscitur, Gloriosae
Ubi de Maria Marthae precamine.
Martha conqueritur.
2. Multis placet actio,
In Laudibus.
Licet onerosa,
Paucis contemplatio,
Antiphonae.
Qnamvis gaudiosa.
3. Ministrat exterius 1. Ante felicem dominae
Martha per activam, Transitum nocte media
Pascitur interius Domum privavit lumine
Per contemplativam. Satanas ex invidia.

Eesponsoria. 2. Daemones exterminat


Pharisaei
Soror Magdalena,
1.
Cereos illuminat,
tnrbant ecclesiam,
Cum pluribus
Fit domus serena.

deserens patriam 3. Certa fit de transitu


Martha Dei Suo longe ante,
per providentiam Prophetiae spiritu
Venit Marsiliam ;
Sibi revelante.
— 44 —
4. Martham Christus visitat Magdalenae
Ante diem mortis, spiritum caelicum
Ad gaudium vocitat Mirificum
Supernae cohortis. cantando canticuir.

5. lesus coram populo


Cum sancto Frontone In 2. Vesperis.
Corpus tradit tumulo Ad Magnificat.
Beatae matronae. » t i i> ,
A. lesu bone, loedere
Tuae bonitatis
Ad Benedictus. Confirma nos munere
Verae castitatis,
A. Martha chorum Amore dapiferae
audit angelicum, Parcensque peccatis
Dum fert ante Fac nos tecum vivere
vultum dominicum Semper cum beatis.

Brev. ms. Lucionense saec. 14. Cod. Parisin. 1033. A. Brev. ms. —
Illerdense saec. 14. Cod. Capit. lUerden. 12. B. Brev. ms. Pragense —
saec. 14. Cod. Altovaden. XXV. C. —
Brev. ms. Monasticum saec. 14.
Cod. Prägen. XII A 22. D. —
Brev. ms. Laraspringense saec. 15. Cod.
Beverin. 687. E. —
Brev. ms. S. Bartholomaei Francofurten. saec. 15. Cod.
Francofurten. Barth. 83. F. —
Antiph. ms. S. Bartholomaei Francofurten.
saec. 15. Cod. Francofurten. Barth. 94. G. —
Antiph. ms. Pragense saec. 15.
Cod. Prägen. XII A 9. H. —
Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit.
Treviren. 182. I. —
Antiph. ms. Trevirense saec 15. Cod. Capit. Treviren.
184. K. —
Brev. Illerdense imp. Illerdae 1479. L. Brev. Aversanum imp. —
s. 1. 1499. M. —
Brev. S. Melanii Redonen. imp. s. 1. et a. N. Brev. —
Arosiense imp. Basileae 1513. O. —
Brev. Hallense imp. Lipsiae 1534. P. —
In 1. Vesp. Super Ps. haben manche Quellen (CDHO) nur eine A:
lucundetur in hoc sollemnio
Tarasconis devota contio,
Harmonica vocis difTasio
Martham landet, iubilet arimo,
Solle mnizet adiacens regio
Tantae laudis dotata radio.

Die letzte Zeile fehlt O; die vierte ist nach Ausweis des Reimes ver-
dorben; lies: iubilo nimio? In — H
stehen die 5 AA super Ps. ad parvas
Horas verteilt. A beginnt mit der A ad Magn. Ad Magu. A, 2 filium —
virginis D. —
Ibid. 7 in caelis D. —
In 1. Noct. A 1, 3 Eukaria C. —
R 1, 5 Schola fuit A. —
R 1, 7 prudentiae C. - R 2, 4 simul fehlt C. —
In 2. Noct. A 2 lautet in A:
Non ex laboris gemit gravedine
Dicens sed amoris verbi dulcedine.

In Noct. A 1, 1 s(i. Felix esse domus vere A; Felix domus vere


3.
esse C. —A 3, 4 Maria per contemplativam C. Hiezu die Hymnen: in —
1. Vesp.: Pange lingua praeconium (Anal. IV, 206); ad Noct.: Exsultet
caelum laudibus (Anal. IV, 207); ad Landes: A .solis ortus cardine
(Anal. IV, 204).
— 45 —
15. De sancta Martha.

1 11 1 . V espcr i s. 2. Laudibus agat debitis


Mundus Marthae memoriam,
Super Psalmos. Aeternam cuius hospitis
A. Ell, illuxit lux celebris, Caeli enarrant gloriam.
In qua de mundi tenebris 3. Christum pavit soUicita
Lux verae lucis hospitani, Potu, cibis et panibus,
Martliam coUegit iuclitam, Mundo corde praeinclita
Quae iios post carnis limitcm Haec innocens et manibus.
Ad suum ducat liospitem.
Respousoria.
Ad Magnificat.
1. Benedicta
A. Haec est Christi fidelis famula, susceptrix salvatoris
Apud quam Dominus hospitari Nunc ab eo recepta
Voluit atque servari Graudcns est coniuncta
Saepiusque recreari; Summis caeli choris,
Propter lianc sibi gratissimam V. Martha quae pavit lesum
fclix,
Lazaro vitamreddidit defuncto; Dans Stratum, potuiu et esum.
In buius Christas sepultura
2. Curae servieus hospitali
Visus, quam esset pura,
Virgo de stirpe regali,
Scripti monstravit censura.
Martha nomine,
Ergo in nomine
Collegit te, Domine.
sui commendatoris,
V. Magna virtus hospitalitatis
Qui cam recollegit
esse probatur,
in caeli choris,
Cum et per illain saepius
Canamus gloriam Dominus excipiatur.
tibi, Domine.
3. Lazarum hospitae
Dominus suae devotae
Germanum defunctum
Ad Matutinum.
Resuscitat iam sepultuni,
Invitatoriura. Foetentem quatriduanum.
Laudibus et psalmis V. Suscitet nos Dominus
Christo iubilemus in almis, a peccati nece
Quem sua Martha pio Propter hanc, cuius prccc.
suscipit hospitio.
In 2. Nocturno.
Antiphonae.
In 1. Nocturno.
1. Eructavit cor sedule
Antiphonae. Querulae verbum famulae,
1. lam gloria et honore Quod soror opem neglegit,

Martham Coronas, Domiiie, Dum haec servire satagit.


Quam mortali degens morc 2. Dens, noster refugium,
In suscepto homine Hui US adit hospitium,
Suo laudas in labore Docendi dum laboribus
Geminato nomine. Lassatur et sudoribus.
46 —
3. Fuiidavit lianc altissimus 3. Salvator mirabilia
Homo natus humillimus, Fccit, patcr ex filia

Cuius te decet Caritas Dum panis caeli nascitur


Activa, Dei civitas. Et Marthae pane pascitur.

Respousoria. Responsoria.

1. In quoddam caeli dominus 1. Lumen, quod cxstinxit


Castellum iiitravit, hostis dirus,
Ubi eum protinus Reaccensum, carentum
Hospitio Martha sorvavit. ignibus Stupor fit mirus,

V. Sacra Terr i t a m consolatur


et felix Bcthania, Martham salvator
Quac digna Et ad caelos dulcem
es Christi praesentia. vocat hospitam,
2. Natantem unda suffocat, V. Grates Dominus
Quem Martha prece revocat, multis obsequiis
Nam vivus surgit iuvenis, famulae rependens,
Quem merserat vis fluminis, 2. Praesul ad exsequias
V. Multum enim valuit, Marthae a Christo vocatur,
Quod Martha deprecare studuit. Rci veritas populo
ö. Monstri crudelis chirothecis publice probatur,
multorum mota querelis Libro Domini
Martha doraat rictus, Martha laudatur;
abscedit enim draco victus ;
V. Octo praevenit hanc dilecta
Terra üeo credit, Soror diebus caelo vecta,
sanctae plebs omnis obedit, Succedit haec electa.
Templum sacratur, 8. Christi felix hospita,
per Christum virgo vocatur ; Quae carne iam deposita
V. Centenis aeque A lesu pasto pasceris
vicibus noctuque dieque Et collecto colligeris,
Flexis poplicibus In digna membra capiti
incubat haec precibus. Nos tuo iungas hospiti;
V. Meraor esto positorum
in hoc exsilio,
In 3. Nocturno. Quae iam convivaris
cum Dei filio.
Antiphonae.

1. Novum cantate canticum In L a u d i b u s.


Deo, qui Marthae caelicum
Lumen pandit in patria Antiphonae.
Et summi patris atria.

2. Exsultet terra meritis 1. Martha sine vitio


Marthae congaudens inclitis, Christo ministravit.
Quae vitam pavit liominum In cuius hospitio
Et angclorum dominum. Dominus reguavit.
— 47 —
2. Ei, qui, dum voluit Tu, cui germanus
Subveuire reo, Redditur quatriduanus ;

Marthae domum coluit^ Gaude, quam vocavit


lubilate Deo. Ipse Christus et humavit;

3. Te, quem scriba despicit Vale, parte sororis


Atque pharisaeus, lam petita

Martha domo reficit, facto fine laboris.

Deus, Deus meus.


•A. Qui sepulcro commcndavit
In 2. V esperis.
Corpus dulcis hospitae
Et ministinim honoravit,
Ad Magnificat.
Domino benedicite.
5. Omnis spiritus de caelis A. Ista est famulatrix
Et hie coetus hominum, Domini salvatoris,

Hospitem Marthae fidclis Ista est fidelis hospita

lam laudate Dominum. lesu, mundi redemptoris.


Pro cuius ipse nos precatu
Ad Benedictus.
hie dirigat,
A. Ave, Domini ministra, Tandem in caelis
Vitae activae magistra, nos coUigat.
Brev. ms. Voraviense 86 saec. 15. A. —
Brev. ms. Claustroueoburgense
1201. saec. 15. B. —
Brev. ms. Aquilegiense saec. 15. Cod. Semin. Brixiiien.

s. u. C. —
Brev. ms. Prageuse saec. 15. Cod. Prägen. VI F. 16. D.
Brev. ms. Pataviense saec. 14. Cod. Palat. Vindobonen. 1863. E. Brev. —
ms. S. Floriani XI 401. saec. 14. F. —
Brev. ms. Plagense s. n. auui 1499.
G. —
Brev. Kimense imp. Venetiis 1516, II. —
In 1. Vesp. ad Magn. A, 2
et hospitari F. —
Inv. 4 suscepit DF. - In 1. Noct. R 1, 4 couiuncta est
F. —
R 2, 7 sq. Cum et per illam Dominus ipse saepius E. R 3, 1 sq. —
Lazarum Dominus hospitae F. —
R 3, 4 suscitat G. In 2. Noct. A 1, 2—
Querelae vertum F. —
A 2, 2 Huius habet F. — A 3, 3 Cuius docet F. —
R 1, 4 Hospitio fehlt G. —
In 3. Noct. R 3, 9 convivas F. In Laud. —
ad Bened. A, 1 Domini fehlt G. —
In 2. Vesp. ad Magn. A, 8 nos fehlt G.

16. De sancta Martha.

In 1. Vesperis. Ad quod dono pietatis


Martham vocat cum beatis
Antiphonae.
Et hanc digne raunerat.
1. Plebs fidelis veneretur
3. Caelum scaudit invitata,
Miro Christi praeconio,
Tota fulgens, coronata
Venerando collaetetur
Stola sancti meriti,
Gens Marthae soUemnio,
Gemmis virtutum ornata,
Quae aulam sui hospitis
Deum laudat sociata
Intrat fecunda meritis,
Suo dulci hospiti.
Dulci fruens convivio,
Beata iam ex praemio. 4. Hospes secum colligit
2. Rex immensae maiestatis Martham, quam sie diligit,
In domo aeternitatis Quod hanc sponsam eligit
Festum grande celebrat, Ob decorem;
— 48 —
Amor nunquam deticit, Responsoria.
Sed crescit et perficit, 1. Mittens in hoc exsilium
Quia nil se obicit Pater caelestis tilium,
In amorem. Subintrat solitudinis
5. Sicque felix hospita Campum per alvum virginis,
Christo tota dedita V. Carentem domicilio
Secuni est apposita Martha recepit proprio
Gloriose, Ministrando tideliter.
Nos per huius merita, 2. Veris caeli deliciis
Christe, laxaiis debita Intcnta, quae gustavcrat,
Duc ad caeli abdita Cum magnis abstinentiis
Gratiose. Carnem ieiunans macerat,
V. Mentis nitens puritate
Ad Magnificat.
Et carnis virginitate
A. Adest dies triumphalis, Viri sj)ernit contagium.
Quo devota specialis 3. Suam Christus familiam
Christi sursum vehitur, Sublatis gubernaculis
Martha digna summa lucc, Maris commissam fluctibus
Caelum scandit Christo ducc Mire vehit Marsiliam ;

Et Deo coniungitur. V. Praesul, Martha,


soror et Lazarus
Exponuntur
Ad Matutiuum. ab intidelibus.
Invitatorium.
Mari sine remigio.

Aeterno regi omnium


Laudem solvamus debitam, In 2. Nocturno.
Qui in terra viveutium
Antiphonae.
Coronat suam hospitam.
1. Fidem facunde praedicans
Coruscat per miracula,
In 1. Nocturne. Multos ad Christum revocans
De caecitatis nebula.
Antiphonae.
2. Ad sui nomen hospilis,
1. Ministrabat sollicita Beatae Marthae meritis
Christo fidelis hospita, Resuscitatur iuvenis
De sorore conqueritur, Aquis submersus fluminis.
Quod secum non obsequitur. 3. Draconi crux opponitur,
2. Martha, Martha, quid turbaris Draco Marthae prosternitur,
Per frequens ministerium? Quem suo coram populo
Porro unum, quo bearis, Martha ligavit cingulo.
Tibi est necessarium.
Responsoria.
3. Claris orta natalibus
Sanctis ornatur moribus, 1. Ad Christi matris gloriam
Viri spernens consortia Miram fundat ecclesiam
Sponsi caelcstis gratia. Ministra caritatis,
49

In qua sorores ordinal Modo mecum epuleris,


Et has cunctas illuminat In aeternum gratuleris.
Exemplo sanctitatis, 2. In amoris magni Signum
V. Instat oratioiiibus Suae Christus laudis dignum
Dans plena virtutibus Honorem praestat hospitae,
In Christo fructus iugiter. Nam excitat pontificem

2. Cernens sororis animam Frontonium et invicem


Caelum ferri clarissimam Corpus condunt soUicite.
Orat congaudens praemio, V. hospes plenus gratia,
Ut solvatur exsilio: Cuius mira dementia
V. Bona soror iam beata, Sic honoratur hospita!
Precor, assis advocata In Laudibus.
Hospiti pro hospita. Antiphonae.
3. Suum praenoscens obitum 1. Marcilla, Marthae famula,
Sanctum comraendat spiritum Martham sequens humiliter
In manus sui hospitis Eins vitam fideliter
Et caelum semper intuens Conscripsit et miracula.
In pace dorrait affluens Sursum semper aspiciens
2.
Piis et sanctis meritis; Seque cruce praemuniens
V. Adest Christus, adest soror Egressura de corpore
Hora mortis, et sie honor Provolvitur in cinere.
Christi crescit hospitae.
3. In fidem testimonii
In 3. Nocturno. Chirotheca Frontonii
Antiphonae. ßelinquiturcum annulo,
1. Exstincta luminaria
Dum commendatur tumulo.
Hostis antiqui furia 4. Benedicamus Domino,
Soror vocata veniens Qui Martham sine termino
Accendit facem deferens. In caelis beatificat.
Dum hanc mire glorificat.
2. Sancta et anima
felix
5. Laudetur Christus iugiter,
Somno pacis iam proxima
Qui coronat feliciter
Stratu prostratur cineris
Exemplum praebens posteris.
Martham in caeli solio
Aeternae vitae praemio.
3. Pro hospitis memoria
Ad Benedictus.
Passionis victoria
A. Visitavit
Secundum Lucam legitur,
redemptor omnium
Dum Martha carne solvitur. Hospitissam
Responsoria. sibi carissimam,
1. Hospes hospes care,
dulcis, Quam vocavit
Mei, precor, recordare ad regni solium
Meque tecum suscipe. Sedem parans

Veni, veni, praedilecta, luce clarissimam,
Hospita olim electa, Uli munus
Et iam mecum reside ;
stolae dans duplicis
V. Tu in me pavisti,
terris Sociansque
Me receptans me fovisti, choris angelicis.
Dreyes, Historiae rhythmicae. VU. 4
— 50 —
In 2. Vesperis. Caeli fulgens in gloria
Ob sanctitatis merita,
Ad Magnificat. Quac in die novissimo
Non timebit ab asperis,
A. In aeterna memoria Cum hospite dulcissimo
Est iusta Christi hospita Secura iam in superis.
Brev. ms. Franciscanura anni 1332. Cod. Casinen. 193. — In 1. Vesp.
A 3 collocetur.
1, —
A 3, 2 fulges. — In 1. Noct. A 2, 1 quid urgens. —
A 2, 3 quo beans. —
A 3, 4 caelesti. — In 2. Noct. R 2, 2 Caeli. In —
Laud. A 4, 4 hac.

17. De sancta Martha.

In 1. Vesperis. 3. Ave, lesu Domine,


factor et factura,
Super Psalmos.
Nos pro Marthae meritis
A. Salve, Clemens hospita fove suavi cura.
Nostri redemtoris,
Martha, tu nos adiuva
Responsoria.
Nunc et cunctis horis.

Ad Magnificat. 1. Syrus dux Syriae,


quoque multarum regionum,
A. Gloria, Christe, tibi,
Euchariam duxit
qui Martham sede polorum
regali germine natam,
Hospitio refoves,
Gignitur bis Martha,
tu cibus, Sorte piorum,
devota per omnia Christo,
Eius nos meritis
V. Hospita, servitrix,
sorti coniunge bonorum.
famulatrix, fervida nutrix.

Ad Matutinum. 2. Martha, virgo nobilis,


Invitatorium.
multum infirmata
Et diu, sed Domini
Laudemus Dominum,
virtute sanata,
qui Martham large beavit
Corde, ore, opere
Aeterno pro terreno
caelisque locavit.
nam semper dilexit
Hunc, hinc hanc ad supera
ceu suam provexit;
In 1. Nocturne. V. Rex bona pro meritis
Antiphonae. dat pius ipse suis.

1. Ave, lesu laudabilis 3. Salve, stirpe regia


Et multum admirabilis, Nata, felix hospita
Qui quondam ceu pauper homo, Nostri salvatoris,
Marthae receptus es domo. Martha, fac, ut omnia
2. Ave, sol iustitiae, Nobis tua merita
lesu, sole natus, Prosint cunctis horis,
Marthae tabernaculo V. Te quia salvator
pastus et potatus. dilexit castus amator.
— 51 —
In 2. Nocturno. Tandem ad urbem Aquensem
Et ibi familiam
Antiphonae.
.
Christo multam genuerunt,
1. Ave, Martha speciosa, Quia valde clamaverunt
Generosa, gloriosa, Verbis et rairaculis
Pulchra et amabilis, Coram cunetis populis.
lesus [pius] copiosa V. Martba, lesu nutrix,
Prece tua suflFragosa nos nutri, sis quoque tutrix.
Nobis sit et dapsilis.
2. Ave, nostrum refugium,
In 3. Nocturno.
lesu, propter hospitium
Martbae precesque puras Antiphonae.
Mentes emolli duras. 1. Ave, lesu gloriose,
3. Ave, lesu fundamentum Mire et mirabilis,
Oninis boni et augmentum, Hospes Martbae gloriosae
Pro Martbae sanctis meritis Quondam et spectabilis.
Nos summis iunge gaudiis. 2. lesus Martbam et Mariam
Lazarumque dilige])at
Responsoria.
Et dans ipsis manum piam
1. Martba Christo ministravit, Ad superna provehebat.
Ubicunque potuit, 3. lesu dulcis, per merita
Et ad ipsum invocavit Dicti Lazari inclita,
Sororem et voluit, Sororum praefatarum,
Ut ad baec se adiuvaret, Fac in regno coelorum
Et hoc lesus imperaret, Nos consortes earum.
Sed lesus sie docuit :

Responsoria.
V. Martba bonam partera
retinens, tarnen baec me- 1. Martha corpus iuvenis
liorem. Biduo submersum
2. lesu de terris ad patrem Vitae reddit precibus
post ascensionem Et facit conversum,
Martba toto nisu studens V. Suscitat et senem,
ad profectionem, Christo populum quoque
Quae habebat, deponebat multum.
in communionem 2. lesus suam bospitam
V. Sanctorum Cbristumque
, se- Pie consolatur
quens Et, ut ad se veniat
fit forma bonorum. Post annum, adfatur,
3. Cum fideles de terrena V. Et quod salvetur
Hierusalem fugarentur semper, qui eam veneretur.
Et de suis finibus. 3. Salve, felix hospita
Cum sua tunc comitiva lesu, Martha inclita,
lactata maris fluctibus, Virgo prudens et beata,
Nullo prorsus gubernante Sis pro nobis exorata,
Nisi solo Domino, V. Ut Domino gratos
Venerunt Marsiliam, nos efficias et amatos.
4*
52 —
In Laudibus. Et trium miliariam
Terras circum rodavit
Antiphonae.
Villas castraque donavit.
1. Martha bestiam indignam,
Nimis feram et malignam Ad Benedictus.
Necavit Christi nomine,
Gloria tibi, Domine. A. Ave, dilector optime
Te pure diligentium,
2. Martha virgo Tarascono
Qui Martham das memoriae
Logo quodam velut dicto
Cunctorum te colentium.
Constructa ecclesia
Et hoc libro monstrasti,
Cum sua familia
Domino servivit, Quem tunc portasti.

Quo dum ipsum audivit.

3. Frontonem, Petragoricum
episcopum, vocavit In 2. Vesperis.
lesus dilectum nominans,
dum missam celebravit,
Ad Magnificat.

Et Martham caram tumulo Ave, lesu,


A. pietas,
cum ipso collocavit.
veritas et vita,
4. Chlodoveus rex renibus Qui tuam caram Martham
gravissime dolebat consolatus, ita
Et famam de miraculis Dicens: mecum gaudebis
Marthae tunc audiebat, In aeternura vivens
Et veniens ad tumulum Et, quae petis, habebis
sanissimus fiebat. A me, daboque libens.
5. Tunc locum illum liberum Et omnes •
te colentes
Rex fecit et ditavit Erunt tecum gaudentes.

Brev. ms. Pataviense (?) saec. 14. Cod. Palat, Vindobon. 1977. In —
1. Vesp. ad Magn. A, 4 tuci vis sorte; lies wie oben oder duci vis? oder
tu civem? —
In 2. Noct. R 3, 4 Martha cum sua. —
R 3, 15 sq. Martha
lesu nos nutri sis quoque nutrix. —
In 3. Noct. A 1, 2 Mira et mirabilia. —
R 2, 6 semper quis eam veneratur. —
In Land. A 3, 6 Cum epo (episcopo)
collocavit.

1$. De sancta Martha.

In 1. Yesperis. Sumis ad hospitium


pascendum, Martha beata,
Super Psalm OS.
V. Manna suave eibas
A. quam praedigna, et fonti pocula libas.
quam felix, Martha, benigna
Hospita Christi, Ad Maguificat.
suavi pietate fuisti,
Caeli convivis A. Magnificemus Dominum,
nos iungas, caelica civis. Qui pro salute hominuin
R. Regem niagniticum Dives pauper, Dens homo
pascenlem cuncta creata Factus, ut in Marthae domo
— 53 —
Panis vivus pasceretur, 2. Haec dum de morte
Fonti potus largiretur, fratris conqueritur,
Cuius nos patrocinio A salvatore
Paradisi iungat convivio. lides quaeritur,
Quae post fidei
confessionem
Ad Matutinum. Fratris videt

Invitatorium. resurrectionem ;

V. Deo placens
Christum laudemus,
et dilecta
cum- Martha glorificemus,
Et dilecto
Quam sibi convivam serviens subiecta.
pietatis iunxit olivam.
3. Quadam die
excellentia
In 1. Nocturno. Christi commen-
dabat dementia,
Antiphonae.
Cuius domum
1. Haec Martha Dominum sedulo visitavit,
Angelorum et hominum Clementer fratrem
Caro hospitio compatiens suscitavit.
Suscepit servitio. V. praedignum
2. Testimonium laudibus praeconium,
Domini fidele, Tanti amoris
Dum utriusque Christi testimonium.
devotae famulae
Commendat vitam,
Marthae activam, In 2. Nocturno.
Mariae contemplativam.
Antiphonae.
3. Innocentiam vitae largiens
INIundumque cor diligens 1. Desiderans salutem eins
Hoc castellum quaesivit, Visitavit eam Dens,
In quo templa Ut medicus aegrotam
gratiae praescivit. Corpore quam spiritu
curaret totam.
Responsoria.
2. Virtutum Dominus illius
l. Felix Martha,
Sedit cum bis senis fratribus
soror liazari,
In circuitu mensae ipsius.
Cum Maria
3. In medio discumbentium
digna famula,
Medicus dans cibum mentium
Quam salvatoris
Fecit salutare convivium.
commendat gratia
Et suavis Responsoria.
honorat amicitia;
V. Diligebat lesus 1. Misit manum ad fortia

Martham piam, Martha prudensque femina,


Cum Lazaro
fratre Fortis doctor
sororem Mariam. meruit consortia,
- 54 -
Quae praedicando 2. Sancta Martha
sparsit verbi semiiia. iam mortis hora instante
V. Salvatoris conservabat Gaudet Domino
Gesta, verba se visitante,

quod post eructabat. Quam post tristia


Yocat ad caelestia:
2. Dum Tarascone draconem
V. Veni, hospita mea,
Duxit ad occisionem
veni, dilecta mea,
Zona vinctum velut agnum,
Plebis tripudium
Ad me, quem amas
magnum, mente sancta, fide vera.
effecit

V. Pium miraculum videntes


3. Fortis agonista,
Collaudant adflictae gentes.
mundalia respuens ista,
3. Martlia veneranda, Suaviter interius
Gestis,verbis admiranda, Oculis suspensa supcrnis,
Dum iuvenem suscitavit, Semper inhaerebas
Laudes salvatoris Dilecto, quem cupiebas;
mirificavit,
V. Christo coniuncta
V. Actu, voto Christi gloriam, petc nobis prospera cuucta.
Reverentiam
non quaerens propriam.

In Laudibus.
In 3. Nocturno.
Antiphonae.
. Antiphonae.
1. Dicta sunt gloriosa
De te, Martha speciosa, Martha, insignis athleta,
1.
Hoc celebri festo
Legisque Domini decrcta,
miseris, pia mater, adesto.
Quae corde
2. In populis annuntiemus meditatur dulciter,
Mirabilia, quac fecit Dens,
Explicabat
Dum Lazarum resuscitavit,
sermone sagaciter.
Suam dilectam laetiticavit.

3. Tubis in ductilibus 2. Cumque verbo quam exemplo


Psallamus cum laudibus Haec columna
Christo, qui post Visa sit Dei templo,
laudabilem vitam Digna veneratur apostola,
Suam sibi Fide actuque
iunxit amicam. Christi discipula.

Responsoria. •
3. Ministri tunc ecclesiae
1. Post obsequii laborem Hanc matrem erant venerantes
Carnisque macerationem Et sanctitatis eximiae
Christi dilecta divitiis Plenitudinem mirantes.
Delata fruitur deliciis,

V. Ut requies post laborem 4. Vas gratiae inexhaustum,


Et sequatur Deo dignum holocaustum,
gloria squalorem. Omnium genus expolitum.
— 55

5. Laudabilis Dominus In 2. Yesperis.


In suis virtutibus
Ad Magnificat.
Gratam sibi Martham fecit,

Quam gratuitus A. Sanctum nomen Domini


Mirifice perfecit. Magnificent omnes populi,
Qui Martham piam
Ad Benedictus. Sanctam invitavit ad patriam,
Promittens se daturum
A. Videntes haec magnalia vitae gloriara
In beata Christi hospita, Eins devote
Quam suis manibus agentibus memoriam,
Sepelivit Dominus, Quorum nos consortes
Fideles mirantur, In dilectione fortes
Angeli iucundantur, Faciat ad suam laudem
Bcnedicentes Deum deorum Per infinita
In saecula saeculorum. saecula saeculorum.
Brev. ms. Prageuse saec. 14. Cod. Prägen. A 12. A. Brev. VU —
ms. anni 1421. Cod. Gottwicen. 436. B. —
B hat nur die 1. Vesper; ad
Noct. Commune de virginibus. —
Ad Magn. A, 3 Dens fehlt A. Hymnen —
in 1. Vesp. Pange lingua praeconium (Anal. IV, 206) A, Praesens sollemnium
:

(Anal. XXIII, 237) B.

10. De sancta Martha.

In 1. V esperis. Christi parat hospitium ;

Quam felix hoc initium !

Antiphonae.
R. germana Magdalenae,
1. Exsultet urbs Bethania, Tuae precis cantilenae
Quae contulit immania Resonent in aure Christi,

Fidelibus donaria Cuius hospita fuisti,


Salute multifaria. V. Fac, ut nos ab orci nece
Salvet Deus tua prece.
2. Ex qua processit edita
Beata Martha, praedita Ad Magnificat.
Parentibus regalibus,
Clarissima natalibus. A. Distribuit egentibus
Opes suas et gentibus
3. Haec annis puerilibus, Fidem lesu Christi sparsit,
Senioribus, senilibus In amore lesu arsit.
Signavit se virtutibus
In omnium obtutibus.
Ad M a t u t i n u m.
4. Contemptis voluptatibus
Et mundi vanitatibus Invitatorium.
Devota Deum coluit,
Procidentes ante Deum
Cui foederari voluit.
Adoremus omnes eum,
5. Hac inspirata gratia Vota Marthae qui respexit
Mundi cordis palatia Et in caelos illam vexit.
— 56 —
In 1. Nocturno. 2. In uno necessario
Maria vacat, vario
Antiphonae. At cum Martha turbabatur
Et iuvari se speratur.
1. Magna Dei dementia,
Cuius magnificentia 3. Marthae non reprehenditur,
Sanctam Martham coronavit Mariae pars rependitur
Et in caelos elevavit. In supernis fundamentis
Portas Sion diligentis.
2. Per eins, Christe, merita
Praesentia, praeterita, Responsoria.
Aliena et occulta
Dele mala, sunt nam multa.
1. Ad lesum flens dixit Martha :

Ecce, dies adest quarta,


3. Virtutum dux, rex gloriae, Quod defunctus est mis frater ;

Hanc cum palma victoriae si hie fuisses, pater,


Triumphantem laureavit, V. Lazarus, servitor tuus,
Quae draconem iugulavit. Non fuisset mortuus.

Responsoria. 2. Qui compassus Marthae flenti


Lacrimatus cum ingenti
1. Quoddam lesus in castellum Voce sursum exclamavit
Introivit, ut, novellum Lazaiumque suscitavit,
Verbum vitae praedicaret V. Spes ipse morientium
Et salutcm lapsis daret, Et vita est credentium.
V. Ut quibus casus gravior,
3. Hoc ludaei persenserunt
Erectio sit gratior.
Moxque Martham eiecerunt
2. Alvo virginis conceptus Et, qui ei adhaeserunt,
Hospitatus et acceptus Aludaea propulerunt,
Est in sanctae Marthae domo, V. Post passionem Domini
Verus Deus, verus homo; Credentes suo nomini.
V. De virgine qui nascitur,
Is cibo Marthae pascitur.

Dum paratur aegro cena,


In 3. Nocturno.
3.
Soror Marthae Magdalena Antiphonae.
lesu pedes amplexatur,
Sed per Martham ministratur 1. Annunciavit gentibus
;

V. Martha pavit carnaliter, Cum signis eminentibus


Haec pascitur mentaliter. Gloriam divinae legis,
Salutare summi regis.

2. Martha cum suis sociis


In 2. Nocturno. Vacans Deo non otiis
Circumquaque praedicavit,
Antiphonae. Quia Dominus regnavit,

1. Maria, quod audierat, 3. Convertitur ad Dominum


lesum, quem concupierat, Mox nmltitudo hominum,
Verbum sedens eructavit, Qui per signa, quac vidcrunt,
Sed stans Martha ministravit. Laudcs Deo cantavemnt.
- 57 -
Responsoria. 4. Laudantes benedicite,
Psalmis hymnos adicite,
Venit Martha super fretum
Festa Marthae celebrantes
Propter ludaeorum metum,
Et in Deo gloriantes.
Remi, vela non dabantur
Et cibi subtrahebantur, 5. Caelestibus in aedibus
V. Sic secum ad Marsiliam Excelsis sedet sedibus,
Suam duxit familiam. Cantat ibi laudes Deo
Hospitata nunc cum eo.
2. Urbs Aquensis visitatur,
Et plebs multa baptizatur,
Ad Benedictus.
Martha signis et portentis
Feritatem domat gentis A. Laudabiles exsequiae
V. Avinionis finibus Celebrantur pro requie
Et Tarasconis syrtibus. Marthae, Christus quam amavit,
Corpus eins tumulavit,
3. Demum Martha Tarascono
Per se gerens officium
lllustrata Dei dono
Commendat hoc exitium.
In aula sistitur Hell,
Quae cibavit regem caeli,
V. Erit perpes memoria
Sua cum Dei gloria. In 2. Vesperis.

Ad Magnificat.

In Laudibus. A. caelis digna,


venerabilis hospita Christi,
Antiphonae. Quae nova per signa
1. In domo sanctitudinis fidei vera dona dedisti,

Decore pulchritudinis Convertens gentes


Suam hospitam locavi:, baptizari sitientes,

Orbem terrae qui tirmavit. Ad Christum mentes


tua dirige iussa sequentes;
2. iutroivit in atria
Lazarus e bustis,
nam latria,
Caelestia,
en, te plorantc vocatur,
Domino quam exhibebat,
Praemia cum iustis
lesu Christo complacebat.
ut vivus promereatur,
3. Ad Dei vultus gloriam Sic a peccatis
Suam vertens memoriam nobis quoque viviticatis
lesum Christum sitiebat, Crimine conductum
Aliquando quem pascebat. vertas in gaudia luctum.

Brev. ms. Aug-ustanum saec. 15. Clm. Mouacen. 3902. A. Brev. ms. —
CoDstantiense (?) saec. 14. Cod. Sangallen. 472. B. —
Brev. ms. Constantiense
saec. 15. Cod. Eremiten. 80. C. —
Brev. ms. Constantiense anni 1470.
Cod. Eremiten. 82. D. —
In 1. Vesp. A 3, 3 Signavit virtutibus A, et
virtutibus B. —
In 2. Noct. A 3, 1 Marthae pars non AB. R 1, 3 Quod —
defunctus est frater mens A. —
R 1 4 O si fuisses hie frater A. —

,

R 2, 4 que fehlt A. —
In 3. Noct. R 1, 4 Et tibi A. R 2, 3 Signis 'et

portatur A, et potentis B. —
In Land. A 5, 1 Caelestibus in diebus A.
In 2. Vesp. Ad Magn. A, 4 dona fehlt A. — Hymnus: Magnae laetitiae
f ulget lux hodie (Anal. IV, 205).
— 58 -
20. De sancta Martha.

In 1. Vesperis. susceptrix susceptoris,


Nos coniungi caeli choris
Antiphonae.
Impetra per Dominum,
1. Gaude, felix visitata Qui in terris te dilexit
Per Martham Provincia, Et frequens ad te respexit,
A qua tibi lux est data, Unica spes hominum.
Vitae prius inscia.

2. Hanc per orbem venerari


Ad Matutinum.
Congruit officio, Invitatorium.
Cuius venit ministrari
lubilemus Deo regi
Christus in hospitio.
Canticorum schematc,
3. Circa cuius satagebat Qui caelesti fecit tegi
Frequens rainistcriuni, Martham diadematc.
Ut caelorum hunc timcbat
Tenentem imperium. In 1. Nocturno.
4. Christo frater accumbenti
Antiphonae.
Redivivus iungitur,
1. Visitans memoriam
Soror verbum proferenti
Secus pedes fungitur.
Marthae geris, Domine,
Quam vehis ad gloriam
5. Haec turbatur erga plura Miro tuo nomine.
Sola vitans otium,
2. Tibi fervens a calore
Ministrandi mente pura
Servam se exhibuit
Pertractat negotium.
Et ministrans in tiniorc
I{,. quam dulce, quam praeclaruni Sua quaeque tribuit.
Est Marthae convivium, 3. Non accepit haec in vanuni
In quo regem pascit carum Animam, quae filio
Supernorum civium, Dei largam dedit manum
Qui perennis sibi dedit Suo domicilio.
Vitae cibum hodie
Responsoria.
Et cum hymnis ad hanc redit
Caelestis melodiae ;
1. Cum redemptor mundo luxit
V. Surge, soror, liospes cara, Et ad viam plurcs duxit
lesus inquit, propera, Spargens verbi semina,
Fruitura luce clara In domum cum tota cura
Fulgida per opera. Suam illi servitura
Hunc excepit femina,
Ad Magnificat.
V. Cuius soror pedes lesu
A. Transit hospes virgo Christi Tenet pro solamine,
Hoc de mundo laeta tristi Sed ministrans haec in csu
Ad caeli palatia, Devoto conamine.
Cuius corpus tumulavit 2. prae multis praeelecta,
Pastor bonus, quem hie pavit Quod ad tua, virgo, tecta
Speciali gratia; Depasccndum traheres,
59 -
Qui dat omni carni cibum, 2. Ut mittantur convocatos
Tuam sie attollens tribum, Et ad opus destinatos
Dum
rem eius ageres; Sequitur discipulos,
V. Obsequendo deitati Exsistente multa messe
Maior fis ingenua, Laboravit indefesse
Cuius cuncta potestati Colligens manipulos ;

Incurvantur genua. V. Signis verba contirmavit

3. Fide lucet redimita, Plena Dei numine


Quando lesus inquit: vita Et a morte suscitavit
Sum et resurrectio, Submersum in fiumine.

Credo, mox respondit ei, 3. Pollet firmitate spei


Tu es Christus, natus Dei; Respondendo nato Dei
Ell, tidei perfectio De die novissimo
V. In liac lucet, qua germanus Et subiunxit surrecturam
Suscitari meruit Carnem ad vitam futurani
In busto quatriduanus, Sermone clarissimo;
Quem Christi vox eruit. V. Exspectavit spem beatam
Et adventum Domini,
Sc ex eo reddens gratam
In 2. Nocturno. Eius sancto nomini.

Antiphonae.

1. Verbum bonum eruetavit


In 3. Nocturno.
Martha, Dei filia, Antiphonae.
Quae doctura transfretavit
1. Ante Deum velut rosa
Multa plebis milia.
Fraglat sanctimonia
2. Transfert montes in cor niaris, Et in signis gratiosa
Dumtidem astrueret, Reprimit daemonia.
Et ab ea salutaris
2. Cursu vitae iam complcto
Verbi rivus flueret.
lusta quando moritur,
3. Monte sancto solidata Christus vultu sibi laeto
Et in petra stabilis Lux perennis oritur.
Plebem docet Deo grata
3. Orbis terrae coram Deo
Et mundo amabilis.
Plaudat atque flumina,
Responsoria. Qui Martham vexit ab eo
Ad caeli cacumina.
1. Proficiscens haec sororis
Tarasconem et rectoris Responsoria,

Obtenta licentia 1. Isla sibi iam non vixit,


Revelare lesum quaerit Fame corpus sed adflixit,
Et salutis verbum serit Cui contemplatio,
Grandis eloquentia; Comraendata pars sororis,
V. Homicidam et voracem Supernis vacanti choris
Cruce vincens bestiam, Manet in solacio;
Clara signis fert ad pacem V. Somno brevi soporata
Populi molestiam. Ad preces regredituv
— 60

Deo totiens prostrata 3. Ad te, Dens, vigilavit


Nee labore laeditur. In bonis proficiens

2. Postquam huius cursum vitae Et manus suas levavit


Complevisset virgo In te tota sitiens.
rite
Inter dona caelica
4. Fidem ponens in augmentum
Rex caelorum, quem hie pavit, Per doctrinam stabilem
Hanc gratanter invitavit Deum caeli firmamentum
Ducens super aethera; Praedicat laudabilem.
V. Cuius corpus, lesu bone,
Sepelis in gloria 5. Laudem Deo dans sonoro
Assumpto Frontone
tibi Caelicis agminibus
In iustae memoria. luncta transmigrat in choro
Sacris cum virginibus.
3. prudentum puellarum
lubar caritatc darum Ad Benedictus.
Et doctrix apostolica,
Sint per te tibi devoti A. Cunctis suis in diebus
Apud Christum mundi toti Propter Deum datis rebus
In fide catholica, Impendens servitia
V. Intrent sponso veniente Coram ipso pacis ratae
Ornatis lampadibus Viam plenam sanctitate
Oleoque Stent lucente Intrat et iustitia.
In prudentum gradibus.

In 2. Vesperis.
In Laudibus.
Ad Magnificat.
Antiphonae.
A. Deus noster salutaris
Circumdedit rex caelestis
Exsultantem in pracchiris
Cinctus fortitudinc
Martham locat scdibus,
Candidatac Martham vcslis
Excuntem terrae sulum
Mira pulclintudinc.
Fert, qui potcns est, ad polum
Christum Deum forc scivil Pro terrenis acdibus ;

Auferentem vitia, Quam precamur suae sortis


Ad quem fei ix introivit Nos consortes sequi mortis
Magna cum laetitia. Disruptis compedibus.

Brev. ms. Capit. Dusseldorpini saec. 15. Cod. Dusseldorp. 64. A. C —


Brev. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 1-5. Cod. Dannstadien 977. B. —
.\ntiph. ms. S. Cuniberti Colonien. anni 1538. C —
Antipli. ms. S. Cuni-
berti Colonien. anni 1553. D. 1 n —
1. Vesp. A 1, 3 sibi A. A 3, 1 —
(,'irca huins CD. — A 3, 3 tremebat CD. —
Ad M.ign. A, 8 coniunge A. —
Ad Matut. Invit. 3 fecit reji^i C
-- In 1. Noct. R 1, 5 iSua illi A. —
R 1, 6 lesum excepit A. —
R 2, 8 Memor sis A. —
In 2. Noct. R 1, 7 et
fehlt A. — R 2, 1 mictantes A. —
In 3. Noct. R 1, 5 fehlt A. R 2, 10 —
In misce A. — In Land. A 4, 1 ponis in augmento A. Hymnus: Deo —
nostro Sit iucunda (Anal. IV, 206;.
— 61 —
21. De sancto Materno.

In 1. Vesperis. Ad Matutinum.
Antiphonae. Invitatorium.

1. Rocolamus gaudia lubilet ecclesia


Laudibus et votis Regi sempiterno,
Pro Materni gloria, Qui Vera dat gaudia
Christi sacerdotis. Praesuli Materno.

2. Annis hie infantiae


Dominum confessus In 1. Nocturno.
Simplex innocentiae
Antiphonae.
Viam est ingressus.

3. Trinitatis nomini 1. Maternus, vas gratiae.


Spiritu renatus, Vir beatus, probus,
In mandatis Domiri Mittitur Germaniae
Vixit vir beatus. Viris cum duobus.

4. Princeps cum prineipibus 2. Praedicator inclitus

Populi electus, Petro constitutus


Fit a Petro gentibus Disciplinis caelitus

Galliae directus. Sacris est imbutus.

5. Pretiosa primitus 3. Somno mortis dormiens


Morte resolutus, Vivus resurrexit,
Sociis est redditus Dominus exaudiens
Vitae restitutus. Sanctos hunc erexit,

R. Gaudeat haec contio Responsoria.


Celebri sollemnio
1. Treveris et Colonia
Praesuli Materno^
Celebrent cum Octavia
Cuius ministerio
Sui pastoris gaudia,
Nostra regi regio
Materni natalitia,
Subditur aeterno,
V. Omnibus haec melis
V. Huius intercessio
recolat plebs festa fidelis.
Nos servet a vitio
Et hoste vetemo. 2. Felix Petri discipulus,
Maternus, fide credulus,
Ad Magnificat. Cuius doctrinis populus
A. Magnificat Dominum Christo credit incredulus ;

Plebs tidelis hominum


V. Praeco redemptoris
fuit iste, Corona decoris.
His Materni festis,
Qui luminis luminum, 3. Ad fidem Petrus gentium
Purgatoris criminum, Tres ordinat, Eucharium,
Verus fulsit testis, Maternum et Valerium,
Ad quem post hunc terminum In verbi ministerium,
Nos a viris sanguinum V. Gallis, Germauis
Ducat rex caelestis. Christi dat dona prof^nis.
— 62 —
In 2. Nocturno. Christi tabernacula
Purus est ingressus.
Antiphonae.
3. In virtute, Domine,
1. Lumen vultus Domini Tua est locatus
Super hunc signatum Beatorum agmine
Corpus praestat homini Caelo sublimatus.
Gratia renatum.
2. Rex et auctor saeculi Responsoria.
Christo benedixit, 1. Post sanctorum obitura
Ob salutem populi Maternus per meritum
Mortuus revixit. Trium civitatum,
3. Coronatur gloria Treveris, Coloniae
Sanctus et honore, Simul et Octaviae
Gallia, Germania Rexit praesulatum,
Noto salvatore. V. Verbis, signis, moribus
Ad profectum omnibus
Responsoria.
Tenet principatum.
1. Praedicans cum sodalibus 2. Ex hoc mundi stadio
Maternus Gallis gentibus Vitae dignus praemio
lianguens occumbit febribus Migrans vir beatus
Exuens a mortalibus, Sanctorum consortio
V. Caelo donatur Vero gaudet gaudio
corpusque solo tumulatur. Christo sociatus,
2. Reversos tristes socio V. Corpore deposito
Duos defuncto tertio Fide, vita, merito
Pio Petrus solacio Plenus et probatus.
Confirmat ministerio; 3. Gaude tuo, Gallia,
V. Ob sancti funus Materno doctore,
veneratur trinus et unus. Laetare, Germania,
3. Maternus Petri baculo Inclito pastore,
Vivus exit de tumulo Qui, quos ad caelestia
Vitam daturus saeculo, Duxit ab errore,
Pastor futurus populo, Coronavit gloria
V. Ad Christi cultus Suo cum factore,
surgit de morte sepultus. V. Ereptos a faecibus
Criminum incestis
Nos Materni prfecibus
In 3. Nocturno. Lustret lux caelestis.

Antiphonae.
In Laudibus.
1. Contidens in Domino
Pontifex Maternus Antiphonae.
Solio intermino 1. Dominus rex laudibus
Civis fit supernus. Colitur aeternus,
2. Vivens sine macula Per quem in caelestibus
. Carnis post decessus Colitur Maternus.
m —
2. lubilent siderei Cuius nos oratio
Deo et superni Die hodierno
Pro meritis fidei Ereptos ab impio
Praesulis Materni. Hoste et veterno
3. Deus lux viventium Coronet in solio
Lumine paterno Pacis sempiterno.
Sancto vitae gaudium
Contulit Materno.

4. Benedicant omnia In 2. Vesperis.


Regem sempiternura,
Qui exaltat gloria Ad Magnificat.
Caelica Maternurn.
5. Laudantes te gaudiis A. Salve, pater Galliae
Lucis hodiernae Caelitus renatae,
Caelis Dei iiliis Ave, flos Germaniae,
lunge nos, Materne. Pontifex beate,
Nos, Materne, ho die
Ad Benedictus.
Dante trinitate
A. Laus et benedictio Fac heredes gloriae
Deo Sit, Materno, Vera claritate.

Brev. ms. Tnngrense s.iec. 15. Cod. Serain. Leodien. 6 2. A. M —


Antiph. ms. Tuugrense IV. saec. 15. B. - - Brev. ms. Tungrense saec. 15.
Cod. Darmstadien. 394. C. —
B beginnt in 1. Vesp. mit der A ad Magn.
Zu den Landes hat es nur 1 A super Ps., nämlich die 4.; die andern stehen
der Reihe nach ad parvas horas. A, 1 der 1. Vesp. steht als Commemoratio
per hebdomadam. Hiezu der Hymnus Ad honorem conditoris (Anal. XXIII,
240).

22- De sancto Manritio.

In 1. Vesperis. In caeli laetitia


Gaudent coronati.

Antiph onae. 4. Electorum spiritus


Sanguine probatur
Et exceptus caelitus
1. Martyrum sollemnia
Christo sociatur.
Celebrent renati,
Martyres in gloria Ad Magnificat.
Regnant purpurati.
A. Ave, martyr pretiose,
Ave princeps gloriose,
2. Maior compensatio Legionis generosae,
Meritis sanctorum, Mauriti, martyr Christi,
Dum datur in praemio Fide raundum qui vicisti
Mansio caelorum. Et coronam raeruisti,
Fac nos tecum gratulari,
3. In mundi tristitia Legioni sociari
Modicum artati Et in Christo coronari.
64 —
Ad Matutinum. 2. Sacri duces et egregii,
Viri fortes et eximii,
Invitatorium. Horrent scelus sacrilegii •,

In martyrum victoria V. Quos redemit de manu inimici


Laudemus regem gloriae, et de regionihus congregavit.
Cuius triumphat gratia 3. Furit Caesar,
Et coronatur hodie. ad necem impiam
Sternit viros
et caedit hostiam,
In 1. Nocturno. Servit nolens
ad Dei gloriam.
Antiphonae.
V. Cor regis in manu Domini; aa
1. De Vagina gentium quodcumque voluerit ,
incli-
Evocatur legio nahit illud.
Per edictum regimn
4. Regi terrae
Duce sub Mauritio.
mactatur victima,
2. Ascendit lerosolymam, Regi caeli
Culturam spondet optimam defertur anima,
Et mente sumit alacri Dum fit Deo
Signum caelestis lavacri.
decimus decima.
3. Pellem commutat Aethiops V. NoUte timere eos, qui corpus
Et pardus ponit varium, occidunt^ animam autem non
Ditescit pauper et inops possunt occidere.
In gratia caelestium.
4. Procedit sacra legio
Terribili collegio,
In 2. No cturno.
Virtutibus et viribus
Tremenda suis hostibus. Antiphonae.
5. Firmatur fide plenius
A Romano pontifice, 1. Deo dilecti principes

lurat Stare fidelius Suae sortis participes


Regi reique publicae. Turbas accendunt fortibus
Exemplis et sermonibus.
6. Transmittitur ad Gallias
Hinc legio cum Caesare, 2. Commilitones optimi
Sed profani vesanias Et atliletae fortissimi,
Profanat voto dispare. Hostem vincamus fortiter
Et perstemus viriliter.
Responsoria.
3. Corroborentur animi,
1. Regis cultus Armentur fide pectora,
castris proponitur,
Et mente Deo proximi
Dei vultus Neci tradamus corpora.
regi praeponitur,
4. Christus amans passionem
Quia non dii

sed Deus colitur;


Formam dedit legioni,

V. Fortis ut mors dilectio, dura Et detestans ultionem


Obtulit se passioni.
sicut infernus aemulatio.
— 65 —
lubentis ad imperium Responsoria.
5.
Petrus recondens gladium 1. Fervet fides ut sinapis,
Coepit a Christo discere Favos mellis stravit apis,
Occidi non occidere. Ut dulcescat velle mori,

6. Ad exemplum lesu Christi Cedat divo mors amori.


Superata morte tristi V. De commedente exivit cihuSj

Christi morte delectemur, et de forti egressa est dulcedo.


Ut cum Christo iucundemur. 2. Prata passim per aperta
Florent flores, virent serta,
Responsoria.
Rosae rubent austro flaute,
1. Clamant Deum Cedunt caelo messes tantae.
sanctorum milia V. Levate oculos et videte regioneSy
Et pro Deo quia albae sunt iam ad
ferunt martyria,
messem,
Ut Dens
Sit
3. De pressura gravis preli
Omnibus omnia.
Apothecae fluunt caeli,
V. Currus Bei decem milihus
Ut cum Christo, vera vite,
multiplex j milia laetantium
Dati morti dentur vitae.
Dominus in eis.
V. Inehriatus in caelo gladius,
2. Caelo ruens serpit anguis,
et vindemiantur hotri vineae
Dum sauctorum manat sanguis, terrae,
Causa cuius casus magni
4. Mauriti, dux beäte,
Fuit veri sanguis agni;
Cuius virtus fragrat late,
V. Vicerunt eum propter sangui-
Cuius odor ut unguentum,
nem agni et propter verbum
Cuius sapor ut pigmentum,
testimonii stii.
Pietati nos divinae
3. quam beata legio,
Tu commendes sine fine,
Quam fervens in Mauritio,
V. Martyr alme, ductor bone,
Dum per mortis compendium
Cum praeclara legione.
Vitam capit perennium.
V. Begnum Dei vim patitur , et
violenti rapiunt illud.
In Laudibus.
4. Princeps alme, dux invicte
Antiplionae.
Legionis benedictae,
Nos custodi, nos tuere 1. Militum sub gladio
Et nos tecum fac gaudere; Martyres exsultant.
V. Dux virtutis, dux salutis, Mortis in ludibrio
Da virtutem, da salutem. Cladibus insultant.
2. Cedit carnis palea
Gladio furenti,
In 3. No cturn 0.
Dum mundatur area
Ad Cantica. Mystici frumenti.
A. ßotrus Cypri conculcatur, 3. Triticum dum moritur,
Novo musto debriatur, Multum affert fructum.
Qui Signatur Christi cruce, Legio dum caeditur,
Coronatur Christo duce. Risu mutat luctum.
Dreres, Historiae rhythmicae. VII. 5
— 66 —
4. Alabastrum frangitur, Regnum transfert ad supernum
Fuiiditur unguentum, Et coronat in aeternum.
Redolet, dum tuaditur,
Fidei pigmentum. In 2. Vesperis.
^ , . /> j . Ad Magnificat.
5. In Signum verae ndei
Rivi decurrunt rosei, A. regalis legio

Gaudet in sanctis caelitus Regiae coUecta,


Unus et idem spiritus. caelestis contio
Caelitus electa,

Ad Benedictus. ^estra nos precatio


Via ducat recta,
A. Christus suos iam victores Ubi Dei visio
Huius mundi post labores Radiat perfecta.
ßrev. ms. Lunaelacense saec. 14. Cod. Palat. Vindobonen. 1950. A. —
Brev. ms. Cisterciense saee. 14. Cod. Virunen. 39. B. Autiph. ms. In- —
ferioris Altae saec. 16. Clm. Monacen. 9480. C. Cod. ßruxellen. (ol. Be- —
lisian.) 9786 90. saec. 15. D. — D
hat die kurze Form; C hat die AA der
1. Vesp als AA der 2. Vesp. in die festo die AA ad Landes als AA infra
Octavam, ad Laudes et per Horas, das übrige in Octava. In 1. Vesp.
;


A 1, 2 Concelebrent AB. —
A 5 Botrus Cypri etc. D. R Princeps ahne, —
dux invicte etc. D. — Ad Magn. A in A:
O vere Christi milites Thebaei,
Portes in agone fidei,
Constantes in devotione spei,
Ferventes in dilectione Dei,
Terrena despicientes,
Caelestia contemplantes.
O quam pretiosa mors sanctorum,
Quae vitam meruit angelorum,
O quam praeclara martyrum gloria,
Quae nihil metuit hostium vulnera.
De quorum collegio dux sacer Mauritius,
Constans iu passione socius,
Caelestis militiae municeps,
Factus est aeterni regni particeps.
Ad Complet, Super Ps. A Christus amans passionem etc. D. — Ad Nunc
dim. A in D:
O flores purpurei, milites Thebaei,
Verae testes fidei gloria tropaei,
Facite nos provehi ante thronum Dei,
Quo luce siderei fruamur diei.
In 2. Noct. A 4, 2 Legionis benedictione A. — In Land. AA 2-5
ad parvas horas verteilt B. —
In 2. Vesp. R Prata passim per aperta D. —
Per Octavam super Psalmos A Ave, martyr pretiose etc. A. In der —
kürzern Form steht das Officium nach D in Anal. Bolland. VI, 354 ff.

23. De s. Manritio Turonensi.

Inl. Vesperis. Eta patre primitus

Antiphonae. Mocuma vocatus.

1 . Ex rogali germine 2. Eins puerilia


puer erat natus cuuctis erat grata
67 -
Et claris virtutibus Qui ad caelum
iuventus ornata. vexit Mauritium.

3. Sic Columbam studuit


sanctus iraitari,
In 1. Nocturno.
Üt hunc vulgus undique
coepit venerari. Antiphonae.

4. Ne sanctum extoUeret 1. Natus regis pueri


fama sanctitatis, frater morti datur,
Parentes et patriam Sed tactu Mauritii
clam fugit et gratis. mox resuscitatur.

5. Ad Yonam insulam 2. Sicut Mo3'si fuerat


post se conferebat, rubus incombustus,
Ubi Deo pluribus Puer rogo vagiens
aniiis serviebat. remansit inustus.
R. Trina Christus 3. Sub aqua tenerrimus
in pueritia innocens profunda
Per Mocumam lacuit, sed puerum
fecit miracula: non submersit unda.
Ignis, aer
Responsoria.
mortis et vincula
Jnnocenti 1. Adulescens
dabant obsequia, superno placuit
V. Tota sanctum Et se cunctis
perfudit gratia pium exhibuit,
Dei virtus, Unde caelum
quod in infantia ingredi meruit;
Innocenti V. Vitae verbum
dabant obsequia. multis aperuit
Atque vita
Ad Maguificat.
beata damit.
A. Dum nutricis
lactescet ubera 2. Domat carnis

Puer sanctus, motus illicitos,

cohors angelica Vincit mundi


Supra tectum conatus noxios,
Indens in aera Terit hostis

Nova novo antiqui tribulos,

dat [nato] gaudia, V. Manus, mentem


Quibus visis
cordis et oculos

rex pater intima Pie tendens


Mente laudat semper ad superos,
Dei magnalia. 3. res mira,
sceptrum despicitur,
Ad Matu tinum. Atque raundi
Invitatorium. decus contemnitur,
Honor Christo Et paupertas
sit et imperium, gratis eligitur,
5*
- 68

V. Tota raente Sumptus quaerit,


Christus diligitur, mora fit taedium.
Ac pro Christo 3. Campus coli
corpus affligitur. cultro praecipitur,
Et arena
per sulcos seritur,
In 2. Nocturno. Crescit bladum,
Antiphonae. messis colligitur,

1. Aper ferus feriens


Hoc in fide
Christi perficitur;
fruges fausto dente
V. Adiuvari
Vertitur in lapidem
natura nititur,
hoc sancto iubente.
Quod in granum
2. Precibus Mauritii
arena vertitur.
latex oboedivit
Et de montis vertice
saliens exivit. In 3. Nocturno.
3. Nil dedit superbiae,
Antiphonae.
sed in caritate
Et in vera vixerat 1. Ut Paulus in pelago

semper sanctitate. naufragus iacebat,


Sub unda sie innocens
Responsoria.
vivus remanebat.
1. Patroni 2. Genus, gentem, patriam
fania clarissima fugit et honores,
Procul volat, Ut salutis quaereret
atque catholica fruges meliores.
Plebs currit
3. Sanctum virura
visura miracula,
gignit Hibernia,
Sancta laetetur
Educavit
mater ecclesia
illum Albania,
De tanti
Cuius corpus
patris dementia,
in reverentia
V. Qui nobis dux
Turonensis
sit et lucema
tenet ecclesia,
Nos pie ducens
Cuius preces
ad gaudia sempiterna.
et patrocinia
2. Li vor latens Nos perducant
crescit in odium, ad caeli gaudia.
Zelant fratres
Responsoria.
fratris excidium,
Per Columbae 1. Vitae sanctae
sancti consilium facto curriculo
Gratis sumpsit Sanctum corpus
sanctus exsilium; datur sarcophago
V. Ratem, remos In Martini
et remigantium sancli coenobio :
~ 69 —
V. Turonensis Sed ad sancti subito
ipsum continuo preces liberatur.
Veneratur
3. Ubi flumen praesulis
semper obsequio.
instar intrat mare

2. Eius tumbam Baculi Mauritius


frequentant languidi, coepit habitare.

Ubi tactu 4. Romam petit pontifex,


sancti sarcophagi ubi consecratus
Sanitati Est atque Mauritius
sunt saepe redditi, a papa vocatus.
V. Caeci, claudi,
5. Semper evangelii
morbosi ceteri,
verba reducebat
Illum prece
poscentes humili.
Ad mentem, sed saepius
illa proferebat.
3. Pie praesul,
pravos puritica, Ad Benedictus.

Purga mentes, A. Nos a cunctis


pelle piacula iniquitatibus
Atque corda Semper servet
tuorum visita sanctus Mauritius
Et ad laudes Atque purget
excelsi subleva; suisque precibus
V. Pia prece Nos coniungat
tu nobis impetra supemis civibus.
Post decessum
caeli solacia.
In 2. Vesperis.
Ad Magnificat.
I n Laudibus.
A. lesu Christi
confessor humilis,
Antiphonae.
Pie nobis
1. NuUum dedit otio succurrens miseris
Tempus, vel orabat Fac, excelsis
Semper vel coUoquiis in tuis meritis
divinis vacabat. Simus tuti
expulsis vitiis
2. Fixo piscis gutture In adventu
Dron osse vexatur, futuri iudicis.

Brev. Aberdonense imp. Edinburgae 1510. —


In 1. Vesp. A 3, 1
Columba. —
A 3, 3 Lies Qiiod hunc. —Ad Matut. Invit., 4 vexit supe-
rum. — In 1. Noct. R 3, 7 Et tota. —
In 2. Noct. R 1. das ganze Resp
zeigt rhythmische Unebenheit. —
R 3, 3 Et fehlt. —
In Lau d. A 3 ver-
dorben? —A 4, 3 Est itaque Mauritius.
— 70 —
24. De s. Manro Parentino.

In 1. Vesperis. Amatur a claustralibus


Ut paradisi lilium;
Super Psalmos.
V. Flos florum, dux morum,
A. Celebret ecclesia Speculum cunctorum.
Martyris sollemnia,
3. Hie decem et octo annis
Qui natus ex Africa
Cum bis fuit Celianis,
Habet regna caelica,
Post volens Petrum visere
Emit per supplicia Coepit ad Romam pergere;
Beatorum praemia, Maurus natus Africanus
Ducat per suffragia
Martyr factus est Romanu^,
Nos ad caeli gaudia.

Ad Magnificat.
In 2. Nocturno.
A. Gaude, Maure, pugil fortis,
Tua morte victor mortis, Antiphonae.
Particeps caelestis sortis,
Nos coniunge caeli portis 1. Petri corpus visitavit
Et audita observavit,

Ad Matutinum. Consueta ministravit.


2. Perceptis mysteriis
Invitatorium.
Instat ministeriis,
Exsultet caeli curia, Pauperum solaciis.
Laetetur et ecclesia
3. Tribus annis Romae fuit
Agens Mauri sollemnia. Sicut fiumen bonis fluit.

In 1. Nocturno. Responsoria.
Antiphonae. Romas rex Numerianus
1.
1. Maurus, natus in Africa, Et praefectus, vir vesanus,
'

Regna possidet caelica. Inierunt supplicia


2. Exortus ex nobilibus Sanctis et ludibria;
Christianis divitibus V. Martyr cessit tunc furori,
Sua dedit pauperibus. Similis hoc salvatori.

3. Contemptis temporalibus 2. In spelunca latitavit


Se coniunxit claustralibus Martyr tribus mensibus,
Totus hians caelestibus. Dens eum confortavit
Cum virgae splendoribus ;

Responsoria.
V, Virga fulsit aurea,
1. Sanctus Maurus Africanus, Mauri mens aetherea
Dives, pius, iide sanus, Non timet funebria.
Distributis divitiis 3. In sopore visitatus
Se domabat ieiuniis; Ad Romam regreditur
V. Instans orationibus Et a notis accusatus
Sua dedit pauperibus. Mox praefecto traditur:
2. Despectis mundialibus V. Christi sum ab infantia,
Intravit monasterium. Non adoro daemonia.
— 71 —
In 3. Nocturno. 2. Mauri, martyris divini,
Corpus condunt Byzantini.
Antiphonae.
3. In linteaminibus
1. Praefectus Mauro praecipit, Et cum aromatibus
Ut adoret daemonia, Cives Maurum condiderunt,
Haec mandata non recipit Sarcophago tradiderunt.
Martyr spernens sculptilia. Titulura ei scripserunt
4.
2. Mauri mens aetherea, Et in navi posuerunt,
Despexit lapidea. Nautae timore fugerunt.
3. Quia sprevit sculptilia, 5. lussitcomburi carinam,
Sustinuit supplicia. Sed ad urbem Parentinam
Eesponsoria.
Actu Dei ducitur
Maurus et excolitur.
1. Christo hie regratiatur,
Quia sibi similatur Ad Benedictus.
Tolerans supplicia A. Maure, natu Africane,
Magna patientia, Sed martyrio Romane,
V. Rosa patienriae, Pater urbis Parentinae,
Columna constantiae. Consors gloriae divinae,
2. Eculeo suspenditur Nos adiuva suffragio,
Maurus, ungulis raditur, Ut perfruamur gaudio.
Lampadibus aduritur,
Caput eins abscinditur. In 2. Vesperis.
V. Ora pro nobis, beatc
Ad Magnificat.
Maure, martyr coronatc.
A. Maure, Maurum superans,
In Laudibus. Nigredinem exsuperans
Et manens aura aurea,
Autiphonae. Nos ducas ad aetherea,
1. Maurus in caelum levavit Ubi gaudes in gloria
Oculos, dum toleravit. Pro proelii victoria.

Brev. ms. Parentinum saec. 15. Cod. Univ. Patavinae 446. — Ad Matut.
Invit. 2. in ecclesia. — In 1. Noct. Ayams.
3,3 —
In 3. Noct. Lectio VII
mit R fehlt; es stehen nur 2 Lectt. in Noct. 3. mit VIII u. IX bezeichnet.
— In Land. A 4, 3 in vani.

25. De sancto Matthaeo.

In 1. Vesperis. Fit conversis forma spei


Actione typica.
Antiphonae.

1. Recensentes mira Dei 3. Prima Christi iussione

Pietatis munia, Linqueus mundi stadia


Praecingamur ad Matthaei Magistrat conspersione
Votiva solleraiiia. Fermenti repudia.

2. Lucris hians telonei 4. Invitatis publicanis


Fruitione publica Ad Christi convivia
— 72 -
Docet, aegris plus quam sanis 6. Primo docens in ludaea,
Opus fore gratia. Post in Macedonia,
R. In figura prophetali Lingua pronipsit in Hebraea
Sub figura bestiali Messiae praeconia.
Comparatus homini,
Responsoria.
luxta formae rationem
Texit generationem 1. Zelo fervens pietatis
Carnis Christi Domini, A primis ecclesia
V. Sic promissum probat missum Repulsaque caecitatis
Hunc Messiam per Mariam ludaeae perfidia
ludaeorum germini. Sparsit semen veritatis
Per orbis confinia,
Ad Magnificat. V. Missis verbi destinatis

A. Fange, Sion,
Cum signorum copia
laude magnifica In Matthaei sortem gratis
Cessit Aethiopia.
Salvatoris
gesta mirifica, 2. In hac dudum dementata
Qui Matthaeum Fictione magica
de Sorte publica Gens errabat excaecata
Dignum [sorte] Fraude diabolica,
dat evangelica. Vera credens obfuscata
'

Specie phantastica,
V. Sed errantis miserata
Ad Matutinum. Plebis virtus deica
Antiphonae. Luce fucis adumbrata
Purgas evangelica.
1. Clangas sacris in Matthaei,
3. Quos Cosroes et Arphaxat
Tuba neomenia,
Ligat astu carminis,
Laudent iusti, sperent rei
De peccati venia.
Hos Matthaeus mox relaxat
In virtute numinis,
2. Vere verax salvatoris
Signo consignans dumtaxat
Probatur assertio:
Pretiosi nominis ;
Nolo mortem peccatoris,
V. Quos di versus dolor taxat
Sed placet conversio.
Ob reatum criminis,
3. Vice fungens exactoris Hos Matthaeus vima laxat
Fisci rei publicae, Fusi Christi sanguinis.
Artcni mutat assertoris
4. Ad haec visa tabescentes
Pldei catholicae.
Magi vires exserunt
4. Inclamatus tuae, Christo, Et confundi gemisccntes
Vocis ad imperium Ad fraudes sc conferunt,
Surgit et cvangelistae Dum dracones flammescentes
Subit ministerium. In Matthaeum ingcrunt;
5. Verbi gesta incarnati V. Signo crucis fatiscentes
Stringens in volumine, Vini nocendi deserunt,
Pandit stirpem propagati Atque somno torpcscentes
De regali germine. Christi numen asserunt.
- 73 —
In 2. Nocturno. V. Summae preces maiestati
Dignetur effundere
Antiphonae.
Ac defuncti corpus nati
1. Hunc Candaces adrairatus Vitae restituere.
Virtutis indicio Yenienti cum legatis
3-
Ad Matthaei pedes stratus Matthaeo regalibus
Colligit hospitio.
Euphemissa festinatis
2. Verba vitae sitientes Obcurit incessibus,
Ad hunc multi confluunt Dans matemae pietatis
Atque Christum confitentes Fletum cum gemitibus :

Ritura gentis despuunt. V. Vivum, ait, desolatis


Natum redde precibus,
3. Hos Matthaeus catechizans
Ut sermonem veritatis
Christi fide imbuit,
Confirmes operibus.
Instructos quoque baptizans
A peccatis abluit. 4. In excelsum tendens raanus
Matthaeus cum lumine:
4. Haec Candacis dum fiebant
Cedat, inquit, error vanus
Intra domicilium,
Ab bis per te. Domine,
En, defunctum qui plangebant, Resurgatquc puer sanus.
Multi regis filium
Mox in Christi nomine
5. Circa funus magi stantes V. Excitatus a defunctis
Regis ex imperio Resumpto spiramine
Frustra manes invocantes Surgit puer coram cunctis
Agunt magisterio. Crucifixi numine.

6. Sed complere non valentes Nocturno.


In 3.
Coeptum sacrilegium
Ad Cantica.
Raptum suadent nescientes
A diis in collegium.
A. Hoc confuso signo magi
Fugiunt in Persidam
RespoiLsoria. Et erroris umbra vagi

Maiestatis lacsae rei


Gentem caecant pertidam.
1.
De more fallacium Responsoria.
Fausta spondent falsae spei 1. Stupens signi novitate
Donantes solatium, Regis cor extimuit
Ut imago liat ei, Et regali dignitate
Mandant, et palatium. Coronandum statuit
V. Haec Candaci nutu Dei Ac divali pietate
Salutis consilium Hunc colcndum monuil,
Dant reginae, ut Matthaei V. Ab hac plebem caecitate
Petatur uuxilium. Matthaeus compescuit
2. Destiiiantur honorati Et liunc sola deitate

Moxa regis latere Cultum dignum docuit.

Postulantes hoc legati, 2. Regnum Christi dilatatur.


Ut Matthaeus propere Credit Aethiopia,
Tantae velit orbitati Fönte sacro candidatur
Clementer succurrere, Eglippi prosapia.
— 74 -
Et cum rege baptizatur Lictor pungit
Multa plebis copia; et in caelestibus
V. Per Matthaeum propulsatur Morte Sacra
Gentilis perfidia, iungit martyribus.
Prole nova fecundatur
Et floret ecclesia.
A d Horas.
3. Thoro spreto maritali
Ad Matthaei genua Ad Primam.
Cum coliorte virginali A. Plebs Matthaei venerandum
Procidens ingenua Audiens martyrium,
Fide iiubit aeternali Tota currit ad cremandum
Regi Ephigenia, Hirtaci palatium.
V. Hostis arte spiritali
Declinans ingenia Ad Tertiam.

Voto sanctimonialis A. Obcurrentes cum placore


Carnis calcat naenia. Matthaei discipuli
4. Vcnustatis os admirans Vix sedarunt a furorc
Hirtacus ingemuit Commotum cor populi.
Et porcorum fraude gyrans Ad Sextum.
Preces, minas miscuit,
Nunc demulcens, nunc delirans A. Ad Matthaei nutu Dei
Carrens puer tumulum
Hanc mutarc studuit ;

V. Hoste pressus est confessus


Virgo Christi fide spirans
Hirtaci piaculum.
Spem consensus abnuit,
Non terrentis minas curans Ad Nonam.
Preces, dona respuit.
A. Hirtacus lepra perfusus
Divino iudicio
In Laudibus. Monte captus et confusus
Super Psalmos. Se transfodit gUidio.
A. A Mattliaeo redargutus
Hirtacus infremuit In 2. Vespe ris.
Et moncntcin persecutus
Ad Magnificat.
Furore cflcrbuit.
A. Matthaee, laus ludaeae,
Ad Benedictus.
Stirpis llos leviticae,
A. Dum Matthaeus Vas insigne, doctor digne
defixis genibus Fidei catholicae,
Secus aram Assistentes et plaudentes
profusis precibus In tui memoria
Orat Christum, Nos, patrone, fac coronac
hunc a cervicibus Consortes in gloria.

Brev. Cod. Oxouicii. Miscell. Liturg. 343.


ras. Cistercien. Italic, sacc. 15. —
In 1. Vesp. A 3, 4 Ferrenti. —
Noct. R 1, 7 Lies verbo?
In 1. R 3, —
1 Caroes, —
R 3, 7 diversis. —
R 3, 9 Hoc; lies: Matthaeus vi mala laxat?
— In 2. Noct. A 1, 1 Candaeis. - R 1, 7 Candacis. R 1, 9 Dat. — —
In 3. Noct. Ad Cant. A 3, sq. umbra vagientem caecaut perfidiam. R 3, 10 —
calcat menia.
— 75 —
26. De SS. Monulph et et Gondulpho.

In 1. Vesp eris. 2. In virtutum stabiliti

Super Psalmos. Monte transitoria


Conculcarunt eruditi
A. Gaudeamus et caelestis
Vera sapientia,
lubili praeconia
Unde nunc caelestia
Imitemur in his festis
Possident cum gloria.
Concordi laetitia,
3. Vox eorum pro commissa
Quibus nobis sunt laudanda
Plebe fusa iugiter
Domini magnalia
Et sanctorum imploranda
Apud ipsum est admissa,
Qui est efficaciter
Praesulum suffragia.
lustis exsultatio,
R. Immortali saeculorum
Salus, benedictio.
Regi laus et gloria
Responsoria.
In sanctorum confessorum
1. Recolatur haec decenter
Promatur memoria,
Praesulum festivitas,
Quos dilexit, nam paterna
Quos bearunt praecellenter
Munitos custodia
Fides, spes et Caritas;
Die vexit hodierna
V. Beati omnes, qui timent Do-
Ad caeli fastigia,
Quorum rexit ut interna
minum, qui amhidant in viis
V.
eins.
Paracliti gratia.
2. Normam sequeus sanctitatis
Ad Maguificat.
Monulphus attollitur
A. Magniticet ecclesia Et at culmen dignitatis
Regem magnificentia Praesulatus rapitur ;

Christum, qui spes est unica V. Ecce, sacerdos magnus, qui in


Sanctorum, quos mirifica diebus suis placuit Deo.
Ilic insignitos gratia 3. Ortus mundo gcnerosis
Perduxit ad caelestia. Gundulphus natalibus
Apud Christum numerosis
Ad M a t u t i n u m. Eflfulsit virtutibus,
Invitatorium. V. Quoniam praevenisti eum, JJo-
Ad Christi praeconium minc) in henedictionihus didce-
Invitetur hodie dinis.
Conventus fidelium
Congaudendo gloriac In 2. Nocturno.
Beatorum praesulum. Antiphonae.

Qua gaudent in saeculum. 1. Tuam, Christe, perfecisli


Ländern ex operibus
In 1. Noctorno. Horum, quos constituisti
Antiphonae. Tuis duces gregibus,
1. Non peccatorum
in via Quos transvexit sanctitas
Pes eorum substitit, Maris huius semitas.
Sed in lege mandatorum 2. Praepotenter conservati
Dei iugis cxstitit Hostis ab insultibus
Ulis meditatio, Vias vitae sunt sectati
Actus cum eloquio. Inoffensis gressibus,
76 —
Quibus nunc est visio Mira suos per electos,
Dei delectatio. Qui ab arce supera
3. Deo vero servierunt Hos vidit pontifices

Puris ex affectibus, Yirtutum opifices.

Moiitem cuius ascenderunt 3. Istos, Deus, elegisti


Innocentes manibus, Tua tibi gratia,
Penetrantes hodie Habitare quos fecisti
Portas regis gloriae. Intra Sion atria,

Responsoria.
Hymnos ubi melice
Turmae promunt caelicae.
1. Hi in domo Dei darum
Velut duo sidera Responsoria.
lubar dantes tenebrarum
Effugarunt opera; 1. Hi sagaces erogare
V. Custodiehant tesümonm eins Triticum in tempore,
et praeceptum, quo d dedit Ulis. Meruerunt reportare
Talentum cum fenore;
2. Locum forte pertransivit
V. Venientes autem venient eum
Monulplius, qua Legia
exsultatione portantes mani-
Nunc est, pandens, quae prae-
pulos suos.
scivit
Prophetali gratia: 2. Se pro fide murum dando
Locus, inquit, hie reddetur Monulphus haereticam
Summis civitatibus Vicit pestem conservando
Par post sanctum, qui nas- Vineam dominicam ;

cetur V. Beatus liomo^ quem tu eru-


Postens temporibus. dieris, Domine^ et de lege tua
V. Hie aeeipiet henedictionem dociieris eum.
a Domino et misericordiam 3. Zelo fervens caritatis
a Deo salutari suo. Gundulphus gentilibus

3. Sublimatus in pastorem Lucem dedit veritatis


Gundulplms sollicitc Divinis dogmatibus;
Curam gessit et amorem V. Os iusfi meditabitur sapi-
Plebis sibi subditae entiam, et lingua eins lo-
V. Et pavit eos in Innoccntia quetur iudiciumj lex Dei eius
cordis sui. in Corde ipsius.

In 3. Nocturno, In Laudibus.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Hi sunt, quibus intollcctuni 1. Dum Monulplius tumulatum


Lux superna praebuit, Principcm progreditur,
Quos instruxit et per rectum Voccs diras, ululatum
Duccns itcr statuit Autlit et prostcrnitur.
In locis tiduciae 2. Astat vultus vir plaeclari
Opulenta requie. Dicens Pater optime,
:

2. Exsultare decet rectos Surge, stude suffragari


Christo, cuius opera Pereunti animae.
— 77 -
3. Redit praesul, et placatur Quos merito non impares
Precum beneficio Dies haec terrestribus
Deus, princeps liberatur Exutos fecit compares
Mortis a supplicio. Supernorum coetibus.
4. A mundana segregavit
Se Gundulphus turbine In 2. Vesp eris.
Et de vera praegustavit Ad Magnificat.
Domini dulcedine.
A. sacerdotes incliti,
5. Exspectavit vigilando Virtutum dono praediti,
Yenturom a nuptiis, Clara caeli luraina,
Quem supernis exsultando üt paradisi flumina
Spectat in deliciis. Irrigastis öcclesiae
Ad Benedictus. Hortum, regem iustitiae,
A. Hi sunt columnae stabiles, Christum placate precibus,
Praecones iustitiae, Ut nos a malis omnibus
Vita digne laudadiles Servans nobis caelestia
Lampades ecclesiae, Det post haec mundi taedia.
Brev. S. Servatii Traiecten. imp Coloniae 1503.— In 3. Noct. A 3, 4
superna. —In Laud. Ad Bened. A 2 iustis. — Hymnus: Adest .sacrata
praesulum (Anal. XXUI, 246.)

27. De sancta Moni ca.


In 1. A^ es p eris.
Ad Magnificat.

A . Gaude, chorus supernorum


Antiphonae. civium,
Plaude turba devotorum
1. Exulta, lerusalem, et laetare,
hominum,
Quia rex Salem iubar salutare
Nam sponsa Christi Monica
De Babylon tenebris
Caeli transit ad gaudia,
Sanctam produxit Monicam.
Quae novae prolis
2. Matrem sterilem fecunda gratia
Deus laetificat, Mundo peperit
Dum Augustinum doctrinarum charismata.
spiritu regenerat.

Laetanter domum Domini


Ad Matutinum.
3.
Invitatorium.
visitat puella,
Christum lucem adoremus
Pro quo sub Christi nomine
illustrantem omnia,
sustinet flagella.
Cuius vultu iucundatur
4. Non vanum aedificat,
in
sancta mater Monica.
Sponsum Deo dedicat,
Fit salutaris Patricio In 1. Nocturno.
SanctaeMonicae sedulamonitio. Antiphonae.
5. Lauda, lerusalem, Perfecit ab infantia
omnium salvatorem, Huius corpus et labia
Qui fructu huius feminae In suae laudis titulum
dat benedictionem. Christus, salvator omnium-
am

— 78

2. Dies diem illuminat, 3. Haec consolabatur


Haec liberos suos laetificat, Dolens ut parturiens,
Casto timore Doniini Donec Christo suscitatur
Sapientiam praestat parvulis. Augustinus moriens.
3. Miserorum consolatrix Responsoria.
Et alumna pauperum, 1. Se totam Deo dedicat
Supernoruni contemplatrix, Soluta viri legibus,
Moiitem scandit caelicum Egenis se humiliat
Respousoria. Et infirmorum squaloribus,
1. Educavit Monicam Caelesti sponso iubilat.

sancta mater Facundia V. Muli crem fortem quis in-

Timoris Dei sub virgula veniet? procid et de uJtimis


primaeva ab infantia, finibus pretium eius.

V. Miro enim modo crevit cum 2. Abundanter cumulasti


ea miseratio. Sanctae tuae gaudium,
2. mater nostra, Christe lesu, qui vocasti
coniugii speculum, Ecclesiae ad gremium
Quae viro suo flagitat Augustinum et iussisti
lumen catholicum Aspernare saeculum.
Et pie impetrat V. Duo petiit a te, ne deneges c/,
felicem obitum; Domine antequam moriafur.
j

V. Salvatur enim vir infidelis 3. vere Christi


per midierem, fidelem. benedicta famula,
3. Felix mater carne Quam crucifigunt

Felicior crucifixi vulnera,

et spiritu duplici, Rigat terram


Consolatur lacrimarum copia,
spiritu propbetico Torcular crucis
Ne filium defleat exprimit haec flumina.
mortuum,
spiritu Y. Deduc quasi torr entern lacri-
Quem Deus suscitat mas per diem et noctem, non
verum catholicum des tibi requiem^ neque taceat

V. Forti animo esto, Deus


filia^ pupilla oculi tui.

caeli dabit tibi gaudium pro In 3. Nocturno.


taedio, quod perpessa es.
Antiphonae.
1 11 2. N c 1 r n 0. 1. Cantico laetitiae
Antiphonae. Deum collaudavit,

1. Verbum bonum eructavit Quae victo mundi principe


Salutis eloquio, Caelo triumpliavit.
Christi donum quam perflavit 2. Exsultet terra,
Pneumatis susurrio. collaetentur insulae,

2. Lacrimarum Impetus Quibus Salus propinquatur


sanctam Dei laetificat,
fructu huius feminae.

Crucifixi Stigmata 3. Christus in sua famula


pie dum considerat. Facit mirabilia,
— 70 —
Cüius fulgent prodigia 3. Yigili mente
Et Signa magualia. Dominum sitivit,

Cuius felix anima


Responsoria.
caelum introivit.
1. Caelestis panis
refecto convivio 4. In Camino caritatis

Mens eins fervet fervens aestuavit

superno solacio, Benedicens Dominum,


Almi Spiritus solum quem amavit.
suffusa crapula: 5. In excelsis sublimata
Volemus, inquit, Sancta mater Monica,
ad caeli gaudia. Vota nostra redde grata
V. Elevavit me spiritiis inter cae- In Dei praesentia.
lum terram
et et adduxit me Ad Benedictus.
in lerusalem.
A. Oriens ex alto Dei
2. Vox (lilecti nunc pulsantis patris sapientia,
Ad lectulum aegrotantis Quam benigne reseras
Tc vocat, mater Monica :
misericordiae viscera I

Surge et propera, Augustinum revocat


Anüca mea; pia mater per suspiria ;

Ab Ostia Tiberina Oret pro nobis incolis


Caeli transit ostia. sancta mater Monica,
V. Veniy formosa, columha mea, Quos bic in terris dirigit
veni de JAbano, coronaheris. prolis suae regula.

In Laudibus. In 2. Vesper is.


Antiphonae. Ad Maguificat.
1. Sanctam matrem Monicam A. Sacra
Decet sanctitudo, mater Monica,
Quam domum sibi consecrat Cuius Spiritus
üei fortitudo. exsultat in gloria,
2. lubilat cum Domino Gratiam impetra
Monica in caelis, benigni Domini,
Cui plena spiritu üt gregem protegat
Servivit in terris. filii tui.

Brev. ms. Augustin. saec. 15. Cod. Augustin. Brunen. V. A. — Brev.


ms. saec. 15. Cod. Scotor. Vindoboneu. 52 h 18. B. —
Brev. ms. Viepacense
saec. 14. Cod. Gottwicen. 81. C. —
Antiph. ms. Frauen- Wilrense anni 1509.
Cod. Semin. Colonien. 30 a. D. —
Brev. ms. Aiigustin. saec. 15. Cod.
Angelic. R V 31. E. —
Brev. ms. Minor. Eugubin. (?) saec. 15. Cod. Angelic.
T VII 9. F. —
Brev. ms. Augustin. saec. 15. Cod. Senen. F VII 4. G. —
Cod. S. Petri Salisburgen. a IV 42. H. —
B hat in jeder Xoktum nur 1
A, die erste; C hat nach der 1. Vesp. nur Lectt. ohne RR. In 1. Vesp. —
A 1, 2 rex Sion BC; Quouiam hac die iubar D. —
A 1, 3 tenebra ACD. —
A 4, 4 sedula oratio B; monis C. —
Ad Magn. A, 5 sponsam Christi Monicam
A. —In 1. Noct. R 3. 1 carne fehlt B. —
In 2. Noct R 2, 6 Speniere A,
aspernere B. —
R 3, 1 vere Christi fehlt A. —
R 3, 8 exprimitur B. In —
3. Noct. R 2, 1 dilecti tui pulsantis B. —
R 2, 6 Ad Ostia B. Hymnen: —
Ave dies laetitae (Mone III, 446); Aurora noctem terminat (Ibid.); Alma
mater Augustini (Mone HI, 448).
80

28. De sancto Morando.

Vesperis. In 1. Nocturno.
In 1.
Antiphonae.
Antiphonae.
1. Ut tellus depicturatur
1. Ad Morandi, venerandi In vere vernis floribus,
Viri, festa et Amandi Sic hie mundus decoratur
Plebs in caritate tota Morandi claris moribus.
Reddat Christo pia vota. 2. Ex illustri stirpe traxit

2. Flore suae iuventutis Morandus originem,


Castitatem adamavit, NuUam tarnen hie contraxit
De quo bravium salutis Peccati rubiginem.
Non indigne reportavit. 3. Annis puerilibus
Deo multum peramandus, Factis cum senilibus
3.
Mentis tersit caliginem
Hugo pater venerandus
Devitans impetiginem.
Hunc suscepit educandum
Moribas et informandum. Responsoria.

1. Annis adhuc pubertatis


4. Cui purus adulescens
Hunc parentes sub abbatis
In virtute semper crescens
Pii magisterio
Dulciter oboediebat
Atque Deo serviebat. Dulciter common da verunt
Et ad sua redierunt,
5. Regularis o professor, Cuius sub imperio
Sis pro nobis intercessor Vixit purus adulescens
Apud bonitatem Christi,
In virtute semper crescens
Cuius iugum tu subisti.
Omni desiderio,
V. Christo devotus
Ad Magnificat.
vivens sub regula tötus.

A. fons indeficiens, 2. Mentis motus hie transcendens,


lesu bone salutaris, Vana quaeque vilipendens
Hostia reficiens Hauriebat sitibundo
In agone comprobaris, Corde, ore quod facundo
Morandi per suffragia Post eructabat,
Mundi seda naufragia, Tempus dum vacabat,
Mentes nostras instabiles
V. Literarum studio
Fac ad virtutes habiles. Mentis cum tripudio
Firmiter instabat.
3. Vincens legem pubertatis
Ad Matutinum. lugi lege sub abbatis
Vixit disciplina,
Invitatorium. Omnibus affabilis
Surgite laetantes, Deo et amabilis
In lege divina,
Christum regem venerantes.
Inclita sanctorum
V. Mundi fast um proculcavit,
celebrantes festa suorum.
Eins pompas posttergavit.
— 81 —
In 2. Noctur no. Et earnis delectamenta
Dulciter vincebat.
Antiphouae.
2. Si temptavit, non est mirura,
1. Fervor mirae caritatis
Satan hune praeclarum virum,
Ad spera firmam bonitatis
Salvatorem qui temptavit
Fidem duxit sanctitatis.
Et eum non superavit.
2. Mentis motus hie transcendens,
Ad virtutum arcem tendens, 3. Hie talentum eommendatum
Vana quaeque vilipendens. Protulit ad mensara
Et reddens multiplicatum
3. Christus digne commendavit
Reportans repensam.
Huic duplum talentum,
Quia non multiplicavit
Per duplum, sed per centum. Responsoria.

Responsoria. 1. Mox a suis derelietus


lesu Christo est addietus,
1. Coeptum iter dum peregit,
Cum propheta gloriatur
Mox benigne se subegit
Qui in psalmo sie profatur :

Abbatis imperio,
V. Quoniam pater et mater mea
Quem vir sanctus tunc elegit
dereliquerunt me , Dominus
Mentem eins et impegit
autem assumpsit me.
Miti desiderio,
Ponens firmam spem salutis 2. Hodie praeclarus et venerandus
In praeclaris institutis. Christi eonfessor Morandus
2. Veritatis hie confessor
Exutus armis terrestribus
Regularis et professor
Triumphat in eaelestibus,
V. Seeurus de victoria
Ibat de virtute
Deleetatur in gloria.
In virtutem ascendendo
Et morose eonferendo 3. Regulari diseiplina
Verbum in salute. Mentem dum armavit,
V. Doctus, mitis apparebat Cum cervice resupina
Et indoetos instruebat Caelum suspiravit,
Sie proeedens tute. V. Mente tota et devota
3. Postquara hie est sublimatus Christo solvens pia vota.
In gradu sacerdotii,
Deo tendit inspiratus
Duetu fidelis soeii In Laudibus.
Cluniacum, ubi digne
Est susceptus et benigne Antiphonae.
Lapsum devitans otii,
1. Multa quidem in hae vita
V. Faetus verus coenobita
Hie feeit mirabilia
Et ferveuter in hac vita.
Et post mortem infinita
Infirmis dat subsidia.
In 8. Nocturno.
2. Caeeis visus, elaudis gressus.
Antiphona.
Surdis auditus redditur,
1. Contra mundi temptamenta Vir eoUisus et obsessus
Prudenter agebat Eius preee solvitur.
Dreves, Historiae rhythmicae. VII. 6
- 82 —
3. Ad tumbam praeclari viri Quando nobis destinavit
Quisquis potest experiri, Morandum, qui in stadio
Quantas eius per virtutes Cursum digne consummavit
Cliristus confert liic salutes. Et in üne triumphavit
4. Regularis o professor, Vere felici bravio.
Sis pro nobis intercessor
Apud bonitatem Christi,
Cuius iugum tu subisti.
'
In2. Vesperis.
5. Christi praecelsa pietas Ad Magnificat.
Yirtutum et nimietas
In sanctis amplificatur, A. Morande, serve bone,
Horum virtus dum laudatur. Pie pastor et patrone,
Apud Christum interpella,
Ad Benedictus.
ut a mortis nos procella
A. Verus sol illuminavit Tua prece protegamur,
Lucis suae radio, Caeli donis et fruamur.

Cod. Palat. Vindobonen. 1946. aniii 1482. A. Brev. Basileense imp. —


s. 1478. B.
1. —
Brev. Basileense imp. s. 1. et a. (1488) C. In 1. Vesp. —
Super Ps. 5 AA nur A; eine, die erste B; keine C. A 3, 8 ad educandum —
A. —
R Vincens legem pubertatis etc. A, In contrata Ferretensi etc.
IJC. —
In l.Noct. A 1,3 Finem A. —
In 2. Noct. A 1, 1 Fervor merae BC. —
R 1 Veritatis hie confessor etc. BC. —
R 2 Postquam hie est sublimatus etc.
liC. - R 3 Mox a suis derelictus etc. BC. —
In 3. Noct. R 1 lautet in BC:
R. Villae (Ille B) custos captivatur,
Herus mox debilitatur,
Tunc Morandus advocatur,
A quo pie iucrepatur,
Emendatur et sanatur,
Servi Status restauratur
Atque liber proclamatur,
V. In quo Christus collaudatur,
Et Morandi comprobatur
Virtus, servus et laetatur.
R 2 Hodie praeclarus et venerandus etc. BC. — R 3 lautet in BC:
R. In contrata Ferretensi
Tuo simus hie defensi,
Morande, patrocinio,
In amore fac ferventes,
Tibi pure servientes,
Hie et in confinio.
V. Impetra iucunditatem
Nobis et tranquillitatem
Apud Christi bonitatem.
Ad Tertiam, Sextam, setzen BC die
Nonam AA 2, 3 und 4 der 1. Vesp. —
J3en Hymnus hierzu vergl. Anal. IV, 213.

29. lu Traiislatioue s. Nicolai.

In 1. Vesperis. Cum vis medio gurgite


^^^^'"'^ transferri navibus.
Antiphonae.

1. Summe sacerdos inclite, 2. Fecit Dens memoriam


Nimis favens Barensibus, Suorum mirabilium,
— 83 -
Cum transfert in Apuliam Responsoria.
Nicolai praesidium.
1. Tumba confracta marmoris
3. Exortus est in tenebris Mira prodit fragrantia,
Baro divinus radius, De reliquiis corporis
Vere dies hie celebris Liquoris fluit copia,
Fulget in ea Madius. Quae nullo cursu temporis
4. A solis ortu teritur Interrumpitur gratia.
Nee non ab oecidente, V. Fragrans odore nimio
Qua Barum via pergitur Qui praefulges honore,
Coetu toto ducente. Pietatis profluvio

5. Laudate, cuncti populi, Manas fluens liquore,

Dei miserieordiam, 2. Dum distat navis


Sed ampliorem Apuli plus quam ducentis
Deo referant gratiam. Milibus, mare
fluctuat ventis
Ad Magnificat.
Artubus sacris
A. Felix Apulia, furtim retentis
felix et Barum, De corpore demptis,
Felix quae contines V. Nee valent iter
thesaurum carum, habere tutum,
Qui nullis creditur Si feratur cor-
terrigenarum. pus diminutum.
3. Quod non desit
Ad Matutinum. uUa particula,
Sacris membris
Invitatorium.
monstrant miracula,
Uni Deo et simplici Visionum
Gloria sit atque laus, certa oracula
Quem orat voce supplici Veri sunt patula-,
Stans in caelo Nicolaus. V. Ut satisfiat anxio
Dens prodit cum liquore,
In Nocturno. Ne fiat diminutio,
Sancti clauditur ore.
Antiphonae.

1. Velut incisus balsamus


Profuderat liquorem, In Laudibus.
Quo veniente thalamus
Fugaverat pudorem. Antiphonae.

2. Nunc, reges, intelligite, 1. Maris elatione


Praesidentes ecclesiis, Nautae facti territi,

Exemplo huius agite Liquoris fusione


Relevatis inopiis. De furto sunt proditi.
3. Clemens, pudicus, humilis 2. Currunt senes cum parvulis
Nulli nocuit penitus, In exsultatione,
Cunctis factus amabilis, Sancti occurrunt baiulis
Praesul factus est caelitus. Mira devotione.
6*
84

3. Adipe et pinguedine De membris Dei famuli


Redundant eins ossa, Liquoris abundantia,
Olei multitudine Seniores et parvuli
Semper est plena fossa. Currunt iugi frequentia.
4. Benedicant te populi,
Qui facis mirabilia, In 2. Vesperis.
De loco sacro tumuli
Mira prodit fragrantia.
Ad Mag-nificat.

5. In capsella lignea A. Liquoris rivulo


Myrea transportatus, Patuit pietas,

Bari tumba marmorea Ex cuius tumulo

Tandem est coUocatus. Prodit suavitas,


Caeci ex oculo
Ad Benedictus. Pellitur caecitas,
A. Dum loco sacri tumuli Subvenit populo
Mira prodit fragrantia, Ipsius Caritas.

Brev. ms. Redonense saec. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 543. A. Brev. —
Valentinum imp. Valentiae 1533. B. —
In l.Vesp. super Ps. nur 1 A, die
erste B. — A 1, 2 favens laborantibus A. —
A 1, 4 transferri manibus A. —
A 2, 2 In suorum A. —
A 3, 1 Exortatus A. A 3, 4 in eam A. — —
A 4, 1 A fehlt A. —
Ad Magn. A, 4 thesaurum tantum A. Ad Matut. —
Invit Adoremus regem saeculorum, Quo vivit Nicolaus, honor sacerdotum B. —
— —
:

In Noct. A 2, 4 Revelatis B. R 1, 8 praefulges odore A. R 3, 1 sq.


Cum non desint sara pericula A. —
R 3, 3 sq. Sacris monstrant miracula A, —
R, 3, 7 Neci sunt propatula A. —
R 3, 8 Ut satisfiat a vitio A. — R 3, 9
Dens prodit A. —
R 3, 11 Sanctus A-, ore fehlt A. In Laud. A 1, 1 —
Laus elatione A. —
A 1, 2 taetrici B. —
A 1, 3 effusione A. A 1, 4 De —
snrcophago sunt A De furto facti sunt ß. —
A 2, 2 exaltatione A. A 2, 3 —
— —
;

baiulis fehlt A. A 2, 4 Bina devotione A. A3, 2 Cum redundarent A. -


A 3, 3 multitudinis A. —
A 3, 4 plena est ß. —
A 4, 1 Benedicite populi
A. —A 5, 1 cassella B. A — 2 Myrea fehlt A, transportant A.
5, A 5, 3 —
Mari tumba B. —
Ad Bened. A, 1 Dum e loco ß. —
Ibid. 3 De membris
eins famuli A. — Ibid. 6 iugi memoria A. —
In 2. Vesp. Ad Magn. A, 5
Caeco A.

29 a. De sancto Nicoiao.

In 1. V esperis.
Antiphonae.

1. Sancti per festa Nicolai state iucundi,


Huius qui mundi solvebat plurima maesta.
2. Virginibus victum donaverat hie et amictum,
Ne per defectum stuprum facerent male rectum.
3. Praesul famose, consolator pretiose,
Es veluti dignus, sie nobis esto benignus,
Qui bonus ut custos salvasti tres nece iustos.
4. De vitae flore florens morumque nitore
Fulgebat ac[tu] pollens vemansque decore.
— 85 —
5. Inclite, nobilis ac venerabilis, auro praecellis,
Tutor aniabilis ac venerabilis, esto misellis.

Brev. ms. Cracoviense saec. 15. Cod. Capit. CracoWen. 20. A 4, 1 —


floret. — A 5, 2 miseris. —
Im übrigen ist das Officium das gewöhnliche
prosaische.

29 b. De sancto Nicoiao.

In 1. Vesperis.
Antiphonae.

1. Christe, tuis famulis nobis festa Nicolai,


Te petimus, praesta venerari laude iucunda.
2. Qui terris positus mitis fuit ac moderatus,
Consolans miseros confortans atque pusillos.
3. Ad caelum migrans, caelorum culmina ditans,
Hie relevat multos morborum mole gravatos.
4. Digne Deo miles, qui palmam nomine praebes,
Pro nobis Christi pugna virtute potenti.
5. Credimus in thalami consistere sede superni,
Posse salvos fieri per te sie fönte renatos.

Brev. Romanum imp. Venetiis 1522. — A


^

3, 1 culmina caelorum ditans. —


A 5, 2 Lies Nos salvos fieri? —
Es verdient noch die häutiger vorkommende
A ad Benedictus erwähnt zu werden, besonders da sie in Chevaliers Eeper-
torium unter Nr. 3684 als „Hymnus" aufgeführt wird:
Copiosae caritatis Nicolae pontifex,
V
.-,

Qui cum Deo gloriaris in caeli palatio,


Condescende, supplicamus, ad te suspirantibus,
Ut exutos gravi came pertrahas ad superos.
(Brev. ms. Romanum saec. 15. Cod. Rossian. s. n.)

30. De 8. Nicoiao Lincopensi.

In 1. Vesperis. Ad Magnificat.

Antiphonae. A. Caelice confessor,


pastorum lux, patriae cor,
1. Christo Sit pia laus, Ecclesiam pressam,
quam provexit Nicolaus. servili pondere fessam,

2. Festa decent suavi Erige, devotos


prece verbigenam Nicolai. semper retinens tibi Gotos.

3. Nos tegat a pravo Ad Matutinum.


culpae Deus, arx Nicoiao.
Invitatorium.
4. Per veniae clavum,
In meritis vitae
Deus, attrahe nos Nicolaum.
patris nostri Nicolai
5. Filiolos Abrahae Voce Deo suavi,
pater effice nos Nicolae. Goti, iubilando venite.
8»5 —
In 1. Nocturno. Daniel iudicio,
lob fuit ferendo.
Antiphonae.
2. Hesther fert clementiara,
1. Novum vas charismatum Zelum Maccabaei,
Puerili flore loseph continentiam,
Redundavit omnium Fidem Elisaei.
Gratiarum rore. Virtutum moralium
3.
2. Tener gades trivii, Ac heroicarum
Hinc quadriviales Ardet exercitium
Nactus, pondus studii Ut cultor earum.
Fixit in morales.
Responsoria.
3. Relucens hinc omnium
Dogmatum decore 1. Carnis petulantiae
Filiali Dominum Clericos immersos
Timuit amore. Mentis inconstantiae
Damnat ut aversos,
Responsoria.
Zelator iustitiae
1. Laetetur Ostgotia Quoslibet perversos,
Plausu tiraorato V. Moxque suae veniae
Nova per tripudia iunxit per cor da re versus.
Christo, Dei nato,
2. Opern laeso stomacho
Edens nova carmina Fert eviscerato,
Pro patrono dato, lam foetenti pristino
V. Quem vox angelica Colore mutato,
laudat modulamine grato.
Omni de remedio
2. In ausus nefarios Plene desperato,
Tyrannos surgentes V. Ex sancti merito
Arguit sacrilegos, dura vita datur lacerato.
Deum non timentes,
3. Pastor, decus praesulum,
Ut reducat devios
Mitis advocatus,
Ad cor paenitentes,
In campum Elisium
V. Est passus varios Digne transplantatus,
hostes per flagra trementes.
Triplici per meritum .

3. Nectar eloquentiae Palma laureatus,


Fudit perorando V. Auferat exitium
Cultor innocentiae, nostros delendo reatus.
Pro clero zelando,
Actus inclementiae
In 3. Nocturno.
Regum detestando,
V. Ne ruat ecclesiae Antiphonae.
libertas dissimulando. nitidus,
1. Garne virgo
Martyr ex affectu
In 2. Nocturno. Et confessor inclitus

Antiphonae. Fuit in effectu.

Aaron sacerdotio, 2. Gratis datam gratiam


1.
Paulus in docendo, Se praevenientem
87 —
Traduxit in alteram Sic Dens ad merita
Gratuni facientem. sancti reparando decorat.

3. Actibus ierarchicis 2. Compages tumulo


Tandem insignitus discedens testea fracto,
In votis Seraphicis Quod cumulo
voluit,
Aestuat ignitus. tegitur sermone peracto.

Responsoria. 3. Languens pupilla,


1. Eventus prophetico quam ferrum dimidiavit,
Spiritu futuros Vidit et ex illa

Praenarravit subito sancto meritum cumulavit.


Multos affecturos, 4. Ustus et elinguis
Ut sie a periculo per votaque morbidus omnis
Revocet casuros, Sanatur Domino
V. Inventos animo benedicens in Nicoiao.
quasi saxea corpora duros. 5. In te sponsa Deum
2. Nox, dies, ops, aethera taa laudat, qua veneraris,
Perhibent beato Quam, decet ut sponsum,
Patri testimonia fidel nexu tuearis.
Clam ciliciato,
Ad Benedictus.
Quod mors et daemonia
Cedant invocato. A. Benedictus Dominus,
V. Quam felix patria Pater gratiarum,
sibi tanto pignore nato !
Nicolai precibus
Qui sanat cunctarum
3. Sidus poli nobile,
Passionum aditus
Ducens viatorem
Per curas earum.
Ultra primum mobile,
Ut comprehensorem
Tuo ductu facile In V esperis.
2. .

Ad primum motorem
V. Perducas humile Ad Magnificat.
cor, quo mereatur honorem. A. Salve sidus aureum,
Splendor firmamenti,
In Laudibus.
Nicolae, subitum
Antiphonae. Dans robur lauguenti,
1. Nilus ut irrorat Fer nobis praesidium
arentia, corpora trita Influxu clementi.

Historia sancti Nicolai imp. Siidercopi ae 1525. —


Klemming I, 150 fügt
bei „Job. Brask Ep. Line. ?"
: Verfasser scheint vielmehr der des Helena-
Officiums, also ßrinolplius I. zu sein.

31. De sancto Niniano.

In 1. Vesperis. Trinae vocis tripudio


Antiphonae. Laudum sonet obsequia,
Ut mens, lingua et actio
1. Ovans agat haec contio
Pari concordent gloria,
Niniani sollemnia.
— 88 —
Piacebit sie laudatio Dum Britannos
Deo reddenti praemia. fide perdocuit.

2. nie Pi Ctorum tenebras


Fugat dans vitae monita, Ad Matutinum.
Mundi temnens blanditias
Invitatorium.
Dux plebis ad caelestia.
Christus laudetur,
3. Vita praecessit populum
Niniano laus iubiletur.
Sic sanctitate praevia,
Nunc haurit vitae poculum
Dux cum ductis in patria.
In 1. Nocturno.
4. Tanto patrono plaudere Antiphonae.
Iure debes, Albania, 1. Ninianus teneris
Secura salva sistere, Annis constitutus
Cum vitas vitae devia. Inhiabat superis
5. Ad caelos migrans hodie Moribus imbutus.
Locandus in deliciis 2. Romam petens dogmatis
Ad mores fac cotidie Causa visitavit,
Migrare nos a vitiis. Sed vitae pro meritis
R. Quod sambuca Praesul remeavit.
vir Dei circummeat, 3. Factus hie Britonibus
Taurus custos Fidei legatus
armentum vigilat, Perfidos sollicitus
Qui latronis Reprimit conatus.
dum ventrem perforat,
Responsoria.
Infelicem
ultor exanimat; 1. Niuianus nobilis,
Mox cadaver Clarae puer indolis,
sanctus vivificat, Sacris inardescit,
Saulum sternens Ut sie prosit patriae,

Paulum resuscitat. Se praesentat curiae,


V. Insigne geritur Qua praesul recessit,

Signum certaminis, V. Et coniectu spiritus


Pes saxo iungitur Eius mentis habitus
bovis et hominis. Martino clarescit.
2. Pastor redit,
Ad Magnificat.
üt plausus ovium,
A. Stirps regalis, Plebs oboedit,
quac vita Horuit, fugit daemonium,
Prolem profcrt Reseratur
regem, quem decuit, tides credentium,
Patrum pater Cedit error,
patronum genuit crescit miraculum ;

Niüianum, V. ^Gens seducta


quo mundus claruit; suggestu daemonum
Hie ut sidus Per hunc sanctum
signis emicuit, credit in Dominum.
— 89 —
3. Rex nequani moiiita Et confratres
contemnens praesulis pascens miraculo
Luit opprobia Hortulanum
dolore capitis, vocat continuo
Sed quem obduxerat Olus fern
caecitas luminis, iubens ex hortulo;
Firmum reddiderat Herbam profert
in fide numinis; cum seminario
V. Fit mortis duplicis lam tunc satam
duplex curatio, dans grates Domino.
Cordis et corporis V. Ad praeceptum Niniani
illuminatio. Mens stupescit hortulani,
Sciens tarnen nihil vani

Nocturno. Yoto sancti succedere,


In 2.
Ipso die seminatum
Antiphonae. Profert terra fructum gratum
lubente pontifice.
1, Ductu viri iustitiae
Visu privantur oculi 3. Ducem furum
Regis, fastu superbiae taurus aggreditur,
Molesti sancto praesuli. Cornu bruti
2. Praesul placatus venia biTitalis laeditur,
Lumen amissum reddidit, Rupto ventre
Rex ductus paenitentia vita discutitur,

Christo renatus credidit. Rursum vivus


ac sanus redditur;
8. Crimen matris panditur
V. Discursu devio
Ex infantis ore,
Volant latruuculi,
Dum confusus solvitur
In municipio
Insons corruptore.
stringuntur baculi.
Responsoria.

1. Per incestum gravidata


Mater, tandem coartata In 3. Nocturno.
Partus patreni prodere, Autiphonae.
Senem coepit accusare,
1. Patrem linquit parvulus
öic sc credens excusare
Vcrbcris timorc,
De commisso scelerc;
Quem reduxit baculus
Res stupenda, contra morem
Vorticis ab ore.
Pandit infans gcnitorcm.
V. Ex infuntis 2. Lignum florens aridum
lactentis pectore Cunctis stat in Signum,
Vox virilis Föns erumpens fanuilum
sonat cum robore, Probat Deo dignum.
Patrem prodit 3. Niniano singula
victum facinore. Parent elementa,
2. Sedens sanctus Ignis, aer, arida,
iu refectorio Pontus et fluenta.
90 -
Responsoria. Tumor cedit hydropicis
et leprae contagio,
1. Virgam timens
Redditur vita defunctis
reus discipulus,
mutis locutio,
et
Fugam subit
Caecis visus, claudis gressus
adulescentulus,
et surdis auditio.
Clam defertur
magistri baculus, 2. Gaudent portu naufragati
Quo salvatur et sterilis filio,

nauclerus tremulus. Liberantur carcerati,


V. INIulti foraminum dementes daemonio,
patescunt aditus, Fugit phtisis, gutta, febris,
Incursus fluminum epilensis passio,
sistit divinitus. Aridorum membra suo
redduntur officio.
2. Cum collega
vir proficiscitur, 3. quam probant sanctum Dci
Sic psallendi furum liberatio,
locus eligitur, Oculorumque membrorum
Atra nube nova restitutio !

domus obducitur, Ergo laudes Niniano


Imber de qua nostra psallat contio,
fusus emittitur, Nam qui corde poscit illum
Supra sanctum loto prius vitio,

unda restringitur, Sospes regreditur.


Curva nube
cum circumcingitur.
V. Imbri stillam prohibet In Laudibus.
nubes camerata, Antiphonae.
Ne vestis vel litera
sancti sit rigata.
1. Collaudemus omnium
summ um creatorem,
3. Infans invisus nascitur,
Suum qui mirificat
Effigies horribilis,
signis confessorem.
Vultus dorso transsumitur,
Monstrum formac mirabilis, 2. Ad sancti reliquias
Sitiens virtutem
Manus, pedes et bracliia
Cunctis privantur usibus,
Monstrum, Deo gratias,
Recipit salutem.
Christi fulgeiit magiialia
Mcmbris in transversalibus, 3. Ilunc pro luce perdita
Sospcs regred itur. Pulsantc puella
V. Ad Niniani tumuluin Lactu lucc rcddita
Tactrum niunus adducitur, Redit iam novella.
In summi laudis titulum 4. Morplica mortifera,
Sanatus rcstituitur. Quac corpus obsessit,
Non linquens vestigia
Prosula.
Corpori recessit.
1, Sospitati Niniani 5. Niniani mcritis
Aegros dat oratio, Morbida curantur,
— 91 —
Caeci vident, audiunt Niniane, te rogamus
Surdi, muti fantur. Fave, supplicantibus,
Ut caelorum fex placatus
Ad Benedictus.
A te fusis prccibus
A. quam pia pura Nüs mundatos a peccatis
Patris almi cura lungat caeli civibus;
Circa simplices !
V. Nobis sis patronus
NuUi nam in vanum Pius, pastor bonus,
Poscunt Ninianum, Memor miseris,
Quamvis complices Qui te colunt corde,
Culpae sint et rei, Purgatos a sorde
Dum in arce spei Redde superis.
Constant suppliccs ;

Hie corde contritos Ad Magnificat.

Solvit compeditos A. Pastor, pasce gregem,


Frangens compedes. superum pete pro grege regoin ,

Gratus reddatur
In 2. Vesperis. et ovili restituatur,
R. Nos, qui suraus involuti Lumine perfunde
Vitiorum funibus, famulos virtutis abunde,
Dementes atque imbuti Lucifer aeternae
Delictorum sordibus, lucis, Niniane, superne.

ßrev. Aberdonense imp. Edinburgae 1510. —


In 1. Vesp. A 1, 4 sonat. —
A 2, H contemnens. —
A 3, 3 hausit in te poculum. - In 2. Noct. A 3, 3
confusis — In 3. Noct. R 2, 13 Imbris. —
Prosula 1, 5 Reddatur vita
functis. — 2, 5 thisis. —
3, 7 Namque corde poscunt. 3, 9 fehlt, wird —
aber vom Sinne gefordert und ist aus der Stammsequenz zu ergänzen. —
Die zugehörigen Hymnen cfr. Anal. XIX, Nr. 408—410.

32. De sancta Oda.

I n 1. Vesperis. Caelo vivit anima


Lumine beato.
Antiphonae.
5. Hierusalem filia,
1. Laetare, Taxandria,
Oda, Deum ora,
Oda tibi data
Ex Scotorum patria,
Ut det nobis gaudia
Pacis celsiora.
Deo decorata.
2. Virgo solitarie R. Regnum mundi et gaudiuni
Christo famulatur, Contemnens propter Dominum
Oda odis gloriae Oda odis caelestium
Caelitus lactatur. Datur choreis virginum,
V. Angelicis melis
3. Oda, virgo sapiens,
laetatur virgo fidelis.
Spiritu renata,
Lubrica despiciens
Deo fit amata. Ad Magnificat.

4. Corpore sanctissima A. Ave, Oda, virgo Christi,


Terrae commendato Ave, proles regia,
— 92

Audi odas, quas dant isti Mundi despecto crimine


Tua chori gloria; Templuni üt pudicitiae,
Nos exutos niorte tristi V. Sanctorum signa
Tua per suflfragia veneratur virgo benigna.
Ad superna, quae petisti,
Vitae ducas gaudia.
In 2. Nocturno.
Ad Matutinum. Antiphonae.

Invitatoriiim. 1. Corporali specie


Placens genitori,
Sponso pudicitiae
Totam regis gratiae
lubilemus Christo,
Aptat se amori.
Qui dat odis gloriae
2. Caecitate primitus
Odam die isto.
Corporis exuta,
In 1. Nocturno. Nova fit divinitus
Domino adiuta.
Antiphonae.
3. Christum super omnia
1. Generoso sanguine Diligens in mente,
Oda virgo nata, Recedit a patria
Gloria te, Domine, Patre nesciente.
Gaudet coronata.
Responsoria.
2. Sponsa sponsi thalamo
Virgo coUocata 1. Gratia Christi oculis
Dat odorem balsamo Lambert! lucens meritis
Digne coniparata. Tantis laeta miraculis

3. Innocentem manibus Oda resultat debitis,


V. Amotis tenebris
Hanc et mundo cordc
Suis Deus coetibus formatur virgo celebris.
Fert a mundi sorde. 2. Visu accepto caelitus
Patris reducta partibus,
Respoiisoria.
Terrena spemens peuitus
1. Votivis Odac virginis Tota haeret caelestibus,
Festum colcntes gaudiis V. Oda pie Christo
Patrem laudemus luminis mundo famulatur in isto.
Dignis laudum praeconiis. Patrem linciuens et patriam
3.
V. Duk'isonis melis, Ob pestem carnis lubricam
plebs, virgini psallc tidelis. Pervcnit ad Taxandriam,
2. De stirpc virgo regia Vitam duccns angelicam;
Oda Scotorum genita, V. Victis illeccbris
Fide, vita cgrcgia, silvae latct Oda latebris.
Virtute fulget inclita,
V. Christo sacrata
In 3. Nocturno.
tit sacro fönte renata.
Antiphonae.
3. luminc
Interiori
Sponsum contempians 1. Virginia confessio
gloriae, Odae delicata
- 93

Dei placet iilio In caelesti lumine


Sanctis comprobata. Collaetantur sancti.
2. Popnlo Taxandriae 4, Benedicant omnia
Lux est orta iusto Dominum factorem,
Facto patre patriae Vocantem ad gaudia
Virgine onusto. Odam, mundi florem.
3. Novum cantaDS canticum
Laetans in cubilibus
5.
Domino, decora,
Summi Oda regis,
Nos ad regnum caelicum
Gratas fac caelestibus
Duc a mundi ora.
Tui odas gregis.
Responsoria.
Ad ßenedictus.
1. In loco solitario
Soli serviens Domino A. Benedictus, Domine,
Caeli locatur solio Es in Oda, virgine
Expleto cursus termino, Tibi dedicata,
V. Odas virginea Eide, vita, nomine,
Cliristo canit Oda Chorea. Oculorum lumine
Caeli coniuncta incolis
Te illuminata,
2.
Cuius nos precamine
Summis ditatur praemiis,
Pacis longitudine
Mundo Salus christicolis
Frui fac beata.
Signis coruscat variis ;

V. Oda Deo digna


dat terrae caelica signa.
3. Cliristum, patrem luminum,
In 2. Vesperis.
Sponsum, virgo, virginum, Antiphonae.
Nobis fac placatum,
Ut a valle criminum 1. Oda Deo grata,

Regnum ad interminum fidei virtute probata,


Ducat nos beatum ;
Nos prece sacrata
V. Sponso devota det vivere luce beata.
famulantum fer pia vota. 2. Laus, decus Oda gregis,
divinae lux nova legis,
In Laudibus. Christi coUegis
nos iungat filia regis.
Antiphonae.

1. Oda virgo Domino 3. Nobilis Oda Dei


virgo pia, forma fidei,
Regnans in decore
Nos ad regna vehi
Emicat in termino
veri petit alma diei.
Lilii candore.
2. In bis terrae terminis 4. Oda fide digna,

Deo iubilate * Clemens, pietate benigna,


Odis Odae virginis Nos tibi con Signa
Laeti sanctitate. tutos a fraude maligna.

3. Dei sub velamine 5. Virgo, matrona,


Odae exsultanti vitae redimita Corona,
— 94 —
lustiliae zona Tua Oda odis grata
praecingi nos prece dona. Virgine mirifica,
Cuius prece mundi faece
Ad Magnificat.
Nos mundari supplica,
A. Gaudens, Roda, rosa data Ut hac duce pacis luce
Dominum magnifica, Perfruamur caelica.

S. lohannis Boscoduceusis imp. Antwerpiae s. a.


Propium In 1. Noct. —
A 3 Gloria tibi.
1, —
R 2, 2 progenita. —
Zu beachten ist der Reim in
den RR stumpfer Reim verbindet alle vier Zeilen derselben, klingender nur
je zwei.
;


Hierzu der Hymnus: lesu Corona virginum (Anal. XXHI, 249).

33. De sancto Odsrero.

In 1. Vesperis. Dedit Deo fructum gratum


Semper crescens sursum.
Super Psalmos.
2. Disciplinam apprehendit,
A. pater Odgere,
Deo cum timore
Tua de memoria
Serviens se totum pendit
Laetos da videre
Eius in amore.
Post haec transitoria
Deum et gaudere 3. Huius Caput exaltasti,
Vultus sui gloria. Voce dum clamavit,
Monte sanctoque locasti,
Super Magnificat,
Domine, quem optavit.
A. virum Odgerum,
Sauctum et sincerura,
Responsoria.
Servum lesu Christi,
Quem, rex angelorum, 1. Fuit vir in Britannorum
Huc de Britannorum Partibus beatus,
Finibus misisti, Nobili de magnatorum
Ut nos sua prece Stirpe procreatus,
Tolleres a nece Morum melior sanctorum,
Damnandorum tristi. Odgerus vocatus;
V. Non loquehatur os eius opern
Ad Matutinum. homimim, propter verba De]
custodivit vias duras.
Invitatorium.

Celebrautes gaudcamus
2. Ut industriam Odgeri
Parentes viderunt,
Odgeri memoriam,
Sanctis viris, quo doceri
Ut cum eo videamus
Posset, tradiderunt,
Trinitatis gloriam.
Quorum votum Dei veri
Dono perfecerunt;
In 1. Nocturno. V. Puer pandit voluntate,
Antiphonae. lam maiores quod aetate.

1. Ilic utlignum complantatum 3. Erat ei ad primaevos


Secus aquae cursum Magna reverentia
— 95

Mira inter coaequaevos Vir Odgerus, Deo gratus,


Et obedientia Non potest indicio
Et eventus contra saevos Explicari, nam notatus
Graiidis patientia; Non est unquam vitio ;

V. Ainüs in teneribus V. Sedulus oratione,


Curvura iam se praebuit, Sanctus conversatione,
Uncus ut operibus Famae clarus omnis bonae.
Fieri bonus debuit.

In 3. Nocturno.
In 2. Nocturno.
Autiphonae. Antiphonae.

1. Filii, scitote, 1. lustus vixit dum hie esset,


Quod mirificavit Ergo digne Dei
Deus hunc devote, Monte sancto nunc quiescet,
Qui se invocavit. Collaetemur ei.

2. Ad te, Deus, niane 2. Lapide de pretioso


Odgerus oravit, Sertum Deus capite
Tuiic, quod iniqua ne Dedit huic glorioso ;

Vis, consideravit. Quantus hinc sit, sapite.


3. Hie, ab angelis quem parum,
3. Innocens hie manibus,
Deus, minorasti,
Mundus exstat corde,
Supra caelos iam praeclarum
Non dans os inanibus
Gloria coronasti.
Vixit sine sorde.
Responsoria.
Responsoria.
1. Innocenter pueriles
Annos hie transcendit, 1. Dum crevisset in perfectura
Voluptates cor ad viles ViiTim vir beatus,
Carnis non appendit Quumodo vitam ad effectum
Nunquam suasus ad bostiles Sanctioris status
Deum et offendit. Duceret per iter rectum
V. Cusiodhnt vias Domini nee Saepe meditatus;
impie gessit a Deo suo. V. Et qui non renuntiat omnibiiSj
2. Cortli Deus inspiravit quae possidet, non potest mens
Praesulis ibidem esse discipulus.

Invenisse suum David 2. Fama venit sancto viro,


Servum, tunc et idem Quod Plechelmus atque Wiro
Sacros pie minist ravit Sancti in exsilium
Ordines eidem; Se transferre disponebant
V. Deus Od^erum praeclaram Propter lesum, quem colebant,
Ob humilitatem Christum, Dei filium.
Extulit et levitarum V. Quibus se non serus
Dedit dignitatem. lunxit in auxilium
3. Quantus in diaconatus Dei vir Odgerus
Fulserit officio Propter Dei filium.
— 96 —
3. Felix nimis Odgere,
es, Horum trium beatorum,
Ergo digne tuam vere Quos suscepit gratus.
Colimus memoriam, 5. Montem Petri tunc a rege
Teque tuos qui sprevisti, Poscunt sibi dari,
Quidquid quoque possedisti, Quo degebant Christi lege
Ob aeternam gloriam; Sanctitate clari.
V. Verba, vitara, crucem Christi
Nunquam a te posuisti.
Ad Benedictus.

A. Hodie lux levitarum


In Laudibus. Occidit Odgerus,
Qui fulget deliciarum
Antiphonae.
In monte sincerus,
1. Cum Plechelmo, cum Wirone, Ad quem rex laetitiarum
Sibimet austerus, Nos perducat verus.
Summa cum devotione
lunctus est Odgerus, In 2. Vesperi s.

2. In bis trinis adunatis Ad Magnificat.


nomine
Trinitatis
A. pater Odgere,
luxta verbum veritatis
Nos oves tuere
Medius eras. Domine. Tuas, venerabilis,
3. Hi navim ascenderunt
tres Ne nos in aeternum
Gratia cum magna, Trahat ad infernum
Ad Pipinum et venerunt Lupus exsecrabilis,
Aequoris per stagna. Sed post haec ad chorum
4. De adventu fit Francorum Nos duc beatorum,
Rex exhilaratus Qui est delectabilis.

Antiph. ms. Lonense anni 1478. A. —


Antiph. ms. Lonense. s. n. saec
15. B. —
Lesarten bieten die beiden Quellen nicht; li ist aber unvollständig-,
indem es mit der dritten Nocturn schliefst.

34. De sancta Odrada.

In 1. Vesperis. 3. Haec sagena Deo plena


Misit rete maris vena
Antiphonae.
Non corruptum, sed construc-
1. Adest dies laetabunda, tum,
Yitans saeculi iucunda, Deitatis manu ductum,
Vitiorum de sentina Prendens semper studiose
Trahat nos haec medicina, Opus bonum non dolose.
Virgo sancta, odor Dei,
4. Digna laude sit Odrada,
Ne damnemur culpae rei.
Granum serens metit blada,
2. Prudens virgo vigilavit Spernens haec negotiatrix
Sponsum sequens et intravit Mundi opes, larga datrix
lanuam caelestis vitae, Agro Celans margaritam
Carens omni mala lite, Comparavit sibi vitam.
Vas repletum oleo 5. Nata regum stirpe bona,
Tenens mundi termino. Virgo Christi, Dei zona
97 -
Lampas inexstincta manens, Quam fulcitam sanctitate
Deum semper canens,
caeli Fixit Christus castitate
Cervo similis ad aquam Sumens diva munera;
Currens non insatiatam. V. Pulsans hanc votis
Ad haec plebs et precibus totis.
Magnificat.
2. Virgo more decorata
A. Ländern divinam
Semper vixit vita grata
di Camus carmine Irinam,
Carens omni macula;
Qui DOS ditavit
Nosque serves taos servos
et corpore sancto beavit
Sternens hostes hie protervos,
Odradae virginis
Pallio ut aquila
adiunctis ceteris sanctis,
V. Tuae precis alis
Reliquiis quorum
gregem tuum serves a malis.
fovemur, alme deorum
Templo nostro. Deus, 3. Ista ludith speciosa,
da nobis scandere choros Forma placens generosa,
Caelorum civium Orans pro spe gratiae;
psallendo tecum in aevum. Libera tu plebem gratam,
Christo
regi adfidatam
Fidei acumine,
Ad Matutinum. V. Ut non Holofernes
Invitatorium. noceat his, nee sie aspernes.

Regem sanctarum
laudemus, agmine quarum
In 2. Nocturno.
Odradae spiritum
suscepit in paradisum. Antiphonae.

1. Ex meritis claris
In 1. Nocturno. laus Dei. virgo, vocaris,
Antiphonae. Linquens terrena
paradisi petis amoena.
1. Radix bona parit,
infantem sanctificavit 2. Crescit flos rosa
Sacro lacte matris, sub spinis valde formosa,
sie crevit studio patris. Quam Deus aeternus
2. Creator Christus elegit ab utero matris.

cunctorum, forma venustus, 3. Defuncta matre


Hanc pulchram fecit tunc odia tulit a patre,
Odradam sibique subieoit. Ob novae novercae
3. Petitur a multis rectricem tendit ad arcem.
decora virgoque vultus,
Responsoria.
Coniugio summo
aptari petit in caelo. 1. Esther pia, sine mora
Placa regem et implora
Responsoria.
Precibus iustitiam,
1. Accedamus mente bona, Ne culpemur, sed Assuerum
Landes sonent in patrona Redde pium, per hunc clerum
Deo super omnia, Lava culpae vitio,
Dreyes, Historiae rhythmicae. VII.
7
^ 98
caelis,
2, Haurit aquam, laus in
V. Culpae scripta dele,
More gentis Israelis
nos purga dono medelae.
Fönte dato caelitus
2. Rosa fragrans inter spinas, Haustum sumit, sitim sanat,
Rubens Rachel, medicinas Surgit virgo. mox infamat
Ferens amicitiae, Rivus terra editus;
Hanc dilexit lacob vero Lepram servorum
V.
Potans eam dulci mero absterge, sancta, tuorum.
Signo pudicitiae-, tecta arca Dei,
3. Auro
V. Roga, virgo digna, Intus, foris, nam tropaei
pro nobis voce benigna. Tenens semper culmina,
3. Pater carnis istam odit, Quae Corona auri pura
Sub novercae manu fodit Fabrefacta Christi iura
Matris carens specie, Legens in ecclesia;

Instat nata prece lata V. Audi, virgo pia,


Secum iens dedicata tu e? haec arca divina.
Yisitare climata, Prosula.
V. Feram aptavit,
post patrem cito meavit. 1. Psallat cum tripudio
sumpta solio,
Caeli
Yeneremur cernui
In 3. Nocturno. Odradam sanctam singuli.
2. Virginale gaudium
Antipbonae.
Dicamus nos ad Dominum,
Virtutum mola Qui de matre virgine
1.
terit virgo tria grana, Vult nasci mundi crimine.
Cum quibus multa 3. Ergo nos cum cantibus
suscepit dogmata fulta. Pulsantes consonantibus
Laudemus trinam machinam,
2. Multos vocavit, curia.
Quam poli laudat
a faece criminum lavit,

Fontis undam Christi


potabilem esse fecisti. In Laudibus.

3. Ut rivus a fönte Antiphouae.


derivatur, scandis a monte,
1. Laudes dignae dentur Dco,
Filia pulchra Dei
Qui Odradam in tropaeo
vocaris ordine rei.
Fortem fecit, hostem iecit
Responsoria. Omnis immun ditiae.
2. Mundi fastum abdicavit
1. Qui prophetam cibo pavit, Virgo Christi, quam ditavit
Danielem latitavit Deus pater, caeli rector,
Lacu subterraneo Donis pudicitiae.
Cum leonibus modestis,
3. Deum trinum, quem sitivit,
Sic ancillam tuam vcstis
Corde puro concupivit,
Tuo propugnaculo,
Corpus tenens vinculo
V. Saeva morte dira
Annis sub infantiae.
laudemus ut tua mira.
90

4. Benedicant in patrona 5. Sanctae Dei exsultabunt,


Deum cuncta, cum Corona Laeta mente voces dabunt,
Hanc ornavit propter bona Regem regem collaudabunt
Virtutum innocentiae, Filiae prudentiae.
ms. Alemnense saec. 15.
Psalt. Cod. S. Petri Boscoducen. n.
In Noct. R 1, 2 sonant.
1. —
In 2, Noct. R 1, 6 Malae culpae. Die —
AA ad Bened. und ad Magn. in 2. Vesp. sind prosaisch. Die zum Offizium
gehörigen drei Hymnen vergl. Anal. XXIII, 250 tif.

35. De sancto Odulpho.


In 1 . Vesper i s. Cui Odulphus gaudet
Super Psalmos. aeternum modulari.
1. Militans Christo ecclesia
Ducat cum triumphante gaudia,
In 1. Nocturno.
Äuget nam numerum Antiphonae.
supernorum
1. Clara fudit prosapia
Odulphus, coheres sanctorum,
Odulphum confessorem,
Pro meritis laborum Laturum suo generi
Possidens portas
permaximum decorem.
inimicorum suorum.
2. Renatum aqua et spiritu
R. Miles Christi gloriose,
praevenit diva gratia,
Odulphe sanctissime,
Per quam proficiebat
Tuo pio interventu
aetate et sapientia.
culpas nostras ablue,
3. Datur puerulus
V. Ut caelestis regni sedem
literis doctum iri,
valeamus scandere.
Infunditur desursum
Ad Magnificat. A patre luminum
A. Confessor Domini Odulphus, ingenii acumen miri.
Summi praeco
regis constantissimus, Responsoria.

In caelestibus regnis fruitur 1. Celto genere oriundus,


Gloria lucis perpetuae, Mente et actu mundus
Quam mundo lucerna Ornavit pueritiam
Indeficiens verbo Odulphus
Ministravit et opere; per morum gratiam,
Sacerdos Dei, Odulphe, V. Sermturus Domino in sandi-
Pro nobis miseris intercede, tate et ivistitia coram ipso.
Ut et nos tuo 2. Felices progenitores
pertingamus suffragio, tantae prolis
Quo te veritatis Tantam prolem
perduxit confessio. tradunt scholis,
Elementa literarum
Ad Matutinum. Perdocetur flos scholamm.
Invitatorium. V. Opfavit et datus est ei sensus^
lubilemus Deo venit in illum Spiritus sapi-
nostro salutari, entiae,
7*
100

3. Angelus per visum In 3. Nocturno.


Adfatur Dei virum
Antiphonae.
In Traiectum propere
Frederico 1. A Roma post angelicum
praesuli coniungere; Odulphus ad Fredericum,
V. Cum sancto sanäus eris et Electus ad electum
cum innocente innocens eris. Pervenit Traiectum.
2. Flos cleri Traiectensis
Virtutibus vernat immensis,
In 2. Nocturno. Filius ßodgysi
Hospes in mundo,
Antiphonae.
heres paradisi.
1. Praerogativa intellectus, 3. Ignisabsumens cellam
Morum trames simplex et rectus Baculum et tabellam
Miraculura praebebat, Non laesit confessoris
Samuelis instar praeferebat. Ministrans ventum roris.
2. Minor in effectu,
Responsoria.
Maior in affectu
Portendebat, quid ageret, 1. Variis donis
luventa cum succederet. Supernae infusionis
3. Induit benedictionem
Amor salvatoris

Per ordinum impositionem,


Ditavitmentem confessoris;
Donec fuit sublimatus V. Timor Domini sanctus per-
Gradu presbyteratus. manens in saeculum saccuU.
2. Laborum dura series
Responsoria. Coronae fit materies,

Odulphus, lampas cleri,


Odulphum Dens coronavit,
1.
Sors ipse et pars Dei,
Nam legitime certavit.

lam maturior aevi V. ludicäbit nationes et domina-


hitur populis.
Post gradum Levi
Sacratur immolare 3. patrone, Odulphe, obtino
Sacrum immortale, Nos Deo et tibi digne famulari,
V. Sandus, innocens, impoIlutuSj Ut Enge dominicum
segregatus a peccatoribus. promereamur,
Quicunque tua festa vencramur.
2. Posthabuit,quod habuit,
Spe aeternorum V. Cum Dominus venerit rationem
ponere cum servis,
Odulphus, currens viam
Tuis, pater, succurre catervis.
Dei mandatorum;
V. Non ahiit in consilio impiorum
et in via peccatorum non stefit.
In Laudibus.
3. Exstincto contumace,
Antiphonae.
Qui sprevit praesulatum,
Statuit Odulphum 1. Rccessurus a Fresia
Praesulem probatum, Vcrbi sator inculcat
V. Quia bcneplacitum est J) Plebi verbum fidei,
in populo suo. immaculatam Dei.
— 101

2. Scitote, inquit, imminere In 2. Vesp eris.


Dies calamitatis et miseriae,
Ad Magnificat.
Dies ultionum,
Tempus retributionum. A. Assumpta Odulplii anima
Assumptionis fulsere indicia,
3. Surget gens contra gentem,
Nam hausere nares superstitum
Adducet Dominus
Odorem insolitum,
Populum, malleum
Odorem unguentorum
Vestrae terrae
De nectare angeloinim.
vectem conterentem,
Suflfragia.
4. Dum lapis hie emerserit,
Qui se undis immerget, A. Odulphi intercessio
llico pax bellorum Nostra sit tutela,
Sanguinem absterget. In pace et in proelio
Ad repellenda tela
5. Evenerunt singula,
Hominum et daemonum.
Quae praedixit Odulphus,
Os praesagum sancti spiritus, Eesponsoria.
Vates Fresonum inclitus. 1. Petrae submersae
Et emergentis per se
Ad Benedictus. Odulphus miraculo
A. Super lectum doloris Futura signavit populo,
Languebant membra V. Plenus fide et spiritu sancto,
confessoris, 2. Ad decessum viri Dei
Vocatione Dei exitum mortis Adfuere angeli,
Operiebatur anima fortis, Quod probavit odor suavitatis
Post sumptam eucharistiam Artubus exanimatis ;

Exsul mundi V. Murra et gutta et casia a


intrat caelestem patriam. vestimentis suis.
Antiph. ms. Traiectense saec. 13. Cod. Mus. Germ. 4984. Die Haud- —
Schrift scheint aus dem friesischen Anteile der Diöcese u. z. aus einem
Norbertiner- Stifte zu stammen. In der 1. Vesper der Hymnenanfang: Ave,
Odulphe; vergl. Anal. XI, Nr. 188.

36. De sancta Ottilia.

In 1. Vesp eris. R. Yirgo Christi Ottilia,


Christi cohaeres inclita,
Super Psalmos.
Semper pro tibi devota
A. praeclara sponsa Christi, Intercede familia,
insignis Ottilia, V. Ut te praevia
Angelorum coaequalis, Caeli mereamur gaudia.
martyrum consocia,
Nostrorum resolve Ad Magnificat.
peccatorum vincula,
Ut nos tua annua A. Magnorum proles,
recensentes sollemnia generosa stemmate fulgens,
Paradisi sempiterna Moribus eximiis
nanciscamur gaudia. superans iam vota parentum,
102 —
Beata virgo Ottilia In 3. Noctu rno.
Pervenit ad gloriam.
Antiphonae.

Ad Ma tutin um. 1. A Domino roborata


laetatur Ottilia,
Invitatorium. Patri suo peccatorum
impetrata venia.
Magnum regem, Christum,
sponsum 2. Ad probandam almitatcm
gloriosae virginis
adoremus virgiuum,
Eins mamilla nutricis
Qui beatae Ottiliae
incorrupta perstitit.
saeclum dedit vincere.
3. Lux caelestis exoranti
virgini emicuit,
In 1. Nocturno. Atque maerens voce dulci
consolatur Domini.
Antiphonae.

1. Stirpe Clara In Laudibus.


edita Ottilia,
Galliarum in finibus Antiphonae.
sumpserat exordia.
1. In honore trinitatis
2. Annuente miro tres plantavit tilias
Dei nutu contigit, Perdurantes in praesenti
Ut ab ipso matris alvo ob sanctae mcmoriam.
expers esset luminis. 2. Apparens sanctae Baptista
3. Cuius Deus orbitati cum mirando lumine
miseranter condolens Domus Dei construendae
Reformavit ipsi lumen loci signat spatium.
per Bildolphum praesulem. 3. Boves cum plaustro liberavit
a mortis periculo,
In declivum decidentem
In 2. Nocturno.
a mortis cacumine.
Antiphonae. 4. Eins iide virtus Christi
renovatur solida,
1 Hanc dura iam praesul praefatus
Vas exhaustum redundavit
sacro fönte abluit,
claro vini latice,
Alter pontifex, Erhardus,
5. In virtutes adcrescendo
a baptismo suscepit.
sacro plena spiritu
2. Virgo Christi Ottilia, Longe suum praecognovit
sacro Iota lavacro, imminere transitum.
Visu gaudet reformato,
dum linitur chrismate. Ad Benedictus.

3. miranda et laudanda A. Nexu carnis resoluto


Domini dementia, sacro cius spiritu
Sponsam suam illuminans Admirandus fraglans odor
per beatos praesules. per longinqua spargitur,
— 103 —
Acsi domus cuncta plena Nostrae prosequamur voces
foret aromatibus, Cum iubilo laudis.
Qui dierum octononim alma Christi famula,
illic mansit spatio. Choris caelestibus iuncta,
Supern orura civium amica
In 2. Vesperis. Sanctorumque omnium socia,
Ad Magnificat. Intercede ad Deum pro nobis,
A. Sancta praeconia recolentes Ut tecum mereamur
Venerandae Ottiliae Ascribi in caelis.

Brev. ms. saec. 15. Clm. Monacen. 24006. A. —


ßrev. ras. Carmelit.
anni 1464. Cod. Bambergen. Ed. VII 36. B. —
Diurn. ms. Pataviense saec.
14. Clm. Monacen. 11013. C. —
Viaticus Misnensis imp. Lipsiae 1502 D. —
Brev. Misnense imp. Lipsiae? 1517. E. —
In 1. Vesp. Super Ps. A, 4
consorcia A es folgen noch 4 prosaische AA. —
Ad. Magn. A, 2 stemmatum C. —
;

RR in allen 3 Noct. prosaisch. —


In Land, ad Bened. A, 8 spatio mansit C. —
Hierzu die Hymnen Anal. lY, Nr. 408 und 409.

37. De sancto Ottone.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturne.
R. magnum et memorandum, Antiphonae.
vere beatum virum,
Cuius tanta industria
1. Ex nobili prosapia
Genuit felix Suevia
Sancta crevit ecclesia,
Ottonem, Dei gratia
Qui Christo Domino novam
Lucratus est familiam.
Quem nutrit ab infantia.
V. Operibus manuum eins hene- 2. Hie ad exemplum sanctorum
dixit Dominus. Facies animalium
Imitatur caelestium
Ad Mag-nificat.
Assumens pennas virtutum.
A. Gloria sanctorum,
3. Spernens mundi vanitatem
lesu, spes, vita tuorum,
Per tidem, spem, caritatem
Cuius suffulta gratia
lugiter crevit in Deum,
Gaudet beata anima
Summam sperans praemiorum,
Pii praesulis Ottonis
Aeternis ditata bonis, Responsoria.
Annue supplicum
votis
1. Claris ortus natalibus
Pastorem venerantium,
Otto praesul venerandus,
summe princeps pastorum.
Religiosis actibus

Ad Matutinum. Omare studuit suae


Nobilitatis lineam,
Invitatorium. V. Gratia Christi praeventus
Pervigiles in laudibus Divinis rebus intentus.
Domino exsultemus, 2. Religiosus et pius
Qui pium patrem Ottonera Puer gravitate morum
Suam duxit in requiem. Crescens in virum perfectum
104

Profectu virtutum scandit Divini operis fructum


Altuni praesulatus gradum, Propensius exsequitur,
V. Non sibi sumit honorem, Monasteria construens
Sed vocatus tamquam Aaron. Et sanctorum gregem pascens.
3. Bonus pastor in populo V. lucundrts homo, qui miseretur
Et caelestia commoda et commodat.
Et terrena stipendia
Suis praebuit ovibus,
In 3. Nocturno.
V. Fidelis et prudens dispensator
Dominici tritici mensuram. Antiphonae.

1. A Domino praeelectus
Sublimatur vir beatus
In 2. Nocturno.
In sede pontificatus
Antiphonae. Deo dignus episcopus.
2. Coenobiorum fundator,
1. Amator religionis
Sacri cultus propagator
Maximis virtutum donis
quas construxit
Ecclesiis,
Caelitus erat ditatus,
Praedia large tribuit.
Deo in omnibus gratus.
3. Fungitur apostolico
2. Ordine promotus sacro
Vir beatus officio,
Venerabilis Otto
Ut gemma fulsit in clero
Cum Paulo ad gentes missus
Omnem transcendens gratiam.
Gentium fit apostolus.

3. Christum diligens ardenter Responsoria.


Miseretur hilariter Favente Christi gratia
1.
Et tribuit simpliciter, Doctor prima haec spolia
Quae in terris possederat. Tulit de idolatria
Tria hominum milia,
Responsoria.
Quae convertit ad Dominum;
1. Flagrans divini amoris V. Adduntur his multo plura
Igne vir venerabilis, Pommeranorum milia.
Verbo praedicationis 2. Furens gentilium turba
Infudit lumen fidei In necem sancti armatur,
Idolatrae nationi Sed manus omnipotentis
V. Domino cooperante Brachia eorum ligat,
Et sermonem confirmante. Ne servum Christi laederent.
2. Sacerdos apostolicus V. Irruit super eos formido et
Praeclarum virtutis opus pavor in magnitudine hrachü
luter gentes operatus tui, Domine.
Aedes profanas destruxit 3. Ho die vir clarissimus,
Et ecclesias construxit. Pommeranorum apostolus,
V. Quoniam immolaverunt Ad patres suos coilectus
Daemoniis et non Deo, Assumptus est in requiem
Diis, quos ignorabant. Post huius vitae laborem,
3. Aestuans igne divino V. Ut inhabitet in domo Domini
Venerandus praesul Otto in longitudinem dierum.
— 105 -
In Laudibus. Cui cum sanctis perpetua
Das perfrui laetitia.
Antiphonae.

1. Ad opus Dei strenuus Ad Benedictus.


Pius Otto episcopus
Ecclesias, quas fundavit, A. Quasi Stella matutina
Bonis plurimis ditavit. In huius mundi tenebris
Virtutum lucet exemplis
2. Ecce, floret ut lilium
Vita tanti pontificis
lUius sacerdotium,
Ad dirigendos pedes
Cuius pia memoria
Nostros in viam pacis.
Permanebit in saecula.

3. Lucet verbo et exemplo


Praesul venerandus Otto, In 2. Vesperis.
Cuius praedicatione
Fructus crevit ecclesiae. Ad Magnificat.

4. Almi patris industria A. pietas salvatoris


Multa dedit incrementa Per omnia laudabilis,
Ecclesiae catholicae Qui famulum suum vere
Gentium conversione. Vivere monstrat apud se,
5. Christe, Ottonis decus, Cuius illustrat tumulum
Hie laus tua, tu illius, Gratia curationum.

Brev. ms. Caminense saec. 15. Cod. Stetinen. (Gesellschaft f. Pommersche


Gesch. u. Altertumskunde) s. n. A. —
Brev. Misnense imp. s. 1. 148-3. B. —
Brev. Misnense imp. Lipsiae 1502. C. —
Brev. Misnense imp. Lipsiae? 1517. D. —
Brev. ms. Cisterciense saec. 15. Clm. Monacen. 26222. E. Brev. ms. —
Cisterciense saec. 15. Clm. Monacen. 26224. F. —
Brev. ms. Heilsbronnense
saec. 15. Cod. Erlangen. 704. G. —
Brev. ms. Langheimense saec. 14. Cod.
Bambergen. Ed. VII. 7. add. saec. 15. H. —
Brev. ms. Langheimense saec. 14.
Cod. Barabergen. Ed. VII 10. add. saec. 15. I. —
E bis I haben monastische
Form die nicht in Betracht kommen dürfte dieselben haben (in 2. Noct.)
, ;

drei AA mehr:
4. Qui fretus Dei gratia Ingo fidei subdere
Cum virtutum potentia Colla gentis incredulae.
Claruit in ecclesia 6. Ritus sacrilegos destruxit,
Verbo et sapientia. Multos ad fidem convertit,
5. Divinitus est directus Gaudens Chi'isti incrementum
Praedicator egregius Et diaboli detrimentum.

Die A ad ist prosaisch; in Bezug auf die RR tritt nur Umstellung


Cant.
ein, die RR, welche der kürzern Form fehlen, sind prosaisch.
drei In —
1. Vesp. R O beatum pontificem etc. BCD. —
In 1. Noct. R 2, 7 vocatus
a Deo, alle Quellen; doch wohl nur Reminiscenz aus der Vulgata. In —
2. Noct. RR 1 u. 2 umgestellt BCD. —
In 3. Xoct. R 3 O magnum et
memorandum etc. BCD; A hat im Texte das R:
O beatum pontificem,
Apostolorum concivem,
Qui suo erat tempore
Lux et decus ecclesiae.
Nunc laetus vivit cum Christo
In sauctorum collegio.
— 106 —
Am Rande dann die Bemerkung: dies R werde infra Octavam gesungen; in
die: Hodie vir clarissimus etc., was ebenfalls am Rande steht; BCD setzen
dies R in 2. Vesp. —
Hierzu der Hymnus Haec dies celebris oder Dies
nunc celebris (ßCDj, cfr. Mone HI, 473.

38. De sancto Pancratio.

In 1. Vesperis. 2. lesum in Galilaea videt


lam exsistens spritualis
Super Psalmos.
Ablutus sorde criminis
A. In caelesti patria Originalis.
Gaudent sanctonim agmina,
3. Pancratius tormenta sustinens
Ubi Christi famulus,
Ut Israel Aegypto serviens
Beatus Pancratius,
Manet repromissa sitiens.
Exsultat in gloria,
4. Finem felicem,
Cuius nobis precibus^
Pancrati, sumis agone,
lesu benigne, quaesumus,
Ordinis angelici
Confer aeterna gaudia.
[iam] sociandus coronae.
Ad Magnificat.
5. Hunc tibi sancte chorum
A. lerusalem et Sion tiliae, Pancrati laude sonorum
Pancratium videre venite Fac prece sanctorum
Cum Corona victoriae, consortem sede polorum.
Qua coronatus est hodie
Ad Benedictus.
A sponso suae matris ecclesiac,
Cuius, Domine, interventione A. Sanctus martyr Pancratius,
Tua salvemur propitiatione. Victoriae palma inclitus,
Labe nivei pudoris nescius,
Ad Nunc dimittis.
Stola candidissima amictus,
A. martyr invictissime, Agnum cum consortibus
Pancrati beatissime. Sequitur iugiter virginibus.
Qui in Christi confessione
Durasti in persecutione,
Tuo mereamur precamine In 2. Vesperis.
In bonis mala vincere.
Ad Magnificat.

Pancrati, gemma martyrum,


In Laudibus. Paschalem agnum
novellus agnus sequcris.
Antiphonae. Tu tuo nos patrocinio
Mundum Pancratius consignatos
Christi pro nomine sprevit, Pia prece mundatos
Versus et inmelius lungas cum electis
fidei per dogmata crevit. agni comitibus.

Diurn. ms. S. Pancratii in Hamersleve anni 1487. Cod. Berolinen.


8^ 56. add saec. 15. —
Die Hs. enthält natürlich nur die Teile der s. g. horae
diurnae; es fehlen die 3 Nokturnen.
— 107 —
39. In Festo Patrononim Hildeslieimensinin.

In 1. Vesperis. Ut nos in caelorum


eis regno collaetemur.
Antiphonae.

1. Electorum memoriam In 1. Nocturno.


Patronorum agamus, Antiphonae.
Felices ut ad gloriam 1. Maria, plena gratia,
Illorum transearaus. Huius templi patrona,
2. Piincipalis ecclesiae Nos Christi vultu satia,
Nostrae virgo palrona, Impetra caeli bona.
Maria, mater gratiae, 2. Petrus cum Paulo veniam
Caritatis Corona. Deposcant delictorum
3. Patroni, Petrus claviger, Hie nobis, ibi gloriam
Princeps apostolorum, In coetu beatorum.
Paulus, doctrinae signifer, 3. Martyres Christi celebres,
Magister populorum ; Virgines, confessores,
4. Cosmas atque Damianus, Vobis psallentes alacres
Valerianus et Tiburtius, Vos sentiant rectores.
Cantius et Cantianus,
Responsoria.
Sancti lustus et Arthemius ;

1. Virgo, Christi mater illibata,


5. Almi praesules Godehardus,
Patrona generis nostri grata,
Epiphanius et Bernwardus,
Pia laudibus nostris intende,
Speciosa cum Caecilia
Salva nos, iustifica, defende,
Virgines nobis dent auxilia.
V. Placa nobis
R. Gaude, virgo,
Christum, tuum natum,
Christi malronatu,
Nostrum ut indulgeat reatum.
Tuo gratulamur patronatu,
luncta compatronorum caterva 2. Petre, crucifixus triumphasti,

Gregem istum, Maria, conserva. Paule, cursum


V. Salva, rege Christo famulantes, ense consummasti,
Hac in domo Dei ministrantes. Una dies ambos coronavit,
Vos Christus in gloria locavit;
Ad Magnificat.
V. Sancti Petre, Paule, subvenite
A. Virgo, mater regis angelorum, In agone nobis huius vitae.
Principalis gemma patronorum 3. Martyres Domini pretiosi,
Huius domus Dei veneraris. Cosma, Damiane gloriosi,
Habere tecum non dedignaris Proprio sanguine purpurati
Ministros plures electos Dei; Caelos conscendistis laureati;
Adiuva nos, mater sanctae spei, V. Coronam decoris suscepistis
lunge nos sanctorum requiei. De manu Dei, quam meruistis.

Ad Matutinum. In 2. Nocturno.
Invitatorium. Antiphonae.

Laude patronorum 1. Reliquiae sub gremio


huius domus gratulemur, Isto quorum foventur,
— 108 —
Ut beatorum praemio 3. Christi pares coniudices,

lungamur, deprecentur. Testes virgines almae,


Facite nos, pontifices.
2. Sancti, quorum suflfragia
Vestrae consortes palmae.
In loco clarent isto,
Nostra solvant contagia Responsoria.
Et DOS conforment Christo. Pontifices sanctos veneremur,
1.
3. Patronorum victoria, Quorum patronatu confovemur,
Qua cuncta devicerunt, Omni laude
Nos collocet in gloria, dignos, Godehardum,
Quam digne meruerunt. Epiphanium
Responsoria. atque Bernwardum,
V. Pares regni tui quos fecisti,
1. Caecilia cum Valeriauo,
Chris te, duc nos,
Sponso suo, ubi gaudent isti.
fratre cum germano
2. Speciosa Petronilla
In angustiis nos recognoscant,
Yitam nobis
Cum Honesta, decus virginale,
Suae vobis caritatis
aeternam deposcant,
Dedit Christus
V. Quorum patronatu gratulamur,
Signum triumphale,
Precibus illorum fulciamur.
Nam devictis
2.Requiescunt corpora duorum mundo
hoste, carne,
Hie Arthemii Vos praemio beavit abundo.
et lusti sanctorum,
V. Virgines eximiae,
Qui faciant nos precibus beatis Nos vestrorum
Suae coheredes claritatis, Consortes efficite
V. Ut illorum gloria conspecta Gaudiorum.
Via caelos adeamus recta.
3. Laetemur de gloria sanctorum,
3. Felices athletae triumphales, Huius aulae patronorum,
Beati Cantius, Cantianus
Qui votis nostris faveant,
et Cantionilla,
intendant
Passionum vos sodales
Et nobis adiutorium
Christus fecit et aequales impendant,
Vita beatorum in tranquilla;
V.'- Pacem vivis, gloriam defunctis
V. Patronis gaudemus et his trinis, Obtineant precibus coniunctis.
Caeli qui nos iungant officinis.

In 3. Nocturno. In Laudibus.
Antiphonae.
Antiphonae.

Honor, magnificentia 1. Gloriosum praedicamus


1.
Christi decet electos,
Te Deum mirabilem,
Cuius beneticentia In sanctis annuntiamus
Beavit corde rectos. Tuis te laudabilem.
2. Caelestis aula iubilat
2. Coruscabant miraculis
Mostri mundo patroni, De tarn sanctis patronis,
Quorum vita nunc rutilat
Caelorum habitaculis
In terris et in thronis.
Heredes summi boni.
109 —
3. Praeclara testimonia In 2. V esperis.
Nostros decent patronos,
Super Psalmos.
Vera quorum praeconia
Actus testantur bonos. A. Digna laude festa
per haec hodierna
4. Sanctorum sapientiam Huius sacrae domus
Patronorum narremus, omnium patronorum
Horura magnificentiam
Ad gaudia transferamur
In mundo collauderaus.
sempiterna,
5. Exsultant in cubilibus Nobis suffragantibus
Nunc patroni sanctorum meritis illorum.

Nostri cum caeli milibus Ad Magnificat.


Conformes praemiorum.
A. Matris almae
Christi, beatorum
Ad Benedictus.
Petri Pauli coapostolorum,
A. Deus, uni versa qui creavit, Martyrum,
Venerandam nobis adunavit virginum, confessorum,
Hanc patronorum celebritatem ;
Patronatum simul veneramur,
Christe, nobis illorum largire Christe, nobis
Precibus feliciter transire dona, te precamur,
Ad beatorum societatem. Ut illorum gloriae iungamur.

Brev. ms. Hildesheimense saec. 15. Cod. Beverin. 686 b. A. Brev. —


ms, Hildesheimense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 180. B. Brev. Hildes- —
heimense imp. Lipsiae 1516. C. —
C hat in 1 Vesp. nur 1 A, die erste. —
Verfasser dieses Officiums ist der Domkellner Llppold TOn StelnheF;^.
Er war ein Sohn Burkhards von Steinberg und soll 1325 geboren, 1351 Dom-
herr geworden sein. 1371 war er Domkellner. 1378 hatte er auf der Dom-
freiheit ein ihn beschimpfendes Weib gestofsen, weshalb ihn das Capitel zu
einjähriger Klosterhaft verurteilte. Er unternahm eine Pilgerfahrt nach Jeru-
salem und brachte ein IStück vom Kreuzesholze heim in der Nähe Jerusa- ,

lems und auf dem Ölberg gewachsene Palmzweige, welche er den Stiftern
Kreuz und St. Moriz schenkte, sowie das Haupt des Erzbischofs lacob von
Antiochien welches er künstlich in Silber hatte fassen lassen. Er war ein
,

Wohlthäter der vom Bischof Gerhard g-egründeten Karthause. 1395, nach


andern 1385, ward er Propst des Morizstiftes zu dessen 1413 vollendeten
,

Turmbau er ^/s der Kosten trug; sein Wappen ziert noch die Chorpfeiler.
Im Jahre 1406 gründete er eine am Dome welche er ebenso wie
Vikai'ie ,

eine neben dem neuen Paradiese erbaute Kapelle und ein eigenes Fest am
3. Tage nach Ostern allen Patronen der Domkirche widmete, die er denn auch
in Bildwerk und Lied feierte. Er gab das von seinem Vater ererbte Gut Arbergen
an den Dom, um mit den Erträgen die Kosten des Festes zu decken. Es soll eine
grofse Verteilung stattfinden es sollen die grofsen Glocken wie bei grofsen
,

Festen geläutet werden, auf die grofse Krone, auf die Säule, über dem Chore
sollen Lichter, des Nachts achtzehn Crüsel brennen; es soll ein Priesterfest
sein und neuen Sang und Legende, die dazu gemacht sind, soll man singen
und lesen. Lippold verfafste diese selbst, wenigstens die Sequenz
zeigt in den Anfangsbuchstaben seinen Namen. —
Gewissermafsen als Sinn-
bild dieses Festes und zur Ausstellung bei demselben liefs er ein vergoldetes
Reliquiar anfertigen, dem er die Gestalt der vormaligen romanischen Dom-
kuppel gab in 3 Etagen, mit den Bildnissen der Patrone geziert, die noch im
Schatz zu sehen und schon 1409 im Verzeichnis des Schatzes als deaurata turris
patronorum erscheint. (Kratz, Der Dom zu Hildesheim H, 164.) 1409 gründete
— 110 -
er Vikarie und Altar in der Kapelle der hl. Barbara, und baute das neue
gotische Paradies am Dom. Als sich das Kapitel bedenklich zeigte, legte
er eine Sicherheit von 70000 rhein. Gulden nieder, vollführte den Bau und
liefs sein Wappen, den Steinbock, in den Schlufsstein setzen, wo er noch
heute zu sehen 1412 nahm er die Summe wieder in Empfang, wobei sein
;

Narr so mit goldenen Ketten behangen war, dafs er ganz gebückt gehen
mufste. Lippold starb den 23. Sept. 1415, neunzig Jahre alt, und ward in
der von ihm erbauten Kapelle der Patrone beerdigt. Lüntzel, Gesch. der
Diöcese und Stadt Hildesheim, IT, S. 377 ff., wo S. 379 die Sequenz ab-
gedruckt ist.
Die niederdeutsche Urkunde der Stiftung Lippolds findet sich in
C B. Behrens, Historische Beschreibung des Hochwohlgebohrnen Hauses der
Herren von Steinberg, Hannover und Wolfenbüttel 1697, Beilagen S. 32 u. f.
Eine andere, die Stiftung betreffende Urkunde vom 30. Jan. 1405 im Staats-
arch. Hannover (Domstift Hildesh. n. 1209). Die Festordnung auch in
Cod. Guelfenbyteran. Extravag. 44. —
Lippolds Name findet sich häufig in
Hildesheimischen Urkunden. Vgl. Döbner II, in den Jahren 1370 1395. —
(1370 schon Kelnere to deme dome); Döbner III 1402—1411. (1405 Propst
des Morizstiftes.) Sein Name latinisiert de Lapideo monte, wird bald Steyn-
:

berghe, bald Steymberghe geschrieben.

40. In Festo Patronornm Salisl)urgensinm.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Super Psalmos. Antiphonae.

1. Novit salvator
A. Christicolae, ad sanctos
divina lege beatos,
devotas vertite mentes,
Qui meditantur in hac
In Quorum haec aedes
nocte dieque sua.
fulget bonore pio.
2. Pungite cor da, ad se
Ad Magnificat. clamantes audiet atque
Ostendet nobis
A. Pangamus cuncti caelica sponte bona.
patronis dulciter liymnos,
3. Nomen ineffabile
Nobis praesidio
tibi totus personal orbis
semper ut esse velint,
Inque tuis sanctis
Emendent mores,
lucida laus et honor.
detergant sordida probra,
Possimus laeti ut Responsoria.
fundere ad astra melos. 1. Orbis stelliferi
rectori pangite laudes,
Nam cupit in sanctis
Ad Matutinum. laudari precibus atque
Affeetat flecti
Invitatorium.
precibus sacrisquc suorum;
Intercessorum V. LaKdate cum omncs geides^
Domiimm laudarc venitc, laudate enm omncs popnli.
Quorum nos precibus 2. Prudentes misit
exaudi, rex pie Cliriste. pastores Christus in arva
111 -
Plantatum cultos Quorum doctrina
indicant lucis iterque rutilat per climata mundi.
Pascentes ovibus, V. Gaudete, iusti, in Domino,
rapiat ne bestia saeva. rectos decet collatidatio.
V. Vigüate ergo ^
quia nescitis, 3. Hi saneti fulgent
quando Dominus vesfer ven- in regno ut sidera eaeli,
turus Sit. Deeernunt populos
3. Exemplar dedit omnipotens tandem dominantur et ipsis,

hortando dicensque :
Haec meruere bona
Discite, percari, mortali corpore functi;
sum mitis corde humilisque, V. lusti in 'perpetimm vivent et

Ergo suave iugum apiid Dominum est merces


iam sumite, iion onerosum, eoriim.
V. Bcati immaculaü in via,
qui amhulant in lege Domini.
In 3. Noeturno.
In 2. Nocturno. Antiphonae.

1. Ecee, super iustos


Antiphonae.
oeuli Domini pietatis
1. Qui sunt vestigia, Atque paratior has
Deus, hie tua sancta secuti audiet ipse preees.
Atria conscendent
2. Heredes se constituit
caeli, ubi vera quies.
natos metuentes
2. Corde siraul sancto
Regni eaelestis,
mundi terrena spuentes quodque perire nequit.
Hie benedieentur
3. Hi saneti reete
et sine fine manent.
noverunt eaelica facta,
3. Spes quibus est Christus,
Quae nobis pandunt,
pietas cireuindabit hosce,
mox imitemur ea.
Nee loeus est hosti,
nempe tuetur eos. Responsoria.

1. Patres familias
Responsoria.
nostros veneremur ovantes,
Doctrinae parent
1. fratres, qui tanta
proni dietante magistro delent diserimina vitae,
Atque sequuntur eum Orant cotidie,
mites humilesque beati, ne nos perdant mala nostra.
Quos regno dignos V. lusti hereditabunt terram et
sapientia disserit almi: delectdbuntur in muHitudine
V, Beati omnes^ qui timent Do- pacis.
minum^ qui amhulant in viis 2. Sedulo plangamus
eins. igitur scelus omne patratum,
2. Ecce, viros sanctos Ignoseetque Deus
quos Dominus legerit ipse nobis lacrimis sed obortis,
Patronosque dedit Praestabit pacem
nobis deitate perunetos, tribuens et tempora laeta.
— 112

Electique omnes,
sanctis suis,
V. Gloriosus Dens in cuncta creata simul.
mirahiUs in maiestate sua.
5 Sancti exsultabunt,
sunt sancti,
3 aeterna in atria pergent
Isti
nostri fidique parentes
Attribuentque Deo,
Pro vernisque preces quidquid honoris habent.
adhibent tibi, Christe, pe-
rennes, Ad Benedictus.

Ne sint praeda malis, se nos revocans


condunt. A Ad
tuta inter brachia Deus aevo sit benedictus,
servis tuis
V Quoniam placuerunt Visitat ex alto
terrae eius
dans deitatis opem,
lapides eius, et

miserehuntur. Kempe per os loquitur


sanctorum sacra docendo
Eloquia ac eins
In Laudibus. nosse parare vias.

Antiphonae.
In 2. Vesperis.
1. Vera et credenda
sunt testimonia sacra,
Ad Magnificat.

Quae perhibent sancti, A. caeli cives,


suntque credenda nimis. vestros servate precantes,
iubilate Deo, Ke scelus impingat
2. Vos
qui terras bic habitatis, aut ferat hisce necem-,
Laeti servite, materque Pei,
gloria detur ei. spes et protectio nostra,
Extensis alis
3. Obsequium qui persolvunt,
nosque tuere tuis;
hi laude fruentur,
poterit quisquam Clemens salvator,
Kec tuorum
matris precibusque
tunc reticenda loqui.
Mors tua nos rcdimat,
4 Hincque, sacerdotes collocet inde polo.
servi et, benedicite Christo,
imp. VeneUis 1518.
— Hymnen: ad Vesp. et Noet;
Brev. Salisburgense Eex regum clementissirae.
parentes; ad Landes.
O sacri nostrae fidei

Emmeramensiuiii.
41. in Festo Patronoriim

Qui iam patria gaudentes


In 1. Vesperis.
Non relinciuant nos
in exsilio degentcs.
Ad Magnificat.

regnantium
A. lesu, praemium Ad Matutinum.
Et ductor viatorum, Invitatorium.
Salva nos eorum
Qui est nostroruni
Suffragiis, quorum
Rex patronorum,
Nos dotasti rcliquiis,
lubare Hunc rite
Quos vario mcritorum Laudare venite.
Tribuisti coruscarc
113 -
In 1. Noctnrno. V. Christus sanctorum merita
Sic manifestat inclita.
Antiphonae. Dens
4. Te, aeterue,

1. Isti fnictum suum dabunt suppliciter deprecamur,

Resurgendi tempore, Ut eorum


Dum glorificato stabunt patrociniis protegamur,

Hie locato corpore. Quorum hie corpora


Resurrectionis
2. Lumen super se signatum
praestolantur tempora.
Vultus tui, Domine,
V. Corpus quoque
Signis monstrant declaratum
nostrae humilitatis
Et virtutum omine.
Cum eis tunc configura
3. Super caelos elevata corpori claritatis.
Mens sanctorum exstitit,
Caro quorum hie humata
Tot Salutes praestitit. In 2. Nocturno.
4. Hos monte sitos caelis
in
Seimus requiescere, Antiphonae.
Quorum ossa tot medelis 1. Rectos collaudatio
Cernimus clarescere. Condecet in caelis,
5. Mundi manibus et corde Quorum beneficio
Sancti perstiterunt Gaudet plebs fidelis.

Et virtutum spreta sorde 2. Horum Dominus custodit


Montem ascenderunt. Ossa beatorum,
6. Sanctos hos tectum De quibus effectus prodit
iam crimen amans quoque Tot miraculorum.
rectum 3. Ad sanctos hos a finibus
Spiritus absque dolo Terrae iam clamatur,
constituere polo. Quos suis fovens sinibus
Locus hie sacratur.
Responsoria.
4. Hos in bonis domus Dei
1. Assis, Christe, famulis Iam repletos credimus.
Hie sanctorum loculis Ad OS quorum ductu spei
Obsequendo sedulis, Supplices accedimus.
V. Nil adversetur,
5. Sanctorum animas
nil triste tuis dominetur.
Dominus custodit, at illis
2. Per sanctos, Christe, Dat sacer iste sinus
quos sie humat locus iste tumulus horumque favillis.
Omne fugans triste
6. En, repletum est in bonis
nos super aethera siste,
Horum desiderium,
V. Ne eursu segni
Quos invexit caeli thronis
perdamus gaudia regni.
Christi ministerium.
3. In caelis regnat Spiritus,
Responsoria.
Quorum cinis hie positus
Contactu fugat daemones, 1. Aeterni gaudii
Aegrotos sanat homines; Fac nos, lesu, partieipes,
DreV es , Historiae rhythmicae. VII. 8
- 114

Per istius loci Quorum iam donas


Patronos et principes, animabus in aethre Coronas.
Ut fraudes hostium
Responsoria.
Nobis insidiantium
dissipes, 1. sancti, quorum tumulis
Ut caelorum mereamur Obsequiis hie sedulis
esse participes Servimus, vestris famulis
V. In hac etenim mundi vanitate Faventes subvenite
Pressis calamitate Pandentes portas vitae.
Opus est, ut buccurras V. Memores nostri estote
Solita pietate. Atque invocantibus vos devote.
2. lesu Christe, lumen caeli, 2. Christus amicorum
Noxas Stygialis teli placatus amore suorum
Pellas a plebe fideli Hie tumulatorum
Prece sanctorum nos ponat in arce polorum,
Hie conditorum, V. Virtus sanctorum
V. Miserando serva famulos magnumque decus merito-
Laudibus sedulos rum
Ad beatorum tumulos. R. Spectablis est locus iste.
In quo tot sita sunt
y. Per sua munera Christus
Corpora sanctorum
ad aethera dueat eorum,
quorum Deo gratorum,
Nos meritis
Qui te sequentes caelicum
hie passci dat, regna po-
Ducem, lesum Christum,
lorum,
Cives sunt angelorum
V. In numero quorum ;

V. Culpae faeces per horum


pariter laetemur eorum.
Preces detergas omnes
4. Caeli turma laetatur,
Et nos insomnes
In qua coetus adiuvatur,
Ad quaelibet bona
Hominum sanctorum Esse dona,
Et angelorum ;
Ut sie curramus,
societas iucunda,
Ut comprehendamus.
Sine fine laetabunda
Quae dum semper
regi suo plaudit, In Laudibus.
lubilum ipsius
Antiphonae.
finis non claudit ;

V. Trahat nos ergo post se 1. Indult hos Dominus


Vi meritorum Animae decore,
Ad consortium beatorum. Ossa nihilominus
Tunmlans honore.
In 3. Nocturno. 2. Cui sancti servierunt
Ad Cantica Semper in laetitia,

A. Rex caeli, lesu, Eins portas intraverunt


vetitae nos arboris esu Praeduce iustitia.

Enge prostratos 3. Adhaerentes post se Dei


per sanctos hie tumulatos, Dextera suscepit,
- 115 —
Quorum tumbas requiei In 2. Vesperis.
Locus hie accepit. Ad Magnificat.

4. Sancti nunc et humiles A. beati, qui vi caelestium


Benedicunt Deum, Vieistis saeculum
lam eflfecti pariles Et sie in muudi
Angelis per eum. stadio cucurristis

5. In cubilibus exsultaut Quod ad palmam pervenistis,

Sancti suis et resultant, vere Christi


Contemplantes sine velis fortissimi milites,

Dominum de caelis. Proelio eonstantes,


sancti cives angelorum,
Ad Benedictus. Vobis iam merees laborum
A. Nobis cornu salutis Datur a rege caelorum ;

Dominus hie erexit, Ergo supplicamus


Qui, quos via iam virtutis Per vos, a Deo, cari,
Coelestibus invexit, Rogamus
Nobiscum feeit tumulatos, Adiuvari,
Miraeulis multis Ut nos vobiscum laetari
Et signis sublimatos. Mereamur perenniter.

Brev. ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14600 A. —


Brev.
ms. Emmeramense saec. 15. Clm. Monacen. 14790 B. — In 1. Xoct. A 2, 3
declarata A. —
Xu 2. Noct. A 5, 4 Lorumque famulis A, —
R 1, 9 parti-
cipes esse AB. — R 3, 3 meritis quibus A. — R 3, 4 verdorben.

42. In Festo Patronorum.


Regni Sneciae.
In 1. Vesperis. lUustrata
Antiphonae. iam luce caelica
Nova pange
1. lueundare,
patronis eantiea.
mater ecclesia,
Novae lueis 4. Hi sunt patres
agens sollemnia, et duees gratiae,
Cuius ortu Quos direxit
resplendens Suecia, pater cleraentiae,
Patronorum Ut sint tibi
decanta gaudia. norma iustitiae.

2. Dum festive 5. Benedictus


causa reeolitur, Sit pastor inclitus,

Uude tibi Qui de grege


lux ista oritur, toto sollieitus
Honor Deo, Dat pastores
laus sanetis redditur doetos divinitus.
Immortalis R. Fundans Sion in saphiris
vita promittitur. Propuguansque iaspidibus
Gens Sueonum Gloriosis ornat viris
quondam erratica, Christus, pro se certantibus,
— 116 -
Insignitos multis miris Gens Sueonum, illustrata

Praefecit se scientibus, Verae lucis radio,


Relaxatis poenis diris Patronorum sublimata
Indulget paenitentibus ;
Proficit auxilio.

V. Credunt alienigenae V. Miseratus miserorum


Et fiunt iam deigenae Pius pater, rex caelorum
Patronis praedicautibus. Adhibet remedia.
2. Aeternus pater voluit,
Ad Magnificat.
Quod Deus homo fieret,
A quam mirifico,
Salutem sie disposuit,
Deus, ordine cuncta ministras
Ut filius redimeret,
Ultima per media Human am carnem induit,
regis, influis, ordinas, aptas,
Exit vincens, ut vinceret.
Terrarum caelique sator,
V. Yidit et condoluit,
qui cuncta superno
Quod Ovis una defuit,
Ducis ab exemplo,
Ut deviam reduceret.
mediis extrema reducis !

3. Post doctrinam salvatoris


Succedit apostolica,
Ad Matutinura. Veram fidem creatoris
Invitatoriura. Lex docet evangelica,
Festa dies agitur
Ad ovile redemptoris
Concurrit plebs catholica.
Patronis dedicata,
V. Ecclesia dominica,
lubilemus igitur
Mente purificata.
Cum iubilo multiplica
Devota laudum cantica.

In 1. Nocturno.
Antiphonae. In 2. Nocturno.
1. Verbo Dei dum obedit, Antiphonae.
Gens Sueonum Christo credit,
Orat, plorat et accedit
1. Rex caelorum incarnatus
Et in mundo conversatus
Ad baptismi gratiam.
Elegit terrae medium
2. Firmans tidem, formans mores
Hie salutem operatus
Sacrae legis per doctores,
Ad extremos incolatus
Detestatur nunc errores
Diffudit beneficium.
Priscos et fallaciam.
2. Dum de Sion lex exivit
3. Olim quidem tenebrarum
Verbumque vocis Domini,
Pressa nube diversarum
Successive acquisivit
Nunc ad lumen venit darum Gentes suo nomini.
Per Dei clementiam.
3. Ab extremis aquilonis
Responsoria. Intrat sanctis cum patronis
1. Dum in fines orbis terrae Plenitudo gentium;
Christi fides diflfunditur, Salus ex ludaeis nata
Coepit multum fructum ferre, Ad extremos dilatata
Perfidia retunditur; Vitae confert praemium
— 117 —
Responsoria.
2. Baptista Christi praevie,
1. Vasti orbis Laurenti, martyr inclite,
extrema latera Sit vestrum patrocinium
Sic fundavit Semper nostrum praesidium
divina dextera, 3. Quos direxit Anglia
Ut dilata Nostrae salutis gi'atia,
salutis munera Qui modo sunt in gloria,
Non inferrent Hos petimus humiliter
electis vulnera. Et credimus stabiliter,
V. Fremunt hostes, Quod nostra sint refugia.
turbantur infera,
Viam Christus Responsoria.
pandit ad aethera.
1. Rex rogatus reparavit
2. Hora cenae Reguum, caesos hostes stravit
paratis omnibus, Directis exercitibus,
Mandat Christus praedam perdiderunt,
Victi

extremis gentibus Quam per fraudem rapuerunt


Missis servis Inferni fractis viribus ;

verbo potentibus, V. Triumphat Dei filius,

Ut electis Et regnum fit stabilius

intersint fratribus. Eiectis cunctis hostibus.


V. Ad hoc negotium 2. praeclari
Tarn necessarium patres et incliti,

Elegit nuntium lerarchiae


Sanctum Ansgarium caelesti inditi,
Qui Sueonum
3. Provocatus inimicus,
genti praepositi
Saevus hostis et antiquus,
Erexistis
Nostrae salutis invidus,
fide paracliti,
Septem secura nequiores
Gratiae traditi.
Veritatis subversores
V. Confessores
Coassumit lividus.
Praecelsi meriti
V. Daemonia nequissima
Nostros mores
Procurant, quod novissima
Forment soUiciti.
Peiora sint prioribus.
3. Per tuorum
tuaque vulnera,
lesu, nostra
In 3. Nocturno. remitte scelera,

Antiphonae. Ne captivos
ducant ad infera ;

1. Inter patronos Sueciae Nova sint omnia,


Primatum tenet curiae recedant vetera.
Caelestis imperatrix, V. Beatorum
Quae multiformi gratia praeclara opera
Depressis in angustia Nobis praestent
Succurrit miseratrix. aeterna munera.
— 118

In Laud ibus. Ad Benedictus.

Antiplionac. A. Triumpho gaudent regio


1. Hi sancti, quorum hodie Amicti stola gloriae
Celebrantur sollemnia, Transcenso mortis stadio
lam revelata facie Patroi regni Sueciae,
Regem cernunt in gloria. Summo fruuntur praemio,
2. Ut hos ergo per patronos Vitam ducunt in requie,
Assequamur caeli thronos, Labore verso praevio
In illorum die festo, In gloriam victoriae.
Chorus noster, laetus esto.

3. Nos ad sanctorum gloriam


Post praesentem miseriam
In 2. Vesperis.
Per ipsorum suffragia
Christi perducat gratia.
Ad Magnificat.

4. Excusent apud Dominum A. Qui vos patres venerantur


Reorum lapsus hominum, Amplectentes intime
Remota qui caligine Et qui vestrae gratulantur
Lumen vident in lumine. Dono partis optimae,
5. Hos patronos pariter Per vos vitam consequantur
Laeti veneremur, Lucis amoenissimae,
üt cum bis perenniter In qua semper gloriantur
In caelis collaetemur Beatorum animae.
Brev. Upsalense imp. Holmiae 1496. —
In 1. Vesperis hynmus: Lux
ecce surgit aurea (Klemming I, 167j: in Laud.: lam adest dies celebris
ibid. 175).

48. In Conversione s. Pauli.

In 1. Vesperis. Quos fecisti veritatis


Lumen agnoscere.
Ad Magnificat.

gloriosum lumen
omnium ecclesiarium,
Ad Matutinum.
vere apostolicum Invitatorium.
sidus altissimum, Surgite, cantemus
Sancte Paule, et Corde pio vigilemus,
Qui aeterni solis Cum Paulo magno
Splendorem tenebris iuugi mereamur ut agno.
Gentium infudisti,
Qui in terra positus In 1. Nocturno.
Caelorum secreta petisti,
Et, quae non licent homini Antiphonae.
Loqui, praevidisti, 1. Cum esset Paulus parvulus,
Illuc supplices tuos Cogitabat ut parvulus,
Post huius carnis terminum Peregit puerilia,
Perducere dignare, Non opera virilia.
— 119 -
2. Dura lapidatur Stephanus, 3. Assistentes
Saulus adulescentulus vocem audientes,
Custodit vestes testium Sed penitus
Märtyrern lapidantium. neminem videntes
Timore concussi
3. Protomartvr Stephanus
circumstabant,
Orat, et eius precibus
Quid facturi essent,
lesus Christus stravit Saulum
ignorabant.
Et erexit sanctum Paulum.
Responsoria.
Responsoria.
1 Respondit Saulus trepide :

1. Paulus nobilis genere


Quis es tu, Domine?
Civis fuit lerosolyraitanus,
Ego sum lesu,
Nimis potens
quem tu persequeris.
et sublimis urbanus.
Domine,
V. Dilexit malitiam super 'benig -
die mihi, quid praecipis?
nitatem et iniquitatem magis
V. Desine ab ira et derelinqitc
quam loqui aequitatem.
furoremy noli aenmularij ne
2. Saulus adhuc spirans mjnarum maligneris.
Propter caedem christicolarura 2. Surge, ait ad illum Dominus,
A summis petit epistolas Yisita Damascum citius,
In Damascum ad synagogas :
Domumludae ingredere
V, Sedet in insidiis cum divi- Ibi scies, quid te oporteat facere ;

tibus, ut interficiat innocentem. V. Declina a malo et fac bonum^


3. Cum accepisset potestatem inquire pacem et persequere
Et satellitum facultatem, eam.
Quasi leo rugiens, 3. Viatores Saulum acceperunt
Capere fideles cupiens Et in domum
V. Iniquitatem meditatus est in ludae perduxerunt,
cubili suo; astitit omni viae Apertis oculis nihil vidit
non bonae. Et non manducavit neque bibit ;

V. Cibavit eum Dominus manna


vitaej qui de petra melle mul-
In 2. Nocturno. tos satiavit.

Antiphonae.
In 3. Nocturno.
1. Cum appropinquaret Damasco,
Venit de caelo lux subito Antiphonae.

Saulus in magna saevitia 1. Ad Ananiam ait Dominus:


Prostratus est virtute caelica. Surge et vade quantocius,
Comitatus stans tristis nimium In vico recto Saulum quaere,
2.
Audit dicentem Dominum :
Ecce, enim orat vere.
Säule, Säule, 2. Tiraens visitare saevissimum
quid me persequeris? Ananias ait ad Dominum:
Durum est tibi Vir iste quaerit tuos capere
recalcitrare stimulis. Et in lerusalem perducere.
120 —
3. Hie habet potestatem Crucifixum et damnatum
alligandi Pro suorum crimine.
Et credentes male tractandi, 2. Haue doctrinam audientes
Ut lupus rapax Stupefacti et dicentes:
quaerit dispergere Nonne vir iste
Gregem dominicum et occidere. illum impugnabat,
Responsoria. Qui nomen Christi invocabat ?

1. Yade, ait Dominus, 3. Saulus nimis convalescel)at


Et noli tardare amplius, Et ludaeos confundebat.
Quia vas est mihi electionis, Cum Graecis et
Qui fuit filius perditionis ;
gentibus disputabat,
Praedicabit nomen Fideles et
meum Emanuel credentes confortabat.
Gentibus et regibus 4. Synagoga quaerebat capere
et filiis Israel ; Vas electum et interficere,
V. Ännuntiahit nomen Domini in Sed submissus
Sion et laudem eius in leru- per murum a fratribus
salem. Venit Hierosolymam
2. Ananias dum intravit, quantocius.
Saulum fratrem appellavit,
Barnabas discipulus omnibus
5.
Dicens: lesus
Narravit, quod
Christus, qui te stravit
egisset Dominus ;

Via hac, mihi mandavit, Hi iam non timentes crediderunt


Ut imponam tibi manus, Et benigne eum susceperunt.
Ut per eum fias sanus.
V. Äccijw henedictionema Domino Ad Benedictus.
et misericordiam a Deo sälu- A. oriens ex alto,
tari tuo. nos illumina
3. Dum imponit illi manus, Et sedentes in umbra
Surgit Paulus et fit sanus, mortis visita
Mox sancti Spiritus gratia Et pedes nostros
Replevit eum, et postea de valle miseriae
A propheta baptizatur Ad verum montem
Et per cibum confortatur. cum pace dirige,
V. Memoriam fecit mirabilium Per sancti Pauli
suoriim misericors et misera- apostoli merita
tor Dominus, escam dedit ti- Da nobis, lesu Christe,
mentihus se. summa gaudia.

In Laudibus.
In 2. V esperis.
Antiphonae.
1. Post conversionem
Ad Magnificat.

in Damasco habitabat A. In Paulo prophetia est impleta,


Cum discipulis Qua praedixit
et confidenter praedicabat patriarcha et propheta:
Christum, natum, incarnatum Beniamin erit lupus rapax
Ex Maria virgine, Et in praeda nimis capax,
— 121 —
Mane comedet prohibita In sancta ecclesia
Et sero dividet spolia Per Sacra officia.
Brev. ms. Verdense saec, 14. in. Cod. Guelfenbyteran. Heimst. 1158.
A. — Brev. Paderbornense imp. Lipsiae 1513. B. Brev. Monasteriense—
imp. Parisiis 1518. C. —
In 1. Vesper is: Fünf prosaische AA super
Ps. B. —In 1. Noct. A 1, 1 Saulus BC. —
A 3, 2 Oravit B. A 3, 3 —
lesum Christum A; Christus fehlt B. —
A 3, 4 sanctum fehlt B. R, 1 1 —
Saulus BC. —
R 2, 3 petiit C. —
In 2. Noct: A 2, 5 recalcitrare simul
C. — A 3, 3 Et penitus BC. —
R 2, 2 Et visita BC. In Laud. „Item —
aliae Laudes", worauf fünf prosaische AA aus der Schrift C.

44. De s. Paalo Eremita.


In 1. Vesperis. Ad Magnificat.

A. Cultorem solitudinis,
Antiphonae.
Sancti primatem ordinis,
1. Chorus novae militiae Eremitarum primum,
Laudes decantet hodie Paulum, iam nexu carneo
In festo nostri ducis, Solutum, sed empyreo
Quem per mirandum exitum Assumptum ad opimum,
Ad caelestem exercitum Caelo sanctorum gaudium,
Christus vexit, lux lucis. Gentis nostrae coUegium
Votis et voce landet,
2. Hie vitam eremiticam, Cum choris apostolicis,
Quam censuit angelicam Propheticis angelicis
Tulit in Christo primus, Vita beata gaudet.
Cuius censemur nomine,
Eins adiuti numine
Conformes vitae simus. Ad Matutinum.
3. Paulus parente gemino Invitatorium.
Orbatus vitae termino,
Liber gaza ditatus, Christum in Paulo paupere
Puer pollens ingenio Laudemus eremita,
Fit literarura studio Quem caelo Dei munere
Scientiis ornatus. Beat aeterua vita.

4. Nam sciens puer nescius


Deum peccati, conscius In 1. Nocturno.
Mundanae vanitatis
Mundum vitare voluit, Antiphonae.
Christum amare maluit 1. Aquarum secus alveum
Vir mirae sanctitatis. Viventium plantatus,
5. Petit secreta concitus Paulus exercet eremum
Edoctus loca caelitus Fructu locupletatus,
Mitis et mansuetus, Impiorum consilium
Sed proditur ab aemulo Sprevit hie vir beatus.
Et proficit in sedulo 2. Montem terrae salsuginis
Cultore Christi metus. Inhabitat hie humilis,
— 122 —
Montem excelsi culminis Paulum, donorum gratiis
Christum colit amabalis, Laudat vita referta,
Molem dissolvit criminis Munda, digna praeconiis
Vir vitae venerabilis. Lucis armis operta.

3. Dum mundus huiic persequitur


2. Voce clamoris Intimi
Minis et blandimentis, Orabat hie devotus
Antro taetro suscipitur, Nomen colens altissimi
Palmarum alimentis Hominibus ignotus,
Esuries depellitur A mundi huius pessimi
Viri beatae mentis. Contagiis amotus.

Responsoria. 3. Honor, virtus et gloria


Paulum laudis coronat,
1. Acerrimo certamine
Potatur aqua pervia,
Dum triumphantes aspicit,
turbine, Numen semper exorat,
Non tormentorum
Non leti metu deficit,
Mirum magnificentia,
Quod saeculum honorat.
Luxus hamans dulcedine
Paulum ad nemus abicit.
Responsoria,
V. Sanctis occidi gaudium
Erat, hostis at odium 1. CoUato pacis osculo
Funestum parat otium. Amplexu castitatis

2. Sanctura movet Antonium Prophetico miraculo


Humana cogitatio, Se nomine vocatis,
Eremitarum omnium Fragrant in verbi pabulo
Se primum credit inscio, Divinae bonitatis;
Sibi priorem socium V Purgatus a cupidine,
Prodit divina visio, A mundo iam remotus,
V. Se meliorem munere Quaerit, quo moderamine
Virtutum alta colere, Regatur ille motus,
Deserta monet visere.
2. Fragmen e caelo mittitur
3. Antonius haec audiens
Per lustra duodena,
Festinat hunc adire
Ferente corvo sumitur
Et secum fatur inquiens: Panis, mira cena,
Concedat invenire
Collega cum suscipitur,
Sanctum virum omnipotens,
Lata mensura plena;
Quem voluit me scire;
V. Honore pacis oritur
V. Desideratum reperit,
In panis fractione
Labore fastigatus
Duellum, pie solvitur
Pulsanti Paulus, aperit
Unica sumptione.
Clamore ilagitatus.

3. Adloquitur Antonium
Paulus aqua libata
In 2. Nocturno.
Post hymni sacrificium :

Autiplionae. Diu desiderata


1. Stola palmarum foliis Mihi post hoc exsilium
Mirificat inserta Corona stat parata;
— 123 —
V. Te, frater, olim noveram V. Cum audit Athanasium
Viventem me visurum, Homo sanctus et pallium,
Cbristo docente sciveram Christum in Pauli pectore
Me terrae conditurum. Miratur vatis opere.
3. Re versus ad coenobium:
Baptistam vidi, fatur,
In 3. Nocturno. lohannem, Christi praeviura,
Qui silvis immoratur,
Antiphonae. Eliae vidi similem
1. Ingressum sine crimine In paradio situm,
lustitia decorat, Paulum, mundo mirabilem,
Acta rectum et famine Virtute redimitum.
Paulum mundus honorat, V. Cum obsequium
redit, ut

Beato Christi lumine Impendat imploratum,


Quem gloria coronat. Inter sanctorum civium
Collegia beatum
2. Virtutibus et gratiae
Divinum ad consortium
Dulcedine praeventum,
Cemit mire translatum.
Rex Christe summae gloriae,
Paulum, caelis intentum,
Aeternae caeli curiae In Laudibus.
Perducis ad conventum. Antiphonae.
3. Elongat hie a turbine 1. Sanctorum inter agmina
Mundi caduca terens, Splendoribus ornata
Manet in solitudine Pauli iam scandit anima
Superna regna quaerens, Christi regna sacrata,
Omni pulsa caligine Quam sancta caeli culmina
Christo semper inhaereus. Laudant voce levata.

2. Cervice, genu, manibus


Responsoria.
Exanimis orabat
1. Orabat hospes hospitem: Protenta, flexo precibus
Tecum perduc ad Deum, Levatis sie instabat,
Paule, tuum comitem ;
Quod frater claris visibus
Paulus inquit ad eum: Viventem aestimabat.
Te decet Christi militem 3. Terra deserta, squalida
Hostem calcare reum, In sancto sie apparet,
V. Fratrum conventum regere Adeps, pringuedo vivida
Exemplo sanctitatis, Repletum ut afliaret,
Quamquam magis eligere Christum in stola Candida
Sit stolam claritatis. Videret et amaret.
2. Quaeso, iam redi propere 4. Leonum dira feritas
Laturus mihi pallium, Mitescit, ut deploret
Quod constat grato munere Defunctum mira novitas,
;

Largitum Athanasium, Ut bellua laboret,


In meo, frater, funere Pauli quo carnes inclitas
Humanum fer obsequium ;
Sarcophagus honoret.
- 124 —
5. Palma sacratis artubus In 2. Vesperis.
Pauli dedit amictum, ^^ Magnificat.
Antonium sollemnibus
^ ^ ^^^^ venerabilis,
\estis quae tegit hirtum, ^^^^- ^^^^^^^ niirabilis,
Hieronymus cum laudibus
j^^^^ anachoretarum,
Magmficat ascriptum.
^^^^^^ ^^^^^^ ^^^.^^^
Potu cum esca caelica,
Ad Benedictus. dux eremitarum,
Exemplar abstinentiae,
A. Antonius leonibus Insigne pudicitiae,
Ministris tumulatum Imago paupertatis,
Paulum, mire virtutibus Te laudat caeli curia
CoUaudat honoratum ;
Christi felici gloria
Hi nobis munus gratiae Assumptum cum beatis;
Implorent, ut placatum Auge catervam nomine
Cernamus sancta requie Vocatam tis et lumine
Christum, Mariae natum. Fac frui deitatis.
Brev. ms. Paulinorum saec. 15. Cod. Palat. Vindobonen. 1829. A. —
Diurn. ins. Paulinorum saec. 15. Cod. Gottwicen. 489. ß. Brev. ms. —
Augustinorum anni 1469. Cod. Londinen. Add. 29253. C. Brev. ms. —
Franciscan. Gallic. saec. 14. Cod. Matriten. Bb 166. D. Brev. ms. Ro- —
mano-Augustin. saec. 15. Cod. Capit. Patav. A. 64. E. —
Brev. Mantuanuni
saec. 15. Cod. Univ. Patav. 734. F. —
Brev. Paulinorum imp. Venetiis 1540. G.
In 1. Vesp. A 1, 1 Chorus nostrae militiae CEF.
: A 2, 5 nomine —
G. — A 4, 2 Dura peccati ABF; Doni peccati G; construe: Nam sciens puer
Deum nescius peccati conscius mundanae vanitatis. —
A 4, 6 Vir fehlt
A. —
,

A 5, 1 conscius A.
,


A 5, 2 loca editus B. —
AA 1 5 fehlen D. — —
Ad Magn. A, 1 Cultore E, Culmen A. —
Ibid. 2 praeatem E. Ibid. 11 —
Prophetisque A. —
Ad. Matut. Invit. 4 Beata aeterna A; Ditat aeterna
CE. — 1 n 1. Noct. A 1, 5 Impii consilium AG. —
A 8, 5 Esuriens E. —
R 1, 2 triumphantis E. —
R 1, 5 Luxus humanus AF, vamans E, amans
mulcedinem C, mulcedine A. —
R 1, 6 Paulus ab nemus E. R 1, 7 Sancti —
C. — R 1, 8 Erat hostis odiuni hosti A; Erat hostis ad odium E, et odium F;
ac hodium E; sed erat hostis odium G. —
R 1, 9 Funestus AF. R 2, 1 —
monet A. —
R 2, 7 Sed meliorem E. —
R 3, 3 Secum frater inquiens. E. —
R 3, 4 Concedet E. —
R 8, 8 fehlt A; Laborem E. —
R 3, 10 fetigatus
AE. — In 2. Noct.: A 1, 2 Mirifica C. —
A 1, 5 Mundus dignus E. —
A 1, 6 armis operata A, armi aperta E. —
A 2, 1 clamores E. A 2, 4 —
Hominibus ingratum E. —
A 3, 2 landet Corona E. —
A 8, 4 Nomen AE. —
A 3, 5 Virum magnificentia A. —
R 1, 1 Collata A. —
R 1, 8 fehlt A. —
R 2, 1 Fraglem e caelo E. —
R 2, 7 Honor pacis E. R 2, 8 Panis in—
E. — R 2, 10 Mira sumptione A-; vincta sumptione E. —
R 3, 1 Antonius
E. — R 8, 3 sacrificia E. —
R 3, 5 Cui propter hoc. A. In 3. Noct. —
A 1, 2 Laetitia A. —
A 1, 6 gloria decorat A. —
A 2, 3 Kex supernae
gloriae A. —A 3, 1 Lies: Elongat se a? —
R 1, 6 Hostem calcaneum E. —
R 1, 9 Quam magis E. —
R 1, 10 Sic stolam AFG. —
R 3 steht in 1. Vesp.
AG, fehlt EF, gehört aber nach Ausweis des Zusammenhanges und Fort-
schrittes der Erzählung ursprünglich an diese Stelle. —
In Land. A 2, 4
Levatis fehlt E protenta bezieht sich auf cervice, flexo auf genu, levatis auf
manibus. — ;

Ad ßened. A, 3 mirum E. —
Ibid. 8 Christum tuum natum E
— In 2. Vesp. Ad Magn. A, 11 In Christi A. —
Ibid. 13 numine A. —
Ibid. 14 Vocitatis et A, Vocitantis B, Tuo et lumine C, Voca tautis eluminc
E, Voca tantis et lumine F. —
Die Hymnen siehe Anal. XXIII, Nr. 451, 452;
Anal. IV, Nr. 413.
— 125 -
45. In Translatione s. Pauli E.

In 1. Vesperis. Inter eremicolas


priraos decernit honores.
Super Psalmos.
A. Inclite confessor 2. Hie locuples opibus
Christi, sanctissime Paule, generisque propagine clarus,
Quo duce perfectis Doctus et ingenuas
patuere silentia ruris artes et flore iuventae
Fac, pateant humili Splendidus, in Christum
caelestia limina plebi, miro flagrabat amore.
Quae tibi condignos 3. Omnia plena dolis
depromit laudis honores. scelerumque infecta veneno
R. Pangite. christigenae, Acta videns hominum
Domino, pro cuius amore fugit consortia vulgi,

Steramata. divitias üt Christo tutus

contempsit Paulus et urbes, tacitis serviret in antris.

Gessit et in terris Kesponsoria,


castam sine crimine vitam,
Transiit ad superos
1. Magnum opus est duras
pro Christi nomine poenas
multa virtute coruscus,
Interitumque pati,
V. Inter apostolicos
virtus tarnen haud minor
coetos nitidosque prophetas.
hostem
Ad Magnificat. Yincere tartareum et
A. Clara recensentes carnis cohibere furorem

Thebaei praeconia Pauli, Atque diu vitae integrum


Christe, suis meritis servare rigorem,
nobis miserere, precamur, V. Prompta licet Paulo
Ut, quos exemplo fuit ad tormenta voluntas.

docuit contemnere mundum, 2. Delicias caeli


Efficiat patriae sitiens frugalibus escis
conscendere regna beatae. Pascitur et populi
strepitus urbesque perosus
Ad Matutinum. Curis abiectis
Invitatorium. fruitur dulcedine caeli,
V. Corpore per terras,
Regi supremo,
animo versatur in astris.
fratres, iubilemus ovantes,
Qui tribuit vitam 3. Antonius simili
Paulo super astra perennem. studio tum rura colebat
Proxima, cui subito
In 1. Nocturno. veniens vox caelitus inquit:
Alter in hac melior
Antiphonae. primus considet eremo,
1. Lis erat antiquis, Cuius ad exemplum
primus babitator eremi poterit tua crescere virtus,
Qui foret, at patrum V. lUius ignotas
modo par sententia Paulo iubeo te quaerere sedes.
— 126 —
Nocturno. Clausa petit, tandem
In 2.
valvis admissus apertis
Antiphonae. Alter in alterius
laetus complexibus haeret,
1. Dum loca per vastam,
Et referunt Domino
maneat ubi iustus, eremum
devoto pectore grates,
Vestigat, inventa est
V. Nomine quisque alium
scopulis spelunca sub altis,
proprio salvere precatur.
Intus habens fontem et
gravidam cariotide palmam.

2. Quod ubi perspexit, In 3. Nocturno.


palmas extendit utrasque
Atque ait: ingentes Antiphonae.
refero, Dens optime, grates,
Hoc mihi qui hospitium 1. Palma cibum vestemque dabat,
pietate dedisti. sitis arida fontis
magna
Mulcebatur aquis,
3. Hie ego, Cliriste, tuas animo versabat Olympi
conabor reddere laudes Gaudia et in decimo
Semper et in lacrimis
laetantes aethere sanctos.
caelo suspiria ducam,
Dönec in optato 2. Longa dies postquam
libeat te cernere regno. fragiles exhauserat artus,
Spirituum turbam
Responsoria. Christus praemisit ab astris,

Obviat Antonio
Qua vehat ad superos
1.
exutam corpore mentem.
satyrus per devia vallis
Dona ferens poscensque 3. Antonius niveo
preces Christumque salutis
ferri candore sub astra
Auctorem memorans; Suspicit attonitus
senior vestigia pressit properansque velociter abdit
Humanasque ferae Corpus humo renieatque suas
miratur in ore loquelas, lugubris in aedes.
V. Laetatur Christi
nomen crevisse per orbem.
Responsoria.
2. Pernox secundas
senior transegerat umbras, 1. Consedere simul
Mane lupa ducente videns viridis sub tegmine palmae,
sub rupibus antrum Hospitis adventu
Ingreditur strepituque tum Paulas laetior inquit:
pedum spelunca remugit Die, rogo, quid faciant
Quod ubi persensit, liomines, quo principe mun-
Paulus mox ostia clausit, dus
Y. Compresso ille gradu Dirigitur, toto
tacitus vocem auribus hausit. siChristus regnat in orbe,
V. Christicolae optata
3. Corruit ante fores
pandi si tandem pace fruuntur?
Antonius, ostia
— 127

2. Interea solidura 3. Coetus apostolicus


corvus mirantibus affert vatum quoque praescia turba
Panem ; Paulus ait : Et Chorus angelicus
nobis, en, prandia misit laeti comitantur euntem.
Omnipotens Dominus, 4. Excipit amplexu
famulos qui pascit egentes; venientem Christus et inter
Fragmiue sex denis Primates regni
medio me fovit ab annis, summo locat ordine caeli.
V. Sed modo propter te
5. lllic mellifluo
duplex annona refertur.
divinas carmine laudes
3. Gratia rectori Concinit et patria
postquam fuit acta superno, regnat sine fine beata.
In liquidi pariter
discumbunt margine fontis Ad Benedictus.
Et fame sedata A. Indult Antonius
iunctis de gurgite palmis funebri corpus amictu,
Libantes Domino Et, quem scalpendo
laudum praecouia reddunt, gemini fecere leones,
V. Transigitur tota in precibus Imposuit tumulo.
nox illa supernis. tunicam de fronde ligatam
Vendicat in proprios
festis sollemnibus usus.
In Laudibus.
Antiphonae.
In 2. Vesperis.
1. Venerat extremam
Paulus moriturus ad horam Ad Magnificat.
Et genibus flexis Aspice supremo
tendens ad sidera palmas caeli de cardine servos,
Egressus animae Paule, tuum nomen
faciles de carne petebai. devoto corde colentes,
2. Deserit interea Ut quibus in serris
raoribundos Spiritus artus virtutum exempla dedisti,
Et niveo splendore micans Te obsecrante queant
petit atria caeli. caelestia regna subire.

Brev. Paulinorum imp. Venetiis 1540. —


In 1. Vesp. R, 8 coruscos. —
Die zugehörigen Hymnen siehe Anal. XXIII, Nr. 435 sq.

46. De s. Petro Caelestino.

In 1. Vesperis. Quia, dum hie vixisti,


De torrente bibisti,
Antiphonae.
Nunc compar beatorum.
In Dei sedes dextera 2. In sanctorum concilio
Et coeli gustas prospera. Et congregatione
Lux Clara confessorum, In mundo sociatus,
- 128 -
Ut filius ex gratia
Nunc in horum collegio
Opus consummat coeptum.
Et praemiatione
Congaudes copulatus. 3. Mirificatus invocat

3. Beatus vir, qui timuit Deum et exauditur,


Deum servans mandata, Plures ad bonum provocat,
Ob hoc proles, quam genuit, Eins fama dum scitur.
Fuit multiplicata. 4. Circumsaeptus iustitia

4. Laudavit nomen Domini, Bonaeque voluntatis


Dum vixit in hoc mundo, Scuto sedet in gloria
Nunc iunctus Deo homini Summae felicitatis.

Laudat corde iucundo. memor es hominis


5. Christe,
Ad Magnificat. Conformis angelorum,

fulgor humilium,
Quem sceptro celsitudinis
A.
Coronas beatorum.
fervor paenitentium,
Yas sanctae munditiae, 6. Vir confidens in Domino
Sincerus in vita, lustitiam dilexit,
Vitia refugiens Eins praeclara facies
Et virtuosa faciens, Aequitatem prospexit.
Victu parsimoniae
Verus coenobita. Responsoria.

1. Perfectus vir in publicum


Ad Matutinum. Recusans conversari
Invitatorium. luxta modum Mosaicum
(Ante pentecosten.) In monte vult morari,

Sancta mater ecclesia


Ut praeceptum dominicum
Valeat operari,
Corde devoto resonet,
V. Deum contemplans unicum
Colens Petri sollemnia
Praesentit cibum caelicum
Cum voce clara intonet, dari.
Frequenter sibi
Alleluia.
2. In Dei fervens opere
(Post pentecosten.)
Mundi fastum dimisit,
Christo Sit laus et gloria Sua volens relinquere
In coetu confessorum, Pauperibus divisit,
Sancti Petri magnalia Quem liberum a pondere
Quorum decorant chorum. Christus caelis immisit,
V. Pauper cum Christo paupere
In 1 . N c t u r n 0. Elegit semper vivere,
Antiphonae. Ut eum sequi possit.
Dum daemon hunc persequitur,
1. Beatus vir non abiit 3.
Prudens seit contraire,
In viis peccatorum,
Sed ut devotus adiit Sic vincens non extollitur
Semitam praeceptorum. Nee quaerit superbire,
Sed virtuose nititur
2. Praedicans in ecclesia
Summi Dei praeceptum, Ad regnum introire,
— 129 —
V. Confusus hostis redditur, Se spernens ut humillimus
Per hunc Petrum nam vincitur Subiectis fit obsequio,
Nee est ausus prodire. Quorum nullum despexit,

4. Dum seminudo corpore V. Cultor Dei piissimus

Foras intenso frigore Multas attento studio


Ecclesias erexit.
Sanctus constringebatur,
Caritatis iuvamine •
2. Audit in evangelio
Sacro calescens flamme Salubria consilia,
Totus accendebatur, Quae Christus promul-
V. Caeli repletus munere gavit,
In mundo pleno turbine
Hoc est, inquit, quod cupio;
Tutus conversabatur. Non incessit per devia,
Sed bis se conformavit,

In 2. Nocturno. V. Acquievit imperio


Praecepta servans omnia,
Antiphonae. Quae salvator mandavit.
1. In Dei tabemacula
3. Carnis spicam
Vir sanctus introivit,
flagello content
Nam vivens sine macula
Et excussam
Per hunc mundum transivit.
paleam reperit,
2. Tu, Christe, desiderium Granum purum
Oranti tribuisti, virtutum eligit,
Quem quoad beneficium Cuius fructum
Bonorum praevenisti.
in caelo coUigit.
3. Vixit innocens manibus, V. Vivo pane nunc cibatur,
Factus et mundo corde, Cuius gustu delectatur.
Corregnat in caelestibus
Manens mundus a sorde. 4. Morte dum crux apparuit,
Videntibus apperuit,
4. Iste pauper dum clamitat,
Ad mortem salvatoris
A Deo exauditur,
Dum viveret aspexerat,
Cunctis adversitatibus
Perpetim custoditur.
Cum praeire debuerat
Crux more viatoris,
5. Electus est a Domino Crucifixo coniungitur
V.
Pariter et assumptus,
Et eius visu fruitur
Ut in atriis habitet
Gustu comprehensoris.
Eius bonis repletus.
6. lustus ut palma floruit
Virtute decoratus,
In 3. Nocturno.
Sicut cedrus in Libano
Caelo multiplicatus.
Ad Cantica.

Responsoria.
A. Petrum, petram primariam
1. Amicus fidelissimus, In ordine quem fecit,

Qui nullum habens odio Christus super ecclesiam


Cunctos vere dilexit, Primum caput praefecit.
Dreyes, Historiae rhythmicae. VII. 9
— 130 —
Responsoria. 2. Laetus in caelis iubilat
1. Vere dux novus dicitur, Et inter sanctos rutilat,

Per quem plebs sequens pas- Quia laetus servivit,

citur, Ab angelis reeipitur

Claris lustratur moribus Et inter eos ponitur,

Mundi spretis honoribus ;


Dum caelos introivit.

V. Honores mundi fugiens 3. Ad te, Dens, hic vigilat


Summae cathedrae vertici Et, quae sunt mundi, Ventilat,
Cessit sicut vir cupiens Bonorum pauperumque
Non praeesse sed subici. Fit plurimorum medius

2. Hie Simplex, rectus, humilis, Et paenitentum socius


Dei cultor amabilis, Pie iuvans utrumque.
Inter adversa patiens, 4. Educens de pulveribus
Inter prospera sapiens; Induxit cum principibus,
V. Hie attritus ieiuniis Cum hunc sanctum assumpsit,
Et intentus vigiliis, Sed dum honores abdicat,
Devotum habens spiritum, Se nihil esse indicat,
Ordinem fecit inclitum. Nam se pulverem legit.
3. Supra petram ecclesiae 5. Laudans laudavit Dominum
Petrus divinae gratiae Et supernorum agminum
Novat in saeclo tempora Laetam societatem,
Religione socia; Laus sibi semper adfuit,
V. Magnum . adauxit numerum Ex quo habere meruit
Fratrum sancte degentium, Caeli felicitatem.
Cuius laus ab infantia
Currit per orbis climata. Ad Benedictus.
4. Dum paupertatis scrinium
Petrus vir sanetus
A. Petre, petra solida,
diligit,
Ad Verba depromens lucida,
egestatis Studium
Natos notatos erigit,
Te ornavit spiritus

Quos ad vitandum Vitium Mentem replens dono,

Divitiarum dirigit;
Tu es testis praevalidus,

V. Paupertatis inopia
Quem zelus sanetus fervidus
Coaptavit caelitus
Ditat ipsum in patria,
Illuc felici copia
Sempiterno bono.
Fruens est plenus gloria.

In 2. Vesperis.
In Laudibus.
Antiphonae. Ad Magnificat.

1. Hic vir decorem induit A. Salve, Petre, pater


Et moveri non potuit, patriae, lux forma bonorum,
Quem auxit fortitudo, Virtutis speculum,
Petre, testimonia recti via, regula morum,
Tua sunt credibilia, Carnis ab exsilio
Te decet sanctitudo. cluc DOS ad alta polorum.
— 131 —
Infra Octavam. Dum sospes quisque graditur,
Languore qui deprimitur.
Ad Noct. Antiph.
6. Vili contentus tegmine
1. Petrus exstat vocabulo Carnem domat ieiuniis,
Lumen situm sub modio, Sacro culescens flamine
Flaramescens sie resplenduit, Orat crebris vigiliis.
Quod universis notuit. 7. Orabat cum suspiriis

2. Hie vita sanctus exstitit, Et altis desideriis,

Qui telis hostis restitit, Sicque praescivit obitum


Liber a mundi fulmine Videns crucem ad exitum.
Sedet in eaeli eulmine. 8. Huic Petrus apparuit,
3. Domuit artus corporis Nam eins locum tenuit
Et nomen eins habuit
Cum miris abstinentiis,
Eiusque vita claruit.
Transeendit humanas vires
Per annos sex undecies. 9. Sancte Petre, pater alme,
Perennis possessor palmae,
4. Patrum secutus tramitem
In conspectu summi regis
Vitam elegit humilem,
Memor esto tui gregis,
Nam summo pontificio
Ut tua benigna prece
Cessit quieto animo.
Criminum purgata faece
5. Almi patris oraculo De virtute in virtutera
Redditur lumen saeculo, Gradiamur ad salutem.
Brev. ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Avenionen. 129 (72 bis). A. —
Brev. ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Mazarin. 361 (778). B. Brev. —
ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Parisin. (Arsen.) 106. C. Brev. ms. —
Caelestinorum saec. 15. Cod. Univ. Bononien. 2275. D. Brev. ms. —
Caelestinorum saec. 15. Cod. Mazarin. 357 (733) E. —
Brev. ms. Caelesti-
norum saec. 15. Cod. Parisin. 1277. F. —
Antiph. ms. Caelestinorum saec ^^/i6.
Cod. Prägen. VIII C 15. G. —
Brev. Caelestinorum imp. Neapoli 1488. H. —
In Laud. A 3, 4 medicius F. —
Ad Ben. 3 Sic te ornavit G. Ibid. 4 suo —
dono. — Infra Oct. AA fehlen F; A 9 fehlt FH. —
Hiezu die Hymnen: in
1. Vesp.: In paradisi eulmine (Anal. XXII, 223); ad Noct.: Plaudens mater
ecclesia (Anal. IV, 221); ad Laudes Lux sanctorum confessorum (Anal. IV, 221).
:

47. In Translatione s. Petri Caelestini.

In 1. Vesperis. 3. Alter Petrus hie probatur


Miraculosis actibus,
Antiphonae.
Dum ad umbram relevatur
1. Iste sanctus in papatu Eius quilibet languidus.
Multos traxit e tartaro,
Quos a suo incolatu 4. Loca petit consueta

Liberavit de barathro. postquam renuit,


Deserti,
Laude hominum iam spreta
2. In papatu non mutavit
Inter sanctos enituit,
Eremi vitam asperam,
Semper tarnen conservavit R. miranda et laudanda
Solitam abstinentiam. Christi Providentia,
9*
— 132

Quae tot digna pandit signa 5. Sanctus iste videt clare


In Petri praesentia, Angelorum exercitum
Dum precatur et locatur In ecclesia cantare
Novit er in Aquila; Eins sacrum officium.
V. Sanctum corpus, tumulatum 6. Inter angelos stat sanctus
Olim in Campania, Amictus veste fulgida,
Nuper tarnen est translatum Cui dicitur post cantus:
Cum honoris gloria. Crede hoc mente solida.

Ad Magnificat. Responsoria.

A. beate Caelestine, 1. Iste novus eremita,


Factus civis caelestium, Petrus, confessor inclitus
Consors gratiae divinae Et perfectus coenobita,
Obtinuisti bravium, Fuit in fide solidus.
Ubi regnas sine fine, Quem collaudat sancta vita
Ora pro nobis Dominum. Perseverans catholicus,
V. Summa virtus hunc protexit
Ad Matutinum. Ab eiusdem infantia
Et ad bonum semper vexit
Invitatorium. Per virtutum fastigia.
Exsultemus Deo 2. Petrus residens in petra
Vocibus sonoris Fundatus est in gratia,

In translatione Qui abhorrens quaeque taetra


Petri confessoris. Mundana sprevit vitia
Facieque iugi laeta
Sancta vixit munditia
In 1. Nocturno. V. Sanctitatis petit vitam
;

Antiphonae. Per plurima ingentia,


Suam reddens carnem tritara
1. Hic vir sanctus et perfectus Mira cum abstinentia.
Quaerit deserti abdita
3. Hic praepoUet sanctitate
Et virtute circumsaeptus
Et refulget virtutibus
Praebet salutis monita.
Maximaque unitate
2. Dum stat crypta interclusus Se coniungit fidelibus
Assistunt sibi angeli, Et probata honestate
Köre caelico perfusus Donat statuta fratribus,
Formam assumpsit parvuli. V. Stans in montibus desertis
3. Locum signat in Magella Totum se Deo dedicat
Alba columba construi, Studiisque iam expertis
Quae, dum sanctus stat in cella, Terreua semper abdicat.
Eins paret obtutui. 4. Vitam caelicam deducens
4. Biennio sie demonstratur Mundana semper liorruit,
Spiritus sancti fieri Velut facula relucens
Templum, quod post conse- Tüti mundo resplenduit.
cratur Et innumeros inducens
Testimonio angeli. Yiam salutis dirigit.
133 —
V. Bis sex lustris in deserto 3. Statu quolibet perfectus
Vixit bellator strenuus, Iste confessor exstitit,

Contra hostem ab experto Nam divinitus provectus


Pugnavit miles optimus. Virtute semper claruit,
In papatu stetit rectus,
Nunquam a bouo destitit;
V. Post et ante corde puro
In 2. Nocturno. Quaerit virtutum culmina,
Suum corpus cibo duro
Antiphonae.
Domat vitans inania.
1. Hic mortificationem 4. Iste sanctus augmentatur
Crucis in se retinuit Virtute, postquam renuit,

Et per contemplationem Et miraculis ornatur,


Deum nunquam deseruit. Cum ad desertum rediit,
Demum sanctus comprobatur
2. Huic sancto parent aves Dum feliciter obiit.
Atque ursi de nemore, V. Nam ad caelum clara cruce
Et subduntur maris naves Pergit hic sanctus praevia,
Pacificato aequore. Dum decedit de hac luce
Comite luce fulgida.
3. Librum Petro corvus portat
Per longa terrae spatia,
Quem et angelus confortat
In Nocturno.
3.
In sancta abstinentia.
Ad Cantica.

Responsoria. A. Vita sancta duplicatur,


Postquam papatum renuit,
1. Post curriculam annorum Sanctitasque serenatur,
Romanae sedi iungitur Dum gloriosus obiit.
Locumque apostolorum
Tenere tunc praecipitur, Responsoria.
Factus consors electorum
1. Reverenter tumulatur
Caelestinus assumitur;
Hic sanctus in Campauia,
V. Summus pontifex vocatur
Ubi magna congregatur
Divino inspiramine,
Episcoporum copia,
Dono gratiae dotatur
Populusque adunatur
Spiritus sancti flamine.
Ad confessoris funera.

2. Hic est papa Caelestinus V. Noscens papa hunc obisse


Factus civis caelestium, Cardinales accelerat,
Qui non sentit plus et minus Quem removerat, fuisse
In ordine humilium, Papam et sanctum noverat.
Quem attollit mos divinus 2. Post haec autem disponente
Ad gloriosum bravium. Divina Providentia
V. Ad augmentum praemiorum Et Campania manente
Hic cedit pontificio, In magna disceptantia,
Ut thesaurum perfectorum Cursu temporis volvente
Condat quieto animo. Tendit sanctus ad alia.
— 134 —
V. Corpus Aquilam portatur 3. Hunc evangelista docet
Cum maximo ingenio A sua pueritia,
Et cum laude coUocatur Ut vitando, quae hie noeent,
Intus in Collemadio. Saneta vivat munditia.
3. Hie est Petrus de Murrone, 4. Stans in montibus Magellae
Petrus de petra solid us, Totum se Deo dedieat,
Fortis, potens in agone, Ut eolumba sine feile
Eremi cultor fervidus, Terrena quaeque abdieat.
Toti mundo famae bonae
5. Hie oratione saneta
Fuit odor mirificus;
Hostem devieit perfidum
V. Vir angelicus in vita
Transcendit vires hominum
Ac eiusdem pedis planta
Caleat et hune igniferum.
Et perfectus trapezita,
Comprehensor caelestium.
Ad Benedictus.
4. Collaudemus confessorem
Petrum ingeuti gaudio, A. eonfessor gloriose,
Quem clamemus defensorem Petre, terrena respuens,
In sancto patrocinio Obiens miraeulose,
Et per ipsum creatorem Caeli gaudia possidens,
Consequamur in praemio ; lila eum vietoriosae
V. Noster coetus promat laudes Vexillo erueis adiens.
Pro sancti huius meritis,
Qui devicit mundi fraudes
Adeptis caeli gaudiis. In 2. Vesperis.

In Laudibus. Ad Magnificat.

A. mira virtus
Antiphonae.
Petri confessoris,
1. In hae vita sanctus iste, Qui et amietus
Petrus eonfessor, exstitit luce ereatoris,
Familiaris baptistae Ut ostendatur,
Per desertaque petiit. quanti sit ardonis
2. Huie saepe, dum orabat, Caelo portatur
Apparebat in eellula, speeie fulgoris
Quemadmodum eonfortabat Et sie locatur

Data vivendi formula. confessorum choris.

Brev. ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Avenionen. 129 (72 bis). A.

Brev. ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Mazarin. 361 (778). B. Brev. —
ms. Caelestinorum saec. 14. Cod. Parisin. (Arsen.) 106. C. Brev. ms. —
Caelestinorum saec. 15. Cod. Parisin. 1277. D. —
Brev. ms. Caelestinorum
saec. 15. Cod. Mazarin. 357 (733) E. —
Antiph. ms. Caelestinorum saec. ^^/ig.

Cod. Prägen. VIII C 15. F. —
Brev. Caelestinorum imp. Neapoli 1488. G.
Ad Matut. Invit. 2, 2 invocibus F. — In Noct. A 4 Arde
1. hoc F. — 6,

In Noct. A
2. 1, 4 Dominum nunquam FG. — In Noct. Rp2, lO^Coller-
3.

madio F. R— 4, 9 trapezeta F. — Ad Ben. 5 dum — Hierzu


A, lila F.
die Hymnen Anal. IV, Nr. 417—419; BDE haben keine ^eigenen Hymnen,
sondern die des Hauptfestes.
- 135 —
48. De s. Petro Martyre.

In 1. Vesperis. 3. Mens fuit angelica,


Lingua fructuosa,
Super Psalmos.
Vita apostolica,
A. Collaetetur Mors quam pretiosa.
turba fidelium
Respousoria.
Triumphantis
athletae gaudio, 1. Petre, sidus aureum,
Qui conservans Summi vas honoris,
pudoris lilium Candorem servans niveum
Et coruscans Dono creatoris,
doctrinae gladio, Decus habens virgineum
Dum pro tide In supernis choris,
subit martyrium V. Tu speculum munditiae,
Trino felix Tu custos innocentiae
potitur bravio. Tu sancti flos pudoris.
Ad Magnificat. 2. Praedicator fervidus,
Fidei araator,
A. Petre, martyr inclite,
Circuit intrepidus
Praedicatorum gloria,
Haeresum damnator,
Virginitate praedite,
Vitiorum rigidus
Verbo, signis et gratia,
Semper expugnator,
Concessa nobis solitae
Veritatis lucidus
Pietatis dementia
Doctor et amator,
Transacto mnndi tramite
V. Verbo vitae praedicat,
Nos transfer ad caelestia.
Signis crebris emicat
Legis aemulator.
Ad Matutinum. 3. Dum Samsonis vulpes quaerit,
Ab iniquis emitur,
Invitatorium.
Caput sacrum lictor ferit,
Caelestis exercitus lusti sanguis funditur,
regem adoremus Sic triumphi palmam gerit,
Et pro palma militis Dum pro fide moritur.
eins iubilemus. V. Stans invictus pugil fortis
Constans profert hora mortis
Fidem, pro qua moritur.
Ad Nocturnum.
Antiphonae.
In Laudibus.
1. De fumo lumen oritur
Antiphonae.
Et rosae de sentibus,
flos
Doctor et martyr nascitur 1. Petrus novus incola
Petrus de infidelibus. Caelos laureatus
2. Praedicatorum ordinis Ascendit laureola
Militans in acie Triplici dotatus.

Nunc coniunctus est agmini 2. Turbae currunt languentium,


Caelestis militiae. Signa coruscant varia,
— 136 —
Et in Petri praeconium Et praefnlgens
Crebra crescunt prodigia. doctrinae gratia,

3. Bolus digne sufi'ocat Martyrii


Guttur detrahentis, clarus victoria

Sed mox ipsum revocat Trinae fulget


Votum paenitentis. coronae gloria.

4. Motu, sensu corporis


luvenis privatur, I^ 2. Vesperis.
Tactu sacri pulveris Ad Magnificat.
Vitae restauratur.
A. martyr egregie,
Ad sancti Petri tumulum doctor veritatis,
Frequens ux descendit,
Puritatis vasculum,
In cuius laudis titulum
^^^^^ sanctitatis,
Lampades accendit.
-pua per suflfragia
Ad Benedictus. veniam peccatis
A. Summa poUens Et vitam in gloria
Petrus munditia praesta cum beatis.

Brev. ms. Praedicatorum saec. 13. Cod. Doneschingen. 812. A. —


Diurn. ms. Praedicatorum saec. 18. Cod. Bambergen. Ed. VII 22. B. —
Brev. ms. Praedicatorum saec. 18. ex. Cod. Barberin. XI 43. C. Brev. —
ms, Praedicatorum saec. ^^/i4. Cod. Londinen. Add. 17007. D. Antiph. —
ms. Urgellense saec. ^^/i4. Cod. Capit. Urgellen, s. n. E. —
Brev. ms.
Praedicatorum saec. 14. in. Cod. Araugien. M
sq. F. —
Brev. ms. Praedi-
catorum saec. 14. Cod. Olomucen. I VIII 4. G. —
Brev. ms. Praedicatorum
saec. 14. Cod. Rossian. s. n. H. —
Brev. ms. Praedicatorum saec. 14.
Cod. Carnoten. 522. I. —Brev. ms. Altenhohenaviense saec. 14. Clm. Mo-
nacen. 2902. K. — Brev. ms. S. Ludovici Pisciacen. saec. 14. Cod. Parisin.
(Arsen.) 602. L. — Brev. ms. Monasteriense saec. 14. Cod. Monasterien. 227
(479). M. — Brev. ms. Praedicatorum saec. 14. Cod. Barberin. XI 15. N. —
Brev. ms. Praedicatorum saec. 14. Cod. Neapolitan. VI F 6. O. Brev. —
ms. Praedicatt. Meten, saec. 14. Cod. Univ. Bononien. 2865. P. Brev. —
ms. S. Sepulcri saec. 14. Cod. Farmen. Palat. 163. Q. —
Brev. ms.
S. Michaelis (de los Reyes) saec. 14. Cod. Univ. Valent. 89—5—23. R. —
Brev. ms. Toletanum saec. 14. Cod. Matriten. Ff 147. S. —
Brev. ms.
Franciscanum saec. 14. Cod. Vatican. 7237. T. —
Brev. ms. Toletanum
saec. **/iB. Cod. Univ. Matriten. 48 (92 —
1). U. —
Brev. ms. Albense saec. 15.
Cod. Lambacen. LXXXIX. V. —Brev. ms. Praedicatorum saec. 15. Cod.
Coustantien. 1893. W. —
Brev. ms. S. Clarae Neapolit. saec. 14. Cod. Ca-
sanaten. B III 5 (407j add. saec. 15. X. —
Brev. ms. Praedicatt. Cremonen,
anni 1467. Cod. Casanaten. B VI 5 (1182). Y. —
Brev. ms. S. Marci
Florent. saec. 15. Cod. Florentin. Conv. sup. I IV 17. Z. —
Brev. ms.
Argentinense saec. 15. Cod. Parmen. HH
IV 18. Aa. —
Brev. ms. Praedicatt.
Asten, saec. 15. Cod. Parmen. II X 18. Bb. —
Brev. ms. Praedicatorum
saec. 15. Cod. Solodoren. s. n. (ol. p 6). Cc. —
Brev. ms. Zamorense saec. 15.
Cod. Capit. Zamoren. s. n. Dd. — Brev. ms. Praedicatt. in Phorczen
anni 1407. Cod. Stuttgartien. 1 b 46. Ee. —
Brev. ms. Praedicatorum
saec. 15. Cod. Bambergen. Ed. VII 3. Ff. —
Brev. Praedicatorum imp.
Venetiis 1514. Gg. —Brev. Zagrabiense imp. Venetiis 1505. Hh. Brev. —
Urgellense imp. Venetiis 1487. li. —
Brev. Compostellanum imp. Ulisiponae
1497. Kk. — Brev. Tirasonense imp. Venetiis 1497. LI. —
Brev. Sigenense
imp. Caesaraugustae 1547. Mm.
Die Varianten dieser Quellen aufführen, hiefse, da der Text völlig
sichergestellt ist, eine Druck- und Schreibfchlersanmilung veranstalten. Die
drei zum Officium gehörigen Hymnen cfr. Mone HI Nr. 1121 1128. —
— 137 —
49. De s. Petro Tarentasiensi.

In 1. Vesperis. V. Omnes gentes, plaudite,


Sapienter psallite
Ad Magnificat.
Laudibus immensis.
A. Te Petrus decorat,
Burgundia, teque honorat,
In 2. No cturno.
Petri protegeris
procibus meritisque foveris, Responsoria.
Cuius in hoc festo 1. Floruit ecclesia
solito iucundior esto. Fructumque post florem
Tulit in Sabaudia,

In 1. No cturno. Caelum dedit rorem,


Tota currit patria,.
Responsoria.
Tu vero, Burgundia,
1. üt sub honore tali Fructus huius gratia
procedant festa diei, Induis decorem;
Dignaque laus detur, V. Laetare, Stamedium,
qua Christus honorificetur, Novum tibi gaudium,
Nostri vita chorl Germinasti liliura,
devoto consonet ori, Cuius in odorem.
V. Nescia finiri 2. Subveniens multis
cui fax nova coepit oriri. Petrus in morte sepultis
2. Hie vir magnificus, Compedibus fractis
humilis, pius atque pudicus, et carceribus patefactis
Quo duce Martha Liae, Absens praesentes
Rachel sociata Mariae, potuit caecare clientes,
Martha laborando V. Ut pateat, quanti
fuit atque Maria vacando, sit ubique potentia sancti.
V. Ne premat ecclesiam 3. decus ecclesiae,
regnum, ne Martha Mariam. matri, pater, auxiliarc,
3. lam superis iunctus, Quo gaudent hodie
iam prae consortibus unctus, sidera, terra, raare;
Migrat translatus Natum mater, nata
de culmine pontificatus parentem, sponsa maritum
Ad superos cives, Gaudet in aeterna
factus de paupere dives, nobilitate situm.
V. De gremio matris V. Quo sibi flore dato
translatus ad atria patris. rediviva viret prius arens
4. Nova mundo gaudia Patre, viro, nato
Flagrant in Sabaudia, filia, sponsa, parens.
Flos Cisterciensis, 4. Mellifluo flori,

De saneto coenobio, qui balsama vincit odore,


De monte Stamedio Alternando chori
Nova lux apparuit, succensi cordis amore
Sed doraus obtinuit Concentu memori
Hanc Bellavallensis. diguo modulemur honore,
— 138 —
V. Gratia dat rorera Pulchris archipraesulis
flori, Sabaudia florem. Decoratus infulis
Modo regni titulis
Fruitur caelestis,
In 3. Nocturno. Y. Quod a pueritia
lustus vicit vitia
Responsoria. Sola piidicitia
Multiplex est testis.

1. Luciferi spien dens


radius super aethera tendens,
In Laudibus.
Quem colit iste chorus
voto, prece, laude sonorus, Super Psalmos.
Spes et amor cleri,
A. Lugent orbati
tu nos dignare tueri, sublato de patre nati,
Y. Gloria pontificum, Congaudendo tamen
pastor bonus, sidus amicum. solvunt iubili modulamen,
2. Splendida Stella poli, Lugent ablatum
pater inclite, spernere noli gaudent super astra locatum.
Nos tibi devotos
et ab omni crimine iotos In 2. Yesperis.
Tecum sorte pari
Ad Magnificat.
fac nos super astra locari,
Y. Maxime pastorum, A. Bellae Yallis in hac die
spes, portus et aura tuorum. Laetetur ecclesia,
Sonent laudum melodiae
3. lucundetur hodie,
Cordis ex laetitia,
Subalpina contio,
Alleluia
Matris, sponsae, filiae
Consonet ecclesia,
Gaudens privilegio,
Pastor noster hinc transivit,
Petro Sit devota,
Sed cum Christo semper vivit,
Suo primum filio,
Alleluia
Sponso post ecclesiae,
Consonet ecclesia.
Demum patri patriae
Yallis tota iucundetur
Sua solvat vota;
Psallat clerus, plebs laetetur,
Y. Bellavallis, propriae
Alleluia
Ubi sunt reliquiae,
Consonet ecclesia,
Special i gaudio
Miserere miserorum
Sit devota tota.
Pie pater et tuorum
4. Abbatis officio Memor esto memorum;
Functus in principio Alleluia
Moribus honestis, Consonet ecclesia.

Brev. ms. Parisense saec. 13. Cod. Colmarien. 815. add. saec. 14. A. —
Antiph. ms. Salemitanum saec. 18. Cod. Heidelbergen. X 6 b. B. Jirev. —
ms. Cisterciense saec. 14. Cod. Oenipontan. 542. C. —
Brev. ms. Cistcr-
ciense saec. 14. Cod. Fiechten. 247. D. —
Brev. ms. Stirpinense saec. 15.
Cod. Stirpinen. 30. E. —
Brev. ms. Cisterciense saec. 12. Cod. Confluentin.
170. F. —
Brev. ms. Cisterciense saec. 14. Clm. Monacen. 23280. G. —
Brev. ms. Altaripense saec. 15. Cod. Friburgen. L 64. II. Brev. ms. —
— 139 —
Cisterciense saec. Cod. Eremiten. 92. L
^^/u. —
Dium. ms. Wettingense
saec. 14. 4 9. K.
Cod. Araugien. W —
Brev. ms. Langheimense saec. 14.
Cod. Bambergen. Ed IV 10. L. —
Brev. ms. Lichtenthalense saec. 15. Cod.
Carolsruhan. L. 15. M. —
AA ad Vesp. et Noct. sowie Invitat. nur Alleluia. —
In 1. Vesp. ad Magn. A, 2 teque decorat DE; fehlt C. In 1. Noct. —
R 4, 5 monte stadio C. —
R 4, 8 Bonevallis C. —
In 2. No ct. R 2, 6
cliens im Sinne von armiger; vgl. Du Cange s. v. cliens. R 3, 1 O fehlt —
C. — R 4, 1 flore DE. —
In 3. Noct. R 2, 8 et araatorum C; aura
morum. E. —
R 3, 2 Sub almo concio C. —
R 4, 6 titulis fehlt C. —
R 4, 11 est caelestis C. —
In Laud. A, 2 fehlt C.

50. De sancto Placido.

In 1. Vesperis. In 1. Nocturno.
Antiphonae. Antiphonae.

1. Martyris invicti 1. Roma potens Placidum


Placidi victricia gesta felici protulit ortu,
Efferat in caelum Cüi datur in Siculo
Sacra contio voce modesta. fidei Victoria portu.

2. Patricum suboles, 2. Stirpe satus Flavia,


martyr quoque post mon- suboles pia patriciorum,
achatum, Splendorem generis
Obtinuit meritis cumulavit pondere morum.
caelestem patriciatum. 3. Is usu mundi
3. Post flagra, post fustes desiderioque relicto
Christi iugulatus amore Est prope septennis
Emit felici puer oblatus Benedicto.
sibi caelica regna cruore. 4. Ordinis et vitae
4. Pro sibi devotis capit aetas vi vi da normam,
humiles fundendo precatus Qua praeceptoris
Expiet humanos valeat resculpere formam.
solita pietate reatus. 5. Raptus aquis virtute patris
Ad Magnificat.
Maurique labore,
Non potuit rapido
A. Unice martyr, ave,
sorberi gurgitis ore.
caeli rosa, flos paradisi,
6. Martyrii titulo
Cui peperit vitam
sublimis in orbe futurus
capitis iactura praecisi,
Instantes evasit aquas
Fac, placide vivant
gladio moriturus.
Placidi munimine fisi.

Responsoria.
Ad Matutinum.
1. Vir fidei digne,
Invitatorium.
poena decoctus et igne,
Voto communi Hostia fit Viva
trino iubilemus et uni, veris mutando cadiva.
Cui memit Placidi V. Flos satus in spiua
vere pia vita placere. coquitur torrente pruina.
— 140 —
2. Editus in vitam In 3. Nocturno.
speciem refigurat avitam Responsoria.
Dote Sacra morum 1. virtus celebris,
genus ornans patriciorum, effecta inclita rebus,
V. Traditus in monachum Cui morbus cedit,
nemus mundi exit opacum. natura potenter obedit,
3. Aetas cauta parum V. Omnibus et gratis

cum vi raperetur aquarum, dispergit opes pietatis.

In virtute patris 2. Cum meritis operum


fluviis educitur atris, premeretur copia rerum,
Y. Ecclesiae murus Induciata parum
propugnatorque futurus. lacit hunc sua passio darum,
V. Corporeae litis
causis in carne sopitis.
In 2. Nocturno. 3. Oranti lictor
superassistens quasi victor,
Antiphonae. Dum faciendo moram
precibus sacer occupat
1. Adfuit hic praesens
horam,
Benedicto, cum precemunda
Impius invidit
Fecit, ut arenti
et ei Caput ense recidit
de rupe reflueret unda.
V. Composita mente
2. Aerius adflictum placida prece summa petente.
morte capitis Capuanum
Prosula.
Reddidit impressa
1. Ducis ex imperio
forma crucis ilico sanum.
Datur martyr vigili
3. Obductum caeca Custodiae,
caligine lucis acumen Caeli beneficio
Purgat et infundit Reservatus celebri
oculis spirabile lumen. Victoriae.

2. Et ex Poena
ßesponsoria.
persequentis rabie
Tactus poena
1. Cum pueri metas
famis et inediae.
evaderet altior aetas,
Coepit signorum 3. Dum resumit nee assumit
radios vibrare novorum, Vires patientiae,
V. Siciliam vadens, Fustigatur et mactatur
gratis quoque caelica tradens. Verberum congerie.

2. Dacmone possessum 4. Lingua caesa, sed non lacsa


mentisque gravedine pres- Facultate
sum Virilis facundiae,

Vi crucis illata Supplicanti vel oranti


curat prece peste fugata, Sanctum caput
V. Gressus damnatos, Minister ncquitiae
lepra Variante notatos. 5. Ense recidit.
- 141 -
In Laudibus. Ad Benedictus.

A. Martyr inevictus
Antiphonae.
post dira flagella vel ictus,
Linguae caesura
Lau des.
verbi redimens sibi iura,

1. Vir meriti magni Hac Placidus luce

dum saDguine se lavit agni, post vitae damna caducae


Principe sub Manuca Sanguine purpureum
fugit moriendo caduca. meruit sumpsisse tropaeum.

2. Mente tulit grata Ad Tertiam.


Placidi patientia lata A. Messanam veniens
Verbera fuste data, Siculis adlabitur oris
flagris dans terga parata. Propositurus ibi

3. Martyris est visa speculum vitae melioris.


verbum dare lingua recisa,
Hincque magis fari, In 2. Vesp e ris.
quia sie habuit cruciari.
Ad Ma^nificat.
4. Corpore discisso
A. Magne triumphator
poenis et verbere spisso
mirabiliumque patrator,
Caelo curante
Flos teuer et munde,
sie sanus habetur ut ante.
flos martyrio rubieunde,
5. Membra daturus humi Quem necis e prelo
tetra post spiramina fumi rapit et dat gratia caelo,
Scandit inoffense Fac virtute precum
caelumque subinvolat ense. vere nos vivere tecum.
Brev. ms. Casinense13. Cod. Casinen. 419. A.
saec. ßrev. ms. —
Vallumbrosanum anni 1476. Cod. Oxonien. Miscell. Liturg. 168. B. Brev. —
ms. Congreg. s. lustinae saec. 15. Cod. Yatican. Ottobon. 671. C. Brev. —
ms. S. Trinitatis Florent. saec. 15. Cod. Laurentian. Conv. siip. 456. D. —
ßrev. ms. Camaldulense. saec. 15. Cod. Laurentian. Conv. sup. 519. E. —
Brev. ms. S. Michaelis de Burgo (Pisis) anni 1457. Cod. llavennat. 139. 1. Z.
F. — Brev. ms. Camiliacense saec. 15. Cod. Parisin. 1278. G. Brev. —
Caelestinorum imp. Neapoli 1488. H. —
Brev. Camaldulensiiim imp. Venetiis
1484. I. —Brev. Olivetanorum imp. Venetiis 1493. K. —
Brev. Olivetanorum
imp. Florentiae 1521. L. —
In 1. Vesp. AA super Ps. fehlen BIL. In —
1. Noct.: A 2, 2 pia paternorum H, patronorum L. —
A 4, 2 aetas invidam
H, invida I, nividam L. —
R 2, 4 gemmis ornans HL. —
Ordnung der RR
2. 3, 1, I; dieses hat als R 4:

R, Vera Dei pietas, cui militat ordo vel aetas,


Exhilaret mentes Placidi nova festa colentes,
V. Ut resonum melos valeat contingere caelos.
In 2. Noct.: A 1, 1 hie parens H. —
A 2, 3 Reddit HL. I hat 6 AA —
super Ps., nämlich 4. Patricii (!) suboles etc.; 5. Post flagra, post fustes etc.;
6. Messanam veniens etc. —
R 3, Hie pro amore Dei, prosaisch, de communi
A. —R 4 Octava lectio et R de dedicatione A. —
Die andern Quellen haben
vier RR: 3. O virtus celebris etc.; 4. Cum meritis operum etc. In —
3. Noct. Ad Cant. A Unice martyr ave etc. AH; Corpore discisso etc. L,
Membra daturus humo BL —
R 1 gebildet aus A 1 und A 2 der 1. Vesp.
HIL; R 2 aus A 3 und A 4 der 1. Vesp. HIL. - R 4 ebenda:
— 142 —
R. Gemma caeli purpurea,
Vitae nitescens laurea,
Insistentes tuae laudi,
Pie raartyr, nos exaudi,
V. Post vitae clarae terminum
Cum sociis ad bravium
Tripudians vocari.
Die Prosula hat nur A. —
In Laud.: A 5, 1 Membra datur hurai HI. —
I hat in Laud. nur eine A, die erste; die andern verteilt es auf die kleinen
Hören; A hat nur eine eigene A ad Tertiam, nicht für die andern Hören.
Ganz unvollständig ist das Officium in F, das die Rubrik hat: „Invitatorium
et cuncta, quae hie deficiunt, fiant de communi plurimorum martyrum." —
Zu diesem Officium gehören die Hymnen Anal. IV; Nr. 423 425. Zu dem —
ersten derselben bemerkt Cod. Casinen. 34. saec. 14; „Ympnus Domini
Reynaldi Abbatis", der alsdann auch als Verfasser der andern beiden
Hymnen sowie des ganzen zugehörigen Officiums anzusehen ist. Gemeint
kann nur Reinaldus von Colle di Mezzo (Colomentanus oder Colimentarius)
sein, der 1136 Abt, 1140 Kardinal ward und den 15. Juli 1165 starb. Vgl.
Petrus diaconus IV, 128; Gattula, Historia Abbatiae Casinen. I, 394 ff.

51. De sancto Placido.

In 1. Vesperis. Precamurque lacertorura


Sublevari auxilio
Antiphonae.
Vestrorumque raeritorum
1. Exsulta, pater monachorum, Eripi ab exsilio.
Ceraens raira filioram,
Qui de bellis tormentorum
Scandunt regua supernorum. Ad Matutinum.
2. Nam, ecce, miles, Placidus Invitatorium.
Saevis paret conspectibus
Christum regem,
Et Flavia cum fratribus
venite, adoremus,
Trigintaque complicibus.
Et coram suis militibus
3. Exspoliantur milites venite exsultemus.
Et sancti Dei proceres,
Caeduntur saeve fustibus,
Acris mactantur ictibus.
In 1. Nocturne.
4. Replentur sibi gaudiis, Antiphonae.
Exsultant in suppliciis, 1. Puer Septem annorum
lesum fatentur laudibus, A suo patre ducitur,
Diis Deum prae omnibus. Datus patri monachorum
Ad Magnificat.
Ad caelestia toUitur.

A. decus Christi tironum 2. Hie spretis mundi gaudiis

Exemplarque mirabile, Et omnibus divitiis

Quorum ordo monachorum Sub magni patris monitis

Rubescit fuso sanguine, Fit omnibus mirabilis.


Vesterque chorus nitescit 3. Bellator miles Placidus
Super nivem dealbatus, Patris praccepta sequitur,
Florum dccore fulvescit Legis Dei non nescius
Meritis magnis ditatus, Siciliam ingreditur.
143 —
4. Hie mundo fuit mortuus V. Hie sobrius et humilis.
Suisque voluntatibus, Castus, prudens, immobilis,
Cunctis fulgens virtutibus Multis splendet miraculis,
Gessit mira divinitus. Pens, via, salus populis.
5. Athleta Christi Placidus
Martyrium adducitur In 2. Nocturno.
Atque cum suis fratribus
Antiphonae.
Forti catena stringitur.
1. Fantur: Negate, perfidi,
6. Exspoliantur railites,
lesum, quem stulte Colitis,
Caeduntur saevis fustibus,
Nostro libate eonciti,
Exemplo quorum desides
Quem perperam despicitis.
Accendantur ardoribus.
2. Unus est nobis animus
Responsoria. Unusque ordo vivendi,
1. Ex nobili prosapia üna fides, pro qua, Deus,
Septennis erat Placidus, Voluntasque moriendi.
Quando divina gratia 3. Sancti gratias agebant
Addebellandum vitia In tormentis congaudentes,
Est Benedicto traditus; Aequo animo psallebant
V. Vere tu vas virgineum, Infideles deridentes.
Sanctis plenum liquoribus, 4. Pectus habent immobile,
Tu pectus habes igneum, Quo fractus hostis vincitur,
Plenum sacris ardoribus. SoliDeo volubile,
2. De luce splendor micuit, Cui amans subicitur.
De mundo virga floruit, 5. Istorum ignis spiritus
Cuius de ramis prodiit Exstinguit ignem penitus,
Athleta Christi Placidus, Amoris flamma devorat
Omni virtute fulgidus ; Omne, quod mundus irrogat.
V. Dum totus mundo deficit,
6. Lingua praecisus Placidus
Mentem in Deo collocat Christum fatetur Dominum,
Semperque cruci contigit
Qui dominatur omnibus,
Omne, quod caro clamitat.
Deus deorum omnium.
3. Siciliam Ingrediens
Responsoria.
Ut radix bona pullulat,
üt pater multos generat, 1. Hi confitentur Dominum,
Quos Christo sursura dirigens Qui pergunt ad supplicium
Talentum Christi duplicat ;
Minas spernentes hominum,
V. Agrum serens dominicum, Quos confitetur Dominus
Sicut a patre didicit. Angelis coram omnibus,
Suis datpanem caelicum, V. Utuntur verbi gladio
Quo turbam sanctam reficit. Facti sunt testes Domini,
4. Dum huius fama volitat, Semper fortes in proelio

Nimis odor se ampliat, Nulli cesserunt homini.


Ad Christum fratres convocat, 2. Isti amicti lumine
Quos verbis sacris consolans Et fortes in certamine
Hortatur ad certamina; Scutum habent pro tegmine
144 ~
Fidem speique galeam Te in ulnis elevavit
lustitiaeque loricam; Et in caelis coronavit;
V. Vobis datum est edere V. Felix, virgo, lumen solis
De ligno vitae prospere, Respectu caenum est prolis,
Pro nobis quoque petere Cuius frueris amoris
Dignemini et propere. Vitae pacis et dulcoris.
3. Sicut sol iusti fulgebunt, 3. En, cantica laetitiae
Quosque nuUus tauget aestus, Nostrae quoque militiae
Et in mensa consedebunt, Hoste victo nequitiae
Quibus ministrabit Christus, Cantamus coram Domino
Perenne donans gaudium; Regnante sine termino,
V. Vestra laus Deus est summus, V. In organis et citharis
Corona, lux et praemium Cunctis devictis liostibus
Et mercedis vitae nummus, Et mentium tripudiis
Qui est omne solacium. Cum dilatatis cordibus.
4. Vos estis turres Domini,
4. Expletis bellis inclitis
Qui adversantes daemoni
Cum palma sursum pergitis.
Cessistis divo lumini,
Per plateas discurritis
Ad bella nunquam pavidi,
Christo melos dulcissimum
Sed semper magis fervidi,
Canentes in perpetuum;
V. Castra non debellata
V. Estote nostri memores,
Columnaeque immobiles,
gloriosi martyres,
Vos turma laureata
Pro nobis preces fundite,
Vosque invicti pugiles.
Ab hoste nos eripite.

In 3. Nocturno.
In Laudibus.
Ad Cantica.
Antiphonae.
A. Verbo, vita et sanguine
Isticonfessi Dominum 1. Triumphum canimus,
belli
Omni pulsa formidine Magnum festum peragimus,
Hoc calcaverunt saeculum. Dum fratres nostri caelibes
Facti sunt Dei martyres.
Responsoria.
2. Athleta Christi Placidus
1. Ave, Stella radiosa,
Poenas pro Christo fortiter
Virgo nitens et formosa,
Et Flavia cum fratribus
Christi sponsa gloriosa, •

Crucem ferunt alacriter.


Tu murus facta fortis,
es
Turris passa crucem mortis; 3. Vestra rubescunt corpora
V. Pulchra sponsum vulnerasti, Fuso cruore roseo,

Quando ipsum adamasti, Nostra usta sunt pectora


Per quem corpus cruentasti Amoris telo üammeo.
Et te ipsam immolasti. 4. Gustant amara dulciter
2. Ecce, proles Dei patris, Dulcis amoris poculo,
Summum decus veritatis, Cuiusque clavo foi'titer
Föns amoris vitae gratis Adtixi sunt patibulo.
— 145 —
5. Amoris nexu valido Amicti stolis candidis
luncti sunt Christo fortiter, Gemmisque plenis fulgidis
In quorum cordis medio Exsultatis perenniter.
Dilectus est perenniter.
Ad Magnificat.
• Ad Benedictus.

A. vos proceres beati, A. globus invincibilis,


cruenti martyres, Armis indutus bellicis,
Christi pugiles probati Flammis accensus lucidis,
Et laureati milites, Hostis depulsis iaculis
zelatores fervidi Sub alis nos protegite
Et congressores validi, Amoremque succendite
Vos peractis agonibus, Nosque sursum erigite
Summis locati sedibus, Christoque salvos reddite.
Brev. ms. Farfense anni Roman. 294 (Farfen. 16). A.
1499. Cod. —
Brev. ms. Cod. Roman. 180 (Farfen. 21). B.
Farfense saec. 15 Cod. —
Hamburgen. 1568. saec. 15. C. —
Cod. Scotorum Vindobonen. 58 f. 6.
saec. 15. D. —
In 1. Vesp. AA super Ps. fehlen D. A 1, 2 Cum cer- —
nens C. —
A 2, 2 adspectibüs C—
In 1. Noct. A 1, 4 sustollitur ABCD. —
R 2, 8 lies cruce conficit? —
In 2. Noct. R 2, 3 Sequuntur scutum habent
etc. CD. —
R 3, 6 est fehlt D. —
In Laud. Ä 2, 3 Et flamraa cum D. —
A 2, 4 fenmt acriter D. —
Die zugehörigen Hymnen cfr. Anal. IV, Nr. 420
bis 422.

52. De SS. Praeiecto et Amarino.

In 1. Vesperis. Huius multimodas


celebrantes carminis odas.
Super Psalmos.

A. Praeclaram nunc victoriam


In 1. Nocturne.
Praeiecti et Amarini
Ducamus ad memoriam, Antiphonae.
Qualiter divini
1. praedulcis Amarine,
Fervor amoris perlustravit
Horum mentes et armavit, Tu dulciter adesto,

Dum trucidantur bini.


Fac gaudere sine fine
Praesentes tuo festo.
Ad Magnificat.
Praeiectus est praegnoslicatus
2.
A. veraces hi patroni, Ante matri quam natus.
Speculum superni boni 3. Pandit viro venerando
Vere contemplantes, Mater suam visionem,
Ut vobiscum collocemur Cui vir sanctus consolando
Et in caelis gloriemur, Dat interpretationem.
Christum exorantes.
4. Pia mater consolatur,
Ad Matutinum. Dum puer praegnosticatur.
5. Literarum studio
Invitatorium.
Iuvenile pectus
Surgite devoti Mentis cum tripudio
per caelica gaudia moti, Armavit Praeiectus.
Dreves, Historiae rhythmicae. VII. 10
— 146 -
6. Studiose congestabant In 2. Vesperis.
Literarum voces,
Quos post mire erogabant Antiphonae.
Per praeclaros mores. 1. Quos sincera Caritas
Divinitus uuivit,
Responsoria. Hos tortoris feritas
Disiungere nequivit.
1. felix societas 2. Fulsit viris in beatis
Praeiecti et Amarini, Fervor merae castitatis.
Quam divina pietas
3. Pari cum devotione
Coniunxit sie, ut bini Pari passi sunt agone.
Pari desiderio
4. Amarinus est adeptus
Aequali martyrio
Salutis beneücium,
Mire coruscarent,
Dum Praeiectus est susceptus
V. Mentis dum sinceritatem
Eins ad hospitium.
Hostes per severitatem
Dire trucidarent. 5. Gaudet hospes et laetatur
Hospitis adventu,
Factus sospes gratulatur
2. Ex illustri procreatus
Salutis obtentu.
Sanguine Praeiectus,
Deo mire inspiratus 6. Amarinus dum conatur
Iuvenile pectus Hostes mitigare,
Literarum floribus A Praeiecto increpatur

Subegit claris moribus Dicens : noli, care

V. Bibens corde sitibundo, Frater, modo retardare


Ore quod post hoc faeundo Coronam nobis gratam,
Distribuit maioribus. A Deo praeparatam.

Responsoria.
3. Mire fulsit hie Praeiectus,
Vir devotus et perfectus 1. Dum Praeiectus est susceptus
Morum venustate-, Laetanter ad hospitium,
Sic devotus Amarinus, Amarinus est adeptus

Simplex, mitis et divinus Salutis beneficium,

Vitae puritate; V. Ex virtute iam divina


V. Erant ambo Deo digni, Aegro datur medicina.
Casti, fortes et benigni 2. pastores et patroni
Pari caritate. Mites et benigni,
Rogamus, ut superni boni
4. Ad sanctorum monumcnta Non simus indigni,

Fiunt mirabilia V. Sed hercdes, commcnsales


Et virtutum incrementa Vestri simus et sodales.

Inenarrabilia, 3. Dum Praeiectus hospitatur


V. Caecis visus, claudis gressus, Apud Amariuum,
Surdis auditus redditur, Febri, qua sollicitatur,
Vir illisus et obsessus Amarinus mox curatur
Horum prece solvitur. Virum per divinum,
— 147 —
V. In quo Christus collaudatur, Cum antiquo congressuri
Et Preiecti demonstratur Hoste non simus casuri,
Virtus, aeger et laetatur. Assis cum turba laeta

4. Stupor magnae devotionis V. Christum nobis placaturus,


.Miraeque admirationis Hosten! nobis expugnaturus.
In sanctorum passione, 4. praedulcis Amarine,
Qui pari devotione Pie pastor et patrone,
Mortis poenas pertulerunt Ora Deum, ne ruinae
Et ad caelos conscenderunt ;
Non nos tangant in agone.
V. Una die, una hora, Nomen in epenticavit,
Pari voto sine mora Quod amarum dulcoravit,
Coronari meruerunt. I, n ergo non depone;

V. üt nomen amplificavit
Literarum quantitas,
In 3. Nocturno. Sic mentem irradiavit
Virtutum pluralitas.
Ad Cantica.

A. Prior mortis gustavit


Calicem Amarinus, In Laudibus.
Post Praeiectus inclinavit
Antiphonae.
Se supinus.
1. Christi mira pietas
Responsoria. Virtutum et nimietas,
Quae fulsit in sanctorum
1. Peracta iam legatione
Martyrum consortio,
Praeiectus cum devotione
Quorum vera portio
Ad sua remeavit,
Est gaudium caelorum.
Quo comperto Amarinus,
Simplex velut columbinus, 2. Horum desideria
Hunc sequi curavit; Cum mente devota
V. Ferventi desiderio Circa monasteria
Eins sub imperio Desudabant tota.

Esse destinavit. 3. Pari voto sine mora


2. Gaude, felix civitas Una die, una hora
Plebis Avernorum, Morti sunt addicti,
In qua nunc festivitas .Sic recenter trucidati

Colitur sanctorum Et ad caelos sublevati


Praeiecti et Amarini, Sunt martyres invicti.
Qui laetanter una hora 4. Assunt turbae caelicae,
Meruerunt sine mora Virtutes et angelicae
Coronari bini, Prosequuntur,
V. Mundi de miseria Terra corpus venerandum,
Sublati ad aetherea. Caelum spiritum beandum
3. Praeiecte, sis praeiactus Assequuntur.
Velut fidus athleta, 5. Terrae caro commendatur,
Quando campus erit factus, Spiritus vivificatur
Exponetur meta, In caelesti curia,
10*
— 148 —
Laus et honor tribuatur In 2. Vesperis.
Christo regi, ut solvatur
Mentium penuria.
Ad Magnificat.
Ad Benedictus.

A. Sanctorum per suffragia, A. Praesulatu sublimatur


lesu Christ e, pastor bona, Praeiectus, vir divinus,
Mundi seda naufragia. Regulari decoratur
Qui potenter in agone Honore Amarinus,
Mortis poenas pertulerunt Alter turbam clericorum
Et aeternae meruerunt Rexit, alter monachorum,
Praemia coronae. Sic fulsit honor binus.

Brev. ms. Monasticum, saec. 15. Cod. Eremiten. 759. In 1. Vesp. —


ad Magnif. A, 1 hie patroni. —
In 1. Noct. A 3, 2 Matri solemni visionem. —
R 1, 7 Mire trucidarent. —
R 4, 7 Vir illesus. Hiezu der Hymnus:—
Annua festa celebret ecclesia (Anal. XXIII, 260).

53. De SS. Quiiiqae Martyribus.

In 1. Vesperis. 5. Vultu petunt angelico


Christi pedibus ilico
Antiphonae.
Cupiunt inhaerere,
1. Virtus Christi iam panditur, Mox his pater consentiens

Fideque spes extollitur Et fervidos conspiciens


Victorum martyrio, Hie mortem non timere.
Ecclesia quam nobilis Ad Magnificat.
Gaudeatque spectabilis
A. victorum purpura,
Cordis desiderio.
Consolator in tortura,
2. Francisci flores germine Rubentis militiae
Christum profuse sanguine Robur et athleta!
Opere imitantur, Dulcor te sequentibus,
Honorio pontifice Stupor es te verentibus,
Sixtoque nunc opitice In livoris facie
Mirifice venerantur. Mors exstat deleta,
Quem gemunt suspirio
3. Hos Christi Providentia
Fragrantque desiderio
Voluit et dementia
Martyres, qui cursitant
Martyres reservari
Francisci de schola;
Huic summo iam hierarchico,
Post te asta posteris,
Ne furore malifico
lesu pie, miseris
Hie possit aggravari.
Prece quorum militant
4. Horum igne cor caluit, Tui freti stola.
Hos Christus pastu aluit
Sanguinisque liquore,
Ad Mat utinem.
Dum crucis scandit loculum, Invitatorium.

In eum figunt oculum Regem, coronam militum,


Prae tiebili maerore. Venite, adoremus
~ 149 —
Coetumqae eius inclitum V. Pandunt focos et glaciem
Furo corde laudemus. Furentisque saevitiem
Simplices puritate.

In 1. Noeturno.
In 2 Noeturno.
Antiphonae.
Antiphonae.
1. Sancti Francisci suboles
Mire fructiticarunt, 1. Pertractos plagis verberat
Cruore fuso nobiles Plus saeviens immanis,
Pro Christo se armarunt. Constantes fide carcerat,
Macerat nece panis.
2. Fremunt et gentes barbarae

Figunt piagas, ulcera, 2. Furit tyrannus romphea,
Sed sancti clausi carcere Sed mulsus per tilium
Praedicant Christi vulnera. Tectosque Christi galea
Pellit in exsilium.
3. Conterunt populi front es,
3. Lacteo ore infantum
Mahomet seductorem,
Christum Deum proclamant,
Christum Dominum insontes
Fretos more elevantum
Dum clamant redemptorem.
Tau crucis spe se firmant.
Responsoria.
Responsoria.

1. Victores Christi sanguiue 1. Ignis fervent incendio


Visi sunt ampliare
Rege coram sordido,
Fidem eius prae agmine,
Caeduntur plaga, verbere,
Prae fido defensore Nee confringuntur taedio
Atque patris spiramine Nee furore moibido
Abunde fecundare,
Refecti plene ubere,
V. Sectam funestam minime V. Christi tuti praesidio
Captam taetro foramine
Rubent vultu florido
Constanter reprobare. Deiformes munere.
2. Lustrati lucis foedere 2. Crucis Christi sub vexillo
Zelo flagrant ferventes, Certant sancti abs tremore,
Terras immanum petere, Quos intuens despexit
Invaduntque dementes Rex examine pusillo,
Ac cessent a scelere, Fremuit dentium Stridore
Ne aevo sint gementes, Colla firme coutexit,
V. Circumeunt sie metere, V. Mactantur dire sub illo,
Christum regem in aethere Gaudent laeti sub tortore,
Convenire laetantes. Quos ferox spata plexit.

3. Regis adeunt aciem 3. Victricis mortis proelio


Obscenam veritate, Approximante agone
Christi mortem in aciem Gaudent adnumerari
Vana temeritate Candido Christo lilio,
Suadent, ne levet faciem Fixo lanceae mucrone
Severa vanitate, Zelant configurari,
150 —
Y. Qui Spiritus auxilio Pro Christo mala tollere,

Exclamant : o lesu bone, Quem Deum docet colere,

I'ac nos tecum laetari. Qui virginis est fructus.

2. Petrus se cingit robore,


Crucis Christi in arbore
In 3. Nocturno. Ipsum Petrum testatur,
Antiphonae. Fidem sanctam nobilitans,
Errorem gravem dissipaus,
1. Virgis, plagis corde laeto
Gaudent in coUegio
Ob quod tristis tristatur.

Martyrum, sale et aceto Adiutus luce lustratus,


3.
Passi iussu regio. A fallaci sequestratus

2. Spinis diris configuntur Ore obloquentium,


Sanguine cruentati In stratu tristi meditatur,
Ac per noctem constringuntur Dum tribulis laceratur
Trucide lacerati, Yulpium mordentium.
3. Precatu eorum libera,
4. Accursius adpropiat
Christe passeque Deus,
Seraph, angelum copiat
Statuens nos in dextera,
Ac Christum esse regem,
Plaudat miser et reus.
Hoc admiüistrat singulis
Responsoria. Plenis errore populis
Horum dissecans legem.
1. Saevit ense acuto mens fera
Ictu fallitur tuto aspera 5. Otto facundus monuit
Furit ira tamquam bestia, Yiperasque censuit
Moritur arens prae molestia; Diro igne cremandos,
V. Triplici fracto gladio Ni laudent Christum Dominum
Damnantur homicidio. Et creatorem hominum
2. Beatorum sanguine Yincentem iudicandos.
Rex Christus nos purget
A labis discrimine Ad Benedictus.

Nobili lotura,
A. martyres praefulgidi
Benedicat et faciat
Sole lucenti praediti,
Vitali mensura,
Plagis addicti acribus
Rore ut proles germinet;
Ac consputi flatibus
Y. Igni supponunt capita,
Malorum operum odio,
Panduntur Christi abdita,
Crudeliter cruentati,
Dum capillus floret flore
Horrido eins conspectui
Ardenti flamma igne.
More Christi praesentati,
Fide constanter pugiles
Forti praesidio
In Laudibus.
Induti alta virtute,
Antiphonae. Oblectantes despectui,

1. Beraldus fretus gratia Pro nostra passum salute


Mortisque optat spatia Ad lesum prccc vigiles
Divinitus inductus, Sitis subsidio.
— 151 —
In 2. Vesperis. ^^

Ad Magnificat.
A. viros magnificos vita mirificos,
Conviciis, igne, spinis Montem Christi magnificant.
Nee regis tactos minis Qua Maliumet vilificant
Saevi in curia, Chlamydis tirio,

Qui tunc cruore maduit Praeelari prothalamiues,


Noeereque statuit Nostri sitis ductores
Gladii furia. lesu martyrio.
Brev. ms. Franciscanum anni 1492. Clm. Monacen. 23152. — Ad
Matut. Invit. 4 corde adoremus. —
In 1. Noct. A 3, 3 Christum Deum. —
R 2, 1 Lies lustrasti sidere? —
R 2, 5 Lies Ut cessent? R 2, 9 letentes. —
R 3, 7 vocos. — In 2. Noct. A 1, 1 Per traetes. — A 2, 2 Sed multus per
filium. — R 1, 3 Cedunt. — In Land. A 3, 1 lustraturus. A 4, 2 an- —
gelorum. — A 4, 5 Pleno. —
A 5, 2 Viperos. Ad Bened. A, 2 lucenti —
praesiti. — Hymnen: In Vesp. Proles Francisci germinat, Anal. XXIII, 238;
:

in Noct.: Pangat sanetorum merita, Ibid. 239; in Land.: Victrix fides, quam
non vides, Ibid. 239.

54. De SS. Quinque Martyribus.

Ad Matutinum. Venerunt ad palatium


Hispalim virtute spei,
Invitatorium.
Regi furenti nimium
Regem, qui altat minores Dicunt se legatos Dei,
Martyres, honoremus. V. Non timentes supplicium,
Et qui compensat labores, Formidantes iudicium,
Venite, adoremus. Ne invenirentur rei.

In 1. Nocturno. 2. Dum ante regem steterunt


Loquente sancto spiritu,
Antiphonae.
Grandia proposuerunt
1. Novit Dominus iustorum De fidei sacrae ritu,
Viam, qui pro eius lege Ad quem ipsi pervenerunt
Se manibus impiorum Dissimulato habitu;
Tradunt et pro Christo rege. V. Ad baptismum induxerunt
2. Quando fremuerunt gentes Eum, sed non valuerunt
Ad versusChristum Domini, Levare ab interitu.
Fratres minores ferventes
luncti sunt eius agmini. 3. Rex iratus non mutatifs

3. Dum ab his tribularentur, lubet capite truncari,


Clamaverunt ad Dominum, Sed ad preces mitigatus
Optantes, ut mererentur Nati mandat carcerari
Pervenire ad terminum. Propter hunc, qui incarnatus
Dignatus est immolari;
Responsoria. Ab est praedicatus
V. ipsis
1. Ferventes ad martyrium lesus atque exaltatus,
Minores zelo fidei Cupientes morti dari.
— 152 —
In 2. Nocturno. V. Sed a Deo (;onfortantur
Ac refecti roborantur,
Antipbonae. Quos rex condemnat odio.

1. Hi habitabunt, Domine,
In tuo tabernaculo, In 3. Nocturno.
Qui mercati sunt sanguine
Antipbonae.
Renuntiantes saeculo.
1. Exsultate in Domino,
2. Non dabis sanctos videre
lusti martyres, cantate,
Poenarum corruptionem,
Qui pro te non timuere
Cum sanctis sine termino
Gloriose iubilate.
Mortis dirae passionem.
2. Multae tribulationes
3. Ista est generatio
Vos in terra adflixerunt,
Quaerentium mundo corde
Unde consolationes
Te Deum cum martyrio, Aeternae vos receperunt.
Carentium culpac sorde.
3. In tribulationibus,
Responsoria. Quae invenerunt vos nimis,
Dens fuit in omnibus
1. Educti de ergastulo Vester adiutor in imis.
Deductique Marochium,
Responsoria.
Coram barbaro populo
Observant desiderium, 1. Sanctis detentis fratribus
Praedicabant in patulo Divina saevit ultio,
Praesente rege gentium Nam aeris caumatibus
V. lesum, qui in patibulo Assatur tota regio,
Solvit a mortis vinculo, Propter quod de carceribus
Quos praedilexit nimium. Dantur liorum arbitrio,
2. Rex mox succensus furore V. Magnis infirmitatibus
lubet a suis finibus Pro fratruni gravaminibus
Hos expelli, qui timore Languent Dei iudicio.
Inpavidi in omnibus 2. Sancti Dei ludibria
Revertuntur cum fervore Experti atque vincula,
Coram lupis rapacibus, Virgis caesi ac fustibus
V. Mortis sublato horrore Plagati sunt crudeliter,
Nominis Christi amore Qui fusa bullientia
Derelictis comitibus. Aceti acri pabula
3. Sancti Dei carcerantur Oleique vulneribus
Iterum iussu impio Sustinuerunt fortiter,
Regis atque vinculantar V. Post innumerabilia
Absque uUo remedio, Dirae mortis pericula
Ut afflicti moriantur Amputatis cervicibus
Famis, sitis supplicio; Coronantur perenniter.

15. ex. Cod. Luc^duuen. 476. -- I"


Noct.ms. Franciscanum saec.
2. Noct. R 1, 4 Observans. R — 1, 5 in patibulo. — In 3. Noct. A 2,4
deceperunt.
— 153 -
55. De sancto Quirino.

Vesperis. 2. Hi mundi licet opibus


In 1.
Ubertim affluentibus
A. Ave, dulcedo pauperara, Cor nolebant apponere,
Ave, colieres martyrum, Sed Christum lucrifacere.
Ave, speculum fidei. 3. Tegrinsensem iuxta lacum,
Et huius festa diei Divino cultui locum
Quirine, martyr inclite, Ubi vident idoneum,
lubilo laudis debitae Exstruunt monasterium.
Devote celebrantibus omnibus
4. lam dispositis
Adesto mitis omnibus.
Operis huius sumptibus
R. Martyris tui precibus, Apostolorum limina
Cuius festa recolimus, Petunt orandi gratia.
Tuo semper munimine Quorum adventu cognito
5.
Defende nos, o Domine; laetatur subito
magni-
Papa
V. Dextera tua, Dominej Et, quam Roma sustinuit,
ficata est in fortitudine.
Cladem eis exposuit.
Ad Magnificat.
6. Nam illis in temporibus

A. Magna Deum per omnia Peccatis exigeutibus


Laudum decent praeconia, Magnum incursu gentium
Cuius benigna gratia Pertulerat excidium.
Signorum efücacia;
Translatione corporis Responsoria.
Sancti Quirini martyris
Tota florens Germania 1. Instat athletae Domini
Nova frequentat gaudia. Dies coienda Quirini,
Ob cuius, Christe, merita Cuius quippe translatio
Nostra dilue debita, Nobis est exsultatio.
üt securi caelestia V. Ante translationem enim testi-
Transeamus ad gaudia. monium hahebat p^acuisse Do-
mino.
Ad Matutinum. 2. Hie a Caesare Claudio
Nocte peremptus gladio
Invitatorium.
Miraculorum gloria
Christum, solem iustitiae, Claruit omnifaria.
Mentis contemplemur acie, V. Quasi Stella matutina in medio
Qui novo mundum radio nehulae.
CoUustravit in Quirino. temporibus
3. Evolutis
Elisa diris hostibus
In 1. Nocturno. Roma, gentium domina,
Antiphonae. Sedebat quasi vidua
V. Paupercula tempestate con-
1. Noricorum in finibus
vulsa äbsque ulla consolatione.
Altis orti natalibus
4. Praedictis ergo fratribus
Adalbertus cximius
Floruit et Otkarius.
Romam pervenientibus
— 154 -
Dolor et maeror omnium 3. Romanorum antistitis
Convertitur in gaudium, Ut instructi sunt monitis,
V. Quia consolatus est Dominus Via gaudentes alia
populum suum. Redeunt ab Italia,
V. üt irent in civitatem hahita-
In 2. Nocturno. tionis.

4. Athleta Dei Quirinus


Antiphonae.
Odorem quasi libanus
1. Qui Romanis principibus Suae nobis notitiae
Assumptis et comitibus Manifestavit hodie,
Prosperantur in omnibus V. Siciit cinnamomum et halsa-
Fusis hac illac hostibus, mum arumatizans.
2. Arreptis quidam navibus
Maris pereunt üuctibus,
Nee tutus erat uspiam In 3. Nocturno.
Locus tuendi quempiam. Ad Cantica.

3. Gloriosum ex hostibus A. Legationem mittimus


Triumphum referentibus Et, quae pacis sunt, petimus,
Exsultavit in gaudio Regem nobis iustitiae
Tota Romana contio. Placa, martyr eximie.
4. Debitas agens gratias
Responsoria.
Advoeat hos Zacharias
Mercedem transitoriam Accedunt quidam temere
1.

Donare pro victoria. Sauctum corpus inspicere,


Qui tamquam ictu fulguris
5. Qui miraculis celebrem
Puncto pereunt temporis.
Quirinum, Christi martyrem,
V. Cogitaverunt consilia, quae
Cuius famam audierant,
Prae omnibus desiderant.
non potuerunt stäbüire.

His auditis obstupuit 2. Sanctum corpus ferentibus


6.
Tandcmque libens annuit,
Prope litus sedentibus,
Salubre dans consilium
Quo languor omnis pellitur,
Föns illic dulcis oritur;
Romam mittendi nuntium.
V. Altissimus creavit de terra
Responsoria. medicinam.
1. Igitur cum laetitia 3. Tribus hunc sacerdotibus
Revertentes ad propria In tumbam submittentibus
Utonem quendam eligunt Fuso pro Christi nomine
Eumque Romam dirigunt ;
Maduit adhuc sanguine,
V. Semita iusti recta est, callis V. Quoniam mirificat Dominus
iusti ad amhulandum, sanctum suum.
2. Cuius signorum gloria 4. Christi dilectissime,
Tota poUet Bavaria, Quirine beatissime,
Corpus athletae beati Tuis instantes laudibus
Noctu referunt legati. Tuis attollc precibus,
V. Qui non accepit in vano ani Ut de vitiis
translati
mam suam. Vitae fruamur deliciis,
— 155 —
V. Ipse quoque spiritus Per cuius patrocinia
Pro nobis gemitibus Digna gaudet Germania.
Postulet inenarrabilibus.
Ad Tertiam.
In Laudibus.
Antiphonae. A. Hora super nos tertia
Christi redundat gratia,
1. Profectus a luvavia
Nam martyris egregii
Quirini suffragia
Festa coliraus Quirini.
Caecus quidam experitur,
Cui lumen redditur.
Ad Sextam.
2. Debilis quidam pedibus
Fusis puella precibus A. Qui cubat in meridie
Post missamm soUemnia Dulcem Noricis hodie
Sana redit ad propria. Christus contulit patronum,
3. Quidam beali martyris Sanctum scilicet Quirinum.
Yisis abbas reliquiis,
Quas transmittit Franciam,
in Ad Nonam.
Decidit in amentiam.
4. Poena multatus duplici A. Qui pro nobis indebitum
Tandem voto supplici Hac hora solvit debitum,
Prece saluti pristinae Nobis isto cum martyre,
Redditur, o Quirine. Mundum concedat vincere.
5. Sine pacto nos termini,
Quirine, Martyr Domini,
In 2. Yesperis.
A virtutum naufragio
Tuo muni suffragio.
Ad Magnificat.
Ad Benedictiis.

A. Visitavit nos Dominus, misericors Domine,


Cuius athieta Quirinus Omni plenus dulcedine,
Nostris illatus finibus Tuae misericordiae
Virtutum floret Üoribus, Recordatus es hodie,
Eins siquidem precibus Dum transiatum in Noricas
Salvari nos deposcimus. Magnifice gloriticas
Quirinum, tuura famulum,
Per Horas. Nam ipsius ad tumulum
Aegri curantur ocius;
Ad Primam.
ünde nobis propitius
A, Prima Dominus inclitum Et corporis et animae
Stola induit Quirinum, Confer medelam, Domine.
Brev. ms. Tegurinum saec. 15. Clm. Monacen.19302. A. Brev. ms.—
Tegurinum saec. Clm. Monacen. 23174. B.
15. —
Brev. ms. Tegurinum
anni 1619. Clm. Monacen. 19 923 C. —
Die vorstehende monastische, aus
Tegernsee stammende Form dieses Officiums ist wohl zweifellos die
ur-
sprüngliche. Einige andere Handschriften bieten dasselbe Officium, nicht
ohne Abweichungen in nichtmonasti scher Anordnung; dies sind: Brev.
ms.
Ilminense anui 1437. Clm. Monacen. 7391. D. —
Brev. ms. Franciscanum saec. 15.
— 156 -
Clm. Monacen. 8818. E. —
Brev. ms. Frisingense saec. 15. Clm. Monacen.
19283. F. —Es seien nur jene Abweichungen hervorgehoben, welche nicht
auf blofser Umstellung in den Nokturnen beruhen: In 1. Vesp. Ad Magu.
A, 3 divina gratia E. —
Ibid. 5 Translationem AE. —
Ibid. 7 frequentant
D. — Ibid. 10 Ut secum caelestia E. —
Ad Nunc dim. A O rex caelestis
etc. vgl.' im folgenden Offic. ad Magn. —
In 1. Noct. A 1, 4 Okarius E. —
A 2, 2 Nobiscum affluentibus E. —
A 2, 3 Corruebant oijonere E. A 2, 3 —
videbant E. —
A 4, 3 Petivit E. —
A 5, 4 exposuit fehlt E. R 3, 2 —
Dita diris E. —In Land. AA sind in E die A ad Bened. und die AA ad
Horas. — Hymnen: Christum laudemus carmine und Resultet vox laetitiae
(Anal. IV, 228 u. flf.).

56. De sancto Quirino.

In 1. Vesperis. In gratiarum rivulis


Quirinus crevit nobilis.
Super Psalmos.
2. Philippi imperatoris
A, Ecce, dies clara,
nie filius honoris
moritur qua victima sacra,
Refutavit mundi spinam
Palmes divinus
Christi prendens disciplinam.
in vera vite Quirinus,
Truncatus capite, 3. Multi surgent tribulantes,
summis aris tribuens se ;
Spem salutis abnegantes,
Huius pro meritis lusto fore Deo suo,
nobis, Deus, ingrue mitis, Quem colebat corde puro.
üt precibus sacris
Invocantem exaudivit
4.
poenis rapiamur ab acris.
Deus et mirificavit,
Ad Magnificat. Nocte se sacriticantem,
Caput neci sponte dantem.
A. rex caelestis,
famulis miserere scelestis. 5. Per nomen admirabile
Testis divini In saecula laudabile
celebremus festa Quirini, Coronatus in gloria
Cuius adoratu Signorum fert praecouia.
cuncto nos solve reatu,
6. In suo templo Dominus
Mentibus ut puri
lam Omnibus debilibus
tibimet simus placituri.
Dat sanitatum munera
Per eius digna merita.
Ad Matutinum.
Invitatorium. Responsoria.

Christum, solem iustitiae, 1. Instat athletae Domini


Mentis contemplemur acie, Dies colenda Quirini,
Qui novo mundum radio Cuius quippe translatio
CoUustravit in Quirino. Nobis est exsultatio ;

V. Ante translationem enim testi-


In 1. Nocturno. monium habebat placuissc
Antiphonae. Domino.
1. Tamquam lignumcomplantatum 2. Hie a Caesare Claudio
Secus decursus aquarum Nocte peremptus gladio
— 157 —
Miraculorum gloria Responsoria.
Claruit omnifaria 1. Regali ex progenie
V. Quasi Stella matutina in medio Vena consurgens veniae,
nebulae. Quirine, caeli lilium,
3. Auri fossi quasi globus Nos duc ad Dei filiuni,
Octoginta in duobus V. Apud quem salus, veritas,
Annis mansit et trecentis Perennis quoque suavitas.
Tumba corporis recentis*, 2. Fulgens lux per mundi clima,*
V. Vere dignum per saeculum Sauciati cordis zima
praedicatur hoc stupenditm Purga, martyr tu praedigne,
miraculnm. Salvans nos a mortis igne,
4. Post hoc opus nam trauslatum V. Cum ignorantiis delicfa iuven-
Corpus Bavarisque datum, tutis.
Sine tabe sie est visum 3. Gaude, Roma, prole digna
Yelut euse iam occisum, Parens,quem per alma signa
V. Mirahilis Dens, cuius martyris In laude multifaria
depositum sine tobe. Felix tenet Bavaria,
V, Quirinum egregia
Tegernsensis ecclesia.
In 2. Nocturno.
4. Athleta Dei Quirinus
Autiphonae. Odorem quasi Libanus

1. Martyr insuperabilis, Suae nobis notitiae


Quirine venerabilis, Manifestavit bodie.
Ad Dei tabernacula V. Sicut dnnamomum et balsa-

Perduc nos sine macula. mum aromatizans.

2. In cordis desiderio
Perenni refrigerio
Divini vultus gaudio
In 3. Nocturno.
Da laetos sine termino. Ad Cantica.

3. Mundo corde et manibus 1. Legationem mittimus


Innocens et inanibus
Et, quae pacis sunt, petiraus,
Cultis se fuit ingtrens,
Regem nobis iustitiae
Dei montem aggrediens.
Placa, martyr eximie.
4. Ergo Deus exaudivit
Responsoria.
Preces eius, ut petivit,
A timore inimici 1.Accedunt quidam temere,
Animam non sinens vinci. Sanctum corpus inspicere,
5. In lerusalem iam votum, Qui tamquam ictu fulguris
In Sion cum hymno totum Puncto pereunt temporis ;

Posse sie te decet laudis, V. Cogitaverunt consiUa, quae


Deus, tuos qui exaudis. non potuerunt stahilire.

6. Floret semper quasi palma 2. Sanctum corpus ferentibus


lustus opera per alma, Prope litus sedentibus.
Dei domo complantatus, Quo languor omnis pellitur,
In qua regnat laureatus. Föns illic dulcis oritur,
— 158 —
V. Ältissimus creavit de terra V. Quem praevenisti cum hene-
medicinam. dicHonibus dulcedinis.
3. Tribus hunc sacerdotibus
Ad ßenedictus.
In tumbam submittentibus
Fuso pro Christi nomine A. Visitavit nos Dominus,
Maduit adhuc sanguine, Cuius athleta Quirinus
V. Quoniam mirificat Dominus Nostris illatus finibus
sanctum suum. Virtutum floret floribus.
4. Christi dilectissime, Eins öiquidem precibus
Quirine beatissime, Salvari nos deposcimus.
Tuis instantes laudibus
Tuis attolle precibus,
Ut translati de vitiis In 2. Vesperis.
Vitae fruamur deliciis, Antiphonae.
V. Ipse quoque spiritus
Pro nobis gemitibus 1. Exaltatum in gloria

Postulet inenarrabilibus. Per virtutum insignia


Celebri hunc memoria
Testem colit Germania.
In Laudibus. 2. Ad laudem tui militis,

Antiphonae. Cuius laetamur meritis,


Debita tibi, Domine,
1. Profectus a luvavia,
Vota reddimus hodie.
Quirini suffragia
Caecus quidam experitur, 3. Ad Dominum clamantibus,
Cui lumen redditur. Sed et te invocantibus

2. Debilis quidam pedibus Dona pacis diutinae


FusJs puella precibus Nobis, martyr, obtine.
Post missarum sollemnia 4. Rex, qui habitas in caelis,
Sana redit ad propria. Prece martyris fidelis
3. Quidam beati martyris Tu iam nostri miserere
Visis abbas reliquiis, Praestans bona vitae verae.
Quas transmittit in Franciam,
5. Sustinentes te,Domine,
Decidit in amentiam.
Tuo nos in examine
4. Poena multatus duplici Quirini patrocinio
Tandem voto supplici Caelesti dona gaudio.
Prece saluti pristinae
Redditur, o Quirine. Ad Magnificat.

5. Sine pacto nos termini, A. misericors Domine,


Quirine, martyr Domini, Omni plenus dulcedine,
A virtutum naufragio Tuae misericordiae
Tuo muni suffragio. Recordatus es hodie.
R. Plantatus in domo Domini Dum translatum in Noricas
Quirinus ut cedrus Libani Magnifice gloriticas
Virtutum nunc floret germine Quirinum, tuum famulum,
In conspectu tuo, Domine, Nam ipsius ad tumulum
— 159 —
Aegri curantur ocius; Et corporis et animae
Unde nobis propitius Confer medelam, Domine.

Brev. ms. Erameramense saec. 15. Clin. Monacen. 14790. — Das Offic.
enthält manche Entlehnungen aus dem vorhergehenden. Auch die AA per
Horas, die hier nicht wiederholt sind, sind dieselben wie dort. •

57. De sancta Qdteria.

In 1. Vesperis. Nam conversos a virgine


Ad Magniticat. Coepit ut oves caedere,
Quo virtus Dei iussit.
A. Qui potenter magna fecit,
3. Exsequias Lentinianus
Mira signis his adiecit,
Virginis colit Marcianus
Dens reginam cum divinam
Felicianusque pontifices,
Ac virginem tarn humilera
Remedius ereraita
Annulo subarrhavit,
Quiteriam, ut terrestrem
Et Romanus coenobita
Virum spemat, sed caelestem Cum sancta Columbiana,
Plerique quos pro christiana
Sponsum quaerat, fidem ferat
Fide iugulant carnifices.
Nova lege plebem cum rege
Convertat, quae erravit, 4. Imperante Adriano,
Quam post almam Idolatra et profano,
Ad vitae palmam Rex Catillius reguavit
Transtulit cum laetitia Qui ex uxore Talsia
Capite secto In urbeque Blancagia
Corpore erecto Quiteriam generavit.
Ad Petri aedificia. 5. Tanta Dei infantulam,
Speciosam puellulam,
Ad Matutinum. Gratia praedestinavit,
Invitatorium. Qua in matris utero
Vigilantem imitemur Dens in aevo tenero
Quiteriam in psalmis, Benedictam consecravit.
Hymnis dignis deprecemur 6. Erat anno tredecimo,
Deum votis almis. Cum angelus a Domino
Ad eam destinabatur,
In 1. Nocturne. Ut ad montem Orianum
Antiphonae. Exoraret christianum
Deum instruebatur.
1. Omnium formosa
Virgo stirpe generosa, Responsoria.
Nos respice, Quiteria, 1. Regina puellam
Sponsi gratiam praetende Quiteriam, tenellam
Et a malo nos defende Decore, more bellam
Mundique miseria. Angelus cum benediceret,
2. Nemini pepercit manus, Admonuit, quod praecepta
Quam hostilis Adriaiius A Domino percepta
Cum Catillio transmisit, Fideliter retineret,
— 160 -
4. Haec Quiteria beata,
V. Dicens: Sic vives
aeterno munere dives. Cum cohorte vinculata,
Ab angelo visitatur,
2. Instigante fallacia
Qui captivos relaxavit
Daemonis et versutia confortavit,
Et in fide
J&ermanus cum astutia Deus
Quemadmodum lau-
Quiteriam copulari
datur.
Sibi petiit, parentes
Coniugio faventes 5. Aegros sanat et morbosos
Sic regales et dicentes Curat et daemoniosos,
Nuptias celebrari, '
Surdis auditum tribuit,
V. Non tarnen sponsa Christi Luna tactos virgo sternit,
iuveni coniungitur isti.
Virtutemque Dei cernit
3. Adveniente angelo Gens, quae visu caruit.
Ad eam cum munusculo Intuens rex raagnalia
6.
Aureo Christi annulo
Dei signaque talia,
Subarrhatur Quiteria,
Convertitur ab errore,
Promittensque illibatam
Idola vana despicit
Se servare Christo gratam Christi suscipit
Fidemque
In mundi peripheria;
Cum turba potiore.
V. Noli timere
poteris quoque mira videre, Responsoria.
Quae fiunt per te,

si Deus diligatur aperte. 1. Processit de Blancagia


Praedicans in Aufragia,
Angelica praesagia
In 2. Nocturno. Virgo facta patravit,
Cultum sprevit idolorum,
Antiphonae.
Adstruens Deum deorum
1. nimium formosa Coli regemque caelorum,
Yirgo, rubens ceu rosa, V. Personis trinum
Exi de Blancagia, Deum esse praedicat unum.
Angelus est exorsus,
2. Regi inquit haec profano
Kam per te credunt prorsus Beata Lentiniano
Gentes in Aufragia.
Pro Christo de Alphiano:
2. Rex vero Lentianus Thesaurum da pauperibus.
Depraedatorque vesanus Quam rex fremens et adfremens
Ecclesiarum thesauri Cum puellis sie terdenis
A daemone eripitur Manibusque octo senis
Per te, et distribuitur Certis vinxit carceribus.
Gaza congesta auri. V. Laetauter sancta
3. Armata sancto spiritu patitur Quiteria tanta.
Angelicoque monitu
3. Archimartyr purpurata,
Quiteria beata,
Dux cohortis Quiteria,
Nam bestiam tricipitem
Regina, virgo illibata,
Prostavitque horribilem
Quae per nuchiteria
Oratione data.
- 161

Hunc munduiu exsuperasti, Quiteria nomen pandit,


Carnem, zabulum calcasti, Manus ad preces expandit,
Te nunc victricem Spiritus ad astra scandit,
Inhabi[ta]tricem Ob Christum dum decollatur;
Caeli petimus Y. Haec pro [gravatis]
Ut nostris pro reatibus Fudit preces et tribulatis,

Intercedas, AUeluia, Succurrat ut citius

V. Quae spopondisii, Dens eius supplicibus.


sponsam te sie fore Christi,
Pro nobis ora, In Laudibus.
Quiteria, virgo decora. Antiphonae.

1. Cum virgo praestolaretur,


In 3. Nocturno. Ut gladio feriretur

Ad Cantica. Pro Christo, suo dilecto,


Petit spatium orandi
A. A solis ortu cum occasu
Spiritumque commendandi
Deumlandet mirabilem
Choro virginum electo.
Ecclesia condigno plausu,
Rite colat laudabilem, 2. Orabat pro infirmitatis
Cüsmique peripheria Angustia tribulatis
Te colat, o Quiteria.
Ipsamque invocantibus,
Ut cito exaudiantur
Kesponsoria. Et a malis tueantur
1. Nova regis mutatio, Sibicum imminentibus.
Erroris exstirpatio, 3. Nuntiatur ilico
Fönte plebis renatio Oraculo angelico,
Zabulo displicuerc, Quod preces Dens audivit :

Nam sicut fulgur fulminat Yeni, inquit, sponsa Dei,


Virginique improperat, Cuius formam speciei
Quod ab ipso surripiat, Dominus concupivit.
Quae Cliristi non fuere, Exsuitans virgo gaudio
4.
V. Dolens conversos Tendit Collum, ut gladio
populos baptismate mersos.
Pro Christo decoUaretur,
2. Recessit daemon coactus Ut cum suo [sponso] grata
Ad abyssi anfractus, Quiteria laureata
Per virginem adactus In caelis coronaretur.
Potestatem rumpens Al- dedit turbae
5. Catholicae
phiani,
Neophytae se in urbe
Dehinc principes Germanum, Quiteria ad exemplum,
Catillium, Adrianum,
Ut pro Christo non timerent
Populum armat vesanum Occidi, sed se praeberent
In regnum Leiitiniani, Hostiam ad Dei templum.
Y. Ut virginem, regem
[cogeret] deserere legem. Ad Benedictus.

3. Inclita martyr et regina A. Rex aeternus decoUatam,


In urbc Adurentina Sed in caelis laureatam
A lictore quaeritatur, !Miraculis illustravit,
Dreves, Historiae rliythmi.ae. VII. 11
162 —
Nam ducta angelico Laudibus lucifluam
Canticoque caelico, excolamus simul istam.
Caput manibus portavit Miris operibus
Yirgo sectum triumphus renitet eins ;

Pariter rectum Casta erat, nobilis,


Sanguineque infectum tenens exemplaria summis,
Ad marmoreum montisbustum, Inclita, mitis ope,
Hinc languidis manare tulit ergastula poenae,
Per ipsam fontem Tormenta vanescunt,
Fecit ad montem, gentis eiecit simulacra,
Quod dignum est et iustum. lesum mente, ore
praedicat regi inclito more.
In 2. V espe ris.
potens regina,
Ad Magnificat. iunge Deo in ierarchia,
A. Annua nempe nobis Eruens nos omnes
oritur dies orationis, natalem ac recolentes,
Martvris ista nobis Ut miseris mira
invitat ad munia vocis. abdetur iudicis ira.

Brev. ms. Monasticura. saec. 15. Cod. Eremiten. 84. In 1. Yesp. —


Ad Magn. 14 Ad peti aedificata. —
Ad Matut. Invit. 1 O vigilantem. —
In 1. Xoct. A 2, 6 Lies virtus Del permisit. A 4, 2 Idolatria. —
A 4, 5 —
Blanquagia. — A 5, 1 infantula. A, 5, 2 puellam. — A 5, 3 gratiam. — —
A 5, 4 Quae in. —
A 5, 6 Benedictione. A 6, 2 angelis. — A 6, 5 Ex- —
orarat. — A 6, 6 Dens. —
R 1, 2 Quiteria. R 2, 2 Daemouibus.— R 2, 8 —
celebrare. — R 2, 9 Non tantam sponsa. —
R, 3, 6 Perservaret Christo. —
In 2. Noct. A 1, 3 Blanquagia. A 1, 6 Afragia. — A 2, 3 Ecelesiariim- —
que thauri. —A 2, 6 Gazam. A 3, 1 Armato. — —
A 3, 4 bestiam tercipem. —
A 4, 6 Lies Quomodo? —
A 5, 3 Lune tacto lies Lunaticos? A 6, 8 —
errorem. — R 1, 1 Blanquagia. R 2, 3 Alfiano. —R 2, 7 oeto serenis.
;

— —
R 2, 9 Laetantur. —
In 3. Noct. Ad Cant. A 1 ortu cum casu. Ibid. 4 —
colant. — R 1, 5 sicut fulgitur. —
R 1, 10 baptismate rerersos. R 2, 2 Ad —
fehlt. — R 2, 7 arma. —
R 3. 6 Post Spiritus. R 3, 7 Hie pro mptis —
[sie]. — In Laud. A 1, 4 Petis. A 2, 5 a fehlt. — Ad Bened. A, 9 —
Sanguinemque. —
Ibid. 11 Hunc lanqui manere. In 2. Vesp. ad Magu. —
A, 4 invitet munia iotis. —
Ibid. 8 reterinet. Ibid. 12 sustulit. —
Ibid. —
14 ater gentis. —
Ibid. 18 Deo in archia. Ibid. 21 miseriis. — Ibid. 22 —
abditetur. —Die zugehörigen Hymnen vgl. Anal. XXIII, Nr. 460 462. —

58. De sancta Regentiede.

In 1 . Y es p e r i s, 2. Nobili stirpe genita,


Sed virtutibus praedita.
Antiphonae.
Mundi contempsit gloriam
Adepta Christi gratiam.

1. Gratuletur ecclesia, 3. Igne flagrabat tidei,


Dum Regenfledis incUta Amore succensa Dci
Post fluxae vitae tristia Signis effulsit variis
Sandit ad caeli uaudia. Et in miris prodigiis.
163 —
4. Haec casta Christi famula Sic versetur laus in ore,
Inventa sine macula Ne fraudetur cor sapore,
Deum amavit sedula, Quo degustet gaudium;
Cum quo regnat per saecula. V, Et tu, virgo, pia, bona,
6. Stola induta gloriae
Exemplar nos et patrona
Scandit Regeufledis hodie Commenda per saecula.
Caelestis regni solium 2. Ex regali stirpe nata,
Intratque sponsi thalamura. Fide Christi desponsata
Ipso regi gloriae,
Ad Magnificat.
Tutam viam insectatur,
A. Regenfledis Deo grata, Inane saeculi propulsatur
Ex regali stirpe nata, A diebus infantiae,
Adflictorum advocata V. Nam ut puer adolevit,
Et adiutrix, sis rogata, Mox virtutum donis crevit,
Ut defectus et peccata Caelos amans ima sprevit.
Per te nobis sint ablata. 3. Quamvis tecta carnis velo,
Mens intenta tamen caelo,
Ardens toto Dei zelo
Ad Matutinum. Instat precibus, ieiuniis

Invitatorium. Elemosynis, vigiliis;


V. Haec talentum sibi datum
Adoretur virginum rex
Deo reddit duplicatum,
In saeculoruin saecula,
Ab aeterno praeparatum
Virgini qui Regenfledi
Sibi scandit solium.
Contulit caelestia.
In 2. Nocturno.
In 1. Nocturne. Antiphonae.

Antiphonae. 1. De supernis illustrata,


Verbo vitae satiata,
1. Dies iste celebretur,
Crucis Christi tulit grata
In qua pie recensetur
Libens testimonia.
Regenfledis soUemnitas,
2. In labore multiplici
Ut laudetur trinitas.
Sponsi Christi Domini
2. quam felix et praeclara,
Vitam sequens humiliter
Nobis grata, Deo cara
Carnem adfligens iugiter.
Est haec lux diei
In laudem sponsae Dei.
3. Per diem multis vicibus
Flexis orabat genibus
3. Ortu, fide, sanctitate,
Nee minus noctis tempore
Sensu, verbo, dignitate
Toto prostrata corpore.
Virgo Clara exstitit,
Hosti semper rcstitit. Kesponsoria.
1. Haec ad instar Salomonis
Responsoria. Struit templum, ditat donis,
1. Gratulemur ad festivum, Ornat gemmis et coronis
lucundemur ad votivum Cruces et altaria
Reienfledis merituin, Plautlente tota patria.
11*
— 164

Y. Per hanc religio exaltatur, V. Regenfledis gloriosa,


Fides Christi dilatatur, Casta, mitis et formosa,
Mens fidelium consolalur. Cuius mors est pretiosa
hl conspectu Domini.
2. Curam gerens sui gregis
Praesul bona, auctrix legis, 2. Te rogamus voto pari,
Prudenter aedificavit, Laude digna singulari,
Domum Dei ampliavit Ut errantes in hoc mari
VerbOj vita, moribus; Portu donet salutari
V. Non est domus ruitura Tua, qua poUes, gratia,
Hac subnixa praelatura, V. Ut possimus servi tui
Glorieraur in hac domo, Tccum sancta luce frui
Qua beate vivit homc. In caelesti patria.

3. Vasis oleum includens


Yirgo sapiens et prudens In Laudibus.
Sponso pergit obviam,
Ut adventus eins hora Antiplionae.
Praeparata sine mora
1. Regenfledis soUemnia
Intret ad convivia;
Assunt nunc celebria,
V. Vas electum, vas virtutum
Quae magna cum laotitia
Reputavit sicut lutum
Recolit ecclesia.
Bona transitoria.
2. Laeti cor de et animo
lubilemus altissimo,
Qui te, virgo, miraculis
In 3. Nocturno.
Gloriticat in populis.

Antiplionae. 3. En, Signa et prodigia


Monstrantur in confinia.
1. Instante vitae termino
Sunt aegris multiplicia
Petit regna caelestia
Membra sanetae remedia.
Et revelante Domino
Novit parata praemia. 4. mira Christi gratia,
Per quam virgo cximia
2. Regenfledis caelo rcdditur,
Fit aegrorum medica,
Sanctarum coetui iungitur
Miserorum amica.
Et virginum consortio
Adhaeret summo gaudio. 5. Adplaudamus in organis.
In cymbalis et tympanis
3. Funeris manet integritas,
Pro sponsae suac victoria
Odoris viget suavitas,
Sit laus Deo per omnia.
In signis et prodigiis
Virtus monstratur virginis. Ad Benedictus.

Responsoria. A. Omni laude virgo digna,


Prece Christo nos consigiia,
1. Flore vernans virginali Ne nos draco Stygis laedat,
Tua prece spociali Sed pro nobis intercedot
Nos indignos generali Tua parta gloria,
Commenda Christo iudici, Ut vivamus in patria.
~ 165

In 2. Vesperis. Qua Regenfledis caelum scandit


Atque nobis viam pandit;
Ad Magnificat. Nos hanc diem veneremur,
Triumphantem admiremur
A. Haec est dies praeoptata, Christum in hac virgine,
Dies felix, dies grata, Quae fortis in certamine.

Apographum Ecclesiae in Hoenepel saec. ^^/19. — In 1. Noct. A 1, 4


Lies Atque laiidetur? — A
2, 3 Lies Est huius lux? R 1, 8 Exemplar —
nostrum et. —
R 2. 5 Lies Yana saeeuli oder Inane saecli? R 2, 7 Lies —
puella? —R 3, 4 Instabat. —
In Land. A. 5 Lies Tua patrona gloria? —
Die zugehörigen Hymnen cfr. Anal. XXIII, 463 465. —
50. De sancta Regiswindis.

In 1. V esperis. Ad Magnificat.

A. Conspicit in caelis
Antiphonae. plebs prudens, mente fidelis,
Esse Regiswindem
1. Virlulis florem
large spargentis odorem,
comptam aureola quidem
Virginum in thronis
Digne Regiswindem
martyrum sociaraque coronis,
laudet ecclesia quidem.
Quae et perversa
2. Nobilis ex patre obit insons ac viceversa
orta, devotissima matre, Aegris virtutem
Nobilior proles corporis donalque salutem;
suos superat genitores. Haec sibi nos iungi
3. Virgo tenella faciat caeli gaudio fungi.

lucens ut caelica Stella


Deum sitivit In Laudibus.
et ipsum diligere quivit.
Antiphonae.
4. Hanc Domino gratam 1. Martyr Regiswindis,
constat iuvenem copulatam, cara Domini Sunamitis,
Quae sine mensura Sortis sidereis
facit miracula pura. gaudet sociata choreis.
5. Ut rosa succisa 2. Haec est electa
serto liliis adaptatur, virgo super aethera vecta,
Sic martyr occisa In aquis quae fixa
virginibus associatur. reperitur ut crucifixa.

R. Martyr velut rosa, 3. Aureola bina


Regiswindis, tu speciosa, lucet ut Stella malutina,
De valle tristi Quae Deum sitivit,

infans succisa fuisti, cum rex formam concupivit.


Nunc Cliristo congaudes 4. Cum clarus oravit
cantans per saecula laudes, praesul, templum dedicavit,
V. Crescat ut virtutis Yirgo coUaudatur,
nobis, fac,decor atque salutis. cantus caelicus iubilatur.
166 —
5. Sunt poena multati Ad Magnificat.
RegisAvindis saiiguine iiati A. Stupor et gaudium
Tumbam frangentes Regiswindis praeconium
et eam auferre volentes. Quae praeventa gratia
Est in sua infantia,
In 2. Vesperis. Ut diram infelice
R. Videte miraculum, Necem tulit a nutrice
Dum oraculum
[enira] Et iactata in unda
Praesul divinum neglegit Facie rubicunda
Inde redarguitur, Praetulit miracula
Tertio punitur, Contra morborum iacula,
Verum et intellegit, Efticit divinitus,
[Templum] aedificat Quod nunc constat caelitus,
Et hoc sanctificat, In sponsi amplexibus
Quod Deus mirificat; Puri amoris nexibus
V. Yirgo collaudatur, Intime gloriari
cantus caelitus iubilatur. Et declinari.

Diurn. ms.
Adelbergense saec. 15. Cod. Univers. Patavinae 948. —
Der Name Reginswindis geschrieben.
ist stets —
In 1. Vesp. A 2, 8 Nobi-
liori. — R, 6 tantas per. —
Ad Magn. A, 4 coneham. Ibid. 10 donatque —
corporis. —
Ibid. 11 sibi fehlt. —
In 2. Yesp. Ad Magn. A. 1 O fehlt. —
Ibid. 4 sua fehlt. —
Hierzu der Hymnus Mater sanctaecclesia(Anal. XXIII, 466).
:

60. De sancto Reiiioldo.

In 1. Yesperis. In 1. Nocturno.
Ad Magnificat.
Antiphonae.
1
A. Magnificet Dominum
Mundi spretis illecebris
Devotio fidelium,
Per florem innocentiae
Laudum colens praeconiis
Fructum dedit iustitiae.
Reinoldi festa martyris,
2. Excusso iugo zabuli
Qui ascensu purpureo
Aestu sopito saeculi
Transcenso mortis stadio
Prece devotus sedula
lucundatur purpuratos
Mundi disrupit vincula.
Martyr inter proceres
Nobile perpetua 3. Non labor, non angustia,
Caput amplectente Corona, Non impiorum framea
Cuius solvamur precibus lusti frangunt constantiam,

A peccatorum nexibus. Dum mortis parant foveam.


Responsoria.

A d Ma tutinum. 1. Reinoldus martyr inclitus,


Mundo miles emeritus,
Invitatorium.
Sub Christi tirocinio
Christum laudantes Coronatur martyrio,
ipsi iubilemus ovantes, V. Igne flagrans caritatis
Qui dedit aeterni Et affectu pietatis
Reinoldo praemia regni. In virtutum cellula.
— 167

2. Relictis ergo sericis 3. Martvr pius cruentatus


Urbein petit Coloniam, Atroci supplicio,
Corde, voto, suspiriis Caelesti domum luteam
Teudens ad caeli regiam, Commutavit palatio,
V, Quae virtutum fuscant florem, Y. Sic excoctus gelu martyrii
Domat carnis vitia Coronam apprehendit bravii.
lugi parsimonia.
In 3. Xocturno.
3. Dum vacat in virtutum cella
Spe teudens ad caelestia Antiphonae.
Athleta venerabilis.
1. Eliso mortis laqueo
Declaratur magniöcis,
Licet carnis dispendio
Virtutum privilegiis ;
Conscendit ad eximia
V. Defunctum prece suscitat, Montis virtutum culmina.
Largo signorum impetu
2. In Dei tabernaculo
Civitatem Dei laetilicat.
Quiescit is. qui proximo
Non fecit mali quidpiam
In 2. Nocturno. Operando iustitiam.

3. Super hunc servum inclitum,


Antiphonae. lesu, decorem plurimum

1. In Christo figens ancoram Impones atque gloriae


Spei per patientiam Coronam multifariae.

Fructum dedit martyrii, Responsoi'ia.


Coetus consors purpurei.
1. Corpus sacratum martyris
2. Servi fidelis animae
Expolitum magnificis
Tu benedicis. Domine, Virtutum privilegiis
Benignitate solita
Sub patronatus titulo
Coronans bunc per saecula.
NoveDae Christi familiae
3. Nomen tuum mirabile Trotamannis
In hoc clarescit martyre, Ab
urbe Colonia
Qui coronatur munere V. Destinatur annuente
Tuae magnificentiae. Praesule, plebe prosequente
Venerandi corporis
Responsoria.
Munus exoptatum.
1. Letali morbo saucia ^
2. lesu bone
Plebs per Reinoldi merita per Reinoldi merita
Mortis erepta casibus Xostra nobis
Persolvit vota laudibus, dimitte debita,
V. Commune fit tripudium, Domum, portam,
Continuum vocis Organum. sepulcrum visita
2. Saevit livor in Reinoldum Et a trina
Satanae satellitum, nos morte suscita;
Clam in necem animantur V. Actu, visu
lusti viri sanguinum, vel mente perdita
V. Ad scelus armantur, Pietate
sceleri loca congrua servant. restaura solita,
168

3. Regni caelestis incola, Ad Benedictus.


Reinolde, prece sedula
A. Benedictus rex caelestis,
Pelle morbos, fer salutem
Qui Reinoldi patronatu
Et pacis subsidia.
Nos absolvat a reatu,
V. Nos indignos speciali
Incolatus nostri luctum
Fac saiictorum generali
Germinare dulcem fructum
Vel subscribi titulo.
Per salubrem aquaeductum
Sui donans spiritus,

In Laudibus. Ut in lerusalem superna


Excitati de favilla

Avitiphonae. lucundemur per saecula.

1. In Reinoldo mirabilem Alia Antiphona.


Te praedicamus, Domine,
Salve, maityr gloriose.
Cuius sunt credibilia
Laude dignus et honore
Virtutum testimonia.
lugique memoria,

Post hanc vallem miseriae


Confer opem tribulatis,
2.
Consors perennis gloriae
Qui levamen sanitatis
Contulisti languidis :
Regnanti super omnia
Deservit in
Per culpam lapsos erige
lactitia.
Spe fultos indulgentiae,
3. Fontem vitae sitientem, Nos tuae memoriae
Ad superna suspirantem, Laudibus intentos
Arce locandum supera Per semitas iustitiae
Dei suscepit dextera. In viam pacis dirige.

4. Omnis ergo creatura


Benedicat mcute pura In 2. V esp eris.
Gubernantem omnia,
Ad Magnificat.
Qui Reinoldum sempiterna
Coronavit gloria. A. Reinolde, martyr Dei,
In boc salo nostrae spei
5. Cliriste, Reinoldi meritis Portus sis et ancora,
Ac prece salutifera Tua prece consequamur,
Nos a pcccatis dcbitis Qua te frui gratulamur
Et via mortis libera. Divina praesentia.

Brev. ms. Tremonieiise saec. 15. Cod. Darmstadien. 869. A. Orat ms. —
Carth. Colonieii. saec. 15. Cod. Colonien. 28. B. —
A fehlt leider, da ein
ganzes und ein halbes Blatt ausgerissen ist, die 1. und 2. Vesp., das In-
vitatorium und die erste Zeile der ersten Antiphon der Nokturnen. Mit
Ausnahme der letztgenannten konnten diese Lücken aus B ergänzt werden, das
aufser den vorgenannten Teilen nur noch die 2. A ad Bened. und das 8. Resp.
enthält, das allein A und B gemeinsam ist. Dasselbe ist dem Officium s.
Thomae Cantuarien. entlehnt. —
In 1. Noct. R 3, 7 Et largo A. R 3, 8 ist —
vielleicht Dei zu tilgen. —
In 8. Noct. R 1,2 Reinoldi cxpolitum A. —
R 2 11 sq. Restaura pietate A. —
In der 1. Vesper nuifs sich in A der
Hymnus befunden haben da sie sonst nicht ein ganzes Blatt hätte in An-
,

spruch nehmen können.


- 169

61. De sanctis Reliqniis.

In 1. Vesp eris. Ob eam, quam habemus,


Antiphouae. praesentiam sanctorum.

1. Laudate Deum, pueri,


In hoc festo tarn celebri In 1. Xocturno.
Quo coluntur innumerae Antiphonae.
Aarlmsiensis ecclesiae
1. Gloria tibi, trinitas,
Gloriosae reliquiae.
Et indivisa unitas,
2. Laudent Deum omnes gentes
Cuius admirabile
Sanctos eins reverentes,
Nomen et laudabile.
Qui mundi ponipam sprcverunt
2. In sole suum pcsuit
Et pro nihilo duxerunt.
Christus tabernaculum,
3. Landes, quamdiu fuero,
Sacrum flamen adfuit
Dicam sanctorum numero,
Ümbrans habitaculum.
Qui efflantes spiritus
3. Throni, dominationes,
Caelo reddiderunt
Yirtutes angelicae,
Et nobis humanitas
Deo ministrantes,
Ossa reliquerunt.
Deum benedicite.
4. Deo Sit iubilatio
Decoraque laudatio, Eesponsoria.
Qui dispersos congregavit 1. Gratias tibi, Dens, gratias
Sanctos et hie collocavit. Tibi, Vera una trinitas,
5. Lauda totis nisibus, Üna et summa deitas,
Lauda, Sion, Deum, Sancta et una unitas,
Nos quoquo pro viribus V. Spes nosfra^ saJus nostra^
Collaudemus enm, Iwnor noster, o hcafa trinitas.
Quibus specialiter 2. regina mundi
Sunt dati tot patroni, Scala caeli,
^ec est actum taliter lanua paradisi,
Omni nationi. Phicet tua praesentia
Ad Maguificat. Nobis iudicem,
A. Magnitlcemus Dominum, Quae singulari puerperio

Creatorem omnium, Genuisti salvatorem.


Ob sanctorum patrocinium Y. Venerandnm tmim verum et

Hie requiesceutium, indciim fdium.


Sperantes per merita 3. Dens omnipotens
Ipsorum ad gaudia Nobis perpctuum
l'ertingere pollicita Suae miserationis
Abrahac et semini Praestet subsidium,
Eius in saecula. Quibus donet angelica
Nunquam deesse suffragia.
Ad Matutinum. y. qitantus lionor , qiiod ad
Invitatorium. nos singidos >icv.t ad amicos
Venite, adoremus angelos siios minibtros desti-
regem saeculorum, navit Der,s.
- 170 —
In 3. Nocturno.
In 2. Nocturno.
Antiphonae.
Antiphonae.

1. Ecce, ocuU Domini


Magna est eins gloria
1. Super se timentes
In Christo salutari,
Et eiusdem nomini
Cuius idem opera Landes concinentes.
Tulit baptizari.
2. Adducentur agmina
2. Dedisti hereditatem Regi candidata
Komen tuum timeutibus Yirginum praefulgida
Et tuam veritatem In veste deaurata.
Mundo praedicantibus. Custodit ossa Dominus
3.
Sanctorum, quos tuetur,
3. Haec est generatio
Quorum unum penitus
Quaerentium te, Domine,
Non comminuetur.
Qui consumpti martyrio
Sunt pro tuo nomine.
Re sponsoria.
Responsoria. 1. Sancti confessores
Et electi Dei,
1. Hic est praeco salvatoris Quorum vita, mores
Et praecursor redemptoris, Placueruüt ei,
Quo natus ex femina Mundum illustrantes
Maior non surrexit, exemplo,
Yerbo et
Viam paenitentiae
Servos se laudantes
Praedicans detexit.
Servent in hoc templo;
V. tuit homo missus a Deo,
cui
Y. Carnem domabant,
nomen erat lohannes.
Yirtutibus coruscabant,

Kege, rex caelorum, Praesentia contemnebant,


2.
Populum praesentem Aeternam vitam voce
Et apostolorum Et moribus praedicabant.
Alis innitentem, 2. Fulget haec ecclesia
Sanctarum virginum praesentia
'

Sua lesu bone


Serva defensione. Quae Christo sponso tota
Y. Adiuvent nos aiwstolonm mente adhaeserunt
merita, quorum hic sacra Et omnia mundana
gaudemus lidbere pafrociia. Delectamenta
pro eins nomine spreverunt.
Martyrum constantia omnem
3.
Y. Begnum mundi et
Invincibilis,
ornatum saccuH contcinpserunt
Caritas inaestimabilis, amorem Domini sui,
propter
Per quam caelo sublimantur lesu Christi.
Et cum Christo coronantur;
quorum 3. vere beatissima
Y. Da nohis, Domine, ut
complec- Aarlmsiensis ecclesia,
hic corjyorapio amore
Quam honor sanctae
timur, eorum precibus apud
Trinitatis illustrat,
tuam clementiam adiuvemur.
- 171

Gloriosae virginis Mariae 4. Sancti quidem spiritus


Interventus illuminat, Et animae sanctorum
Caelestium virtutum Benedicunt iugiter
Custodia roborat, Regem saeculorum.
Proplietarum 5. Exultabunt sancti
Numerus ampliat, In suis cubilibus,
Victoriosörum luges laudes Dei
Apostolorum et martyrum Quorum sunt in faucibus.
Sanguis exornat,
Quam et inviolatae Ad Benedictus.
Coufessionis vita, A. In sanctitate Domino
Pura et Candida Deo servientes
Induit virginitas. Et horum suflfragiis
Y. Floribus sanctae Sanctorum innitentes,
Matris ecclesiae Exoremus iugiter
Nee rosae desunt nee lilia. Eos et humiliter,
Ut a terrenis erigant
In Laudibus. Affectibus et dirigant

Antiphonae. Nos in viam pacis.

1. Domum Dei merito


Decet sanctitudo,
In 2. Vesperis,
Cuius cubat gremio
Sanctorum multitudo. Ad Magnificat.

2. Christo laudes atria A. Omnes exsultemus


Sua confitentur, In Deo salutari,
Sanctorum ubi corpora Qui tot hie habemus
Digne continentur. Sanctos in altari,
3. Adhaeserunt Domino Sperantes tueri
Saeculo contempto, Per horum suffragia,
Qui quiescunt sedulo Quorum hie haberi
Sub hoc velamento. Constat patrocinia.
Brev. Aarhusiense imp. Aarhusiae 1519. A. — Brev. Othinense imp.
Lubecae 1497. B. —
B hat in allen drei Noct. prosaische AA und RR. —
In 1. Vesp. A 1, 4 Ottoniensis ecclesiae B, —
A 5, 7 sq. fehlen A. —
Ad. Magn. A, 7 Contingere B. —
In 1. Noct. A 2, 2 tabemaciiliira siium A. —
R 2, 1 O regia A. —
In 2. Xoct. R 1,5 Qui a poenitentiae A. In —
Land. A 1, 1 Domo B. — Ad Bened. A, 2 Deo fehlt B.

62. De sancto Richarde.

In 1. Vesperis. 2. Tanta prole fecundata


Felix gaude, Anglia,
Antiphonae.
Quam ad dona Deo data
1. Almi laudes confessoris, Petri trahunt retia.
Richardi beatissimi,
Resonemus cunctis horis, 3. solamen miserorum.
Mente Deo proximi. Richarde beatissime,
— 172 —
Cunctas pelle sordcs morum, Responsoria.
confessorum optime. 1. Postquam cursum consummavit
4. Pater sancte, Deo care. Almus Christi villicus
Cum prece assidua Portas vitae penetravit
Semper Christum deprecare Praesul apostolicus,
Pro dilecta Andria. Cui laetus obviavit
5. Obtulisti Christo laudes Cuneus angelicus;
Gerens spem de praemio, V. Corpus eins honoravit
Unde digiie tu congaudes Et devote collocavit

Abrahae in gremio. Andrianus populus.


2. Caelum petit triumphator
Ad Magnificat.
Cum ingenti gloria,

A. Gaudet chorus confessorum Animorum illustrator

Aucto pro collegio, Fulget in memoria,


Gratulatur coetus horum Quem admittit poli sator
Nobili praeconio, Purum sine scoria,

Plaudit omnis angelorum . Eum mittit vitae dator

Reverenda legio, Lucis ad praetoria,


Offerens regi polorum V. Vitae cursu consummato
Richardum cum gaudio. Pergit ad aetherea,
Hoste vadit triumphato
Ad regna siderea.
Ad M a t u t i n u m. 3. Propagator veritatis,
Rosa fulgens pietatis,
Invitatorium.
Richarde beatissime,
Summo regi iubilemus Voces, preces tui cleri
Redemptori optimo, Dirigas ad regem caeli,
Corde, ore decantemus pater sanctissime;
Cum Richardo Anglico. V. Pastor Clemens, praesul pie,
Ad te spectat Andrio,
Ipsa colit in hac die
In 1. Nocturno. Festa tui annua.

Antiphonae.
In 2. Nocturno.
1. Generosum trahens ortum
Antiphonae.
Clara de prosapia,
Cuius vitae sprcvit portum 1. Andriam Ricliardus
Tendens ad sublimia. Petro missus venit
2. Cum optaret sequi Cliristum Et in porta plurimos

Noxae pulsa macula, languidos invenit.


Pertransivit mundum istum 2. Cumque populus poposcit
Petri cum navicula. vitae sanitatem,

3. Confidenter vir beatus Obtinere meruit


Properat in Andiiam mentis sospitatem.
Et a Petro informatus 3. Populus est illustratus

Optat vitae gloriam. Fidei mysterio,


— 173 -
Consequenter est ditatus 2. Mulieris manum rexit
Richardus beatissimus,
Castae prolis praemio.
Ipsam sanam sursum vexit
Kesponsoria. Praesul devotissimus.
1. Hic est sacer ignis clarus, 3. Mulier tunc exclamavit :

Richardus beatissimus, Unus est altissimus,


Qui exsistit Deo carus, Per quem solum me sanavit
Ei semper proximus; Richardus Dei optimus.
Antiquorum confessorum
socius, Responsoria.
Hic censetur
In caterva spien d et quorum 1. Intuens Richardus
Velut solis radius. turbam infirmorura,
Quo rectore, quo doctore Flectit sancta genua
lUustratur Anglia, pro salute horum,
Quo cougaudes tu pastore,
Quem exaudit pietas
civitas Andria. Domini polorum
V. Sidus vere sacerdotum Diluens contagia
Luces per lllyricum, corporum et morum-,
Illustrasti fere totum Christum petit ore, mente
V.
Populum Italicum.
Pro salutis gratia,
2. Adest hic Israelita, Orat ipsum et intente,
Cui Christus fuit vita Ut repellat vitia.
Optanti caelestia, Sanctae consecrationis
2.
Mentis visum Christo tixit,
Facto mysterio,
Carnem mundo crucitixit
Vir summae devotionis
Respuens terrestria ;
Redit a monte Gargano,
V. Christum amans cuncta sprevit Quem repleti sacris donis
Mundi circumstantia, Ambiunt prae gaudio;
Semen Dei semper sevit Y. Plebs fidelis collaetatur
Cum perseverantia.
Et in Christo iucundatur
3. Gaude semper et laetare, De pastoris reditu.
Urbs praeclara Andria,
Almum patrem deprecare
Cum prece assidua, In Laudibus.
üt per ipsum mereare
Antiphonae.
Dona caeli gaudia ;

V. Cui nihil in hac vita 1. Tanta erat in hoc viro


Gratum fuit sibi ita Verbi efficacia,
Quam tua devotio. Ut infectos ritu diro
lUustraret gratia.
I n 3. X oct urno.
2. Pollens mira vir beatus
Antiphonae. Animi prudentia,
Digne multis est praelatus
1. Cum fecisset Signum crucis
in adulescentia.
Super caeci oculos,
Introduxit formam lucis 3. Stella nitens et praeclara,

Respuentis buculos. Richarde beatissime,


- 174 —
Taetra pelle, lucem para, Quem coronat rex sanctorum
Serve Dei maxime. Vitae dator optimus.

4. Christo reddat commendatos


Suis almis precibus,
In 2. Vesperis.
Quos fecit esse beatos Ad Magnificat.
Discipliuae moribus.
A. Digna coli adest dies
Pio modulamine,
5. In caterva confessorum
In qua datur sancta quies
Flores velut liliuni,
In te sibi rex caelorum
Longo pro cartamine,
Hodierna sanctus die
Fecit habitaculum.
De mundi voragine
Ad Benedictus. Ductus est ad caelum pie
Triumphali carmine,
A. Claritate lucens morum Unde nos te rogamus,
Richardus, Dei famulus, Richarde beatissime,
Intrat agnien confessorum Ut sis praesto, exoramus,
Cultor Christi maximus, Pastor clementissime.

Brev. ras. S. Clarae Neapolit. saec. 14. Cod. Casanaten. B III 5 add.
saec. 15. A. — Cod. Vallicellan. G 77 saec. ^^In. B. —
In 2. Noct. A 2, 1
poposcerit B. — A 3, 1 Postquam populus AB. —
In 3. Noct. R 2, 2 lies
ministerio? — In Land. A 1, 3 infectus B. —

62 a. De sancto Saviniano.

In 1. Vesperis. Viros praeclari meriti,


Rectae fautores fidei.
Super Psalmos.
4. Qui Christi facti praevii
A. sancte Saviniane,
Miraculis et praeclui
Martyr Christi pretiose,
Cum ceteris discipulis
Una cum tuis sociis,
Pacem ferebant populis.
Quaesumus, ora pro nobis.
5. Christus ut astra petiit,
Apostolorum principi
In 1. Nocturno.
Probi viri sunt additi
Antiphonae. Parentes eins monitis.
1. Savinianus pontifex 6. Adepta sede cathedrae
Hebraeus fuit genere Urbis Petrus Romuleae
Et ex Christi discipulis, Saviuianum convocat
Quos binos iussit i)rogredi. Hortans, ut Gallos adeat.
2. Hie priscae legis edoctus
Erat valde dogmatibus, In 2. Nocturno.
Ab ore quoque Domini
Verba salutis didicit. Antiphonae.

3. Connexit huic Caritas 1. Superni quippe pncumatis


Sociavitque probitas Insignitus praesagio
175 -
Summus antistes adiit Saevis improborum dolis
Senonensem metropolim. Athletas Christi perimit.
2. Virtutis cuius specimen
Electi Christi militis In 3. Nocturno.
Praeclarus Potentianus
Super Cantica.
Altinusque prosequuntur.
A. felix et laude digna
3. Insistunt porro conatu Passio momentanea,
Magnanimo gentilibus Facta fideli populo
Destruentes fanatica Salutis reparatio.
Firmantesque Christi iura.
4. Miratur cohors profana In 2. Vesperis.
In auditum Christi dograa
Ad Magnificat.
Atque venisse celebres
Sapientiae proceres.
A. Celebri laudum iubilo
Persolvamus odas Christo
5. Hinc fulgente praeconio
Recensentes gloriosum
Miraculoruni plurimo
Saviniani tropaeum
Certatim petunt populi
Eiusque quoque clientum
Baptisma Christi consequi.
Triumphale tripudium,
6. Horum antiquis triumphis Honim precatu caelico
Se dolens hostis opprimi Quo fruamur subsidio.

Migne PP. LL. 142, 825 ff. - In 1. Vesp. A, 1 O fehlt. - In 2. Xoct


nn/.
andere o^ -1 ^ fidehbus popuhs.
Teile prosaisch sind, ist Odorannus
-
Verfasser dieses Officiums dessen

der Vatikanischen Hs. seiner AVerke


von Sens. Dasselbe ist aus
gegeben und von Migne 1. c. wiederholt
zuerst von A. Mai, Spie. Rom IX

doppelten Tauschunc. hin: die erste, dafs


worden. Mai gfebt
heraus
d^^ei
er glaubt, das Officium welches
bezeichnet, könnte möglicherweise von
e^';
er
S
velZi sein:' Hymnus
verfafst

S^'""""'^ vero Kön fRober
in sanctiim Savinianum, utrum
Odora"ini sit an
Certe hic diversa manu in codice scribitur (1. c. 799). Denn daraus d«f.

aurretrus und Paulus, die dem 6. Opusculum des Odorannus einverleibt ist:
Avete, mundi lumina,
Petre, Paule, sanctissima,
Quorum alter patibulo
Crucis coniunctus magistro
Alterque ensis iugulo
Locatus caeli solio
Mundi gubernat machinam
lam paene fini proximam.
- 176 —
Poscite nobis miseris,
Quos gvavat inoles c-iminis,
Ut vobiscum perpeti^a
Perfruamur laetitia. .
irrigen Ab-
• .• AT.; [Migne
:Mai (Mi^ne 1.
i. c. u
^. 812) mit einer völbg
, . bei
1
Diese Antipbon ist

Hvniniis ansab und


mit ^ol.--^- iiieH^^^^
tonis\nusicis
bymnus auctor videtur
ecKlice
1^•«^':^^^^^^^^V' entiani atque socioi'um, cuius
SS. in codice ut
in laudem ^^^^•^";,^^^^\/,^''"^^^^^^^^^ ipse deinde apponit
das
r^'^y^Zr^^oÄe
iS?^^dS= Hand
der Antipbonen b.tten

geben müssen.
Ricbtige an die

De saucta Scliolastica.
63.

In 1. Kocturno.
In 1. Vesperis.
Antipbonae.
doctrix et didascala
K.
1. Stella surgit matutina
Sectandae virtutis,
Claro fulgens lumine,
Quam digne Scbolastica
Dum baec virgo columbina
Diceris, scbola salutis, Domine.
Yolat ad te,
Y. Tu vita, tu morte
2. Dulcis sonat barmonia
iios edoces,
caeli bona Dei narrans gloriam,
Ut ad
nos evoces.
Quam puella prudens, pia
Depromit per gratiam.
3. Tuo, lesu, nomini
Ad Magnificat.
Fi dem conservabat
flos candens, lilium Et ut terra Doraini
A.
Fragrans in convallibus, Plena germinabat.
Fervens flos Scbobistica, Kesponsoria.
Sponsum Dei filium
1. Virgo Deo placita,
Caeli pascis floribus,
Formula claustrorum,
Virtute mirifica;
Tu carnis lege doniita
Fac candofe castitatis
Regulam dans morum,
Nos florere caelitus inclita,
Modulatrix
Et ardore caritatis
Kostrum rege diorum;
Fervere meduUitus.
Y. Memor esto filiorum,
Soror, mater, amita,
Duc nos ad statumpeifectorum
Ad Matutinum. Via vitae reddita.
2. oliva pietatis,
Invitatorium. Fundens zelo caritatis
Oleum laetitiae,
Cuncta canant Domino, Caeco lumcn, fer divinam
pandit,
qui sanctis aetlicra
Morbo cordis medicinam
Ore columbino Condimcntum veniae;
scanüit.
quo Visa Scbolastica
— 177 —
V. Sicut fumi virgula
Potum praebet voluptatis
Fragrans aromatibus
Angelorum agmini,
Sic, quibus parces sedula,
Et effectum bonitatis
Tu redoles precibus.
Preces confert homini
3. Regis in cellario V. Haec
;

est aqua calida


Sponsae desiderio In deserto saeculi,
Propinatur veritas, Qua mens lux ut nitida
Ordinatur Caritas, Fit in modum speculi.
Ibidulce poculuin,
3. Sponsa quaerit hinnulum,
Sponsi sumit osculum
Datum nobis parvulum,
V. Mentis parans vasculum,
Florem inter lilia,
In qua passi colligit
Quaerit in meridie
Crucifixi titulum.
Solem huuc iustitiae,
_
Splendidum in gloria;
V. Sicut cervus sitiens
In 2. Nocturno.
_
Cursitat ad flumen,
Antiphonae. Sic amor impatiens
1. Rex electae virginis
Ad divinum numen.
Cüiicupivit speciem,
Quam vocat ad faciem
In 3. Nocturno.
Suae pulchritudinis.
2. Sponsae tabernaculum Antiphonae.
Sunt dilecti vulnera, 1. Terra modo sterilis
Quo murrae fasciculum Dat virtutum germina,
Locat inter ubera. Lacte, melle fertilis
3. Virgo sine macula Caeli cibat agmina.
Veniens a Libano 2. Agni tympanistria
Sub amoris clibano Hoste merso iubilat,
Fervescet in saecula. Precibus invigilat,
Poli quaerit atria.
Kesponsoria.
3. Virginis flagrantia
1. Soror fratrem visitavit Mundus reformatur,
Extra cellae moenia, Caeli vernat curia,
Et uterque distillavit Deus honoratur.
Verba lucis dulcia;
Kesponsoria.
Frater quaerit reditum
Vespera praesente, 1. Salomonis ferculum
Haec rogat per spiritum Multi fortes ambiunt,
Lacrima fluente; Dum sponsae cubiculum
V. Fletu vocat pluviam Angeli communiunt,
Aethere clarente, Qui sponsae coniubilant
Germani praesentiam Sponso audienti,
Optans pia mente. Ei pacem sibilant
Pie quiescenti.
2. Virgo fietu caritatis
V. lesu cubans pectore
Pedes lavat Domini,
D r e V e s Ilistorlae Dormit in sacrario,
,
rhythmicae. Vn.
12
— 178 -
3. Sponsum virgo sequicUr
Cui dulci studio Ferens secum oleum,
Angeli sub tempore. Ad cborum virgineum
2. Principis
baec filia Sponsi manu ducitur.
Gressibus decoris
4. quam dulcis visio,
Trabitur fragrantia
Qua sol verus cernitur,
Nazareui floris,
Virginali gaudio
Tota pulcbra rutilat Quem virgo complectitur.
Liliis vallata
5. Haec bosti terribilis
Et in psalmis iubilat
Ut castrorum acies,
Spiritu levata;
lucidum Sanctis est spectabilis
Y. lesse florem Ut astrorum f acies.
Diligit prae omnibus,
Rubicundum, candidum Ad Benedictus.
ColUgens ex müibus. A. Benedictus rex
gloriae,

3. Haec parente nobilis, Qui de lacu miseriae


Spiritu fuit bumilis, Exsulem ad patriam
Sic digna praeconio Virginem ad regiam
Ex doni fastigio, Dulciter vocavit,
Meruit bic gratiam Haec nos suis precibus,
Et in caelis gloriam; Meritis, virtutibus
apicula Perducit ad veniam,
Y. Brevi bic
Congerens dulcorem, Gratiam et gloriam.
Ad laborem sedula
Dulcem per amorem. In 2. Vesperis.
Ad Magnificat.
In Laudibus.
-

sponsa Del
Antipbonae. A. Aulam intrat
Anno vero iubilaei,
1. Manna virgo colligit
Sabbatizat suaviter,
Mariae quaerens areara,
Regem cernit in decore,
Dulcem botrum eligit
Cui laudes cum dulcore
Veniens ad vineam.
Resonat bilariter,
canduit,
2. Flos in vere Eius prece, lesu bone,
Floruit ad gratiam,
Terge sordes, nos coronae
Fructu multo damit lungas aeternaliter.
Adimplens iustitiam
Aaimpiens lusiuiaui.
/.. 1=; CnR Arch. Sangallen.Fabar. ty
IX. _

Brev. m.. Curiense (?)
«f"' j,^ans
^^ in 1. Noct.: R 1, 3 Tucarius

A 2, i in lere. J^jjr xr^. 47I sq.


h
die Hymnen: Anal. XXili, i>r. -*

De sancto Sebaldo.
64.
"'-''•• muneris
^^"U*--!"- novi
Fructu
In 1. Vesperis. - -

Gaudes Dei dono,


Super Psalmos. Gloriaris amplius
attolleiis Urbibus vicinis,
A. Kuremberg
Sollemni patrono,
- 179 —
Sollemnizas potius 2. Postulanti Dominus
Laudibus divinis. Dat hereditatem,
R. Nomen Christi qui tulisti Venienti eminus
Et eius evangelium Hanc communitatem.
Expressisti plebi isti, 3. Blasphemi castigantur,
Tuura factae collegium, Qui sancto adversantur,
Te patronum, o Sebalde. Dentes eorum teruntur,
Praebe pium semper valde Qui huic obloquuntur.
Tuae geuti exhibenti
Votiva tibi sollemnia Kesponsoria.
V. Impetrare tu nostrorum.
Testis clare, peccatorum 1. Imperantis tempore
Velis apud Deum veniam. Henrici felicis
Incepit hie vivere
Ad Magnificat Bei cum amicis,
A. Plaudat aula regia, Fugit mundum ut immundum
Nurembergensis ecclesia, Eremum amplexus,
Suscipiens hospitio A quo venit, ad hunc vadit
Sebaldum in exsilio V. Circulo reflexus,
Peregrinantem iugiter, Motus perfectus
Qui sanctorum mixtus choris salvat per singula rectus.
Nos illorum det coronis 2. Hie dum fame angustatur,
Perfrui perenniter. Mox de caelo liberatur
Panis e caelo veniens
Ad Completorium. Reficit pie praeminens;
V. Nam in deserto
Ad Nunc dimittis.
panem poterit dare praesto.
A. Ab aeterno gratia 3. Adest casus alius
Fungeris divina,
similis in potu,
Nuremberg, dementia
UM liquor deficit,
Immunis divina. absque omni motu
Humani suffragii
Ad Matutinum. adest statim potus,
Qui durat per tempora;
Invitatorium.
Deus secum totus.
Nunc exsultemus
.

V. Hoc est divinum,


confessorem venerantes
si fit de flumine vinum.
Et decantemus
Christo regi iubilantes.
In 2. Xocturno.
In Antiplionae.
1. Nocturuo.
1. In cubili est compunctus,
Antiphonae.
Feliciter defunctus
1. Hie vir beatissimus Sacrificans iustitiam.
Consilium vitavit 2. Glorificasti sanctum tuum,
Malorum et cathedram
Quia dilexit nomen tuum
üt pestem reputavit.
Scuto tuo coronasti epm.
12*
180 -
3. Ab infantia laudare Responsoria.
Non desiit et amare 1. Dum transfertur corpus sancti
Mirabile nomen tuum. Ad Scotorum templum tanti,
Illic renuit locari,
"Responsoria.
Sed quo prius venerari,
1. Fuit in miracuiis V. Pluries allatus,
Morien s et vivus, sed nee sanctus ibi gratus<
Mundus a periculis, 2. Hie dum barba deluditur,
Castus et redivivus, Deludens percutitur,
Dum sine habenis Oculus amittitur,
Conatur minari, Perpetuo recolitur
Ducitur in Nuremberg V. lusta vindicta
Illic venerari, iudex punit fere dicta.
V. A quo praedictus
3. In facto exsequiarum
locus a Domino benedictus.
Plures assistunt suarum,
2. Figunt pedes hie iumenta, Inter quos candelam unam,
In arena fundamenta Cöllapsam sed praeter prunam,
Fiunt, primo sed minora, Mulier levans devota
Post haec longe altiora. Fit a poena salva tota ;

V. Consuetudo Dei, V. Signum, devot us


quod rem parvae speciei quod Sit per singula totus,
Gratia reticiat, Et quod patronus
ne sibi deficiat. Sit pius iste bonus.
3. Flumen parvuni sicut crescit,
Ita sanctus invalescit,
In Laudibus.
Ubi pridem minimus,
Locus post haec maximus. Antiphonae.
Y. Sic in natura
1. Mirabilis est Dominus
Deus extollit sua iura.
Potens et in Omnibus,
Qui per loca tam remota

Nocturno. Hominum exaudit vota.


In 3.
2. De Francis Italiam
Antiphonae. Transit et in Nuremberg

1. Iste sanctus absque macula Eius monstrat gratiam,


Introivit tabernacula Regni fidam filiam.
Beatis Dei parata. 3. Hie servivit iugiter

2. Cordis desiderium Deo vigilanter

Hie sanctus est adeptus Perstans immobiliter


Per Dei imperium Domino gratanter.

Nee labiis deceptus. 4. Benedictus Dominus


3. Generatio Nurmbcrgensis In eius creatura,
Quaerens Dei faciem Benedictus et Sebaldus,
Sebaldum laudibus immensis Quo cuncta profutura.
Colit et in aciem 5. Laudemus perenniter
Elegit patrocinii. Rerum conditorem,
181 -
Qui nobis salubriter
Locum hunc iiisigüem fecit
Hunc dat ad honorem. Et Caput regni perfecit.

Ad In 2. Vesperis.
Benedictus.
Ad Magnificat.
A, Benedixit Nuremberg
A. Laus in fine decanletur,
Dens ab aeterno,
Rex caelorum veiieretur,
Qui de tanto patrono
Qui Sebaldum saiictum dedit
Providit huic loco,
Huic loco et concedit
Gloria et honor Deo
Suis hie supplicibus
Specialiter pro eo,
Piis interventibus
Quod de tantis terminis
Eius votis exaudiri,
Extremis et mediis I)eo iugiter uniri.
Brev ms. Nurembergense saec.
Brev. Trebonense saec. 15. Cod.
15. Cod. Nurember^en
Prao-en VI F 20 R °r
VIT
i
<^fi
r'
a
^' ~

Misnense imn. Linsiap Till n nr- ^ i^cö. jj. — Dmrn.


In 1. Vesp' SupTps A,f
i?

^vf^ - ^77' ,^'St' ^'^"- ^' "


divinis fehlt C. -
R, 6 Fraebe tarn «mn., R «^' '«»^,'''»^Po«"^ CD;
B. -
D. -
In 1. Koct: Ä 1, 3 MaloZ feh7l'
R 1, 5 et immundum C. - R
i 7 ITr 2""
T *'"• * ^*'"*
'=<""'"°"^*«'"
In 2.
2!Te^ehTt C
Noct.: A 3, 3 nomen Domini Pn p V
R
" 2,
4
* emmens C. -
R 2, 4 haec sed longe B - ^^ est benedictus C
7r^
_
R 2 8 ^"i sTbi C —
'

m tabernacula D
in laoeinacula U - n
A 6q i1 Generosa Ir ° ^- ' In 3. ^ oct. A 1, 2
— :

C. — A3, 5 patrocimi fehlt C. Nurmbergensis B.



R 2, 1 barbar;, r
A 3 4 To lif
R o"' a
fore dicta C. -
R 3, 1 In festo D Tn li /a V T^ tarn fehlt B,
^ V^^'^ittit
• .

per fehlt C. -
A 2, 3 monstraWt^B xW^' Qui
Bened. A, 10 caput r^gni
X^fecT B ~~bL'/ Hvmnus: ^i^'"'^"^'
^' - ^^
cantet plebs iucunda (dL I
318)
Hjmnum

65. De sancto Severino.

In 1. Vesperis. 3. Hie dum inter imperitos


Verbum Dei seminat,
Antiphonae.
Per hoc Deus infinitos
1. Mentes et linguas excitat
Errores eliminat,
Severini memoria, Qui absolvit compeditos
Qui iugi prece flagitat Et caecos illuminat.
Pro te, sancta Colonia, 4. Arii quos errabunda
Deum, qui caelis habitat Foedat adinventio,
Et respicit humilia. Severini vox facunda
Purgat a contagio,
2. Gaude, mater ecclesia, Deo nostro sit iucunda
Laetare, Sion filia, Decoraque laudatio.
Tanto patre beata,
5. Errantes enormiter
Per cuius est eloquia
Nos a fönte boni
Dei misericordia
Reduxit hie iugiter
Super te confirmata.
Studio patroni,
— 182 —
Devotam gentem
Laudes Deo pariter
nunc solamen
habentem
te
Referamus proni,
Protege, conserva,
Qui non fecit taliter caterva
snplex rogat ista
Omni nationi. mala pelle pia
V. Fer pacem,
R Sancte Severine, fautiice INIaria.
Domini pretiose,
praesul imp.
T3 ^ m« saec.^
saec 14. Cod. Lincen. T p
i^-
^^,^^ Aarhu.iense
Pro ^-.24
cuius et A.

Brev. ras.
Aavhiisiae 1519. «•

^^^^ ^ ^^^^^^, B.
/^ Um^aisch Hymnus: ^tLaude
..1 cligna angelorum
di^na ai g
A
andere prosaiscn, ny ;

R B. Alles
fehlt
(Anal. IV, 234).
Sigel)erto.
66. De sancto
Curam committit fibi,
In 1. Nocturno. Addendae legis Domini,
meliorem
Responsoria. V Ut de bono
et clariorem.
*

Redderet
1 Consilio pontificum peritia
*

Suorum atque principum 2 * In armorum


civilia
Dagobertus rex filium Et ad iura
Pipini Franci
maxima
Regni levat in solium, prudentia;
deiceret Eruditur
V. Superbos ut in suis
temponbus
Et elisos erigeret. V Hie
clarissimus.
principes Fuit princeps
2 Germanorum inclitus
'
atque proceres q Sif^ibertus rex
Francorum rebellibus,
Metis venmnt Radolpbum cum
Ad urbem exstiterat,
Qui rebellis
Ibique regem statuunt
Fugavit a Thoringia
V. In patris eum
solio
auxilio,
V lesu Cbristi
Avitoque palatio. gessit ammo.
Quem semper
Metis civitas,
3. Laetare,
iucunditas 4 Sigibertus, ut ornaret
Tua namque *
Dei et augeret,
Cultum
Regalis est sublimitas
Duodecim coenobia
Et patriae prospentas,
laetitia Construxit in Austrasia*,
V. Hie est tua politica,
Vicinorumque gloria. V. Ut meteret
Seminavit terrestria.
4. Rex sanctus ut in solio
Consedit ac palatio, Nocturno.
quae gessit animo,
In 3.
Ea,
patuere continuo, Responsoria.
mitis humilibus,
Y. Namque 1 In anno post
tricesimum
Pius erat pauperibus. '

Rex contendens ad
bravmm
Vitae peregit stadmm,
palatium;
Caeli scandit
In 2. Nocturno. Metis permaximum
V Planctum
gaudmm.
In caelis fecit
,

Antiphonae.
9 Quidam frater aegrotabat,
sanctissimo laborabat,
1.